d4108別解脫經解說扎蘭達熱 仁欽桑波c3.5s｜d4108別解脫經解說扎蘭達熱 仁欽桑波c3.5s

D4108

@##། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སོ་སོར་ཐར་པའི་བཤད་པ་རྣམས་མི་བརྗེད་དྲན་བྱེད་ཙམ་དུ་བྲིས་པ། ཡང་སོ་སོར་ཐར་པ་བཤད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ།ལོག་པའི་ངང་ཚུལ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པའི་ངང་ཚུལ་རྒྱས་ཤིང་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་དོ། །དེ་ལ་སྔོན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་མདོ་ཙམ་ཞིག་སྨོས་པར་བྱ་སྟེ། སངས་ རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས།ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འཇིག་རྟེན་དུ་ལན་བཅུ་གཉིས་བསྐོར་ཏེ་གཞག་པའི་ཆེ་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྐྱོན་དང་འཕན་མ་བྱུང་སྟེ།ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པས་འདུལ་བ་ལ་བསླབ་པའི་གནས་བཅས་པ་ཡང་མེད་དེ། དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་འདུལ་ བ་བཤད་ཅིང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་།སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ཐབས་དང་གཉེན་པོ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ནི། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱ་སྟེ། །དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ རྫོགས་པར་བྱ།།རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་འདུལ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའོ། །ལུས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ལེགས་པ་སྟེ། ངག་གི་ཡང་ནི་སྡོམ་པ་ལེགས། །ཡིད་ཀྱི་སྡོམ་པའང་ལེགས་པ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་ སྡོམ་པའི་དགེ་སློང་ནི།།སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ལས་རབ་ཏུ་འགྲོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ཐར་པའི་མཇུག་ནས་འབྱུང་བའི་ཤློ་ཀ་གསུམ་པོ་དེ་ད་ལྟར་གྱི་སོ་སོར་ཐར་པ་དང་འདྲ་བར་གནས་སོ། །དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱང་ དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་སྒྲུབ།སྡིག་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་སྤོང་ངོ་། །དེ་ནས་ལོ་བཅུ་གསུམ་དུ་སོགས་པ་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རྨ་ཕྱུང་སྟེ། ཕས་ཕམ་པ་ལ་སོགས་ཏེ་ལྟུང་བའི་རིགས་ལྔ་ཡང་དང་པོ་ཁོ་ནར་ བྱུང་ངོ་།།ད་ལྟར་བ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འདུལ་བ་རྨ་མེད་པ་ལ་རྨ་བྱུང་སྟེ། སྐྱོན་དང་འཕན་ཐམས་ཅད་དུ་གྱུར་ནས། ཡང་དགེ་སློང་གང་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཤིག་སྤྱད་ཅིང་བྱས་ན་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་འདུལ་བ་ལ་བསླབ་པའི་གནས་བཅས་སོ།།འདི་བསླབ་པའི་གནས་བཅས་ཀྱང་། དེ་དག་ཙམ་ན་དགེ་སློང་དག་ཀྱང་བསོད་ནམས་ཆེ་ཞིང་དབང་པོ་རྣོ་བས་ཆོས་ཅི་དང་ཅི་བཤད་པ་ཡང་ཡིད་ལ་འཛིན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཡི་གེར་ བྲིས་ཤིང་བག་བག་ལ་གླན་པ་མེད་དོ།།ཕྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྩཝ་མཆོག་གི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚེ་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལྔ་བརྒྱ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ངའི་འདུལ་བ་འདི་ཅི་ནས་ཀྱང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་དང་། ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་ཏེ་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བོ་མང་ པོ་ལ་ཕན་ཐོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ངས་སྔོན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་ཅིང་བསླབ་པའི་གནས་བཅས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མ་ནོར་བར་གཞུང་དུ་ཡི་གེར་བྲིས་ཏེ་ཞོག་ཅིག་ཅེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།ཉན་ཐོས་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་འདུས་ཏེ་ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ་བཞིན་གཞུང་དུ་ ཡི་གེར་བྲིས་ཏེ་གཞག་གོ།།ཡུལ་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་སྔོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་འཆད་ཅིང་སྟོན་པ་མཛད་པའི་ཚེ་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཤིང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཡུལ་ཡང་གྲངས་མ་མཆིས་པ་ཞིག་ཡོད་ན། རྩཝ་མཆོག་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཁོ་ནར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་ཡང་དགོས་ པའི་དབང་འགའ་ཞིག་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་ཁ་ཅིག་དཔྱོད་ཀྱང་སྲིད་དེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་དང་ལྡན་པར་མཛད་པས་ན་འདིར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བསྟན་པ་ཡང་ཡུལ་དེ་ན་གྱད་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཤ་སྟག་གནས་གནས་པས་ཕྱིའི་མུ་སྟེགས་མ་དད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་ གདུང་ཤ་རི་རམ་ཆུད་མི་གསན་ཅིང་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དེ་ན་གནས་པའི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཤ་རི་རམ་མཉམ་པར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་།ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཐོབ་པ་དང་། བསོད་ནམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་མཆོད་རྟེན་དུ་གཟུང་བར་བྱ་བར་དགོངས་ནས་ཡུལ་དེར་མྱ་ངན་ལས་ འདའ་བར་བསྟན་ཏོ།

頂禮文殊童子。爲了不忘記別解脫的諸多解說而略作記錄。又解說別解脫有兩種原因：爲了斷除邪惡行為，以及爲了弘揚並顯示正確行為。 對此略說前世因緣：佛世尊證悟后，在世間轉十二次法輪，在最初十二年中，如來的聲聞比丘僧眾在戒律方面沒有過失和違犯，因為戒律完全清凈，所以在律中也沒有制定學處。當時對比丘們宣說律法，只是作為修持善法和斷除罪惡不善法的方便和對治，即如別解脫經末尾所說的三個偈頌：‘諸惡莫作，諸善奉行，自凈其意，是諸佛教。身律儀善，語律儀善，意律儀善，一切律儀，比丘能解脫一切苦。‘這些偈頌與現在的別解脫經相同。 當時比丘們也修持善法，斷除惡法。此後從第十三年開始，聲聞僧眾在戒律上出現過失，首次發生了波羅夷等五種墮罪。對於現在，世尊也說無瑕疵的律法出現了瑕疵，產生了一切過失和違犯，於是世尊制定了學處：‘若有比丘行此等法，將得如是過失。’ 制定這些學處時，當時的比丘們福德廣大且根器敏銳，所說的任何法都能記在心中。沒有用文字記錄或抄寫。後來如來在拘尸那城示現涅槃時，對五百位聖聲聞開示道：‘爲了使我的律法長久住世，利益未來眾多天人等眾生，應當將我之前所說的學處毫無錯誤地記錄成文。‘世尊如是開示后，五百位聲聞集會，如實記錄了佛陀的教言。 雖然舍衛城等地方是如來以前說法教化時曾經踏足並加持過的無數聖地，但為何偏偏在拘尸那城示現涅槃？有人可能會這樣思考。因為這符合如來的密意，在此示現涅槃是因為那個地方住著許多力士，爲了防止外道不信者對世尊的舍利不敬，也爲了使那個大城中的眾多民眾都能平等獲得舍利，都能獲得福德，生起福德，並將之作為塔供養，所以選擇在那裡示現涅槃。

།འདུལ་བ་སྡུད་པར་མཛད་པ་ནི་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་མཆིས་ཏེ་སྡུད་པའི་ཕུག་ཆེན་པོའི་རིའི་སྒོར་ཕྱིན་པ་ན་ཉན་ཐོས་ཕལ་གྱེ་ནང་དུ་མ་ཆུད་ནས་ཀུན་དགའ་བོས་བསམས་པ། སྔོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞལ་བཞུགས་པའི་ཚེ་ན་བདག་ཀྱང་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། ཤེས་རབ་དང་ ལྡན་ཞིང་ཐོས་པ་འཛིན་པའི་མཆོག་ཉེ་གནས་བགྱིད་ཅིང་ཞ་འབྲིང་ན་རྟག་ཏུ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིད་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པར་ཉན་ཐོས་དེ་དག་གི་ནང་དུ་ཡང་བདག་གིས་མ་ཆུད་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་བྱས་སྙམ་དུ་མི་དགའ་ཞིང་ངོ་མཚར་ཆེའོ་སྙམ་དུ་བཟུང་ནས་མི མི་དགའ་ཞིང་སླར་ལོག་ནས་རང་གི་གནས་སུ་ཕྱིན་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་རྩེ་གཅིག་པར་ཞུགས་ཏེ།བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་སྤངས་ནས། དགྲ་བཅོམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་སོ། །གཟོད་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དེ་དག་སྡུད་པར་མཛད་པའི་སྒོར་ ཕྱིན་ཏེ།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་སྒོའི་བུ་ག་ནས་ཞུགས་པས་ནང་དུ་ཐར་རོ། །དེ་ནས་འཕགས་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འདུས་ཏེ་འདུལ་བ་འབུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཞུང་བག་བག་ལ་གླན་ནོ། །སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་ཡི་གེར་བྲིས་ཤིང་འདིར་བསྡུས་སོ། །འདི་ལྟར་ཀུན་དགའ་ བོ་ནང་དུ་མ་ཆུད་པ་ཡང་ཉན་ཐོས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་ཏེ།མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བ་དང་། །བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའོ། །ཀུན་དགའ་བོས་མཐོང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་སྤངས་ཀྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞ་འབྲིང་ན་རྟག་ཏུ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ཅིང་བསྒོམ་དུ་མི་ཁོམ་པས་ན་ བསྒོམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མ་སྤངས་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་གི་ནང་དུ་མི་ཆུད་ཅེས་འཆད་དོ།།དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཀུན་དགའ་བོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞ་འབྲིང་ན་རྟག་ཏུ་གནས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ་གཤེགས་ཀར་ད་དུང་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་ཞིང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ མཛད་ཅིང་བཞུགས་སུ་ཅི་གནང་ཞེས་མ་གསོལ་བ་དང་།ཉེས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་མ་བཤགས་མ་མཐོལ་བས་ཆད་པར་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔ་བརྒྱ་པོ་དེ་དག་གི་ཕྱི་རོལ་དུ་བཞག་ཅེས་ཀྱང་འཆད་དོ། །དེ་ཡན་ཆད་ནི་སྔོན་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་དང་། གླེང་བསླང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་ནི་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ པོ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་སྡུད་པར་འདོད་ནས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བླ་མ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་།སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་བསྟོད་པ་དང་ཕྱག་འཚལ་བས་མཆོད་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྙན་པའི་བ་དན་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་ གྲགས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མངོན་པར་བསྟོད་པ་དང་། ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ་རྟོག་ཀྱང་སྲིད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ཅིང་བསྟན་པ་ནི་ཡང་དགེ་སློང་དག་ཉེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱས་ན་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ཏེ། ལྟུང་བ་རིགས་ལྔ་ནི་བཀའ་ཞལ་གྱིས་སྩལ་ཅིང་འདུལ་བ་ལ་བསླབ་པའི་གནས་ཀྱང་བཅས་ཀྱི། སྙན་པའི་བ་དན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡེ་མ་གསུངས་ན། འདི་སྡུད་ཚིག་གར་དགོས་ཞེས་རྟོག་ཀྱང་སྲིད་དོ། །དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཡང་དག་པར་སྡུད པ་པོ་འཕགས་པ་ལྔ་བརྒྱ་པོས་དགོས་པ་དང་།དོན་དང་བཅས་པར་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་མེད་པའམ། འོལ་རས་སམ། གྱ་ཚོམ་དུ་སྨྲས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་གཞག་གོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ལ་བསྟོད་ཅིང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་བ་དང་ བདག་ཅག་གིས་ཐོས་པ་མང་བ་བསྒྲག་པ་དང་།བརྩམས་པ་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་བར་ཆད་མེད་པའི་ཕྱིར་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཡ་རབས་དག་ནི་གཙུག་ལག་རྩོམ་པ་ལ་སོགས་ཏེ་ལས་ཅི་ཡང་རུང་། དང་པོ་ཁོ་ནར་རང་གི་ལྷ་དང་སྟོན་པ་ལ་མཆོད་ཅིང་ ཕྱག་འཚལ་ནས་རྩོམ་པ་སྲིད་དོ།།སྐབས་འདིར་ཡང་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་སྡུད་པར་འདོད་ནས། ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་པོ་འཕགས་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་བསྟོད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་བས་མཆོད་ནས་སྡུད་པར་མཛད་དོ།

關於律藏的結集是由聖者阿難陀進行的。當他來到結集大窟山門前時，諸聲聞眾不讓他進入。阿難陀心想：‘以前如來在世時，我多聞具慧，是持法第一的侍者，經常承侍左右。如今如來涅槃不久，竟然不能進入諸聲聞眾中，不知犯了什麼過錯？‘心生不悅，感到非常驚訝。 於是心懷不悅地返回自己住處，專心入定。通過修行斷除了應斷的煩惱障，現證阿羅漢果。之後再次來到諸聖聲聞結集之門前，以三昧神通從門縫中進入。 隨後阿難陀等人聚集，將律藏十萬頌等各部分編纂完成。別解脫戒也寫成文字並在此結集。 關於阿難陀之前不能進入的原因，聲聞有兩種煩惱：見道所斷和修道所斷。阿難陀已斷除見道所斷煩惱，但因常隨侍佛陀左右而無暇修行，故未斷除修道煩惱，因此不能進入諸阿羅漢之中。 有人說，阿難陀常隨侍如來左右，在如來將要涅槃時未曾祈請’請勿涅槃，繼續住世利益眾生’，且未懺悔五種過失，因此被五百阿羅漢置於門外。 以上是往事因緣和引言而已。此後，諸聖結集者為結集別解脫經，爲了供養一切眾生之上師佛世尊及讚歎禮敬別解脫，以’頂禮一切智者，名聲幢幡聞三界’等偈頌讚嘆。 有人可能會這樣想：世尊所說教法是’諸比丘，若造如是過失則成他勝罪’等，關於五種墮罪是親口宣說並制定學處，但從未說過’名聲幢幡’等偈頌，為何需要這些結集詞？ 雖然這些並非如來所說，但五百聖者結集者是有目的和意義而作，並非無意義或隨意妄說。這是為三種原因而設：一是讚歎隨順殊勝士夫，二是宣說我等多聞，三是為使所作圓滿無障礙。 譬如世間殊勝士夫賢善之人，無論撰寫論典等任何事業，首先必定供養禮敬自己的本尊和導師后才開始。在此處，聖者結集者為結集別解脫經，也是先讚歎禮敬供養佛世尊和別解脫而後進行結集。

།དེ་ལ་སྙན་པའི་བ་དན་ཞེས་པ་ནས། དར་ ལ་བབ་པ་ཡོལ་རྣམས་ཀྱང་བདེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སངས་རྒྱས་དང་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་བསྟོད་པའི་སྟོབས་ཡང་དག་པར་ཟློས་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ཡིན་པས་ན་གཙུག་ལག་རྩོམ་མོ་ཅོག་ལ་དགོས་པ་དང་།དོན་མེད་པར་རྩོམ་མི་སྲིད་དེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་ཞིག་གིས་བསྙད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་མ་ བསྟན་ན་ནི་ཅི་ཉེས་ཤེ་ན།སློབ་མ་ཉན་པ་ལ་བློ་འདུན་པ་རྣམས་སྤྲོ་བ་དང་། དགོས་པའི་དོན་མེད་པས་ཉན་པ་ལ་བློ་གཡེལ་བས་ན་དེ་བསྟན་ཏོ། །བཞི་ཡང་གང་ཞེ་ན། བཤད་ཅིང་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་། དགོས་པ་དང་། འབྲེལ་བ་དང་། དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པའོ། །དེ་ལ་བསྟན་པར་ བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་།སོ་སོར་ཐར་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ། དེ་དག་གི་བདག་ཉིད་ཆེ་བའོ། །དགོས་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་ཤེས་དགོས་པའོ། །འབྲེལ་བ་ནི་ཚིག་དང་དོན་དུ་འབྲེལ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། ཚིག་གིས་མཚོན་ནས་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་པས་ གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟོས་པའམ་བརྟེན་པས་ན་འབྲེལ་བའོ།།དཔེར་ན་ཐབས་དང་ཐབས་སུ་བྱ་བའམ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལྟ་བུའམ། ཞགས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པའོ། །དགོས་པའི་དགོས་པ་ནི་བརྩམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་དགོས་པའི་ཕྱིར་དགོས་ པའི་ཡང་དགོས་པའོ།།ཡང་ན་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདི་ལྟུང་བ་རིགས་ལྔ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། བཤད་པར་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་བ་རིགས་ལྔ་བཤད་ཅིང་ལྟུང་བ་ལྕི་ཡང་གི་བྱེ་བྲག་བཤད་པའོ། །དགོས་པ་ནི་དེ་དག་ཤེས་ཤིང་ཉེས་བྱས་ཕྲ་མོ་ཡན་ཆད་ལ་ལྷག་པར་བག་དང་བཅས་ནས་བསྡུ་བ་དགོས་པའོ། །འབྲེལ་ བ་ནི་དེ་དག་ཉིད་དོན་དང་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ་ཅིང་སྙན་རྣར་གཏད་པ་ལ་ཡང་བྱའོ།།དགོས་པའི་དགོས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཡང་བྱ་དགོས་པས་ན་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་སྟེ། བཞི་པོ་འདི་དག་བསྟན་ན་སློབ་མ་ཉན་པ་རྣམས་དང་བ་སྐྱེ་ཞིང་སྤྲོ་བ་དང་། ཉན་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ འདི་དག་སྨོས་སོ།།དེ་ལ་སྙན་པའི་བ་དན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དར་ལ་བབ་པ་ཡོལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྡུད་པ་པོས་བསྟོད་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བདུན་དུ་དབྱེ་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ལ་བསྟོད་པ་དང་། ཆོས་ལ་བསྟོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་བདེ་བའི་རྒྱུར་བསྟན་པ་དང་། དགེ་བའི་ བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་བདེ་བར་བསྟན་པ་དང་།མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་སྤངས་ན་བདེ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་བདེ་བར་བསྟན་པ་དང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་གནས་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་བསྟོད་པ་ནི་དང་པོ་ཤློ་ཀ་གཉིས་དང་སྦྱར་བས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དེ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ་གྲགས་པ་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པ་དང་།བཀའ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཏེར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཁྱད་ཞུགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ད་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་ཚིག་གཉེར་ལ་བབ་སྟེ། སྙན་པའི་བ་དན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྙན་པའི་བ་དན་འཇིག་ རྟེན་གསུམ་དུ་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་གྲགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟོན་པ་སྟེ།དེ་ལ་སྙན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་ཡོན་ཏན་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་དང་། སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལས་བྱུང་བས་ན་ རྒྱུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་སྙན་པ་དང་།འབྲས་བུ་སྟོབས་དང་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་སྙན་པས་ན་སྙན་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་སྙན་ཅེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པའི་མཐར་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་ མཛད་དོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་དུ་སྙན་པར་གྲགས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྐྱོན་མེད་དེ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པ་མེད་པར་མཛད་ཅིང་མངའ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་དུ་སྙན་པར་སྒྲོགས་ཤིང་གྲགས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་གྲགས་ཞེས་སྨོན་པ་ཡིན་ནོ།

從’悅耳的幢幡’到’安樂的帷幕’這些詞句，是讚歎佛陀和別解脫的力量真實重複的語句，因此一切論著都有其必要性，不可能無意義而作。這也應當以四個方面來解說。若不宣說這些會有什麼過失呢？對於那些樂於聽聞的學生來說會失去歡喜心，因為沒有必要的意義而對聽聞失去專注，所以要宣說這些。 四個方面是什麼呢？即所說明的內容、必要性、關聯性和究竟必要性。其中所說明的內容是如來的功德和別解脫的功德，即彰顯這些的殊勝性。必要性是需要完全了知這兩者功德的意義。關聯性是指詞句與意義的關聯，即通過詞句表達而了知意義，由於互相依存或依靠，故稱為關聯。例如如同方便與所作、因與果、以及如同繩索所繫縛的對象一樣，故稱為關聯。究竟必要性是爲了完成所造論著的必要而有的更深層必要性。 或者這四個方面也可應用於五種墮罪：所說明的內容是解說五種墮罪以及輕重罪的差別。必要性是了知這些並對微細惡作以上的過失特別謹慎防護。關聯性是這些與義理緊密相關，也指聽聞入耳。究竟必要性是爲了獲得涅槃果位而必須做到的更深層必要。宣說這四個方面能使聽聞的學生生起信心歡喜並趣入聞法，因此提及這些。 從’悅耳的幢幡’到’安樂的帷幕’之間結集者的讚歎可分為七個方面。是哪七個方面呢？即讚歎佛陀、讚歎法、顯示佛陀出世為安樂因、顯示依止善知識為安樂、顯示遠離惡友為安樂、顯示獲得果位為安樂、顯示獲得果位之處。 其中讚歎佛陀與前兩個偈頌相配，這又分為五種：圓滿名聲、圓滿教法、圓滿寶藏、圓滿眷屬和圓滿殊勝。現在輪到解釋別解脫之詞，故說’悅耳的幢幡’等。‘悅耳的幢幡於三界聞名’表示圓滿名聲。 其中’悅耳’是指如來身之功德，即十波羅蜜多、十力等，這是由於圓滿福德智慧二資糧而產生，因此因——佈施等極為悅耳，果——力、無畏等極為悅耳，故稱為悅耳。怎樣悅耳呢？世間傳頌世尊宣說后無量佈施法財，以及具有清凈無垢的戒律、忍辱、精進、禪定、智慧等無與倫比的功德，因此說’三界聞名’。

།དེ་བ་དན་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དཔེར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་བ་དན་བཟང་པོ་གང་ན་བཙུགས་པའི་ས་ཕྱོགས་དེ་ན་ཤིན་ཏུ་བཙུན་ཞིང་བརྗིད་པར་གནས་པ་ལྟ་བུའམ། ཡང སྐྱེ་བོ་ངན་པ་རྣམས་བག་འཁུམས་ཤིང་སྤ་གཞིལ་བ་ལྟ་བུ་འམ།ཡང་ན་དམག་དཔོན་གཡུལ་ངོ་ལས་རྒྱལ་བའི་རྟགས་ལྟ་བུ་འམ། ཡང་ན་གནས་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་བ་དན་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་དང་འདྲ་བར་བ་དན་བཟང་པོ་བཙུགས་པའི་ས་ཕྱོགས་བཙུན་པར་གནས་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་བཙུན་པར་གནས་པའོ།།ཡང་ན་བ་དན་བཟང་པོ་བཙུགས་པས་ངན་པ་རྣམས་སྤ་གཞིལ་ཞིང་བག་འཁུམས་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་མུ་སྟེགས་ཅན་ངན་པ་ལོག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་སྤ་གོང་བར་མཛད་པས་སྤ་གཞིལ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།།ཡང་ན་སྐྱེས་བུ་གཡུལ་ངོ་ལས་རྒྱལ་བའི་ཚེ་རྒྱལ་མཚན་བཙུགས་པ་ལྟར་བདུད་ཀྱི་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བའི་རྒྱལ་མཚན་བཙུགས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཡང་ན་གནས་ལ་བརྩོན་པར་གྱུར་པས་ཏེ། གང་ན་གཙུག་ལག་ཁང་ཡོད་ པ་ན་བ་དན་བཟང་པོ་གཟུགས་པ་དང་།ཕན་ཆད་རྒྱ་གར་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ན་གང་ན་ཚོང་འདུས་དང་། ཆང་འཚོང་བ་དང་། སྨད་འཚོང་བའི་གནས་སུ་བ་དན་གཟུགས་པས་བ་དན་གྱིས་མཚན་པས་ན་གནས་དེ་ཉིད་དུ་མ་སོན་མ་ཕྱིན་དུ་ཟིན་གྱིས་ཀྱང་། ཕ་གི་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་ངོ་། །ཆང་ ཚོང་དང་ཚོང་འདུས་ཀྱི་གནས་སོ་ཞེས་ཤེས་པར་ཡང་བྱེད་ཅིང་ཆུད་པར་ཡང་བ་དན་དེས་མཚོན་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་རུང་ངོ་།།དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་སྒྲིབ་པ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་གྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ ཏན་སྟོབས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་ཅིང་བརྗོད་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བསྟན་པ་དང་།འོ་དེ་ན་འདི་འདྲ་བའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞིག་ཡིན་པ་ལྟ་ཞེས་ཀུན་གྱིས་ཤེས་པས་ན་དེ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་བ་དན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བ་དན་ གྱིས་གཙུག་ལག་ཁང་དང་།ཚོང་འདུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་མཚོན་པ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཡང་མཚོན་ཅིང་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་བཟང་པོ་བ་དན་དང་འདྲ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མཚོན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ ཕྱིར་དཔེ་དང་དོན་དུ་བཅས་ཏེ།སྙན་པའི་བ་དན་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་གྲགས། །ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྲ་བཤད་དེ། འཇིག་རྟེན་ནི་འཇིག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་རྟེན་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་འཇིག་རྟེན་ནོ། །ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ཏེ། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། བཅུད་ཀྱི་འཇིག་ རྟེན་ནོ།།ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཡོད་པའི་ཁམས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ནི་ཉི་ཤུ་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་བརྒྱད་དང་། གླིང་བཞི་དང་། བྱོལ་སོང་དང་། ཡི་དགས་དང་། ལྷའི་ཁམས་དྲུག་གོ། །དམྱལ་ བ་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན།ཡང་སོས་དང་། ཐིག་ནག་དང་། ཀུན་དུ་འཇོམས་པ་དང་། ངུ་འབོད་དང་། ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་དང་། ཚ་བ་དང་། རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང་། མནར་མེད་པའོ། །བྱོལ་སོང་དང་། ཡི་དགས་ནི་དངོས་སུ་ཟད་དོ། །གླིང་བཞི་ལ་འཛམ་བུའི་གླིང་དང་། ནུབ་ཀྱི་བ་ལང་སྤྱོད་དང་། བྱང་གི་ སྒྲ་མི་སྙན་དང་།ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་སོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལྷའི་ཁམས་དྲུག་ལ་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་པ་དང་། འཕྲུལ་དགའ་དང་། དགའ་ལྡན་དང་། ཐུན་སྤྱོད་པ་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་དང་། རྒྱལ་ཆེན་བཞི་པའོ། །གཟུགས་ཡོད་པའི་ཁམས་ན་གནས་བཅུ་དྲུག་ལ་ ཚངས་གནས་པ་དང་།ཚངས་པའི་མདུན་ན་འདོན་པ་དང་། འོད་ཆུང་བ་དང་། ཚད་མེད་འོད་དང་། འོད་གསལ་བ་དང་། དགེ་ཆུང་བ་དང་། ཚད་མེད་དགེ་བ་དང་། དགེ་རྒྱས་པ་དང་། སྤྲིན་མེད་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཆེ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། མི་ཆེ་བ་དང་། མི་གདུང་བ་དང་། བདེ་སྣང་བ་དང་། གྱ་ནོམ་མཐོང་བ་དང་། འོག་མིན་པའོ།

說’幢’這個詞，是用來比喻如來功德波羅蜜多等的譬喻。就像在豎立殊勝幢幡的地方顯得莊嚴而威嚴，或者像讓惡人畏縮而慚愧，或者像軍隊統帥戰勝敵軍的標誌，或者像表示處所的標記。幢幡就是這樣的，如同這些一樣，如同在豎立殊勝幢幡的地方顯得莊嚴一樣，如來的功德波羅蜜多等法也自然而然地莊嚴。 或者像豎立殊勝幢幡使惡人慚愧畏縮一樣，如來功德之法使外道等邪惡者極為慚愧，所以也稱為使之慚愧。或者像人戰勝敵軍時豎立勝幢一樣，戰勝魔軍之敵而豎立勝幢，所以也這樣稱呼。 或者是表示處所，在有寺院的地方豎立殊勝幢幡，從此以後在印度等地方，凡是有集市、酒肆、妓院等處所都豎立幢幡，以幢幡作為標誌，即使沒有到達那個地方，也能知道那裡是寺院、酒肆和集市等處所，通過那幢幡能夠理解和了知。 同樣地，即使業障深重的凡夫沒有親見如來，但通過宣說和闡述如來的功德、力量和十波羅蜜多等功德而親自顯示，‘啊，那裡有這樣一位具有功德本質的殊勝人’，因為大家都知道，所以稱為幢幡，用來表示。 就像幢幡表示寺院和集市等一樣，波羅蜜多等如來功德也能表示和引導，因為殊勝的波羅蜜多功德如同幢幡一樣能表示如來，所以連同譬喻和意義，說’名聲幢幡聞三界’。 對此解釋世間的詞義：世間既是毀壞又是依止，所以稱為世間。或者說有兩種世間：器世間和有情世間。或者說三界是欲界、色界和無色界。 其中欲界有二十處：八大地獄、四大部洲、旁生、餓鬼和六慾天。八大地獄是什麼呢？等活地獄、黑繩地獄、眾合地獄、號叫地獄、大號叫地獄、炎熱地獄、極炎熱地獄和無間地獄。旁生和餓鬼是實有的。四大部洲是南瞻部洲、西牛賀洲、北俱盧洲和東勝身洲。 欲界六天是他化自在天、化樂天、兜率天、夜摩天、三十三天和四大王天。色界有十六處：梵眾天、梵輔天、少光天、無量光天、光音天、少凈天、無量凈天、遍凈天、無雲天、福生天、廣果天、無想天、無煩天、無熱天、善現天和色究竟天。

།གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་བཞི་ལ་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཅུང་ཟད་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཁམས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཏུ་སངས་རྒྱས ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་སྙན་པར་གྲགས་པས་ན་གྲགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་རྒོལ་བ་ཡང་སྲིད་དེ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་གཟུགས་དང་རྣ་བའི་དབང་པོ་ཡང་མེད་ལ། ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་ཡང་བྲལ་བས་གྲགས་ཞེས་བྱར་ཡང་མི་རུང་ན་ཞེས་ཟེར་ཡང་སྲིད་དེ། དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ་སྔོན་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ཡིད་ལ་ཡོད་པས་ན་རུང་ངོ་། །ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་། མི་དང་། ཀླུའི་འཇིག་རྟེན་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ལ་གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་བཤད་ཅིང་བསྟན་ན་གོའི་གཞན་ལ་སྣོད་དུ་མི་འགྱུར་ཞིང་མི་ཀོ་བས་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་དེ་སྐད ཅེས་ཀྱང་འཆད་དོ།།དམ་པའི་ཆོས་སྨྲ་སེང་གེའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ་ཞེས་པས་བཀའ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལ་དམ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་གཉིས་སྤངས་པས་དམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་གསུངས་ཤིང་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱང་དམ་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་བསྐོར་བ་དང་བག་ལ་ཉལ་ བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སྤོང་ཞིང་སེལ་ནུས་པས་དམ་པ་ཞེས་སྨོས་སོ།།དམ་པའི་ཆོས་དངོས་སུ་ན་གང་ལ་བྱ་ཞེ་ན། གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་ཆོས་ལ་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཞེས་གདགས་མོད་ ཀྱི།དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པས། དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་དམ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་གར་སྐད་དུ་སད་དྷ་རྨཱ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པའི་སྒྲར་ཡང་བཤད་དུ་རུང་སྟེ། ཡོད་པར་ལྟ་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་གཟུང་ཞེ་ན། མུ་སྟེགས་ཅན་ཁ་ཅིག་གང་གིས་ སྡིག་པ་བྱས་པ་དང་།གང་གིས་དགེ་བ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པར་ལྟ་བའི་ཆོས་དེ་དག་དང་མི་འདྲ་སྟེ། སྡིག་པ་དང་དགེ་བ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཆུད་ཟ་བའམ་སྟོར་བར་མི་འགྱུར་ལ། འབྲས་བུ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བས་ན། ཡོད་པའི་ཆོས་ཞེས་ཀྱང་བཤད་དོ། །སེང་གེའི་སྒྲ་ནི་ དཔེ་བསྟེན་ཏོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་མིའི་སེང་གེ་ཞེའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་སེང་གེ་ལ་དཔེ་བླང་ཞེ་ན། རི་དྭགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རལ་པ་ཅན་ནགས་དང་གཞོངས་གང་ནས་གང་དུ་རྒྱུ་ཞིང་འགྲོ་བ་དེར་སེང་གེའི་ཕུལ་གྱིས་སྒྲ་འབྱིན་ཅིང་སྒྲོགས་པ་ཙམ་གྱེས་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་དང་། ཝ་ལ་སོགས་ ཏེ་རི་དྭགས་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་སྐྲག་ཅིང་སྡངས་པ་དང་།བག་འཁུམས་ཤིང་སྤ་གོང་བ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེང་གེ་དང་འདྲ་བས་ཆོས་ཀྱི་གསུང་སྒྲ་སྙན་པ་ཙམ་གྱིས་མུ་སྟེགས་ཅན་རི་དྭགས་དང་འདྲ་བ་རྣམས་བག་འཁུམས་ཤིང་སྤ་གོང་བ་དང་གཟི་བརྗིད་འཇིལ་བས་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་ནི་སེང་གེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་སོ།།བསྒྲགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུངས་ཤེའམ། བསྟན་ཞེའམ། བཤད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་བཀའ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་གསུང་གཅིག་གིས་འགྲོ་བ་ཐ་དད་པའི་སེམས་ཅན་ རྣམས་ཡིད་བཞིན་དུ་གོ་བར་མཛད་པས་ན་བཀའ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རིན་ཆེན་མཛོད་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཤེས་རབ་ཁྱད་ཞུགས་ཤིང་གཏེར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། འདི་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལུས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་དོན་ཏེ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་དང་། ཟག་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་དང་། ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱུ་རུ་རའི་འབྲས་བུ་ལག་མཐིལ་དུ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་རེ་ཞིག་རྣམ་པ་བཞི་ཞིག་གིས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། མ་ལུས་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །མ་ལུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་འགའ་ཙམ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ཀུན་ཆུབ་པར་མཁྱེན་པའོ། །ཚད་མེད་པ་ནི་མདོའམ་མ་མོ་འགའ་ཙམ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ཚད་མེད་པར་མཁྱེན་པའོ།

無色界四處為：空無邊處、識無邊處、無所有處、非想非非想處。如是三界中，由於佛陀功德廣為傳揚，故稱為圓滿名稱。 對此，有人可能如是詰難：無色界中既無色法亦無耳根，且無言語，故不應稱為’名稱’。然此無過，因有宿聞習氣存於意中故可。或有人解釋說：所謂三界是指天、人、龍三界，向彼等宣說開示正法則能領悟，其餘則不堪為法器且不能理解，故非也。 ‘宣說正法獅子吼’與圓滿教法相聯。其中，‘正’指如來，以斷二障故稱’正’。其所說示之法亦為’正’，以能斷除並消滅纏縛及隨眠二種煩惱故稱’正’。 正法具體指何？指十二分教及四聖諦法。雖煩惱法因具自相亦可假立為’法’，然此特指對治煩惱故稱’正法’。 又’正法’梵語為’薩達爾瑪’（saddharmā），‘薩’（sad）可解釋為’有’之義。若問何以執為’有’？某些外道視作惡及行善無果，與彼等不同，作惡行善之果不會毀失，說有果報，故亦釋為’有法’。 ‘獅子吼’是譬喻。如來稱為’人中獅子’。云何取獅子為喻？譬如獸王獅子長鬃，于林間山谷遊行之處，僅以獅子之吼聲，像、馬、狐等小獸極為驚懼、恐慌、畏縮、毛豎。如是如來似獅子，僅以悅耳法音令外道似野獸者畏縮、毛豎、威嚴摧折，故如來似獅子。 ‘宣說’即說、示、講之義。如是此為圓滿教法。‘圓滿’者，以不可思議神變力，以一音令異類眾生如意領悟，故稱圓滿教法。 ‘獲得一切智慧寶藏’表示殊勝智慧及圓滿寶藏。此中’一切智’義為通達無餘，即有為、無為、有漏、無漏、蘊、界等諸法，如同掌中庵摩羅果般通達，故稱一切智。另有四種解釋：無餘、無量、不共、無倒。‘無餘’者，非僅知少分，而是通達一切事物。‘無量’者，非僅知某經或某論，而是通達無量藏經。

། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དག་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་དང་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་ཁ་ཅིག་མང་དུ་ཆུད་ཅིང་ཤེས་ཀྱང་ནོར་ཞིང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཤད་པ་དག ཡོད་ན།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་མཁྱེན་ཀྱང་ནོར་བ་ལྟ་བུ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་འདྲི་ཡང་སྲིད་དེ་དེ་ན་མེད་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་དུ་འཆད་དེ། དེ་བས་ན་གཞུང་དག་གི་ནང་ནས་ཀྱང་འཁྲུལ་བ་མེད་པ་ཞེས་འཆད་དོ། །རིན་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཆོས་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་ལ་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། བཤད་པའི་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་ཡང་བྱའོ། །རིན་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་ སྟེ།ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་རིན་པོ་ཆེ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་དང་རིན་ཆེ་བ་དང་། མུན་ནག་སེལ་ཅིང་མཚོ་དངས་པར་བྱེད་པ་དང་། རིན་པོ་ཆེ་སུ་ལ་བདོག་པའི་མི་དེ་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ་དང་འདྲ་བར་ཆོས་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་ཞིང་ རིན་ཆེ་བ་དང་།ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སེལ་ཅིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱའོ། །མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་དེ། འདི་འདྲ་བའི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་ཁུང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མཛོད་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་འབྲས་བུ་འདི་འདྲ་བ་བརྙེས་པས་ན་མཛོད་དང་འདྲ་བས་ན་མཛོད་བརྙེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ།མཛོད་ནི་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ལའང་བྱ་སྟེ། ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་མཛོད་དང་གནས་སུ་འོས་པའི་ཕྱིར་མཛོད་ཅེས་སྨོས་ཏེ། དེ་འདྲ་བའི་སློབ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ སྣོད་དུ་མཛོད་དང་འདྲ་བའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་དུ་བརྙེས་པས་ན།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རིན་ཆེན་མཛོད་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ནོར་གྱི་གཏེར་དང་འདྲ་བས་གཏེར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞབས་ལ་ཚངས་དབང་གཙུག་གི་ནོར་བུས་གཏུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ བས་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ།དེ་ལ་མུ་སྟེགས་ཅན་ཁ་ཅིག་ཚངས་པ་དང་བརྒྱ་བྱིན་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལྟ་བ་དག་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་ལྟ་བ་སྤང་ཞིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་དག་ལས་འཕགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ པའི་གཙོ་བོ་མཆོག་ཕུལ་ཚད་མར་བྱ་བ་ཚངས་པ་མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་དང་།བརྒྱ་བྱིན་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་སྟེ། ཚངས་པ་ཡང་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། བརྒྱ་བྱིན་ཡང་ལྷའི་དབང་པོ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་ གྲགས་པའི་མཚན་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་གི་ལུས་ཀྱི་ནང་ན་དམ་པ་སྤྱི་བོས་ཀྱང་བཏུད་ལ།བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱན་དང་བཅས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཤིང་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་བལྟས་ན་ལྷག་པར་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཞིང་མངའ་ དབང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའམ།ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མཆོད་ཅིང་། བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པར་འོས་པས་ན། ཞབས་ལ་ཚངས་དབང་གཙུག་གི་ནོར་བུས་གཏུགས། །ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འོས་ཤིང་བསྟན་ཏོ། །ཡང་གཅིག་ཏུ་ན་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞབས་ཀྱིས་ཚངས་པ་དང་།དབང་པོའི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་ལ་རེག་པར་བྱས་སོ་ཞེས་པར་རྒྱ་གར་སྐད་ལས་དྲང་དུ་ཡང་རུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་བརྒྱ་བྱིན་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་ཏེ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མཆོད་ཅིང་བསྙེན་བཀུར་བ་དང་། འཁོར་ མང་པོ་དང་ལྡན་པས་ན་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་ཕ་མཐའ་མེད་རྒལ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ཤློ་ཀ་གཅིག་གིས་ནི་ཡོན་ཏན་ཕལ་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པ་བསྟན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། འཆི་བ་ལ་སོགས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་དང་ བརྒྱད་ལ་བྱའོ།

不共法是指不與聲聞和獨覺共有的十八不共法、十力、四無畏等證悟。有些外道雖然廣泛瞭解和知曉，但解釋錯誤顛倒。如果有人問如來雖然證悟和了知，是否也有錯誤之處，那麼答案是沒有，因為如來是無顛倒地解釋的。因此在經典中也說是無錯謬的。 所謂’珍寶’是指法寶，那是什麼呢？即教法、修法和聖道的本質。或者也指增上戒、增上心、增上慧。‘珍寶’是比喻，就像世間珍寶極其稀有珍貴，能除暗明凈，擁有珍寶的人願望圓滿一樣，法寶三學也是極難獲得且珍貴的，能除煩惱而獲得解脫果，所以稱為法寶。 ‘藏’是指世尊自身，因為是這樣的法寶的源泉所以稱為藏。或者因為一切智者獲得如此法寶果，所以像藏一樣稱為獲藏。藏也指聖僧，因為堪為法寶之藏和處所而說藏，世尊獲得如是珍寶弟子之器如藏般的眷屬，所以稱為一切智者獲珍寶藏。如此則因如財寶藏般而稱為圓滿藏。 ‘梵王帝釋頂寶觸足’這句話顯示眷屬圓滿。有些外道視梵天和帝釋為一切智者，爲了斷除這種見解並顯示一切智者超勝於他們，世間最勝上首可信的娑婆世界主梵天和天王帝釋，梵天具足慈悲喜捨四無量，帝釋是天主，以世間著名的標誌，自身中最尊貴的頭頂，以及福德所得的珍寶瓔珞，觸禮如來足而頂禮，由此可見更具功德和圓滿威權，堪為天人世間供養恭敬，所以說’梵王帝釋頂寶觸足’，顯示堪為一切智者。 或者從梵文直譯也可解釋為如來足觸梵天和帝釋的頂寶。如此則為天帝等天人世間供養恭敬，具足眾多眷屬，故稱眷屬圓滿。 ‘度無邊苦海’這一偈頌顯示功德超勝，苦是指生老死等三苦和八苦。

།ཡང་ན་ལས་དང་ཚེ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་དཔེ་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་ཞེའོ། །ཕ་མཐའ་མེད་པ་ནི་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ལས་སུས་རྒལ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགྲོ་བའི་གཙོ་བོས་རྒལ་ཏེ། དེ་བས་ན་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ཉིད་ལ་གནས་པས། དེ་དག་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཁྱད་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་འགྲོ་བའི་གཙོ ནི་སྐྱེ་བོ་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་ལས་སྐྱོབ་ཅིང་དགེ་བ་བཅུའི་ཆོས་ལས་བླན་ཏེ།བདེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྟོབས་ཤིང་ཐར་པར་འདྲེན་པས་ན་ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་ཞིང་སྐྱེ་བ་གཞན་ལ་མེད་པས། འགྲོ་བའི་གཙོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། འདི་འདྲ་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ གྲགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་དང་འདྲ་བར་འཁོར་མང་པོ་མངའ་བ་སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་ལས་རྒལ་བ་ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་བསྟོད་པ་བརྩམས་ནས་གདོད་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་བསྟོད་པ་བརྩམ་མོ་ཞེས་འཆད་དོ།།དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི་ ལུས་དང་།ངག་དང་། ཡིད་གསུམ་གྱིས་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡང་ཅིར་དགོངས་ཤེ་ན། བླ་མ་ལ་མཐུ་བསྟན་པས་བགེགས་དང་བར་ཆད་ཀྱིས་མི་ཟུག་ཅིང་བརྩམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེའོ། །དེ་ལ་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་ན་རེ་སྙན་པའི་བ་དན་ཞེས་བྱ་ བ་ནས།ཞབས་ལ་ཚངས་དབང་གཙུག་གི་ནོར་བུས་གཏུགས། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མཛད་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་ཕ་མཐའ་རྒལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། འགྲོ་བའི་གཙོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་ བའི་བར་དུ་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་བསྟོད་པའོ།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བསླབ་ཚིག་ཞེས་པ་ནས། འཕགས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་དབྱེ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་བསྟོད་ཅིང་བསྟན་པར་དམ་བཅས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་བསྟོད་ཅིང་ཕྱག་འཚལ་ནས།སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་བསྟོད་ཅིང་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སོ་སོར་ཐར་པའི་བསླབ་པའི་ཚིག་ལ་བསྟོད་ཅེ་ན། དཀོན་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ་རཏྣ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རཏྣ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་ལ་བྱ་བས་རིན་པོའི་སྣོད་དམ་རིན་པོ་ ཆེའི་མཛོད་དབྱེ་ཞིང་གཞན་ལ་བསྟན་པ་ཡང་དཔེར་བྱ་ན་རིན་པོ་ཆེ་ལ་མཁས་པའམ་རིན་ཐང་འདེབས་ཤེས་ཤིང་སྔོན་ཆད་མཐོང་བའི་མདུན་དུ་དབྱེ་ཞིང་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི།རིན་པོ་ཆེ་མ་མཐོང་བ་དང་མི་ཤེས་པའི་མདུན་དུ་བསྟན་ཅིང་ཕྱིར་ཟིན་གྱིས་ཀྱང་བཟང་ངན་ བྱེ་བྲག་མི་ཕྱེད་ལ།ཅིར་ཡང་མི་མཁོ་བ་དང་མཚུངས་ཏེ། ཆོས་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་ལ་འཇུག་ཅིང་སྤྱོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ལ་དབྱེ་ཞིང་བསྟན་པར་བྱའོ། དེ་ལ་མི་འཇུག་པའི་གང་ཟག་ཀུན་ལ་བསྟན་ཀྱང་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ འཕགས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་དབྱེ་བར་བྱའོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ།དེས་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་བསླབ་ཚིག་ལ་བསྟོད་ཅིང་དམ་བཅས་པའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་གོང་མ་འདྲ། དེས་བསྟན་པས་ན་བསླབ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ནི་བསླབ་ཚིག་གོ། །དཀོན་མཆོག་ནི་བསླབ་ཚིག་དེ་ དཀོན་ཞིང་མཆོག་དམ་པ་ཡིན་པས་ན་དཀོན་མཆོག་གོ།།སྣོད་དང་འདྲ་སྟེ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་། དངོས་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཞིའམ་གནས་སུ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་སོ་སོ་ཐར་པ་ནི་སྣོད་ཅེས་སྨོས་སོ། །དེ་ཡན་ཆད་སངས་རྒྱས་ལ་བསྟོད་པ་དང་སྦྱར་རོ། །འདི་མན་ཆད་ཆོས་ལ་བསྟོད་པ་དང་ སྦྱར་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་འདུལ་བ་མཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

或者說，業、壽命和煩惱本身是輪迴的因，所以說它就是苦。這個苦因為極其廣大無邊的緣故，所以比喻如同大海。‘無邊際’是指輪迴無始無終的意思。如此的（苦海）是誰渡過的呢？是如來眾生之主渡過的。因此帝釋天和梵天都住于苦海之中，因為世尊超越他們的緣故，所以說以頂禮。或者說’眾生之主’是指救護眾生免於墮入惡趣，教導十善法，賜予安樂法並引導解脫，因為具有如此功德而其他生中所沒有的，所以說頂禮眾生之主。這樣具有功德本性、圓滿名聲、如同珍寶藏般具有眾多眷屬、已渡過苦海、具有功德本性者，頂禮讚頌之後才開始撰寫別解脫贊。 關於頂禮，是指以身語意三門頂禮。如此頂禮又是為何呢？向上師表示敬意則不會遭遇障礙違緣，且所作事業將圓滿成就。對此有些論師說，從’妙音幢’到’梵天帝釋頂上寶珠觸其足’之間是從世尊利他圓滿的角度讚頌。從’渡過無邊苦海’到’頂禮眾生之主’之間是讚頌自利圓滿。 從’一切智者學處言教’到’于聖眾中開顯’之間是讚頌別解脫並立誓宣說。因此，讚頌頂禮具有自他二利圓滿的一切智者之後，將讚頌宣說別解脫。如何讚頌別解脫學處言教呢？‘珍寶’在梵語中稱為’ratna’（རཏྣ），ratna是指珍寶，所以開啟珍寶器或珍寶藏並向他人顯示，比如在通曉珍寶或懂得估價且曾見過的人面前開示顯示，而不是在未見過珍寶和不瞭解的人面前顯示，即便給他們看了也無法分辨好壞，與毫無用處相同。 珍寶妙法也是對於趣入並修持此戒律的聖者們開示顯示。對於不趣入的補特伽羅宣說也無意義，因此說’于聖眾中開顯’。這表明讚頌別解脫學處並立誓。一切智者如前所述。因為是他所宣說，所以學處戒律即是學處言教。珍寶是指此學處言教稀有殊勝故稱珍寶。如同器皿是指因為是分別、事物等的基礎或處所，所以說別解脫是器皿。以上配合讚歎佛陀。以下配合讚歎法，所以說’佛陀之律海’等。

།དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ནི་མ་རིག་པའི་གཉིད་ལས་སངས་ཤིང་མཁྱེན་པར་བགྱི་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་པད་མོ་ཁ་རྒྱས་པ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པ་ལ་བྱ། ཡང་ན་རྒྱ་གར་སྐད་དུ་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་ཉི་ཚེའི་སྒྲ་ཡོད་དེ། སྒྲིབ་ པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བྱང་ནས།མཁྱེན་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་མིག་དང་འདྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གསལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྒྱས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགར་བའི་ཚིག་སྟེ། མུ་སྟེགས་ཅན་གཏོགས་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མ་ཡིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འདུལ་བ་ མཚོ་དང་འདྲའོ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་དང་མ་མོ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པའོ། །ཡང་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཀུན་ནས་བསྐོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་འདོན་ཞིང་འདུལ་བར་བྱེད་པས་ན་འདུལ་བའོ། །ཡང་ན་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོར་འགྱུར་ཏེ་འདུལ་བས་ན་འདུལ་བའོ། །འོ་ན་འདི་ལྟ་བུའི་འདུལ་བའི་ལེའུ་མང་ཉུང་ཇི་ཙམ་ཅིག་ཡོད་ཅེ་ན། ཚད་བཟུང་ཞིང་དཔག་དཀའ་བར་བསྟན་པས་དཔེ་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲའོ་ཞེས་སོ། །མཚོ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པ་ནི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའོ།ཡང་ན་ཇི་ལྟར་ན་མཚོ་ལས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་བ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་འདུལ་བའི་གཞི་ལས་ཡོན་ཏན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་བཞིན་དུ་འབྱུང་བས་ན་མཚོ་དང་འདྲའོ་ཞེས། མ་ལུས་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་འོག་ནས་འགྲེལ་ཏེ། གཏིང་དང་ཕ་རོལ་དུ་མེད་པར་ གནས་དང་སྙིང་གི་སྙིང་པོ་ཞེས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ།གཏིང་དང་ཕ་རོལ་མེད་པ་ནི་མཚོ་དེ་ཇི་ལྟར་གཏིང་དཔག་དཀའ་ཞིང་ཕ་རོལ་མེད་པ་ལྟར་འདུལ་བ་ཡང་ཚད་གཟུང་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་མེད་པ་ནི་འདི་ནི་ཕ་རོལ་ཏོ། །འདི་ནི་ཚུལ་རོལ་ཏོ་ཞེས་བསྙད་པ་དང་མཐོང་བར་མི་ནུས་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདུལ་བ་ཡང་འདི་ནི་ཐོག་མའི་མཐའོ། །འདི་ནི་ཐ་མའི་མཐའོ་ཞེས་ཚད་མི་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འདུལ་བའི་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟར་དཔག་ཅིང་ཚད་གཟུང་བའམ་གཞལ་བར་བྱ་བ་ལ་ཡང་བྱའོ། །གནས་དང་སྙིང་གི་སྙིང་པོ་ནི་འདུལ་བ་མ་ལུས་པ་ཞེས་འདིར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། མ་ ལུས་པ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་།དངོས་པོ་དང་། ཕྲན་ཚེག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མ་ལུས་པའི་གནས་སམ། ལུས་དྲན་པར་གྱུར་བས་ན་དེ་བས་ན་སོ་སོར་ཐར་པ་ནི་གནས་ཞེས་བྱའོ། །སྙིང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པ་ལྟ་བུའི་དཔེ་སྟེ། དཔེར་ན་ལུས་ཀྱི་ནང་ན་དམ་པ་ནི་སྙིང་ངོ་། །དེ་དང་འདྲ་བར་ འདུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་དུ་གྱུར་བའམ།དམ་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དཔེ་སྙིང་དང་འདྲའོ་ཞེའོ། །སྙིང་པོ་ནི་ཡོངས་སུ་ཡང་གཙོ་བོ་ལྟ་བུའམ། མཐུ་དང་ལྡན་ཞིང་གཞིག་པར་དཀའ་བ་ལྟ་བུའམ་བརྟག་བཟོད་པ་ལྟ་བུའི་ཚིག་སྟེ། ཇི་ལྟར་གཙོ་བོ་ལྟ་བུར་ལྟ་ཞེ་ན། འདུལ་བ་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་ནང་ན་སོ་སོར་ཐར་པ་ནི་གཙོ་བོའམ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལྟ་བུའོ།།ཇི་ལྟར་བརྟན་ཞིང་གཞིག་པར་དཀའ་ཞེ་ན། དགེ་སྦྱོང་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལོག་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་ཅིང་གཞིག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་བརྟག་བཟོད་པར་བལྟ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་འདུལ་བ་ལ་སྐྱོན་དང་།དྲི་མ་དང་། ལྷད་ཀྱིས་མ་ནོར་བས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཆོས་བརྟག་མི་བཟོད་པ་དང་མི་འདྲ་བས་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །གནས་དང་སྙིང་གི་སྙིང་པོ་ནི་དོན་གཅིག་སྟེ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་ གྲངས་སོ།།དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། མདོ་ལས་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེས་ནི་འདུལ་བ་གཞན་དང་། སྡེ་སྣོད་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྒྲ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ངན་སོང་གསུམ་དང་། ལྟུང་བ་རིས་ལྔའི་ ཉེས་པ་ལས་ཐར་པར་བྱེད་པའམ།ཉེས་པ་འདི་རྣམས་འདུལ་བར་བྱེད་པས་ན་ཐར་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། འདུལ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཡང་ན་སྐྱེ་བོ་ཐ་དད་པ་རྣམས་སོ་སོ་ནས་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་དེ་དག་སོ་སོར་ཐར་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ན་སོ་སོར་ཐར་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།

關於此，佛陀是從無明睡眠中覺醒，如蓮花綻放般于所知境界開顯。或者在梵語中有’廣大’之詞，即斷除諸障后，以如眼般的智慧于所知境界明顯開顯，故稱為’廣大’。‘之’字是區分詞，意為非外道等所屬，而是佛陀之律如海般，此為結語。 ‘律’是相對經藏和論藏特別宣說。或者從功德角度稱為律，因能除滅並調伏周遍煩惱故稱為律。或者因能對治貪慾、嗔恚、愚癡而調伏故稱為律。 若問此等律部章節有多少？以難以衡量計數而說如大海般。以如海來說明是從深廣角度來說明。或者如同大海能生珍寶，戒律基礎能如意生起功德果實故如海。 ‘無餘’之語下文解釋：與’無底無邊’、‘處與心要’相連。無底無邊是如同大海難測其深度且無彼岸，律也難以衡量。無邊是指無法說明與看見’這是彼岸’、‘這是此岸’，律也無法確定’這是最初邊際’、‘這是最後邊際’。或者也指律的功德如此難以衡量或計量。 ‘處與心要’是與’律無餘’相連。‘無餘’是指分類、事物及細節等無遺漏之處或身念住，因此別解脫稱為’處’。‘心’是指最勝喻，如同身中最勝為心，同樣作為一切律中之心或最勝故如心。 ‘要’是指總體最主要或具力難壞或堪忍檢驗之詞。何以視為最主要？在一切律中別解脫是最主要或最殊勝。何以堅固難壞？沙門、外道等邪見者不能分裂破壞故。何以堪忍檢驗？如來律無過失、污垢、雜質而自性清凈，故不同於世間言說之不堪檢驗法，故稱為’要’。‘處與心要’是同義，是功德異名。 何者是如此？經中說是別解脫，這表明此別解脫異於其他律和其他藏。其中別解脫之詞是指從煩惱、三惡趣、五類墮罪中解脫或調伏此等過失，故稱解脫，也稱律。或者因各類眾生各自住于戒律而獲得別解脫果，故稱別解脫。

།ཡང་ན་རྒྱ་གར་ སྐད་ལས་པྲ་ཏི་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ།ཀུན་དུ་བའི་སྒྲ་ཡང་རུང་སྟེ། ཐར་པའི་ཕྱིར་རམ། ཀུན་དུ་ཐར་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་བསྐོར་བའི་བག་ལ་ཉལ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཐར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་རྟོག་ཀྱང་སྲིད་དེ། བག་ལ་ཉལ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྤོང་བ་ཡིན་ན་ ཇི་ལྟར་འདུལ་བས་སྤོང་ཞེས་བྱ།སྤོང་ཞིང་བག་ལ་ཉལ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྤོང་ངོ་ཞེས་འབྱུང་མོད་ཀྱི། འདུལ་བ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་དང་གནས་སུ་གྱུར་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་བརྒྱུད་དེ་སྤོང་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་སྤོང་བ་དང་གཉིས་ཡོད་པས་ན་སྐབས་འདིར་འདུལ་བ་ ཡང་བརྒྱུད་དོ་སྤང་བའི་རྒྱུར་འགྲོ་བས་ཉེས་པ་མེད་དོ།།དེ་བས་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ནི་གནས་བྱ་ཞིང་། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དག་མངོན་པར་བསྒྲུབ། །ཅེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་འབྱུང་བ་དག་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ས་དང་འདྲ་བའི་གཞི་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མདོ་སྡེ་དང་མངོན་པའི་ ཆོས་ཀྱང་སོ་སོར་ཐར་པ་ཞེས་མི་གདགས་སམ་ཞེས་ཟེར་ཡང་སྲིད་དེ།དེ་དག་ལས་ཁྱད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་བདུན་ཞིག་གིས་མདོ་སྡེ་དེ་དག་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་ཏེ། །རྣམ་པ་བདུན་པོ་ནི་འདུལ་བའི་ལུས་དང་། འདུལ་བའི་གནས་དང་། འདུལ་བའི་དམིགས་པ་དང་། འདུལ་ བའི་རང་བཞིན་དང་།འདུལ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། འདུལ་བའི་གླེང་གཞི་དང་། འདུལ་བའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་ལུས་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་འདུལ་བ་ཀུན་གྱི་ལུས་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །འདུལ་བའི་གནས་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་དེ་ཉིད་འདུལ་བའི་གནས་སུ་བལྟ་བའམ། ལས་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་དང་ གསོལ་བ་དང་ཞུ་བའི་གནས་སོ་ཞེའོ།།འདུལ་བའི་དམིགས་པ་ནི་ཉེས་བྱས་ཕྲ་མོ་ཡན་ཆད་ལས་ལྷག་པར་བསམ་པས་བསྲུང་ཞིང་བག་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟུང་བ་རིས་ལྔ་ནི་འདུལ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་ནི་ལས་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་ལ་བྱའོ། །འདུལ་བའི་གླེང་གཞི་ནི་ཡུལ་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ལ་ སོགས་ཏེ།ཡུལ་གང་དུ་བསླབ་པ་བཅས་པ་ལ་བྱའོ། །འདུལ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལ་བྱའོ། །རྣམ་པ་བདུན་པོ་དེས་མདོ་སྡེ་དག་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །འདི་ནི་དམ་ཆོས་རྒྱལ་པོ་ཡི། །ཞེས་པ་དམ་ཆོས་རྒྱལ་པོ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་ཉིད་ལ་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་ དང་མངོན་པའི་ཆོས་ལ་རྒྱལ་པོ་ཞེས་མི་བྱའི།འདུལ་བ་ཉི་ཚེ་ལ་རྒྱལ་པོར་བྱ་ཞེ་ན། འདུལ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཏམ་རྩ་བར་གྱུར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་འདི་ལ་བརྟེན་ཅིང་སྐྱེ་བས་ན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་དབང་མཛད་ཅིང་བདག་པོར་གྱུར་བས་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལུང་དེ་ལས་ནོད་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ནི་དམ་པ་བས་ན་དམ་པའི་ཆོས་སོ། །མི་བྲི་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་ལོ་བཅུ་གསུམ་དུ་སོགས་པ་ན་འདུལ་བ་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་རྨ་བྱུང་ནས་འདུལ་བ་ལ་བསླབ་པའི་གནས་བཅས་པ་ཡང་བྱུང་མོད་ཀྱི།དེའི་ཚེ་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་དག་ཀྱང་དབང་པོ་རྣོ་བས་བསླབ་པ་ཡང་ཡིད་ལ་འཛིན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། ཡི་གེར་བྲིས་པ་མེད་པས་ མི་བྲི་བསྡུས་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ལ་བྱའོ།།ཡང་ན་མདོ་སྡེ་དང་། མངོན་པའི་ཆོས་ནི་སྡེ་སྣོད་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་ཅིང་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། དུས་དུས་སུ་ཀླག་ཅིང་མཆོད་པའི་རྟེན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྲི་བ་ཡིན་གྱི་འདུལ་བ་རྣམས་ནི་བྲིས་ཏེ་ཀླག་པའམ་བལྟ་བ་ཙམ་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། ནང་ནུབ་གཉིས་སུ་ཡིད་ལ་དྲན་ཞིང་འདྲིས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་བྲི་བསྡུས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཡང་ན་མི་བྲི་བ་ཡང་ཡིན་ལ་བསྡུས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་མི་བྲི་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན། བསྡུས་པ་ནི་འདུལ་བ་འབུམ་གྱི་དོན་སོ་སོར་ཐར་པའི་ནང དུ་བསྡུས་སོ་ཞེའོ།།སུས་བསྡུས་ཤེ་ན། ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་དོ་ཞེའོ། །འདི་ནི་དགེ་སློང་ཚོང་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་ཉིད་ལ་བྱའོ།

或者從梵語’prati’而來，或者是’遍’的聲音，爲了解脫，或者是普遍解脫，即從一切遍行隨眠煩惱中解脫。對此，有人這樣思考：如果隨眠煩惱是由智慧斷除的，那麼怎麼說是由律儀斷除呢？雖然經中說微細的隨眠煩惱是由智慧斷除，但是律儀作為一切法的基礎和所依，煩惱也有間接斷除和直接斷除兩種，因此在這種情況下，律儀也成為間接斷除的因，所以沒有過失。 因此，如偈頌所說：‘應當住于戒律中，修習禪定等持力。‘這是因為戒律如同大地一般，是不可或缺的基礎。那麼有人可能會問，經藏和論藏為什麼不稱為別解脫呢？爲了顯示它們的差別，以七種方式來區分這些經典。 這七種是：律的身、律的處、律的所緣、律的自性、律的相、律的因緣和律的果。其中，身是指這個別解脫是一切律的身。律的處是指別解脫本身作為律的處所，或者是百零一羯磨和白二羯磨等的處所。律的所緣是爲了以增上意樂守護並謹慎對待乃至微細惡作。五種墮罪是律的自性。相是指百零一羯磨。律的因緣是指舍衛城等處制定學處。律的果是指獲得解脫果。以這七種方式區別于諸經。 ‘此乃正法王’中的正法王是指別解脫本身。為什麼不稱經藏和論藏為王，而單獨稱律為王呢？因為律是一切法的所依或根本，一切法依此而生，因為是最主要的，所以稱為王。或者說，正法之王是指如來本身。為什麼呢？因為統領一切法而成為主宰，天人等一切眾生都從這教法中獲得，所以是王。如此殊勝的法是最上的，所以是正法。 ‘不書之略’是指從前如來成正覺后十三年等時，清凈律中出現過失後製定學處。當時聖僧眾根器銳利，僅僅憶持學處即可，並未書寫成文字，所以稱為’不書之略’。或者說，經藏和論藏是爲了從一藏傳至另一藏並住持，以及爲了定期誦讀和作為供養所依而書寫，而律不是僅僅爲了書寫后誦讀或觀看，而是爲了晝夜憶念並熟習，這就是其含義。因此稱為’不書之略’。 或者說，既是不書寫的又是略集的：不書寫如前所說，略集是指將十萬律的義理略集在別解脫中。由誰略集？是由法主世尊宣說。‘此乃比丘商主’是指別解脫本身。

།དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཁས་འཆེས་པའི་དགེ་སློང་དང་། སློང་བའི་ཕྱིར་དང་། མིང་གི་ཕྱིར་དང་། ཉོན་མོངས་ པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་།གསོལ་བ་དང་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་སྡེ་ལྔ་འབྱུང་མོད་ཀྱི་སྐབས་འདིར་གང་གསོལ་བ་དང་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཤིང་བསླབ་པ་ཆགས་པ་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་འབའ་ཞིག་ལ་དགེ་སློང་ཞེས་བྱའི་གཞན་མ་ཡིན་ ཞེ་ན།ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་དགེ་སློང་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུ་རྙེད་ཟིན་པས་བསླབ་ཟོང་ལ་བརྟེན་ཅིང་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཞེའོ། །གཞན་ནི་བསླབ་པ་ལ་མི་གནས་ཤིང་མེད་པས་ན་འདིར་བསླབ་ཟོང་དང་ལྡན་པས་ཞེས་སྨོས་པས་གཞན་ལ་མི་རིགས་སོ། །ཚོང་པ་ཞེས་ སྨོས་པ་ནི་དགེ་སློང་བསླབ་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པས་ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་ཅིང་ཁེ་འཚོལ་བའི་དཔེ་སྟེ།ཚོང་པ་ཟོང་དང་ལྡན་པས་ནོར་གྱི་རྣམ་པ་ཁེ་ཚོལ་བ་དང་འདྲ་བར་དགེ་སློང་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཉམས་མ་རལ་པའི་ཟོང་གིས་ནི་ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་ འདའ་བའི་འབྲས་བུ་ཁེ་བཙལ་དུ་ཡོད་ཀྱི།བསླབ་པ་ཉམས་ཤིང་རལ་བ་དག་གིས་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཚོལ་བའི་ཟོང་བསླབ་ཚིག་གིས་བྱས་པས་ན། དགེ་སློང་ཚོང་པ་འདྲའོ་ཞེའོ། །བསླབ་ཟོང་ནི་ཟོང་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོང་འདུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོང་པ་ནོར་སྣ་ ཚོགས་ཡོད་པ་དེར་གནས་པའམ།ཐམས་ཅད་འདུ་ཞིང་སོ་སོར་རང་རང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་ཁེ་རྙེད་པ་ལྟར་བསླབ་ཚིག་ཚོང་འདུས་དང་འདྲ་བ་དེ་ལ་གནས་ཤིང་བརྟེན་ན། རིགས་དང་ཁ་དོག་དང་། མིའི་འབྱོར་ལྡན་དང་། མཐོ་རིས་བཟང་འགྲོའི་བདེ་བའི་རྣམ་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་ བའི་འབྲས་བུ་དང་།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མན་ཆད་ཀྱང་། འདི་ལ་གནས་ཤིང་བརྟེན་པས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་བསླབ་པ་ཉིད་ནོར་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ཚོང་འདུས་བཞིན་ནོ་ཞེའོ། །ཐམས་ཅད་དེར་འདུ་བ་ལྟར་སྣང་ན་ཡང་སྐྱེ་བོ་དགེ་བའི་གང་ཟག་བཟང་འགྲོ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདའ་ བ་མན་ཆད་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་སོ་སོ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཚོང་འདུས་དང་འདྲ་བ་འདི་ལ་མ་གནས་མི་བརྟེན་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་འདུས་པ་ལྟ་བུར་ཡང་བསྟན་པའོ།།དེ་ལ་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་ཟེར་ཡང་སྲིད་དེ་གཞུང་དག་གི་ནང་ནས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ སོགས་པ་བསླབ་པ་ལ་མ་བརྟེན་ཏེ།ཁྱིམ་ན་གནས་པས་ཐོབ་པ་སྐད་དུ་ཟེར་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་དགེ་སློང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐོབ་པར་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་མོད་ཀྱི། དེ་འདུལ་བ་ལ་མི་བརྟེན་པར་ཐོབ་མི་སྲིད་དེ། དགེ་བསྙེན་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་བཅུ་རང་བཞིན་གྱིས་བསྲུང་ངོ་ ཞེས་བྱུང་བས་དེ་ནི་བསླབ་པའི་ཚིག་ལ་གནས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་བས་ན་ལུང་དག་ལས་ཀྱང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་མཐོ་རིས་བཟང་འགྲོ་འཐོབ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཆ་ལ་མི་གནས་པར་མཐོ་རིས་བཟང་འགྲོ་ཐོབ་མི་ སྲིད་ཅེས་འབྱུང་བས་འགལ་བ་མེད་དོ།།ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་ཟོང་འདི་ལ་བརྟེན་པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མན་ཆད། ལྷ་དང་མི་ཡན་ཆད་ཀྱི་བར་དུ་འབྲས་བུ་ཡིད་བཞིན་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ཚོང་འདུས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་བསླབ་ཚིག་ཉུང་ངུ་དེས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་འབྲས་བུ་ཆེན་ པོ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་ཞེའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པས་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྒྲ་དང་ཚུལ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་བས་ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཅན་ནི་བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཤིན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པས་སྦྲུལ་གདུག་པས་ཟིན་པ་དང་འདྲའོ་ཞེའོ། །ལོག་པའི་ངང་ཚུལ་ངན་པ་སྲོག་གཅོད་པ་ དང་།མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་བཅུ་བྱེད་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པས་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ།

比丘有五種，即：誓願的比丘、乞食的比丘、名義的比丘、斷除煩惱的比丘、白四羯磨受具足戒的比丘。雖然有這五種，但此處所說的比丘是指通過白四羯磨受具足戒並持守清凈無過失戒律的比丘。 為什麼只稱這一種為比丘而不是其他的呢？因為斷除煩惱的比丘已經獲得涅槃果位，不需要依靠戒品來修行。其他的則是因為不住于戒律或無戒律，所以此處說’具足戒品’不適用于其他人。 所說的’商人’是比喻比丘依止戒律、安住于戒律而追求解脫涅槃果位的譬喻。就像商人具有貨物而追求財富一樣，比丘也以未破未損的戒律為貨物，追求解脫涅槃的果位。破戒毀戒者則不能獲得，因為以戒律語句作為追求解脫果位的貨物，所以比丘如同商人。戒品如同貨物是因為與貨物相似。 ‘市場’是指如同商人擁有各種財物所在之處，或者一切聚集之處，各自隨意獲得利益一樣。若住于依止如同市場的戒律語句，則可獲得種姓、膚色、人間富貴、善趣天界的安樂以及解脫果位乃至涅槃。因為住于依止此戒律而獲得，所以戒律如同擁有各種財物的市場。 雖然看似一切都聚集於此，但善人、善趣眾生乃至涅槃的獲得者，若不住于依止此如同市場的戒律，不可能獲得果位，因此也顯示為一切聚集之處。 對此，有人這樣說：在一些經典中提到預流果等無需依止戒律，在家人也能獲得，並說阿羅漢果唯有比丘才能獲得。但是不依止律儀是不可能獲得的，因為優婆塞等自然守持十善，應知這是住于戒律語句。 因此，在經典中也說：‘以戒律獲得善趣天界，以智慧獲得解脫。‘所說不住于戒律分支就不可能獲得善趣天界，因此無有相違。 ‘大’是指依止此戒品可獲得涅槃以下乃至天人之間如意果位，故稱為大市場。或者以少許戒律語句獲得涅槃大果的緣故。 ‘為惡戒所縛’是指以’戒律’之聲及’戒’而言，具有惡劣品性者極度污染自他相續，如同被毒蛇所縛。行持殺生、不與取等十不善的邪惡品性，稱為被惡戒所縛。

།ཟིན་པ་ནི་གདུག་པའི་ཡིད་དཔེ་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ངང་ཚུལ་ངན་པ་ཅན་འདི་དག་ནི་ཅི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་སྦྲུལ་གདུག་པས་ཟིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨོས་ སོ།།དེ་ལྟར་སྦྲུལ་གདུག་པས་ཟིན་པ་ལ་སྨན་མ་རྒད་དང་། ཨ་ཀ་ཏས་སོས་པར་ནུས་པ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པ་ཅན་དེ་དག་ལའང་བསླབ་པ་འདིས་ནད་དང་འདྲ་བའི་ཉེས་པ་སེལ་ཞིང་སྦྱོང་བའམ། འཇིལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་སོ་སོར་ཐར་པ་ནི་ སྨན་དང་འདྲའོ་ཞེའོ།།ཡང་གཅིག་ཏུ་གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་གྱུར་པའམ། བསླབ་པ་ཕུལ་བ་རྣམས་སླར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྦྱིན་ཞིང་བསླབ་པ་བྱིན་པ་དང་། རབ་ཏུ་འབྱུང་དུ་གནས་པས་རང་སྔར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་ཤིང་བསླབ་པ་ཕུལ་བས་མི་དགའ་ཞིང་སེམས་ཚེར་ མ་གདུག་པས་བཙུགས་པ་དང་འདྲ་བར་གནས་པ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་འདིས་ཉེས་པ་སེལ་ཅིང་སྦྱོང་བས་ན།སེམས་ཀྱི་གདུང་བའམ་ཟུག་རྔུ་བ་སྨན་དུ་གྱུར་པས་ན་སྨན་ཞེས་སྨོས་སོ། །ལང་ཚོ་ཞེས་པ་ནི་གཞོན་ནུ་དར་ལ་བབ་པ་དྲེགས་མི་ཐུབ་ཅིང་བདོ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚེ་ན་བློ་གཏན་ལ་མི་ ཕེབས་ཤིང་རྒྱགས་པར་གྱུར་པས་འཕྲུལ་བའི་ཉེས་པ་ལྷག་པར་འབྱུང་བས་ན་ལང་ཚོ་འཁྲུལ་པ་ཞེས་སྨོས་ཏེ།དཔེ་གླང་པོ་གཞོན་ནུ་དང་འདྲའོ་ཞེའོ། །གླང་པོ་གཞོན་ནུ་གཡུལ་ལ་མ་ཕྱིན་ཅིང་ཞོ་ཤ་བདོ་ཞིང་ཉམས་རྩལ་ཆེ་བའི་ཚེ་ལམ་ནས་ལམ་མ་ཡིན་པར་རྟེན་ཅིང་འབྲོས་པ་ལ་ལྕགས་ཀྱུས་ ཁ་ལོ་བསྒྱུར་ཞིང་ལམ་མ་ཡིན་པ་ནས་ལམ་དུ་དགུག་ཅིང་འདུལ་བ་དང་འདྲ་བར་བྱིས་པ་གཞོན་ནུ་བློ་གཏན་ལ་མ་ཕེབས་ཤིང་གནས་མ་ཡིན་པར་འཇུག་ཅིང་སྤྱོད་པ་ལ་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ནས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་བསྒྱུར་བར་བྱེད་པར་སོ་སོར་ཐར་པས་བྱེད་པས་ན་གླང་པོ་བསྒྱུར་བའི ལྕགས་ཀྱུ་དང་འདྲའོ་ཞེའོ།།ངན་འགྲོ་འཁོར་བ་ཟབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་པར་འགྲོ་བས་ན་ངན་འགྲོ་སྟེ། བྱོལ་སོང་ངན་པར་འགྲོ་བ་དང་། ཡི་དྭགས་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ངན་པར་འགྲོ་བ་སྟེ། ངན་སོང་གསུམ་ལ་བྱའོ། །ཡང་ན་འཁོར་བ་ཉོན་མོངས་པས་འཁོར་བའི་ཕྱིར་ རོ།།འཁོར་བའི་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་བྱའོ། །འཁོར་བ་ནི་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་ཅིང་། སྐྱེ་བ་མང་པོ་ལེན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པས་འཁོར་བའོ། །ཟབ་མོ་ནི་འཁོར་བ་ཉིད་མཐའ་མེད་ལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་བསྐྱེད་པས་ན་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་ཤིང་རྒྱ་ མཚོ་ན་ཆུ་སྲིན་གནས་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ཟབ་མོ་ལས་སྒྲོལ་བར་གྱུར་པའི་གཟིངས་དང་འདྲ་བར་གྱུར་པ་གང་ཞེ་ན། སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །ཇི་ལྟར་གཟིངས་དང་འདྲ་བ་ཇི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ལས་རྒལ་བར་བྱ་བའི་ཐབས་ནི་གཟིངས་བཅས་ཏེ་ རྒལ་ལོ།།དེ་དང་འདྲ་བར་འཁོར་བ་ཟབ་མོ་པས་རྒལ་བར་འདོད་པའི་མི་དེས་ཀྱང་། འདུལ་བ་དེ་ལ་མ་བརྟེན་མ་གནས་ན་འཁོར་བ་ལས་རྒལ་བར་མི་ནུས་པས་གཟིངས་དང་འདྲ་བར་འདུལ་བ་འདི་ཉིད་ལྟ་ཞེའོ། །བཟང་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་ཏེ། གནས་དམ་པར་འགྲོ་ བའི་ཕྱིར་བཟང་འགྲོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ།དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་བྱ་སྟེ། དམ་པར་འགྲོ་བ་དང་། བཀྲ་ཤིས་པར་འགྲོ་བ་དང་། མཛེས་པར་འགྲོ་བ་སྟེ། འདི་ནི་བཟང་འགྲོའི་སྒྲའོ། །དེ་ལྟ་བུར་འགྲོ་བའི་སྟེགས་དང་། ཟམ་པར་བལྟ་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་འདུལ་བ་དེ་ཉིད་སྟེགས་དང་ཟམ་ པའམ།ལམ་ལྟ་བུར་བལྟའོ་ཞེའོ། །སྟེགས་དང་ཟམ་པའང་བགྲོད་ཅིང་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་སུ་ཟད་དེ་དེ་དང་འདྲ་བར་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡང་བཟང་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པའོ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཅི་སྟེ་འགའ་ཞིག་ན་རེ་སྟེགས་དང་ཟམ་པ་ཡིན་པར་ཅིས་མངོན་ཞེས་ ཟེར་ཡང་སྲིད་དེ།དེ་ལྟ་བུའི་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ངེས་པའོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ངེས་པ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཤོ་བེ་མི་གསུང་གི། །མི་སླུ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་དེས་སྟེགས་དང་། ཟམ་པ་འདྲའོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན་ངེས་སོ།

所謂’被咬’是與毒蛇的比喻相對應，即殺生等惡劣行為的人就如同被毒蛇咬到的人一樣。 就像被毒蛇咬傷的人可以用綠寶石和阿伽陀藥治癒一樣，對於這些破戒者，這些學處也能像藥物一樣清除和凈化如同疾病般的過失。因此，別解脫戒如同藥物。 另外，對於破戒或舍戒的人，重新授予清凈行為和學處，允許他們出家。對於那些因先前破戒和舍戒而不悅，心如被荊棘刺傷般的人，這些戒律能清除和凈化過失，能治癒心中的痛苦和傷害，故稱之為藥。 所謂’青春’是指年少氣盛、難以駕馭且輕浮的狀態。在這種時候，心智不成熟且驕傲自滿，更容易產生迷惑的過失，故稱為’青春迷惑’，就像年輕的大象一樣。 就像年輕的大象未經戰陣，精力充沛且力大無窮時會從正道偏離歧途，需用鉤鉤轉向並從邪路引回正道一樣，對於心智未成熟而入非正道的年輕人，別解脫戒能使其從不善轉向善，故如同調伏大象的鉤鉤。 ‘惡趣輪迴深淵’中的惡趣是指往惡處去，即畜生、餓鬼、地獄三惡趣。或者說輪迴是因煩惱而輪轉，指一切輪迴眾生。輪迴即從一處轉生到另一處，受生多次，無始無終故稱輪迴。‘深淵’是指輪迴本身無邊際，且產生巨大的痛苦恐懼，如同海中棲息著水怪一樣。 能從如此深淵中解救的船筏是什麼呢？就是這別解脫戒。怎樣理解其如同船筏呢？渡越大河的方法就是乘船渡過。同樣，想要渡越輪迴深淵的人，若不依止、安住于戒律，就無法超越輪迴，故應視此戒律如同船筏。 ‘善趣’是指天界和人間等，因為往生殊勝處所故稱善趣。這又分三種：往殊勝處、往吉祥處、往美好處，這是’善趣’的含義。 什麼是往生彼處的階梯和橋樑呢？就是戒律本身，應視之如階梯、橋樑或道路。階梯和橋樑不過是到達目的地的方法，同樣，別解脫戒也是往生善趣的方法。 所說’決定’是因為可能有人會問：‘如何證明是階梯和橋樑呢？‘爲了斷除這種疑慮而說’決定’。為什麼是決定呢？因為如來不說妄語，具有不欺誑的本質，他說此為階梯和橋樑，故為決定。

།ཉོན་མོངས་ཕམ་བྱེད་ལམ་ ཞེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་།ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གམ་ཡང་ན་ཀུན་ནས་བསྐོར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། དེས་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཤིན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པས་ན་ཉོན་མོངས་པའོ། །ཕམ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ སྤོང་ཞིང་སེལ་བའི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་སྟེ།སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མི་རྒྱུ་ཞིང་བཀག་པས་ན་ཕམ་པར་བྱས་སོ་ཞེའོ། །དེ་ལྟར་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་བརྟེན་པའི་རྒྱུས་ན་འཕགས་པའི་ལམ་ཐོབ་པས་ན་ཕམ་བྱེད་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སོ་སོར་ཐར་པ་ནི་ཀུན་ནས་བསྐོར་བའི་ཉོན་ མོངས་པ་འཕྲལ་དུ་མི་སྤྱོད་པ་ཙམ་དུ་སྤོང་གི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལ་གནས་ནས།མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་ཞིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ན་ལམ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ ལམ་དེ་ནི་མཆོག་དམ་པའོ།།ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་གཡུལ་ལས་འགྲོ་བ་གང་ནས་གང་དུ་བཟློག་པར་བྱ་བ་དེ་ནས་དེར་ཁ་ལོ་སྒྱུར་ཞིང་ཤིང་རྟ་འདྲེན་པས་ལམ་འདྲེན་པ་དེ་དང་འདྲ་བས་ཉོན་མོངས་པའི་ལམ་སེལ་ཅིང་ཕམ་པར་བྱེད་པ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཐོབ་ཅིང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཁང་པར་ཕྱིན་པར་ བྱེད་པའི་ཐོག་མར་འགྲོ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་འདི་ཡིན་པས་འདྲེན་པ་མཆོག་ལྟ་བུར་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལ་ཐར་པའི་གྲོང་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཐོབ་ཅེ་ན། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཡང་ཕྲ་བ་བཅོམ་ནས་ཟད་ པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་སྟེ།དེའི་གནས་ནི་ཐར་པའི་གྲོང་དང་འདྲའོ། །འཇིགས་པ་དང་བརྩེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་གྲོང་ཁྱེར་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ར་བས་བསྐོར་བའི་གྲོང་སྒོ་བསྡོམས་ཤིང་བཅས་པ་ལ་དགྲས་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ ཡང་།ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྒོ་བཅད་པས་ན། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲས་མི་འཇིགས་སོ་ཞེའོ། །ཡང་ན་ཐེམ་སྐས་ཀྱི་དཔེས་ན་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་རིམ་པར་འགྲོ་བ་ལ་ཐེམ་སྐས་བཙུགས་ཏེ་འགྲོ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་སུ་དགོས་སོ་ཞེའོ། །འདུལ་བ་དེ་ལ་བརྟེན་ ཅིང་གནས་པ་དེ་དག་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་གནས་སུ་ཕྱིན་པར་ཡང་འགྱུར་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ང་ནི་མྱ་ངན་འདས་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་སྟོན་པ་ལ་དགེ་སློང་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ།སྟོན་པ་མེད་ན་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཡང་མེད་དེ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡང་ནུབ་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཡང་སྟོངས་སོ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་ལན་བཀའ་སྩལ་པ། ང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་སོ་སོར་ཐར་པ་ནི་ སྟོན་པར་ལྟོས་ཤིག་།དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པས་ནི་གནས་བརྟན་གྱིས་ཤིག་།གང་ཟག་མི་སྲུན་པ་ནི་མི་སྨྲ་བར་འདུལ་ཞིང་ལན་ལོན་ཅིག་།མདོ་སྡེའི་མགོ་ལ་ནི་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྲིས་ཤིག་།ང་འདུག་པའི་ཚེ་བྱ་བ་དང་མི་བྱ་བར་བསྟན་པ་རྣམས་དེ་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་ན་ང འདུག་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའམ་འཁོར་བ་ལས་རྒལ་བ་ལ་བྱའོ། །ཁྱོད་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ཉན་ཐོས་དང་། སོ་སོར་ཐར་པ་ཉིད་ལ་བྱའོ། །དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་རྟེན་ན་བཞུགས་པའི་ཚེ་ཀུན་གྱིས་བསྙེན་བཀུར་ བྱེད་པ་ལྟར་འདུལ་བ་ལ་ཡང་བསྙེན་བཀུར་མི་ཆུང་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་འདྲ་བར་ལྟོས་ཤིག་པའོ།རང་བྱུང་ཉིད་ཀྱི་ནན་ཏན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བྱུང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དྲིང་དང་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ཅིང་གཉེན་པོ་གང་གིས་ཀྱང་རབ་ཏུ་མ་བྱུང་ གི་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རྟོགས་ནས་རང་བྱུང་བའོ།

‘斷除煩惱之道’中所說的煩惱是指貪慾、嗔恨和愚癡，或者說周遍性煩惱和隨眠煩惱，因為它們使身心相續極為煩惱，所以稱為煩惱。 ‘斷除’是指作為這些煩惱的對治，能夠斷除和消除煩惱。由於別解脫戒能阻止和遮止煩惱生起，所以說是斷除。 因為依靠別解脫戒的緣故而獲得聖道，所以稱為斷除之道。別解脫戒僅僅是暫時斷除周遍性煩惱不令現行，而安住於八正道支，通過見道和修道斷除應斷的煩惱，獲得解脫，因此這條道路超勝於世間之道，是最殊勝的道路。 就像國王從戰場上撤退時，從某處轉向某處，駕馭戰車引導道路一樣，別解脫戒能消除煩惱道路並使之降伏，獲得聖道併到達涅槃之處，是最初的引導，因此稱為最勝引導。 關於’入解脫城’，解脫是指涅槃。如何獲得呢？通過金剛喻定摧毀極其微細的煩惱，獲得盡智與無生智，其處如同解脫之城。 遠離一切怖畏和愛執，如同城市。就像被城墻圍繞、關閉城門的城市遠離敵人的威脅一樣，涅槃之城也因盡智與無生智關閉門戶，不畏懼煩惱之敵。 又如階梯之喻，就像世間要逐步前行需要設定階梯，這是到達目的地的方便。 依止並安住于律儀的人們也將到達涅槃之處，而到達涅槃城市的方便就是別解脫戒。 關於’我入涅槃’，‘我’是指世尊。當世尊示現涅槃時，比丘們向世尊稟告說：‘若無導師，則無法和僧，三寶也將隱沒，世間將成空虛。’ 世尊回答說：‘我涅槃之後，應當視別解脫戒為導師，以念住而安住，對不調順者以默然調伏並予以迴應。經典開頭應寫『如是我聞』。若能如我在世時所教導的作與不作之事那樣去做，就如同我仍在世間。’ ‘涅槃’是指超越煩惱或輪迴。‘你們的導師’是指聲聞眷屬和別解脫戒本身。 因此，如同世尊在世時人人恭敬供養一樣，對律儀也應當如同對待世尊般予以不小的恭敬供養。 ‘自然覺者的教誡’中的自然覺者是指如來，如來不依賴他人的恩德和教導而出家，而是通過自己的智慧證悟諸法而自然覺悟。

།ཡང་སྐྲ་དང་ཁ་སྤུ་རང་བྱི་ཞིང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ལྷུན་གྱིས་དཀར་པོ་ཆོས་གཟིགས་ཏེ། མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་གྱི་རྒྱུས་མ་ཡིན་གྱི་རང་བྱུང་གི་ཕྱིར་རང་བྱུང་ངོ་། །ནན་ཏན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟར་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་འདྲ་བ་འདུལ་བ་ལ་བསྟོད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དེ་ཡང་། འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་མཉན་པ་དང་། ནན་ཏན་གྱིས་རིམ་གྲོ་དང་། གུས་པར་བྱེད་དུ་བཅུག པའི་ཕྱིར་མི་ཁོམ་པར་གྱུར་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་དུ་གཤེགས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་དཀའ་ན་མཐོང་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསྐལ་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ནས་འཇིག་རྟེན་དུ་སྟོན་པ་མི་མཛད་དེ་ འཇིག་རྟེན་སྟོང་ངོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།།ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་པར་ཡང་དཀའ་བ་བཞིན་དུ་མི་ལུས་ཐོབ་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་དང་། མི་ལུས་ཐོབ་ཏུ་ཟིན་གྱིས་ཀྱང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་ཅིང་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་དང་། དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་དུ་ཟིན་གྱིས་ཀྱང་ཚུལ་ ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་སྟེ།སངས་རྒྱས་དང་མི་ལུས་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་དཔེ་ནི་རྒྱ་མཚོ་འཇིང་ནམས་ཀྱི་ནང་ན་རུས་སྦལ་ཞར་བ་གནས་པ་དེ་ལོ་སྟོང་ཞིག་ནས་ཆུའི་སྟེང་དུ་ལན་ཅིག་འབྱུང་ལ། གཉའ་ཤིང་མིག་གཅིག་པ་རྒྱ་མཚོའི་ ནང་དུ་བོར་བར་ཡང་ཤར་ནུབ་ཀུན་ཏུ་རླུང་གིས་བདས་པ་དེའི་བུ་གར་རུས་སྦལ་མགྲིན་པ་ཆུད་པ་ནི་སླའི།སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་ཅིང་བདག་ཉིད་ཁོམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དེ་བས་ཀྱང་དཀའ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་འབྱོར་པ་དང་ ལྡན་པའི་དུས་སུ་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དང་།སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་ནན་ཏན་གྱིས་གུས་པས་ཉན་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྐྱོན་མེད་པར་འབད་ཅིང་བསྲུང་ངོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་གིས་འདི་སྐད་ཀྱང་འཆད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་འདུལ་བ་ མཚོ།།ཞེས་བྱ་བ་ནས། སོ་སོར་ཐར་པ་མཉན་པར་འབད་པར་བྱ་ཞེས་པའི་བར་དུ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་འབྱེད་ཅིང་སྟོན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། རྣམ་པ་དྲུག་ནི་མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། མ་མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་། སོ་སོར་ཐར་པ་ཉིད་ལ་སྟོན་པར་བསྟོད་པ་དང་། ཁོམ་པ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་དང་།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་བསྟི་སྟང་དང་བཅས་པས་བསྲུང་ཞིང་ཉན་པ་ཞེའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་འདུལ་བ་མཚོ། །ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད་ནས། གླང་པོ་གཞོན་ནུའི་ལྕགས་ཀྱུའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་མཐོང་བའི་འབྲས་ བུ་དང་སྦྱར་རོ།།དེ་ནས་ཐེམ་སྐས་བཞི་དང་འདྲ་བར་གནས་ཞེས་པ་ཡན་ཆད་ནི་མ་མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་དང་སྦྱར་རོ། །ང་ནི་མྱ་ངན་འདས་གྱུར་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ཤློ་ཀ་གཅིག་གིས་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་སྟོན་པར་བསྟོད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་ བའི་བཤེས་གཉེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ།།མི་ལུས་ཐོབ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས། ཁོམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །སོ་སོར་ཐར་པ་མཉན་པར་འབད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་བསྟི་ སྟང་དང་བཅས་པས་བསྲུང་ཞེའོ།།དེ་ལྟར་གོང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་། མིའི་ལུས་ཐོབ་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་པ་དང་། རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྙེད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་ཐར་པ་ཐོས་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་ པར་དཀའ་བར་བསྟན་པར་བཞེད་ནས།ཁམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བསྐལ་པ་བྱེ་བ་རྣམས་སུ་ཡང་། །ཞེས་སྨོས་སོ།

又頭髮和麵部毛髮自然脫落，福德之山自然潔白而見法，不是由親教師和阿阇黎的緣故而是自然生起，故稱自然。‘殷重地’是指’善好地’的意思，如是在比丘眾前讚歎如來般的律藏。 ‘佛’這個聲音在世間極為稀有等，爲了使人聽聞別解脫，以及殷重地承事、恭敬，因此從不得閒暇而開始說’佛’等。其中，在世間行走並聽聞佛聲已極為困難，更何況見到。如來九十一劫中不在世間示現教法，故說世間空無。 如同聽聞佛聲極為困難一樣，獲得人身極為困難，即使獲得人身，遇到善知識並出家也極為困難，即使如是出家，要獲得清凈戒律也極為困難。佛和獲得人身等極為困難的比喻是：大海深處有一隻瞎眼烏龜，千年才浮出水面一次，又如海中投入一個單孔木軛，被東西方的風吹動，烏龜的脖子穿入木軛孔中尚且容易，遇到佛等善知識並具足閑暇圓滿則比這更加困難。 因此在具足如是圓滿之時，自己出家並受具足戒，以殷重恭敬聽聞別解脫，精進守護無瑕戒律，此為其義。對此有些論師如是解釋：從’佛之律藏海’到’應當精進聽聞別解脫’分為六種開示。 六種是：現見果、未見果、讚歎別解脫本身為導師、閑暇圓滿、善知識圓滿、以恭敬守護並聽聞別解脫。其中從’佛之律藏海’直至’幼象之鉤’配合現見果。從此至’如四階梯而住’配合未見果。‘我若入涅槃’一偈頌是讚歎別解脫為導師。‘佛這個聲音’是說明善知識圓滿。 獲得人身和出家極為稀有，以及戒律圓滿，說明閑暇圓滿。‘應當精進聽聞別解脫’是以恭敬守護別解脫。如是上文說明聽聞佛聲和獲得人身極為困難，遇到善知識和出家等獲得極為困難，為顯示聽聞別解脫也極為難得，因閑暇圓滿極難獲得而說’于俱胝劫中’等。

།བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་ཐོབ་པར་དཀའ་བའི་དཔེ་སྟེ། བསྐལ་པ་བྱེ་བའམ། གལ་ཏེ་དེ་ལས་ལྷག་ པར་ཡང་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་མི་འབྱུང་ལ།བརྒྱ་ལ་བྱུང་དུ་ཟིན་གྱིས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཡུལ་གྱིས་བསྐལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་དང་མི་ཕྲད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་མི་ལུས་རྙེད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བས་ན་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་དང་། འདུལ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ མི་འབྱུང་བ་དང་།གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་འདུལ་བ་ཡང་མེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ཐར་པ་གདུང་པ་དང་འཛིན་པ་དཀའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །སོ་སོར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་ཐར་པར་བྱེད་པས་ན། སོ་སོར་ཐར་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཐོས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་དང་དོན་རྣ་བའི་དབང་པོས་ཐོས་པའོ།།གཟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོགས་པའོ། །འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བརྗེད་པར་དྲན་པས་དེ་ཉིད་ཁ་ཏོན་དུ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་ཏེ། ཡུན་རིང་དུ་མི་བརྗེད་པའོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དོན་དུ་ལུས་དང་། ངག་དང་ ཡིད་ཀྱིས་ནན་ཏན་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་ཅིང་བྱེད་པའོ།།རྙེད་དཀའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐལ་པའི་དཔེ་དང་སྦྱར་རོ། །དཀའ་བ་ནི་ཐོས་པས་ཀྱང་ཡིད་ལ་གཟུང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། གཟུང་བ་ལས་ཀྱང་ཡིད་ལ་འཛིན་ཅིང་འདྲིས་པར་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། འཛིན་པ་བས་ཀྱང་ཉམས་སུ་ ལེན་ཅིང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཆེས་དཀའ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།སྒྲུབ་པ་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལྟ་བུ་ཉེས་བྱས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ལ་ཡང་སྲོག་དང་བསྔོ་ཞིང་འབད་པ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པས་ཀྱང་ཚོགས་ཆེན་པོ་དང་ནན་ཏན་ཆེན་པོས་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨོས་ པས་གཞན་ཞིག་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།ཡང་གཅིག་ཏུ་ན་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། བསམ་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ཞེས་བསྟན་པའོ། །ཐོས་པ་དང་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་དང་སྦྱར། གཟུང་བ་ འཛིན་པ་གཉིས་ནི་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་དང་སྦྱར།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་དང་སྦྱར་རོ་ཞེའོ། །དེ་ཡན་ཆད་དུ་ཆོས་ལ་བསྟོད་པ་བསྟན་ཏོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྱུང་བ་དེ་བདེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སངས་རྒྱས་ ཀྱི་སྒྲ་ནི་གོང་དུ་བཤད་པ་དང་འདྲ་སྟེ།ཅུང་ཟད་དུ་ན་དྲང་སྲོང་ཕྱིང་གི་རི་དང་། ཨང་གི་རི་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཅན་དེ་དག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཁྱེན་པ་ལ་བསྐྱེད་དུ་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འབྱུང་བ་བདེ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་འོད་གསལ་ལྷའི་རིས་ནས་ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་གཤེགས་ཏེ།གླང་པོ་དཀར་པོ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་མངལ་གྱི་གཡས་རོལ་དུ་མངལ་གྱི་དྲི་མས་མ་གོས་པར་གཤེགས་པ་དང་། བལྟམས་སམ། བཙས་པའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ བཞི་དང་།བློན་པོའི་བུ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་བཙས་ཏེ། དེ་དག་ནི་མངལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། དྲི་མས་མ་གོས་ཏེ་བྲལ་བས་ན་མངལ་དུ་གནས་པ་དང་བཙས་པའི་ཚེ་བདེ་བ་ཉིད་དོ་ཞེའོ། །གཅིག་ཏུ་ནི་འོད་གསལ་ལྷའི་རིས་ནས་ གཤེགས་པའི་ཚེ་ཞལ་གྱི་སྒོ་ནས་འོད་ཟེར་མང་པོ་བྱུང་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་འོད་ཟེར་གྱིས་རེག་པར་བྱས་ནས་དམྱལ་བ་པ་དེ་དག་གིས་བསམས་པ་འདི་འདྲ་བ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་མཐུ་ཆེན་པོ་འབའ་ཞིག་འོད་ཟེར་འབྱིན་ཏོ་ཞེས་དད་པ་སྐྱེས་པས སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དང་།འོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྣར་ཐོས། ལོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མིག་གིས་མཐོང་། བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་འདོད་པ་རྣམས་ཡིད་བཞིན་དུ་རྙེད་པས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་བདེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ བདེའོ་ཞེས་སོ།།ཡང་ན་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཚེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་མཆོག་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་བདེ་བའོ་ཞེའོ།

說’劫波百千’是形容獲得別解脫戒的困難程度的比喻。即使經過百千劫或更長時間，佛陀也不會出現於世間。即便百次出現，由於地域隔絕而不能遇見佛陀，獲得人身和遇見佛陀都極其困難，所以佛陀出現於世間時，雖有調伏之法，但佛陀不出世時，經典中的調伏法也不存在，因此說別解脫戒難以受持。 ‘別解脫’是指從微小煩惱中獲得解脫，故稱為別解脫。‘聽聞’是指用耳根聽聞文字和意義。‘領會’是指以智慧理解。‘受持’是指不忘失而以正念持誦等，長期不忘失。‘修行’是指為此以身語意精進實修。 ‘難得’是與劫的比喻相應。‘困難’是指即使聽聞也很難領會，領會後更難受持熟習，比受持更難實修，極其稀有。 修行如具壽阿難那樣，即使對極其微細的過失也以性命相托而大加精進，需要大量資糧和大精進才能獲得，更何況其他。或者說，以聞慧、思慧、修慧三種智慧精進修行極其稀有。聽聞與聞慧相應，領會和受持二者與思慧相應，修行與修慧相應。 以上顯示對法的讚歎。為顯示三寶出世的安樂故，說’諸佛’等。佛的含義如前所說，略說之，如仙人毗伽仙人、央耆羅仙人等具有神通且世間聞名者，對如來的智慧無可比擬，故稱為佛。 ‘出世安樂’是指佛陀從光明天界降臨母胎，如白象形相入胎右側而不為胎垢所染，誕生時大王善目等四位及五百大臣之子同時出生，他們具有胎生之苦，如來則無苦無垢，故住胎和誕生時皆為安樂。 或說，從光明天界降臨時，從面門放出許多光芒照觸地獄等眾生，地獄眾生想到能放如此光明者必是大威德者而生起信心，似乎從痛苦中解脫；聾者得以聽聞，盲者得以見物，飲食慾求隨意獲得，故佛出世成為世間安樂之因，佛陀出世極為安樂。 或說’佛出世安樂’是指菩薩現前圓滿成佛時具足一切殊勝解脫果，故佛出世安樂。

།དེ་ལ་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ་རྒོལ་ཡང་ སྲིད་དེ།མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་པའི་དུས་དང་། ལྷུམས་སུ་བལྟམ་ཞིང་བཙས་པའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་བདེ་ཞེས་བྱ། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་འབྱུང་བ་དང་། མངལ་དུ་གཤེགས་ཞེས་བྱ་བ་མི་ འཐད་དེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པ་སྟེ། འཁོར་བ་ལས་རྒལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ། དེའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ཀྱང་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་ཏེ་བཤད་དེ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་ཐགས་ འཐག་པ་སྣམ་བུར་མ་ཟིན་པར་ཡང་སྣམ་བུ་འཐག་ཅེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་དང་།འབྲས་འཚེད་ཀྱང་ཟན་འཚེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་། ཡོས་འཐག་ཀྱང་ཕྱེ་འཐག་གོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་ཀྱང་དེར་མངོན་པར་འོང་བ་རྣམས་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་པ་སྲིད་པས་འདི་འང་ དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་མོད་ཀྱི།ཕྱིས་སངས་རྒྱས་སུ་མངོན་པར་འགྲུབ་ཅིང་མངོན་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཆོས་བསྟན་པ་བདེ་བ་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་བསྟན་ཅིང་བཤད་པས་ཕྱིའི་མུ་སྟེགས་ལ་ སོགས་པ་ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲ་བ་རྣམས་སྤོང་ཞིང་ཚར་གཅོད་པ་དང་གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རྒྱས་ཤིང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པ་བདེ་བའོ་ཞེའོ།།དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་ཆེན་པོ་བརྒྱད་པོ་ལ་སོགས་ཏེ། བཞི་ཡན་ཆད་མང་པོ་འདུས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེའི་མཐུན་ པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་།ལྟ་བ་དང་། སྤྱོད་ལམ་དང་། འཚོ་བ་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པར་གྱུར་ཅིང་བྱ་བ་རྣམས་གཅིག་པ་ནི་མཐུན་པ་བདེ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་བདེ་བ་ནི་མཐུན་པའི་རྒྱུས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མན་ཆད་བཟང་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་གྱུར་པས་ན་དཔེར་ན་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པའི་མཐུས་འཕགས་པ་ཀཽ་ཎྜི་ནྱ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་དགེ་འདུན་མཐུན་པའི་མཐུས་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་བསྒྲུབ་ཅིང་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པས་ཉོན་མོངས་པ་ནག་པོའི་ཕྱོགས་སྤོང་བའམ། སེལ་བའམ། བསྲེག་པའམ། གདུང་བར་བྱེད་པ་ནི་དཀའ་ཐུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་གནས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ནག་པོའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་དེ་ནི་བདེ་བའོ་ཞེའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྱུང་བ་བདེ་བ་དང་། དེའི་དགོས པ་བདེ་བའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ།།འཕགས་པ་རྣམས་ནི་མཐོང་བ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པ་བདུན་པོའི་ནང་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་བ་བཤད་དེ། དེ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་། དོན་དམ་པའི་དགེ་བའི་ བཤེས་གཉེན་ནོ།།དེ་ལ་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པའི་ཆོས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པས་ན་འཕགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དམ་པ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པས་འཕགས་པ་ཉིད་ལ་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མཐོང་ན་བདེའོ་ཞེའོ། །ཁ་ཅིག་ན་ རེ་མཐོང་བ་ལྟ་ཞིག་ཅི་བདེ་ཞེ་ན།ཟླས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འགྲོགས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་གནས་པར་འགྱུར་བ་དང་བདེ་ཞེས་ཀྱང་འཆད་དོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དཔེར་ན་མི་མི་སྲུན་པ་ནི་མ་མཐོང་ཡང་བླ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་འཕགས་པ་རྣམས་ནི་མཐོང་ན་དགའ་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་མཐོང་ན་བདེ་ཞེས་ཀྱང་འཆད་དོ། ། འགྲོགས་ན་བདེ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་འགྲོགས་ན་མི་དགེ་བའི་ཆོས་དང་བྲལ་ནས་དགེ་བའི་ཆོས་སྟོབས་པ་དང་། ཉེས་པ་ལས་འབྱིན་ཅིང་སྟོང་ཞིང་གྲོགས་བྱེད་པས་ན་དེ་ལྟ་བུ་དང་འགྲོགས་ཤིང་ལྷན་ཅིག་གནས་ན་འཕྲལ་དུ་བདེ་བ་སེམས་ལ་འཚེར་ཞིང་ཟུག་རྔུ་མེད་པ་དང་། སེམས་དགའ་ཞིང་དང་བ་སྐྱེ་བ་དང་། ཡུལ་དང་བསོད་ནམས་བདེ་བར་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་འགྲོགས་ན་བདེའོ་ཞེའོ།

對此，有人可能會這樣質疑：在尚未圓滿成佛之時，以及入胎誕生之際還是菩薩的時候，為什麼說佛出世是安樂呢？從某種角度來說，如來的出生、出現和入胎等說法是不合理的。為什麼呢？因為已經斷除了生的煩惱，已經超越輪迴的緣故。 這並沒有過失，因為那時雖然還不是如來而是菩薩，但是以果稱因而作如是說。比如在世間，織布時雖然還未完成毛毯，也說是在織毛毯；煮稻米時也說是在煮飯；炒青稞時也說是在磨面。同樣的道理，雖然當時還未成就，但是因為將來必定會成就的緣故，所以在因上安立果也是可以的。因此，雖然當時是菩薩，但因為後來必定會成佛現前，所以這樣說是沒有過失的。 說法安樂是指通過在世間宣說和解釋十二分教法，能夠遣除和降伏外道等持各種邪見者，並且使佛法廣大長久住世，所以說法是安樂的。 所謂僧伽，是指八賢聖等四人以上的大眾。其和合是指戒律、見解、威儀、生活等相同一致，所作事業相同，這就是和合安樂。或者說，由於和合的因緣，能獲得涅槃以下善趣等果報，就像如來出世的力量使聖者憍陳如等獲得解脫果一樣。 或者說，由於僧伽和合的力量，精進修習三學，能夠斷除、消除、焚燒、摧毀煩惱黑品，這就是苦行。如是安住增上戒學和增上慧學而斷除煩惱黑品，這就是安樂。 這個偈頌說明了三寶出世的安樂以及其安樂的因緣。 ‘見聖者安樂’這句話闡述了七種中的依止善知識。善知識有兩種：世俗善知識和勝義善知識。所謂聖者，是因為遠離罪惡法和煩惱法而稱為聖者。殊勝是指具有利他的本性，這就是指聖者本身。見到這樣的殊勝人物是安樂的。 有人問：為什麼說僅僅見到就安樂呢？應當以對比來理解，也可以解釋為與之相處、共同安住是安樂的。有人解釋說，比如說惡人即使不見也罷，而聖者則因為見到會生起歡喜，所以見到是安樂的。 與之相處安樂是指與這樣的善知識相處時，能遠離不善法而獲得善法的教授，能從過失中解脫出來，互為助伴，因此與這樣的人相處共住時，當下就能獲得內心清凈無礙的安樂，生起歡喜信心，並且能在處所和福德方面獲得安樂果報，所以與善知識相處是安樂的。

།བྱིས་པ་རྣམས་ནི་མ་མཐོང་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་སྤོང་བ་སྟོན་ཏེ། །བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་དུ་སེམས་ཤིང་ངན་དུ་སྨྲ་བ དང་།ངན་དུ་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་རྣམས་དང་མི་བསྙེན་མི་འགྲོགས་ན་རྟག་ཏུ་བདེ་ཞེའོ། །དཔེར་ན་འཕྲ་བ་ཅན་ནི་འདོམ་གྱིས་སྤོང་བ་དང་། རྭ་ཅན་ནི་རྒྱང་གྲགས་ཀྱིས་སྤང་བ་དང་། མཆེ་བ་ཅན་ནི་དཔག་ཚད་ཀྱིས་སྤོང་ཞིང་བསྲིང་བ་དང་འདྲ་བར་བྱིས་པ་སྡིག་པ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱང་ བསྲིངས་ཤིང་རིང་བར་གྱུར་ན་ཤིན་ཏུ་བདེའོ་ཞེའོ།།དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཞི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་གནས་པ་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་ཡན་ལག་ལ་གནས་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པ་མཐོང་བ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་ ལ་གནས་པ་བསྟེན་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉེས་པ་དང་།ངག་གི་ཉེས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རབ་ཏུ་བསྲུངས་པས་གཞན་ལ་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མཐོང་ན་བདེའོ་ཞེའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དཔེར་ན་རྐུན་པོ་རྣམས་ ནི་མ་མཐོང་ཡང་སླ་ཞེས་འབྱུང་བས།དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་མཐོང་བ་དང་བདག་གི་རྒྱུད་དང་ཕ་རོལ་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་སེལ་ཞིང་བདེན་པ་རྟོགས་པ་དང་། དོགས་པ་རྣམས་མེད་པར་བྱེད་པས་མང་དུ་ཐོས་པ་མཐོང་ན་བདེའོ་ཞེའོ། །འདི་ ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཡན་ལག་ལ་གནས་པའོ།།དེ་ལ་སྐབས་འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཆ་གཉིས་ཀ་མེད་དམ་ཞེས་ཟེར་ཡང་སྲིད་དེ། དེ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ནང་ན་ལྷག་མཐོང་ཡོད། ལྷག་མཐོང་གི་ནང་ནའང་ཞི་གནས་ཡོད་མོད་ཀྱི། ཤས་ཆེ་ཆུང་གི་ཕྱིར་དབྱེ་བ་ཙམ་དུ་ ཟད་དེ།དེ་ལ་ཞི་གནས་ནི་གཡེང་བ་ཞི་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་མི་རྒོད་མི་འཕྱར་བའི་རང་བཞིན་ཏེ་ཞི་བ་ཤས་ཆེ་བས་ཞི་གནས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་ནི་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། ཤེས་པ་ཤས་ཆེ་བས་ན་ལྷག་མཐོང་གིས་བསྟན་ཏེ། ཡན་ལག་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་ མཐོང་མཐར་རྫོགས་པར་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་དོན་དམ་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ཡང་ཞི་གནས་ཀྱི་མཐའ་ལ་གནས་པ་དང་། ལྷག་མཐོང་གི་མཐའ་ལ་གནས་པའོ། །ཡང་སྲིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། སྲིད་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལ་བྱའོ། ། དེ་བས་ན་ཕྱིར་སྲིད་པར་འགྲོ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ན་ཡང་སྲིད་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཉོན་མོངས་པའི་བཅིངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ཡིན་ཏེ། དེ ཡང་གང་ཞེ་ན།དགྲ་བཅོམ་པ་དག་མཐོང་ན་བདེ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་གདགས་སོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་འབྱུང་བ་མེད་པས། རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་ཀྱིས་འབྱུང་བ་མེད་པ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཡང་ན་མཆོད་པར་འོས་པ་སྟེ། ཡོན་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་ཅིང་དད་པ་དང་། མ་དད་པས་བྱིན་པའི་ཟས་དང་གོས་ཞུ་བར་འགྱུར་བའི་དགྲ་བཅོམ་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེ་འམ། མཆོད་པར་འོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་བདག་ཉིད་ཆེ བ་མཐོང་བ་བདེའོ་ཞེའོ།།དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བརྟེན་པར་བྱ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་སྤོང་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་རྣམ་པ་བདུན་པོ་ལས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་གང་གི་རྒྱུས་ཐོབ་ཅེ་ན། སྔར་བསྟན་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབྱུང་བ་དགེ་ བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པོ་ཞེའོ།

‘不見愚人為安樂’這句話是教導遠離不善知識。所謂’愚人’是指心思邪惡、言語惡毒和行為不善的人，不親近不結交這樣的人則常常安樂。比如說，對於有毒的要離開一尋的距離，對於有角的要離開一由旬的距離，對於有獠牙的要離開一由旬的距離一樣，對於造作惡業的愚人也要遠離他們才會非常安樂。 關於世俗善知識也有兩種：安住于止的支分和安住于觀的支分。‘見持戒者為安樂’是指親近安住于止的支分，具有戒律的人由於防護身業過失、語業過失以及本性罪過，不會傷害他人，所以見到這樣的聖者安樂。 為什麼呢？就像俗語說’不見盜賊也就罷了’一樣，見到具戒比丘時自己相續和他人相續都會生起信心而歡喜。多聞者能斷除疑惑、通達真理、消除疑慮，所以見到多聞者安樂。這是安住于觀的支分。 在這裡，有人可能會問戒律中是否沒有止觀兩個部分？實際上止中有觀，觀中也有止，只是因為比重不同而作如此分類而已。止是指平息散亂的戒律，也就是不狂放散亂的本性，因為寂靜的成分多所以以止來表示。多聞是聞慧，因為智慧的成分多所以以觀來表示。所謂’安住于支分’是因為止觀尚未究竟圓滿。 關於勝義善知識也有安住于止的究竟和安住于觀的究竟。‘解脫後有’中的’后’字是’再’的意思，‘有’是指三界。因此，從再次投生三界的煩惱中解脫，所以稱為解脫後有。解脫是指從有漏取蘊的煩惱束縛中解脫的意思。 這指的是什麼呢？就是所說的’見阿羅漢為安樂’。這樣的解脫者稱為阿羅漢。阿羅漢因為降伏煩惱敵而稱為阿羅漢，因為沒有再生再有，用印度語說就是無生無有。或者說是應供，成為供養處，能消化有信者和無信者供養的飲食衣物的阿羅漢，稱為阿羅漢或應供。見到這樣具德的大聖者安樂。 以上已經說明了應當親近善知識和遠離惡友。現在說明從七種獲得果位，通過什麼因獲得呢？依靠前面所說的三寶出現和依止善知識而獲得解脫果位。

།དེ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་བསྟན་པར་འདོད་ན་དཔེར་ན། འབབ་སྟེགས་བདེ་བའི་ཆུ་ཀླུང་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏེ། ཅི་ལྟར་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ལས་རྒལ་བར་འདོད་ན་ཆུ་འགྲམ་ན་ཉམ་ང་བ་མེད་ཅིང་། གྲོག་པོ་དང་། ཚེར་གད་དང་། རྡོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ན་ཆུ་འགྲམ་ཉིད་ཀྱང་བདེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་རྒལ་བའི་མི་དང་ཆུ་བོ་འབབ་པ་ཉིད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་། རྟག་པ་དང་ཆད་པར་ལྟ་བའི་དྲི་མའི་མུ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆུ་འགྲམ་བདེ་བའི་ལམ་བཟང་པོ་དང་འདྲ་བར་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་བདེ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ལས་རྒྱལ་བའི་སྐྱེ་བོ་བདེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་གནས་ཤིང རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནག་པོའི་ཆོས་རྣམས་སེལ་ཞིང་རྒྱལ་བར་བྱས་པས་ན་ཆོས་ལས་རྒྱལ་བའི་སྐྱེ་བོ་བདེའོ་ཞེའོ།།དོན་དེ་ཉིད་ཕྱེད་འོག་ནས་སྟོན་ཏེ། །ངའོ་ང་རྒྱལ་ཟད་པ་བདེའོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་མ་ཐོབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ རལ་གྲིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཇོམས་ཤིང་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་རབ་མེད་པར་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་མི་ནུས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཐོབ་པ་བདེའོ་ཞེའོ།།དེ་བས་རྒྱུ་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཐོབ་པ་བདེ་ཞེ་ན། ངའོ་ང་རྒྱལ་ཟད་པ་བདེ། །ཞེས་ སྨྲས་ཏེ།ངའོ་ང་རྒྱལ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རལ་གྲིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ནུས་ཀྱི་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཐོབ་པ་བདེ་ཞེའོ། །དེའི་སྐབས་སུ་ངའོ་ང་རྒྱལ་ཟད་ཅེས་མི་བྱ་བར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཟད་ཅེས་སྨྲས་ན་ཅི་ཉེས་ཞེས་ཟེར་ཡང་སྲིད་དེ། དེ་ནི་ཉེས་པ་ མེད་དེ།ང་རྒྱལ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རྩ་བའམ་གཞི་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེ་བཅད་པ་དང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ང་དང་ང་ཡི་བ་དང་། བདག་དང་བདག་གི་ཞེས་པའི་བསམ་པ་ངན་པ་ ལས་བྱུང་ནས་བདག་ལ་ཆགས་པ་སྐྱེ་ཞིང་ཕ་རོལ་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ཞེ་སྡང་སྟེ།དེ་གཉིས་བྱུང་བ་དང་དེའི་ལས་གཏི་མུག་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་ང་རྒྱལ་ཆོད་དང་གཞན་ལྟ་ཞིག་ཟླས་མི་གནས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ང་རྒྱལ་ཟད་པ་བདེ་བའོ། །དེ་ཡན་ཆད་དུ་འབྲས་བུ་ ཐོབ་པ་བདེ་བ་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།ད་ནི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་གནས་བསྟན་ཏེ། ངེས་པར་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མའི་དག་པ་བསྟན་ཏེ། དགོན་པ་ལ་གནས་པར་བྱ་བར་ཡང་ནུས་ན་ནི་བྱ། མི་ནུས་ན་ནི་གཏོང་ངམ་ཞེའམ། བདག་གིས་ཅི་ཙམ་ནུས་པ་ནི་བྱ། དེ་ མ་ཡིན་ན་ནི་གཏོང་ཞེས་དམ་བཅའ་བའི་དགོན་པ་ཅན་ནི་དག་པའི་བསམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་པས།གང་ཇི་ཙམ་དུ་བདག་གི་དོན་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པར་མི་བཏང་མི་ལྡོག་པར་དམ་བཅས་པ་དང་། ཡི་དམ་ངེས་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་བསམ་པ་དག་པ་ཡིན་པས་ངེས་པར་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ། ། དབང་པོ་ཐུལ་བ་ནི་དབང་པོ་མི་རྒོད་ཅིང་མི་འཕྱར་མི་གཡེང་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཞི་བ་བཅིངས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། དངོས་སུ་ན་འདོད་པ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་ལ་སེམས་མི་འབྲང་བ་དེ་ཉིད་དབང་པོ་ཐུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་དགོན་པ་ཞི་རྣམས་ཞེས བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་བསྟན་པ་འཇིག་པ་གཉིས་ཏེ།མང་དུ་ཐོས་པ་གྲོང་ན་གནས་པ་དང་། ཉུང་དུ་ཐོས་པ་དགོན་པ་ན་གནས་པ་ཞེས་འབྱུང་བས་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །དགོན་པ་ན་གནས་པ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྕི་ཡང་དང་གསོ་སྦྱོང་གི་བྱེ་བྲག་དང་། མདོ་ སྡེའི་གནས་ཤེས་པ་གནས་པར་བྱའི་གཞན་མ་ཡིན།ཉུང་དུ་ཐོས་པ་དགོན་པར་གནས་པ་མི་རིགས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དགོན་པ་ནི་རྒྱང་གྲགས་གཅིག་ཕན་ཆད་དོ། །ཞི་བ་ནི་འཇིགས་པ་དང་དོགས་པ་དང་། ཉམ་ང་བའི་ས་མ་ཡིན་པ་ལ་བྱའོ། །འཇིགས་པ་ནི་དགྲས་འཇིགས་ པའོ།།དོགས་པ་ནི་གཅན་གཟན་གྱིས་འཚེ་བར་དོགས་པའོ། །ཉམ་ང་བ་ནི་སྦྲང་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའོ།

如果想要說明什麼是解脫的本質，比如說’河岸平坦水流順’這句話所說的，就像要渡過大河時，河岸沒有危險，沒有溝壑、荊棘和石頭等障礙，河岸本身就很舒適，渡河的人和流水本身也都非常舒適。同樣的，遠離有無、常斷等見解污垢的邊際，這就是聖道，如同舒適河岸的善妙道路一樣，通過遠離一切邊際的聖道所獲得的解脫法果，那就是極其安樂的。 ‘勝法眾生樂’這句話是說，如此安住于聖道，獲得解脫果位，驅除並戰勝了不善的黑法，因此勝法的眾生安樂。 下半偈頌說明這個意義：‘我慢盡除樂’，聖道未得之前，以智慧之劍摧毀對立面，能夠斬斷的就是智慧，沒有智慧就無法斷除煩惱，因此獲得智慧是快樂的。 接著說明其因：如果問為什麼獲得智慧是快樂的，就說’我慢盡除樂’。我慢也只有智慧之劍才能完全斬斷，其他方法則不能，所以獲得智慧是快樂的。在這種情況下，有人可能會問，為什麼不說貪慾等盡除而要說我慢盡除呢？這並沒有過失。因為我慢是產生一切煩惱的根本或基礎，所以應當知道斷除我慢后，貪慾等也就不會生起。 同樣的，貪慾等也是從我和我所、自我和自我所有這樣的惡念中產生，對自己生起貪著，對他人生起嗔恨。這兩者生起后，其業也會產生愚癡，所以應當了知我慢一斷，其他就不會存在。因此我慢盡除是快樂的。 以上已經說明了獲得果位的快樂。現在說明獲得果位的處所：‘決定’是說明具有功德者最初的清凈，如果能夠住在寂靜處就住，如果不能就放棄嗎？應當隨自己的能力而行。如果不是這樣而放棄的寂靜處住者不是具有清凈心的人，所以在未完全圓滿自利之前不放棄不退轉的發願，這種決定誓願才是清凈心，這就是所謂的決定。 ‘調伏諸根’是指根門不放逸、不散亂、不掉舉的意思，即安靜約束之義。實際上，心不隨逐五欲功德，這就叫做調伏諸根。 ‘多聞寂靜處’這句話，世尊說有兩種會導致教法衰敗：多聞住在村落和少聞住在寂靜處。住在寂靜處的人也應當了知戒律輕重、布薩差別和經典要義而安住，而不是其他。少聞住在寂靜處是不合理的意思。寂靜處是指距離一俱盧舍以上。‘寂靜’是指不是令人恐懼、懷疑和畏懼的地方。恐懼是指害怕敵人。懷疑是指擔心野獸傷害。畏懼是指有蚊蟲等存在的地方。

།དེ་དག་མེད་པའི་གནས་སུ་དགོན་པ་བཅའ་བར་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འདུལ་བ་ལས་གསོལ་བ་དང་ལས་ཀྱིས་གང་ཟག་ཅིག་བསྐོས་ཏེ། དགོན་པའི་གནས་རྟོགས་ཤིག་ཅེས་འབྱུང་ བ་ཡིན་ནོ།།གནས་པར་གྱུར་པ་ནགས་སུ་རྒས་པ་བདེ། །ཞེས་པ། གནས་པར་གྱུར་ན་ནི་ཐོག་མའི་བསམ་པ་ངེས་པ་ལ་བྱ་སྟེ་གནས་ཕན་ཆད་འདི་ལྟར་གནས་ལ་མེ་ཏོག་རྒས་ཤིང་རང་ལྷགས་སུ་གནས་པ་དང་འདྲ་བས་ཆེས་བཏགས་ཏེ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཚིག་གོ། །ཡང་གཅིག་ཏུ་ན་ དགོན་པའི་ནགས་སུ་རྒས་པར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང་སྦྱར་རོ།།དེ་ལ་ནགས་འབའ་ཞིག་དགོན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཉི་ཚེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་གྲོང་དང་རྒྱང་གྲགས་གཅིག་ཕན་ཆད་གཞན་ཡང་འདི་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དར་ལ་བབ་པ་ ཡལ་བ་ནི་རྒས་ཀྱི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཡང་ན་ཟླས་རིག་བྱ་ན་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་དར་ལ་བབ་པའི་ཚེ་ཞོ་ཤ་ཆེ་ཞིང་རྩལ་མི་ཐུབ་པ་དང་འདྲ་བར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྤྲེའུ་དང་འདྲ་བར་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་གནས་ཤིང་། ངལ་བ་མེད་པར་སྤྱོད་ཅིང་རྒྱུ་བས་དེའི་གནས་ལས་བཟློག་ སྟེ།དེ་ཤིན་ཏུ་བཏུལ་ནས་གཅིག་ཏུ་ཞི་བར་གནས་ཤིང་ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་ཡང་ཡལ་བར་བྱས་པས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐར་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས། དར་ལ་བབ་པ་ཡལ་བ་བདེ། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ཡན་ཆད་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་གནས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་དག་ པར་སྡུད་པ་པོའི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདུལ་བ་ལ་བསྟོད་པའི་སྟོད་ཏྲ་བཟླས་ཟིན་ཏོ།།ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དཔྱིད་རྣམས་ལས་ཅི་ཙམ་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་དེ་བཞིན་དུ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་དུ་སོ་སོར་ཐར་པའི་གླེང་གཞི་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་དགུ་ཞིག་ཏུ་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། དགུ་པོ་ཡང་གང་ཞེ་ན། བཀའ་ལུང་དང་། མི་འདུར་མི་གནང་བ་དང་། མི་འདུར་གནང་བ་དང་། མཆོད་པའི་ཆོ་ག་དང་། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་ལེགས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་མི་འཛིན་པའི་ཉེས་དམིགས་དང་། ཡང་དག་པར་བསྒོ་བ དང་།འཁོར་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེ་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དཔྱིད་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བག་ཡོད་པས་ཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྣམ་པ་དགུ་པོའི་ནང་ནས་བཀའ་ལུང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བསྟན་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙན་པར་བོད་པའམ། བཙུན་པར་བོད་པའི་ཚིག་གོ། ། དཔྱིད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོ་གཅིག་ལ་དུས་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། དེ་ཡང་དགུན་དང་། དབྱར་དང་། དཔྱིད་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ཉ་ནས་དཔྱིད་ཟླ་ར་བ་ཉའི་བར་དུ་ནི་དགུན་གྱི་དུས་ནི་ཤིན་ཏུ་གྲང་བའོ། །དཔྱིད་ཟླ་ར་བ་ཉ་ནས་དབྱར་ཟླ་འབྲིང་པོ་ཉའི་བར་དུ་ནི དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ཏེ་ཆ་བའི་དུས་སོ།།དབྱར་ཟླ་འབྲིང་པོ་ཉ་ནས་སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ཉའི་བར་དུ་ནི་དབྱར་གྱི་དུས་ཏེ་གྲང་དྲོ་སྙོམས་སོ། །འདིར་དཔྱིད་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དུས་གསུམ་པོ་གང་ལ་བབ་པའི་ཟླ་བ་དང་། ཅི་ཙམ་འདས་པའི་སོ་སོར་ཐར་པ་འདོན་པའི་ཚེ་བརྗོད་པར་ བྱ་སྟེ།དཔེར་ན་དེ་ནི་དཔྱིད་ཟླ་ར་བ་བཅོ་ལྔ་འདས་ཏེ། ཞག་གཅིག་གིས་མ་ཚང་བའི་ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་། བཞི་འོངས་པ་ལྟར་སོ་སོར་ཐར་པ་འདོན་པས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཅི་ཙམ་འདས་པ་དང་། ལྷག་མ་ཇི་ཙམ་དུ་ལུས་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་དེ། ཅི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་ལ་ངེས་པ་མེད་པས་ཅི་ཙམ་དུ་དེ་ཉིད་སྨོས་སོ། །དེས་ནི་གང་ཟག་དགེ་བ་ལ་མི་བརྩོན་ཞིང་། དུས་སྙེམས་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་སོ། །ཆེ་སྙེམས་པའི་གཉེན་པོར་དགའ་བ་དང་། འཆི་བ་མངོན་པར་འོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་མྱ་ངན་ལ་སོགས་པ་གཞན་འདིར་མ་སྨོས་པར། རྒ་བ་དང་འཆི་བ་འབའ་ཞིག་སྨོས་ཤེ་ན། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་བརྗོད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉམས་པར་གྱུར་པའི་རྒྱུ གཉིས་ཏེ།ལུས་དང་། སྐྱེ་གནས་སོ།

在沒有這些的地方建立寺院時，應當如此：根據律藏，以請求和羯磨選派一個人，讓他尋找寺院的地點。 如說’安住于森林中直至衰老為樂’，若已安住，則是指最初確定心意而住，從此以後如此安住，猶如花朵自然衰老一般，這是形容安住的詞語。或者也可以理解為應當住在寺院的森林中直至衰老。 對此，是否只有森林才是寺院呢？這只是一個區域性的特徵而已，應當瞭解距離村莊一由旬以外的其他地方也是如此。‘衰老’是指直至老年的意思。 或者，若要以比喻來理解，就像壯年之人體力充沛而難以駕馭一樣，意識如猴子般貪戀欲樂，毫不疲倦地遊蕩，應當遠離這種狀態。 當完全調服后，安住於一心寂靜中，消除煩惱的痛苦，就能獲得涅槃解脫，所以說’衰老為樂’。以上已經說明了獲得果位的處所。 結集的聖者們對律藏的讚頌已經唸誦完畢。 從’具壽們，春季已過幾何’到’如是受持’這一段是解說別解脫經的緣起，可分為九個部分。九個部分是什麼呢？即：教令、不允許集會、允許集會、供養儀軌、令受持、受持的功德、不受持的過患、教誡以及清凈眷屬。 其中從’具壽們，春季’到’以不放逸而得’這一段是從九個部分中闡述教令的內容。‘具壽’是一種親切或尊敬的稱呼。 ‘春季’是指一年分為三個季節：冬季、夏季和春季。其中從秋季最後一月十五日到春季第一月十五日是冬季，天氣極寒。從春季第一月十五日到夏季中月十五日是春季，天氣溫和。從夏季中月十五日到秋季最後一月十五日是夏季，冷暖適中。 這裡提到春季只是一個近似的特徵而已，在誦讀別解脫經時，應當根據當時所處的三個季節中的月份，說明已經過去多少時間。 例如，應當說明春季第一月已過十五日，還差一天便是四個半月。同樣要說明已經過去多少和還剩餘多少。‘幾何’一詞用於過去和未來的不確定性，所以使用這個詞。 這是爲了對治那些不精進修善和傲慢時間的人而說的。爲了對治傲慢，說到喜悅和死亡必定來臨等。 為什麼在這裡只提到老和死，而沒有提到其他如有支、憂等呢？因為這是在講述圓滿梵行的主要因素衰敗的場合。 導致衰敗的原因有兩個：身體和生處。

།དེ་ལ་ལུས་ཉམས་པ་ནི་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་སྟེ། རྒས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཡན་ལག་འཇིག་རྟེན་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལུས་ཀྱིས་མི་ནུས་ཤིང་མི་ལྕོགས་ལ་ཉམས་ཀྱིས་དཔྱད་མི་བཟོད་པས་སྦྱོར་ཞིང་རྩོལ་མི་ནུས་ ཏེ།ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ལས་འཕང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེའོ། །འཆི་བ་ནི་ཕུང་པོ་རྒྱུན་འཆད་པ་ལ་བྱ་བས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤྱད་དུ་མེད་དེ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་རིང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་གནས་ཉམས་པ་ནི་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བསྟན་པ་འཛིན་པ་ནི་གང་ཟག་ སྒྲུབ་པ་དང་།འཛིན་པ་དང་བརྗོད་པ་ཉམས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དུས་ཇི་ལྟར་འདས་པ་བཞིན་དུ་རྒ་བ་དང་འཆི་བས་གནོད་པར་གྱུར་ཏེ། གསུང་རབ་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་འཇིག་གོ་ཞེས་གསུངས་པས་བག་ཡོད་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །སྟོན་པ་ནི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པ་ སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ།།བསྟན་པ་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སོ། །ལྷ་དང་མིར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་བཤད་ཅིང་བསྟན་པའི་བག་ཡོད་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་གཟུད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་ལ་སྦྱོར་དུ་གཟུད་པའི་དོན་ཏེ། ཞི་གནས་ དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བས་འགྲོ་བའི་ལམ་ནི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལྟར་བག་བྱས་པས་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་བག་ཡོད་པས་ཐོབ་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བག་ཡོད་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ་ ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་དེ་སྟོན་པས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་མ་ལུས་པར་བཅོམ་སྟེ། གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པར་འོས་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པ་ནི་ ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་པར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་ཡན་ཆད་བཀའ་ལུང་འདས་སོ། །ད་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་ཐོག་མར་བྱ་བ་ཅི་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བྱ་བ་ཉུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་དུ་ རྣམ་པ་དགུ་པོའི་ནང་ནས་མི་འདུར་མི་གནང་བ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།དགེ་འདུན་གྱི་ཐོག་མར་བྱ་བ་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་ཞིང་བརྟགས་པ་ལྟ་བུའི་ཚིག་གམ། ཡང་ན་མེད་པ་ལྟ་བུའི་ཚིག་ལའང་བྱ་སྟེ། དྲི་མ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུ་བཤད་ནའང་གསོ་སྦྱོང་བྱ་བའི་གནས་སུ་ཆག་ཆག་བྱ་བ་དང་། སྐྱང་ནུལ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་དང་སྟན་གདིང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་པོ་ཁོ་ནར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའོ། །མེད་པའི་ཚིག་ལྟར་བཤད་ན་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དོན་ཉུང་བ། བྱ་བ་ཉུང་བ་ཡིན་པས་གང་ཟག་གི་གསོ་སྦྱོང་ལ་སོགས་པ་སྔར་མ་བྱས་ན་དགེ་འདུན་འདུ་བའི་ཚེ་མི་མཐུན་པར འགྱུར་བས་ན་གསོ་སྦྱོང་ལ་ཆེད་ཆེ་ཞིང་གཅེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་དྲི་བ་ལྟ་བུའོ།།ཡང་ན་གསོ་སྦྱོང་ནི་ཕྱིས་བྱ་བའམ། ཤོལ་དུ་མི་རུང་བས་གསོ་སྦྱོང་གི་སྔོན་རོལ་དུ་ལས་ཅི་ཡང་བྱ་བ་མེད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལས་ཐོས་པར་བྱ་བས་ན་ཉན་ཐོས་ཏེ། གཞན་ གྱི་དྲིང་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་ལས་ཐོས་པར་བྱས་ནས་ལན་གསུམ་རྫོགས་པའི་ཐ་མ་ལ་ཁྱོད་ནི་དགེ་སློང་ངོ་། །དགེ་སྦྱོང་ངོ་ཞེས་གདགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་རག་ལས་ཤིང་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་བས་ན་ཉན་ཐོས་ སོ།།དོན་ཉུང་བ་བྱ་བ་ཉུང་བ་ཞེས་བྱ་བས་འདོད་པ་ཆུང་བའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏེ། དོན་ཉུང་བ་ནི་ལུས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་དང་། ངག་གིས་སྨྲ་བའི་དོན་ཉུང་བའོ། །བྱ་བ་ཉུང་བ་ནི་ཡོད་ཀྱི་བྱ་བ་ཉུང་བ་སྟེ། དངོས་སུ་ན་ཞིང་གི་རྨོ་རྐོ་དང་། ཚོང་གི་ཁེ་སྤྲུལ་དང་། ཡུལ་གྱི་རྣམས་ཆོས་སུ་བྱ་བ་མེད་ཅིང་ ཡིད་ཀྱིས་བཙལ་བའི་དོན་ཉུང་བ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ན་བྱ་བ་གཞན་མེད་པས་དང་པོ་རིངས་པར་བྱ་བ་ཉིད་གསོ་སྦྱོང་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་མི་འདུར་མི་གནང་སྟེ། རྐྱེན་ཅི་ལྟ་བུ་བྱུང་ཞིང་བྲེལ་ཀྱང་མི་འདུར་མི་གནང་གི་འདུས་ཤིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།

關於身體衰敗，即是衰老和死亡。所謂衰老，雖然能夠掌握世間住處中世尊所說的經典教法，但是身體無力且不堪，體力不足以承受修持，無法精進用功，因此遠離梵行。 死亡是指蘊體斷滅，無法行持善法，遠離梵行。因此，生處衰敗即是指持守佛陀教法，所謂持教即是指補特伽羅的修持、受持和宣說衰敗。 因此，隨著時間流逝，衰老和死亡造成損害，經典教法也會毀滅，故說應當精進修習不放逸瑜伽。 導師即是如實宣說義理者，即如來。教法即是十二分教。對於包括天人在內的世間所說教授的不放逸，即是引導趣入善法的瑜伽，是引導趣入出世間道的意義。止觀雙運而行的道即稱為瑜伽。 如是精進所獲得的果位是什麼呢？由於佛陀的菩提和諸善法都是由不放逸而獲得，所以世尊說應當精進修習不放逸瑜伽。 如來是如實通達並宣說，故稱如來。完全降伏煩惱怨敵，堪為一切補特伽羅供養，故稱阿羅漢。正等覺是指完全圓滿如實了知。 所謂菩提心是指念住等。以上是經教所說。 現在，若問僧團首先應做何事，乃至’事少’為止，是從九種情況中說明不允許延期，即是：若問僧團首先應做何事，是詢問考察的語句，或者是無有的語句。若以詢問的方式解釋，則是在布薩處首先應當打掃、清潔、畫壇城和鋪設座具等。 若以無有的語句解釋，則因聲聞僧團事少義少，若個人布薩等事先未做，則僧團集會時會不和諧，故問布薩有何重要性和珍貴性。或者說布薩不可延後或推遲，故在布薩之前無任何其他事可做的意思。 所謂聲聞，因從他處聽聞，故稱聲聞，因依賴他人而生起的緣故。其如何呢？例如從親教師和軌範師處聽聞后，第三次圓滿最後時說’你是比丘，是沙門’等安立，因此依賴他人而生起，故稱聲聞。 ‘義少事少’說明少欲的因，義少是指身體修持和語言宣說的義理少。事少是指所做之事少，實際上沒有耕種田地、經商獲利和處理地方事務等，意求所為甚少。 如是，因無其他事務，首要迫切之事即是布薩，因此不允許延期，即使遇到任何因緣和緊急情況也不允許延期，應當集會，如是宣說。

།འདི་ སྐད་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་ལས་དགེ་སློང་ཁ་ཅིག་བླ་མའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་ཏུ་ཉེ་བ་ལས་བར་ཆད་དུ་གྱུར་ཏེ།མ་ཐོབ་པ་དང་ལམ་གྱིས་དུབ་པ་དག་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འདུག་པར་མི་ནུས་ནས་གྲལ་ན་གཅོག་པ་ལྟ་བ་དང་། དགེ་སློང་ནད་པ་ཁ་ཅིག་འཕྱེས་འཁྲུད་དེ་གསོ་སྦྱོང་གི་སར་ཕྱིན་པ་དང་། ཤི་བར་གྱུར་ནས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ལ་རྗེས་སུ་གནང་སྟེ། བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་དེ་ལྟ་བུའི་རྐྱེན་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལོངས་ལ་དགེ་འདུན་གྱི་གསོ་སྦྱོང་བར་ཆད་དུ་མི་འགྱུར་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་མ ལྷགས་པ་རྣམས་ལ་དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དྲིས་ཤིག་།དྲིས་ནས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་དགུ་པོའི་ནང་ནས་མི་འདུར་གནང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་དགེ་སློང་དག་གཅིག་ལ་གཅིག་ཁྱིམ པའི་མིང་རུས་ནས་འབོད་པ་ལས་ཁྱིམ་བདག་འཕྱ་བར་གྱུར་ནས་བཀའ་སྩལ་པ།ཚེ་དང་ལྡན་པའམ། བཙུན་པ་ཞེས་བོས་ཤིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་འབོད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མ་ལྷགས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་ནད་པ་ལ་སོགས་པ་གསོ་ སྦྱོང་སར་འགྲོ་མི་ནུས་ཤིང་མཚམས་ཀྱི་ནང་ན་འཁོད་པ་རྣམས་ལ་བྱའོ།།ནད་ཚབས་ཆེ་སྟེ་སྨྲ་མི་ནུས་ན་ལུས་ཀྱི་བརྡས་ཕུལ་ན་ཡང་ཕུལ་བའོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སྟེ་ཡང་འབུལ་མ་ནུས་ན་དགེ་འདུན་དེར་དེང་ཤིག་།ཡང་ན་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་ནད་པ་བླང་བར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་དག་ པར་འདྲི་བ་ནི་དད་པ་དང་འདྲ་བར་བརྗོད་དོ།།འདྲི་བའི་མདུན་དུ་དད་པ་འབུལ་བའི་དགེ་སློང་གིས་གསོ་སྦྱོང་བྱས་ནས་རྒན་གཞོན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཙོག་ཙོག་པོར་འདུག་ནས་གུས་པར་བདག་ནི་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཙང་སྟེ། དགེ་འདུན་ཕྲིན་ལས་མཛད་པ་ལ་དད་པ་དང་ ཡོངས་སུ་དག་པ་དབུལ་ལོ་ཞེས་ལན་གསུམ་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དད་པ་ཕུལ་བ་ནི་དེ་ལྟར་དད་པ་ཕུལ་བས་ན་དགེ་འདུན་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་ཕུལ་བས་ན་བདག་ཉིད་གསོ་སྦྱོང་གི་སྣོད་དུ་འགྱུར་རོ། །དྲིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དབུལ་དུ་གཞུག་པའོ། །བརྗོད་པར་བྱའོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་བླངས་པའི་དགེ་སློང་གིས་གསོ་སྦྱོང་གི་གནས་སུ་དགེ་འདུན་ཚོགས་པ་ལ་བརྗོད་པའམ།ཡང་ན་དགེ་སློང་གཅིག་ལ་བརྗོད་ན་ཡང་དད་པ་ཕུལ་བ་ཡིན་ནོ། །དད་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལེན་པ་ཡང་ནད་པ་དང་ནད་གཡོག་དང་། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྦྱོར་བ་ དང་།སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པ་ལ་ཞུགས་ཤིང་དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའམ་ལམ་རིང་པོ་ནས་དུབ་ཅིང་འགྲོ་མི་ནུས་པ་དང་། ནད་ཀྱིས་བཏབ་སྟེ་སོས་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པ་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་དད་པ་ཕུལ་བར་བྱའི། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཅུང་ཟད་ཙམ་བྱེད་པའམ་ཅུང་ཟད་ ན་བའི་ཕྱིར་སྙད་བཏགས་ཏེ་དད་པ་འབུལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དད་པ་ལེན་པའི་དགེ་སློང་བསྐོ་བ་ནི་བསླབ་པ་བྱིན་པ་དང་། ཕས་ཕམ་པ་བྱུང་ན་དང་བསླབ་པ་མ་ཆགས་པ་དང་། རང་བཞིན་དུ་མི་གནས་པའི་དགེ་སློང་མ་ཡིན་པ་དང་། སྨྱོས་པ་ལ་སོགས་པས་དད་པ་བླང་བར་མི་བྱའོ། །དད་པ་ ལེན་པའི་དགེ་སློང་གིས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ནང་དད་པའི་ཚེ་མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་ནས་ནང་དུ་ཕན་ཚུན་དུ་དབུལ་བར་མི་བྱ་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་ཤིང་ས་ལ་དབུལ་བར་མི་བྱ།གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་དབུལ་བར་མི་བྱ། དད་པ་བླངས་ནས་རྒྱུག་ཅིང་མཆོད་པར་མི་བྱ། བསམ་གཏན་ལ་ འཇུག་ཅིང་ཉལ་བར་མི་བྱའོ།།མཚམས་ནི་གཉིས་ཏེ། ཆེན་པོ་དང་ཆུང་དུའོ། །ཆེན་པོ་ནི་ཐང་ཀ་དང་བླ་འོག་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་གསུམ་ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་གོ། །ཆུང་ངུ་ནི་འདི་ཚུན་ཆད་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བར་དུ་སྟེ། དགེ་འདུན་བཞི་བཅུའི་ལས་ཤོང་བའོ། །ཤཱཀྱ་སེང་གེ་ཞེས་པ་ནས་འདུལ་བ་ དེ་ནི་ང་ལས་ཉོན་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་དུ་རྣམ་པ་དགུ་པོའི་ནང་ནས་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་བསྟན་པར་བྱས་ཏེ།སོར་མོ་བཅུའི་ཐལ་སྦྱར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཁྱིམ་པའི་རིགས་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་ལས་བསྟོད་པ་དང་ སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་མཆོད་ཅིང་བསྟོད་པའོ།

如是說道：有些比丘接近獲得上師殊勝果位時遇到障礙而未能獲得，以及因道路疲憊而無法專心一意安坐，在行列中昏昏欲睡。有些生病的比丘拖著病體前往布薩處，因而死亡。對於這樣的情況，隨順開許並宣說：‘諸比丘，對於遇到這樣因緣的人們，請取其信心和清凈，不要讓其成為僧團布薩的障礙。‘因此，具壽們，應當詢問未到者的信心和清凈，詢問后應當宣說。這是從九種情況中，針對不能前來而開許的內容。 ‘具壽們’這一稱呼，是因為在王舍城有比丘們互相以在家姓名相稱，被居士譏笑，於是佛陀開示說：‘應稱呼具壽或尊者，這是從功德門中對世尊的稱呼。”未到者’是指因病等原因無法前往布薩處而住在界內的人們。如果病重不能說話，以身體手勢表示也算是表示了。 如果連表示也做不到，僧團應前往那裡，或者將病人請到僧團中。詢問清凈與詢問信心相同。在詢問之前，供養信心的比丘應做完布薩，按照長幼次第蹲坐，恭敬地說：‘我于諸障礙法清凈，于僧團羯磨獻上信心和清凈’，如是說三遍。 獻上信心是爲了與僧團和合，獻上清凈是爲了使自己成為布薩的法器。‘詢問’是指令其供養。‘應當宣說’是指接受信心的比丘在布薩處向集會的僧團宣說，或者向一位比丘宣說也算是獻上信心。 接受信心和清凈的對象是：病人、看護病人者、從事殊勝善法者、誦讀別解脫經並思維其義者、從遠路來疲憊不能行走者、病癒不久者等遇到因緣的人們應當獻上信心，而不是僅僅做些微善或以輕微病痛為借口而獻上信心。 不應指派以下比丘接受信心：已被給予學處者、犯根本墮罪者、未得戒體者、非自然住比丘、瘋狂等人。接受信心的比丘在行爲規範中，不應在界外向界內互相供養，不應住于虛空而向地面供養，不應輾轉傳遞供養，接受信心后不應奔跑供養，不應入定后睡眠。 界有兩種：大界和小界。大界周圍三由旬半的上下平面。小界是從此處至壇場之間，能容納四十位僧眾做羯磨的範圍。從’釋迦獅子’到’律即從我聽’之間，從九種情況中說明供養儀軌，說到’十指合掌’等，這也是為兩種目的：從在家種姓和出家功德讚歎如來，以及供養讚歎別解脫。

།ཁྱིམ་པའི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་ནི་གདུང་གཙང་ཞིང་རིགས་བཙུན་པའི་ཕྱིར་ཤཱཀྱ་ཞེས་སྨོས་སོ། །སེང་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སེང་གེ་རལ་པ་ཅན་ཕྱོགས་གང་ནས་ གང་དུ་འགྲོ་བ་དེར་འཇིགས་པ་དང་བག་ཚ་བ་མེད་པར་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེང་གེ་དང་མཚུངས་པ་ཡང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་ལྡན་པས་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཚོགས་མང་པོ་ཤིན་ཏུ་སྐྲག་པར་མཛད་པས་སེང་གེ་དང་འདྲའོ་ཞེའོ།།ཡང་ན་ཤཱཀྱ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཕོད་པའམ་ནུས་ པའམ་ལྕོགས་པ་ལྟ་བུའི་དོན་ཏེ།སྔོན་རྒྱལ་པོ་འཕགས་སྐྱེས་པོའི་བུ་ལས་ཡུལ་ཀ་ཕྱི་ལ་སྡུ་ཞེས་བྱ་བ་སྤུན་གཉིས་ཤིག་སྤྱུགས་པ་ལས་དེ་དག་ཀྱང་མཐུ་སྟོབས་ལྷག་པར་ཆེ་སྟེ། ཡུལ་དང་ལྗོངས་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཅོམ་ཞིང་ཕམ། བདག་ཅག་ཉིད་ཀྱང་རྒྱལ་པོའི་བུ་ཞིག་པས་ཀ་ཕྱི་ལ་ ཞེས་བྱ་བའི་དྲང་སྲོང་གིས་ཀྱང་རིལ་བ་སྤྱི་བླུགས་ཀྱིས་ཡུལ་གྲུ་བཅད་དེ་བྱིན་ནས།དེ་དག་སྐྱེད་པའི་བདེ་བས་ན་ཕྱོགས་ཀུན་དུ་བདེའོ་ཞེས་གྲགས་ཏེ། ཕྱོགས་གང་ན་རྒྱལ་པོའི་སྲིས་གཏོང་བའི་རྒྱལ་པོའི་ལྟ་བུའམ། རྒྱལ་པོ་ལ་མ་རངས་པའི་བློན་པོ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ ཀྱང་འདིར་འདུ་ཞིང་ལྷགས་ནས་རྒྱལ་པོ་འཕགས་སྐྱེས་པོ་ཉིད་པས་ཀྱང་བུ་དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་འབྱོར་ཅིང་ནུས་པ་དང་།ཕོད་ཅིང་ལྕོགས་པ་དང་། གྲགས་ཆེ་ཞིང་དེ་ལྟ་བུ་ལས་གྱུར་པས་ན་ཤཱཀྱ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱིམ་པའི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟོད་དོ་ཞེའོ། །སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་མཆོད་པ་ཡང་བསྟོད་ པས་མཆོད་དེ།ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཐར་པར་བྱེད་པས་ན་སོ་སོར་ཐར་པ་ལ་ཞེས་ཡོན་ཏན་གྱིས་མཆོད་པའོ། །བཤད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅིང་སོ་སོར་ཐར་པ་བཤད་པའམ་འདོན་པ་ལ་བྱའོ། །ཐལ་སྦྱར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་ཏེ། ཕྱག་རྣམ་གསུམ་ གྱི་བྱེ་བྲག་གོ།།འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཡང་ན་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་འདུལ་བར་བྱེད་པས་ན་འདུལ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།

這段文字的翻譯如下：

“從在家身份的角度讚歎，因為種姓清凈高貴，所以稱為’釋迦’。‘獅子’是從出家功德的角度讚歎，就像獅子威猛無畏，無論去往何方都無所畏懼一樣，如來具有四無畏，能使眾多外道極為恐懼，故如獅子。

另外，‘釋迦’這個詞的含義是勇敢、有能力或堪能。從前，波斯匿王的兩個兒子被流放到迦毗羅地方，他們力量特別大，征服了許多地方。因為他們是王子，迦毗羅仙人用瓶水為他們劃定疆域。由於他們治理得很好，各地都很安樂，聲名遠播。各地被放逐的王子或不滿國王的大臣等都來投奔。連波斯匿王也承認這些兒子非常富有、有能力、勇敢、堪能且聲名顯赫，因此從在家身份的角度稱讚為’釋迦’。

對別解脫的供養也是以讚歎來供養。因為能從煩惱中解脫，所以稱為’別解脫’，這是以功德來供養。‘宣說’是指每半月一次宣說或誦讀別解脫經。‘合掌’是指以身體禮拜等，有三種禮拜的區別。

‘律’有七種分類，又因為能調伏貪慾、嗔恨、愚癡等法，所以也稱為’律’。”

這段經文解釋了：

1. “釋迦”和”獅子”稱號的由來
2. 釋迦族的歷史淵源
3. 別解脫戒的意義
4. 律的定義和作用

這是一段關於佛教重要術語和歷史的解釋文字。

།མཆོད་པའི་ཆོ་ག་འདས་སོ། །ང་ལ་ཉོན་ཞེས་བྱ་ བ་ནས།སྲབ་འདྲ་སོ་སོར་ཐར་པ་འདིའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྣམ་པ་དགུ་པོ་ལས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཟུད་པ་བསྟན་ཏེ། ང་ལ་ཉོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞིར་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ། བཞི་པོ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཉན་དུ་གཞུག་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ བསྒྲུབ་པ་དང་།མི་གཡེལ་བར་སྦྱོར་བ་དང་། ལྟ་བ་ལ་ཆགས་སུ་མི་གཞུག་པའོ། །ང་ལ་ཉོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་དུ་གཞུག་པ་དང་སྦྱར་རོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་ཕྲ་རྣམས་ལ། །སྒྲིམས་ཏེ་གུས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཡེལ་བར་སྦྱོར་བ་དང་སྦྱར་རོ། །ཐོས་ནས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཡིན། ། གསུངས་པ་ཇི་བཞིན་སྒྲུབ་པར་གྱིས། །ཞེས་པས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པར་སྦྱར་རོ། །རྟག་པར་ཤིན་ཏུ་བསྟེན་པ་ཡིས། །ཞེས་པ་ནས། སྲབ་འདྲ་སོ་སོར་ཐར་པ་འདིའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ལྟ་བ་ལ་ཆགས་སུ་མི་གཞུག་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ང་ལ་ཉོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ང་ཞེས བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་འདོན་པའི་གང་ཟག་གོ།།དེ་ལ་ཅི་ཞིག་མཉན་ཞེ་ན། སོ་སོར་ཐར་པ་མཉན་པའོ། །དེས་ནི་དབང་པོ་གཞན་དུ་མི་གཡེང་ཞིང་། དྲན་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱོས་ལ་རྣ་བླགས་ཏེ་ཉོན་ཅིག་པ་སྟེ། སོ་སོར་ཐར་པ་འདོན་པ་ལ་བསྟི་སྟང་དང་བཅས་པས་ཉོན་ཅིག་པའོ། །དེ་ལ་ཐོས་ ནས་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།གསུངས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའོ། །དེས་ཅི་ཐོས་ནས་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཅེ་ན། དྲང་སྲོང་ཆེན་པོས་གསུངས་བཞིན་སྒྲུབ་ཅེས་སྨོས་སོ། །དྲང་སྲོང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བྱའོ། །ཆེན་པོ་ནི་ཚུལ་ ཁྲིམས་ཀྱིས་རྒྱས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་པའི་མུ་སྟེགས་དང་།ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དྲང་སྲོང་ལས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

“供養儀軌已過。從’聽我說’到’此別解脫如同韁繩’這九個方面說明了正確的受持方法。

這可分為四個方面：

1. 引導聽聞
2. 如實修行
3. 精進不放逸
4. 不執著見解

‘聽我說’是與引導聽聞相應。‘對微細過失，應當謹慎恭敬’是與精進不放逸相應。‘聽聞后，大仙人所說，如實修行’是與如實修行相應。從’常當善修習’到’此別解脫如同韁繩’是說明不執著見解。

其中’聽我說’的’我’是指誦別解脫戒的人。聽什麼呢？聽別解脫戒。這是說要不散亂諸根，正念現前，專心傾聽，以恭敬心聽誦別解脫戒。

‘聽聞大仙人’和’如說修行’這兩句說明如實修行。聽聞什麼並如何修行呢？如大仙人所說而修行。‘仙人’指如來。‘大’是因為戒律廣大，超勝世間外道、聲聞、緣覺仙人的神通等功德，所以稱為’大’。意思是要如其所說，不顛倒地修行。”

1. 聽聞別解脫戒的四個要點
2. 每個要點的具體含義
3. “大仙人”的含義
4. 如實修行的重要性

這是一段關於如何正確聽聞和修持別解脫戒的重要開示。 ཁ་ན་མ་ཐོ་ཕྲ་རྣམས་ལ། །སྒྲིམས་ཏེ་གུས་པར་གྱིས་ཤིག་པ་ནི་མི་གཡེལ་བར་སྦྱར་བ་སྟེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་མི་རིགས་པའི་ཚིག་སྡུད་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པའོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་དང་། བཅས་པའི ཁ་ན་མ་ཐོ་བའོ།།དེ་ལ་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལས་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྡིག་པ་ཆེ་ཞིང་ལྕི་བས་ན། སྐབས་འདིར་ཕྲ་ཞེས་སྨོས་པས་ན་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་དགེ་བ་ལ་བརྩོན་པའི་གང་ཟག་གིས་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་བའི་ཡང་ ཕྲ་བ་ལ་བརྙས་པར་མི་བྱ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་བསྒྲིམས་ཏེ་བསྲུང་ཞིང་བསྡམས་པར་བྱ་ན་རང་བཞིན་གྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་པ་ལ་སོགས་ཏེ་སྡིག་ཆེ་བ་སྦོམ་པོ་རྣམས་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།དེས་ནི་བསླབ་པ་ལ་མི་གཡེལ་བར་སྦྱོར་བ་བསྟན་ཏོ། །རྟག་པར་ཤིན་ཏུ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤློ་ཀ་གཅིག་གིས་ ནི་ལྟ་བ་ལ་ཆགས་སུ་མི་གཞུག་པ་བསྟན་ཏེ།རྟག་པར་ཤིན་ཏུ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བས་སེམས་རྟ་རྒོད་དང་མཚུངས་པ་ཤིན་ཏུ་གདུལ་དཀའ་བ་དཔེ་རྟ་རྒོད་ལས་བླངས་ཏེ་བསྟན་ཏོ། །རྟ་རྨུ་རྒོད་མ་རུངས་པ་འཇུག་ཅིང་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་ལམ་མ་ཡིན་པར། བརྟེན་ཅིང་འཚལ་བའམ། འཐར་བ་ ལྟར་སེམས་རྟ་རྒོད་དང་མཚུངས་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་འདོད་པ་ལྔའི་ཡོན་ཏན་ལ་ཤིན་ཏུ་མོས་ཤིང་གྱ་ཚོམ་དུ་འཇུག་པ་ལས་བཟློག་པར་དཀའ་བ་བསྟན་ཏེ།ཅི་ལྟར་རྟ་རྒོད་མ་རུངས་པ་འཇུག་པར་བྱ་བ་ལམ་མ་ཡིན་པར་བརྟེན་ཅིང་འགྲོ་བ་ལ་སྲབ་ཀྱིས་ཁ་ལོ་སྒྱུར་ཅིང་དགུག་པ་ལྟར་སེམས་ རྟ་རྒོད་དང་མཚུངས་པ་ཡང་གཟུགས་དང་།སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་གཡེང་བར་སྤྱོད་ཅིང་འཇུག་པ་ལས་བཟློག་པ་དང་ལྡོན་པར་བྱེད་པ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་སོ་སོར་ཐར་པ་སྲབ་དང་འདྲའོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་ཞེས་སྨོས་ པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་ཞིང་བཟློག་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཞེས་སྨོས་ཏེ།ཉོན་མོངས་པའི་གཡུལ་ལ་བརྟེན་ཞིང་འཇུག་ཀྱང་བདག་ཅེས་བྱ་བ་མེད་པས་ན་སེམས་འབའ་ཞིག་གདུལ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྦྱོང་ཞིང་སྤེལ་བར་སྟོན་གྱི། བདག་རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་པ་ནི་རྟག་པར་མི་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་པས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའང་མེད།

“‘對微細過失，應當謹慎恭敬’是指不放逸地修行。‘過失’是指不應說的言語集合，即被聖者所呵責的。過失有兩種：本性過失和制罰過失。

相比制罰過失，本性過失罪業更大更重，此處說’微細’是指制罰過失。因此，精進修善的人對於制罰過失，即使是最微細的也不應輕視，應當極其謹慎地守護約束，更何況本性過失等重大罪過呢？這是說明不應放逸地修學學處。

‘常當善修習’這一偈頌說明不執著見解。‘常當善修習’是以野馬為喻，說明心如野馬極難調伏。就像野馬難以馴服，會往不該去的路上奔跑、跳躍一樣，心如野馬也極其貪著五欲功德，難以遮止其任意妄為。

就像用韁繩調伏野馬，使其不往不該去的路上奔跑一樣，別解脫戒能夠遮止和調伏如野馬般的心，使其不在色、聲、香、味、觸等法上散亂放逸。因此說別解脫戒如同韁繩。

這裡說’心’而不說’我’，是爲了區別于外道的我見。雖然在煩惱戰場上活動，但因為沒有所謂的’我’，所以只是調伏心的意思。這是說明清凈煩惱而不是承認有一個常恒不變的’我’，因為常我的本性是不會改變的，所以也就沒有煩惱可言。”

這段經文闡述了：

1. 兩種過失的區別和對待方式
2. 以野馬為喻說明心的特性
3. 別解脫戒的作用
4. 佛教對”心”與”我”的不同理解

這是一段深入闡述戒律本質和修行要義的重要開示。 རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་མེད་དེ་དེ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲའོ། །དེ་བས་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་ཆགས་སུ་མི་གཞུག་པ་བསྟན་ཏོ། །གཟེར་བུ་རྣོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆད་པའི་ལས་བྱས ཤིང་འགྱོད་པ་དང་།བཤགས་པ་དང་། མཐོལ་བའི་ལས་བྱས་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པ་ཉིད་ལ་གནས་ན་མ་འོངས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཁྲིད་པར་བྱེད་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་རྣམས་རབ་ཏུ་གཅོད་པར་བྱེད་པས་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའོ། །བརྒྱ་པ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་ལས་འདའ་བ་ རྣམས་ཚེ་འདི་ལ་ཆད་པའི་ལས་ཀྱི་སྒོ་མང་པོ་ནས་འགྱོད་ཅིང་མི་བདེ་བའོ།།དེ་གཉིས་ཀྱིས་མི་སྲབ་ལྟ་བུར་བསྟན་ཏེ། སྲབ་ཅེས་སྨོས་པ་ནི་ངང་ཚུལ་ངན་པ་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་འདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཁ་དས་གློན་ཞིང་སྣང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྲབ་ཅེས་བསྟན་ཏོ། །འདྲ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་དང་མ་རབས་གཉིས་ཀ་དང་མཐུན་ཏེ།བདག་ལ་གནོད་པའི་དཀའ་ཐུབ་སྤངས་མོད་ཀྱི་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཡང་མཐུན་པས་ཧ་ཅང་དོག་པ་ཡང་མ་ཡིན། འདོད་པའི་བདེ་བ་སྤངས་མོད་ཀྱི་གང་ཟག་མ་རབས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པས་ཧ་ཅང་སྤངས་པ་ ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཆེ་བ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ཤློ་ཀ་གཅིག་གིས་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་ལེགས་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དག་ལ་ཆེ་ཞེས་གདགས་པ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི། སྐབས་འདིར་ནི་གང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་གནས་ཤིང་བསླབ་པ་ ལ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་ངག་གིས་བསྒོ་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པའོ་ཞེའོ། །ངག་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་དབྱིག་དང་ཁུ་ཚུར་ལ་སོགས་པའི་དྲག་ཤུལ་གྱིས་བདའ་མི་དགོས་ཤིང་། ངག་གིས་སྨྲས་པ་ཙམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པའོ། །མཚམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་ལ་ བྱ་སྟེ།བསླབ་པ་དང་མི་བསླབ་པ་དང་། བྱ་བ་དང་། མི་བྱ་བ་དང་། གནང་བ་དང་། མི་གནང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚམས་ཤེས་པས་ན་བསླབ་པའི་མཚམས་ལས་མི་འདའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་མི་རྟ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་དཔེ་སྟེ། གོང་མའི་མི་རྟ་ནི་རྡོ་དབྱིག་དང་ཁུ་ཚུར་ལ་སོགས་པས་ བདའ་དགོས་པས་ན་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ངག་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པས་ན་རྟ་ཅང་ཤེས་སམ་མི་ཤེས་བཞིན་ཅན་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་མི་རྟ་བཟང་པོའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་གཡུལ་ལས་ཐར་ཅེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཐབས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་གཡུལ་ངོ་བཟློག་སྟེ་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་བཞིན་དུ་བསླབ་ པ་གནས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཅང་ཤེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་འཐབ་པའི་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པར་ཐར་པ་ལ་བྱའོ།།ཡང་དག་པར་མི་འཛིན་པའི་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སུ་ལ་སྲབ་འདི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སུ་ལ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མུ་ སྟེགས་ཅན་དང་།འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ལ་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྲབ་འདི་མེད་པས་ན་ནམ་དུའང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེའོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་མུ་སྟེགས་ཅན་གཅིག་པུར་མ་ཟད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ སྐྱོན་དང་བཅས་ཤིང་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་གྱ་ཚོམ་དུ་འཇུག་པ་དེ་དག་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་འདོད་པ་དང་འདྲ་བར་ནམ་དུ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེའོ།།དེ་དག་ཉོན་མོངས་གཡུལ་ལས་ཕམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་ མུག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཚོགས་པའམ་འདུས་པ་ཚིག་བླ་དགས་སུ་གདགས་པ་ནི་གཡུལ་ཞེས་བྱ་སྟེ།བདག་ཉིད་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་ཅིང་། ཉོན་མོངས་པ་ལས་བདག་ཉིད་ཕམ་པས་ན་ཉོན་མོངས་གཡུལ་ལས་ཕམ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།

清凈也是沒有的，它如同虛空。因此說明不應執著於我見。所謂’銳利釘’是指做了懲罰的事業以及懺悔、發露、披露的事業，如果安住于別解脫，則能斷除未來煩惱及導致墮入三惡趣的過失，故稱為過失。 百者，是指違背別解脫者在今生中從多門受懲罰業而生悔恨不安。以此二者顯示如同轡勒，所說’轡勒’是爲了調伏具有惡劣性格而入于非調伏的補特伽羅，使其調柔而顯現，故說為轡勒。 ‘相似’是指與聖者和下劣者二者相順，雖然捨棄了自我折磨的苦行，但與修行功德相順故不太狹隘；雖然捨棄了欲樂，但與下劣補特伽羅的行為相順故也不太過分。 以’何等大者’一偈顯示正持的功德。其中’大者’雖然也可安立於獲得解脫果位者為大，但此處是指安住于戒律學處並希求學處者，即僅以言語教誡就能迴轉。 ‘僅言’是指不需要以棍棒拳頭等暴力驅使，僅以言語所說就能從煩惱方面迴轉。‘界限’是指學處，由於了知學處與非學處、應作與不應作、開許與不開許等界限，故稱為不越學處界限。 所說’如善良人馬’是比喻，上等人馬需要以棍棒拳頭等驅使故非善良，而此處僅以言語就能迴轉，如同善解人意或具慧眼的馬，故為善良人馬。 ‘解脫煩惱戰場’是指如同具有方便的士夫戰勝戰場一樣，安住學處的具慧士夫戰勝與煩惱交戰的戰場而解脫為阿羅漢。 依于不正持的過患而說’誰無此轡勒’等。‘誰無’是指外道和耽著欲樂者，由於他們無此別解脫轡勒，故永遠不會成就涅槃。 對此有人說不僅僅是外道，即使入于佛教者若具戒律過失且放逸耽著欲樂，他們也如同不欲涅槃般永遠不會獲得解脫。 ‘彼等敗於煩惱戰’是指煩惱即貪慾、嗔恚、愚癡等，它們聚集或和合的假名安立為戰場，由於自身為煩惱所控且為煩惱所敗，故說’敗於煩惱戰’。

།དཔེར་ན་ཇི་ལྟར་དགྲའི་གཡུལ་གྱིས་བཟློག་ པ་བཞིན་པས་གཡུལ་ལས་ཕམ་པའོ།།གཟུངས་མེད་རྣམ་པར་འཁྱམ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་གང་གིས་གཟུངས་མེད་ཅེ་ན། སོ་སོར་ཐར་པའི་གཟུངས་མེད་པ་ལ་བྱའོ། །རྣམ་པར་འཁྱམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ལྔ་སྟེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། ཡི་དྭགས་དང་། བྱོལ་སོང་དང་། ལྷ་ དང་མིའི་ནང་དུ་ཡང་ནས་ཡང་འཐོར་ཞིང་བརྒྱུད་པས།ནམ་དུའང་ཐར་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེའོ། །འཁྱམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་དོན་མེད་པར་འཕྱན་ཅིང་འཁྱམ་པ་ལྟར། སོ་སོར་ཐར་པའི་གཟུངས་མེད་ཅིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དོན་མི་ཚོལ་བས་རྟག་པར་འཁོར་བ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་འཁྱམ་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེའོ།།དཔེར་ན་རྟ་བརྟོད་ལས་ཤོར་ཏེ། འཁྱམ་པའམ། མཛོ་རུ་དག་མེད་ན་ལས་ཀྱིས་མུ་སྟོར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སོ་སོར་ཐར་པའི་གཟུངས་མེད་པས་དོན་སྟོར་བར་འགྱུར་རོ་ཞེའོ། །དེ་ཡན་ཆད་ཡང་དག་པར་མི་འཛིན་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་བསྒོམ་ པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས།དགེ་འདུན་བཙུན་པ་གསོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གསོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་པོའི་མིས་འཁོར་ཉན་པ་རྣམས་ལ་བོས་ནས་སེམས་གཞན་དུ་མི་གཡེང་བར་ཉན་དུ་གཞུག་པའོ། །དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་འདུན་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་བྱ་སྟེ། བཞི་ འདུས་པས་ཚུལ་ནས་འབྱུང་བ་དང་།བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་ལྷག་མའི་ཆད་པ་དབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ལྔ་འདུས་པས་ནི་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དང་དབྱུང་བར་མི་བྱའོ། །མཐའ་འཁོབ་ན་ནི་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་ཡང་བྱའོ། །བཅུ་འདུས་པས་ནི་དབྱུང་བར་མི་བྱའོ། ། ཉི་ཤུ་དང་ཉི་ཤུ་ལས་ལྷག་པས་ནི་ལས་ཐམས་ཅད་བྱའོ། །གསོ་སྦྱོང་བཅུ་བཞིའམ་བཅོ་ལྔ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི། སྔོན་མུ་སྟེགས་ཅན་གཅིག་གིས་དགེ་སློང་དག་ལ་དི་རིང་ཚེས་གྲངས་ནི་དུ་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་དམ་མི་བྱེད་ཅེས་དྲིས་པ་དང་། དགེ་སློང་དག་གིས་མི་ཤེས་པར་གྱུར་ནས་བཅོམ་ལྡན འདས་ལ་ཞུས་པ་དང་།དེ་ནི་མུ་སྟེགས་ཟེར་བ་ཡང་བདེན་གྱི་དགེ་སློང་དག་གསོ་སྦྱོང་ཡང་གྱིས་ཤིག་།ཚེས་གྲངས་ཀྱང་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་།དེ་ལ་དགུན་གྱི་དུས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཕྱེད་བརྒྱད་ལ་ཕྱེད་གསུམ་པ་དང་། བདུན་པ་ནི་བཅུ་བཞི་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། དགུན་ཟླ་ར་བ་གནམ་ སྟོང་དགུན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་གནམ་སྟོང་།དཔྱིད་ཀྱི་དུས་ལ་ཕྱེད་བརྒྱད་ལ་བཅུ་བཞིའི་གསོ་སྦྱོང་དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོ་གནམ་སྟོང་། དབྱར་ཟླ་ར་བ་གནམ་སྟོང་། དབྱར་གྱི་ཕྱེད་བརྒྱད་ལ་བཅུ་བཞིའི་གསོ་སྦྱོང་དབྱར་ཟླ་ཐ་ཆུངས་གནམ་སྟོང་། སྟོན་ཟླ་འབྲིང་པོ་གནམ་སྟོང་། དུས་ལ་བབ་ཅེས་ བྱ་བ་ནི་གསོ་སྦྱོང་གི་དུས་ལ་བབ་པའོ།།དུས་ལ་མ་བབ་པ་དང་དུས་ལས་ཡོལ་བར་བྱས་ན། ཉེས་བྱས་སོ། །བཟོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དག་མི་གཙང་ངམ། ལས་ཀྱིས་བྲེལ་ཏམ། མི་མཐུན་པར་འགྱུར་ན་ཁ་ཏོན་དུ་འདོད་པའི་གང་ཟག་ལ་མི་དད་ཅིང་མི་བཟོད་པར་འགྱུར་བས་ན་དེ་ ལྟ་བུ་མེད་དེ།བཟོད་ཅིང་དད་ན་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གནང་བར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་འདོན་པར་དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་ཤིག་པའོ། །སུས་འདོན་ཞེ་ན། དགེ་འདུན་གྱི་གནས་བརྟན་གྱིས་སོ། །དེ་ཡང་མི་ཤེས་ན་གནས་བརྟན་དང་འོག་གིས་ གདོན་ཏོ།།དེ་ཡང་མི་ཤེས་ན་གསོལ་བ་བཏབ་ནས་འདོན་པ་པོ་བསྐོ་བར་བྱའོ། །འདི་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་འདོན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གོ།

例如就像被敵軍戰爭擊退一樣而戰敗。無持咒語者將四處流浪。如果問何為無持咒語，是指無有別解脫戒的持咒。所謂’流浪’是指在五道中，即在地獄、餓鬼、旁生、天人和人道中一次又一次地流轉輾轉，永遠也不能解脫。所謂’流浪’就像愚童無意義地遊蕩流浪一樣，因為無有別解脫戒的持咒且不求涅槃之義，將永遠在輪迴中流浪。 例如就像失控的馬匹到處遊蕩，或者沒有牧人的牦牛因工作而迷失方向一樣，這也是因為無有別解脫戒的持咒而失去意義。以上顯示了不如實受持的過患。 從如實修持的角度而言，說’尊敬的僧眾請聽’等。‘請聽’是說請求者向聽眾呼喚，使其心不散亂而專注傾聽。‘僧眾’是指五種僧眾：四人集會時可以從戒律中出罪，但不能授具足戒，也不能解除僧殘罪。五人集會時不能授具足戒和解罪。在邊地則可以授具足戒。十人集會時不能解罪。二十人或超過二十人則可以做一切羯磨。 所說的’十四日或十五日布薩’是因為從前有一外道問比丘們說：‘今天是幾號，是否要行布薩？‘比丘們不知道後向佛陀稟報，佛說：‘外道所說確實有理，比丘們也要行布薩，也要知道日期。其中冬季八個半月中第三個半月和第七個半月是十四日，具體是：冬季第一月月末、冬季最後月月末。春季八個半月中十四日布薩是春季中月月末、夏季第一月月末。夏季八個半月中十四日布薩是夏季最後月月末、秋季中月月末。’ ‘時至’是指布薩的時間已到。若未到時間或過了時間而行布薩則犯惡作罪。‘忍許’是說如果比丘們不清凈，或因事務繁忙，或不和合，則誦戒的人會不受歡迎且不被忍許，若無此類情況，大眾忍許且信受，則誦說別解脫經，這是其含義。‘請允許’是說請僧眾允許我誦戒。誰來誦呢？由僧眾中的長老誦。如果長老不知，則由長老和下座誦。如果他們也不知，則應請求后選派誦戒人。這是誦別解脫戒者的言語。

།ཅིའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གདོན་ཞེ་ན། ཀུན་གྱིས་མཐུན་པར་ཡང་མི་ཐོན་ལ། ཆོས་ཉན་པའི་ཚུལ་དུ་ཡང་མི་ རུང་ལ།རིང་དུ་ཐོགས་པ་དང་། སྒྲ་ཅ་ཅོས་མ་ཞི་བའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བས་ན་གཅིག་གིས་སྟོན་ལ་གཞན་ཆོས་ཉན་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཉེས་པ་ཡང་མེད་ལ་ལྟུང་བ་ཡོད་པ་ཡང་དྲན་པར་འགྱུར་རོ། །རང་རང་གི་གནས་སུ་སོ་སོར་ཐར་པ་གདོན་ན་ཅི་ཉེས་ཤེ་ན། དེ་ཡང་དགེ་འདུན་མ་འདུས་པས་གསོ་ སྦྱོང་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ།།འདི་ནི་གསོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བའི་མཐའ་སྟོན་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གསོ་སྦྱོང་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་གསོ་སྦྱོང་བྱ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ལུས་སྣད་པའམ་རྨ་དང་ལྡན་པ་ལ་སྨན་པས་སྨན་བྱས་ན་ནད་ལས་སོས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ འདྲ་བར་སེམས་ཀྱི་ནད་དང་རྨ་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་སྡིག་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་མི་དགེ་བ་སེལ་ཞིང་བྱ་དགའ་སྦྱིན་པས་ན་གསོ་སྦྱོང་ངོ་། །ཡང་ན་དེ་ལྟར་གཉེན་པོ་ལ་བརྟེན་ཞིང་བྱས་པས་སྡིག་པའི་ཆོས་རྣམས་སྤོང་ཞིང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བརྟས་པར་བྱེད་པས་ན་དགེ་བརྟས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །བྱ་ བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།ཐ་ན་བཞི་འདུས་པ་མཐུན་པས་ཀྱང་སོ་སོར་ཐར་པ་གདོན་ཏོ། །བཞི་གནས་པས་དད་པ་མི་བླང་ངོ་། །གསུམ་མན་ཆད་གནས་པ་ནི་སྟ་གོན་བྱས་ལ་ཁ་ཏོན་བྱ། ཞི་བར་བྱ་སྟེ་དགེ་སློང་གཞན་ཉུང་ན་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པོ། །བྱ་བའི་གནས་ནི་སྤངས་ཤིང་དབེན་པར་རོ། ། དེའི་ཉིན་མོ་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཚུན་ཆད་ཀྱི་ཉེས་པ་བསམ་མོ། །མཐོལ་བ་ནི་ལྟུང་བ་འདྲ་བའི་མདུན་དུ་མི་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ལྟུང་བ་འདྲ་ན་གཅིག་གུད་དུ་མཐོལ་དུ་བཏང་ལ་དེ་ཚངས་ནས་ཀུན་གྱིས་དེ་ལ་བྱའོ། །འགྲོ་བར་སུའང་མ་དད་ན་གསོལ་བས་སྤྱིར་བསྔོའོ། །གསོ་སྦྱོང་དུས་སུ་མ་བྱས་སམ། དུས་མ་ཡིན་པར་བྱས་ན་འདས་པའོ། །དུས་མ་ཡིན་པར་གསོ་སྦྱོང་བྱར་རུང་བ་ནི་བཞི་སྟེ། བར་ཆད་བརྒྱད་ལྟ་བུའི་རྐྱེན་བྱུང་ན་གསུམ་མམ་སྤྱི་སྟེ། དེ་ནི་རྐྱེན་གྱིའོ། །བསྔོ་བའི་ནི་དུས་ཀྱི་ཚེ་མི་བདེ་ན་བསྔོ་བར་བྱའོ། །མཐུན་པའི་རྩོད་པ་སྡུམ་པའི་ཐབས་སམ་ཆད་པས་གསོལ་བའི་ཚེའོ། ། བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་ནི་ལྟས་ངན་ནམ་ཐན་པའི་ཚེའོ། །སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་བཤད་པ་གདོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མདོའི་གདོན་པ་ལྔ་སྟེ། གླེང་གཞི་ནས་ཕས་ཕམ་པ་བཞི་དང་། གླེང་གཞི་ནས་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་ཡན་ཆད་དང་། གླེང་གཞི་ནས་མ་ངེས་པའི་བར་དུ་བརྗོད་པ་དང་། གླེང་གཞི ནས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་གདོན་པའོ།།གནས་བརྟན་གྱིས་མ་ཐོན་ན་དེ་མན་ཆད་སུས་ཐོན་པས་སོ། །མ་རྫོགས་ན་གཞན་གྱིས་བཏུད་དོ། །སྨྱོན་པས་བཏོན་ན་ཡང་རུང་སྟེ། འཁོར་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁྱེད་ཅག་སུ་ལ་ཉེས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། ཉེས་པ་ཡོད་པ་ནི་ལྟུང་བ་མ་མཐོལ་བའོ། །མཐོལ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལ་ལ་ན་རེ་དེར་འཕྲལ་དུ་དྲན་ན། དགེ་འདུན་ནམ་ཡང་ན་དྲུང་ན་གཅིག་ལ་བཤུབས་ཏེ་མཐོལ་ཅིག་།ཁ་ཅིག་ན་རེ་དེར་ཡིད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ་ཕྱིས་མཐོལ་ཅིག་ཅེའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཁ་ཏོན་འདོན་པས་ནི་ཡིད་ཀྱིས བྱིན་གྱིས་བརླབ་པོ།།སོ་སོར་དྲིས་ནས་ལན་བཏབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མ་ལྷགས་པ་རྣམས་ལ་གནས་སོ་སོར་དྲིས་ན་དེ་དག་གིས་དད་པ་དང་གཙང་མ་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བཟླས་ཏེ། ལན་བཏབ་པ་བཞིན་དུ་འདིར་ཚོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བསྒྲགས་པར་ བྱའོ་ཞེའོ།།ལན་གསུམ་ཆུད་པ་ནི་རིང་དུ་ཐོགས་པ་དང་ཡེངས་པས་མི་གོ་བའི་ཉེས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཧ་ཅང་མི་མང་མི་ཉུང་བའོ།

如果問為什麼不是所有僧眾都誦戒，因為大家一起誦不能達成一致，也不符合聽法的規矩，而且會耽誤很長時間，喧鬧聲音不能平息，會產生過失，所以由一人誦戒其他人聽法，這樣既沒有這些過失，也能使大家憶念所犯的過失。 如果問各自在自己住處誦《別解脫戒經》有什麼過失，那是因為僧眾未集合而行布薩，這不算是布薩。 ‘這是白羯磨’這句話是表示應知的結尾。 關於’具壽當行布薩’，如果問為什麼要行布薩，譬如有人身體受傷或有病，經醫生治療就能痊癒。同樣，心的病和傷就是不善法和罪業，對此通過去除不善並給予獎勵而稱為布薩。或者說，依靠對治而行持，能斷除罪業法並增長善法，所以也稱為’增善’。 如果問應該如何行持，至少要四人和合一起誦《別解脫戒經》。四人住持時不接受請假。三人以下住持時，應做準備后誦經，若其他比丘人數少則應加持。 行持的處所應在遠離喧囂的寂靜處。當天應思維半月內的過失。不應在有相同過失者面前懺悔。如果都有相同過失，應讓一人單獨去懺悔，等他清凈后大家都向他懺悔。如果沒有人接受懺悔，則應以羯磨普遍迴向。 布薩時未行持或非時行持都是違犯。非時可以行布薩有四種情況：遇到八難等因緣時可三人或普遍行持，這是因緣開許。迴向開許是在時間到時若不適合則可迴向。和合開許是調解諍訟的方便或懲罰請求時。吉祥開許是在有不祥或乾旱時。 關於’誦說《別解脫戒經》‘，誦經有五種：從緣起到四他勝；從緣起到僧殘以上；從緣起到不定；從緣起到全部圓滿。 上座未誦則由其下任何人誦。未圓滿則由他人接續。若由狂人誦也可以。爲了清凈眷屬而說’你們誰有過失’等。 有過失是指未懺悔墮罪。關於’應懺悔’，有人說當時若記起，應向僧眾或一人低聲懺悔。有人說當時應意加持后再懺悔。有人說誦經時應意加持。 ‘如是各別詢問後作答’是指如同向未到者分別詢問，他們三次回答’凈信’一樣，對在此集會者也應宣說三遍。 說三遍是爲了避免耽擱太久和散亂而聽不懂的過失，既不太多也不太少。

།ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་དྲི་བའི་ཚིག་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཅེས་པ་ནས་བསྒྲགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །འཁོར་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་གཙང་མ་འདི་ ལྟ་བུ་ཞེས་བསྟོད་པའོ།།དྲན་བཞིན་དུ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ལན་གསུམ་དུ་དྲིས་ནས་ཉེས་པ་ཡོད་ལ་དྲན་བཞིན་དུ་མཐོལ་ན་བརྫུན་དུ་འགྱུར་གྱི། མི་དྲན་ན་བརྫུན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །བརྫུན་ནི་ཚིག་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཡོད་ན་མཐོལ་ཅིག་།མེད་ན་མ་སྨྲ་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་བ་ལས་ཡོད་བཞིན་དུ་མི་སྨྲ་ བས་ན།ཚིག་གིས་གོ་བར་བྱའོ། །དོན་བརྡས་གོ་བར་བྱེད་པས་ན་དེ་ཉིད་བརྫུན་ནོ། །བར་དུ་གཅོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བར་དུ་གཅོད་དེ་ཚེ་འདི་ལ་དགེ་བའི་བར་དུའོ། །ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ནི་བདེ་འགྲོ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་གཅོད་དོ། །རྣམ་པར་དག་པ་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི་ནན་ཏུར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཉེས་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐོལ་བ་མ་བྱས་པའོ། །དྲན་ཞིང་ཞེས་པ་མ་བརྗོད་པའི་མཐོང་བ་ཞེས་པ་ནི་ལྕི་ཡང་མཐོང་བའོ། །བཤགས་ན་བདེ་བར་འགྱུར་ཞེས་པ་ནི་ལྔ་སྟེ། ལེ་ལོའི་གཉེན་པོ་བརྩོན་ འགྲུས་དང་།ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འབྱུང་བའི་གཉེན་པོ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། བསླབ་པ་ཁྱད་དུ་གསོད་པའི་གཉེན་པོ་གུས་པ་དང་། འགྱོད་པའི་གཉེན་པོ་འགྱོད་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་མ་དག་པའི་གཉེན་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་རྣམས་དག་པས་ སོ།།གླེང་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པ་དེ་ལས་འབྱུང་བའོ། །སོ་སོར་ཐར་པ་དང་པོ་བརྗོད་པ་མི་བརྗེད་པའི་དྲན་བྱེད་ཙམ་དུ་བྲིས་ལ། སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་གདོན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་གླེང་གཞི་ནི་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་སློང་རྣམས་ཚུལ་ ཁྲིམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྐྱོན་དང་འཕེན་མེད་པ་ལས།ལོ་བཅུ་གསུམ་པ་ལ་བབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུལ་སྤོང་བྱེད་བྲམ་ཟེ་ཀ་ལན་དཀའི་གྲོང་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་ཁྱིམ་བདག་ཀ་ལན་དཀའི་བུ་བཟང་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནོར་མང་ཞིང་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བའི་ཚད་ནི་ ངལ་སོ་པོའི་ནོར་ལ་འགྲན་པ་ཞིག་འདུག་པ་དེས་རིགས་མཉམ་པ་ལས་ཆུང་མ་བླངས་ནས་རྩེ་དགའ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་ཅིང་འདུག་པ་ལས་སླད་ཀྱིས་ཁྱིམ་བདག་དེ་སངས་རྒྱས་དང་།ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ལ་མངོན་པར་དད་དེ་སྐྱབས་སུ་སོང་ནས་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་བླངས་ནས་སྐྲ་དང་ཁ་ སྤུ་བྲེགས་ཏེ་འདུག་གོ།

從’具壽等’到’應當宣說’之間的提問語句要重複三遍。‘如是眷屬’是指讚歎這樣清凈的眷屬。 所說的’正念’是指這樣問了三次之後，如果有過失並且在記得的情況下坦白，就成為妄語；如果不記得就不成為妄語。 雖然妄語是語言，但是告誡說’如果有就坦白，如果沒有就不要說’，而實際有卻不說，所以要用語言來表達。因為用表示來表達意思，所以這就是妄語。 ‘障礙’是指阻礙因果，即今生善業的障礙。來世則是阻礙善趣和涅槃。 ‘欲求清凈’是指希求涅槃，而不是希求懲罰。 ‘有過失’是指未作坦白。 ‘正念’未說的’見’是指見輕重。 ‘懺悔則安樂’有五種：對治懈怠的精進，對治有過失的無過失，對治輕視學處的恭敬，對治追悔的無追悔，對治不清凈的禪定，以及如實了知諸清凈。 ‘因緣’是指從別解脫經中所出。 首先誦別解脫經，僅作為不忘唸的提醒而寫，從誦別解脫經開始，不凈行的因緣是：在十二年間聲聞比丘們從戒律方面無有過失和違犯，到了第十三年時， 佛世尊住在棄除地方婆羅門迦蘭陀村。當時，有一位名叫善施的迦蘭陀村長者之子，其財富眾多，受用廣大，堪與長者的財富相比。他從同等種姓中娶妻，享受嬉戲歡樂。後來這位長者對佛法僧生起信心，皈依后受持比丘戒，剃除鬚髮。

།དེ་ནས་དུས་ཕྱི་ཞིག་ན་བཟང་སྦྱིན་གྱིས་བསམས་པ། བདག་ཁྱིམ་ནས་ཕྱུང་སྟེ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོར་གྱུར་ཀྱང་གཉེན་བཤེས་དང་འདྲེས་ཏེ་སྔོན་གྱི་ཁྱིམ་པ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་སོ་སྙམ་ནས་དེ་དག་དང་དབྲལ་བའི་ཕྱིར་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་ གོས་ཐོགས་ཏེ་ལྗོངས་རྒྱུར་སོང་བ་དང་།དེའི་ལོ་ལ་མུ་གེ་བྱུང་ནས་ཕ་མའང་བུ་ལ་མི་སྟེར་བ་ཙམ་དུ་ཟས་དཀོན་པར་གྱུར་ནས་བཟང་སྦྱིན་གྱིས་བསམས་པ། དེ་ལྟར་ཟས་དཀོན་པའི་སྐབས་དེར་བདག་གི་གཉེན་ཕྱུག་པོ་ཀུན་བསོད་ནམས་རྟག་ཏུ་བྱ་མ་ནུས་ཀྱང་དུས་དྲུག་ཙམ་དུ་ ཡང་དགེ་འདུན་དག་ལ་བཤོས་དང་སྤྱན་གཟིགས་དག་སྦྱོར་དུ་གཞུག་གོ་སྙམ་ནས་བདག་གིས་ཡུལ་ཀ་ལན་དཀར་འོངས་ཏེ།དགོན་པའི་གནས་སྤྱིལ་པོ་ཞིག་ན་འདུག་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་དག་ཀྱང་འཕེལ་ཞིང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཅན་བསོད་ སྙོམས་བླངས་པ་ལས་ནང་ཅིག་བདག་གིས་མའི་སྒོར་འོངས་པ་དང་དེར་མ་ཡང་གྲོང་གཞན་ཞིག་ཏུ་སོང་སྟེ་དེ་ནས་སྦྱིན་པ་ཡང་མ་འཐོབ།མི་གཅིག་ཀྱང་མི་སྣང་ནས་སླར་མྱུར་དུ་སོང་བ་དང་། བྲན་མོ་ཅིག་གིས་མཐོང་ནས་དེས་ཇོ་མོ་ག་ན་བ་དེར་སོང་སྨྲས་ན། མས་བསམས་པ། བདག་ གི་བུ་དེ་ནི་སླར་ཁྱིམ་པར་དབབ་འདོད་ཡང་དག་སྙམ་ནས་ཕྱི་བཞིན་བརྒྱུགས་ཏེ་བུའི་གན་དུ་འོངས་ནས་བུ་ཁྱོད་དགེ་སྦྱོང་ལ་སྐྱོ་འམ།ཆགས་པ་འམ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལྟ་ན་སླར་བཞུད། ཁྱོད་ཀྱི་ཕའི་ནོར་ལ་ལྟ་ཞིག་ཅི་སྨོས་ཀྱི། ཁྱོད་ཀྱི་མའི་ནོར་གསེར་དངུལ་སྤུངས་པ་ཡང་ཕ་རོལ་ན་ མི་འགྲེང་བས་ཚུལ་རོལ་ན་འགྲེང་བ་མི་མཐོང་།ཚུ་རོལ་ན་འགྲེང་བས་ཕ་རོལ་ན་འགྲེང་བ་མི་མཐོང་བ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་མའི་ནོར་ཡིན་ན་འདི་རྣམས་སུས་བསྐུར། འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད། བསོད་ནམས་ཀྱང་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། བཟང་སྦྱིན་གྱིས་ལན་སྨྲས་པ་དང་། ཟ་ཟ་བདག་དགེ་ སྦྱོང་ལ་སྐྱོ་བའམ་ཆགས་པ་མ་མཆིས་ཏེ།སླར་མཆིའོ་ཞེས་སྨྲས་ནས། མས་བསམས་པ་ད་བདག་གིས་ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་རུང་བ་ལྟ་མ་ཡིན་སྙམ་ནས་སླར་སོང་སྟེ་ཁྱིམ་དུ་འོངས་ནས་མནའ་མ་ལ་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ནམ་ཟླ་མཚན་དང་ལྡན་པ་དང་ང་ལ་སྨྲོས་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་ནས་ཕྱིས་ཡང་ དུས་གཅིག་ན་མནའ་མ་དེ་གོས་དང་དྲི་དང་ཕྲེང་བས་བརྒྱན་ནས་ཆས་ཏེ་ཁྲིད་ཅིང་བུའི་གན་དུ་འོངས་ཏེ་བུ་ཁྱོད་སླར་འོང་དུ་མི་རུང་ན་རབས་འཆད་དོ།།ཁྱོད་ཀྱིས་ནོར་ཀུན་སླར་བཞེས་པ་རེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ཅི་དང་ཅི་ལ་སྙད་བཏགས་ནས་བུ་མོ་འདི་དུས་ལ་བབ་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་ཚུལ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ བྱིན་ཅིག་བྱས་པ་དང་།བཟང་སྦྱིན་དེ་ཡང་སྔོན་ནི་བསླབ་པ་མ་བཅས། ངན་སོང་མ་མཐོང་བས་ན། ཆུང་མ་ཤིན་ཏུ་མདོག་བཟང་མོ་མཐོང་བ་དང་སེམས་ལ་འདོད་པ་ཡང་སྐྱེས་ནས། ཟ་ཟ་དེ་ལྟ་བུ་བགྱིད་དབང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། བུ་ས་བོན་གྱི་ཆོས་ཙམ་ནི་ཤིན་ཏུ་དབང་ངོ་ཞེས་ སྨྲས་ནས།བཟང་སྦྱིན་གྱིས་ཆོས་གོས་གཞག་སྟེ། ལྐོག་ཏུ་ཁྲིད་དེ་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལས་བཅས་སོ། །རྗེས་སུ་བཅས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་བཞུགས་པ་ན། དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་ཞིག་དགོན་པའི་སྤྱིལ་པོ་ན་གནས་པའི་ཚེ། སྤྲ་མོ་ཞིག་ཁ་ཟས་ཀྱིས་བྲིད་ནས་དེ་ལ་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་དོ།

後來有一天，善施思忖道：‘我雖已離家成為比丘，但仍與親朋好友往來，如同從前在家時一樣生活，這實在不妥。‘於是爲了遠離他們，便攜帶缽盂和法衣外出遊方。 那一年發生饑荒，甚至父母都不給予子女食物，食物如此稀缺。善施心想：‘在這樣食物稀缺的時候，我那些富有的親戚雖然不能經常行善，但至少可以讓他們在一日六時中供養僧眾齋食和供品。’ 於是我來到迦蘭達迦聚落，住在一處寺院的小屋中。如此這般，福德也在增長，自己也成為具有頭陀功德的人。 一日托缽時來到母親家門前，但母親已去了另一個村莊，既未得到佈施，也未見一人，便迅速離開。一位婢女看見后，便去告訴主母所在之處。 母親心想：‘我兒定是想還俗’，便追趕前來見到兒子后說：‘孩子，你是否厭倦了出家生活？或是有所貪戀？或是有所疑慮？如果是這樣就回來吧。更不用說你父親的財產，單說你母親的金銀財寶，堆積如山，這邊站著看不到那邊，那邊站著看不到這邊，這些都是你母親的財產，誰會阻止你？你可以享受欲樂，也要行善。’ 善施回答說：‘母親，我對出家生活既不厭倦也無貪戀，我會回來的。‘母親心想：‘現在不管我怎麼做都不行了。‘便返回家中，對兒媳說：‘你月事來時要告訴我。’ 後來有一天，那兒媳打扮得花枝招展，帶著她來到兒子那裡說：‘孩子，如果你不能回來，我就說明原因。你可以重新接管所有財產，但無論如何，這女子已到適婚年齡，請給予一點種子之緣。’ 善施因為之前未受戒律，也未見惡趣，見到如此美貌的妻子，心中生起慾念，說：‘母親，這樣做可以嗎？‘母親說：‘孩子，僅僅種子之法是完全可以的。’ 於是善施放下法衣，偷偷帶她去行不凈行。 後來佛陀世尊住在王舍城時，一位比丘住在寺院小屋中，用食物引誘一隻母猴與之行不凈行，因此制定了戒律。

།ཕྱིས་དགེ་སློང་མང་ཞིག་དགོན་པའི་གནས་དག་ཡུལ་ཞིང་དགོན་པར་ལྷགས་ནས་མངོན་དུ་དགའ་བའི་གཏམ་མང་ཞིག་བྱས་ནས་འཁོད་པ་དང་། སྤྲ་མོ་དེ་ཡང་དེར་འོངས་ནས་དགེ་སློང་དེའི་མདུན་ན་འདུག་སྟེ་རོ་སྨད་བསྙེན་པ་དང དགེ་སློང་དེ་གྲོགས་མང་པོ་ལ་རབ་ཏུ་ངོ་ཚ་བར་གྱུར་ནས་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་ཕུལ་ཏེ་བསྐྲད་པ་དང་།དགེ་སློང་དེའི་གདོང་དུ་སྤྲ་མོས་བཟར་ཏེ། སྒྲ་མི་སྙན་པ་འབྱིན་ཅིང་སོང་ནས་ཕ་ཟད་ནས་ལྟ་ཞིང་ཙོག་བུར་འདུག་གོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་དེ་ལ་འདིར་དགོན་པའི་སྤྲ་མོ་འདི་ ཁྱོད་ལ་འདི་ལྟར་བྱེད།ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལ་ངོ་ཚ་བའི་ཕྱིར་བསྐྲད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུ་མི་རིགས་པའི་ཆོས་སྤོངས་ཤིག་ཅེས་མ་བྱུང་ངམ་ཞེས་བྱས་པ་དང་། དེས་སྨྲས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཅས་པ་ནི་མི་ལ་སྟེ། བྱོལ་སོང་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དགེ་སློང་དག་གིས་དེ་ལ་བསྔགས་པ་ཡང་མེད། གྱོད་བཏབ་པ་ཡང་མེད་དེ་དོང་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞིབ་ཏུ་གསོལ་ནས་བཅས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་གི་འཁོར་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་ཏུ་མ་བསྡུས་ཏེ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །འཁོར་དེར་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བཟང་སྦྱིན་ཡང་འདུས་པར གྱུར་ཏེ་འདུག་གོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་བཤད་པ་དང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བཟང་སྦྱིན་ཐེ་ཚོམ་དང་འགྱོད་པ་སྐྱེས་ནས་རབ་ཏུ་སེམས་ཤིང་ འདུག་གོ།།དེ་ནས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་དགེ་སློང་གནས་ཉུང་བ་དག་ཅིག་བཟང་སྦྱིན་གྱི་གནས་སུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟང་སྦྱིན་སྔོན་ཆད་ནི་དགེ་སློང་གློ་བུར་དུ་ལྷགས་པ་ལ་མདུན་ནས་བསུ་ཞིང་ཆོས་གོས་དང་འཁར་གསིལ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལེན་ན། ད་ནི་དགེ་སློང་གློ་བུར་དུ་ལྷགས་པ་ རྣམས་མཐོང་ན་དོགས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན།ཚེ་དང་ལྡན་པ་མི་བདེ་བ་དག་ལྟ་མེད་དམ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། བཟང་སྦྱིན་གྱིས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་དྲང་བོར་སྨྲས་པ་དང་། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱུང་བ་འདི་དང་། གླེང་གཞི་འདི་དང་། དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་རྣམས་བསྡུས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དོན་གྱི་དབང་རྣམ་གཉིས་གཟིགས་པས་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་སྡུད་དེ། ངའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དོན་ཀུན་ཤེས་པར་གྱུར་པ་དང་། ངའི་འདུལ་བ་ལ་བསླབ་པའི་གནས ཤིན་ཏུ་བཅའ་བར་བྱའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་མཁྱེན་བཞིན་དུ་དྲི་ཞིང་དོན་དང་ལྡན་པར་དྲི། དོན་དང་ལྡན་པར་དགོངས་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བཟང་སྦྱིན་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུ་མི་རིགས་པར་བྱས་པ་བདེན་ནམ་ཞེས་རྨད་པ་དང་། བཙུན་པ་མད་དོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྨད་དེ་དགེ་སློང་གི་བྱ་བ་ མ་ཡིན།མཐུན་པ་མ་ཡིན། རུང་བ་མ་ཡིན། ཚུལ་མ་ཡིན་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་སྦྲུལ་མ་རུངས་པའི་ཁར་ཕོ་མཚན་བཙུག་པ་ནི་བླའི། བུད་མེད་དུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་གྲངས་དུ་མའི་སྒོ་ནས་སྨད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དགེ་སློང་རྣམས་ལེགས་པ་བཅུ་གཟིགས་ནས་ཉན་ཐོས་ རྣམས་ལ་འདུལ་བ་ལ་བསླབ་པའི་གནས་བཅའ་བར་བྱའོ།

後來許多比丘來到寺院所在的荒野地區，說了許多歡喜的話語安住下來。那隻母猴也來到那裡，坐在那位比丘面前摩擦下體。那位比丘在眾多同伴面前感到非常羞愧，驅趕了兩三次。 母猴對著那位比丘的臉做出威脅狀，發出不悅的聲音離開后，在稍遠處蹲坐著觀望。那些比丘對他說：‘這寺院的母猴對你這樣做，你因為羞愧而驅趕它。世尊不是說過要遠離這種不當行為嗎？’ 他回答說：‘世尊的戒律是針對人的，不是針對動物的。‘比丘們對此既不贊同也不指責，便去向世尊詳細稟報並請求制定戒律。 那時世尊正在為數以百千計的比丘眷屬說法。在那個法會中，具壽善施也在座。世尊為諸聲聞說離貪、離嗔、離癡的心解脫和慧解脫之法時，具壽善施生起懷疑和悔恨，陷入沉思。 後來有一次，一些住處較少的比丘去到善施的住處。善施以前都會迎接突然到訪的比丘，並接過他們的法衣和錫杖等，但現在見到突然到訪的比丘們卻生起疑慮和懷疑。比丘們問：‘具壽，是否有什麼不適？‘善施如實說明了情況。 比丘們便向世尊稟報。於是世尊因這件事、這個緣起和事情的經過而召集比丘僧團。如來觀察到兩種意義而召集比丘僧團：使我的聲聞們了知一切義理，以及在我的律中制定學處。 世尊明知故問，爲了義利而問，思維義利后問具壽善施：‘你是否確實做了這種不當行為？‘他回答說：‘世尊，是的。’ 世尊呵責道：‘這不是比丘所應做的，不相應，不適宜，不如法，不是出家人應做的。你把男根放入毒蛇口中尚可，但不應對女人做這種事。‘以種種方式呵責。 因此，比丘們觀察到十種利益后，應為聲聞們制定律中的學處。

།དེ་འདི་ལྟ་སྟེ་དགེ་འདུན་ཡང་དག་པར་བསླབ་པ་དང་། དགེ་འདུན་དགེ་བ་དང་། དགེ་འདུན་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། གནོད་མི་བཀུར་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་ནན་ཏུར་ཆེར་བྱ་བ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་བྱ་བ་དང་།མངོན་པར་མ་དད་པ་རྣམས་མངོན་པར་དད་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་པར་དད་པ་རྣམས་ཕྱིར་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱ་བ་དང་། ཚེ་འདིའི་ཟག་པ་རྣམས་བསྡམ་པར་བྱ་བ་དང་། ཚེ་ཕྱི་མའི་ཟག་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་གཞོམ་པར་བྱ་བ་དང་། ངའི་ཚངས་པར་ སྤྱད་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ།ཅི་ཙམ་དུ་ལྷ་དང་མི་དང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་རྒྱ་ཆེར་རབ་ཏུ་བཤད་དེ། ཡང་དགེ་སློང་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྩ་བའི་ཚིག་རྣམས་སྨོས་སོ། །ཡང་དགེ་སློང་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། མིང་གི་དགེ་སློང་དང་། ཁས་འཆེ་བའི་དགེ་སློང་དང་། སློང་བའི་དགེ་སློང་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་དགེ་སློང་དང་། གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་ངོ་། །དེ་ལ་མིང་གི་དགེ་སློང་ནི་མིང་དུ་བཏགས་པའམ་དགར་བའི་ཚིག་གམ། ཚིག་བླ་དགས་སམ། བརྡར་དགེ་སློང་དུ་མིང བཏགས་པའོ།།ཁས་འཆེ་བའི་དགེ་སློང་ནི་དགེ་སློང་མ་ཡིན་ཡང་ང་དགེ་སློང་ངོ་ཞེས་ཁས་འཆེ་ཞིང་ཀུན་གནས་སུ་གྱུར་པའོ། །སློང་བའི་དགེ་སློང་ནི་འཕྲལ་ལ་འཚོ་བ་ཙམ་ཚོལ་ཞིང་སློང་བ་ལ་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའི་དགེ་སློང་ནི། ཁམས་གསུམ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ནས་དགྲ་ བཅོམ་པ་ལ་བྱའོ།།དགེ་སློང་བཞི་པོ་མ་གཏོགས་པར་སྐབས་འདིར་ནི་གང་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་མ་འཁྲུགས་པ་སྐྱོན་མེད་པ་དེ་ནི་དགེ་སློང་དུ་དགོངས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་ཞེས་གསུངས་སོ། དགེ་སློང་དང་ལྷན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མཚུངས་པ། ཚངས་ པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པའི་གྲོགས་པོ་རྣམས་སོ།།བསླབ་པ་མཚུངས་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྙེན་པར་རྫོགས་ནས་ལོ་བརྒྱ་ལོན་པའི་དགེ་སློང་གིས་ཀྱང་བསླབ་པ་འདི་ལ་བསླབ་ལ། དེང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པས་ཀྱང་བསླབ་པ་འདི་ལ་བསླབ་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འཆད་པ་ མཚུངས་པ་དེ་ནི་བསླབ་པ་མཚུངས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ།།བསླབ་པ་མ་ཕུལ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ཙམ་གྱིས་བསླབ་པ་མ་ཕུལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སློང་ཁྲོས་པའི་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པའམ། སྨྱོས་པ་དང་། སེམས་འཁྲུགས་པ་དང་། ནད་ཀྱིས་གཟིར་བའམ། དབེན་པ་ལ་མི་དབེན་པར་འདུ་ཤེས་ པས་སམ།མི་དབེན་པ་ལ་དབེན་པར་འདུ་ཤེས་སམ། འཕགས་པ་ལ་མཐའ་ཁོབ་ཀྱི་སྐད་དམ། ཅ་ཅོའི་ནང་དུ་འམ་གཏོང་བའི་སེམས་ཀྱང་མེད་ལ། དགེ་སློང་དོན་དུ་གཉེར་ལ། ཁྱིམ་གྱི་གནས་དོན་དུ་མི་གཉེར་ལ། རང་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་བརྡ་ཕྲད་པའི་མི་ལ་མ་བྱས་ན་བསླབ་ པ་ཕུལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དགེ་སློང་གིས་ཕ་རོལ་སྨྱོན་པ་དང་། སེམས་འཁྲུགས་པའམ། ནད་ཀྱིས་གཟིར་བའམ། ལྐུགས་པ་དང་། འོན་པ་དང་། མཐའ་ཁོབ་པའི་སྐད་མི་ཤེས་པ་དང་། གཉིད་ལོག་པ་དང་། སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་། མི་མ་ཡིན་པའམ། ལྷ་དང་། སྤྲུལ་པ་ དང་།བྱོལ་སོང་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་ལ་བསླབ་པ་ཕུལ་ན་བསླབ་པ་ཕུལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

也就是說，爲了使僧團正確學習，使僧團向善，使僧團安住于安樂，對不恭敬者嚴加懲戒，使知慚愧者安住于安樂， 使不信者生起信心，使已信者更加增長，約束今生的過失，徹底摧毀來世的過失， 使我的清凈行持長久住世，為天人等眾生廣泛宣說。 所謂’任何比丘’等根本詞句是這樣的：‘任何比丘’有五種：名字比丘、自稱比丘、乞食比丘、斷煩惱比丘和白四羯磨受具足戒的比丘。 其中名字比丘是指僅以名稱、美稱、別稱或約定俗成稱為比丘者。 自稱比丘是指雖非比丘卻自稱’我是比丘’而為人所知者。 乞食比丘是指僅為維持生活而乞食者。 斷煩惱比丘是指斷除三界煩惱的阿羅漢。 除此四種比丘外，此處所說的比丘是指通過白四羯磨受具足戒、未破戒、無過失者，因此稱為比丘。 ‘與比丘共’是指法同、梵行同的道友們。 ‘學處相同’是指受具足戒百年的比丘也學此學處，今日受具足戒者也學此學處。 如是誦說別解脫經相同，這就稱為’學處相同’。 關於’未舍學處’，何時算是未舍學處呢？比丘被忿怒所壓、或發瘋、或心亂、或被病痛所苦， 或將寂靜處認作非寂靜處、或將非寂靜處認作寂靜處，或對聖者用邊地語言，或在喧鬧中，或無捨棄之心， 而且希求比丘身份，不希求在家生活，處於自然狀態，對未經溝通的人未作（舍戒），則不算舍學處。 比丘對瘋狂者、心亂者、病痛所苦者、啞者、聾者、不懂邊地語言者、睡眠者、入定者、非人、天人、化現、旁生、佛像舍學處，不算舍學處。

།བསླབ་པ་འཕུལ་བས་གང་ལ་ཕུལ་ན་ཕུལ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་མི་དགའ་ཞིང་དགེ་སྦྱོང་དོན་དུ་མི་གཉེར་རམ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཞིང་སྨོད་ན་དགེ་སློང་གི་དྲུང་དུ་སོང་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ དགོངས་ཤིག་།བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་བསླབ་པ་འབུལ་ལོ་ཞེ་འམ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་འབུལ་ལོ་ཞེ་འམ། སྡེ་སྣོད་གསུམ་འབུལ་ལོ་ཞེ་འམ། སློབ་དཔོན་དང་མཁན་པོ་འབུལ་ལོ་ཞེས་བརྡ་ཕྲད་པའི་མི་ལ་སྨྲས་ན། བསླབ་པ་ཕུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་བདག་ཁྱིམ་པ་འམ། དགེ ཚུལ་ལམ།ཟ་མ་དང་། མ་ནིང་དང་། དགེ་སློང་མ་སུན་ཕྱུང་བ་འམ། ཕ་བསད་པའམ། མ་བསད་པའམ། དགྲ་བཅོམ་པ་བསད་པའམ། དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་བྱས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ཕྱུང་བ་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་དང་། རྐུན་གནས་དང་། ཐ་དད་དུ་གནས་ པ་དང་།མི་གནས་པ་དང་། མཐར་ན་ཆོས་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ཁྱོད་དང་འགྲོགས་མི་དགོས་སོ་ཞེས་སྨྲས་ནས་བསླབ་པ་ཕུལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉམས་པར་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་དགེ་སྦྱོང་དོན་དུ་མི་གཉེར་ཞིང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ནས་དགེ་སློང་གི་དྲུང་དུ་སོང་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཁྱེན་པར་ མཛོད་ཅིག་དང་།ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང་། གཅིག་པུར་གནས་པ་དང་། བས་མཐའ་ན་གནས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །བདག་ནི་ཕ་མ་དང་ཕུ་ནུ་བོ་དང་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་དྲན་ནོ། །བདག་གིས་གཉེན་བཤེས་ལ་གཏོད་ཅིག་ཅེས་མི་ དགའ་ཞིང་ཆགས་པའི་ཚིག་གིས་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་ན།བསླབ་པ་ཉམས་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མཐའ་བཞིར་སྦྱར་ཏེ་ཉམས་པར་བྱས་པ་ལ་བསླབ་པ་མ་ཕུལ་བ་དང་། བསླབ་པ་ཕུལ་ལ་ཉམས་པར་མ་བྱས་པ་དང་། བསླབ་པ་ཡང་ཕུལ་ཉམས་པར་ཡང་བྱས་པ་དང་། བསླབ་ པ་ཡང་མ་ཕུལ་ཉམས་པར་ཡང་མ་བྱས་པའོ།།དེ་ལ་ཉམས་པར་བྱས་ལ་བསླབ་པ་མ་ཕུལ་བ་ནི་ཕ་དྲན་ན་མ་དྲན་ནོ་ཞེས་གཞན་ལ་མི་དགའ་བའི་རྟགས་སྣ་ཚོགས་སྨྲ་ལ། བསླབ་པ་འབུལ་ལོ་ཞེས་མི་སྨྲའོ། །དེ་ལ་བསླབ་པ་ཕུལ་ལ་ཉམས་པར་མ་བྱས་པ་ནི་བསླབ་པ་འབུལ་ལོ་ཞེས་བརྡ་ཕྲད་ པའི་མདུན་དུ་གོ་བར་ཕ་མ་མ་དྲན་ནོ་ཞེས་ཉམས་པར་གྱུར་པའི་ཚིག་མི་སྨྲ་བའོ།།དེ་ལ་བསླབ་པ་ཡང་ཕུལ་ཉམས་པར་ཡང་བྱས་པ་ནི་གོང་མ་གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་པའོ། །བསླབ་པ་ཡང་མ་ཕུལ་ཉམས་པར་ཡང་མ་བྱས་པ་ནི་གོང་དུ་སྨོས་པ་རྣམས་མ་གཏོགས་པའོ། །མི་ཚངས་ པར་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ།དེ་དང་མི་མཐུན་ཞིང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་དང་གཉིས་འཁྲིག་པ་ནི་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་འདི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲར་གསུངས་སོ། །བྱས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་པའོ།།ཐ་ན་བྱ་བ་ནི་སྤྲ་མོ་དང་། གཞན་ཡང་འདི་དང་འདྲ་བ་དག་གོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོལ་བ་དང་ཞུ་བའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཤིང་བྱ་བ་གྲུབ་པ་གང་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ་ བྱའོ།།ཕས་ཕམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་བ་ཐ་མ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐ་ཤལ་མི་བཅའ་བའི་ངེས་པ་ཅན་མི་མཚུངས་པ་སྟེ། གང་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ལྟུང་བ་བྱུང་སྟེ། དེ་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་དགེ་སློང་མ་ཡིན་ཤཱཀྱའི་སྲས་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་འཁྱམས་པ་བཤིག་པ། ལྟུང་བ་ཕས་ཕམ་པ་སྟེ། སླར་དགེ་སློང་དུ་བསླང་དུ་མི་རུང་བའོ།

如果問到’放棄戒律’是指什麼，就是比丘不喜歡修行沙門之道或產生懷疑而誹謗時，來到比丘面前說：‘具壽請聽，我名為某某，我要放棄戒律’，或說’我要放棄三寶’，或說’我要放棄三藏’，或說’我要放棄和尚阿阇黎’，對能理解語言的人這樣說，就稱為放棄戒律。 或者說’我是在家人’，或’沙彌’，或’黃門’，或’閹人’，或’騷擾比丘尼者’，或’殺父者’，或’殺母者’，或’殺阿羅漢者’，或’破和合僧者’，或’惡意出如來身血者’，或’外道’，或’盜住處者’，或’別住者’，或’不住者’，乃至說’不需要與你這樣的同法者為伴’，這就稱為放棄戒律。 其中’退失’是指比丘不想修行沙門之道而懷疑，來到比丘面前說：‘具壽請知，梵行很難行持。獨處、獨居、住邊地非常困難且痛苦。我想念父母、兄弟和以前的師長。請讓我回到親友身邊。‘用不喜歡且執著的言語讓他人理解，這就稱為退失戒律。 這又可分為四種情況：退失但未放棄戒律、放棄但未退失戒律、既放棄又退失戒律、既未放棄又未退失戒律。 其中退失但未放棄戒律是指想念父親時說不想念母親等，對他人說各種不喜歡的表示，但未說’我要放棄戒律’。放棄但未退失戒律是指在能理解語言的人面前說’我要放棄戒律’，但不說’不想念父母’等退失的話。既放棄又退失戒律是指具備前面兩種情況。既未放棄又未退失戒律是指除了上述情況之外的。 所謂’非梵行’，梵行指涅槃，與之不相應且生起非福德法，與男女二者行淫慾，就是非梵行。‘法’是指由自相所持，這裡非法以法的名稱來說。‘作’是指行為。‘乃至’是指母猴等類似的。‘彼’是指近說和正說的詞語修飾。 ‘比丘’是指通過白四羯磨受具足戒並完成所作，具有比丘實體者。‘他勝’是指最下等的墮罪，即確定不共的最劣，若生起如此墮罪，生起的剎那即非比丘、非釋迦子，失去比丘實體，成為流浪者、破壞者，他勝罪，不可能再恢復比丘身份。

།འདི་ལྟར་དཔེར་ན་ཤིང་ཏ་ལའི་མགོ་བཅད་ན་སྔོན་པོར་མི་འགྱུར་མི་སྐྱེ། འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་ཡང་འདི་ལྟ་བུའི་གནས་ཀྱི་ལྟུང་བ་བྱུང་ན། དེ་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་དགེ་སློང་མ་ཡིན། ཤཱཀྱའི་སྲས་མ་ཡིན། དགེ་སྦྱོང་དུ་བསླང་དུ མི་རུང་སྟེ།དེ་བས་ན་ཕས་ཕམ་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གནས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་དགེ་སློང་དག་གསོ་སྦྱོང་ངམ། ཚུལ་ནས་འབྱུང་བའམ། གསོལ་བའམ། གསོལ་བ་དང་གཉིས་སམ། གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ལ་མི་གནས་པ་སྟེ། གང་ཟག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ལས་ བསྐོ་བ་ལ་ཡང་མི་ཆུད་པའོ།།དེས་ན་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་སྒོ་ནས་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་ལ། གླེང་གཞི་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཁྱིམ་བདག་ཅིག་གི་བུ་རྒྱབ་རབ་ཏུ་ མཉེན་པ་ནི་བྱི་ལའི་རྒྱབ་འདྲ་བ་ཞིག་བཙས་ཏེ།དེ་ཡང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མངོན་པར་དད་པ་ནས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་། །མིང་ཡང་རྒྱབ་མཉེན་དུ་བཏགས་སོ། །དགེ་སློང་རྒྱབ་མཉེན་དེ་སྔ་དྲོའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་བསོད་སྙོམས་བླངས་ནས་ཟས་ཟོས་ཏེ། གནས་ཁང་དུ་འོངས་ནས་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པའི་ཕྱིར་འདུག་གོ། །དེའི་ཚེ་དབང་པོ་མ་བསྡམས་པས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་རང་གི་ཕོ་མཚན་ལས་སུ་རུང་བར་གྱུར་ཏེ། རང་གི་སྒོ་དང་པོར་སྤྱད་པའི་ཚེ་དགེ་སློང་གནས་ཉུང་བ་དག་གིས་མཐོང་ནས་དེ་དག་གི་ཡིད མ་མགུ་ནས་རི་མོ་མེད་པར་བྱས་ཏེ།ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟ་བུ་བྱེད་དུ་དབང་ངམ་ཞེས་བྱས་པ་དང་དེས་སྨྲས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཅས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ལ་བྱེད་དུ་མ་གནང་གི་བདག་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་དག་གིས་དེ་ལ་གྱོད་བཏབ་པའམ། བསྔགས་པ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་བ་དང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ནི་གཞན་གྱི་ལའང་སྤངས་ན་རང་གི་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས། སྐྱེས་བུ་གཏི་མུག་ཅན་འདི་ནི་ཕས་ཕམ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་འདུལ་བ་ལ་བསླབ་པའི་གནས་བཅས་སོ། །གླེང་གཞི་ནི་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ན་སྟེ། ཁྱིམ་བདག་ ཅིག་གི་བུ་ཕོ་ཕོ་མཚན་ཚད་ལས་འདས་པ་ཞིག་བཙས་ཏེ།དེའི་མིང་ཡང་མཚན་རིངས་སུ་བཏགས་ཏེ། དེའང་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོར་གྱུར་ཏེ། དེས་སྔ་དྲོའི་ཚེ་བསོད་སྙོམས་བླངས་ནས་ཟས་ཟོས་ཟིན་གྱི་འོག་ཏུ་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པ་ལ་ ཞུགས་པ་དང་།འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་དཀྲིས་ཏེ། རང་གི་ཕོ་མཚན་ལས་སུ་རུང་བས་སྒོ་ཐ་མར་སྤྱད་པ་དང་། དགེ་སློང་གཞན་ཞིག་གིས་མཐོང་ནས་སྙན་དུ་བདས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདུལ་བ་ལ་བསླབ་པའི་གནས་བཅས་སོ། །གླེང་གཞི་ མཉན་དུ་ཡོད་པ་ན་སྟེ།མཆོག་ཏུ་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ན། དེད་དཔོན་དགའ་བོའི་བུ་དེ་ཤིན་ཏུ་བྱད་བཟང་ཞིང་མཛེས་པ་ཞིག་འདུག་པ་ཡུལ་གཞན་ཞིག་ཏུ་ཚོང་ལ་འགྲོ་བར་ཆས་ཏེ། ཡང་དང་ཡང་དུ་དུས་ཀྱི་ཕ་ལ་གསོལ་ནས་ཕས་ཀྱང་ཡུལ་དེ་ན་ཚོང་པ། འགྲོ་བ་ལྔ་བརྒྱ་ལ་ཡང་ བུའི་གྲོགས་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གཏད་བུ་ལ་ཡང་གཏམས་ཏེ།འདི་ལྟར་ཚོང་པ་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་བར་ཆད་གསུམ་སྟེ། རྒྱན་པོ་དང་། སྟུ་གླ་དང་། ཆང་རིན་ནོ་ཞེས་བསྒོ་ནས། དེ་དག་ཡུལ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་རྒྱུ་ཞིང་མཉན་དུ་ཡོད་པར་ཕྱིན་ཏོ།

比如說，如果砍掉了棕櫚樹的樹頭，它就不會再變綠，不會生長，不會繁茂發展。同樣地，如果比丘犯了這樣的墮罪，他立即就不再是比丘，不是釋迦子，不配稱為沙門，因此稱為他勝罪。‘不得共住’是指他不能與比丘們一起參加布薩或其他出罪、單白羯磨、白二羯磨、白四羯磨等法事，也不能參與十二種人事任命。因此說’不得共住’。 另外，關於因非梵行而犯他勝罪的情況，緣起是：世尊住在舍衛城時，有一個長者的兒子，背部柔軟如貓背一般。他對三寶深具信心，在善說的律法中出家。他的名字就叫做’軟背’。比丘軟背在早晨時分乞食後用餐，回到住處後坐下來入定。當時因為不攝諸根，被欲貪纏繞，自己的男根變得適合使用，當他在第一處行非梵行時，被少數比丘看見。他們不悅，責備道：‘具壽，這樣做合適嗎？‘他回答說：‘世尊制戒是不允許對他人這樣做，但沒說不能對自己這樣做。‘他們既沒有指責也沒有讚歎，而是向世尊稟告。世尊說道：‘連對他人都要斷除，更何況對自己？愚癡人，這是他勝罪。‘於是在律中制定學處。 緣起在舍衛城，有一個長者的兒子，生來男根特別長，因此取名’長根’。他也在善說的律法中出家成為比丘。他在早晨乞食用餐后，入定時被欲貪纏繞，用自己適合使用的男根在後處行非梵行。被另一位比丘看見后告發，於是在律中制定：這樣也構成他勝罪的學處。 緣起在舍衛城，在最勝城中，有商主歡喜的兒子，相貌端正莊嚴。他準備去另一個地方經商，一再向父親請求。父親就把他託付給那裡的五百商人作為夥伴，並告誡兒子說：‘商人到他鄉經商有三種障礙：賭博、妓女費用和酒錢。‘這樣囑咐后，他們從一個地方到另一個地方經商，來到了舍衛城。

།དེ་ནས་ སྟུ་འཚོང་མ་བཟང་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞིག་འདུག་པ་དེས་མཐོང་ནས་བསམས་པ།དེའི་ནོར་ཐམས་ཅད་མ་ཐོབ་ན། ངའི་མིང་བཟང་མོ་ཞེས་མི་བྱ་མོད་སྙམ་ནས། བྲན་མོ་ཞིག་དེའི་གན་དུ་མངགས་ནས་ཚོང་པ་དེ་དག་དང་ཕྲད་པའི་བར་དུ་སྟེ། ཚོང་པ་དེའི་ནོར་ཟད་ཟད་དུ་མོས་བྲིད་ནས་ ཚོང་གྲོགས་ཀུན་ཀྱང་སླར་དོང་ནས།ནོར་མེད་པ་དང་མོས་མ་འདོད་དེ། མཛེས་དགའ་འཁྱམས་ཤིང་འགྲོ་བ་དགེ་སློང་ཅིག་དང་ཕྲད་ནས་ཐར་པར་ཞུགས་ཏེ། ཞག་གཉིས་གསུམ་དུ་ཤིན་ཏུ་བསླབས་ནས། དགེ་སློང་དེ་ན་རེ་རི་དྭགས་ཀྱིས་རི་དྭགས་མི་སོས་ཀྱི་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ནི་བདག་གི་ཡུལ་དང་ འདྲས།ཕར་སློང་ཞིང་སོས་ཤིག་ཅེས་བསྒོས་ཏེ་བཏང་ངོ་། །སྟུ་འཚོང་མ་དེས་ཀྱང་ཕྱིན་ནས་བསམས་པ། བདག་གིས་སྐྱེས་བུ་དེ་ལྟ་བུ་བལྟ་ན་བཟང་བ་ནི་ཕྱིན་ཆད་ཉལ་མི་མྱོང་སྟེ། མཚར་གཅིག་བྱ་སྙམ་ནས་བྲན་མོ་ལ་ཡང་ཕྱིན་ཆད་བྱར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་ནས་མཛེས་དགའ་དེ་ཡང་ཡུལ་རྒྱུས་ ལ་མི་མཁས་པས་སླར་ཡང་ཁྱིམ་དེའི་སྒོར་ཕྱིན་པ་དང་བྲན་མོས་རྗེ་མོ་ལ་སྨྲས་པ།རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་འདིར་ཕྱིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཡང་བླས་ནང་དུ་བོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེས་བྲང་བརྡུངས་ནས་རྐེད་ནས་འཁྱུད་དེ་དུས་ནས་བདག་གིས་ནོངས་ཀྱིས་བདག་ལ་ད་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་ཅིག་ཚུར་བྱོན་ཞེས་བྱས་ པ་དང་།མཛེས་དགས་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་ནོར་དང་གྲོགས་སུ་ཡང་ཕྲལ་ན་ཅི། ང་ཚུལ་ཁྲིམས་དད་ཡང་བྲལ་ལམ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། སྟུ་འཚོང་མས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་བདར་ཅིང་ནང་དུ་བླུགས་སམ། ནང་དུ་སྨྱུགས་ལ་ཕྱིར་ཕོ་ན་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བ་དང་།དེས་བསམས་པ་དང་མོ་དེ་སྐད་ཟེར་བ་ལས་ནི། དགེ་སློང་གནས་བརྟན་དག་ཀྱང་འདི་ལྟར་བྱ་གོར་མ་ཆག་སྙམ་སྟེ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བདར་ཏེ་ནང་དུ་བླུགས་ནས། ཕྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་མང་པོ་བཤད་པའི་ཚེ་མཛེས་དགའ་ཤིན་ཏུ་རོད་ཉམས་པ་སྨན་པས་ བརྟགས་ན་ཡང་སེམས་མི་བདེ་བར་སྣང་སྟེ།དགེ་སློང་དག་གིས་སྨྲས་ན། ཁས་བླངས་པའི་བར་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་པ། སྐྱེས་བུ་གཏི་མུག་པ་ཉེས་པ་དེ་ལྟར་བྱས་པ་ཡང་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདུལ་བ་ལ་བསླབ་པའི་གནས་བཅས་སོ། །དགེ་སློང་ གིས་བུད་མེད་ལ་གནས་གསུམ་དུ་མི་ཚངས་པར་སྤྱད་ན་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ།།བུད་མེད་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ནིང་དང་། མཚན་གཉིས་པ་དང་སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་མཚམས་ལས་འདས་ན་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །བུད་མེད་ལ་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ན་བསྡམ་པར་བྱ་བའི་ཉེས་ བྱས་སོ།།གོམ་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བོར་ཏེ་མ་རེག་གི་བར་དུ་ནི་བཤགས་པར་བྱ་བའི་ཉེས་བྱས་སོ། །རེག་པའི་ཚེ་ནི་སྦོམ་པོའོ། །མི་ཚངས་པར་སྤྱད་དེ་ཡན་ལག་བདུན་དང་ལྡན་ན་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །གཅིག་དང་མི་ལྡན་ན་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་གིས་སྔགས་དང་སྨན་གྱིས་ བདག་དང་བུད་མེད་གཉིས་ཀའང་རུང་གཅིག་ཀྱང་རུང་།བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སུ་བསྒྱུར་ཏེ་མི་ཚངས་པར་སྤྱད་ན་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །བུད་མེད་ཕྱེད་དུ་བཤགས་པ་ལ། སྒོ་གསུམ་དུ་སྤྱད་ན་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །བུད་མེད་རྐེད་པ་ཕྱེད་བཅད་པ་ལ་སྒོ་གསུམ་དུ་སྤྱོད་ན་ཕམ་པར་འགྱུར་ རོ།།མགོ་བཅད་པ་ལ་སྒོ་གཉིས་སུ་སྤྱད་ན་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །མི་མ་ཡིན་པའི་བུད་མེད་ལ་ཡང་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །སྒོ་གསུམ་དུ་མ་རེག་པར་སྤྱད་པ་དང་བལྟ་བ་སྟེ་སྤྱད་པ་ནི་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ལ་གཞན་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ནི་གོང་མ་བཞིན་ནོ།

然後，有一位名叫善妙的妓女，她非常美麗。她看到后想道：‘如果不能得到他的全部財物，我就不配叫善妙。‘於是派遣一位婢女前往與那些商人接觸。直到那商人的財物耗盡，她用誘惑的方式使其耗盡，所有商伴都返回后， 因為沒有財物，她就不再喜歡他。那商人流浪徘徊時遇到一位比丘，於是進入解脫之道。經過兩三天的認真學習后，那位比丘說：‘野獸不會救治野獸，這就像我的家鄉一樣，你去乞討並救治吧。‘這樣囑咐后就讓他走了。 那妓女也去了后想道：‘我以後再也不會與如此相貌端正的男子同寢了，要做一件奇特的事。‘於是對婢女說：‘以後你要這樣做。‘那商人因為不熟悉當地，又來到那家的門前。婢女對主母說：‘他出家後來到這裡。‘主母說：‘雖然出家了也請他進來。’ 她捶胸抱腰說：‘從那時起我做錯了，現在請你來享用我吧，請進來。‘商人說：‘你已經使我失去財物和夥伴，難道還要使我失去戒律信仰嗎？‘妓女說：‘聖者，在外面摩擦放入裡面，或者放入裡面往外拔，這樣並不會破壞戒律。’ 他想道：‘她這樣說，連長老比丘也一定是這樣做的吧。‘於是在外面摩擦後放入裡面。後來，當世尊宣說眾多解脫法時，那商人非常懊悔，即使醫生診斷也顯得心神不寧。 比丘們說了之後，他承認了。於是比丘們向世尊稟告：‘愚癡之人做了如此過錯也將成為他勝罪。‘因此在律中制定學處：‘比丘若與女人在三處行不凈行即成他勝罪。’ 如同對待女人一樣，對待黃門、兩性人和男子，若越界也成他勝罪。對女人生起不凈行的念頭是應制止的惡作。 從邁出一步到一步，在未觸碰之前是應懺悔的惡作。觸碰時是粗罪。行不凈行具足七支時成他勝罪。不具足一支時成粗罪。 比丘若用咒語和藥物將自己和女人二者都好，或一個變成畜生道眾生後行不凈行，即成他勝罪。對於被砍斷一半的女人，在三處行淫成粗罪。 對腰部被砍斷一半的女人在三處行淫成他勝罪。對砍頭的屍體在兩處行淫成他勝罪。對非人女也成他勝罪。不觸碰三處而行淫和觀看而行淫成粗罪。令他人對他人作，如前所述。

།ཡུལ་མེད་པར་ བདག་གཅིག་པོར་གནས་པ་ལ་མཐར་འགྱུར་བ་ནི་མཚན་རིངས་དང་རྒྱབ་མཉེན་ལྟ་བུའོ།།ཕྱིང་བུའམ་གྲོ་བ་སྡུག་པོས་དཀྲིས་པའང་། ལམ་མ་ཉམས་པའམ། ལམ་མ་ཉམས་པ་ལ་ལམ་དུ་འདུ་ཤེས་པའམ། བསྙེན་པར་རྫོགས་ཏེ་བཤམས་ཏེ་བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པ་ན་སྤྱད་པ་ལ་ སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ།།དར་དང་རས་དང་བེ+ེའུ་རས་སྲབ་མོས་གཡོགས་ཏེ་སྤྱད་པ་ནི་མཐར་འགྱུར་རོ། །བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པར་དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་ཚུལ་མ་དང་། དགེ་སྦྱོང་ཕས་མི་ཚངས་པར་སྤྱད་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་རོ། །དགེ་ སློང་ལ་ཕས་ཕམ་པར་གྱུར་བཞིན་དུ་བསླབ་པ་བྱིན་པ་དང་།དགེ་སློང་མ་ཡང་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །ཡན་ལག་བདུན་དང་ལྡན་ན་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །བདུན་གང་ཞེ་ན། བསླབ་པ་མནོས་པ་དང་། བསླབ་པ་མ་ཕུལ་བ་དང་། ལམ་གསུམ་མ་ཉམས་པ་ དང་།ཡན་ལག་སྐྱེས་མཚམས་ལས་འདས་པ་དང་། དགའ་བར་ཚོར་བ་དང་། གནོང་བཀུར་བའི་སེམས་མེད་པ་དང་། སེམས་ཐ་མལ་པའོ། །བསླབ་པ་མ་མནོས་པ་ནི་དགེ་འདུན་དང་། སློབ་དཔོན་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་ཐོབ་པའོ། །བསླབ་པ་མ་ཕུལ་བ་ནི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་མི་བརྡ་ཕྲད་ པ་ལ་མ་ཕུལ་བའོ།།ལམ་གསུམ་མ་ཉམས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཚུ་རོལ་གྱི་མུ་གཉིས་ནས་མ་ཉམས་པའམ་ཡང་ན་རྨ་མ་ཞིགས་པའམ། མ་རུལ་པའམ། སྲིན་བུས་མ་ཟོས་པའོ། ཡན་ལག་སྐྱེས་འཇུག་པ་ནི་གནས་གསུམ་གྱི་མཚམས་ལས་འདས་པའོ། །དགའ་བར་ཚོར་བ་ནི་ཉམས་སུ་བླང་སྟེ། མྱོང་བ་ཡོད་པའོ། །གནོང་མི་བཀུར་བ་ནི་ཁ་ཅིག་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་ཀྱང་གནོང་མི་བཀུར་ཞིང་བཤགས་ཤིང་མཐོལ་བ་ཆེན་པོ་ན་བསླབ་པ་བྱིན་ཞིང་དགེ་སྦྱོང་དུ་རུང་སྟེ། དཔེར་ན་དགེ་སློང་ནན་ཏེ་ཀ་ལ་བསླབ་པ་སྦྱིན་ཞིང་དགེ་སློང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་འཇུག་།དགེ་སློང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི གང་དུ་གཞག་སྟེ་སྔ་དྲོ་ལ་མི་ཚངས་པར་སྤྱད་ནས་འཇིགས་ཤིང་ངོ་ཚ་བ་ཆེན་པོས་བཤགས་ཤིང་འགྱོད་པས་ན་བསླབ་པ་སྦྱིན་པ་ཞེའོ།།ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཕས་ཕམ་པའི་སྦོམ་པོའོ་ཞེས་ཟེར་མོད་ཀྱི་ཕས་ཕམ་པའི་མཚན་མ་ཡོད་པས་ན་སྦོམ་པོར་མི་རུང་སྟེ། བསླབ་པ་སྦྱིན་པ་ཉིད་དུ་རིགས་སོ། ། ལས་དང་པོ་པ་དང་། སེམས་འཁྲུགས་པ་དང་། ནད་ཀྱིས་གཟིར་བ་དང་། སྨྱོན་པ་ལ་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །ལས་དང་པོ་ལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བཟང་སྦྱིན་གྱིས་བསླབ་པའི་གནས་མ་བཅས་པ་ན་བདག་གིས་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཆོས་མང་ཞིག་བྱས་ན་ལས་དང་པོ་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ཐེ་ཚོམ་དུ གྱུར་པ་དང་།བཀའ་སྩལ་པ་བསླབ་པ་མ་བཅས་པ་ན་བཟང་སྦྱིན་གྱིས་སྤྱད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལས་དང་པོ་པ་ཡིན་ཏེ། ལས་དང་པོ་པ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །སྨྱོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་སྨྱོས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཉེན་བཤེས་ཟད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་ནོར་ཟད་པ་དང་། ཁམས་མི་མཉམ་པ་དང་། མི་མ་ཡིན་པས་བརླམས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟེ་རྣམ་པ་འདི་ལྔས་སྨྱོ་བར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་གི་འདུ་ཤེས་ཡོད་ན་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །འདུ་ཤེས་མེད་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ། །སེམས་འཁྲུགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། མི་མ་ཡིན་པས་བདག གི་སེམས་དཀྲུག་པ་དང་།མི་མ་ཡིན་པས་དེ་ལ་བརླམས་པ་དང་། མི་མ་ཡིན་པས་བདག་གི་མདངས་འཕྲོག་པ་དང་། ཁམས་མི་མཉམ་པ་དང་། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་དེ་ལྔས་ན་སེམས་འཁྲུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ནད་ཀྱིས་གཟིར་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་ནད་ ཀྱིས་གཟིར་བ་སྟེ།དེ་ལ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་དང་། མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དང་འདུས་པ་དང་། དུས་གྱུར་པ་རྣམས་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་ལྔས་ན་ནད་ཀྱིས་གཟིར་བ་སྟེ། ཉེས་པ་མེད་དོ།

獨自一人居住在無人之地而成為究竟罪過的情況，就像是長夜和柔軟的背部一樣。用毛氈或破爛的皮革包裹，或是在未損壞的道路上，或是對未損壞的道路產生道路的認知，或是在受具足戒後襬設而未受具足戒時行淫等所有這些都將成為粗重罪。 用絲綢、布料和薄紗覆蓋而行淫則成為究竟罪。未受具足戒者與比丘尼、沙彌尼、女修行者行不凈行為，這一切都將成為突吉羅罪。 比丘犯波羅夷罪后給予學處，比丘尼也將成為波羅夷罪。具足七支則成為波羅夷罪。七支是什麼？即已受學處、未舍學處、三道未損壞、根器超過界限、感受歡喜、無慚愧心、平常心。 未受學處是指未從僧團和阿阇黎處獲得戒律。未舍學處是指未向能解語言的正常人舍戒。三道未損壞是指前後兩端未損壞，或者說未破裂、未腐爛、未被蟲蛀。根器進入是指超過三處的界限。感受歡喜是指有所體驗和感受。無慚愧是指有些人雖行不凈行但不知慚愧，若懺悔發露至誠，則可給予學處使其適合作為修行者。 例如給予比丘難提迦學處，使其不入一切比丘之列。一切比丘之中，有人在早晨行不凈行后，因極度恐懼羞愧而懺悔後悔，故給予學處。有些人說這是波羅夷的粗重罪，但因具有波羅夷相，故不應成為粗重罪，應當給予學處。 初業者、心亂者、被病痛折磨者、瘋狂者無有過失。什麼是初業者？如具壽善施在未制學處時想：‘我行了許多不凈法，不知是否為初業者’而生疑惑。佛說：‘善施在未制學處時所行一切皆為初業，因為是初業故無過失。’ 所謂瘋狂有五種情況會導致發瘋：親友耗盡、受用財物耗盡、諸大種不調、非人附體、往昔業的果報，這五種情況會導致發瘋。若有比丘的認知則成為過失，若無認知則無過失。 心亂有五種：非人擾亂自心、非人附體、非人奪取光彩、諸大種不調、往昔業的果報，這五種情況稱為心亂，無有過失。 被病痛折磨有五種：即被風動、膽、痰、綜合病及時節變化所折磨，這五種情況稱為被病痛折磨，無有過失。

།མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་གླེང་གཞི་ནི་ཡུལ་འབྲི་པའི་ཟི་ནའོ། །གང་ཟག་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་བཟང་སྦྱིན་ནོ། །ཉེས་ པ་ནི་ལུས་ཀྱིས་སོ།།ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་སོ། །མཚན་མ་ནི་ཕས་ཕམ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཕས་ཕམ་པ་དང་པོ་ལེགས་པ་བཅུ་སྨོས་པ་དང་། བསླབ་པ་ཕུལ་བའི་བྱེ་བྲག་དང་། དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དང་། མཁྱེན་བཞིན་དུ་འདྲི་བ་དང་། གླེང་གཞི་དང་། གང་ཟག་དང་། ལས་དང་པོ་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་པ་རྣམས་བསླབ་ཚིག་དང་པོ་ལ་འདིར་སྨོས་པས་འོག་མ་གཞན་རྣམས་ལ་གང་རིགས་སུ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཕས་ཕམ་པ་དང་པོའི་མི་བརྗེད་པའི་ཚིག་གོ།། །།མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་གླེང་གཞི་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་འོད་མའི་ཚལ་བྱ་ཀ་ལན་ད་ཀ གནས་པ་ན་བཞུགས་སོ།།དེའི་ཚེ་སྔོན་རྫ་མཁན་དགེ་སློང་ནོར་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་དགོན་པོའི་རི་ལ་གནས་སྤྱིལ་པོར་བྱས་ཏེ་འདུག་གོ། །དགེ་སློང་ནོར་ཅན་སྔ་དྲོའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་བསོད་སྙོམས་ལེན་དུ་སོང་བའི་འོག་ཏུ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་མི་བ་ལང་རྫིང་དང་། ལུག་རྫི་ དང་ཤིང་ཐུན་ལ་སོགས་པས་དགེ་སློང་ནོར་ཅན་གྱི་སྤྱིལ་པོ་དྲལ་བཤིག་སྟེ་རྩཝ་ཤིང་ཀུན་ཁྱེར་བར་མཐོང་ངོ་།།དེ་ནས་ནོར་ཅན་གྱིས་རྩཝ་ཤིང་བསྡུས་ནས་སླར་སྤྱིལ་པོ་བྱས་ནས་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བཤིག་ཅིང་ཁྱེར་བའི་ལན་གྲངས་མང་ནས་ནོར་ཅན་གྱིས་བསམས་པ་ཀྱེ་མའོ་མི་བཟོད་དོ། །ཀྱེ་མའོ་ སྡུག་བསྔལ་ལོ།།དེ་ལྟར་སྤྱིལ་པོ་བཤིག་ཅིང་ཁྱེར་མོད་ཀྱི། བདག་གི་ཕའི་བཟོའི་གནས་དང་། ལས་ཀྱི་གནས་ལ་བདག་མཁས་ཀྱིས་ཅི་ནས་སྲ་བ་ཀུན་ས་ལས་གནས་ཤིག་བྱའོ་སྙམ་ནས། ས་སྲོག་ཆགས་མེད་པ་ལས་འཇིམ་པ་བྱས་ཏེ་ཁང་བུ་བརྩིགས་ནས་ སྐམས་པ་དང་སོ་བཏང་སྟེ།ཤིན་ཏུ་ཁ་དོག་དམར་བ་འཚེར་བ་གཅིག་བྱས་ནས་བདག་གིས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པའི་ཁང་བུ་གྲུབ་སྟེ། ང་འདི་ཁབ་སྲོའོ་སྙམ་ནས་དགེ་སློང་དག་ལ་ཁང་བུ་གཏམས་ཏེ། ལྗོངས་རྒྱུ་ཞིང་སོང་བའི་ཕྱི་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་མང་པོའི་འཁོར་དང་བཅས་ཏེ་གནས་ ཉུལ་ཞིང་གཤེགས་པ་དང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ནོར་ཅན་གྱི་ཁང་པ་ཚོས་ཤིང་ཁ་དོག་ཤིན་ཏུ་དམར་བ་གཟིགས་པ་དང་། བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟ་བུ་སུའི་ཁང་པ་ཡིན། དགེ་སློང་ནོར་ཅན་གྱི་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་པ་དང་། བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་ཁང་བུ་ འདི་ལྟ་བུ་བྱེད་དུ་མི་གནང་གི་གྲོལ་ཅིག་ཆོམ་ཅིག་།དེའི་ཕྱིར་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་འདི་ལྟར་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་འདུག་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ཁ་ཅིག་ལ་ཟབ་པའི་གནས་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་འཆའོ།

不凈行的緣起是在毗舍離國。犯戒者是具壽善施。過失是由身體造作。煩惱是貪慾。標誌是波羅夷。如是第一波羅夷中說十種善法，舍戒的差別，比丘名稱的異名，明知而問，緣起，人物，初業者無過等，這些學處文句在第一條中說明，其餘各條也應當如理類推。這是第一波羅夷的不忘文句。 不與取的緣起是佛世尊住在王舍城迦蘭陀竹園。當時，從前有一位陶師比丘名叫具財，在王舍城郊外的山上搭建茅舍而住。具財比丘清晨時分入王舍城乞食之後，看見王舍城的人、牧牛人、牧羊人和樵夫等拆毀了具財比丘的茅舍，把草木都拿走了。 於是具財收集草木重新搭建茅舍，如是二次三次被拆毀搶走，次數眾多后，具財想到：‘唉呀，不能忍受！唉呀，痛苦啊！這樣茅舍被拆毀搶走，我精通父親的工藝和技能，應當建造一個堅固的住處。‘於是用無生命的土做泥，建造房屋，待其乾燥后塗色，做成一個非常鮮艷紅色的房子。 他想：‘我已經建成了一個非常好的房子，我要在這裡住下。‘他把房子交給比丘們看管，外出遊行。其後，世尊與眾多比丘眷屬巡行而來，世尊看見具財比丘的房子色澤鮮艷極為紅色，問道：‘這是誰的房子？‘回答說：‘是具財比丘的。‘世尊說：‘比丘們，不允許建造這樣的房子，應當拆毀摧毀。‘因此外道們也這樣說：‘沙門喬答摩在世時，有些聲聞出現深奧之法。’

།དེ་ནས་དེ་དག་བཤིག་སྟེ་སླར་གཤེགས་པ་དང་དེའི་འོག་ཏུ་ནོར་ཅན་ཡང་སླར་འོངས ཏེ།ཉེ་འཁོར་གྱི་མི་རྣམས་ལ་ཁང་པ་གར་སོང་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁོར་དང་བཅས་པས་བཅོམ་མོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། ནོར་ཅན་ན་རེ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་བདག་པོ་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བཅོམ་ན་ལེགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་ནོར་ཅན་གྱིས་བསམས་པ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ན་ ཤིང་སྲུང་གི་བློན་པོ་སྔ་ནས་བདག་དང་མཛའ་བས་ན།།བདག་གི་གནས་ཁང་ཐམས་ཅད་ཤིང་ལས་བྱའོ་སྙམ་ནས་ཤིང་སྲུང་གི་བློན་པོའི་གན་དུ་སོང་ནས་ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་མཁྱེན་པར་མཛོད་ཅིག་།ལུས་འཕགས་མོའི་བུ་ཡུལ་མཉམ་ཀའི་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་ང་ལ་ཤིང་བྱིན་པ་དེ་འདོད་ཀྱི་ བྱིན་ཅིག་ཅེས་བྱས་པ་དང་།འཕགས་པ་ལྷས་གནང་བ་ཡིན་ན་ནི་ཅི་བདེར་སྣོམས་ཤིག་ཅེས་བྱས་པ་དང་དགེ་སློང་ནོར་ཅན་གྱིས། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་ཞིག་རལ་གསོ་བར་དགོས་པའི་ཤིང་བཞག་པ་སྦས་པ་གཅིག་བསྡམས་ཏེ་ཕྱུང་ནས་ཁྱེར་བ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་གྲོང་སྲུང་གི་སྣ་ བོས་ཤིང་དེ་ལྟ་བུ་གཅེས་པ་སུས་ཁྱེར་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་།དེ་ན་རེ་དགེ་སློང་ནོར་ཅན་གྱིས་ཁྱེར་རོ་ཞེས་བྱས་པ་དང་། དེ་ནས་གྲོང་སྲུང་གི་སྣ་བོས་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་རྒྱལ་པོ་ལ་གསོལ་ཏོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་དགེ་སློང་ནོར་ཅན་དང་། ཤིང་སྲུང་གི་སྣ་བོ་འགུགས་པར་བཏང་སྟེ། གཉིས་རྒྱལ་ པོའི་སྤྱན་སྔར་ལྷགས་སོ།།རྒྱལ་པོས་ནོར་ཅན་ལ་འཕགས་པ་ཤིང་མ་བྱིན་པར་ལེན་དུ་དབང་ངམ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། གསོལ་པ། མི་དབང་ངོ་། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཤིང་ཁྱེར། ལྷས་སྩལ་བ་ལགས་སོ། །འཕགས་པ་མི་དྲན་ནོ། །ལྷ་བདག་གིས་དགོངས་པར་བགྱིའོ། །ལྷ་འདི་ལྟར་ཡབ་ཀྱིས་ རྒྱལ་སྲིད་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་ནས་རིང་པོར་མ་ལོན་པ་ལྷས་ངའི་ཡུལ་དགེ་བར་གྲགས་པས་དགེ་སློང་དང་བྲམ་ཟེ་དག་ཀྱང་རུང་རྩཝ་དང་ཤིང་དང་ཆུ་རྣམས་དེང་ཕན་ཆད་ཅི་བདེར་སྤྱོད་དུ་གནང་ངོ་ཞེས་འཁོར་མང་པོའི་མདུན་དུ་བསྟན་དུ་རུང་བའི་ཁྱུ་མཆོག་གི་སྒྲ་བསྒྲགས་པ་མི་དགོངས་སམ འཕགས་པ་དེ་ནི་གཟུང་བ་མེད་པ་ལ་བྱའི།གཟུང་བ་དང་བཅས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུང་བ་མ་མཆིས་པ་ལ་ལྷས་མངའ་བགྱིར་ཅི་མཆིས་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲའང་ཁྲོས་འཁྲུགས། རྔམ་སྟེ་དཔྲལ་བ་ལ་ཁྲོ་གཉེར་གསུམ་བྱུང་བཞིན་བསྒྱུར་མིག་བགྲད་ལག་པ་ མཉེས་ནས་འདི་སྐད་སྨྲས་སོ།།གསད་པའི་རིགས་པའི་དགེ་སྦྱོང་ཁྱོད་སོང་ལ་ཕྱིན་ཆད་དེ་ལྟར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བསྒོའོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་ནོར་ཅན་རང་གི་གནས་སུ་སོང་སྟེ་དགེ་སློང་གྲོགས་པོ་རྣམས་ལ་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་ཧད་པོར་དེ་བསད་དེ་བཏང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། ཅི་ཉེས་ཞེས་བྱས་པ་དང་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་ཞིབ་ཏུ་སྨྲས་སོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་ཁྱོད་དགེ་སློང་ཟླ་ཞིག་ཁྲིད་ལ་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་གི་མངོན་སུམ་མམ། ལམ་གྱི བཞི་མདོར་སྒྲས་གོ་བར་འགྱུར་བའི་གནས་སུ་འདུག་ལ།རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲའི་བཀའ་ཁྲིམས་ལས་ཅི་ཙམ་ཞིག་མ་བྱིན་པར་བླངས་ན་ཆད་པས་བཅད་ཅིང་སྲོག་དང་དབྲལ་བ་དྲིས་ཤིག་།བཙུན་པ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསོལ་ནས། ཀུན་དགའ་བོས་རྒྱལ་པོའི་མི་དད་པ་དང་། མ་དད་ པ་ལ་ཅི་ཙམ་གྱིས་ན་སྲོག་དང་དབྲལ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་།མ་ཤ་ཀ་ལྔའམ་ལྔ་ལས་ལྷག་པས་སོ་ཞེས་མཆི་བ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་ཏོ།

然後他們拆毀后離去，之後那位富有者又返回，向周圍的人詢問’房子去哪裡了’，他們回答說’世尊和眷屬拆毀了’。富有者說道’如是法主善逝拆毀了是很好的’。 之後富有者心想:‘王舍城中的護林大臣從前與我友好，我要用木材建造所有住處’。於是前往護林大臣處說:‘尊者請知曉，勝身子所在的平等國王未生怨給我的木材，我想要那些，請給我’。 大臣回答說:‘如果聖者允許的話，隨意取用’。比丘富有者看到王舍城需要修繕的木材堆中，取出一捆隱藏的木材帶走了。 之後城市守衛問:‘如此珍貴的木材是誰拿走的?‘有人回答說:‘是比丘富有者拿走的’。然後城市守衛將此事稟報給國王。 之後國王派人召喚比丘富有者和護林守衛，二人來到國王面前。國王問富有者:‘聖者未給予就拿取木材是否合適?‘回答說:‘大王,不合適’。‘那為什麼拿走木材?’ ‘是天授予的’。‘聖者不記得嗎?’ ‘大王我會思考’。 ‘大王,是這樣的:父王加冕不久,大王曾在眾多眷屬面前宣佈可以公開宣講的最勝音聲說:由於我的國土以善聞名,從今以後允許比丘和婆羅門隨意使用草、木材和水,大王不記得了嗎?’ 聖者說:‘那是針對無主物,不是針對有主物。對於無主物,大王有何所有權呢?’ 國王未生怨也憤怒激動,恐嚇地皺起眉頭出現三道皺紋,瞪大眼睛搓著手說道:‘應當處死的沙門,你走吧,以後不要這樣做’。 之後比丘富有者回到自己住處,對友人比丘們說:‘國王未生怨差點殺了我才放我走’。他們問:‘犯了什麼錯?‘他詳細講述了經過。 比丘們將此事稟報世尊。然後世尊對具壽阿難說:‘你帶一位比丘到王舍城當中或四衢道口,在能聽到聲音的地方坐著,詢問按照國王未生怨的法律,未經給予而取用多少會受到懲罰乃至喪命’。 ‘遵命’阿難回答。阿難向國王的信徒和非信徒詢問:‘取用多少會喪命?‘他們回答說:‘五摩沙迦或超過五摩沙迦’。阿難將此事稟報世尊。

།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱུང་བ་དེ་དང་། གླེང་གཞི་དང་དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་རྣམས་བསྡུས་ སོ།།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་མཁྱེན་བཞིན་དུ་དྲིས་པས། དགེ་སློང་ནོར་ཅན་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟ་བུ་མི་རིགས་པ་ཆོས་འདི་འདྲ་བ་བྱས་པ་བདེན་ནམ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། བཙུན་པ་མད་དོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སྦྱོང་གི་བྱ་བ་མ་ཡིན། རུང་བ་མ་ཡིན། རིགས་པ་མ་ཡིན་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་རྣམ་གྲངས་དུ་མའི་སྒོ་ནས་སྨད་ནས་འདི་ལྟར་ངའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདུལ་བ་ལ་བསླབ་པའི་གནས་བཅའོ་ཞེས་རྩ་བའི་ཚིག་ཡང་དགེ་སློང་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཡང་དགེ་སློང་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་བཞི་པོ་སྔར་གོང་དུ་བཀག་ཟིན པས་ན།སྐབས་འདིར་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་མ་འཁྲུགས་པ་ཤོལ་བར་མི་འོས་པ་དེ་ནི་དགེ་སློང་དུ་དགོངས་སོ། །གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུད་མེད་དང་། སྐྱེས་པ་དང་། མ་ནིང་དང་མི་རྣམས་ཀྱིའོ། །གྲོང་ན་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ར་བའི་ནང་ན་མིའི་ཡོ་ བྱད་ཡོད་པའོ།།དགོན་པ་ན་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ར་བའི་ཕྱི་རོལ་ན་ནོར་ཡོད་པའོ། །མ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དང་། མ་ནིང་དང་། མི་རྣམས་སུས་ཀྱང་དེ་ལ་མ་བྱིན་པའོ། །རྐུ་བའི་གྲངས་སུ་གཏོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་མ་བྱིན་པ་དེ་རྐུ་བའི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའོ། ། བླངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེན་པའོ། །ཇི་ཙམ་མ་བྱིན་པར་བླངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་མ་ཤ་ཀ་ལྔའམ། ལྔ་ལས་ལྷག་པས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱལ་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཉིད་དམ། བུད་མེད་ལས་རྒྱལ་ཐབས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བའམ་རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་རྒྱལ་ཐབས་སྤྱི་བོ ནས་དབང་བསྐུར་བའམ།ཡང་ན་རྒྱལ་རིགས་སམ། བྲམ་ཟེའམ། རྗེའུའི་རིགས་སམ། དམངས་རིགས་ཀྱང་རུང་རྒྱལ་ཐབས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ལ་བྱའོ། །བློན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་གློ་བ་ཉེ་ཞིང་བཀའ་གྲོས་ཀྱིས་འཚོ་བ་དང་། དབང་པོ་ཆེན་པོ་ཆབ་སྲིད་ འཛིན་པ་དང་།གང་དེ་ལ་གནས་ཤིང་འཚོ་བར་སེམས་པའོ། །བཟུང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་དད་པ་དང་མ་དད་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་མ་དད་པས་ནི་བཅིང་བ་དང་། སྤྱུག་པ་དང་། སྲོག་དང་དབྲལ་བའི་ཆད་པས་གཅོད་པའོ། །དད་པས་ནི་ཀྱེ་མི་ཁྱོད་རྐུན་མའོ་ཞེས་ཚིག་གིས་སྤྱོ་ བའོ།།དེ་ལ་གསོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་དང་འབྲལ་བའོ། །འཆིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅིངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལྕགས་སྒྲོག་དང་། ཤིང་སྒྲོག་དང་། གྲེས་ཐག་གིས་བཅིང་བའོ། །སྤྱུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ས་དང་འབྲེལ་པའོ། །ཀྱེ་མི་ཁྱོད་ནི་རྐུན་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐུ་བས་ན་གླེང་གཞི་དང་ བཅས་ཏེ་རྐུན་མའོ་ཞེས་སྤྱོ་བའོ།།བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པའི་ལས་བྱེད་ཅིང་ཚེ་འདི་ལ་ཉེས་པ་མ་མཐོང་བས་ན་བྱིས་པའོ། །བླུན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་ཕྱི་མའི་ཉེས་པ་མ་མཉེས་པ་ན་བླུན་པའོ། །རྐུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཤེ་བ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་གོ། །འདི་སྐད་ཅེས་ཀྱང་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སྨྲ་བའོ།།དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ། །དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་ཡོད་པའོ། །དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་གང་ཞེ་ན། གང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པའོ། །བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བྱ་བ་བྱས་པ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པ་སྟེ།གང་ཟག་དེས་ཀྱང་ཁས་བླངས་ཤིང་མི་སྨོད་མི་སྤོང་བའོ།

其後，世尊出現之時，因緣起及如是情形，集合比丘僧眾。佛世尊明知故問，對比丘諾爾堅說：‘你是否確實做了如此不當之事？‘回答說：‘尊者，是的。‘世尊以多種方式呵斥說：‘這不是沙門所為，不應當，不合理，不相應。‘之後說道：‘我要為我的聲聞制定學處。‘並說出根本詞句’若比丘’等。 ‘若比丘’是指前面已經禁止的四類比丘，此處是指通過白四羯磨受具足戒，未被破壞，不應捨棄的比丘。‘他人’是指婦女、男子、黃門和人們的。‘在村中所有’是指在圍墻內有人的物品。‘在曠野所有’是指在圍墻外有財物。‘未給予’是指男子、婦女、黃門和人們都未給予的。‘屬於偷盜之數’是指凡未給予的都屬於偷盜之數。‘取’是指拿取。‘未給予而取多少’是指依地方和時間的五摩沙迦或超過五摩沙迦。 ‘其中國王’是指國王本人，或從婦女處受王位灌頂，或從王族受王位灌頂，或是剎帝利、婆羅門、吠舍、首陀羅種姓受王位灌頂者。‘大臣’是指與國王親近並依靠謀議為生，掌管大權執掌政事，以及依附於此而生活者。‘捕獲’是指信仰或不信仰的國王，不信仰的國王會以捆綁、流放、處死等刑罰懲處。有信仰者則以言語呵斥說：‘咄！汝為盜賊。’ ‘其中殺’是指斷絕生命。‘縛’是指三種束縛：鐵鎖、木枷和繩索的束縛。‘放逐’是指與本土分離。‘咄！汝為盜賊’是指因偷盜而帶有事由地呵斥為盜賊。‘愚人’是指做惡業而今生未見過患，故為愚人。‘癡人’是指未見後世過患，故為癡人。‘盜賊’是指帶有呵責的言詞。‘如是說’是指言說。 ‘彼’是指所指示的。‘比丘’是指具有比丘實體者。何為比丘實體？即是已受具足戒者。何為受具足戒？即是以白四羯磨如法圓滿，且此人已經受持而不誹謗不捨棄。

།ཕས་ཕམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་བའི་ཐ་མ་ཐ་ཤལ་ངན་པ་མི་བཅའ་བའི་ཉེས་པ་ཅན་གང་དང་ཡང་མི་མཚུངས་ཏེ། ལྟུང་བ་དེ་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་དེ་དགེ་སློང་མ་ཡིན། དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན། ཤཱཀྱའི་སྲས་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་ སློང་གི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་འཁྱམས་པ་བཤིག་པ།ཕས་ཕམ་པ་སྟེ་དགེ་སྦྱོང་དུ་བསླང་དུ་མི་རུང་བའོ། །དཔེར་ན་ཤིང་ཏ་ལ་མགོ་བཅད་ན་སྔོན་པོར་མི་འགྱུར་མི་སྐྱེ་མི་འཕེལ་རྒྱས་པར་མི་རུང་བ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་ལྟུང་བ་དེ་བྱུང་ན་དགེ་སྦྱོང་དུ་བསླད་དུ་མི་རུང་སྟེ། ཕས་ཕམ་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ།།གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོ་སྦྱོང་བྱ་བའམ། ཚུལ་ནས་འབྱུང་བའམ། གསོལ་བ་དང་གཉིས་སམ། གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ལ་མི་གནས་པ་སྟེ་གང་ཟག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ལས་བསྐོ་བ་ཡང་མི་ཆུད་པའོ། །དེས་ན་གནས་པར་མི་ བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ།།གཞན་ཡང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་སྒོ་ནས་བསླབ་པའི་གནས་བཅས་པའི་གླེང་གཞི་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ན་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་གདོལ་བ་དང་། ཆར་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་མཛའ་ བ་གཉིས་ཤིག་ལྷན་ཅིག་འཁོད་དེ།གདོལ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཆེ་བས་ཆོས་གོས་དང་ཡོ་བྱད་རྣམས་སུ་ཡང་ལྡན་ནོ། །ཆར་ལྡན་ནི་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་དོ། །སྦྱར་མ་ཞིགས་པ་ཞིག་གྱོན་ནས་དགེ་སློང་དག་གིས་ཁྱོད་འདོད་པ་ཆུང་ངུ་ཟིན་གྱིས་ཀྱང་རང་གི་ལུས་སྒྲེན་མོར་སྟོན་པ་ མི་རིགས་ཀྱི་གོས་གྱོན་ཅིག་ཅེས་བསྒོ་བ་དང་།དེ་ན་རེ་ཆོས་གོས་མ་རྙེད་དོ། །འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་མཛའ་བོ་གདོལ་བ་ལ་ཆོས་གོས་ལྷག་པ་དག་ཡོད་ན་ཅི་ཉེས་དེས་མི་སྟེར་བ་སྙམ་ན་སྟེར་གྱི་སློངས་ཤིག་།ཅེས་བསྒོ་བ་དང་དེ་ཡང་གདོལ་བའི་གནས་ཁང་དུ་སོང་སྟེ་ཆོས་གོས་རན་མ་ནི་བླང་ངོ་སྙམ་ ནས་ཆོས་གོས་སད་ཅིང་འདུག་པ་དང་གདོལ་བས་མཐོང་ངོ་།།ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་ཆོས་གོས་རྐུ་སེམས་ཀྱིས་བླངས་པ་ན་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་ནས་དེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་ཏོ། །བཀའ་སྩལ་པ། སད་པར་བསམས་པས་ལྟུང་བ་མེད་དེ་ཕྱིན་ཆད་ དགེ་སློང་གིས་ཡིད་གཅུགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡིད་བརྟན་པ་མ་སྐྱེད་ཅིག་།བསྐྱེད་ན་འདས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །མཛའ་བོ་རྣམ་གསུམ་ལ་ཆུང་ངུ་ན་མཛའ་བ་ལ་ཆུང་ངུ་ཡིད་བརྟན་པར་བྱ་སྟེ། འབྲིང་པོ་དང་ཆེར་མཛའ་བ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །གླེང་གཞི་ནི་མཉན་དུ་ཡོད པ་ན་སྟེ།དགེ་སློང་མི་ཕམ་པ་དང་ཟླ་བས་སྦེད་ཅེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་མཛའ་བ་གཉིས་ཤིག་འཁོད་དེ། ཟླ་བ་སྦེད་ནི་ཆོས་གོས་དང་། ལྷུང་བཟེད་དང་། ཡོ་བྱད་རྣམས་སུ་ཡང་ལྡན་ན། མི་ཕམ་པ་ནི་ཆོས་གོས་དག་དང་མི་ལྡན་ཏེ། སྦྱར་མ་དག་ཀྱང་ངན་ནས་དགེ་སློང་དག་གིས་ཟླ་བ་ སྦེད་པ་ལ་དགེ་སློང་སློངས་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་ནས།མི་ཕམ་གྱིས་ཟླ་བ་སྦེད་ལ་ལྷུང་བཟེད་བླངས་པས་མ་སྟེར་ཏོ། །འོ་ན་ཆོས་གོས་སློང་ཞེས་བྱས་པ་དང་། ཚར་ཚར་ཡང་མི་སྦྱིན་ན་ཆོས་གོས་ལྟ་ཅི་སྨོས་སོ།

所謂’他勝’，是指最下等最惡劣的罪過，與任何不當的過失都不相同。一旦犯此罪過，即刻不再是比丘，不再是沙門，不再是釋迦子，失去比丘的資格，成為流浪者，破壞者，他勝罪者，不堪再為沙門。 譬如多羅樹被砍頭后，不會再變綠，不會生長，不會發育，同樣地，比丘若犯此罪，不堪再為沙門，即成他勝。 所謂’不得共住’，是指不得參與布薩，不得出罪，不得參與單白羯磨或白四羯磨等法事，也不得參與十二種人事任命。因此說’不得共住’。 另外，關於不與取戒條制定的緣起：佛世尊住在舍衛城時，有兩位關係很好的比丘，名叫’旃陀羅’和’具雨’共住。旃陀羅福德較大，擁有衣物等資具。具雨則連衣物等都沒有。 他穿著破舊的補衣，其他比丘們對他說：‘雖然你少欲，但不應該裸露身體，應該穿上衣服。‘他回答說：‘沒有得到法衣。‘比丘們說：‘你的好友旃陀羅有多餘的法衣，為何不向他討要呢？他會給你的，去討要吧。’ 於是他去到旃陀羅的住處，想要借用法衣，正在翻動法衣時被旃陀羅看見。旃陀羅說：‘你若以盜心取衣，將犯他勝罪。‘他因此生起疑惑，便向世尊稟告。 佛說：‘因為是想借用，所以無罪。但從今以後，比丘不要對非親信者產生信任。若產生信任，將犯戒。對於三種朋友，即使是關係一般的朋友也要小心信任，對關係中等和關係密切的朋友也是如此。’ 緣起在舍衛城，有兩位關係很好的比丘，名叫’無勝’和’月藏’共住。月藏擁有法衣、缽盂等資具，而無勝則沒有法衣，補衣也很破舊。其他比丘讓他向月藏討要。無勝向月藏討要缽盂，月藏不給。於是又讓他討要法衣，但連一點布條都不給，更不用說法衣了。

།མི་ཕམ་གྱིས་བསམས་པ་ཆོས་གོས་ཤིག་རྐུའོ་སྙམ་ནས་སྐབས་ཚོལ་ ཞིང་འདུག་པ་དང་།ཟླ་བ་སྦེད་ཁ་དོག་བསྒྱུར་བའི་ལས་བྱེད་པའི་ཚེ་མི་ཕམ་ན་རེ་ཁ་དོག་བསྒྱུར་བའི་གྲོགས་བྱའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། དེས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྐུ་བར་བཤམས་སོ་སྙམ་དུ་ཚོར་ནས་དེའི་ནུབ་མོ་མི་ཕམ་པ་ཉལ་བའི་སྔས་ནས་ཆོས་གོས་བླངས་ཏེ་བདག་གི་སྔས་སུ་བཅུག་སྟེ་ཉལ་བ་ དང་ཐོ་རངས་མི་ཕམ་གྱིས་ཟླ་བ་སྦེད་ཀྱི་སྔས་ནས་ཆོས་གོས་བརྐུས་ཏེ་བྲོས་པ་དང་།ནམ་ལངས་ནས་བལྟས་པ་ན་བདག་གི་ཆོས་གོས་ཡིན་པར་གྱུར་ནས་ཕས་ཕམ་པའི་ལྟུང་བ་མ་བྱུང་གྲང་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་ནས་སྙན་དུ་གསོལ་བ་དང་། བཀའ་སྩལ་པ་རང་གི་ཡོ་བྱད་རྐུ་སེམས་ཀྱིས་བླངས་ ན་ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཅས་སོ།།གླེང་གཞི་ནི་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ན་སྟེ། ཡང་དེའི་ཚེ་དགེ་སློང་མ་ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་འོངས་པ་དང་། ཤར་ཕྱོགས་ནས་འོངས་པ་གཉིས་ཆོས་ཉན་དུ་དོང་བ་ལས་ལྷོ་ཕྱོགས་མའི་ཆོས་གོས་ལྷུང་བ་དང་། ཤར་ཕྱོགས་མས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐད་དུ། ཨ་བ་སད་ ད་ཞེས་བྱས་ན།མོས་མ་ཤེས་ནས། ཆོས་གོས་བསྡུས་ཏེ་རང་གི་གནས་ཁང་དུ་བཞག་གོ། །སླད་ཀྱི་དགེ་སློང་མ་རྨེད་དུ་འོངས་ནས་བྱིན་པ་དང་། ཁྱོད་ཀྱིས་བརྐུས་པས་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱས་པ་དང་། དེ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་ནས་སྙན་དུ་གསོལ་བ་དང་། བཀའ་སྩལ་བ། ཨ་བ་ སད་ད་ཞེས་བྱ་བས་ཉེས་པ་མེད་དེ།ཕྱིན་ཆད་ཡུན་རིང་དུ་བཞག་ན་འདས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བསླབ་པའི་གནས་བཅས་སོ། །གླེང་གཞི་ནི་མཉན་དུ་ཡོད་པ་ན་སྟེ། དེའི་ཚེ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུས་ཁྱིམ་བདག་མགོན་མེད་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་བུ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ བཀའ་བསླབ་ཏུ་ཛེ་ཏའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཁྱེ་ཤིག་།ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་རྣམས་ཀྱང་ཛེ་ཏའི་ཚལ་དུ་དོང་དོང་བ་ལས། སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ཀྱི་གཡོན་ཅན་གྱིས་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ལམ་དུ་བརྐུས་སོ། །མཽད་གལ་གྱི་བུས་བསམས་པ་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་མ་བསམས་ན་བྱིས་པ་ཡང་ཕ་མ དང་བྲལ་བས་སྡུག་བསྔལ།ཕ་མ་ཡང་བུ་དང་བྲལ་བས་སྡུག་བསྔལ། མ་དད་པ་རྣམས་ཀྱང་སྐབས་རྙེད། དད་པ་རྣམས་ཀྱང་གཞན་དུ་གྱུར་ཏེ་ཕྱིན་ཆད་ཛེ་ཏའི་ཚལ་དུ་སུ་ཡང་འོང་བར་མི་འགྱུར་སྙམ་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་རྔ་བརྡུངས་ཏེ་ཕྱོགས་བཞི་ནས་བསྐོར་བ་དང་བྱིས་པ་རྣམས་ སྐྱེའོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དྲུག་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ལ་ལྟུང་བ་བྱུང་སྟེ་བསྐྲད་པའི་ལས་བྱའོ་ཞེས་གཎྜཱི་བརྡུངས་པ་དང་། སྙན་དུ་བདས་སོ། །བཀའ་སྩལ་བ། མཽད་གལ་གྱི་བུས་བསམས་པ་འདི་ལྟ་བུ་བྱས་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །གླེང་གཞི་ནི་བཅོམ་ ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་འོད་མའི་ཚལ་དུ་བཞུགས་སོ།།དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། དགེ་སློང་གནས་བརྟན་དག་གི་ཞབས་ལ་རྟག་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་དུ་འགྲོའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ལ་ཆོས་བཤད་གཟེངས་བསྟོད་རབ་ཏུ་དགའ་ བར་བྱས་སོ།།དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྲུང་བའི་བུའི་གན་དུ་སོང་ནས་འཕགས་པ་ལག་དར་ཏེ་ཁང་པ་རྩིག་པ་ནི་འོ་བརྒྱལ་བདག་གིས་གཡོག་ལྔ་བརྒྱ་གསོལ་ལོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དང་། སྲུང་བའི་དབང་པོའི་བུས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བསྙུན་མི་མངའ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱས་ནས་དགེ་འདུན་ གྱི་དོན་དུ་བླངས་སོ།།དེ་ནས་དུས་གཞན་ཞིག་ན་སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ཀྱི་གཡོན་ཅན་གྱིས་དགེ་སློང་གི་བྲན་རྣམས་ཀྱི་ཁྱིམ་བརྐུས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྲུང་བའི་བུས་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་བྱས་ནས་གྲོང་ཁྱེར་ཀུན་ལྕགས་ཀྱི་རིས་བསྐོར་ཏོ། །གཡོན་ཅན་དག་གིས་བསམས་པ་མཐུ་བོ་ཆེ་ འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱལ་ཀ་བྱས་ཡང་དག་སྙམ་ནས་རྫས་ཀུན་བོར་ཏེ་བྲོས་སོ།

米龐想要偷一件法衣，正在尋找機會。當札瓦貝在染色時，米龐說道：‘我來幫你染色吧’。札瓦貝意識到他想要偷東西，於是當晚從熟睡的米龐枕下取出法衣，放在自己枕下睡覺。 凌晨時分，米龐從札瓦貝的枕下偷走法衣逃跑了。天亮后發現那是自己的法衣，心想是否犯了波羅夷罪而生起懷疑，便向佛陀稟報。 佛陀開示說：‘以盜心取自己的物品，將成為粗重罪。‘因此制定了這條戒律。 緣起在舍衛城。當時有兩位比丘尼，一位從南方來，一位從東方來，她們去聽法時，南方比丘尼的法衣掉在地上。東方比丘尼用東方話說’阿瓦薩達’，南方比丘尼聽不懂，於是撿起法衣放在自己住處。 後來那位比丘尼來找法衣，給她時說：‘你偷了法衣，犯了波羅夷罪。‘她也生起懷疑向佛陀稟報。 佛陀開示說：‘說阿瓦薩達的話沒有過失，但以後長期存放就會有過失。‘因此制定了這條學處。 緣起在舍衛城。當時具壽目犍連對施主給孤獨長者說：‘請把你的兒子們帶到祇樹精舍來聽佛陀說法。‘長者的兒子們去祇園時，秋季最後一月的盜賊們在路上搶走了孩子們。 目犍連想：‘如果不管這些孩子，孩子們會因與父母分離而痛苦，父母也會因與孩子分離而痛苦，不信佛法的人會找到機會，有信仰的人也會改變，以後就沒人來祇園了。‘於是用神通敲鼓從四面包圍，把孩子們救了回來。 六群比丘認為目犍連犯戒，敲鐘要舉行驅擯羯磨，並向佛陀稟報。 佛陀開示說：‘目犍連做這樣的事沒有過失。’ 緣起時佛陀住在王舍城竹林精舍。當時頻婆娑羅王經常來禮拜佛陀和長老比丘們的雙足。佛陀為國王說法、讚歎，使他非常歡喜。 後來國王去見具壽優波離說：‘尊者打掃房子、建造房屋很辛苦，我供養五百名僕人。‘優波離說：‘愿大王無病。‘併爲僧團接受了。 後來某時，秋季最後一月的盜賊偷了比丘僕人們的家。具壽優波離顯現神通，用鐵墻圍住整個城市。盜賊們心想：‘一定是某個大神通者在搗亂’，於是丟下所有財物逃跑了。

།དྲུག་སྡེས་དེ་བྱས་པས་ལྟུང་བ་བྱུང་ངོ་ཞེས་བསྐྲད་པའི་ལས་བྱས་པ་དང་། སྙན་དུ་བདས་ཏེ་བཀའ་སྩལ་བ། གལ་ཏེ་བདག་གིས་གཡོག་པོ་རྣམས་ལ་མ་བསམས་ན་གཡོག་པོ་ཡང་ནོར་དང་བྲལ་བས་ སྡུག་བསྔལ་ཆེ།མ་དད་པ་ནི་སྐབས་རྙེད་དད་པ་ནི་གཞན་དུ་གྱུར། གཞན་གྱིས་བྱིན་པ་ལ་མ་བསྲུངས་ན་ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་ཤཱཀྱའི་སྲས་དགེ་སྦྱོང་རྣམས་ལ་སུ་ཡང་སྦྱིན་པར་བསམས་པ་མེད་པས་ན་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་བགྱིས་མད་དོ་ཞེས་གསོལ་བ་དང་། དེ་ལྟ་བུར་བསམས་པས་ཉེས་ པ་མེད་དོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།ཉེས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་དགེ་སློང་གིས་ཤོ་གམ་དང་གྲུ་བཙས་མ་བྱིན་པར་འདས་ན་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ཕ་མའི་ཕྱིར་ཡང་ཆོས་བཤད་དེ་སྟེར་ན་སོང་ཤིག་།མ་སྟེར་དང་ཤོ་གམ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དགེ་སློང་གིས་ མིའི་ནོར་ཡོ་བྱད་དམ་པ་བདག་གིས་རྐུས་སམ་གཞན་རྐུར་བཅུག་གམ།ཕོ་ཉ་ལས་རྐུར་བཅུག་ཀྱང་རུང་སྟེ། མིའི་ཡོ་བྱད་ནོར་བུ་དང་དཔུང་རྒྱན་དང་། གདུ་བུ་དང་སེ་མོ་དོ་དང་། དོ་ཤལ་དང་། མུ་ཏིག་དང་། གསེར་དངུལ་ལ་སོགས་པ་བཞག་པ་ལ་བརྐུ་བར་སྦྱོར་ཞིང་ ཁྲི་ལས་ལངས་ཏེ་ཤམ་ཐབས་བགོས་ནས་སོང་ན་མ་རེག་གི་བར་དུ་ན་ཉེས་བྱས་སོ།།རེག་ན་ནི་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །གནས་ནས་སྦགས་ཏེ་རིན་ཐང་ཚང་ན་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །སྔགས་སམ་སྨན་གྱིས་གཞན་གྱི་ཡོ་བྱད་བླངས་ནས་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་པོ་མེད་པའི་བརྐུ་ན་ཉེས་ པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ།།གྲུ་བརྐུ་ན་ལྟར་སྣང་གི་བར་དུ་ནི་ཉེས་བྱས་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །མི་སྣང་ན་ནི་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་གསུམ་སྟེ། ཞིང་གི་དངོས་པོ་དང་། ཁྱིམ་པའི་དངོས་པོ་དང་། ཚོང་དུས་ཀྱི་དངོས་པོ་སྟེ། དེ་ལ་རྐུ་བས་སྦྱོར་ན་ཤགས་ཁར་འདོར་བ་ དང་།མཐའ་ར་བས་བསྐོར་བའོ། །དེ་ལ་ཤགས་ཁར་འདོར་བ་ནི་ཡུལ་དཔོན་ནམ། ཞལ་ཅེ་གྲའམ། རྒྱལ་པོ་ལ་ཤགས་སུ་བགྱི་སྟེ་མི་དབང་བ་ལ་དགེ་སློང་ནམ་རྒྱལ་བ་ན་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །བསྐོར་བ་ནི་ཞིང་སྣ་ཕྲད་པ་འམ་མཐའ་རིབ་མས་བསྐོར་བའོ། །དགེ་ སློང་གིས་སྲོག་ཆགས་རྐང་གཉིས་དང་།རྐང་བཞི་དང་། རྐང་མངས་དང་། རྐང་མེད་བརྐུས་ཏེ་རིན་ཐང་ཚང་ན་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །རྐང་བཞི་ནི་རྟ་ལ་སོགས་པ་ཕྱུགས་རྣམས་ཏེ། ནམ་ཁྱུ་ནས་བཀར་ཏེ་བདག་གི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ན་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །རྐང་ གཉིས་ནི་མི་དང་བྱ་སྟེ།མི་བརྐུ་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དུས་མལ་དང་། བརྡ་དང་། མཚན་མའོ། །ནམ་རྣམ་པ་གསུམ་པོས་གོ་སྟེ་བདག་གི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ན་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་གིས་རིན་ཐང་མེད་པའི་དངོས་པོ་བརྐུས་ན་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། ། རིན་ཐང་ཆེ་ཆེས་ཏེ་ཐང་མེད་པའོ། །རིན་ཐང་ཆུང་ངུ་བརྐུས་པ་དང་བསྙེན་པར་རྫོགས་ན་བརྐུས་པར་བཤམས་ལ། མ་རྫོགས་པ་ན་བརྐུས་ན་ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །དགེ་སློང་གིས་མ་བྱིན་པར་བླངས་ཏེ་མཚན་གྱུར་ན་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །རྐུ་བ་ལ་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། སྒྱུས་རྐུ་བ་དང་། མཐུས་རྐུ་བ་དང་། བསྐྱིས་པ་ལས་བརྣོགས་ཏེ་རྐུ་བ་དང་། གཏམས་པ་ལས་བརྣོགས་ཏེ་རྐུ་བ་དང་། སྒྱོང་ཞིང་རྐུ་བ་དང་། ཆོས་རྐུ་བའོ། །རྐུ་བ་དྲུག་པོ་ལ་ཆོས་རྐུ་བ་མ་གཏོགས་པར་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །ནོར་གྱི དངོས་པོ་གཅིག་ལ་མི་མང་དུ་རྐུ་ན་ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་སོ་སོར་དགོས་པ་ལ་རེ་རེ་ཡང་མ་ཤ་ཀ་ལྔ་ལྔའི་ཐང་དུ་ཐོབ་ན་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །མ་ཤ་ཀ་ལྔས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མ་ཤ་ཀ་གསུམ་གྱིས་ཀྱང་ཕམ་པར་འགྱུར་པ་ཡོད་དོ།

六群比丘做了這件事而產生過失，於是做了驅擯羯磨。向佛陀稟報后，佛說道：‘如果我不為僕人們著想，僕人也會因失去財物而痛苦。不信者得到機會，而信者卻改變了。如果不保護他人所施之物，以後也沒有人會想要佈施給釋迦子比丘們，所以顯現神通。‘稟報后，佛說：‘如此考慮則無過失。’ 什麼樣的過失呢？比丘不繳納關稅和渡船費而越過，則犯波羅夷。爲了三寶和父母而說法給予的話就去吧，不給的話就應當繳納關稅。 比丘若自己偷盜或教唆他人偷盜，或通過使者教唆偷盜人的財物用品，無論是寶石、臂釧、手鐲、耳環、項鍊、珍珠、金銀等放置之物，若起偷盜之心，從床上起身披上下裙而去，在未觸及之前是惡作，觸及則成粗罪。從原處移動且價值足夠則成波羅夷。用咒語或藥物取他人物品也成波羅夷。偷無主之物則成粗罪。 偷船隻時，在仍可見時是惡作粗罪。若不可見則成波羅夷。有三種事物：田地之物、居士之物、集市之物。對此行竊時有兩種方式：訴訟取得和圍繞佔有。其中訴訟取得是向地方官、執法官或國王提起訴訟，比丘勝訴而得到不應得之物時則犯波羅夷。圍繞佔有是指田地相連或用圍墻圍繞。 比丘偷盜兩足、四足、多足和無足眾生，價值足夠時則犯波羅夷。四足是指馬等牲畜，從畜群中趕出歸為己有時則犯波羅夷。兩足是指人和鳥，偷人有三種方式：時期、暗號和標記。當通過這三種方式理解並歸為己有時則犯波羅夷。 比丘偷無價之物則犯波羅夷。無價是指價值極高而無法估量。偷小額財物，或在受具足戒時預謀偷盜，但未受戒時偷盜則成粗罪。比丘未經給予而取用，若性別改變則犯波羅夷。 偷盜有六種：用計謀偷盜、用武力偷盜、借用后佔爲己有、受託后佔爲己有、公然偷盜和偷盜佛法。這六種偷盜中，除了偷盜佛法外，其餘都犯波羅夷。 多人共同偷一件財物時則成粗罪。但若各自所需，每人得到價值五摩沙迦時則犯波羅夷。關於以五摩沙迦構成波羅夷，也有以三摩沙迦就構成波羅夷的情況。

།མ་ཤ་ཀ་ལྔ་ བརྐུས་ཀྱང་ཕམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དེ།རེ་རེ་འམ་གཉིས་གཉིས་སམ་གསུམ་གསུམ་དུ་བརྐུས་ཀྱི་ལྔར་མ་ཚང་ནའོ། །ཇི་ལྟར་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་མ་ཤ་ཀ་ལྔས་ཕམ་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། ནུབ་ཀྱི་བ་ལང་སྤྱོད་དང་། ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་སུ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་དུ་ མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་མེད་དོ།།དེ་དེ་རྐུ་བར་སེམས་བསྐྱེད་ན་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ལ་བྱིན་པའི་ཕྱིར་རྐུ་བ་དང་། མི་མ་ཡིན་པའི་ནོར་བརྐུས་ན་ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །མཆོད་རྟེན་གྱི་ཉེ་འཁོར་གྱི་རྒྱན་སྲུང་མ་མེད་པར་བརྐུས་ན་ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་རིང་བསྲེལ་དང་གླེགས་བམ་བརྐུས་ཏེ་རིན་ཐང་ཚང་ན་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ།།ཕྱོགས་བཞིའི་དགེ་འདུན་གྱི་ནོར་བརྐུས་པ་དང་། གང་ཟག་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནོར་བརྐུས་པ་ནི་ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་སོ་སོར་སྐལ་བ་མ་ཤ་ཀ་ལྔ་བྱུང་བ་བརྐུས་ན་ཕས་ ཕམ་པར་འགྱུར་རོ།།སྔར་བསྔོས་པ་ལས་ཕྱིས་བརྐུས་ན་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོ་བྱད་ཆེན་པོ་བརྐུས་ཀྱང་ཕས་ཕམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡོད་དོ། །གནས་ཁང་དུ་བཞག་པའི་ས་གཞི་དང་མ་བྲལ་བར་བརྐུས་པའོ། །རྙེད་པ་མི་དབང་བ་ལ་དབང་ངོ་ཞེས་སྨྲས་ན་ཤེས་ བཞིན་དུ་བརྫུན་ཟེར་བས་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ།།རྐུ་སེམས་ཡོད་ན་ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་གྲུབ་ན་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །ཉེས་པ་གཞན་ནི་འདུལ་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་གར་རིགས་སུ་སྦྱར། དགེ་སློང་ནོར་ཅན་གྱིས་བསམས་པ་ ལས་དང་པོ་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ན།བདག་གིས་བསླབ་པ་མ་བཅས་པ་ལ། ཤིང་མང་པོ་ཞིག་མ་བྱིན་པར་བླངས་ན། ལས་དང་པོ་པ་གང་ལ་བྱ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་བ། དགེ་སློང་དག་བསླབ་པ་མ་བཅས་པ་ ན་དགེ་སློང་ནོར་ཅན་གྱིས་མ་བྱིན་པ་བླངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་བྱིན་པར་བླངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ལས་དང་པོ་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །མ་བྱིན་པར་ལེན་པའི་གླེང་གཞི་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ནའོ། །གང་ཟག་ནི་དགེ་སློང་ནོར་ཅན་ནོ། །དངོས་པོ་ནི་མ་བྱིན་པར་ལེན་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་ འདོད་ཆགས་སོ།།མཚན་མ་ནི་ཕས་ཕམ་པའོ། །ཡན་ལག་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། རྐུ་སེམས་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་། དངོས་པོ་མིའི་ནོར་ཡིན་པ་དང་། མིའི་ནོར་ཡིན་པར་ཡང་འདུ་ཤེས་པ་དང་། གནས་ནས་གནས་སུ་འཕགས་པ་དང་། སྦྱོར་བ་གཅིག་པ་དང་། རང་གི་ མ་ཡིན་པ་དང་།རིན་ཐང་ཚང་བའོ། །ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་བ་གཉིས་པ་མི་བརྗེད་པའི་ཚིག་གོ། །མི་གསོད་པའི་གླེང་གཞི་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡུལ་བྲི་ཛིའི་ལྗོངས་ན། ཆུ་བོ་དགའ་སྐྱེད་ཅན་གྱི་འགྲམ་ན་ཐང་ཞིག་གི་ནགས་སྟུག་པོ་ན་བཞུགས་སོ།

雖然偷取五摩沙迦也有不構成他勝罪的情況，即一個一個或兩個兩個或三個三個地偷取而未滿五個時。 如同在瞻部洲以五摩沙迦構成他勝罪一樣，在西牛賀洲和東勝身洲也是如此。 在北俱盧洲沒有不與取。若於彼處生起偷盜之心則成粗罪。 爲了給予他人而偷盜，以及偷盜非人之財物，則成粗罪。 偷盜無人守護的佛塔周圍裝飾物，則成粗罪。 偷盜如來舍利和經典，若價值足夠則成他勝罪。 偷盜四方僧眾之財物，以及眾多個人之財物，則成粗罪。 從中若偷取分得的五摩沙迦，則成他勝罪。 從先前已供養之物後來偷取，則成他勝罪。 有時偷取大件物品也不構成他勝罪。即未離開放置處的地基而偷取時。 對於不應得的利養說’我應得’，則因故意妄語而成墮罪。 若有偷盜之心則成粗罪。 若事成則成他勝罪。 其他過失如《律分別》中所說相應處理。 具財比丘思維初業者無過失如是說時，我于未制學處時，若不與取眾多樹木，對於何為初業者生起疑惑。 世尊告曰：‘諸比丘，在未制學處時，具財比丘所有不與取皆非不與取，初業者無過失。’ 不與取的緣起在王舍城。 人是具財比丘。 事是不與取。 煩惱是貪慾。 相是他勝罪。 支分有七種：即住于偷盜心、物是人之財物、認知是人之財物、從處所移至他處、行為一致、非己所有、價值足夠。 第二他勝罪不忘之文。 殺人的緣起是佛世尊住在跋耆國土中恒河岸邊一片茂密的樹林中。

། དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་མི་གཙང་བའི་ཆོས་བཤད་དེ། དགེ་སློང་དག་གིས་མི་གཙང་བ་ལ་བསྒོམས་ནན་ཏན་དུ་བགྱིས་པས་ན་ལུས་རྣག་ཅན་འདིས་ཡིད་བྱུང་། ངོ་ཚ། སྒྱིད་ལུག་སྟེ་རྣམ་པར་སྨོད་ནས། རང་གི་ལུས་ལ་མཚོན་གྱིས་ཀྱང་འདེབས། ཁ་ཅིག་དུག ཟ་ཞིང་སྲིན་བུས་ཀྱང་འགེག་།གཡང་དུ་ཡང་མཆོང་། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཡང་གསོད་པའི་སྟེང་དུ་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་དགེ་སྦྱོང་རི་དྭགས་དབྱུག་པ་ཅན་དགེ་སྦྱོང་རི་དྭགས་སྲུང་བ་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ནས། ཀྱེ་བཞིན་བཟངས་དག་ཚུར་ཤོག་ཁྱོད་ཀྱིས་ངའི་སྲོག་ཆོད་ཅིག་དང་། ཆོས གོས་དང་ལྷུང་བཟེད་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གཞན་ལ་ཡང་སྲོག་གཅོད་དུ་འཆོལ་བས་ན་རི་དྭགས་དབྱུག་པ་ཅན་དེས་ཀྱང་དགེ་སློང་དེ་བསད་ནས་རལ་གྲི་ཁྲག་ཅན་མཆན་དུ་བཅུག་ནས་ཆུ་བོ་དགའ་སྐྱེད་ཅན་གྱི་འགྲམ་དུ་ཁྱེར་ཏེ་ཁྲག་ཏུ་འཁྲུ་ཞིང་འདུག་པ་དང་།དེ་ན་བདུད་ཀྱི་རིས་ཀྱི་ལྷ་ཞིག་ནམ་མཁའ་ལས་རི་དྭགས་དབྱུག་པ་ཅན་དགེ་སྦྱོང་སྲུང་བ་ལ་འདི་སྐད་སྨྲས་ཏེ། ལེགས་སོ་བཞིན་བཟངས་ཁྱོད་ཀྱིས་བསོད་ནམས་མང་དུ་སྤེལ་ཏོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་དགེ་སྦྱོང་མ་བསྒྲལ་བ་ནི་བསྒྲལ་མ་གྲོལ་བ་ ནི་དགྲོལ།དབྱུགས་མ་ཕྱུང་བ་ནི་དབུགས་ཕྱུང་། ཀུན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སྟེང་དུ་ལྷག་པར་དེ་དག་གི་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཐོས་ནས། དེ་ཡང་ཕྱིས་ཕྱིར་སྡིག་པ་ལ་བལྟ་བར་འགྱུར་བ་རབ་ཏུ་ཐོབ་སྟེ། བདག་གིས་བདེ་ མོར་བསོད་ནམས་མང་དུ་བསྐྱེད་དོ།།མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་ཀུན་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཀྱང་བདག་གི་ཡིན་སྙམ་ནས་ཡང་རལ་གྲི་མཆན་དུ་བཅུག་ནས་ཀུན་དགའི་ར་བ་ནས་ཀུན་དགའི་ར་བར། གཙུག་ལག་ཁང་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཁང་ ཕྲན་ནས་ཁང་ཕྲན་དུ།འཆགས་ནས་འཆག་སར་བྱུང་སྟེ། དེས་དགེ་སློང་ཕྲད་དོ་ཅོག་ལ་མ་བསྒྲལ་བ་བསྒྲལ་ལོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེས་བྱས་ནས་དགེ་སློང་ཅིག་ལུས་མི་གཙང་བས་སྐྱོ་སྟེ་བསྒོམ་ཞིང་འདུག་པ་ལངས་ནས་ཁང་ བུ་ནས་བྱུང་སྟེ་དགེ་སློང་སྲུང་བ་ལ་བཞིན་བཟངས་བདག་མ་བསྒྲལ་གྱིས་སྒྲོལ།མ་ཁྲོལ་གྱིས་ཁྲོལ་ཅིག་ཅེས་བྱས་ནས་དེས་སྲོག་གཅོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་ནས་གསུམ་ནས་དྲུག་ཅུའི་བར་དུ་སྲོག་བཅད་དོ། །དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཅོ་ལྔའི་གསོ་སྦྱོང་གི་ཚེ་ཉན་ཐོས་ ཀྱི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱི་མདུན་དུ་གདན་བཏིང་བ་ལ་བཞུགས་སོ།།འཁོར་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་གླང་པོ་ཆེའི་ལྟ་བའི་ཚུལ་གྱིས་གཟིགས་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་རྣམས་སྔོན་པས་རབ་ཏུ་ཉུང་བ་དང་འགྲིབ་ཅིང་བསྲབས་པར་གྱུར་པ་གཟིགས་སོ།

當時，世尊為比丘僧眾宣說不凈法。比丘們精進修習不凈觀后，對這充滿膿液的身體生起厭離、慚愧、懈怠而生起誹謗，於是有的用刀刺自己的身體，有的服毒，有的讓蟲咬，有的跳崖，有的互相殘殺。此外還有外道沙門獵人持杖者，比丘們前往他所在之處說：‘賢者，請來此處，你殺我吧，衣缽也將歸你所有。‘就這樣請求他人殺害。於是那位持杖獵人殺死比丘后，將沾血的刀放在腋下，帶到歡喜河岸邊清洗。 這時，一位魔界天神從空中對持杖獵人沙門守護者說道：‘善哉賢者，你積累了許多福德。你度化了未度化的有德沙門，解脫了未解脫的，使未得氣息者得到氣息，令一切完全涅槃，而且他們的衣缽也都歸你所有。‘聽到這番話后，他更加深入惡行，認為：‘我輕易地積累了許多福德，使未涅槃者都得涅槃，而且衣缽等一切都歸我所有。’ 於是他又將刀放在腋下，從一處園林到另一處園林，從一座精舍到另一座精舍，從一間小屋到另一間小屋，從一處經行處到另一處經行處。他遇到的每個比丘都說要度化未度化者，使未涅槃者得涅槃。這時有一位比丘因不凈觀而生厭離，正在禪修，從小屋中出來對守護者說：‘賢者，請度化未度化的我，請解脫未解脫的我。‘於是他殺死了那位比丘。如是從二人到三人乃至六十人都被他殺害。 那時，世尊在十五日布薩時，坐在為聲聞比丘僧眾準備的座位上。以象王觀察之方式觀察比丘眷屬時，發現聲聞眷屬比以前減少很多，變得稀少。

།བཀའ་སྩལ་བ། ཀུན་དགའ་བོ་རྒྱུ་གང་རྐྱེན་གང་གིས་དགེ་སློང་ཉུང་བར་གྱུར། བཙུན་པ་དུས་གཅིག་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་མི་གཙང་བ་བཤད་དེ། མི་གཙང་བ་ལ་བསྒོམ་པ་ནན་ཏན་བྱ་ཞིང་བསྙེན་ན་འབྲས་བུ་ཆེ་ཞིང་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པས་ན། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་མི་གཙང་བ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱས་པས་ལུས་རྣག་ཅན་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཡིད་བྱུང་ཞིང་སྒྱིད་ལུག་ནས་དགེ་སློང་དག་རང་གིས་རང་ལ་འགུམས་ཤིང་རི་དྭགས་དབྱུག་པ་ཅན་ལ་གསོད་དུ་བཅོལ་བས་ཉུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསོལ་བ་དང་། བཀའ་སྩལ་བ། །ཀུན དགའ་བོ་ཅི་དགེ་སློང་གིས་ཀྱང་དགེ་སློང་གསོད་དམ།བཙུན་པ་འགུམས་སོ་ཞེས་གསོལ་བ་དང་། དེ་ལྟར་ན་དགེ་སྦྱོང་གི་བྱ་བ་མ་ཡིན། མཐུན་པ་མ་ཡིན་ཚུལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་དུ་མའི་སྒོ་ནས་སྨད་དོ། ། དེ་བས་ན་དགེ་སློང་དག་ཉེས་པ་དེ་དང་གླིང་གཞི་དེ་དག་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ལ་གཟིགས་ནས། འདུལ་བ་ལ་བསླབ་པའི་གནས་བཅས་ཏེ། ཡང་དགེ་སློང་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྩ་བའི་ཚིག་རྣམས་སོ། །ཡང་དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་དགེ སློང་གི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་སྟེ།གང་གསོལ་བ་དང་ཞུ་བའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ལ་བྱའོ། །མི་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་སྟེ། མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ་དབང་པོ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ལ་མི་ཞེས་བྱའོ། ། མིར་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་མའི་མངལ་དུ་དབང་པོ་གསུམ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། ཚོར་བའི་དབང་པོ་ལ་བྱའོ། །ཆེད་དུ་བསམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་དཔྱད་ཅིང་བརྟགས་པའོ། །ལག་དར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་རང་གི་ལག་གིས བསྣུན་ཅིང་བརྒྱབ་པའོ།།སྲོག་བཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྲོག་དང་བྲལ་བའོ། །མཚོན་འབྱིན་ཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རལ་གྲི་འམ་ཆུ་གྲི་འམ་སྤུ་གྲི་ལ་བྱ་སྟེ། སྔོན་དགེ་སློང་གཉིས་ཤིག་འཁོད་པ་ལས་དགེ་སློང་གཅིག་བདག་རང་འཆིའོ་སྙམ་ནས་དགེ་སློང་གྲོགས་པོ་ལ་གྲི་བརྙས་ཏེ་ རང་གི་གནས་ཁང་དུ་ཞུགས་ཏེ་སྒོ་བཅད་ནས་གནས་ཁང་དུ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་དུ་ཙོག་ཙོག་པོར་འདུག་ནས་རང་གི་སྲོལ་སྒོ་གྲིས་བཅད་དེ་གྲི་ཐོགས་བཞིན་དུ་དུས་ལས་འདས་སོ།།དེ་བས་ན་མཚོན་མ་བྱིན་ཅིག་པའོ། །དེ་ལ་མཚོན་ཐོགས་པ་གཉེར་ཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ གཉེར་ཞེ་ན།སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དང་མ་ནིང་རྣམས་ལའོ། །དེ་ལ་འཆིར་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པ་ཅན་དང་། ནད་པ་རྣམས་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པ་ཅན་ལ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ ངན་པ་ཅན་གྱི་དགེ་སློང་གི་ཆོས་གོས་དང་།ལྷུང་བཟེད་དང་ཡོ་བྱད་རྣམས་འདོད་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པ་ཅན་རིང་དུ་གནས་ན་བདག་གི་ཡོ་བྱད་རྣམས་མི་འཐོབ་ཀྱི་འདི་འཆིར་གཞུག་གོ་སྙམ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པ་ཅན་སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཇི་ཙམ་དུ་ཡུན་རིང་དུ་ གནས་པ་དེ་ཙམ་དུ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་སྡིག་པ་མང་དུ་སྐྱེས་པས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རང་གིས་རང་སོད་ཅིག་རང་གིས་རང་སྲོག་ཆོད་ཅིག་ཅེས་བསྒོ་ནས། རང་གིས་རང་བསད་ན་དགེ་ སློང་སྨྲ་སྨྲ་བ་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ།།རང་གིས་མ་བསད་ན་ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །དེ་སྟེ་སླར་འགྱོད་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ངས་གྱི་ནར་སྨྲས་ཀྱི། རང་གིས་རང་མ་བསད་ཅིག་ཅེས་སླར་བསྒོ་ན། དང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ།

佛說道：‘阿難，由何因何緣比丘變少？’ ‘世尊，有一時佛為比丘們講說不凈觀，說若精進修習不凈觀，則能獲得大果報和大功德。於是比丘們精進修習不凈觀，因厭惡此充滿膿血的身體而生起厭離和懈怠，有的比丘自殺，有的請獵人殺害，因此比丘變少了。’ 佛說道：‘阿難，比丘也會殺比丘嗎？’ ‘世尊，會殺害。’ 佛說：‘如此非沙門所為，不相應，非正法，這不是出家人應做之事。‘世尊以種種方式呵責。 因此，由於比丘們犯此過錯及其緣由，佛陀觀察十種利益而制定學處：‘若比丘’等根本戒條。 ‘若比丘’是指具有比丘體性者，即經白四羯磨而受具足戒者。 ‘人’是指具足六根者，即眼、耳、鼻、舌、身、意六根具足者稱為人。 ‘人身’是指在母胎中獲得三根者，即身根、意根和受根。 ‘故意’是指心中思量觀察。 ‘親手’是指自己用手打擊毆打。 ‘斷命’是指使其失去生命。 ‘持刀’是指劍或水刀或剃刀，如從前有兩位比丘，其中一位想要自殺，向同伴借刀，進入自己的房間關上門，在房中結跏趺坐，用刀割斷自己的咽喉而手持刀命終。因此不應給予刀具。 ‘尋求持刀者’是指向誰尋求？向男人、女人和黃門。 ‘勸死’是指對持戒者、破戒者和病人。 如何對破戒者？比丘貪求破戒比丘的法衣、缽盂等用具，想著’若破戒者長久住世，我就得不到這些用具，應當讓他死’，於是對具壽破戒者說：‘具壽破戒惡法者，你活得越久，通過身語意三門所造的非福德罪業越多，將會轉生地獄。因此你應自殺，自斷生命。‘若經勸說后他自殺，說話的比丘犯波羅夷。若他未自殺，則犯粗罪。若後悔而告訴他：‘具壽，我說錯了，請勿自殺’，最初即成粗罪。

།ཇི་ལྟར་ན་ཚུལ་ ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཞེ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་འདི་ཇི་སྲིད་དུ་ཡུན་རིན་དུ་འཚོ་བ་དེ་སྲིད་དུ་ཡོ་བྱད་བདག་ལ་མི་སྟེར་གྱི་དེ་འཆིར་གཞུག་གོ་སྙམ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཁྱོད་ཡུལ་ན་གནས་ལོ་ལེགས་པ་དང་འདྲ་བ་ལ།མཐོ་རིས་ནི་རས་ལྟ་ བུས་ཆོད།ཐར་པ་ནི་ཡོལ་བ་ལྟ་བུས་ཆོད་དེ་ཁྱོད་ལུས་དང་བྲལ་ན་ལྷའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི་རང་གིས་རང་ལ་སོད་ཅིག་རང་གིས་རང་ལ་སྲོག་ཆོད་ཅིག་ཅེས་བསྒོ་ནས་རང་གིས་རང་བསད་ན་དགེ་སློང་སྨྲ་སྨྲ་བ་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །རང་གིས་རང་མ་བསད་ན་ཉེས་པ་སྦོམ་ བོར་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་ན་ནད་པ་ལ་ཞེ་ན། དགེ་སློང་གིས་ནད་པའི་ཆོས་གོས་དང་ཡོ་བྱད་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་དུ་ནད་པ་རིང་དུ་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་བདག་གིས་ཡོ་བྱད་མི་ཐོབ་པོ་སྙམ་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ནད་པ་ཇི་སྲིད་རིང་དུ་གནས་པ། དེ་སྲིད་དུ་ནད་པ་སྡུག་བསྔལ་བས་གཟིར་ ཅིང་ཚོར་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་གྱི།རང་གིས་རང་སྲོག་ཆོད་ཅིག་ཅེས་སྨྲས་པ་ལས་རང་གིས་རང་བསད་ན་འདེབས་འདེབས་པ་ཕས་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །རང་གིས་རང་མ་བསད་ན་ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་འཆིར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཆི་བའི་བསྔགས་ པ་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི།འཆིར་འདོད་པའི་མདུན་དུ་འཆི་བའི་ཡོན་ཏན་དང་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའོ། །མི་ཁྱོད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འབོད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །སྡིག་པ་དང་མི་གཙང་བ་འཚོ་བ་ངན་པས་ཇི་ཞིག་བྱ་ཀྱེ་མི་ཁྱོད་གསོན་པ་བས་འཆི་བ་བླའོ། །འཆིར་འདོད་པའི་མདུན་ དུ་སྨད་པའི་ཚིག་གོ།།སྐྱེད་ལ་འདི་སྐད་ཀྱང་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲ་བའོ། །སེམས་ཀྱིས་བརྟགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །བརྟགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཤི་ན་ཡོ་བྱད་བདག་གིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཀྱིས་བརྟགས་པའོ། །རྣམ་གྲངས་དུ་མར་ འཆིར་གཞུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་དུ་མའི་སྒོ་ནས་འཆིར་བསྟབས་ཤིང་འཆི་བར་འགྱུར་བའོ།།འཆི་བའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའི་མདུན་དུ་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་འཆི་བའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྣོན་ཅིང་མི་ཟློགས་པར་བྱེད་པའི་དོན་ ཏོ།།དེ་ཡང་ཐབས་དེས་འཆི་བའི་དུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའམ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཚིག་གོ། །དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་ཡོད་པའོ། །དངོས་པོ་གང་ཞེ་ན་གསོལ་བ་དང་ བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་ཤིང་གང་ཟག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་ཁས་བླངས་ཤིང་མི་འདོར་མི་སྤོང་བའོ།།ཕས་ཕམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་བ་ཐ་ཤལ་ངན་པ་མི་ཆ་བའི་ཉེས་པ་ཅན་མི་མཚུངས་པ་སྟེ་གང་ལ་ལྟུང་བ་བྱུང་ན་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་དགེ་སློང་མ་ཡིན། དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་ ཤཱཀྱའི་སྲས་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ཤིང་ཏ་ལའི་མགོ་བཅད་ན་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་ལ་ལྟུང་བ་དེ་བྱུང་ན། དགེ་སློང་མ་ཡིན། ཕས་ཕམ་པར་བཤིག་པ་ལྟུང་བ་ཞེས་གསུངས་སོ་གནས་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་དག་གསོ་སྦྱོང་བྱ་བའམ་ ཚུལ་ནས་བྱུང་བའམ།གསོལ་པའམ་གསོལ་བ་དང་གཉིས་སམ། གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ལ་མི་གནས་པ་སྟེ། གང་ཟག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ལས་ལ་མི་ཆུད་པས་ན་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས། གཞན་ཡང་མི་གསོད་པའི་སྒོ་ནས་འདུལ་བ་ལ་གནས་ བཅས་པའི་རྣམ་གྲངས་ལ།གླེང་གཞི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འབྲོག་སྐྱེས་ཀྱི་འབྲོག་དགོན་པ་ན་བཞུགས་སོ།

如何是具有戒律者呢？具有戒律者想到：‘此人只要長期活著，就不會給我財物，應當讓他死’，於是對具有圓滿戒律的長壽者說：‘你住在地方上如同豐年，天界如被布遮蔽，解脫如被簾幕遮蔽，你若捨棄身體就會轉生天界，你自己殺自己吧，自己結束生命吧。‘如此教唆后，若他自殺，說話的比丘犯波羅夷。若他未自殺，則犯粗罪。 如何對病人呢？比丘爲了得到病人的法衣和財物，想到：‘只要病人長期活著，我就得不到財物’，於是對長壽的病人說：‘你活得越久，就越要遭受病苦折磨和感受痛苦，你自己結束生命吧。‘若因此話他自殺，教唆者犯波羅夷。若他未自殺，則犯粗罪。 這就是所謂的教唆死亡。所謂稱讚死亡，就是在想死者面前稱讚死亡的功德。‘你這人’是稱呼語。‘造罪不凈，活著有何用，你這人啊，死比活著好’，這是在想死者面前說的貶低語。 ‘對他這樣說’是指說話。‘心中思量’是指內心希望。‘思量’是指心中想著’此人若死，我就能得到財物’。‘以多種方式教唆死亡’是指用多種方式勸死、導致死亡。‘稱讚死亡’是指在想死者面前用多種方式反覆稱讚死亡，不斷增加而不收回。 ‘他因此方便而死’是指正是因為這種方式而死，不是因為其他原因。‘他’是指確實指示或教唆的詞。‘比丘’是指具有比丘實體者。什麼是實體？是指通過白四羯磨受具足戒，並且個人親自承認且不捨棄不放棄。 ‘波羅夷’是指最下劣、最惡劣、不共的罪過，犯此罪者立即不再是比丘，不是沙門，不是釋迦子。比如砍斷多羅樹頭就不會再生長茂盛，同樣比丘犯此罪就不再是比丘。稱為破波羅夷墮落。‘不得共住’是指不得參加比丘們的布薩、說戒、單白羯磨、白二羯磨、白四羯磨等，因不列入十二種人之數而不得共住。 另外，關於殺人方面的律制規定，其緣起是世尊住在曠野生的曠野處。