d4080善根論安住波羅蜜多乘之次第惹那吉爾帝 毗迦耶迦羅僧訶 曼殊室利瓦瑪c3.5s

D4080

ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མན་ངག་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་རཏྣ་ཨ་ཀ་ར་ཤཱན་ཏིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་ཞི་བ་བཟང་པོ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་འགོས་ལྷས་བཙས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།།[་]@#། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཀ་ལྱ་ན་ཀནྟོ་ནཱ་མ པྲ་ཀ་ར་ཎ།བོད་སྐད་དུ། དགེ་བའི་སྡོང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་དང་། ངན་འགྲོ་དང་། བདེ་འགྲོ་དང་། དེ་དག་གི་རྒྱུ་རྣམས་རྟོགས་པར་བྱས་ལ། དེ་ནས་ དོར་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ངན་འགྲོ་ནི་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དྭགས་དང་། དུད་འགྲོའི་འགྲོ་བ་རྣམས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ ལོག་པར་གཡེམ་པར་སྤྱོད་པ་དང་།བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ངག་འཁྱལ་བ་དང་། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། མྱོས་པར་འགྱུར་བ་འཐུང་བ་དང་། ལོག་པས་འཚོ་བ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་། སེར་སྣ་དང་། མུ་ སྟེགས་པ་རྣམས་ལ་མཆོད་ཅིང་གུས་པས་ཕྱག་བྱེད་པ་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་མེད་པ་སྟེ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རང་གིས་ཡི་དམ་དུ་བཅས་ཏེ་བྱེད་པ་དང་། ཡི་དམ་དུ་བཅས་པ་མེད་པར་རེས་འགའ་བྱེད་པ་དང་། གཞན་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ དང་།གཞན་བྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་དབྱེ་བས་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་བཞིར་དབྱེ་བ་སྟེ། ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་དག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་སྤང་བར་བྱའོ། །གཞན་རྣམས་ཀྱང་སྤོང་དུ་གཞུག་པར་བྱའོ། །བདེ་འགྲོ་ནི་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ ཡིན་གྱི་འགྲོ་བ་རྣམས་སོ།།བདེ་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཏེ། སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤོང་བ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྤྱོད་པ་སྤོང་བ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་སྤོང་བ་དང་། དབྱེན་བྱེད་པ་སྤོང་བ་དང་། ཚིག་ རྩུབ་པོ་ལས་ལོག་པ་དང་།ངག་འཁྱལ་བ་སྤོང་བ་དང་། བརྣབ་སེམས་སྤོང་བ་དང་། གནོད་སེམས་སྤོང་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤོང་བ་དང་། མྱོས་པར་འགྱུར་བ་འཐུང་བ་སྤོང་བ་དང་། ལོག་པས་འཚོ་བ་སྤོང་བ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་སྤོང་བ་དང་། སེར་སྣ་སྤོང་བ་དང་། མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ལ་གུས་པར་མཆོད་པ་དང་ཕྱག་བྱེད་པ་སྤོང་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པའི་སེམས་མེད་པ་སྤངས་ཏེ། ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་བཅུ་དྲུག་ལས་ལྡོག་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡི་དམ་དུ་བླངས་པ་དང་། རེས་འགའ་བྱེད་པ་དང་། གཞན་བྱེད དུ་འཇུག་པ་དང་།གཞན་བྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དེ་རེ་རེ་ཡང་བཞི་བཞིར་ཕྱེ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་སོ། །དེ་ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཆོག་ཉིད་དེ་ཡིན་པས་ན་ནམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་དང་དུ་བླང་བར་བྱའོ། །གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་གཞུག་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ གྱི་སྲོག་བསྲུང་བ་དང་།རང་གི་སྲོག་ཀྱང་སྟེར་བ་དང་། གཞན་གྱི་རྫས་སྲུང་བ་དང་། རང་གི་རྫས་སྟེར་བའོ། །གཞན་གྱི་བུད་མེད་སྲུང་བ་དང་། རང་གི་བུད་མེད་ཀྱང་སྟེར་བའོ། །བདེན་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་དང་། གཞན་བསྲུང་བའི་ཚིག་སྨྲ་བ་དང་། སྙན་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་དང་། སྡིག་པ་མེད་པའི་ ཚིག་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྟེར་བར་འདོད་པ་དང་། གསོད་པ་དང་། འཚོང་བ་དང་། བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྒྲོལ་བར་འདོད་པ་དང་། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་དེའི་འབྲས་ བུ་དག་ཡོད་པར་ཡང་དག་པར་ཡིད་ཆེས་པའོ།

般若波羅蜜多竅訣由大班智達寶源寂作完畢。由大班智達寂賢和大譯師吳天賜譯校並審定。

梵語：Kalyānakanda nāma prakaraṇa 藏語：善莖論 頂禮文殊童子。 應當了知輪迴與涅槃、苦與樂、惡趣與善趣及其諸因，然後應當正確了知應舍與應取。 其中惡趣是指地獄、餓鬼、畜生諸趣。苦是指領受不悅意之事。其獲得之因是非法，即：殺生、不與取、邪淫、妄語、離間語、粗惡語、綺語、貪心、害心、邪見、飲酒、邪命、損害、慳吝、恭敬供養外道並頂禮、對一切眾生無慈心，此十六種惡行又各分為自己發誓而作、無誓偶爾而作、令他作、隨喜他作四種，是為非法。由於這些都是長期的過患，應當乃至菩提間斷除。也應令他人斷除。 善趣是指天、人、非天諸趣。樂是指領受悅意之事。其獲得之因是善法，即：斷除殺生、斷除不與取、斷除邪淫、斷除妄語、斷除離間語、遠離粗惡語、斷除綺語、斷除貪心、斷除害心、斷除邪見、斷除飲酒、斷除邪命、斷除損害、斷除慳吝、斷除恭敬供養外道並頂禮、斷除對一切眾生無慈心，即遠離十六種惡行。這些也各分為受持誓言、偶爾而作、令他作、隨喜他作四種，是為無顛倒法。這也是最勝善知識，故應當乃至菩提間受持，也應令他人趨入。 如是，守護他人生命並施予自己生命，守護他人財物並施予自己財物，守護他人妻女並施予自己妻女，說誠實語、說護他語、說悅耳語、說無罪語，愿予一切眾生一切圓滿，欲令一切眾生解脫殺害、買賣、毆打等一切不欲之事，如實深信善惡業及其果報。

這是一個典型的藏譯佛典開頭格式，包含了梵文標題和藏文標題：

1. རྒྱ་གར་སྐད་དུ（梵文為）：

   • ཀ་ལྱ་ན་ཀནྟོ་ནཱ་མ པྲ་ཀ་ར་ཎ
   • 梵文應該是 Kalyāṇakānta-nāma-prakaraṇa

2. བོད་སྐད་དུ（藏文為）：

   • དགེ་བའི་སྡོང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ
   • 意為《善莖論》或《善根論》
   • དགེ་བ = 善/妙
   • སྡོང་པོ = 莖/干/根
   • རབ་ཏུ་བྱེད་པ = 論

3. 頂禮文：

   • འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ
   • 意為”頂禮文殊師利童子”

這是一個論典（prakaraṇa，རབ་ཏུ་བྱེད་པ）的名稱，以”善”或”妙”為核心意象來命名。

།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་བདུད་རྩི་འཐུང་བ་དང་། འཚོ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ནུས་པ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་སྟེར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ལས་སྟོན་པ་གཞན་ མེད་པར་གུས་པས་ཡང་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་སྔོན་དུ་སོང་བས་གུས་པས་མཆོད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་བྱམས་པ་དང་། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུའོ། ། དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡི་དམ་དུ་བླངས་པ་དང་། རེས་འགའ་བྱེད་པ་དང་། གཞན་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། གཞན་དག་བྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྟེ། རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་བཞིར་སོ་སོར་དབྱེ་བ་ནི་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སོ། །དེ་ཡང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཏེ་མཆོག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར ནམ་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།།གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་གཞུག་པར་བྱའོ། །འཁོར་བའི་ཕུང་པོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། བདག་ གི་བ་ངེས་པར་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་།ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན་ པ་སྟེ།ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ནི་ཀུན་འབྱུང་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་ནི་འཁོར་བར་འགྲོ་བ་རིས་དྲུག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་སྐྱེ་བ་སྟེ་སྤང་བར་བྱའོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་ལ་གནས་ པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕུང་པོ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཙམ་ཡོད་ཅིང་། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ སྐྱེ་བ་རྣམས་ཟད་པ་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།།ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕུང་པོ་ཡང་ཟད་ནས་གང་ཟག་ཙམ་དུ་གནས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །གང་ཟག་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕུང་པོ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འཕགས་ པ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྐྱེ་བ་ཟད་པ་ནི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།།མར་མེ་ཟད་པ་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕུང་པོ་ཟད་པ་ནི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཐར་པ་དང་འགོག་པའི་བདེན་པའོ། །འགོག་པ་ནི་མངོན་དུ་བྱ་བའོ། །དེ་ ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་།ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དེ།ལམ་གྱི་བདེན་པའོ། །ལམ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་བའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ལ་གནས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཆོས་དང་ སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང་།མཚན་དང་དཔེ་བྱད་འབར་བའི་དཔལ་འབྱོར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པའི་སྤྲུལ་པས་ཇི་སྲིད་ནམ་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་།ལས་དང་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཟད་པ་ནི་ཐར་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། འགོག་པའི་བདེན་པ་སྟེ། འགོག་པ་ནི་མངོན་དུ་བྱ་བའོ།

飲用如來法甘露，生活清凈，供養眾生，隨力廣施，除佛法僧外無他依止處而恭敬皈依在先，恭敬供養禮拜，於一切事物自身善加投入，對一切眾生以大悲為先導而生慈心，以及後面將要闡述的十波羅蜜多。 這些也要作為誓願受持，有時自己修行，有時令他人修行，有時隨喜他人修行，每一項都分為四種，這是應當修行的法。由於這是善知識即最勝者，所以在未獲得菩提之前都應當受持。也應當令他人趣入此道。 輪迴蘊是苦諦，應當遍知苦。獲得輪迴的因是對諸蘊執著常、樂、我、我所為先導的貪慾、嗔恚、愚癡、我慢、疑惑、身見、邊執見、邪見、見取見、戒禁取見等煩惱，以及善、不善等諸業是集，即集諦。集是輪迴中六道帶有煩惱的蘊生起，應當斷除。 依據毗婆沙師的見解，涅槃有二種：有餘依涅槃和無餘依涅槃。其中，補特伽羅實有論者認為，僅有殊勝清凈蘊存在，業、煩惱和生已盡，這是有餘依涅槃。清凈蘊也滅盡后僅有補特伽羅安住，這是無餘依涅槃。 補特伽羅無實論者認為，僅有清凈蘊本性的聖者滅盡業、煩惱和生，這是有餘依涅槃。如燈火熄滅般清凈蘊滅盡，這是無餘依涅槃，即解脫和滅諦。滅應當現證。 獲得涅槃的因是正見、正語、正業、正命、正精進、正念、正定，以戒定慧為本質的八支聖道，即道諦。道是應當修習的。 安住于大乘般若波羅蜜多法門者，是無二智慧光明自性、作為法身和化身二者所依、具足莊嚴相好威德圓滿報身本性，以種種化現直至輪迴未空之間利益眾生，即諸正等覺佛陀斷盡俱生煩惱、業和生，這是解脫、佛果、圓寂和滅諦，滅是應當現證的。

།དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ མེ་རབ་ཏུ་འབར་བར་བལྟ་སྟེ།སྙིང་རྗེ་དང་། བྱམས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་དང་། མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་མོ།།དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་མོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་དང་གཞན་གྱི་གནོད་པ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་ དང་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་ལ་མི་སྐྲག་པའི་བཟོད་པ་སྟེ།བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་མོ། །དགེ་བའི་ལས་རྣམས་ལ་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། བརྩམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །རང་གི་ སྐྱོན་སེལ་བར་བྱེད་པའི་བསམ་གཏན་དང་།རྫུ་འཕྲུལ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་བསམ་གཏན་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱེད་པའི་བསམ་གཏན་ཏེ། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་མོ། །ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དང་། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དང་། བདེ་བར་མྱུར་དུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཏེ།ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་མོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་རྒྱུན་མི་ གཅོད་པའི་སྨོན་ལམ་སྟེ།སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ལས་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་སྟོབས་དང་། ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་སྟོབས་དང་། བདུད་དང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་སྟོབས་ཏེ། སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། རྟོག་པ་དང་མི་རྟོག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ ཚོགས་མཐའ་དག་བསྡུས་པའི་རང་བཞིན་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལམ་སྟེ།ལམ་གྱི་བདེན་པའི་ལམ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་སུ་ཀུན་དུ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །གསང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་གནས་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ རང་བཞིན་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་།ཆོས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་བཞི་མཉམ་པར་བརྟེན་པ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བདག་པོའི་རང་བཞིན་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་འབར་བའི་དཔལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་བདག་ཉིད་ཇི་སྲིད་དུ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སྤྲུལ་པས་ཇི་སྲིད་དུ་ནམ་འཁོར་ བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པ་པོ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཟད་པ་ནི་ཐར་པ་དང་།སངས་རྒྱས་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། འགོག་པའི་བདེན་པ་སྟེ། འགོག་པ་ནི་མངོན་ དུ་བྱ་བའོ།།དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་བསྡུས་པའི་རང་བཞིན་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཆོ་ག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྟོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བྱས་ལ། དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལ་སོགས་པའི་ དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་སྟེ།ལམ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་པའོ།

獲得這些的因是觀見一切眾生被三種痛苦之火熾然燃燒，而修習慈悲喜捨四無量心，皈依三寶，發菩提心。佈施波羅蜜多有三種：財物佈施、無畏佈施和法佈施。 持戒波羅蜜多有三種：攝善法戒、律儀戒和利益有情戒。 忍辱波羅蜜多有三種：耐苦忍、安受他害忍和諦察法忍。 精進波羅蜜多有三種：被甲精進、加行精進和不退精進。 禪定波羅蜜多有三種：除自過禪定、獲神通禪定和現法樂住禪定。 智慧波羅蜜多有三種：聞所生慧、思所生慧和修所生慧。 方便波羅蜜多有三種：能除一切眾生過失之方便、能令一切眾生獲得一切功德之方便、能速證圓滿菩提之方便。 愿波羅蜜多有三種：圓滿一切福慧資糧之愿、清凈佛土之愿、不斷利益一切眾生之愿。 力波羅蜜多有三種：能摧破一切業之力、能摧破煩惱之力、能摧破魔眾及外道等之力。 智波羅蜜多有三種：能除分別之智、能令分別與無分別平等之智、能了知一切眾生利益之智。 攝集一切福德智慧資糧的本質即是十波羅蜜多自性之道，道諦之道應當以波羅蜜多乘之方式實際修行。 安住密咒乘者，是以無二智慧極為明顯的本性大樂，以及法身、自性身等四身平等依止的吉祥密集等壇城主尊的本性，以相好莊嚴的吉祥圓滿報身的自性，乃至輪迴未空之間以化身利益眾生的圓滿正等正覺諸佛。 滅盡煩惱及習氣與生死即是解脫、佛果、涅槃、滅諦，應當現證滅諦。 獲得這些的因即是如前所說攝集一切福德智慧資糧本質的三種三摩地自性，應當如法修習三摩地，通過分別念修持吉祥密集等壇城輪之自性的道諦，應當修習此道。

།ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་མ་ལུས་པ་འདི་ཀུན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ད་ནི་མདོར་ བསྡུས་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ལ་གནས་པས་སྣ་ཚོགས་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིམ་པར་སྨྲ་བ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འདས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། གང་ཟག་སྟེ། ངོ་བོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ནི་སྣ་ཚོགས་སོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་རྟག་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྟག་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། གང་ཟག་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་སྣ་ཚོགས་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་བཞིའི་བདག་ཉིད་ནི་སྣ་ཚོགས་སོ། །ཕུང་པོ རྣམས་མི་རྟག་པ་ནི་ཁོ་ན་ཉིད་དང་།ནམ་མཁའ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་རྣམས་རྟག་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་སྣ་ཚོགས་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ ཡུལ་འཛིན་ཅིང་ད་ལྟར་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ཙམ་མོ་ཞེས་དངོས་པོ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ནི་སྣ་ཚོགས་སོ།།དེ་རང་རང་གི་རྒྱུར་བྱས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་རྒྱུན་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་བདག་ཉིད་ཙམ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དང་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ། མདོ་སྡེ་པའི་ ལྟ་བ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་སྣ་ཚོགས་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ།།དོན་དམ་པར་སྟོན་ཀའི་ནམ་མཁའི་སྤྲིན་མེད་པ་ལྟ་བུའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་གཅིག་པུའོ། །ཡང་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་བརྫུན་པ་འདི་ལྟ་བུ་གཟུང་བར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ རྣམ་པའི་འཁོར་ལོར་གསལ་བ་ཞེས་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་གཞུང་གཅིག་གོ།།བདེ་བ་ཆེན་པོ་རང་བཞིན་གསལ་བ་ཙམ་ནི་བདེན་པའོ། །མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྒྱུ་མ་བཞིན་བརྫུན་པའི་རྣམ་པའི་འཁོར་ལོར། རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་རྣམས་དོན་འདི་དག་གི་ཁྱད་ པར་བསྟན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མ་ཉམས་པའི་སྤྱན་གྱིས་ཚད་མས་གཞན་དག་ཏུ་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟར་སྣ་ཚོགས་དང་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པ་དུ་མར་བརྗོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ལ་ཕན་པར་འདོད་པས། འཕགས་པ་བྱམས་པས་གསུངས་པའི་དབུ་མ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཉིད་ལ་སེམས་ཅན་ཀུན་གཞུག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་སྣ་ཚོགས་རྣམས་ཇི་སྲིད་དུ་སོ་སོར་སྣང་བ་དེ་སྲིད་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་གནས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་རང་རང་གི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཙམ་སྟེ། སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གཉིས་སུ་སྒྲོ་ བཏགས་པ་ནི་འཁོར་བ་སྟེ།དེ་ཟད་པ་ནི་ཐར་པའོ། །དེ་ལྟར་སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པར་གསལ་བའི་རྒྱུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྟགས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྣ་ཚོགས་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྱུར་པ་ནི། དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ།།དེ་ཉིད་བེམས་པོ་ལས་ལོག་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་ནི། འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཉིད་དོན་དམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ངེས་པ་ཙམ་དུ་བྱས་པ་ནི། རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།

如果以能夠完全了知一切所說之法的智慧來修習，就能現前圓滿正等覺。現在簡要地說明住于毗婆沙師等見解者所說的種種和真實性的次第。 色、受、想、行、識本性的過去五蘊、未來五蘊、現在五蘊、涅槃和補特伽羅，這五種本性即是種種。諸蘊是常即是真實性，涅槃是常即是真實性，補特伽羅非常非無常即是真實性，這是西方毗婆沙師們所證悟的種種和真實性。 現在五蘊、虛空、擇滅、非擇滅，這四種本性即是種種。諸蘊無常即是真實性，虛空、擇滅、非擇滅是常即是真實性。這是迦濕彌羅毗婆沙師們所證悟的種種和真實性。 有相的識能執取外境，僅是現在五蘊，這一事物的本性即是種種。從各自作為因開始，乃至相續存在期間，僅是相續執行的本性即是剎那性和無我，這是經部行者們所證悟的種種和真實性。 勝義中如同秋天無雲的虛空般的無二智慧唯一。又由無明力故，如是虛妄的能取所取本性的青等相輪明顯，這是瑜伽行派的一種主張。大樂自性明顯即是真諦。由無明習氣力故如幻虛妄的相輪。 對於想要說明這些法的差別的隨理行者們，以未失壞的慧眼已在他處以量成立，這是其義。 如是雖已說種種和真實性有多種，但為利益一切眾生，應當令眾生趣入聖彌勒所說的中觀現前圓滿菩提的修行方便。 其中，只要種種各別顯現，身體、受用、處所等諸相僅是各自心的顯現，分別為有情世間和器世間二者即是輪迴，其滅盡即是解脫。 如是種種無二明顯相續本性的一切法離所取能取分別即是種種和真實性。其極究竟轉變即是諸如來法身。 遠離無情的圓滿受用身現前即是果位勝義般若波羅蜜多。僅是決定即是因位本性的般若波羅蜜多。

།སྡུག་བསྔལ་བ་གསུམ་གྱི་མེས་རབ་ཏུ་འབར་བར་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བལྟས་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་གིས། སེམས་ཅན་དེ་རྣམས ཀུན་ལ་མཉམ་པའི་སེམས་དང་།ཕན་པའི་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་མེད་པའི་སེམས་དང་། བྱམས་པའི་སེམས་དང་། མི་སྨོད་པའི་སེམས་དང་། ཕ་དང་མའི་སེམས་དང་། བུ་དང་བུ་མོའི་སེམས་དང་། མཛའ་བཤེས་ཀྱི་སེམས་དང་། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་ཀྱི་སེམས་སུ་བྱ་བ་སྟེ། རང་གི་སྲོག་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་བྱམས་པ་དང་པོར་བྱ་ཞིང་། སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ཀུན་འཁོར་བ་ལས་བསྒྲལ་ཞིང་། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས རྒྱས་སུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་ཞིང་།དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ཞིང་། མི་དགེ་བ་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པས་སྤྱོད་པ་མཐའ་དག་ལས་ལོག་ཅིང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ལ་གོམས་པར་ བྱ་ཞིང་།བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་གི་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གྱུར་ནས། ཇི་སྲིད་ནམ་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་ དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པ་ལ་གནས་པའི་རིམ་པའོ།། །།བི་ཀྲ་མ་ཤཱི་ལའི་པཎྜི་ཏ་རཏྣ་ཀཱི་རྟིས་མཛད་པ་དགེ་བའི་སྡོང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་རྫོགས་སོ།། །། པཎྜི་ཏ་བིདྱཱ་ཀ་ར་སིང་ཧ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་མཉྫུ་ཤྲཱི་ཝ་རྨས་བསྒྱུར་བའོ།

以大悲心觀察一切被三苦之火熾然燃燒的輪迴眾生，對於那些眾生，應當生起平等心、利益心、無害心、慈愛心、不輕蔑心、父母心、子女心、朋友心、親眷心， 首先要生起勝過自己生命的慈愛心，解救一切眾生脫離輪迴，安置於佛果位中， 發願成就圓滿正等覺的菩提心，皈依三寶，遠離十不善等一切過失行為， 修習佈施等十波羅蜜多，圓滿福慧二資糧海彼岸， 成就法身、報身、化身三身本性如來后，乃至輪迴未空之間度化眾生， 此為安住波羅蜜多乘之次第。 毗迦羅摩尸羅寺班智達惹那吉爾帝所造《善樹》圓滿。 由班智達毗迦耶迦羅僧訶與譯師曼殊室利瓦瑪翻譯。