d4068五蘊論釋薩伊拉嘎 吉那彌札 達那西拉 耶謝德c3.5s|d4068五蘊論釋薩伊拉嘎 吉那彌札 達那西拉 耶謝德c3.5s(續4)
關於’所攝’一詞,由於是在解說十八界的場合,所以是問十八界中有多少所攝界的意思。其中,與心和心所相關聯或者被心和心所攝持的色法稱為所攝。 關於’內五’,內五根稱為所攝,它們是什麼呢?即眼界、耳界、鼻界、舌界、身界。 爲了說明為何不僅僅只有眼等五根稱為所攝而還有其他所攝,所以說’四分’,即色、香、味、觸等。這樣,色、香、味、觸這四者有兩種:所攝和非所攝。 其中,屬於所攝分的色、香、味、觸稱為所攝。這些是什麼呢?與眼等根不相離而與眼等根同處的色、香、味、觸,如同根為心和心所攝持一樣,存在於根中的這四分也被心和心所執持,故稱為所攝。 如是,存在於身體上的色等,除了發、毛、指甲、牙根之外,其他發、毛、指甲、大便、小便、唾液、鼻涕、血等稱為非所攝。 所攝的含義是如何被心和心所以’這是我的境’的方式執持,身與心二者也互相利益和損害而相關聯,即利益身體也利益心,利益心也利益身體,損害身體也損害心,損害心也損害身體,這稱為所攝。 關於’非所攝幾何’,是問十八界中有多少非所攝界的意思。 ‘餘九及四分’中,已說明與五根相伴的色、香、味、觸為所攝,其餘七心界、法界、聲界這九種稱為非所攝。 ‘四分’即不與眼等五根不相離而住的色、香、味、觸分也稱為非所攝,除根部以外的發、毛、指甲、牙齒、大便、小便、唾液、鼻涕、血等稱為非所攝。 關於’相應幾何’,識與根同時相伴而根作為識生起的因,稱為相應,由於是在解說十八界的場合,所以是問十八界中有多少相應界的意思。 關於’內五色’,內五色界稱為相應。其中內界說為十二種,從眼界到意界六種,從眼識界到意識界六種,不知內五指何者,因此爲了說明而說’色’,如是內根即眼、耳、鼻、舌、身界五種,這五者稱為相應。
།ཆོས་གང་དང་ཆ་མཚུངས་པ་དང་། ཆ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་ནས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ཡུལ་དང་མཐུན་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།མིག་གི་ཁམས་ཀྱི་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། མིག་གི་དབང་པོའི་ཡུལ་གཟུགས་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡང་གཟུགས་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་དབང་པོ་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུགས་ལ་མཚུངས་ པར་འཇུག་པ་ནི།ཆ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་གཟུགས་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡང་གཟུགས་ཡིན་པར་ཆ་མཚུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་མིག་གི་དབང་པོས་ཀྱང་མིག་གི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་དེ།གཟུགས་དང་མིག་གི་དབང་པོ་གཉི་ག་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གནས་པ་ནི་ཆ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དོན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འགྲོགས་ཤིང་ལྡན་པའི་ཚེ་ན་ཆ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་དང་མཚུངས་པ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ལ་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ནས་དེ་དང་མཚུངས་པའི་ཁམས་དུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་པ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དེ་དག་ཉིད་ནམ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་སྟེ། དབང་པོ་དེ་དག་གིས་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མི་བྱེད་ཅིང་བརྒྱལ་བ་དང་ཉལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ན་དབང་པོ་འབའ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་ པས་སྟོང་པའི་དབང་པོ་དེ་དག་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དང་མཚུངས་པ་བྱ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར། རང་གི་རིགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་པ་དེ་དག་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་པ་གཞན་དག་དང་། རིགས་མཐུན་པས་དེ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དེ་དག་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དང་མིག་གི་དབང་པོར་གཉི་ག་རིགས་འདྲ་བས་ན་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནམ་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་མིག་གི རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་།ནམ་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་མིག་གི་དབང་པོས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་པའི་མིག་གཉི་ག་ཡང་མིག་གི་དབང་པོར་རིགས་འདྲ་བས་ན་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མིག་གི་དབང་པོ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྟོང་སྟེ་དེ་དང་མཚུངས་པ་གཉི་ག་ཡང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ན། ཆ་མཚུངས་པ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའི་། གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ནི་མཚུངས་པ་དང་དེ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནམ་གཟུགས་དེས་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་མིག་གི་རྣམ་པར ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བྱེད་པས་ཆ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་ལ།དེ་ཉིད་ཀྱི་དུས་ན་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པས་དེ་དང་ཆ་མཚུངས་པར་འགྱུར་བས་ན། དུས་གཅིག་ཏུ་ཆ་མཚུངས་པ་དང་། དེ་དང་མཚུངས་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཆ་མཚུངས་པ་ཞེའམ་། དེ་དང་མཚུངས་པ་ཞེས་གཞག་ཏུ་མེད་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་བཞིན་དུ་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་སྐྱེད་པས་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དང་ཆ་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕུང་པོ ལྔ་བཤད་པ་སློབ་དཔོན་སའི་རྩ་ལག་གིས་མཛད་པ་རྫོགས་སྷོ་།། །།རྒྱ་གར་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང་། དཱ་ན་ཤཱི་ལ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།
爲了說明與何法相似以及何為相似之義不知而要說明的緣故,說’因為自己的識與境相順’。眼界的自識即是眼識,眼根的境是色,而識的境也是色,眼根和眼識同時趨入色境,這稱為相似。或者,如同眼識的境是色一樣,根的境也是色而相似,如同色能作為生起眼識的因,眼根也能作為生起眼識的因,色和眼根二者都隨順於眼識的生起而住,這稱為相似。實際上,當眼等根與眼識相伴相應時稱為相似。 關於’與彼相似幾何’,對於不具識的諸根稱為與彼相似。意思是在十八界中與彼相似的界有幾個。爲了說明何為與彼相似,說’彼即為空無識’。當眼等根本身空無眼等識,諸根不作為生起自識的因,在昏迷和睡眠等時唯有根的存在,這稱為與彼相似。 對於空無自識的諸根為何稱為與彼相似呢?為此說’因為與自類相順’。空無自識的眼等根與其他空無自識的眼等根類相順,故稱為與彼相順。或者,空無自識的眼等根與具有自識的眼等根都是眼根,二者類同,故稱為與彼相似。如同天授的眼根能生起眼識時,和天授的眼根不生起眼識時的眼根二者都是眼根類同,故稱為與彼相似。 眼根空無眼識而與彼相似二者都是作為生起眼識的不共因,故稱為相似與與彼相似。而色聲等境不稱為相似和與彼相似。為什麼呢?當某色作為生起天授眼識的因而稱為相似時,同時也生起祭授的眼識而成為與彼相似,因此同時成為相似和與彼相似二者,故不能安立為相似或與彼相似。色等如同生起天授眼識一樣也生起祭授眼識,因為成為共同,故稱為與彼相似。 《五蘊論釋》由阿阇黎薩伊拉嘎造畢。印度堪布吉那彌札、達那西拉和藏譯師班智達耶謝德等譯校潤定。
།
。