d4120律經廣釋(吐火羅)法友 勝友 龍幢c3.5s｜d4120律經廣釋(吐火羅)法友 勝友 龍幢c3.5s（續22）

同樣，對於比丘和比丘尼作解界之事亦應如是說。 “同樣，失壞者亦非”，意為由狂亂等人所作之遮止亦非遮止。 “無戒律者及不同分者亦非”，意為由失壞或從未得戒而無戒律者，以及於法與非法二方互不同心者二者所作之遮止亦非遮止。 關於不同分之經文，出自解界事請問品：“大德，且問：若諸已受者遮止諸未受者之解界，是否稱為遮止？優波離答：不應稱為遮止。大德，且問：若諸未受者遮止諸已受者之解界，是否稱為遮止？優波離答：不應稱為遮止。” “彼二者亦非”，意為所說之自性失壞者，以及無戒律者與不同分者這兩類人，他們對他人所作之布薩和解界之遮止亦非遮止。 若問：“為何此布薩遮止事之名在他處稱為遍凈事？“答：因為此事不僅包含布薩遮止，還包含解界遮止、教誡遮止、有言說、有楔等一切應遍凈之事，故此布薩遮止事另名為遍凈事。 “遍凈事請問品”，即已說明請問品中所出現者。“遍凈事終”，即已說明布薩遮止事。 今欲說羯磨作事品，故說：“于能分裂僧團者，不願時不應舉發，被舉發時亦不應違逆”。此謂對於能分裂僧團之人，當其不願時不應向彼舉發，當彼舉發時亦不應違逆，此為避免其分裂僧團故。

།འདའ་བར་བྱ་བ་གང་ན་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཁོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནས་གང་དུ་འདའ་བར་བྱེད་ཅིང་ངལ་བསོ་བར་བྱེད་པའི་གནས་དེ་ནི་འདའ་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དབེན་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདའ་བར་བྱ་བའི་གནས་གང་ན་མི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བར་དགྲ་བོ་ཡོད་པ་དེར་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཁོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདུག་པ་དང་། འགྲེང་བར་མི་བྱ་བ་སྟེ་འཐབ་ཀྲོལ་གྱི་སྐབས་བཅད་པའི་ཕྱིར་འདི་བཅའ་བ་མཛད་དོ། །གཞན་དུ་ནི་གོ་གཉིས་སམ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་ བཅད་དེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།འདའ་བར་བྱ་བའི་གནས་དབེན་པ་སྔར་བསྟན་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་གནས་གང་ན་གང་ཟག་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་འཁོད་དུ་མི་རུང་ན་གོ་གཉིས་སམ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བཅད་དེ་འཁོད་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་གནོད་པ་དང་ རེག་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ཅིག་ཤོས་དང་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་མཐུན་པའི་ཡུལ་གང་ལ་འདའ་བར་བྱ་བ་གང་ན་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཁོད་པར་མི་བྱ་བ་དང་། གཞན་དུ་ནི་གོ་གཉིས་སམ་གསུམ་གྱིས་བཅད་དེ་འཁོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་མི་མཐུན་པར་དེས་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཡུལ་ཅིག་ཤོས་དང་དེ་བཞིན་དུ་བྱ་བའོ།།དེ་གཉིས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་བར་དུ་ཆོད་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དང་མནོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཟག་མི་མཐུན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞེས་བྱ་བ་ གནས་པའི་གཞི་གཡོགས་པའམ་མ་གཡོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ།བར་དུ་གཞན་གྱི་གནས་ཁང་གིས་ཆོད་པ་གནས་ཁང་བསྒོ་བས་ཀྱང་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། རང་གིས་ཀྱང་མནོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བསྐོ་བས་དེ་ལས་གཞན་དུ་བསྐོས་ན་ཡང་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་ལ། ནོད་ པས་དེ་མནོས་ན་ཡང་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་རོ།།དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གྲོགས་བྱས་སམ་ལས་སུ་སྩལ་ཏེ། དེར་གནས་ཁང་སྦྱིན་པར་བྱེད་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་མི་མཐུན་པ་དེ་གཉིས་མི་འཕྲད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དང་འདུལ་བ་ལ་གལ་ཏེ་དེ་དང་ལྡན་ པར་ཤེས་ནས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་དགེ་འདུན་མཐུན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་རྣམ་པའི་འདུལ་བ་ལ་གལ་ཏེ་དེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ལ་གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པ་དེ་དང་ལྡན་པར་ཤེས་ནས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་ པར་ཞེན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཆོས་དང་འདུལ་བའི་རྣམ་པ་ལ་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པར་ཤེས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་དེ་ལ་དགེ་འདུན་མཐུན་པ་མེད་དོ།

“不應與不和者同處於休憩之處”，此中”休憩之處”指歇息、休息之處，即僻靜處的同義詞。 于休憩處若有不和者，即有敵人之處，不應與其同處，即不應同坐或同立，此為斷除爭鬥之機會而制定。 “于其他處應相隔二三肘距”，即於前述僻靜休憩處以外之處，若不得不與不和之人同處，則應相隔二三肘距而坐。此為避免身體接觸與傷害。 “彼與另一方亦復如是”，即如前所說不應與不和者同處於休憩處，于其他處應相隔二三肘距而坐之規定，不和者對另一方亦應如是行持。 “應給予並應接受彼二者之間隔開的精舍”，即對於彼不和二人，其精舍——無論有覆蓋或無覆蓋的居住處，應由他人的住處相隔開。分配住處者應如是分配，受住處者亦應如是接受。若分配者違此而分配，則犯惡作；若接受者違此而接受，亦犯惡作。 若僧團全體共同協助或作羯磨而違此分配住處，則全體皆犯惡作。此為使彼二不和者不相遇故。 “若知其於法與律相應，對執著非法者僧團不應和合”，即若知其於事相關之律儀相應，即知不和者於法與律相應已，而後對執著非法者，即如是知其於法與律相違后，若其執著非法，于彼僧團不應和合。

།གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་དང་འདུལ་བའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་མཐུན་པ་ཡིན་གྱི་དོན་གཞན་གྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ པ་དེའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པ་ལ་ནི་དགེ་འདུན་མཐུན་པ་འབྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་དང་ཚོགས་ཏེ་ལས་བྱས་ན་ཡང་མི་འཆགས་པ་ལ་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལ་དགེ་འདུན་མཐུན་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་དག་དང་།དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དག་ཚོགས་ཏེ་ལས་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་པོ་དག་བྱས་ན་ཡང་མི་འཆགས་ལ། མ་ཚོགས་པར་སོ་སོར་བྱེད་ན་ཡང་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཕྱོགས་སོ་སོའི་ལས་ འཆགས་པར་འགྱུར་བའོ།།དེ་དག་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་འཐབ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ནི་ཆོས་འདི་པ་དག་པའི་ཕྱག་མི་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་དག་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་འཐབ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ན་དེ་དག་ལ་ཆོས་འདི་ལ་དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མ་དང་དགེ་ཚུལ་དང་། དགེ་ཚུལ་མ་དང་། དགེ་སློབ་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་དགེ་བསྙེན་མ་དག་གིས་ཕྱག་མི་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའོ། །མངོན་དུ་ལྡང་བ་དང་སྟན་ལ་བོད་པ་དང་གཏམ་འདྲེ་བ་དང་། ཕེབས་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཀུན་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྣམ་པར་བལྟ་བ་དང་། ཅུང་ཟད་བལྟ་བ་དག་ཀྱང་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཏམ་འདྲེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚིག་གི་ལན་ལ་སོགས་པ་ཀུན དུ་སྨྲ་བ་སྦྱིན་པའོ།།ཕེབས་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡིད་གཅུགས་པའི་གཏམ་བྱ་བའོ། །ཀུན་དགའ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཏམ་དྲི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་བལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིག་གིས་རྒྱུན་དང་ལྡན་པར་བལྟ་བའོ། །ཅུང་ཟད་བལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པར་བལྟ་བའོ། །ལོག་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་གནས་མལ་ངན་པ་རྗེས་སུ་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་དག་ཉེ་བར་འོངས་ནའོ། །ཁ་ཅིག་ལས་ནི་ཚིག་གིས་ཐོས་པ་དང་བཅས་པར་གཞན་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞུང་ཁ་ཅིག ལས་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་དག་འོངས་ན་ཚིག་གིས་ཅི་ནས་ཀྱང་དེ་དག་གིས་ཐོས་པ་དང་བཅས་པར་གང་ཟག་གཞན་ལ་བརྟེན་ཏེ་དེ་དག་འདི་ཙམ་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་གནས་མལ་ངན་པ་རྗེས་སུ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།།གཙུག་ལག་ཁང་མཇུག་ ཏུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།སྦྱིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ་མཇུག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་ཐ་མར་རོ།

由於僧團是為法與律而和合，而非為其他目的，因此對不和者，僧團和合不會分裂。因此，與其他人共同作羯磨時，既不成立，也不會成為互相不和。 即因為如前所說，于彼無僧團和合，故執著非法者與其他隨順正法者共同作百零一種羯磨時不得成立，若分開各自作羯磨，則不成互相不和，各自一方的羯磨得以成立。 “彼等與其對立方爭執時，此法中人不應禮拜”，即當執著非法者與其對立方即隨順正法一方發生爭執時，此法中的比丘、比丘尼、沙彌、沙彌尼、式叉摩那、優婆塞、優婆夷等不應向彼等禮拜。 不應起立迎接、請坐、交談、問候、表示歡喜、注視、略看等。以上所說皆為斷除執著非法者故。“交談”即給予言語迴應等一切言說。“問候”即親切言語。“表示歡喜”即問詢等言辭。“注視”即以眼持續觀看。“略看”即非持續性觀看。 “以不當稱呼給予劣住處”，即當執著非法者來到時。“有些典籍說：以言語令他人聽聞”，即有些典籍說：當執著非法者來時，應以言語使他們聽聞，依託他人說”彼等只得如此”等言語，給予劣住處。 “于精舍最後”，即與”給予”相連，“最後”即最末處。

།ཁོ་བོ་ཅག་རྒན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཁྱེད་ཀྱང་བདག་ཅག་ཤཱཀྱའི་སྲས་ཀྱི་དགེ་སློང་དག་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བདག་ཉིད་ཁས་འཆེའམ་ཁྱེད་ཅག་གང་དག་གི་སྤྱོད་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་དང་གཏམ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ལ་ཡང་མི་ འཐོབ་པ་ཡིན་ན།ཁྱོད་ཀྱི་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པས་དེས་ན་འདི་རྗེས་སུ་གནང་ངོ་ཞེས་གཞན་ལ་ལན་གདབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་དག་གནས་མལ་ངན་པ་དག་ཐ་མར་བྱིན་པ་ན། གལ་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་ཁོ་བོ་ཅག་ རྒན་རབས་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གནས་མལ་འདི་ལྟ་བུ་ངན་པ་མཇུག་ཏུ་སྦྱིན་ཞེས་ཟེར་ན་དེ་དག་ལ་དངོས་སུ་ལན་མི་གདབ་པར་གང་ཟག་གཞན་ལ་བརྟེན་ཏེ་ལན་འདི་སྐད་གདབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཁྱེད་ཅག་ཀྱང་བདག་ཅག་ཤཱཀྱའི་སྲས་ཀྱི་དགེ་སྦྱོང་དག་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བདག་ ཉིད་ཁས་འཆེའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཁྱེད་ཅག་དེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཟུར་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱེད་ཅག་གིས་སྤྱོད་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་གསོ་སྦྱོང་དང་དགག་དབྱེ་ཉམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གཏམ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སྤྱོད་ཚུལ་དེ་ལ་ཉེས་དམིགས་གང་བྱུང་བ་སྟེ་སྟོན་པར་གུད་དུ་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་བརྗོད་པར་བྱའོ།།འདི་ཡང་མི་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནས་མལ་ངན་པ་མཇུག་ཏུ་བྱིན་པ་འདི་ཡང་ཁྱེད་ལ་མི་འོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཁྱེད་ཀྱི་སྟོན་པ་ཐུགས་ རྗེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དེ་དག་ཀྱང་ད་དུང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཡིན་པས་སྟོན་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་དེས་ནའོ། །འདི་རྗེས་སུ་གནང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནས་མལ་ངན་པ་མཇུག་ཏུ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ རྗེས་སུ་གནང་ངོ་ཞེས་སོ།།གཞན་ལ་ལན་གདབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་ལ་དངོས་སུ་ལན་མི་གདབ་པར་གང་ཟག་གཞན་ལ་བརྟེན་ཏེ་ལན་དེ་སྐད་ལན་གདབ་པར་བྱ་བའོ། །དགེ་སློང་མས་སྟན་ལས་ལྡང་བ་ལ་དབྲི་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་སློང་འཐབ་ཀྲོལ་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་ དགེ་སློང་མས་ནི་སྟན་ལས་ལྡང་བ་གཞན་གྱི་ལུགས་ལས་དབྲི་བར་མི་བྱ་བའོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། དགེ་སློང་མས་ནི་འཐབ་ཀྲོལ་བྱེད་པ་དག་མཐོང་ན་དེ་ལྟར་ཡང་སྟན་ལས་ལྡང་བར་བྱའོ། །དགེ་བསྙེན་གྱིས་བསོད་སྙོམས་དབུལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐབ་ཀྲོལ་ཅན་དེ་དག་ལའོ།

若他們說”我們是長老”，你們也自認為”我們是釋迦子比丘”嗎？像你們這樣的行為方式和言論，連這樣（劣住處）都不該得到。你們的導師具有大悲心，因此允許這樣做 - 應當如此回答他人。 這是說，當那些執著非法者被給予最後的劣住處時，如果他們說：“我們是長老，為何給予如此劣劣的最後住處？“不應直接回答他們，而應依託他人作如是回答。 “你們也自認為是釋迦子沙門嗎？“這是暗指”你們並非如此”之意。“像這樣的行為方式”是指應當說明他們所行之行為等及布薩、自恣等過失。“像這樣的言論”是指應當說明該行為方式所生過患，如導師另行他往等。 “連這個也不該得到”意即連這最後給予的劣住處對你們而言也是不相稱的。“你們的導師具有大悲心”是說他們仍是如來的聲聞，應當述說導師的殊勝性。“因此”即因導師具有大悲心之故。“允許這樣做”即允許給予最後的劣住處。 “應當回答他人”即不直接回答他們，而是依託他人作如是回答。“比丘尼不應減少起座”是說對那些諍訟比丘，比丘尼不應減少依其他規矩而起座。這是說明：比丘尼見到諍訟者時也應當起座。“優婆塞應當供養飲食”是針對那些諍訟者而言。

། བཟོད་པ་བྱས་པ་དེ་དག་ལ་མཐུན་པ་ཐོབ་པ་མེད་པར་མཐུན་པར་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་དག་གིས་དགེ་འདུན་ལ་བཟོད་པ་གསོལ་ཏེ། དགེ་འདུན་གྱིས་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བཟོད་པ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་རང་གིས་དགེ་འདུན་ལ་བཟོད་པ གསོལ་ཏེ།དགེ་འདུན་གྱིས་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་མཐུན་པ་སྦྱིན་པ་ཐོབ་པ་མེད་པར་དགེ་འདུན་དང་མཐུན་པ་མི་འབྱུང་བའོ། །དེ་དག་གིས་དགེ་འདུན་ལ་བཟོད་པ་གསོལ་བའི་སྔགས་ནི། དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། །བདག་དགེ་སློང་ཀཽ་ཤཱམྦཱི་བའི་དགེ་ སློང་ནང་པར་སྔ་ཞིག་ཏུ་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་དང་མ་མོའི་ལུང་རྣམ་པར་རྟོག་རྟོག་ན་འདི་སྙམ་བགྱིད་དེ་གང་ལས་བདག་ཅག་ལ་འཐབས་དང་མཚང་འདྲུ་བ་དང་།རྩོད་པ་དང་འགྱེད་པ་འབྱུང་བའི་གཞི་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ལྟུང་བ་བྱུང་ངམ་མ་བྱུང་བ་དང་གནས་ནས་ཕྱུང་ངམ་མ་ཕྱུང་བ་ལགས་ན། བདག་ ཅག་ལ་ལྟུང་བ་བྱུང་གི་ལྟུང་བ་མ་བྱུང་བ་མ་ལགས་གནས་ནས་ཕྱུང་བ་ལགས་ཀྱི།གནས་ནས་མ་བྱུང་བ་མ་ལགས་ཏེ། གང་གནས་ནས་ཕྱུང་བ་ནི་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ལས་མ་འཁྲུགས་གཞག་པར་མི་འོས་པས་བགྱིས་སོ་སྙམ་བགྱིད་ནས་བདག་གྲོང་ཁྱེར་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་དགེ་སློང་དང་ སྡུམས་བགྱི་ཞིང་མཐུན་པར་བགྱིའོ་སྙམ་དུ་སྟེ།བདག་ཀཽ་ཤཱམྦཱི་པའི་དགེ་སློང་སྐྲ་འགྲེང་བར་གྱུར་སྐྲ་འཕྱར་བར་གྱུར་ཅིང་དགེ་འདུན་ལ་སུ་སྙོལ་བར་བགྱིད། འབྱུང་བར་སྐྱོད་མཚུངས་པ་ཉེ་བར་སྟོན་ལ་མཚམས་ཀྱི་ནང་དུ་མཆིས་ཏེ་བཟོད་པ་གསོལ་ཞིང་བཞི་གང་ལས་གནས་ནས་དབྱུང་ བའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པའི་གཞི་དེ་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བགྱིད་ན་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཅན་དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་བདག་གནས་ནས་དབྱུང་བའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་ལགས་པ་ལ་བཟོད་པ་མཛད་དུ་གསོལ།ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་འདུན་ གྱིས་གསོལ་པ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བཟོད་པ་བྱ་བའི་སྔགས་ནི།དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། །ཀཽ་ཤཱམྦཱི་པའི་དགེ་སློང་གནས་ནས་དབྱུང་བའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་ལགས་པ་འདི་སྐྲ་འགྲེང་བར་གྱུར། སྐྲ་འཕྱར་བར་གྱུར་ཅིང་། དགེ་འདུན་ལས་སྤུ་སྙོལ་བར་བགྱིད་ན། འབྱུང་བ་སྐྱོད། མཚུངས་པར་ཉེ་བར་སྟོན་ལ་མཚམས་ཀྱི་ནང་དུ་མཆིས་ཏེ། བཟོད་པ་གསོལ་ཞིང་གཞི་གང་ལས་གནས་ནས་དབྱུང་བའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་པའི་གཞི་དེ་ལས་སླར་ལྡོག་པར་བགྱིད་ན། གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱིས་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན། དགེ་འདུན གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་།དགེ་འདུན་གྱིས་ཀཽ་ཤཱམྦཱི་པའི་དགེ་སློང་གནས་ནས་དབྱུང་བའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་ལགས་པ་ལ་བཟོད་པ་མཛད་དོ། །འདི་ནི་གསོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

對於那些已獲得寬恕的人，若未得到和合，則不會生起和合。這是說，那些執著非法的人雖向僧團請求寬恕，且僧團已以白四羯磨作出寬恕，但若他們自己未向僧團請求寬恕並通過白四羯磨獲得和合，則不會與僧團產生和合。 他們向僧團請求寬恕的咒語是：“尊敬的僧團請聽！我，憍閃毗比丘，于清晨誦讀經藏、律藏和論藏時思維：導致我們發生爭鬥、揭短、諍論和紛爭的根源是這樣的：是否犯戒以及是否被擯除。我等確實犯戒而非未犯戒，確實被擯除而非未被擯除。被擯除是依法、無亂而作，不應撤銷。我今思及此，愿與廣嚴城的比丘和解共融。 我，憍閃毗比丘，發豎、散亂，向僧團頂禮，示現謙卑，處於界內，請求寬恕，並從被擯除的羯磨根源中迴轉。慈悲的尊敬僧團，爲了慈悲，請寬恕我被擯除的羯磨。“應當如此誦三遍。 僧團以白四羯磨作寬恕的咒語是：“尊敬的僧團請聽！這位被擯除的憍閃毗比丘，發豎、散亂，向僧團頂禮，示現謙卑，處於界內，請求寬恕，並從被擯除的羯磨根源中迴轉。若僧團時機適宜且同意，請僧團允許為憍閃毗比丘作寬恕羯磨。這是白…”等等。 註：在翻譯中，我保持了專業術語如”白四羯磨”、“界”等的原有含義，並儘可能保持了原文的嚴謹性和邏輯性。對於特殊的佛教用語，採用了通行的漢譯術語。

།མཐུན་པ་གསོལ་བ་དང་མཐུན་པ་སྦྱིན་པའི་སྔགས་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་ ངོ་།།གསོ་སྦྱོང་མེད་པར་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཉིད་མི་འཐོབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཐུན་པ་གསོལ་ཏེ་མཐུན་པ་ཐོབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ཇི་སྲིད་དུ་དགེ་འདུན་ལས་མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་གསོལ་ཞིང་མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཉིད་མི་འཐོབ་སྟེ། ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་ གི་ལོངས་སྤྱོད་གཉིས་ཀྱི་འོས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དོན་དང་མཐུན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། མཐུན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གསོ་སྦྱོང་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བྱིན་ནས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་དེ་དེ་བཞིན་ དུ་མི་བྱ་བར་བྱིན་ནས་གཟོད་བྱ་བའོ།།དེ་ནི་ལས་ཀྱིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་སྦྱིན་པ་དེ་ནི་དེ་དག་གིས་གསོལ་ནས་དགེ་འདུན་གྱིས་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་སྦྱིན་པའོ། །དེ་དག་གིས་གསོལ་བའི་སྔགས་ནི། དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། ། བདག་ཀཽ་ཤཱམྦཱི་པའི་དགེ་སློང་ལ་དགེ་འདུན་གྱིས་གནས་ནས་དབྱུང་བའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་ལགས་པས་བདག་དགེ་འདུན་གྱི་གན་དུ་མཆིས་ཏེ། བཟོད་པ་གསོལ་ན་དགེ་འདུན་གྱིས་བདག་ལ་བཟོད་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་ལགས་ཏེ། བདག་བཟོད་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་ལགས་པ་འཁོར་དང བཅས་པ་དགེ་འདུན་གྱི་གན་དུ་མཆིས་ནས་མཐུན་པ་གསོལ་ན།དགེ་འདུན་གྱིས་བདག་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་མཐུན་པ་སྩལ་ལགས་པས་བདག་ཀཽ་ཤཱམྦཱི་པའི་དགེ་སློང་འཁོར་དང་བཅས་པ་མཐུན་པ་སྩལ་བ་མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་དུ་གསོལ་ན་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཅན་དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་ ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་བདག་ཀཽ་ཤཱམྦཱི་པའི་དགེ་སློང་འཁོར་དང་བཅས་པ་མཐུན་པ་སྩལ་པ་ལས་མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་དུ་གསོལ།།ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

請求和合與授予和合的咒語將在下文出現。 “若無布薩，則不能獲得自然住處”這句話的意思是：即使已請求和合並獲得和合，但在向僧團請求和合布薩並獲得和合布薩之前，都不能獲得自然住處。這意味著他們不適合享用法和財兩種受用。 “和合布薩”是指與義相應而說，意思是為實現和合而行布薩。 “授予後方可行”是指不能直接行和合布薩，必須在獲得授予后才可行之。 “此由羯磨”是指授予和合布薩時，他們請求後由僧團以白四羯磨授予。 他們請求的咒語是：“尊敬的僧團請聽！我憍閃毗比丘因被僧團作擯除羯磨，今來到僧團前請求寬恕，僧團已為我作寬恕羯磨。我已獲得寬恕羯磨，今與眷屬來到僧團前請求和合，僧團已賜予我等和合。我憍閃毗比丘與眷屬已獲得和合，今請求和合布薩。慈悲的尊敬僧團，爲了慈悲，請允許我憍閃毗比丘與眷屬獲得和合後行和合布薩。“應當如此誦三遍。 註：在翻譯中，我保持了專業術語如”布薩”、“羯磨”等的原有形式，並保持了原文的完整性，包括重複的內容。對於邏輯連線詞的處理，我儘量使其更加清晰易懂，同時保持了原文的嚴謹性。

།དགེ་འདུན་གྱིས་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་སྦྱིན་པའི་སྔགས་ནི། དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། །ཀཽ་ཤཱམྦཱི་པའི་དགེ་སློང་འདི་ལ་དགེ་འདུན་གྱིས་གནས་ནས་དབྱུང་བའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་ལགས་པས་འདི་དགེ་འདུན་གྱི་གན་དུ་མཆིས་ཏེ། བཟོད་པ་གསོལ་ན་དགེ་འདུན་གྱིས་འདི་ལ་བཟོད་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་ལགས་ཏེ། བཟོད་པའི་ཕྲིན ལས་མཛོད་ལགས་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་འདི་དགེ་འདུན་གྱི་གན་དུ་མཆིས་ནས་མཐུན་པ་གསོལ་ཏེ།དགེ་འདུན་གྱིས་ཀཽ་ཤཱམྦཱི་པའི་དགེ་སློང་འཁོར་དང་བཅས་པ་འདི་ལ་མཐུན་པ་སྩལ་ལགས་པས། ཀཽ་ཤཱམྦཱི་པའི་དགེ་སློང་འཁོར་དང་བཅས་པ་མཐུན་པ་སྩལ་བ་འདི་མཐུན་པའི་གསོ་ སྦྱོང་གསོལ་ན་གལ་ཏེ།དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན་དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་ཀཽ་ཤཱམྦཱི་པའི་དགེ་སློང་འཁོར་དང་བཅས་པ་མཐུན་པ་སྩལ་བ་ལ་མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་གསོལ་ཏོ། །འདི་ནི་གསོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ ཡིན་ནོ།།སྔ་མ་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཐུན་པ་སྦྱིན་པ་ཞེས་སྔར་བསྟན་པ་དེ་ཡང་དེ་དག་གིས་གསོལ་ནས་དགེ་འདུན་གྱིས་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་སྦྱིན་པའོ། །དེ་དག་གིས་གསོལ་བའི་སྔགས་ནི། དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། །བདག་ཀཽ་ཤཱམྦཱི་པའི་དགེ་ སློང་ལ་དགེ་འདུན་གྱིས་གནས་ནས་དབྱུང་བའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་ལགས་པས་བདག་དགེ་འདུན་གྱི་གན་དུ་མཆིས་ཏེ་བཟོད་པ་གསོལ་ན།དགེ་འདུན་གྱིས་བདག་ལ་བཟོད་པ་མཛད་ལགས་ཏེ། བདག་ཀཽ་ཤཱམྦཱི་པའི་དགེ་སློང་བཟོད་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛོད་ལགས་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ མཐུན་པ་གསོལ་ན།ཐུགས་བརྩེ་བ་ཅན་དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་བདག་ཀཽ་ཤཱམྦཱི་པའི་དགེ་སློང་བཟོད་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་ལགས་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་མཐུན་པ་སྩལ་དུ་གསོལ། །ལན་གསུམ་བཟླས་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་འདུན་གྱིས་ གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་མཐུན་པ་སྦྱིན་པའི་སྔགས་ནི།དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། །ཀཽ་ཤཱམྦཱི་པའི་དགེ་སློང་འདི་ལ་དགེ་འདུན་གྱིས་གནས་ནས་དབྱུང་བའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་ལགས་པས་འདི་དགེ་འདུན་གྱི་གན་དུ་མཆིས་ཏེ། བཟོད་པ་ གསོལ་ནས་དགེ་འདུན་གྱིས་འདི་ལ་བཟོད་པ་མཛད་ལགས་ཏེ།ཀཽ་ཤཱམྦཱི་པའི་དགེ་སློང་བཟོད་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་ལགས་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་འདི་མཐུན་པ་གསོལ་ན། གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན་དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་ ཀཽ་ཤཱམྦཱི་པའི་དགེ་སློང་བཟོད་པའི་ཕྲིན་ལས་མཛད་ལགས་པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་འདི་ལ་མཐུན་པ་སྩོལ་ཏོ།།འདི་ནི་གསོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

僧團以白四羯磨授予和合布薩的咒語是：“尊敬的僧團請聽！此憍閃毗比丘因被僧團作擯除羯磨，今來到僧團前，請求寬恕，僧團已為此作寬恕羯磨。此已獲得寬恕羯磨者與眷屬來到僧團前請求和合，僧團已賜予此憍閃毗比丘與眷屬和合。此憍閃毗比丘與眷屬已獲得和合，今請求和合布薩。若僧團以為時機已至並同意，請僧團開許，僧團今為已獲得和合的憍閃毗比丘與眷屬授予和合布薩。此為白。“等如是說。 “前者亦然”是指前文所說的授予和合，也是由他們請求後由僧團以白四羯磨授予。他們請求的咒語是：“尊敬的僧團請聽！我憍閃毗比丘因被僧團作擯除羯磨，今來到僧團前請求寬恕，僧團已為我作寬恕。我憍閃毗比丘已獲得寬恕羯磨，與眷屬請求和合。慈悲的尊敬僧團，爲了慈悲，請賜予我憍閃毗比丘已獲得寬恕羯磨者與眷屬和合。“應當如此誦三遍。 僧團以白四羯磨授予和合的咒語是：“尊敬的僧團請聽！此憍閃毗比丘因被僧團作擯除羯磨，今來到僧團前，請求寬恕后僧團已為此作寬恕。此憍閃毗比丘已獲得寬恕羯磨，與眷屬請求和合。若僧團以為時機已至並同意，請僧團開許，僧團今為已獲得寬恕羯磨的憍閃毗比丘與眷屬授予和合。此為白。“等如是說。 註：在翻譯中，我保持了原文的完整性，包括重複的內容，並儘可能保持了咒語的莊重性。專業術語如”羯磨”等保持了傳統譯名。

། །།བམ་པོ་དྲུག་ཅུ་དྲུག་པ། མཐུན་པ་དང་བཀྲ་ཤིས་དང་གནོད་པར་བྱུང་བའི་དོན་དུ་གསོ་ སྦྱོང་བྱར་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།མཐུན་པའི་དོན་དུ་གསོ་སྦྱོང་བྱར་རུང་བ་ནི། བྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཐུན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་བྱར་རུང་བའི་སྐབས་འདིར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་དོན་དུ་གསོ་སྦྱོང་བྱར་རུང་བ་ནི། ཆོས་དང་འདུལ་བའི་སྐབས་སུ་ཆོས་མ་ ཡིན་པ་དང་འདུལ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་སྒྲོ་འདོགས་པ་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་དང་།དགེ་འདུན་བདེ་བའི་སྐབས་སུ་དགེ་འདུན་ལ་མི་བདེ་བ་ཡམས་ཀྱི་ནད་དང་། སེར་བ་དང་བྱེ་བ་དང་ཆོམ་རྐུན་དང་དམག་དང་རླུང་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་འབྱུང་བ་དག་མཐོང་ན་བཀྲ་ཤིས་པར་ སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གསོ་སྦྱོང་བྱར་རུང་བའོ།།གནོད་པ་བྱུང་བའི་དོན་དུ་གསོ་སྦྱོང་བྱར་རུང་བ་ནི། རིམས་ཉིན་བཞི་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་བྱུང་བ་ན། དེ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གསོ་སྦྱོང་བྱར་རུང་བའོ། །གྲོང་ཁྱེར་ཡངས་པ་ཅན་དུ་ཡང་དག་པར་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ན། གསོ་སྦྱོང་བྱས་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རུང་བའི་གཞི་བཅུ་བྱུང་བ་དེ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ཡང་ཆོས་དང་འདུལ་བའི་སྐབས་སུ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། འདུལ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་སྒྲོ་འདོགས་པ་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་མཐོང་ནས། བཀྲ་ཤིས་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མི་ རུང་བའི་གཞི་བཅུ་གང་ཞེ་ན།སྡོམ་ལ། །ཧུ་ལུ་ཧུ་ལུ་ཡི་རང་དང་། །ཀུན་སྤྱད་གནོད་དང་ལན་ཚྭ་དང་། །ལམ་དང་སོར་གཉིས་དཀྲུགས་དང་གདིང་། །གསེར་གྱི་རུང་བ་བྱས་པ་ནི། །འདི་ལ་རུང་མིན་གཞི་བཅུ་ཡིན། །དེ་ལ་ཧུ་ལུ་ཧུ་ལུའི་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡངས་པ་ཅན་པ་དག་ ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་མཐུན་པས་ལས་དག་བྱེད་ཅིང་།འཇུག་ཏུ་ཐལ་མོ་བརྡབས་ཏེ། ཧུ་ལུ་ཧུ་ལུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཕྱུང་ནས་ལས་འདི་གྲུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡི་རང་བའི་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡངས་པ་ཅན་པ་དག་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་མཐུན་པས་ལས་དག་བྱས་ནས། དགེ་སློང་ལྷག་མ་རྣམས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཀུན་དུ་སྤྱད་པའི་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་གིས་གྲགས་པའི་དབང་གིས་ས་བརྐོས་པ་དང་། རྐོར་བཅུག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གནོད་པའི་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་ན་བར་གྱུར་ནས་ཆང་འཐུངས་པ་གང་ཡིན པའོ།།ལན་ཚྭའི་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་གིས་འཚོ་བའི་བར་དུ་བཅང་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ལན་ཚ་དུས་སུ་རུང་བ་དང་། ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་ན་བར་ཡང་ཟོས་པ་གང་ཡིན་པའོ། ལམ་གྱི་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གིས་རྒྱང་གྲགས་ཕྱེད་དུ་ཡང་སོང་སྟེ། འདུས་ཤིང་ཟ་བ་བྱས་པ་ གང་ཡིན་པའོ།

這是第六十六卷。以下是完整直譯： 關於”可為和合、吉祥及損害之事而行布薩”一句： 可為和合之事而行布薩者，即如此處所說，為成就分裂者之和合而可行和合布薩。 可為吉祥之事而行布薩者，即當見到在法與律之時有非法非律之義增益的不祥事，以及在僧團安樂之時有僧團不安樂之瘟疫、冰雹、分裂、盜賊、戰爭、風等外在不祥事發生時，為成就吉祥而可行布薩。 可為損害發生之事而行布薩者，即當四日熱病等損害發生時，為平息彼等而可行布薩。 在廣嚴城結集時所行布薩，是為平息所生十種不如法事而行。此亦是因見到在法與律之時有非法非律之義增益的不祥事時，為成就吉祥而行吉祥布薩。 何為十種不如法事？偈曰： 呼嚕呼嚕與隨喜， 行為損害及鹽類， 道路二指攪鋪具， 金錢凈化成此事， 此為不如法十基。 其中”呼嚕呼嚕凈”者，即廣嚴城人以非法不和合作羯磨，最後拍手發出”呼嚕呼嚕”聲，說”此羯磨已成”。 “隨喜凈”者，即廣嚴城人以非法不和合作諸羯磨后，令其餘比丘隨喜。 “行為凈”者，即彼等因名聲而掘地或令掘地。 “損害凈”者，即彼等生病時飲酒。 “鹽凈”者，即彼等將終身受持之鹽加持為時凈，與無病者共食。 “道路凈”者，即彼等行半由旬后聚集飲食。 註：在翻譯中保持了原文的完整性，包括偈頌的對仗形式，並儘可能準確表達了原文的邏輯關係。專業術語如”羯磨”、“由旬”等保持了傳統譯名。

།སོར་གཉིས་ཀྱི་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་གི་སྤངས་པ་ན་ལྷག་པོར་བྱེད་དུ་མ་བཅུག་པར་སོར་མོ་གཉིས་ཀྱིས་རེག་པར་བྱས་ཏེ་བཟོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དཀྲུགས་པའི་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་གིས་ཞོ་དང་འོ་མ་དག་དཀྲུགས་ཏེ་དུས་མ་ཡིན་པར་ཡང་འཐུངས་ པ་གང་ཡིན་པའོ།།གདིང་བའི་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་གིས་གདིང་བ་སར་པ་ལ་གདིང་བ་རྙིང་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་མཐོ་གང་འཁོར་བས་མ་གླན་པར་སྤྱད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གསེར་གྱི་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་གིས་ལྷུང་བཟེད་ཁྲིའུ་གོར་བུ་ཅན་གྱི་སྟེང་དུ་བཞག་སྟེ། དགེ་ ཚུལ་གྱི་མགོའམ་ཕྲག་པར་བཀལ་ཏེ།བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་དག་ལས་དབྱིག་དང་གསེར་ལ་སོགས་པ་བསླངས་ཏེ་སྦྱང་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་དག་གིས་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གང་གི་ཚེ་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་དུས་དེ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་ཉིད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གསོ་སྦྱོང་བྱ་བ་འདི་ལ་དེ་དག་ཚེས་བཅུ་བཞིའམ་བཅོ་ལྔའི་དུས་དེ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བྱ་བར་མ་ངེས་ཀྱི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་དུས་དེ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་གཞུང་ནི་ཉེ བ་འཁོར་གསོ་སྦྱོང་ནི་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ཏེ།བཅུ་བཞི་པ་དང་བཅོ་ལྔ་པ་དང་། བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་དང་། གནོད་པ་བྱུང་བའི་གསོ་སྦྱོང་དང་། མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ངོ་། །དགེ་སློང་གིས་གསོ་སྦྱོང་མ་ཡིན་པར་གསོ་སྦྱོང་མི་བྱའོ། །བྱེད་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་གསོ་སྦྱོང་དང་། གནོད་པ་བྱུང་བའི་གསོ་སྦྱོང་དང་། མཐུན་པའི་གསོ་སྦྱོང་ནི་མ་གཏོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་བྱེད་པའི་གཞིའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འདུལ་བའི་གཞིའི་སྐབས་སུ་གཏོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ད་ནི་ལས་བྱེ་བའི་གཞི་ཞུ་བ་དང་། བྲམ ཟེའི་བུ་མོའི་སྐབས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར།ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་དག་གིས་དབྱེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་མཚམས་ཀྱི་ནང་དུ་ལས་ཐ་དད་པར་བྱས་ན་དེ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་དག་གིས་ཆོས་སྨྲ་བ་འདི་དག་བདག་ཅག་གི་ནང་དུ་ཞུགས་པས་ཅི་བྱས། དེ་དག་བདག་ ཅག་ལས་ཐ་དད་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་དབྱེ་བའི་མཚམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཆོས་སྨྲ་བ་དག་ལས།ལས་ཐ་དད་པར་བྱས་ན་ལས་དེ་བྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་དག་གིས་མཚམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་དག་ལས་ཐ་དད་པར་བྱས་པ་དེ་ནི། ལས་དེ་བྱེ་བར་མི་འགྱུར་ ཏེ།དེ་དག་གིས་ལས་དེ་ཆོས་ལས་རྣམ་པར་མ་གཡོས་པ་ཁོ་ནར་བྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།

“二指凈”者，即彼等於舍物時，不令他人增益，僅以二指觸控而許可。 “攪拌凈”者，即彼等攪拌酸奶與牛奶，于非時飲用。 “鋪具凈”者，即彼等於新鋪具上未加一如來張手周圍的舊鋪具而使用。 “金錢凈”者，即彼等將缽置於圓形小座上，令沙彌擔于頭上或肩上，讚歎乞求婆羅門、居士等的金銀等物而凈化。此等應視為彼等之本性。 若問和合布薩等何時應行？為此說”唯于彼時因”。此布薩之行持不定於十四日或十五日時，而是唯于和合等事之時而行。 此處經文說：“優波離，布薩有此五種：十四日布薩、十五日布薩、吉祥布薩、損害發生布薩及和合布薩。比丘不應行非布薩之布薩，若行則成重違。除吉祥布薩、損害發生布薩及和合布薩。” “羯磨事”已於律基品中說講完畢。 今為攝集羯磨分裂事問答及婆羅門女品，故說：“若非法說者以分裂心於界內作異羯磨，彼即為分裂。“此意謂，若非法說者想：“此等法說者入我等中何為？愿彼等異於我等”，以分裂心於界內對法說者作異羯磨，則彼羯磨即為分裂。 若法說者于界內對非法說者作異羯磨，彼羯磨不成分裂，因彼等作此羯磨實未違離法故。

།འདིར་གཞུང་ནི་སུ་དག་གིས་ཀཽ་ཤཱམྦཱི་པའི་དགེ་འདུན་ཕྱེ་བར་གྱུར། ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་དག་གིས་མཚམས་ཀྱི་ནང་དུ་གནས་གཅིག་ཏུ་གསོ་སྦྱོང་མ་འདྲེས་པར་བྱས་པས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ལ་སོ་སོའི་རང་གི་ལས་ནི་འཆགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལས་བྱེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དགེ་འདུན་གྱི་བྱེ་བ་འདི་ལ་ཕྱོགས་སོ་སོའི་ལས་ཐ་དད་པར་བྱས་པ་ནི་ཐ་དད་པར་འཆགས་སོ། །རང་གི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་མི་འཆགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་གི་ཕྱོགས་དང་མཐུན པ་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་ལ་བསྡིགས་པ་དང་སྨད་པ་དང་བསྐྲད་པ་དང་།ཕྱིར་འགྱེད་པ་དང་གནས་ནས་དབྱུང་བའི་ལས་བྱེད་པ་ནི་མི་འཆགས་སོ། །འདིར་གཞུང་ནི་དགེ་འདུན་བྱེ་བར་གནས་པ་ན། ཕན་ཚུན་གྱི་ཕྱོགས་གནས་ནས་འབྱིན་པར་བགྱིད་ན། གནས་ནས་བྱུང་བར་བརྗོད་ པར་བགྱི་འམ་བཀའ་སྩལ་བ།གནས་ནས་མ་ཕྱུང་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་འདུན་གྱི་ནི་ཆོས་སྨྲ་བས་བྱས་པ་ཉིད་ནི་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་འདུན་གྱི་མཚམས་བཅད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་སྨྲ་བ་དག་གིས་བྱས་པ་ཉིད་ ན་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་དག་གིས་བྱས་པ་ཉིད་ན་ནི་བྱས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་གཞུང་ནི་དགེ་འདུན་བྱེ་བ་ན་གཅིག་གམ་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་མཚམས་འགྲོལ་བར་བགྱིད་ན། མཚམས་བཀྲོལ་བར་བརྗོད་པར་བགྱིའམ། གལ་ཏེ་ཆོས་སྨྲ་བས་འགྲོལ་བར་བྱེད་ན་བཀྲོལ་བར་ བར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་གལ་ཏེ་གཟུ་བོ་དག་ཡོད་ན་དགེ་སློང་མ་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་འདུན་བྱེ་བ་འདི་ལ་གལ་ཏེ་དགེ་སློང་གཟུ་བོ་དག་ཡོད་ན་དེ་དག་གིས་དགེ་སློང་མ་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་ མེད་ན་ཆོས་སྨྲ་བ་དག་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།འདིར་གཞུང་ནི་ཞུ་བ་ལས་བཙུན་པ་རེ་ཞིག་ཀཽ་ཤཱམྦཱི་པའི་དགེ་སློང་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་འདུས་ཤིང་མཆིས་པར་གྱུར་ན། དེ་གཉིས་གང་གིས་དགེ་སློང་མ་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་བགྱི། ཉེ་བ་འཁོར་གཟུ་བོ་དག་གིས་མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་ སོང་སྟེ་བསྟན་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་།བྲམ་ཟེའི་བུ་མོས་ཞུས་པ་ལས་ཀྱང་གལ་ཏེ་གཟུ་བོ་དག་མེད་ན། ཆོས་སྨྲ་བ་དག་ཁོ་ནས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དག་གིས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུ་བོ་དེ་དག་གི་ ལས་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དག་གིས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ།དེ་དག་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་འདུན་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།

此處經文說：“誰使拘睒彌僧團分裂？因非法說者于界內一處作不相混之布薩。” “於此各自之羯磨成立”者，於此羯磨分裂性質之僧團分裂中，各方所作之異羯磨皆各自成立。 “于不隨順己方者則不成立”者，對不隨順己方之人作呵責、訶責、驅擯、還俗、滅擯等羯磨則不成立。 此處經文說：“僧團分裂而住時，若互相滅擯，應說為已滅擯否？佛言：應說為未滅擯。” “僧團之羯磨唯法說者所作方為已作”者，僧團結界等羯磨，若由法說者所作則為已作，若由非法說者所作則非已作。 此處經文說：“僧團分裂時，若一方或他方解界，應說為已解界否？若由法說者解界，應說為已解界。” “於此若有中立者，應為比丘尼等開示”者，於此僧團分裂中，若有中立比丘，彼等應為比丘尼開示。若無彼等，則由法說者開示。 此處經文，問經中說：“大德，若拘睒彌比丘分為兩部而住，彼二者誰應為比丘尼開示？優波離，中立者應往界外開示。“又婆羅門女所問經中說：“若無中立者，則唯由法說者開示。” “彼等之法方隨順者不相應”者，中立者之羯磨與法方隨順者不相應，因彼等屬於僧團，與僧團無別故。

།ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དག་གིས་ནི་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་ དགེ་འདུན་གྱི་ཁོངས་སུ་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་དང་དགེ་འདུན་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་གཟུ་བོའི་དགེ་སློང་དག་གིས་ལས་ལ་ཆོས་སྨྲ་བ་དག་དང་མི་མཐུན་པ་ཉིད་སྤང་བར་བྱ་ཞིང་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ལས་བྱས་ན་ཡང་འཆགས་སོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་ བ་དག་དང་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་སྤང་བར་བྱ་མི་དགོས་ཏེ།དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ལས་བྱས་ན་ཡང་མི་འཆགས་སོ། །རྗེས་སུ་ཞུགས་ན་དེ་ཉིད་ཉམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུ་བོ་རྣམས་ཆོས་སྨྲ་བའམ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་གང་ཡང་རུང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ན། གཟུ་བོ་ཉིད་ ཉམས་ཏེ་གཟུ་བོར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གཟུ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐམ་ལ་གནས་པ་སྟེ། དབུས་ན་གནས་པ་དང་ཞལ་ཅེ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་འཐབ་ཀྲོལ་གྱི་ལྗན་ལྗིན་གྱི་འདམ་རྫབ་སྤངས་པའི་སྐམ་སའི་དབུས་ན་གནས་པ་ཡིན་པས་གཟུ་བོ་དང་དབུས་ན་ གནས་པ་དང་ཞལ་ཅེ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཕྱོགས་དེ་གཉིས་ལས་ཕྱོགས་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་ཤོས་སུ་ཡང་མ་ལྷུང་ལ་ཅིག་ཤོས་སུ་ཡང་མ་ལྷུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྐམ་ལ་གནས་པ་ནི་གཟུ་བོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འདིར་གཞུང་ནི་ཞུ་བ་ལས། ཡངས་པ་ཅན་གྱི་དགེ་སློང་ དག་གི་ས་གཞི་བཅུ་ཕྱུང་བ་ན།དགེ་སློང་གནས་བརྟན་གང་དག་ཕྱོགས་ཅིག་ཤོས་སུ་ཡང་མ་གཏོགས་ལ་ཕྱོགས་གཉིས་པར་ཡང་མ་གཏོགས་པ་དེ་དག་ཅི་ལགས་པར་བརྗོད་པར་བགྱི། སྐམ་ས་ལ་གནས་པ་གཟུ་བོ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི།གཟུ་བོ་ཉིད་ཉམས་པ་དེ་མི་བྱའོ། །འདིར་གཞུང་ནི། དགེ་འདུན་བྱེ་བར་རྣམ་པར་གནས་པ་ན། གཟུ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བགྱི། ཕྱོགས་ཅིག་ཤོས་སུ་རང་འགྲོ་བར་ཡང་མི་བྱ། མངག་པ་གཏང་བར་ཡང་མི་བྱ་ཞིང་། ཕྱོགས་གཉིས་པར་ཡང་རང་འགྲོ་བར་ ཡང་མི་བྱ།མངག་པ་གཏང་བར་ཡང་མི་བྱ་བར་ལུས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྡམ་པར་བྱ། ངག་གིས་ཀྱང་བསྡམ་པར་བྱ་ཞིང་མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་སོང་སྟེ་གསོ་སྦྱོང་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་མའི་དགེ་འདུན་ཕྱོགས་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ལ་གདམས་པར་བྱ་ བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དགེ་སློང་མའི་དགེ་འདུན་ལས་དང་འཁོར་ལོ་མ་བྱེ་བ་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ལས་དང་འཁོར་ལོ་བྱེ་བའི་ཕྱོགས་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་འགབ་ལ་བརྟེན་ཅིང་རྣམ་པར་གནས་པ་དག་ལ་ནི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱི་ཕྱོགས་བཟུང་བ་མེད་པར་ཅི་ནས་ཀྱང་དེ་དག་ བྱེ་བར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

隨順非法方者則不成不相應，因彼等不屬於僧團且與僧團有別故。因此，中立比丘應捨棄與法說者不相應，若與彼等共作羯磨則成立。不必捨棄與非法說者不相應，因與彼等共作羯磨亦不成立。 “若隨從則失其性質”者，中立者若隨從法說者或非法說者任一方，則失去中立性質，不堪為中立者，此為其義。 “中立者”即處於乾地者，為處中者及裁決者，如是彼等遠離諍訟泥濘，住于乾地中央，應知為中立者、處中者及裁決者。于彼二方中，既不墮入一方亦不墮入他方，以此處於乾地者稱為中立者。 如是此處經文，問經中說：“毗舍離比丘開示十事時，上座比丘既不屬一方亦不屬第二方者，應說為何？應說為處於乾地之中立者。” “不應如是”者，不應失去中立性。此處經文說：“僧團分裂而住時，中立者應如何行事？不應自往一方，不應遣使，亦不應自往第二方，不應遣使，應以身自制，以語自制，往界外作布薩。” “應教誡住於此方與他方之比丘尼僧團”者，對於未分裂羯磨與僧輪之比丘尼僧團，依止已分裂羯磨與僧輪之比丘僧團此方與他方而住者，為使彼等不執持比丘僧團之方便，令其決定不分裂故，應教誡並開示。

།འདིར་གཞུང་ནི་དགེ་སློང་མའི་དགེ་འདུན་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་ལ་དགུང་ཟླ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅིང་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་སྩལ་བར་བགྱིའམ། བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་མའི་ དགེ་འདུན་བྱེ་བར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།བྱེ་བ་ལ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་སློང་མའི་དགེ་འདུན་ལས་དང་འཁོར་ལོ་བྱེ་བ་ཕྱོགས་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ལ་ནི་སྔ་མ་ལྟར་གདམས་པར་མི་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའོ། ། གསོལ་བ་ན་མཐུན་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་སློང་མ་བྱེ་བ་ཕྱོགས་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་པར་གནས་པ་དེ་དག་གདམས་ངག་གསོལ་བ་ན། སྲིང་མོ་དག་ཇེ་མཐུན་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་མཐུན་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དབྱར་གྱི་རྙེད པ་ནི་ཆོས་སྨྲ་བ་དབང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དགེ་འདུན་བྱེ་བ་ན་དབྱར་གནས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་རྙེད་པ་ནི་ཆོས་སྨྲ་བ་དག་དབང་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི། ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་དག་མི་དབང་བའོ། །གཉི་ག་འདུས་པ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་བྱས་པར་བགོ་བཤའ་བྱ་བ་དགེ་འདུན་ལ་ཕུལ་བ་ ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་གཉི་ག་འདུས་པ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་བྱས་པར་དགེ་འདུན་ཙམ་ལས་ཕུལ་བའི་བགོ་བཤའ་བྱ་བ་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་དགེ་འདུན་ལ་ཕུལ་བ་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་རྣམས་དབང་བའོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། དབྱར་གནས་པ་ པའི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ཏེ།དགེ་འདུན་ཙམ་ལ་འབུལ་བར་བྱེད་པའི་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཆོས་སྨྲ་བ་དག་ཁོ་ན་དབང་བ་ཡིན་གྱི། ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་དག་ནི་མི་དབང་ངོ་། །ཅི་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་གམ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་ཚད་ཉིད་ཡིན་ན་ དེ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།རྙེད་པ་དབང་བ་དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཆོས་སྨྲ་བ་དག་བཞི་ཡན་ཆད་ཡིན་ན་རྙེད་པ་དེ་དེ་དག་དབང་བར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་དག་ཉུང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཉུང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ་ཅིག་ཤོས་ནི་དེ་ཉིད་ ཡིན་ན་གང་གིས་ཕང་པར་ཕུལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།གལ་ཏེ་དེ་ན་ཆོས་སྨྲ་བ་དག་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་ཚད་པས་ཉུང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བ་ཅིག་ཤོས་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་ཚད་དེ་ཉིད་ཡིན་ན། ཕྱོགས་དེ་གཉིས་ཀྱི་གང་ཟག་གིས་ཕང་བར་རྙེད་པ་དེ་ཕུལ་བའི་ཕྱོགས་དེ་རྙེད་པ་ དེ་དབང་ངོ་།།ཕང་བ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ལག་པ་དང་རྐང་པའི་དྲུང་དག་གི་དཔེ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཉི་གའི་ན་གཉི་གའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཉི་གའི་དགེ་སློང་གི་ཕང་བ་ལ་སོགས་པར་ཕུལ་ན་ཕྱོགས་གཉི་ག་དབང་བའོ།

此處經文說：“對於住於此方與彼方的比丘尼僧團，應當每半月授予教誡與開示否？“佛言：“為使比丘尼僧團不分裂故，應當授予。” “于已分裂者則不如是”者，對於已分裂羯磨與僧輪，住於此方與他方之比丘尼僧團，則不應如前教誡。 “請求時應令定於和合”者，當彼等已分裂而住於此方與他方之比丘尼請求教誡時，應令其定於和合，告誡：“姊妹們，當求和合。” “夏季所得應歸法說者所有”者，僧團分裂時，因安居而得之所得應歸法說者所有，非法說者不得。 “獻與僧團而未分別二眾所共聚者亦然”者，若有未分別法說者與非法說者二方所共聚之眾，而僅獻與僧團之衣等可分物，亦應歸法說者所有。此說明：凡因安居因緣而獻與僧團之所得，亦唯法說者得之，非法說者不得。 若問是否一切皆如是安立，故說：“其中若為僧團之數即彼等”者，於此所得權中，若法說者有四人以上，則安立彼等得此所得。 若問彼等若少時當如何行，故說：“若少而他方為彼數時，隨所獻之方得之”者，若彼處法說者少於僧團之數，而非法說者他方具足僧團之數時，則此二方中誰獻所得，彼方得之。所說”獻”者，以手足為喻。 “若屬二方則二方得”者，若獻與二方比丘之手足等處，則二方均得。

།དེ་ལ་ཕྱོགས་གཉི་གས་ཇི་ལྟར་བགོ་པར་བྱ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གང་ཟག་ལས་ཆ་ཉིད་ཡིན་གྱི་དགེ་འདུན་ལས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཕྱོགས་གཉི་ག་དབང་བའི་རྙེད་པ་དེ་ལ་ཕྱོགས་གཉི་གའི་གང་ཟག་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཆ་ཉིད་དུ་བགོ་པར་བྱའི། ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྨྲ་བའི་དགེ་འདུན་གྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ལས་ཕྱེད་ཕྱེད་དུ་བགོ་བ ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ལས་བྱེ་བའི་གཞི་ཞུ་བ་དང་། བྲམ་ཟེའི་བུ་མོའི་སྐབས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་ནས་འབྱུང་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ལས་བྱེ་བའི་གཞི་རྫོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ད་ནི་འཁོར་ལོ་བྱེ་བའི་གཞི་སྨྲ་པར་འདོད་ནས། དེ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་ གྱི་དབྱེན་ནི་ཆོས་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་གསོལ་བས་སམ་དོན་དེས་ཚུལ་ཤིང་ལེན་དུ་འཇུག་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་ནི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་གསོལ་བས་དབྱེན་བྱེད་པ་དང་དོན་དེས་ཚུལ་ཤིང་ལེན་དུ་འཇུག་པས་ དབྱེན་བྱེད་པའོ།།དེ་ལ་ཆོས་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་གསོལ་བས་དབྱེན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐར་བའི་ལམ་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགྱེད་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་གིས་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ དགེ་འདུན་ལ་གསོལ་བས།དགེ་འདུན་འབྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་སྔགས་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་ཤ་ཟ་སྟེ། བདག་ཅག་གིས་ཤ་བཟའ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞི་དེ་ལས་སྲོག་ཆགས་གསོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་འོ་མ་ འཐུངས་ཏེ།བདག་ཅག་གིས་བཏུང་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞི་དེ་ལས་བེའུ་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་ལན་ཚྭ་ཟ་སྟེ། བདག་ཅག་གིས་བཟའ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁུ་བ་ལས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སྦྱོང་གོ་ཏ་མ་ནི་གོས་ དྲས་པ་གྱོན་ཏེ་བདག་ཅག་གིས་བགོ་བར་མི་བྱའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞི་དེ་ལས་དད་པས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཆུད་ཟོས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་དགོན་པ་ན་གནས་པར་བྱེད་དོ། །བདག་ཅག་ནི་གྲོང་དུ་གནས་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞི་དེ་ ལས་དད་པས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་མ་སྤྱད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

若問兩方如何分配，故說：“其中應按人數分配，而非按僧團分配”者，於此兩方所得之物，應按兩方各有幾許人數而分配，而非按法說者與非法說者兩僧團各半分配。 “羯磨分裂之詢問及婆羅門女品”者，此二品中所出已說訖。“羯磨分裂品竟”者已說訖。 今欲說僧輪分裂品，為攝其義故說：“僧團分裂乃以異於正法之事請求，或以此事令取羯磨籌”者，僧團分裂由二因成：以異於正法之事請求而作分裂，及以此事令取羯磨籌而作分裂。 其中”以異於正法之事請求而作分裂”者，此處謂：為使離於解脫正道，欲作分裂之人以非法方便向僧團請求而分裂僧團。其咒語為：“具壽等，沙門喬答摩食肉，我等不應食肉。何以故？因彼致使殺生故。沙門喬答摩飲乳，我等不應飲。何以故？因彼損害犢子故。沙門喬答摩食鹽，我等不應食。何以故？因彼乃精液所成故。沙門喬答摩著縫製衣，我等不應著。何以故？因彼令信施浪費故。沙門喬答摩住阿蘭若，我等當住聚落。何以故？因彼令信施未盡用故。”

།ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཁྱེད་ཅག་ལས་གང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་གནས་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་དག་པ་དང་གྲོལ་བ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འདོད་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་། ལེགས་པར་འཛིན་པ་དེས་དགེ་སྦྱོང་ གཽ་ཏ་མ་ལས་རིང་དུ་གྱིས་ཤིག་།སོ་སོར་གྱིས་ཤིག་།ཐ་དད་དུ་གྱིས་ཤིག་།རྒྱང་སྲིངས་ཤིག་།ཐག་སྲིངས་ཤིག་།ལོགས་ཤིག་ན་འདུག་ཤིག་ཅེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་དེས་ཚུལ་ཤིང་ལེན་དུ་འཇུག་པས་དབྱེན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་དོན་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་ཞེས་སྔར་སྨོས་པའི་དོན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་གིས་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་དགེ་འདུན་ལ་ཚུལ་ཤིང་ལེན་དུ་འཇུག་པས་དགེ་འདུན་འབྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་སྔགས ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་།དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་ཤ་ཟ་སྟེ། བདག་ཅག་གིས་ཤ་བཟའ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞི་དེ་ལས་སྲོག་གཅོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་འོ་མ་འཐུངས་ཏེ། བདག་ཅག་གིས་བཏུང་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞི་དེ་ལས་བེ+ེའུ་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་ལན་ཚྭ་ཟ་སྟེ། བདག་ཅག་གིས་བཟའ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁུ་བ་ལས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་ནི་གོས་དྲས་པ་གྱོན་ཏེ། བདག་ཅག་གིས་བགོ་བར་མི་བྱའོ། །དེ ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།གཞི་དེ་ལས་དད་པས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཆུད་ཟོས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སྦྱོང་གོ་ཏ་མ་ནི་དགོན་པ་ན་གནས་པར་བྱེད་དེ། བདག་ཅག་གིས་གྲོང་དུ་གནས་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞི་དེ་ལས་དད་པས་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་མ་སྤྱད་པར་འགྱུར་ བའི་ཕྱིར་རོ།།ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཁྱེད་ཅག་ལས་གང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་གནས་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་དག་པ་དང་གྲོལ་བ་དང་། ངེས་པར་འགྱུར་བར་འདོད་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་ལེགས་པར་འཛིན་པ་དེས་ཚུལ་ཤིང་ལོངས་ཤིག་ཅེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །དབྱེ་བར་བྱ་བ་དགེ་འདུན་གྱི་ ཚད་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་མཚམས་ཀྱི་ནང་ན་གཞན་དགེ་འདུན་གྱི་ཚད་དག་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་མི་འཆགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་སོ་སོ་ན་དགེ་འདུན་གྱི་ཚད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དེས་དགེ་འདུན་དབྱེ་བ་དེ་མི་འཆགས་སོ། །འདིར་དགེ་ འདུན་གྱི་ཚད་ནི་བཞི་ཡན་ཆད་དོ།

“具壽等，汝等中凡欲以此五種苦行處而得清凈、解脫、出離，並忍受、善持者，當遠離沙門喬答摩，當各自分開，當分別而住，當遠遠離開，當遙遙相隔，當另處而住。” “以此事令取羯磨籌而作分裂”者，此處”以此事”即指前述”異於正法之事”，即欲作分裂之人為使離於正法，令隨順非法方便之僧團取羯磨籌而分裂僧團。其咒語為：“具壽等，沙門喬答摩食肉，我等不應食肉。何以故？因彼致使殺生故。沙門喬答摩飲乳，我等不應飲。何以故？因彼損害犢子故。沙門喬答摩食鹽，我等不應食。何以故？因彼乃精液所成故。沙門喬答摩著縫製衣，我等不應著。何以故？因彼令信施浪費故。沙門喬答摩住阿蘭若，我等當住聚落。何以故？因彼令信施未盡用故。具壽等，汝等中凡欲以此五種苦行處而得清凈、解脫、出離，並忍受、善持者，可取羯磨籌。” 若所分裂之僧團不滿法定人數，且界內亦無其他滿法定人數之僧團，則不成立。此謂：若兩方各自均不滿僧團法定人數，則作分裂者所為之僧團分裂不成立。此處僧團法定人數為四人以上。

།འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དགེ་འདུན་གྱི་ཁ་བསྐང་དུ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །ཅི་འབྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚམས་མེད་པར་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་གཉི་ག་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཤེས་ན་མཚམས་ མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།ཆོས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་དུ་ཤེས་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་བཞིན་དུ་དགེ་འདུན་འབྱེད་པར་བྱེད་ན་དེ་ལ་མཚམས་མེད་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་ པ་ལ་ནི་མཚམས་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་བསམ་པས་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབྱེན་ལ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་། མཚམས་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་ཆུད་ཟ་བ་དེ་ལས་བཟློག་ཅིང་དབྱེན་བྱེད་པ། འགྲོ་བ་རྣམས་ཐར་པ་ལས་བཟློག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ལ་ཕན་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་དབྱེན་ལ་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་བྱེད་ན་དེས་ཀྱང་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དག་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ཡིན པས་མཚམས་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཡིད་གཉིས་ནི་འདུ་ཤེས་དང་འདྲ་བས་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ་ན་ཡང་དེ་མཚམས་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །འཁོར་ལོ་བྱེད་པའི་གཞིའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ད་ནི་རྩོད་པའི་གཞི་སྨྲ་བར་འདོད་ནས། རྩོད་པ་ནི་རྣམ་ པ་བཞི་སྟེ།འགྱེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དང་། མ་གདམས་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དང་། ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དང་། བྱེ་བའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་སྟེ་དེ་ལ་འགྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལས་རྩོད་པ་ནི་འགྱེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་རྩོད་པ་བཞི་པོ་གང་དག་ཡིན་ པ་དེ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར།འཁྲུག་ལོང་གི་རྒྱུ་བཞིའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཚིག་གི་ཕྱིར་སེམས་གཞོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་འཁྲུག་ལོང་ཞེས་བྱའི་ཁྲོ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དགྲ་བོས་མི་མཐུན་པར་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དགོངས་ཀྱི་ ཚིག་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འཁྲུག་ལོང་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གདགས་སོ། །གལ་ཏེ་ཚིག་གི་ཕྱིར་སེམས་གཞོལ་བ་འཁྲུག་ལོང་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་རྩོད་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་གཙུག་ལག་ལས་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་འཐབ་པ་དང་མཚང་འདྲུ་བ་དང་། རྩོད་པ་དང་། འགྱེད་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་འགྱེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཤེ་ན།འདི་ལྟར་འཐབ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚིག་གི་ཕྱིར་གཞལ་བའི་འཁྲུག་ལོང་འདིའི་འཁོར་ཡིན་ཏེ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

作分裂者本人亦不得充任非法方之僧團人數。若問是否一切分裂皆成無間罪？為此說：“若如實知法與非法二者，則成無間罪。“即若明知法即是法、非法即是非法，而仍作僧團分裂，則成無間罪過。若於法想為非法，于非法想為法者，則不成無間罪，因其無顛倒執行之意樂故。 “于分裂想為法者亦然”，此句應連線”即成無間罪”。若以”此能遮止無餘涅槃之損失，作分裂能令眾生遠離解脫，此實為欲界主之大利”等見解，將分裂視為正法而作僧團分裂，因其如實知法與非法，故亦成無間罪。 疑惑與想同理，故應知若對此生疑，亦成無間罪。“破輪之事”已說畢。 今欲說諍事，故言：“諍有四種：為爭執而諍、為不教誡而諍、為犯墮而諍、為分裂而諍。其中，因爭執之因而諍即為爭執諍。餘者亦應如是說。“為確定此四種諍之自性，故說：“爭亂有四因。“此處”爭亂”指心向言詞，非謂嗔怒。“言詞”指敵對不善語，非僅指語言本身，故名之為爭亂。 若問：若心向言詞為爭亂，且此即為諍，則經中何故說”依此而有斗諍、揭短、爭論、爭執，是為爭執諍”？答：斗諍等是心向言詞之爭亂的眷屬，因從彼相續而生故。

།ཡང་དག་པར་ན་འཁྲུག་ལོང་ཉིད་རྩོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྩོད་ པའི་གཞི་ཡིན་པས་གཞིར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ནི་འགྱེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་ཡིན་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཁྲུག་ལོང་གི་རྒྱུ་བཞི་པོ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་སྤོང་བ་དང་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དང་། ལས་ལ་མཐུན་པ་མི་སྦྱིན་ པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་ངེས་པ་ཉིད་དེ་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེའམ། ཆོས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་ གཉིས་སུ་འདྲེན་པའོ།།དེ་ལྟར་དངོས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་དེ་ནི་འཁྲུག་ལོང་གི་རྒྱུ་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་དེ་འབའ་ཞིག་འཁྲུག་ལོང་དང་པོའི་རྒྱུར་བཞག་སྟེ། དེ་ལྟར་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སྤྱོད་པ་ལས་ ཀྱང་འགྱེད་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་བླངས་ཤེའམ་བྱིན་ཞེའམ་ལུས་སུ་བསྐོས་པ་འདི་མ་བྱས་ཞེས་འགྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བྱ་བའོ་ཞེའམ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ འདིར་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དག་མ་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་མི་བྱ་སྟེ།དེས་ན་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ལ་འགྱེད་པ་འདི་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར། དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལས་འགྱེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་འདི་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི།གདམས་ངག་ལ་སོགས་པ་འཇོག་པར་འགྱུར་བས་གཞན་སྤོང་བ་སྟེ། འདི་ནི་འཁྲུག་ལོང་གི་རྒྱུ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དེ་ལས་མི་གདམས་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།

實際上，爭亂即是諍，因為應知諍事之基礎，即基礎事物是爭執諍故。 若問此四種爭亂因為何？為此說：“於事物真實性之顛倒執行、捨棄、具犯墮性，及不予羯磨和合。” “事物真實性”者，即其自性，亦即自體之異名。“于彼顛倒執行”者，即不確定，如說”是法”或”非法”等而作二分。如是於事物真實性之顛倒執行，是第一爭亂因。 若問：何故僅立事物真實性之顛倒執行為第一爭亂因？因於如是事物行相中亦生爭執，如”汝為何取此？""為何給予？""為何未作此指派？“等爭執，亦非非事物真實性，因涉及”應作”或”不應作”故。 答：此處不應理解為未攝如是相應者。故唯於事物自體生此爭執，因此應知此爭執諍從事物真實性之顛倒執行而生。 “捨棄”者，即捨棄他人，因將教誡等置之不理，

།ལྟུང་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། འཁྲུག་ལོང་གི་རྒྱུ་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་འབྱུང་ངོ་། །ལས་ལ་མཐུན་པ་མི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གསོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ལ་མཐུན་པ་མི་སྦྱིན་པ་སྟེ་དེ་ནི་འཁྲུག་ལོང་གི་རྒྱུ་བཞི་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་འབྱུང་ངོ་། །འཁྲུག་ལོང་གི་རྒྱུ་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་བསྐྱེད་པའི འཁྲུག་ལོང་བཞི་པོ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར།རྒྱུ་དང་པོ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱ་བས་ཉེ་བར་ཞིའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། རྒྱུ་དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བྱུང་བའི་འཁྲུག་ལོང་འགྱེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་ཞེས་ བྱ་བ་དེ་ནི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱ་བས་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་ཏེ།མངོན་སུམ་གྱིས་འདུལ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་གང་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་གཅིག་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ནི་རྒྱུད་གཅིག་ཅེས་བྱ་སྟེ་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་ གཞག་པར་བྱ་བའོ།།ངེས་པ་བསྐྱེད་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་དེས་ཤེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལྟར་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་ནི་ངེས་པ་བསྐྱེད་པ་ལྡོག་པས་དེས་ན་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱ་བས་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པར་ཉེ་བར་ཞི་བར་ འགྱུར་ཏེ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་གཉིས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་འདི་དང་དག་པ་སྦྱིན་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བྱུང་བའི་འཁྲུག་ལོང་མི་གདམས་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་གཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ཞེས་སྨོས་པ་འདི་དང་དག་པ་སྦྱིན་པས་ཉེ་བར་ ཞི་བར་འགྱུར་ཏེ།དྲན་པས་འདུལ་བ་དང་མ་མྱོས་པས་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གླེང་བར་བྱ་བ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་དྲན་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་འདི་འདུལ་བ་ལ་ནི་དྲན་པས་འདུལ་བའི་རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ལ། གླེང་བར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་མྱོས་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ངེས་ པ་སྐྱེས་ཤིང་འདུ་ཤེས་མ་ཉམས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་མ་མྱོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེས་འདུལ་བ་ནི་འདིར་མ་མྱོས་པས་འདུལ་བའི་རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡོད་ལ། རྒྱུ་མེད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་ལ་རྒྱུ་དང་ བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱ་བས་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་སྤོང་བར་འོས་པ་ཉིད་ངེས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། དག་པ་སྦྱིན་པས་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་ཏེ། སྤོང་བའི་རྒྱུ་མེད་ན་དག་པ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།

“具犯墮性”者，是第三爭亂因，於此因犯墮而生諍。“不予羯磨和合”者，即于白羯磨等事不予和合，此為第四爭亂因，由此因作事而生諍。 若問：由此四種爭亂因所生之四種爭亂，如何得以息滅？為此說：“從第一因所生者，以成一相續而息滅。” 所謂第一因，即從事物真實性之顛倒執行所生之爭亂、爭執諍，以成一相續而得息滅。此即所謂現前調伏。“相續”者，即決定了知，于某事物有一決定了知，此事物即名一相續，應立為一。即以生起決定、成一向之義。 如是，於事物自體之顛倒執行即是疑惑，疑惑則與生起決定相違，故以成一相續而息滅顛倒執行，因成一向故。 “從第二因所生者，以此及與清凈而息滅”者，即從第二因——所謂捨棄所生之爭亂、不教誡諍，以此所說一相續及與清凈而得息滅。此即所謂憶念調伏及不癡調伏。 如是，與所誹謗事相關之憶念，以此調伏者，是為憶念調伏之諍息滅。于所誹謗事本因癡故，後生決定、成不失念自性者，此處名為不癡，以此調伏者，此處是為不癡調伏之諍息滅。 捨棄有因者亦有之，無因者亦有之。其中若是有因者，則以成一相續而息滅由此所生之諍，因已決定應捨棄故。若是無因者，則以與清凈而息滅，因無捨棄因故清凈得以安住故。

།དེ་ ལྟར་ན་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་སྤང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བསྟན་ཏོ།།རྒྱུ་གསུམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཕྱིར་བཅོས་པ་དང་ངེས་པར་འཛིན་པ་ལ་སྦྱར་བ་ཉིད་སྦྱིན་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལས་བྱུང་བའི་འཁྲུག་ལོང་ ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཕྱིར་བཅོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཤགས་པས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བ་དང་ངེས་པར་འཛིན་པ་ལ་སྦྱར་བ་ཉིད་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཚོལ་དུ་གཞུག་པས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱའོ།།ལྟུང་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པར་ ཤེས་པས་ན་རང་གི་ངོ་བོའི་ཉེས་པ་དང་།རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ་ན་རང་གི་ངོ་བོའི་ཉེས་པས་སོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ན་རང་གི་ངོ་བོའི་ཉེས་པས་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ལ་ནི་ཕྱིར་བཅོས་པས་བསལ་བ་བྱས་ན་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་མི་ ཤེས་པ་ན་རང་གི་ངོ་བོའི་ཉེས་པས་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ལ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་བཙལ་ནས་བསལ་བར་ནུས་པས་དེ་ལ་ནི་ངེས་པར་འཛིན་པ་ལ་སྦྱར་བ་ཉིད་སྦྱིན་པས་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བསྟན་ཏོ།།ཐ་མ་ནི་སྦྱིན་དུ་གཞུག་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ལ་མཐུན་པ་མི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་འཁྲུག་ལོང་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ལས་ལ་མཐུན་པ་སྦྱིན་དུ་གཞུག་པས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་སྟེ། མཐུན་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་བྱ་བའི་ ཕྱིར་རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱ་བས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱའོ་ཞེས་གང་བསྟན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། འགྱེད་པ་གཉིས་རང་གིས་མ་ནུས་ན་ཆོགས་པར་དབྱུང་བ་ངག་གིས་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་འགྱེད་པར་བྱེད་ པའི་གང་ཟག་དེ་གཉིས་རང་གིས་རྩོད་པ་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་མི་ནུས་ན་ཚོགས་པར་དབྱུང་བ་དག་གིས་དོན་དེ་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་ཅིང་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱའོ།།འོ་ན་འགྱེད་པ་མང་པོ་དག་འབྱུང་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འགྱེད་པ་གཉིས་ཞེས་གཉིས་ཀྱི་ཚིག་ཏུ་བྱས་ཤེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི་དེ་ ནི་ཕྱོགས་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གནས་པས་དེ་ལ་གཉིས་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚོགས་པར་དབྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་གིས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དག་གིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །དགེ་སློང་ཇི་ལྟ་བུ་དག་གིས་ཤེ་ན་དེའི་ཕྱིར་འདྲ་བ་དག་གིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ སོ།།སུ་འདྲ་བ་དག་གིས་ཤེ་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ་འགྱེད་པ་དེ་གཉིས་སོ།

如是已說明由二因息滅從捨棄因所生之諍。“從第三因所生者，以懺悔及授與決定執持而息滅”者，即從第三因——所謂具犯墮性所生之爭亂、因犯墮諍，以懺悔所謂悔過而息滅，及以授與決定執持，即令尋求其自性而息滅。 具犯墮性有二種：知時之自性過失，及不知時之自性過失。其中，于知時之自性過失所致具犯墮性，若作懺悔除罪，則從此所生之諍得以息滅。于不知時之自性過失所致具犯墮性，則應尋求其自性而能除罪，故於此以授與決定執持而從此所生之諍得以息滅。 如是已說明由二因息滅從具犯墮性因所生之諍。“最後者，以令給予而息滅”者，最後即從不予羯磨和合因所生之爭亂、作事諍，以令給予羯磨和合而息滅，因若成和合，則作事諍得以息滅。 若問：如前所說”以成一相續而息滅”者，云何成一相續？為此說：“若二爭執者自不能者，眾中出言善成辦。“若彼二爭執者自不能息滅其諍，則由眾中出言者善為成辦、成一向。 若問：當有多爭執者時，何故說”二爭執者”而作二數？誠然，此因分為二方而住，故成二性。 若問：何等眾中出言者？為此說：“由諸比丘。“若問：何等比丘？為此說：“由相似者。“若問：與誰相似？為此說：“與彼二者”，即與彼二爭執者。

།ཇི་སྙེད་དག་གིས་ཤེ་ན་དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །གཅིག་ཡན་ཆད་དུའང་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དགེ་སློང་གཅིག་གམ་དུ་མ་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་དེ་ གཉིས་ཀྱིས་འདྲ་བར་བྱ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར།གཟུ་བོ་དག་ལས་འདྲ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཕྱོགས་གཉི་གའི་དབུས་ན་གནས་པ་ལ་བརྟན་པ་ནི་གཟུ་བོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་འདིར་གཞུང་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྐབས་ཀྱི་རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱ་བ་ཞུ་བའི་གཞུང་ཁ་ཅིག་ ལས་དགེ་སློང་གཟུ་བོ་གང་ཞེ་ན།ཕྱོགས་ཅིག་ཤོས་སུ་ཡང་མ་སོང་ལ་གཉིས་པར་ཡང་མ་སོང་བ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་དགེ་འདུན་གྱིས་གཏན་དུ་བསྐོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུ་བོ་དེ་དག་དགེ་འདུན་གྱི་གནས་དེར་གཏན་དུ་དགེ་འདུན་གྱི་རྩོད་པ་བྱུང་ངོ་ ཅོག་རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྐོ་བར་བྱའི།རྩོད་པ་གཅིག་གི་ཕྱིར་འཕྲལ་ལ་བསྐོ་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དགེ་འདུན་གྱིས་སྤྲོ་བར་བྱས་ནས་གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐོའོ། །དེའི་སྔགས་ནི་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱོད་དགེ་འདུན་ལ་རྩོད་པ་བྱུང་བ་བྱུང་བ་ རྣམས་མངོན་སུམ་གྱིས་འདུལ་བས་རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱེད་པར་སྤྲོའམ།སྤྲོའོ། །དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། །གཟུ་བོ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་དགེ་འདུན་ལ་རྩོད་པ་བྱུང་བ་བྱུང་བ་རྣམས་མངོན་སུམ་གྱིས་འདུལ་བས་རྣམ་པར་ཞི་བར་བགྱིད་པ་སྤྲོ་ན། གལ་ཏེ། དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན། དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་གཟུ་བོ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་རྩོད་པ་རྣམ་པར་ཞི་བར་བགྱིད་པ་བསྐོ་བར་བགྱི་སྟེ། གཟུ་བོ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་དགེ་འདུན་ལ་རྩོད་པ་བྱུང་བ་བྱུང་བ་རྣམས་མངོན སུམ་གྱིས་འདུལ་བས་རྩོད་པ་རྣམ་པར་ཞི་བར་བགྱིད་དོ།།འདི་ནི་གསོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་འཐབ་མོ་མི་སྐྱེད་པ་བསྐོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུ་བོ་བསྐོ་བ་འདིར་གང་ཟག་དེ་ལྟ་བུ་བསྐོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་ཤིང་ བསླབ་པ་འདོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གཟུ་བོར་བསྐོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། འདིར་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསླབ་པའི་གཞི་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བག་རྐྱོང་བ་ཞུམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཕམ་པར་འགྱུར་བ་ཙམ་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་དོ།

若問：“需要幾位？“為此說：“由一位以上。“意思是一位以上皆可。若問：“彼二者應與何等一位或多位比丘相似？“為此說：“應與中立者相似。“應知中立者即安住于兩方中間者。 如是此中，經文即別解脫品中息滅諍事請問經文中說：“何為中立比丘？謂既不偏向一方，亦不偏向第二方者。” “彼等應由僧團永久任命”者，僧團應於該處永久任命彼等中立者，為息滅一切所生僧團諍事，而非為一諍事暫時任命。此亦由僧團徵詢同意后，以白二羯磨任命。 其咒詞為：“某名者，汝愿于僧團所生諸諍，以現前律而息滅否？""願意。""大德僧眾請聽！此某名中立者愿于僧團所生諸諍，以現前律而息滅。若僧團時機已至且允許，請僧團開許，僧團將任命此某名中立者為息滅諍事者。此某名中立者將於僧團所生諸諍，以現前律而息滅諍事。此為白羯磨”等如是所說。 “於此應任命不生爭執者”者，於此中立者任命，應任命如是人。“知慚且欲學”者，應與”應任命為中立者”相連。此中”知慚”者，於一切已正受學處生起謹慎畏縮，不僅限於波羅夷。

། མ་མོ་ལས་འདི་སྐད་དུ་གསུངས་ཏེ། དགེ་སློང་ཆོས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་བཙལ་བར་བྱ་སྟེ། ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་གང་ཞེ་ན། ཅི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་དང་པོ་ནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ངོ་ཚ་ཤེས་ཤིང་འགྱོད་པ་དང་ལྡན་ལ་བསྡམས་པ་དང་། བསླབ པ་འདོད་པ་དང་།འདུལ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་ཤིང་ཐོས་པ་འཛིན་པ་ཐོས་པ་བསགས་པ་དང་། ལུང་ཐོན་པ་དང་། རྩོད་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། རྩོད་པ་ཀུན་ནས་སློང་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། རྩོད་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་མཁས་པ་དང་། རྩོད་པ་འགོག་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། རྩོད་ པ་འགགས་ནས་ཕྱིས་མི་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་དང་།བསྟན་བཅོས་ལ་མཁས་པ་དང་། གཞི་ལྷག་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མཁས་ཤིང་ཉེས་རྩོམ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཉེས་རྩོམ་བྱེད་དུ་མི་འཇུག་པ་དང་། ལུས་དང་ངག་གིས་མི་འཇུག་པ་དང་། སྨྲ་བར་བྱེད་ཅིང་སྨྲས་པ་བརྡ་ཕྲད་པར་བྱེད་ པ་དང་།གོ་བར་བྱེད་ཅིང་བསྒོ་བ་བརྡ་ཕྲད་པར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱས་པ་བརྡ་ཕྲད་པར་བྱེད་པ་དང་། ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅིང་ངེས་པར་བརྟགས་པ་བརྡ་ཕྲད་པར་བྱེད་པ་དང་། འདུན་པས་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཞེ་སྡང་གིས་ འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་།གཏི་མུག་གིས་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། འཇིགས་པས་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གཟུ་བོ་ཆོས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པོ་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དམ་ཟང་ཟིང་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་མི་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ། དེ་དག་ འདིར་ཅི་རིགས་པར་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།འདུལ་བ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྟུང་བ་དང་ལྟུང་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྩོད་པ་བྱུང་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་མཁས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྩོད་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། རྩོད་པ་ཀུན་ནས་སློང་ བ་ལ་མཁས་པ་དང་།རྩོད་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་མཁས་པ་དང་། རྩོད་པ་འགོག་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། རྩོད་པ་འགགས་ནས་ཕྱིས་མི་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པའོ། །རྣམ་པར་ཞེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་རྣམ་པར་ངེས་པས་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། དེས་ནི་བསྟན་བཅོས་ལ་མཁས་པ་བསྡུས་སོ། ། བརྟན་ཞིང་ཉེས་རྩོམ་མེད་པར་འཇུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལུས་དང་ངག་གིས་མི་འཇུག་པ་བསྡུས་སོ། །ཉེས་རྩོམ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་གཞི་ལྷག་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མཁས་ཤིང་ཉེས་རྩོམ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དང་ཉེས་རྩོམ་བྱེད་དུ་མི་འཇུག་པ་བསྡུས་སོ། །སྙོམས པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།འདུན་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་འཇིགས་པས་མི་འགྲོ་བ་བསྟན་ཏོ།

摩摩經中如是說：應尋求具足二十二法之比丘。何為二十二？即：具壽者具足戒律且本來圓滿，知慚且有悔心而自制，樂學，于律極為明確且持聞、積聞，通達經教，善巧于諍論，善巧于諍論生起，善巧于諍論差別，善巧于止息諍論，善巧于諍論止息后不再生起，善巧于論典，善巧于增上行為且無過失語，不令作過失，身語不行，能言說且令言說相通，能開示且令教誡相通，能顯明且令顯明相通，能決定且令決定相通，不隨欲行，不隨嗔行，不隨癡行，不隨畏行。具足此二十二中立法者，不依於法受用或資具受用而偏向任何一方。如是所說，應知此處隨理攝略。 “于律極為明確”者，意為善巧于犯戒與非犯戒。“善巧于諍論行為”者，即善巧于諍論、善巧于諍論生起、善巧于諍論差別、善巧于止息諍論、善巧于諍論止息后不再生起。“明確決定”者，由義理決定而不變異，此攝善巧于論典。“穩重且無過失而行”中，“穩重”攝身語不行，“無過失而行”攝善巧于增上行為且無過失語及不令作過失。“平等”者，顯示不隨欲、嗔、畏而行。

།བརྡ་ཕྲད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་གྱིས་བསྒོ་བ་བརྡ་ཕྲད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། །བརྡ་ཕྲད་པ་སྟེ་དེས་ནི་སྨྲས་པ་བརྡ་ཕྲད་པར་བྱེད་པ་དང་བསྒོ་བ་བརྡ་ཕྲད་པར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པར་བྱས་ པ་བརྡ་ཕྲད་པར་བྱེད་པ་དང་།ངེས་པར་བརྟགས་པ་བརྡ་ཕྲད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འོག་མ་བཞི་བསྡུས་སོ། །བརྡ་སྤྲོད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྡ་སྤྲོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེས་ནི་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དང་གོ་བར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ རིག་པར་བྱེད་པ་དང་།ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གོང་མ་བཞི་བསྡུས་སོ། །མཁས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨོངས་པ་མེད་ཅིང་མཁས་པ་སྟེ། དེས་ནི་གཏི་མུག་གིས་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་བསྡུས་ཏེ། དེ་བས་ན་འདི་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་རིག་ པར་བྱའོ།།དེ་དག་གིས་ཉེ་བར་མ་ཞི་ན་དགེ་འདུན་ལ་དབུལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུ་བོ་དེ་དག་གིས་རྩོད་པ་དེ་ཉེ་བར་མ་ཞི་ན་དགེ་འདུན་ལ་དབུལ་བར་བྱའོ། །དེས་མ་ནུས་ན་གསལ་བ་དག་བསྐོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་འདུན་དེས་རྩོད་པ་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་མ་ནུས་ན་དགེ་སློང་གསལ་བ་ དག་བསྐོ་བར་བྱའོ།།གསལ་བ་དུ་དག་བསྐོ་བར་བྱ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། དགེ་འདུན་གྱི་ཚད་ལས་མི་ཉུང་བ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་སོང་ན་དགེ་འདུན་དུ་ཚང་བ་དག་བསྐོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཡང་དགེ་འདུན་གྱིས་སྤྲོ་བར་བྱས་ནས། གསོལ་བ་དང་ གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐོའོ།།དེའི་སྔགས་ནི་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱོད་དགེ་འདུན་ལ་རྩོད་པ་བྱུང་བ་རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱེད་པ་སྤྲོའམ། སྤྲོའོ། །དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། །དགེ་སློང་གསལ་བ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་དགེ་འདུན་ལ་རྩོད་ པ་བྱུང་བ་རྣམ་པར་ཞི་བར་བགྱིད་པར་སྤྲོ་ན་གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན་དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་།དགེ་འདུན་གྱིས་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་གསལ་བར་བསྐོ་བར་བགྱི་སྟེ། གསལ་བ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་དགེ་འདུན་ལ་རྩོད་པ་བྱུང་བ་རྣམ་པར་ཞི་ བར་བགྱིད་དོ།།འདི་ནི་གསོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྡེ་ཚན་དེས་མ་ནུས་ན་རང་གི་གསལ་བ་དག་བསྐོ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུ་བོའི་སྡེ་ཚན་ནམ་གསལ་བའི་སྡེ་ཚན་ནམ་གསལ་བའི་ཡང་གསལ་བའི་སྡེ་ཚན་གང་ཡང་རུང་བས་རྩོད་པ་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བར་མ་ ནུས་ན་སྡེ་ཚན་དེ་དག་གིས་གསོལ་བ་དག་བསྐོ་བར་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དགེ་འདུན་གྱི་ཚད་ལས་མི་ཉུང་བ་དག་གོ་ཞེས་སྔར་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ནི་དེ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

“相通”者，即他人所教誡能相通，此為相通。由此攝”言說相通”、“教誡相通”、“顯明相通”、“決定相通”等后四語。“能表達”者，即能令他人理解，此為能表達。由此攝”能言說”、“能開示”、“能顯明”、“能決定”等前四語。“善巧”者，即無愚且明達，由此攝至”不隨癡行”。是故應知以此攝一切。 若彼等未能平息，則應呈予僧團。即若彼等中立者未能平息諍論，則應呈予僧團。若彼不能，則應選派明達者。即若彼僧團不能平息諍論，則應選派明達比丘。 若問應選派幾位明達者，為此說：“不少於僧團數量者”。意即若出界外，則選派足以構成僧團數者。此亦由僧團歡喜后，以白二羯磨選派。 其咒語為：“某某名者，你歡喜為僧團平息所生諍論否？歡喜。大德僧眾請聽！此某某名比丘歡喜為僧團平息所生諍論，若僧團時至堪忍，愿僧團開許，僧團當選派某某名為明達者。此明達某某名者當爲僧團平息所生諍論。此為白”等如是所說。 若彼部未能，則應選派自部明達者。即若中立部或明達部或明達之明達部任一不能平息彼諍論，則應知彼等部應選派請願者，即前所說”不少於僧團數量者”之意趣。

།འདིར་གཞུང་ནི་ཁ་ཅིག་ལས། གཟུ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་བ་དག་བསྐོ་བར་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་ དགེ་སློང་གཟུ་བོ་དག་གིས་རྩོད་པ་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་མ་ནུས་ན།དགེ་སློང་གཟུ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་སློང་གསལ་བ་དག་བསྐོ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཁ་ཅིག་ལས་དགེ་འདུན་གྱིས་གསལ་བ་དག་བསྐོ་བར་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་རྩོད་པ་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་མ་ནུས་ ན།གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱིས་དགེ་སློང་གསལ་བ་དག་བསྐོ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ་འདིར་དེ་གཉི་ག་ཡང་རུང་ངོ་། །མི་ནུས་ཤིང་གཞན་མི་བྱེད་ན་གང་ལས་བླངས་པ་དེ་ལ་དབུལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གསལ་བ་དང་གསལ་བའི་ཡང་གསལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་རྩོད་པ་དེ་ཉེ་བར་ ཞི་བར་བྱེད་མ་ནུས་ཤིང་།རང་གི་སྡེ་ཚན་ལས་སྡེ་ཚན་གཞན་བསྐོ་བར་ཡང་མི་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་དང་པོ་རྩོད་པ་དེ་གང་ལས་བླངས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱིར་དབུལ་བར་བྱ་བ་སྟེ། གསལ་བའི་ཡང་གསལ་བ་དག་གིས་ནི་གསལ་བ་དག་ལའོ། །གསལ་བ་དག་གིས་ནི་གཟུ་བོ་དག་ལའམ། དགེ་ འདུན་དག་ལའོ།།གཟུ་བོ་དག་གིས་ནི་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་ལའོ། །གནས་བརྟན་དག་གིས་ནི་རྩོད་པ་སྦེད་པ་ལའོ། །དེས་ནི་དགེ་འདུན་དག་ལའོ། །ཕྱིར་འོངས་ན་དགེ་འདུན་བཞི་པོས་རྩོད་པ་སྦེད་པ་བསྐོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གསལ་བ་དག་ལས་རྩོད་པ་དེ་ཕྱིར་འོངས་ན། དགེ་འདུན་བཞི་པོས་རྩོད་པ་སྤེད་པ་བསྐོ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དགེ་འདུན་གྱིས་སྤྲོ་བར་བྱས་ནས་གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐོ་བར་བྱའོ། །དེའི་སྔགས་ནི་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱོད་དགེ་འདུན་གྱི་རྩོད་པ་སྦེད་པར་སྤྲོའམ། སྤྲོའོ། །དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་དགེ་འདུན་གྱི་རྩོད་པ་སྦེད་པར་སྤྲོ་ན། གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན། དགེ་འདུན་གྱི་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་རྩོད་པ་སྦེད་པར་བསྐོ་བར་བགྱི་སྟེ། རྩོད་པ་སྦེད་པ་མིང་འདི་ཞེས བགྱི་བ་འདི་དགེ་འདུན་ལ་རྩོད་པ་སྦེད་དེ།།འདི་ནི་གསོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་གནས་བརྟན་དང་བཅས་སོ་སོར་ཐར་པ་དང་བཅས་པའི་དགེ་འདུན་གཞན་ལ་དབུལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྩོད་པ་སྦེད་པ་དེས་རྩོད་པ་དེ་གནས་བརྟན་དང་བཅས། སོ་སོར་ཐར་ པར་བཅས་པའི་དགེ་འདུན་གཞན་ལ་དབུལ་བར་བྱའོ།།སྔར་བྱུང་བ་བརྗོད་དེ་དུས་ཟླ་བ་གསུམ་དུ་དབུལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྩོད་པ་སྦེད་པ་དེས་གནས་བརྟན་དང་བཅས། སོ་སོར་ཐར་པ་དང་བཅས་པའི་དགེ་འདུན་གཞན་ལ་བྱུང་བའི་མཐའ་སྔར་བརྗོད་དེ། དུས་ཟླ་བ་གསུམ་དུ་རྩོད་ པ་དེ་དབུལ་བར་བྱ་བའོ།

此處經文有一說：由中立者選派明達者，即若比丘中立者不能平息彼諍論，則比丘中立者應選派明達比丘。另有一說：由僧團選派明達者，即若僧團不能平息彼諍論，則僧團應選派明達比丘。此處二者皆可。 “若不能且不另選他者，則應呈予所受之處”者，即若明達者及明達之明達者不能平息彼諍論，且不從自部選派他部，則此時應將諍論呈還最初受理者：明達之明達者應呈予明達者，明達者應呈予中立者或僧團，中立者應呈予原告與被告，長老應呈予諍論調解者，彼應呈予僧團。 “若返回則由四僧團選派諍論調解者”，即若諍論從明達者返回，則應由四僧團選派諍論調解者。此亦由僧團歡喜后，以白二羯磨選派。 其咒語為：“某某名者，你歡喜為僧團調解諍論否？歡喜。大德僧眾請聽！此某某名比丘歡喜為僧團調解諍論，若僧團時至堪忍，愿僧團開許，僧團當選派某某名為諍論調解者。此諍論調解某某名者當爲僧團調解諍論。此為白”等如是所說。 “彼應呈予具長老及別解脫之他僧團”者，即彼諍論調解者應將諍論呈予具長老及別解脫之他僧團。 “陳述前事，於三月期間呈予”者，即彼諍論調解者應向具長老及別解脫之他僧團陳述事件始末，於三月期間呈予彼諍論。

།དེའི་སྔགས་ནི་དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། རྩོད་པ་འདི་གནས་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་བགྱི་བར། གང་ཟག་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་བགྱི་བ་དང་། མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ལས། གཞི་འདིའི་སླད་དུ་བྱུང་ན་ཡུན་འདི་སྲིད་ཅིག་ལགས་ཏེ། རྩོད་པ་འདི་ གཟུ་བོ་རྣམས་ལ་ཕུལ་ན།གཟུ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཞི་བར་བགྱིད་རྔོ་མ་ཐོགས་ཏེ། དེ་དག་གིས་དགེ་འདུན་ལ་ཕུལ་ནས། དགེ་འདུན་གྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཞི་བར་བགྱིད་རྔོ་མ་ཐོགས་ཏེ། དགེ་འདུན་གྱིས་དགེ་སློང་གསལ་བ་དག་བསྐོས་ན། དགེ་སློང་གསལ་བ་རྣམས་ ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཞི་བར་བགྱིད་རྔོ་མ་ཐོགས་ཏེ།དེ་དག་གིས་དགེ་སློང་གསལ་བའི་ཡང་གསལ་བ་དག་བསྐོས་ན། དགེ་སློང་གསལ་བའི་ཡང་གསལ་བ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཞི་བར་བགྱིད་རྔོ་མ་ཐོགས་ཏེ། དེ་དག་གིས་གསལ་བ་རྣམས་ལ་ཕུལ་བ་ལས་ གསལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་ལ་ཕུལ་ནས།དགེ་འདུན་གྱིས་བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་རྩོད་པ་སྦེད་པར་བསྐོས་ཏེ། བདག་རྩོད་པ་སྦེད་པ་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་རྩོད་པ་འདི་གནས་བརྟན་དང་བཅས། སོ་སོར་ཐར་བ་དང་བཅས་པའི་དགེ་འདུན་ལ་དབུལ་ ལོ།།དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྩོད་པ་འདི་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་མཐའ་ཚུན་ཆད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཞི་བར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབུལ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལས་དེ་ནི་རྩོད་པ་སྦེད་པ་དེ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དབུལ་བ་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ མདོ་འདི་བྱས་སོ།།ཕྱིར་ཕུལ་བ་ན་དེས་མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་དང་མ་མོ་འཛིན་པ་དག་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནས་བརྟན་དང་བཅས། སོ་སོར་ཐར་བ་དང་བཅས་པའི་དགེ་འདུན་གྱིས་རྩོད་པ་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་མ་ནུས་ཏེ། རྩོད་པ་སྦེད་པའི་དགེ་སློང་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱིར་ཕུལ་བ་ན། རྩོད་པ་ སྦེད་པའི་དགེ་སློང་དེས་རྩོད་པ་དེ་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་དག་ལ་དབུལ་བར་བྱའོ།།ཟླ་བ་དྲུག་ཏུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔར་བྱུང་བ་བརྗོད་དེ་དུས་ཟླ་བ་དྲུག་ཏུ་དབུལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

其咒語為：“大德僧眾請聽！此諍論發生于某處，因某人與某名之事，歷時如許。此諍論呈予中立者，中立者亦未能平息；彼等呈予僧團，僧團亦未能平息；僧團選派明達比丘，明達比丘等亦未能平息；彼等選派明達之明達比丘，彼明達之明達比丘等亦未能平息；彼等呈予明達者，明達者呈予僧團后，僧團選派我某某名比丘為諍論調解者。我諍論調解比丘某某名，今將此諍論呈予具長老及別解脫之僧團。懇請大德僧眾於三月期限內平息此諍論。” “彼即是彼”者，即彼呈予之事即是諍論調解者，此經為攝集一切呈予而作。 “若返還則彼應呈予持經、持律、持論者”，即具長老及別解脫之僧團若不能平息彼諍論，返還予彼諍論調解比丘時，彼諍論調解比丘應將諍論呈予持經等者。 “於六月中”者，即應陳述前事，於六月期間呈予。

།དེའི་སྔགས་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དང་འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་མ་མོ་འཛིན་ པ་དག་གསན་དུ་གསོལ།རྩོད་པ་འདི་གནས་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་བགྱི་བར་གང་ཟག་ཆེ་གེ་མོ་དང་། མིང་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་བགྱི་བ་ལས་གཞི་འདིའི་སླད་དུ་བྱུང་ནས། ཡུན་འདི་སྲིད་ཅིག་ལགས་ཏེ། རྩོད་པ་འདི་གཟུ་བོ་རྣམས་ལ་ཕུལ་ན། གཟུ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཞི་བར་བགྱིད་ རྔོ་མ་ཐོགས་ཏེ།དེ་དག་གིས་དགེ་འདུན་ལ་ཕུལ་ནས། དགེ་འདུན་གྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཞི་བར་བགྱིད་རྔོ་མ་ཐོགས་ཏེ། དགེ་འདུན་གྱིས་དགེ་སློང་གསལ་བ་དག་བསྐོས་ན། དགེ་སློང་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཞི་བར་བགྱིད་རྔོ་མ་ཐོགས་ཏེ། དེ་དག་གིས་དགེ་སློང་ གསལ་བའི་ཡང་གསལ་བ་དག་བསྐོས་ན།དགེ་སློང་གསལ་བའི་ཡང་གསལ་བ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཞི་བར་བགྱིད་རྔོ་མ་ཐོགས་ཏེ། དེ་དག་གིས་གསལ་བ་རྣམས་ལ་ཕུལ་བ་ལས་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ལ་ཕུལ་ནས། དགེ་འདུན་གྱིས་བདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ རྩོད་པ་སྦེད་པར་བསྐོས་ཏེ།བདག་རྩོད་པ་སྦེད་པ་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་རྩོད་པ་འདི་གནས་བརྟན་དང་བཅས་སོ་སོར་ཐར་བ་དང་བཅས་པའི་དགེ་འདུན་ལ་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་མཐའ་ཚུན་ཆད་དུ་ཕུལ་ན། གནས་བརྟན་དང་བཅས་སོ་སོར་ཐར་བ་དང་བཅས་པའི་དགེ་འདུན་གྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཞི་ བར་བགྱིད་རྔོ་མ་ཐོགས་ཏེ།དེས་ཀྱང་བདག་རྩོད་པ་སྦེད་པ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་སྩལ་ནས། བདག་རྩོད་པ་སྦེད་པ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་རྩོད་པ་འདི་མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དང་འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་། མ་མོ་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་དབུལ་ལོ། །མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དང་འདུལ་བ་འཛིན་ པ་དང་མ་མོ་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྩོད་པ་འདི་ཟླ་བ་དྲུག་གི་མཐའ་ཚུན་ཆད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཞི་བར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་གིས་གནས་བརྟན་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དང་འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་། མ་མོ་འཛིན་པ་དེ་དག་གིས་རྩོད་ པ་ཕྱིར་ཕུལ་བ་དེ་གནས་བརྟན་གྲགས་པ་བས་ཀྱང་ཆེས་གྲགས་པ།གཙོ་བོ་པས་ཀྱང་ཆེས་གཙོ་བོ་དེ་ལ་དབུལ་བར་བྱ་བའོ། །ཐུག་པ་མེད་པར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བྱུང་བ་བརྗོད་དེ། དུས་ཐུག་པ་མེད་པར་དབུལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། གནས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་འདིར་དུས་ དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་པ་མཛད་དོ།

其咒語為：“具壽持經、持律、持論者請聽！此諍論發生于某處，因某人與某名之事，歷時如許。此諍論呈予中立者，中立者亦未能平息；彼等呈予僧團，僧團亦未能平息；僧團選派明達比丘，明達比丘等亦未能平息；彼等選派明達之明達比丘，彼明達之明達比丘等亦未能平息；彼等呈予明達者，明達者呈予比丘后，僧團選派我某某名比丘為諍論調解者。我諍論調解比丘某某名，將此諍論於三月期限內呈予具長老及別解脫之僧團。具長老及別解脫之僧團亦未能平息，復授予我某某名諍論調解者。我某某名諍論調解者今將此諍論呈予持經、持律、持論者。懇請持經、持律、持論者於六月期限內平息此諍論。” “彼等應呈予具大威德長老”者，即持經、持律、持論者返還諍論時，應呈予較著名長老更著名者，較上首更上首者。 “無有窮盡”者，即應陳述前事，無時限地呈予，因無他處可依，故此處依無量時。

།འདིའི་སྔགས་ནི་གནས་བརྟན་གསན་དུ་གསོལ། རྩོད་པ་འདི་གནས་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་བགྱི་བར་གང་ཟག་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་བགྱི་བ་དང་། མིང་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་བགྱི་བ་ལས་གཞི་འདིའི་སླད་དུ་བྱུང་ནས་ཡུན་འདི་སྲིད་ཅིག་ལགས་ཏེ། རྩོད་པ་ འདི་གཟུ་བོ་རྣམས་ལ་ཕུལ་ན་གཟུ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཞི་བར་བགྱིད་རྔོ་མ་ཐོགས་ཏེ།དེ་དག་གིས་དགེ་འདུན་ལ་ཕུལ་ནས། དགེ་འདུན་གྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཞི་བར་བགྱིད་རྔོ་མ་ཐོགས་ཏེ། དགེ་འདུན་གྱིས་དགེ་སློང་གསལ་བ་དག་བསྐོས་ན། དགེ་སློང་གསལ་བ་རྣམས་ ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཞི་བར་བགྱིད་རྔོ་མ་ཐོགས་ཏེ།དེ་དག་གིས་དགེ་སློང་གསལ་བའི་ཡང་གསལ་བ་དག་བསྐོས་ན། དགེ་སློང་གསལ་བའི་ཡང་གསལ་བ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཞི་བར་བགྱིད་རྔོ་མ་ཐོགས་ཏེ། དེ་དག་གིས་གསལ་བ་རྣམས་ལ་ དུ་ལ་བ་ལས་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་ལ་ཕུལ་ནས།དགེ་འདུན་གྱིས་འདག་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་རྩོད་པ་སྦེད་པར་བསྐོས་ཏེ། བདག་རྩོད་པ་སྦེད་པ་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་རྩོད་པ་འདི་གནས་བརྟན་དང་བཅས་སོ་སོར་ཐར་བ་དང་བཅས་པའི་དགེ་འདུན་ ལ་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་མཐའ་ཚུན་ཆད་དུ་ཕུལ་ན་དེས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཞི་བར་བགྱིད་རྔོ་མ་ཐོགས་ཏེ།དེས་བདག་རྩོད་པ་སྦེད་པ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་སྩལ་ན། བདག་རྩོད་པ་སྦེད་པ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས། རྩོད་པ་འདི་མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང་། མ་མོ་ འཛིན་པ་རྣམས་ལ་ཟླ་བ་དྲུག་གི་མཐའ་ཚུན་ཆད་དུ་ཕུལ་ན།དེ་དག་གིས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཞི་བར་བགྱིད་རྔོ་མ་ཐོགས་ནས། དེ་དག་གིས་བདག་རྩོད་པ་སྦེད་པ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ལ་སྩལ་ཏེ། བདག་རྩོད་པ་སྦེད་པ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས། རྩོད་པ་འདི་གནས་བརྟན་ལ་དབུལ་ལོ། །གནས་ བརྟན་གྱིས་རྩོད་པ་འདི་ཐུག་པ་མ་མཆིས་བ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཞི་བར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།གནས་བརྟན་དེས་གདུལ་བར་བྱ་བ་དེ་གཉིས་ལ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། དེས་དེ་གཉིས་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ཐ་ན་འདག་རྫས་དང་སོ་ཤིང་ཡན་ ཆད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།གནས་བརྟན་དེས་གདུལ་བར་བྱ་བ་དེ་གཉིས་ལས་སོ། །ལྷན་ཅིག་འགྲེང་བ་དང་འདུག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འཆག་སར་འཆགས་པ་དང་། གཏམ་འདྲེ་བ་དང་ཕེབས་པར་སྨྲ་བ་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་། དེས་དེ་གཉིས་ལས་ སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།རྗེས་སུ་འབྲངས་ན་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཁྱིད་ཅག་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་འཐབ་པར་གྱུར། མཚང་འདྲུ་བར་གྱུར། རྩོད་པར་གྱུར། འགྱེད་པར་གྱུར་ཅིང་གནས་པ་ནི་མ་རྙེད་དེ་རྙེད་ པ་མ་ཡིན་ནོ།

其咒語為：“長老請聽！此諍論發生于某處，因某人與某名之事，歷時如許。此諍論呈予中立者，中立者亦未能平息；彼等呈予僧團，僧團亦未能平息；僧團選派明達比丘，明達比丘等亦未能平息；彼等選派明達之明達比丘，彼明達之明達比丘等亦未能平息；彼等呈予明達者，明達者呈予僧團后，僧團選派我某某名比丘為諍論調解者。我諍論調解比丘某某名，將此諍論於三月期限內呈予具長老及別解脫之僧團，彼亦未能平息。彼授予我某某名諍論調解者后，我某某名諍論調解者將此諍論呈予持經、持律、持論者於六月期限內。彼等亦未能平息，遂授予我某某名諍論調解者。我某某名諍論調解者今將此諍論呈予長老。懇請長老無有時限地平息此諍論。” 若問彼長老應如何調解此二人，為此說：“彼應斷除二人之一切所屬，乃至牙刷凈具等微小之物。“即長老應對此二調解對像斷除共同站立、共同坐臥、共同經行、交談及和善言語等。 若隨從，則應告訴他們：“具壽等，汝等於善說法律中出家，卻生諍斗、挖苦、爭論、紛爭而住，此非所應得，實為不當。”

།ཉེས་པ་རྙེད་ཀྱི་ལེགས་པ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་མ་འཐབ་ཤིག་།མཚང་མ་འདྲུ་ཤིག་།མ་རྩོད་ཅིག་།མ་འགྱེད་ཅིག་།འགྱེད་པས་གཉི་ག་རྒྱལ་བ་མེད་དོ། །རྒྱུག་པས་གཉི་ག་རྒྱལ་བ་མེད་དེ་གཅིག་རྒྱལ་གཅིག་ཕམ་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་ པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་དགེ་སློང་དེ་དག་གནས་བརྟན་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ན་དེས་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཆེས་མང་བའི་བློས་ལེགས་པར་གཞག་པ་ནི་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚོགས་པར་དབྱུང་ བ་དག་གིས་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་འགྱེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་དག་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ།ཆེས་མང་བའི་བློས་ལེགས་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་གཞན་ ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།། །།བམ་པོ་དྲུག་ཅུ་བདུན་པ། འདི་ནི་ཆོས་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་སྲིད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆེས་མང་བའི་བློས་ལེགས་པར་གཞག་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། ཆོས་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དངོས་པོའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་བསལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་ཆེས་མང་བའི་བྲོས་ལེགས་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྲིད་དེ། ཅི་འདི་ཆོས་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་ཆོས་མ་ཡིན། འདུལ་བ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་འདུལ་བ མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་ནི་ཆེས་མང་བ་དག་གི་བློས་ལེགས་པར་གཞག་ཏུ་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་བསལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་ཆེས་མང་བའི་བློས་ལེགས་ པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མི་སྲིད་དེ།ཅི་འདིས་གཞི་འདི་བྱས་སམ་འོན་ཏེ་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནམ། ལྟུང་བ་མེད་པ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ལ་ནི་གླེང་བ་པོ་དང་། གླེང་བར་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱི་བློས་ལེགས་པར་གཞག་པར་ཟད་ཀྱི། ཆེས་མང་པོ་དག་གི་བློས་ལེགས་པར་གཞག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

“得過而非得善。具壽等，勿相鬥，勿挖苦，勿爭論，勿紛爭。紛爭無雙贏，奔走亦無雙贏，必一勝一負。“此即當諍論雙方比丘隨從長老時，長老應如是告誡他們。 “多數智慧之善立為另一種善巧方便”，即如前所說”應使眾人同心”等方式平息諍論的諸種方法中，應知此”多數智慧之善立”為另一種善巧方便。 第六十七品：此法唯適用於法理論證，不適用于戒律論證。此處”多數智慧之善立”，於法理論證即去除對事物真實性的錯誤論證時可用，因為在判斷”此是否為法？是否為非法？是否為律？是否為非律？“等法理論證時，可由多數人智慧來善加判定。 所謂戒律論證，即消除有罪過性。於此”多數智慧之善立”不適用，因為在考察”此人是否作此事”等判定是否違犯戒律時，僅能由控訴者與被控訴者雙方智慧來判定，而不能由多數人智慧來判定。

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེའི་སྐབས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་འགྱེད་པ་གཉིས་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེའི་སྐབས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཡུལ་གྱི་སྐབས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི།འགྱེད་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་གླེང་བ་པོ་དང་གླེང་བར་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདུལ་བ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི་འདིས་གཞི་འདི་བྱས་སམ། འོན་ཏེ་མ་བྱས་ཞེས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡིན་ པས།དེ་ནི་འགྱེད་པ་གཉིས་ལས་གཞན་པ་དག་གིས་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་འདུལ་བ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་ནི་ཆེས་མེད་བའི་བློས་ལེགས་པར་གཞག་པ་དེ་མི་སྲིད་དོ། །ཅི་འདི་ལ་དེ་བཞིན་དུ་བརྟན་པར་བྱའམ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་ རྒོལ་བ་དག་གིས་དེ་གཅེས་པར་གཟུང་བ་ཉིད་དང་རབ་ཏུ་དམ་པ་ཉིད་དང་མི་བཟད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་དེ་དག་དབྱེ་བར་དོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་བརྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།གལ་ཏེ་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་གིས་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣོན་པོས་གཅོད་པ་དེ་གཅེས་པར་གཟུང་བ་ཉིད་ དང་།མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་ཕྱེད་པས་རབ་ཏུ་དམ་པ་ཉིད་དང་། མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་དང་མ་མོ་འཛིན་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་གནོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མི་བཟད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཞིང་། གལ་ཏེ་རྩོད་པ་དེ་ཡལ་བར་བོར་ན་དེ་དག་འབྱེ་བར་དོགས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་དགེ་འདུན་ འབྱེ་བར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་པའི་བསམ་པས་ཆེས་མང་བའི་བློས་ལེགས་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་གཞན་འདི་ལ་བརྟན་པར་བྱའི་གཞན་དུ་ན་མི་བྱའོ།།བསྡམ་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་དོན་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟུང་བ་ཡིན་ན་མ་མ་ ཡིན་ཞེས་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པའི་དོན་ཏེ།གལ་ཏེ་ལྟུང་བ་ལས་བསྡམ་པར་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི། བཤགས་པར་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན། དེས་ཀྱང་དོན་དེ་ལ་ཆེས་མང་བའི་བློས་ལེགས་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་གཞན་འདི་ ལ་བརྟེན་པར་བྱའི་བསྡམ་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ན་དེ་ལ་ནི་རྣམ་པ་འདི་ལ་བརྟན་པར་མི་བྱ་སྟེ་ཕྲན་ཚིགས་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་དང་པོ་ཉིད་ནས་འདི་ལ་བརྟེན་པར་བྱའམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གནས་བརྟན་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་དག་ཡོངས་སུ་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་བ་དག་ལའོ་ཞེས་ བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དགེ་འདུན་བཞི་པོ་དང་གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་གནས་བརྟན་གྱི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དག་གིས་ཡོངས་སུ་ཉོན་མོངས་པར་བརྩལ་ཀྱང་ཉེ་བར་མ་ཞི་བར་གྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་གཟོད་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་གཞན་འདི་ལ་བརྟེན་ པར་བྱའོ།།གང་གིས་འདི་ལ་བརྟེན་པར་བྱ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། དགེ་འདུན་བཞི་པོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།

若問何故如此？故說：“因為此時的認知與兩爭論者相關”。所謂”此時的認知”，即關於戒律論證領域的認知，與”兩爭論者”即控訴者與被控訴者的心續相關。因為戒律論證是在判定”此人是否作此事”，這隻能是兩爭論者的認知對象，而非其他人的認知對象，故此戒律論證中不可能採用多數智慧之善立。 若問：“此事是否應當如是堅持？“為此說：“因諍論雙方執持此事珍貴且極為堅固難忍，且恐其分裂，故應堅持。“若諍論雙方以銳利執著而爭執此事珍貴，以不可分離的執著而極為堅固，以經律論持有者身份及降伏力而難忍，且若置之不理恐其分裂，此時為避免僧團分裂之慮，應堅持此”多數智慧之善立”這一善巧方便，而不應採用其他方式。 “于非應制止之事”，即于”此是否為違犯”之論證事。若為應懺悔性質而非制止性質，則亦應依此”多數智慧之善立”之善巧方便。若為應制止之事，則不應依此方式，因為只是小事故。 若問：“是否從一開始就應採用此方式？“為此說：“于上座終極勸諫無效者”。即經由四僧眾、明瞭等次第直至上座終極勸諫仍未平息時，方可採用此善巧方便。 若問：“誰來採用此方式？“為此說：“由四僧眾”。

།དོན་འདི་ལ་ཆེས་མང་པོ་དག་ལ་འདྲང་བར་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ཚུལ་ཤིང་བྲིམ་པས་བློ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཆེས་ མང་པོའི་བློས་ལེགས་པར་གཞག་པ་འདི་ལ་ཚུལ་ཤིང་བྲིམ་པས་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་གིས་བློ་བཟུང་ཞིང་འདྲང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ན།ཚུལ་ཤིང་བྲིམ་པ་བསྐོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་འདུན་གྱིས་ཚུལ་ཤིང་བྲིམ་པའི་དགེ་སློང་སྤྲོ་བར་བྱས་ནས། གསོལ་བ་དང་ གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྔོ་བའོ།།འདིའི་སྔགས་ནི། མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱོད་དགེ་འདུན་ལ་ཚུལ་ཤིང་བྲིམ་པར་སྤྲོའམ་སྤྲོའོ། །དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། །དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་དགེ་འདུན་ལ་ཚུལ་ཤིང་འདྲིམ་པར་སྤྲོ་ན། གལ་ཏེ་ དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན་དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་།དགེ་འདུན་གྱིས་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཚུལ་ཤིང་བྲིམ་པར་བསྐོ་བར་བགྱི་སྟེ། དགེ་སློང་ཚུལ་ཤིང་འདྲིམ་པ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ཚུལ་ཤིང་འདྲི་མ་མོ། །འདི་ནི་གསོལ་བའོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ཚུལ་ཤིང་རྣམ་པ་གཉིས་དག་ཉེ་བར་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་སློང་ཚུལ་ཤིང་བྲིམ་པ་དེས་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚུལ་ཤིང་རྣམ་པ་གཉིས་དག་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་བའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཤིང་དག་ ནི་ཡ་ཡོ་མེད་པ་དང་ཁྱར་ཁྱོར་མེད་པ་དང་ཆས་ཆུས་མེད་པ་དང་ཁ་དོག་བཟང་བ་དང་དྲི་ཞིམ་པ་དང་རེག་པ་འཇམ་པ་ཉིད་དག་ཡིན་ལ་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ནི་བཟློག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཅིག་ཤོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཚུལ་ཤིང་ དག་ནི་ཡ་ཡོ་ཅན་དང་ཁྱར་ཁྱོར་ཅན་དང་ཆས་ཆུས་ཅན་དང་ཁ་དོག་དན་པ་དང་དྲི་ངན་པ་དང་དྲི་ངན་པ་དང་རེག་པ་རྩུབ་པ་ཉིད་དག་ཡིན་ནོ།།དགེ་འདུན་ལ་འདུ་བར་གསོལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཤིང་འདྲི་མ་པ་དེས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། ཚུལ་ཤིང་འདྲི་མ་པར་འགྱུར་གྱི་ཐམས་ཅད་ ཀྱིས་འདུ་བར་བྱའོ་ཞེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འདུ་བ་སྦྱིན་པས་ཚོགས་པ་ན་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཤིང་ལྷག་པར་འགྱུར་བར་སེམས་ན་བྲིམ་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འདུ་བ་རྗེས་སུ་སྦྱིན་པའི་རྣམ་པས་ཚོགས་པ་ན་ཚུལ་ཤིང་བྲིམ་པར་བྱ་བའི་ཚེ། འདྲིམ་ པར་བྱེད་པས་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཤིང་ལྷག་པར་འགྱུར་བར་སེམས་ན་དེའི་ཚེ་བྲིམ་པར་མི་བྱའོ།།ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཤིང་དག་ལྷག་པར་སེམས་ན་ནི་དེས་ན་བྲིམ་པར་བྱའོ།

若問：“如何知曉此事應訴諸多數？“為此說：“此時應以行籌表決來確定意向。“即在此多數智慧善立時，應由諍論雙方通過行籌表決來確定意向。 “應任命行籌人”即：僧團應選出熱心的比丘，通過一白二羯磨任命為行籌人。其咒語為：“某名比丘，你願意為僧團行籌表決嗎？""願意。""大德僧眾請聽！此某名比丘願意為僧團行籌表決。若僧團時機已至且同意，請僧團允許，僧團將任命某名比丘為行籌人。此某名比丘為行籌人。這是白羯磨”等等。 “彼應準備兩種籌”即：該行籌比丘應準備法與非法兩種表決籌。法籌應具備無彎曲、無歪斜、無粗糙、色澤好、香氣好、觸感柔滑等特徵；另一種即非法籌則相反，即有彎曲、有歪斜、有粗糙、色澤差、氣味難聞、觸感粗糙。 “請僧團集會”即由行籌人宣佈。如何宣佈？為此說：“我將行籌，請大眾集會。” 若如是召集集會時，預料非法籌將佔多數，則不應行籌。即若如是以召集方式集會時，在準備行籌表決時，行籌人預料非法籌將佔多數，則此時不應行籌。若預料法籌將佔多數，則應行籌。

།འདྲི་མ་པའི་ཚེ་ན་ལག་པ་གཡས་པས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཤིང་དག་པ་ཟུང་ཤིང་གཡོན་པས་ཅིག་ཤོས་དག་ གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཚུལ་ཤིང་འདྲི་མ་པའི་ཚེ་ན་ལག་པ་གཡས་པས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཤིང་དག་བཟུང་ཤིང་། ལག་པ་གཡོན་པས་ཅིག་ཤོས་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཤིང་དག་གཟུང་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གཡོགས་ཏེ་སྔ་མ་དག་སྣང་བར་བྱས་ནས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཤིང་དེ་དག་གཡོགས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཤིང་སྔ་མ་དག་སྣང་བར་བྱས་ནས་དགེ་འདུན་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། གནས་བརྟན་འདི་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཤིང་ཡ་ཡོ་མེད་པ་ཁྱར་ཁྱོར་མེད པ་ཆས་ཆུས་མེད་པ་ཁ་དོག་བཟང་བ་དྲི་ཞིམ་པ་རེག་པ་འཇམ་པ་དག་ཡིན་གྱི་ལོང་ཤིག་ཅེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ་དེ་སྐད་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཅིག་ཤོས་ཆོལ་ན་ཚིག་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་མི་དབུལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཅིག་ཤོས་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཤིང་ཚོལ་ན་ཚིག་གཉིས་ ཀྱི་རབ་དུ་མི་དབུལ་ལོ།།གཡོགས་ཕྱེ་སྟེ་གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་མང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྲིམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་གཡོགས་ཏེ་བྲིམ་ན་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཤིང་མང་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ན་ཡང་གཡོགས་ཏེ་བྲིམ་པར་བྱའོ། །ཇི་སྟེ་ཕྱེ་སྟེ་བྲིམ་ན། ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཤིང་ མང་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་ན་ཡང་ཕྱེ་སྟེ་བྲིམ་པར་བྱའོ།།ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཤིང་བླངས་པ་དག་གི་སློབ་མ་ལ་སོགས་པ་དག་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཤིང་ལེན་པར་རྩོལ་བ་ལྟ་ན་དེའི་ཚེ་ཚུལ་ཤིང་འདྲི་མ་པས་དེ་དག་ལ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཀྱི་མཁན་པོ་དང་ སློབ་དཔོན་དང་།མཁན་པོ་གཅིག་པ་དང་སློབ་དཔོན་གཅིག་པ་དང་། གཏམ་འདྲེས་པ་དང་། ཕེབས་པར་སྨྲ་བ་དང་། སྨོས་འདྲིན་དང་། འགྲོགས་བཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཤིང་བླངས་ཀྱི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཤིང་ལོང་ཤིག་ཁྱོད་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་རྩོད་པར་ གྱུར་ན་མ་ལེགས་སོ་ཞེས་རྣ་དྲུང་དུ་གཤུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།བརྡ་ཕྲད་པའི་ཕྱིར་རྣ་དྲུང་དུ་གཤུབ་ཅིང་དེ་སྐད་ཡང་དང་ཡང་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཤིང་བླང་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལེན་ན་འདུལ་བ་དང་འགལ་བ་ཉེས་བྱས་ཀྱི་ལྟུང་བ་བཤགས་ པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མདོ་སྡེ་དང་འདུལ་བ་དང་མ་མོ་འཛིན་པ་དག་ལ་མ་དྲིས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚུལ་ཤིང་བླང་བར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དག་ལ་སོགས་པ་ལ་དྲི་བ་ནི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབྱེན་དུ་འགྱུར་བའི་ བཟོད་པས་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ེ་མའོ་བྱེ་བར་གྱུར་ན་ཛི་མ་རུང་སྙམ་པའི་མངོན་པར་འདོད་པས་ཀྱང་ཚུལ་ཤིང་བླང་བར་མི་བྱའོ།

行籌時，右手應持法籌，左手持另一種籌。即行籌時，右手應持法籌，左手應持另一種非法籌。 “遮蓋它們，顯示前者后宣說”即：遮蓋非法籌，顯示法籌後向僧團宣說。如何宣說？為此說：“大德們，這些是法籌，無彎曲、無歪斜、無粗糙、色澤好、香氣好、觸感柔滑，請取之。“應如是宣說。 若尋求另一種籌，不應在兩語之間給予。即若尋求非法籌，不應在兩語之間給予。 應遮蓋或揭開，以使法籌佔多數的方式行籌。即若遮蓋行籌能使法籌佔多數，則應遮蓋行籌；若揭開行籌能使法籌佔多數，則應揭開行籌。 若見取法籌者的弟子等試圖取非法籌時，行籌人應如何處理？為此說：“應在其耳邊低語：‘具壽，你的和尚、阿阇黎、同和尚、同阿阇黎、談友、善語者、親友、同伴都取了法籌，你也應取法籌。你若與他們爭執不好。‘“為使其理解，應在耳邊反覆低語。 “不應取非法籌”即：若取非法籌，違反戒律，應懺悔突吉羅罪。 “未請教經律論持者不應行事”即：與”取籌”相連。請教經律論持者是爲了完全了解法義。 “不應以導致分裂的意樂行事”即：不應以”若分裂發生該多好”的意願取籌。

།ཆོས་མ་ཡིན་པས་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཨེ་མའོ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་བྱུང་བར་གྱུར་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་བས་ཚུལ་ཤིང་བླང་བར་མི་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་བྱུང་ བར་འདོད་བས་བླང་བར་མི་བྱའོ།།དེ་གཉིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་ན་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟར་ཨེ་མའོ། །བྱེ་བར་གྱུར་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་དང་། ཨེ་མའོ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་བྱུང་བར་གྱུར་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་གཉིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་ཏེ། དོན་འདི་ལྟ་བུ་དང་འདི་ན་དགེ་སློང་གང་དག་དབྱེན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཡོད་པས་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱང་འགའ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ཤེས་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཚུལ་ཤིང་དག་བླང་བར་མི་བྱ་བའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ན་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོའི ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཤིང་གཅིག་བླང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཤིང་དག་གྲངས་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་བཙུན་པ་ཀུན་ཤེས་ཀཽཎྜི་ནྱ་ལ་བསྔོས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཤིང་གཅིག་བླང་བར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྩོད་པ་དེ་ཆོས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ཞི་བར་གྱུར་པ་ ཡིན་ནོ།།ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཤིང་ལྷག་ན་ནི་རྩོད་པ་དེ་ཆོས་མ་ཡིན་པས་ཉེ་བར་ཞི་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པས་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་སྐྱོ་སྔོགས་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་སྐྱོ་སྔོགས་བྱེད་པ་ནི་ལྟུང་བྱེད་དུ་འགྱུར་བས་འདི་ནི་ཉེས་བྱས་སུ་གསུངས་ སོ།།འགྱེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།མི་གདམས་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་ནི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་དང་དག་པ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བསྟན་པ་དེ་ལ་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ནི་བསྟན་ཟིན་པས་དག་པ་སྦྱིན་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། གླེང་བའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་ བ་མེད་པ་ལ་ནི་དག་པ་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དེ་ལ་ལྟུང་བ་གང་གིས་གླེང་བར་བྱ་བའི་ལྟུང་བ་དེའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དྲན་པས་འདུལ་བ་དང་མ་སྨྱོས་པས་འདུལ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དག་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གླེང་བ་དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ་ གཞི་མེད་པ་དང་།གཞན་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་དབང་གིས་དང་ཕྱིར་བཅོས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དང་སྨྱོན་པས་བྱས་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གླེང་བའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གཞི་མེད་པ་ནི་ལྟུང་བ་མ་བྱུང་བ་ཉིད་ལ་གླེང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །གཞན་རྗེས་སུ་ བསྒྲུབ་པའི་དབང་གིས་ནི་དེས་གཞན་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་ལ།གཞན་གྱི་མ་གླེང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ལྟུང་བྱེད་ལ་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་ལ་སོགས་པས་གླེང་བའོ།

“不應以非法行事”即：不應以”啊！若非法事發生該多好”的意願取籌，不應以希求非法事發生而取籌。 “若知二者將生起則不應行”即：雖然沒有”啊！若分裂發生該多好”和”啊！若非法事發生該多好”的想法，但若知道這兩種情況將會發生，即知道有這樣的事情，且此處有執著于分裂的比丘，知道教導也會產生某些後果，即便如此也不應取籌。 “若數目相等，應為大聲聞而取一法籌”即：若法籌與非法籌數目相等時，應為大聲聞尊者阿若憍陳如取一法籌。如此，該諍事即由法而平息。若非法籌較多，則該諍事由非法而平息。 “對非法平息不應誹謗”即：誹謗法的平息將構成波逸提罪，此處說為突吉羅罪。 已說完因爭執而起的諍事的平息。 不教誡而起的諍事由一體化和給予清凈兩種方式平息。其中已說明一體化，現當說明給予清凈。為此說：“對無詰責過失者給予清凈”。若比丘對所詰責的過失確實無過，則應給予憶念毗尼和不癡毗尼性質的清凈。 “詰責有四種：無根據、依他人成立、不需對治、狂人所為”即：無詰責過失分四種：無根據是指對未生過失而詰責；依他人成立是指隨他人而行，以他人未詰責而詰責，即以波逸提詰責僧殘等。

།ཕྱིར་བཅོས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ནི་འདི་ལ་ལྟུང་བ་བྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དེས་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་བཅོས་བ་ཉིད་ནི་ ཕྱིར་བཅོས་པ་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་པར་གླེང་བའོ།།སྨྱོན་པས་བྱས་པ་ནི་སྨྱོས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་དེས་རུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་དུ་སྤྱད་པ་དེས་གླེང་བར་བྱེད་པའོ། །དང་པོ་གསུམ་ལ་ནི་དྲན་པས་འདུལ་བ་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཞི་མེད་པ་དང་གཞན་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་དབང་གིས་དང་ ཕྱིར་བཅོས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་གྱིས་གླེང་བར་བྱ་བ་དེ་དག་ལ་ནི་དགེ་འདུན་གྱིས་དྲན་པས་འདུལ་བ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ་དེ་བྱིན་ན་དགེ་སློང་དེ་ལ་དགེ་སློང་དག་གིས་དྲན་པ་དང་ལྡན་པར་འཛིན་གྱི་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པར་མི་འཛིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ ཡིན་པས་འདིས་ལྟུང་བ་བརྗོད་པས་དེ་མི་དྲན་ན།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ལྟུང་བ་མེད་དོ་ཞེས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ལ་རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རང་གིས་དགེ་འདུན་ལ་གསོལ་ནས། དགེ་འདུན་གྱིས་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དེའི་སྔགས་ནི། དགེ་འདུན་བཙུན་ པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ།བདག་དགེ་སློང་གྱད་བུ་ནོར་ལ་དགེ་སློང་མ་མཛའ་མོས་ཡང་དག་པ་མ་ལགས་པ་གསོབ་གསོག་བརྫུན་གྱིས་སྐུར་ཏེ། བདག་ལ་དགེ་སློང་དག་གིས་གཞི་དེས་གླེང་བས། བདག་དགེ་སློང་གྱད་བུ་ནོར་དགེ་འདུན་ལས་དྲན་པས་འདུལ་བ་གསོལ་ན། ཐུགས་ བརྩེ་བ་ཅན་དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ།བདག་དགེ་སློང་གྱད་བུ་ནོར་ལ་དྲན་པས་འདུལ་བ་སྩལ་དུ་གསོལ། །ལན་གསུམ་དུ་བཟླས། དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། །དགེ་སློང་གྱད་བུ་ནོར་འདི་ལ་དགེ་སློང་མ་མཛའ་མོས་ཡང་དག་པ་ མ་ལགས་པ།གསོབ་གསོག་བརྫུན་གྱིས་སྐུར་ཏེ། འདི་ལ་དགེ་སློང་དག་གིས་གཞི་དེས་གླེང་བས་དགེ་སློང་གྱད་བུ་ནོར་འདི་དགེ་འདུན་གྱིས་དྲན་པས་འདུལ་བ་གསོལ་ན། གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན། དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་། དགེ་ འདུན་གྱིས་དགེ་སློང་གྱད་བུ་ནོར་འདི་ལ་དྲན་པས་འདུལ་བ་སྩལ་ཏོ།།འདི་ནི་གསོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་མ་ལ་ནི་མ་སྨྱོས་པས་འདུལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྱོན་པས་བྱས་པས་གླེང་བ་ལ་ནི་དགེ་འདུན་གྱིས་མ་མོས་པས་འདུལ་བ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བྱིན་ན་དགེ་སློང་ དེ་ལ་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་གྱི་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པར་མི་འཛིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་སྨྱོས་པའི་གནས་སྐབས་དང་ལྷན་ཅིག་ཐ་སྙད་འགའ་ཡང་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྨྱོས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པ་བྱས་པས་གླེང་བ་ཡང་མེད་པ་ ཁོ་ནར་འགྱུར་བས།རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་རོ།

不需對治是指：雖說”此人將犯過失”，但他已如法對治，卻不顧及其已對治而詰責。狂人所為是指：在發狂狀態時，他行非法之事，以此詰責。 “前三者給予憶念毗尼”即：對於無根據、依他人成立、不需對治這三種詰責，僧團應給予憶念毗尼。給予后，諸比丘應視該比丘為具念者，不視為有過失者。因為此人具念，若他不記得所說過失，則說明他無過失，由此平息諍事。 此事也應由本人向僧團請求，僧團以一白三羯磨法給予。其咒語為：“大德僧眾請聽！比丘伽度諾被比丘尼妙友以不實虛妄之語誹謗，諸比丘以此事詰責我。我比丘伽度諾今向僧團請求憶念毗尼。慈悲的大德僧眾，爲了慈悲，請賜予我比丘伽度諾憶念毗尼。” 應誦三遍。“大德僧眾請聽！比丘伽度諾被比丘尼妙友以不實虛妄之語誹謗，諸比丘以此事詰責他，此比丘伽度諾向僧團請求憶念毗尼。若僧團時機已至且同意，請僧團允許，僧團將賜予比丘伽度諾憶念毗尼。這是白羯磨。“等等如是所說。 “最後一種給予不癡毗尼”即：對於狂人所為的詰責，僧團應給予不癡毗尼。給予后，諸比丘應視該比丘為正常住者，不視為有過失者。因為在發狂狀態時沒有任何言說責任，所以對其在發狂狀態下的過度行為的詰責也成為無效，由此平息諍事。

།དེ་ཡང་རང་གིས་དགེ་འདུན་ལ་གསོལ་ནས། དགེ་འདུན་གྱིས་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དེའི་སྔགས་ནི་དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། །བདག་དགེ་སློང་བྱེ་མ་སྐྱེས་སྨྱོས་པ་ སེམས་འཁྲུགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བས་གཟིར་བས།དགེ་སློང་གི་ཚུལ་མ་ལགས་པ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མ་ལགས་པ་རུང་བ་མ་ལགས་པ་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་མ་ལགས་པ་མང་དུ་སྤྱད་ཅིང་སྨྲས་ཏེ་བརྩལ་ནས་མིག་གྱུར། ཁ་ཆུ་ཟགས། བཞིན་བསྒྱུར། ས་ལ་འདྲེས་ལྡོག་ གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་ཀྱང་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལྟར་བཅོས།།མ་མྱོས་ཀྱང་མྱོས་པ་ལྟར་བཅོས། སྨྲ་བར་མ་བསམས་ཀྱང་སྨྲས་ཏེ། བདག་གིས་དྲན་པ་རྙེད་ན་བདག་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་གཞི་དེས་གླེང་བས་བདག་དགེ་སློང་བྱེ་མ་སྐྱེས་དགེ་འདུན་ལས་མ་མྱོས་པས་འདུལ་བ་ གསོལ་ན།ཐུགས་བརྩེ་བ་ཅན་དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ། བདག་དགེ་སློང་བྱེ་མ་སྐྱེས་ལ་མ་མྱོས་པས་འདུལ་བ་སྩལ་དུ་གསོལ། ལན་གསུམ་དུ་བཟླས། དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། བདག་དགེ་སློང་བྱེ་མ་སྐྱེས་སྨྱོས་པས་ སེམས་འཁྲུགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བས་གཟིར་བ་འདིས།དགེ་སློང་གི་ཚུལ་མ་ལགས་པ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མ་ལགས་པ། རུང་བ་མ་ལགས་པ་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་མ་ལགས་པ། མང་དུ་སྤྱད་ཅིང་སྨྲས་ཏེ་བརྩལ་ནས་མིག་གྱུར། ཁ་ཆུ་ཟགས། བཞིན་བསྒྱུར། ས་ལ་ འདྲིས་ལྡོག་།གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་ཀྱང་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལྟར་བཅོས། མ་མྱོས་ཀྱང་མྱོས་པ་ལྟར་བཅོས། སྨྲ་བར་མ་བསམས་ཀྱང་སྨྲས་ཏེ། འདིས་དྲན་པ་རྙེད་ན་འདི་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་གཞི་དེས་གླེང་བས། དགེ་སློང་བྱེ་མ་སྐྱེས་འདི་དགེ་འདུན་ལས་མ་མྱོས་པས་འདུལ བ་གསོལ་ན།གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན། དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་དགེ་སློང་བྱེ་མ་སྐྱེས་ལ་མ་མྱོས་པས་འདུལ་བ་སྩོལ་ཏོ། །འདི་ནི་གསོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་གདམས་པ་ལས་ རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་ནི་ཕྱིར་བཅོས་པས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྟུང་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཁྲུག་ལོང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འཕྲོས་པ་མེད་པ་དང་། འཕྲོས་པ་དང་བཅས པ་རྣམ་པ་གཉིས་པ་ཉི་ཚེ་བ་དང་།དགེ་འདུན་མཐའ་དག་དང་འབྲེལ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལ་ཕྱིར་འཕྲོས་པ་མེད་པ་ནི་ཕྱོགས་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་པར་གནས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གང་ལ་གླེང་བར་བྱ་བ་དང་། གླེང་བ་པོ་གཉིས་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་ལ་ འཁྲུག་ལོང་ཡོད་ཀྱི་གཞན་གང་ལ་ཡང་འཁྲུག་ལོང་མེད་པ་དེ་ནི་འཕྲོས་པ་མེད་པའི་འཁྲུག་ལོང་ཡིན་ནོ།

此事也應由本人向僧團請求，僧團以一白三羯磨法給予。其咒語為：“大德僧眾請聽！我比丘砂生因發狂、心亂、為痛苦所逼，行說多種非比丘法、不隨順、不如法、不如律之事。眼睛翻白，口流涎水，面容扭曲，在地打滾，雖未睡卻裝睡，雖未醉卻裝醉，不思而說。若我恢復正念，諸比丘以此事詰責我，我比丘砂生今向僧團請求不癡毗尼。慈悲的大德僧眾，爲了慈悲，請賜予我比丘砂生不癡毗尼。” 應誦三遍。“大德僧眾請聽！此比丘砂生因發狂、心亂、為痛苦所逼，行說多種非比丘法、不隨順、不如法、不如律之事。眼睛翻白，口流涎水，面容扭曲，在地打滾，雖未睡卻裝睡，雖未醉卻裝醉，不思而說。若他恢復正念，諸比丘以此事詰責他，此比丘砂生向僧團請求不癡毗尼。若僧團時機已至且同意，請僧團允許，僧團將賜予比丘砂生不癡毗尼。這是白羯磨。“等等如是所說。 不教誡之諍事平息法已說畢。 關於”應以對治平息犯戒諍事”之分類，為說明起見：“因有過失而起諍有三種：無關聯者、有關聯者（分兩種：部分關聯與全僧團關聯）。“其中，無關聯者是指離開派系與對立派系而住，此說明：唯有被詰責者與詰責者二人有諍，而於其他任何人皆無諍，此即無關聯之諍。

།ཉི་ཚེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་གླེང་བར་བྱ་བ་དང་གླེང་བ་པོ་གཉིས་འབའ་ཞིག་ཁོ་ནར་མ་ཟད་ཀྱི་དགེ་འདུན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཁ་ཅིག་ལ་ཡང་འཁྲུག་ལོང་བྱུང་བའོ། །དགེ་འདུན་ མཐའ་དག་དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གང་ལ་དགེ་སློང་གི་ཚོམས་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་དགེ་སློང་མཐའ་དག་ཕྱོགས་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་པར་གནས་པས་འཁྲུག་ལོང་དུ་གྱུར་པའོ། །དང་པོ་ལས་ནི་ཁས་བླངས་པའི་བྱ་བས་ཕྱིར་བཅོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཕྲོས་པ་མེད་པས་ འཁྲུག་ལོང་དུ་གྱུར་པའི་འོག་ཏུ་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་བཅོས་པ་ནི་ཁས་བླང་པའི་བྱ་བས་ལྟུང་བ་ཕྱིར་བཅོས་པར་བྱ་སྟེ།ཁས་བླངས་པ་ཙམ་གྱི་དབང་གིས་དེའི་ཕྱིར་བཅོས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་མིང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱ་བ་གང་ ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ལ་ལྟུང་བ་བྱུང་གི་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གླེང་བ་པོས་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུར་བྱས་པ།འཁྲུག་ལོང་མེད་པ་ལ་ཁས་བླང་བ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་བཅོས་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་ཁས་བླངས་པའི་བྱ་བས་རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་མིང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། ། བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་བཅོས་པར་བྱ་བའོ། །གཉིས་པ་ལས་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་འདུལ་བས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཕྲོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉི་ཚེ་བས་འཁྲུག་ལོང་དུ་གྱུར་པའི་འོག་ཏུ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་འདུལ་བས་ཕྱིར་བཅོས་སོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གཉིས་པ་ལས འཁྲུག་ལོང་དུ་གྱུར་པའི་འོག་ཏུ་ལྷུང་བ་ཕྱིར་འཆོས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་འདུལ་བས་རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དེའི་མིང་དེ་སྐད་བྱས་ཤེ་ན། གླེང་བར་བྱ་བ་དང་གླེང་བ་པོ་དང་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྒོལ་བ་དང་ལན་མངོན་སུམ་དུ་བྱུང་བ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ནི་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱས་སོ།།དེ་ལྟར་ན་འདིར་ཚིག་གི་དོན་འདི་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལ་རྒོལ་བ་དང་ལན་གྱི་ཚིག་དག་མངོན་སུམ་དུ་བྱུང་བ་དག་གིས་འདུལ་ཞིང་ཞི་བ་ཡིན་གྱི། གླེང་བ་པོས་དམ་བཅས་པ་ཙམ་གྱིས་འདི་ལ་རྣམ་པར་ངེས་པར་སྦྱིན་པ་མ་ཡིན་ པར་རིག་པར་བྱའོ།།གསུམ་པ་ལ་ནི་རྩཝ་བཀྲམ་པ་ལྟ་བུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གསུམ་པ་ལས་འཁྲུག་ལོང་བྱུང་བའི་འོག་ཏུ་ལྟུང་བ་ཕྱིར་འཆོས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྩཝ་བཀྲམ་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

所謂”部分關聯”是指不僅僅是被詰責者與詰責者二人，還包括僧團中的某些成員也捲入諍事。“全僧團關聯”是指無一比丘群體例外，所有比丘都分屬對立雙方而成為諍事。 對於第一種情況，應以承認之事對治。這是指對於無關聯之諍事，其後對過失的對治應以承認之事來對治過失，因為僅憑承認的力量即可對治。若問其名稱為何如此安立，答：在平息諍事時，詰責者如是言：“具壽，你已生過失，當如法對治”，對於無諍之事，僅以承認而對治者，稱為”以承認之事平息諍事”，故其名如是安立。“事”即指所當對治。 對於第二種情況，應以現前調伏。這是指對於部分關聯之諍事，其後應以現前調伏來對治。此說明：對於第二種情況所生諍事之後的過失對治，是以現前調伏來平息諍事。若問其名稱為何如是安立，因為被詰責者、詰責者及其追隨者的論辯與答辯皆現前發生，故其名如是安立。如是，此處詞義即：於此以現前發生的論辯答辯言詞來調伏平息，而非僅憑詰責者的承諾即可決定，應當了知。 對於第三種情況，應以草覆地。這是指對於第三種情況所生諍事之後的過失對治，是以草覆地方式來平息諍事。

།ཅིའི་ཕྱིར་དེའི་མིང་དེ་སྐད་བྱས་ཤེ་ན། དཔེར་ན་རྩཝ་བཀྲམ་ པ་ན་རྩཝ་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་ནས་རྩེ་སྤྲད་དུ་ཉལ་བ་དང་འདྲ་བར་ཕྱོགས་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་པར་གནས་པའི་དགེ་འདུན་དུ་གྱུར་པའི་དགེ་སློང་ཐམས་ཅད་འདི་ལ་འཁྲུག་ལོང་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་ནས་འདུད་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དེའི་མིང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བར་གཞག་གོ།།འདི་ ལ་མང་པོ་དག་གི་དོན་དུ་དགེ་འདུན་མ་ཡིན་པ་ལ་བཤགས་པར་བྱ་བ་དག་ནི།གཅིག་གིས་ཕྱིར་བཅོས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉེས་པ་སྦོམ་པོ་དང་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་དང་དགེ་འདུན་ལྷག་མར་གཏོགས་པའི་ཉེས་པ་སྦོམ་པོ་ལྕི་བ་དགེ་འདུན་ལ་བཤགས་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ལས་གཞན་ པའི་ལྟུང་བ་དགེ་འདུན་མ་ཡིན་པ་ལ་བཤགས་པར་བྱ་བ་དག་ནི་འདིར་གང་ཟག་མང་པོ་དག་གི་དོན་དུ་གང་ཟག་གཅིག་གིས་རྩཝ་བཀྲམ་པ་ལྟ་བུས་ཕྱིར་བཅོས་པ་བྱར་རུང་བའོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏོ། མང་པོ་དག་གི་དོན་དུ་གཅིག་གིས་ཕྱིར་འཆོས་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་ ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་རོ།།དུ་མ་དག་ཅིག་ཅར་དུ་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདིར་མང་པོ་དག་གི་དོན་དུ་ལྟུང་བ་དུ་མ་དག་ཅིག་ཅར་དུ་ཕྱིར་བཅོས་སུ་ཡང་རུང་བའོ། །གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་སྨོས་པ་དང་ཤེས་པ་སྣང་བར་བྱ་བས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞི་འདི་ལས་ཁྱོད་ལ་ ལྟུང་བ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དང་།ཁོ་བོ་ལ་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གི་མདུན་དུ་བཤགས་པ་དང་མི་བཅབས་པར་ཁོ་བོ་སྤྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྔགས་སྨོས་པ་དང་ལྟུང་བའི་མིང་དང་རིགས་ལས་གཞན་ལྟུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་སྣང་བར་བྱ་ཞིང་ གོ་བར་བྱ་བས་ཕྱིར་བཅོས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེའི་སྔགས་ནི་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་བདག་ཅག་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནས། འཐབ་པར་གྱུར། མཚང་འདྲུ་བར་གྱུར། རྩོད་པར་གྱུར། འགྱེད་པར་གྱུར་ཅིང་གནས་ཏེ་ཕྱོགས་དང་གཞན་གྱི་ ཕྱོགས་སུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་བདག་ཅག་གིས་མ་རྙེད་དེ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཉེས་པ་རྙེད་ཀྱི་ལེགས་པ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྦོམ་པོ་དང་། ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ལ་བརྟེན་པ་མ་གཏོགས་པར་གཞི་འདི་ལས་ཁྱོད་ལ་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཁོ་བོ་ལ་ལྟུང་བ་ བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གི་མདུན་དུ་བཤགས་པ་དང་།མི་བཅབས་པར་ཁོ་བོ་སྤྲོའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་དག་བདག་ཅག་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་འཐབ་པར་གྱུར། མཚང་འདྲུ་བར་གྱུར། རྩོད་པར་གྱུར། འགྱེད་ པར་གྱུར་ཅིང་གནས་ཏེ།ཕྱོགས་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་བདག་ཅག་གིས་མ་རྙེད་དེ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་པ་རྙེད་ཀྱི་ལེགས་པ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若問其名稱為何如是安立？譬如鋪草時，所有草莖相互交錯而臥，如是分屬對立雙方的所有比丘僧眾，為平息此諍事而相互謙讓，故其名如是安立。 此中，為多人之故，對非僧團懺悔之事，可由一人對治。這是指除了粗罪、僧殘罪及屬於僧殘的重大粗罪等應向僧團懺悔的過失外，其他應向非僧團懺悔的過失，在此為多人之故，可由一人以草覆地方式進行對治。此說明：為多人之故由一人對治時，其過失諍事也得以平息。 “同時多種亦可”是指此處為多人之故，多種過失也可同時對治。 “言說何者並顯明瞭知”是指：對於”於此事中，你所生之過失何者，我所生之過失何者，于具壽等前懺悔且不覆藏，我願意”等咒語的宣說，以及除過失名稱與種類外，應顯明並令了知過失的本質而作對治，此為語義。 其咒語為：“具壽等，我等於善說法律中出家已來，相鬥、相詆、相諍、相爭而住，分屬對立雙方，此非我等所得，實為不得。得過失而不得善法。除重大過失及依在家人外，於此事中，你所生之過失何者，我所生之過失何者，于具壽等前懺悔且不覆藏，我願意。具壽等，我等於善說法律中出家而相鬥、相詆、相諍、相爭而住，分屬對立雙方，此非我等所得，實為不得。得過失而不得善法。”

།ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྦོམ་པོ་དང་། ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ལ་བརྟེན་པ་མ་གཏོགས་པར་གཞི་འདི་ལས་དེ་དག་ ལ་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དང་།ཁོ་བོ་ལ་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་གི་མདུན་དུ་ཁོ་བོ་འཆགས་སོ། །མི་འཆབ་པོ། །མཐོལ་ཞིང་བཤགས་ན་བདག་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་འགྱུར་རོ། །མ་མཐོལ་མ་བཤགས་ན་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །ལྟུང་བ་མཐོང་ངམ། མཐོང་ངོ་། ། ཕྱིན་ཆད་སྡོམ་མམ། སྡོམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མཐུན་པ་དེ་དག་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྱོགས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བློ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་དེ་ཕྱིར་བཅོས་པར་བྱའི། གཞན་གང་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཁས་མི་ལེན་པ་དང་དོན་མེད་པ་ལ་ནི བཤགས་པ་མི་འཆགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་བཞིན་དུ་འཆགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་བཤགས་པ་མི་འཆགས་པ་སྟེ། ལྟུང་བ་བྱུང་ལ་བདག་ལ་ལྟུང་བ་མ་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་། ལྟུང་བ་མ་བྱུང་བ་ལ་བདག་ལ་ལྟུང་བ་བྱུང་ངོ་ཞེས་ ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ལུང་ནི་འདི་ལྟར་དགེ་སློང་ཕམ་པར་འགྱུར་བའི་ལྟུང་བ་བྱུང་ལ་མ་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཁས་འཆེ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལ། དགེ་འདུན་གྱིས་ཁས་འཆེ་བར་བྱེད་དུ་འཇུད་པ་དེ་ནི་ཆེས་མ་ཡིན་པས་དམ་འཆར་ གཞུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ལྷན་ཅིག་གིས་དངོས་པོས་གླེང་བ་ཉིད་དུ་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཟག་གིས་གང་ཟག་ལ་གླེང་བར་བྱེད་པ་དང་། གང་ཟག་གིས་གང་ཟག་གཉིས་ལ་དང་། གང་ཟག་གིས་གང་ཟག་མང་པོ་ལ་དང་། གང་ཟག་གིས་དགེ་འདུན་ལ་ དང་།གང་ཟག་གཉིས་ཀྱིས་གང་ཟག་ལ་དང་། གང་ཟག་གཉིས་ཀྱིས་གང་ཟག་གཉིས་ལ་དང་། གང་ཟག་གཉིས་ཀྱིས་གང་ཟག་མང་པོ་ལ་དང་། གང་ཟག་གཉིས་ཀྱིས་དགེ་འདུན་ལ་དང་། གང་ཟག་མང་པོས་གང་ཟག་ལ་དང་། གང་ཟག་མང་པོས་གང་ཟག་གཉིས་ལ་ དང་།གང་ཟག་མང་པོས་གང་ཟག་མང་པོ་ལ་དང་། གང་ཟག་མང་པོས་དགེ་འདུན་ལ་དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་གང་ཟག་ལ་དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་གང་ཟག་གཉིས་ལ་དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་གང་ཟག་མང་པོ་ལ་དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་དགེ་འདུན་ལ་གླེང་བར་བྱེད་ན་ཞེས་གླེང་བར་བྱ་བ་དང་། གླེང་བར་བྱེད་པའི་སྐབས་ ལྷན་ཅིག་གིས་དངོས་པོར་བསྟན་པ་དེ་དག་བསྡུའོ།།གླེང་བ་པོ་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷན་ཅིག་གིས་དངོས་པོས་རུང་བའོ། །འདི་ལ་གྲངས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་ངེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གླེང་བར་བྱ་བ་དང་གླེང་བ་པོ་ཉིད་འདི་ལ་གླེང་བར་བྱ་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་ཁོ་ནའི་གླེང་བ་པོ་དག་ གིས་བྱ་བར་མ་ངེས་པའོ།

除重大過失及依在家人外，於此事中，凡是他們所生之過失及我所生之過失，我于具壽等前懺悔，不覆藏。若發露懺悔，我將獲得安樂；若不發露懺悔，則不能獲得。“見到過失否？""見到。""今後守護否？""守護。“如是所說。 “對方亦對彼等同意者”是指對方亦心意一致者，對彼等作對治，而非對其他任何人。 “不承認及無實者不得懺悔”是指對不承認過失及如無過失般懺悔者，其懺悔不得成立。此攝集了”有過失而言’我無過失’不承認者，及無過失而言’我有過失’承認者，皆非法”之說。 此中教證如是：“比丘犯波羅夷罪而言’未犯’者，僧團令其承認，此非正確，應令其立誓”。 “可由共同事實而舉發”是指：一人對一人舉發、一人對二人舉發、一人對多人舉發、一人對僧團舉發、二人對一人舉發、二人對二人舉發、二人對多人舉發、二人對僧團舉發、多人對一人舉發、多人對二人舉發、多人對多人舉發、多人對僧團舉發、僧團對一人舉發、僧團對二人舉發、僧團對多人舉發、僧團對僧團舉發，此攝集了所有被舉發者與舉發者的情況。 “舉發者亦復如是”是指可由共同事實。“此中數量無定”是指被舉發者與舉發者之數量不一定相等。

།གླེང་བ་པོ་ལུས་དང་ངག་དག་གིས་བསྡམས་པ་ཉིད་དང་། སྡེ་སྣོད་དག་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་བསམས་བཞིན་དུ་ཆོས་དང་འདུལ་བ་ལོག་པ་དང་། དེ་ལས་བཟློག་པ་དག་མི་སྟོན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ལ་གུས་པར་བྱའོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།གླེང་བ་པོ་ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ལ་གུས་པར་བྱ་སྟེ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། ལུས་དང་ངག་དག་གིས་བསྡམས་པ་ཉིད་དང་། སྡེ་སྣོད་དག་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་བསམས་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཆོས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ རྣམ་པར་གཞག་པའི་འདུལ་བ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་།འདུལ་བ་མ་ཡིན་པར་ལོག་པར་མི་སྟོན་ཅིང་། དེ་ལས་བཟློག་པ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་འདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཆོས་དང་འདུལ་བར་མི་སྟོན་པ་ཉིད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དང་ལོག་པར་སྟོན་པ་ལ་མཐུན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི།གླེང་བ་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་དང་། ཆོས་དང་འདུལ་བ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་འདུལ་བ་མ་ཡིན་པར་ལོག་པར་སྟོན་པ་ལ་ནི་མཐུན་པར་མི་བྱ་སྟེ། མི་བགྲང་ཞིང་སྨད་པ་དང་དེའི་ཚིག་གིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱའོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་སྡེ་སྣོད་དག་འཛིན་ ཅིང་མི་ཤེས་པ་ལ་ནི་བློན་གདབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གླེང་བ་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དང་། ལོག་པར་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་ལུས་དང་ངག་དག་གིས་བསྡམས་པ་དང་། ཆོས་དང་འདུལ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་སྡེ་སྣོད་དག་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་འཛིན་ཅིང་། དོན་གྱི་སྒོ་ ནས་མི་ཤེས་པས།གླེང་བར་བྱེད་པ་ལ་ནི་དགེ་འདུན་གྱིས་བློན་གདབ་པར་བྱ་སྟེ། ཚིག་འཇམ་པོ་སྙན་པའི་རྣམ་པས་བཟློག་པར་བྱ་བ་ནི་བློན་གདབ་པའོ། །འོ་ན་གླེང་བ་པོ་ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ལ་གུས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལ་བརྟག་པ་ཙམ་ཡང་མི་བྱའམ་ཞེ་ན་དེའི་ ཕྱིར།དེ་ལ་བསམ་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གླེང་བ་པོ་ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་ལྡན་པ་སྨད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་བསམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི་གཡོ་བ་ ཡིན་པས་སྔར་སྡིག་པ་ལ་མ་ཞུགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་།ཕྱིས་འཇུག་པར་འགྱུར་སྲིད་པས་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བག་མ་པའི་ཕྱིར་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གནས་སུ་མི་གཞག་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ སྨྲས་ཏེ།དུས་དང་ཡུལ་དང་སྤྱོད་ལམ་དང་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་གནས་སུ་ཚིག་མི་གཞག་པས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ལོག་པའི་བསམ་པས་རྗེས་སུ་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཡང་དག་པའི་བསམ་པ་རྗེས་སུ་བཙལ་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

“應恭敬具備三種功德的舉發者”，即應恭敬具備以下三種功德的舉發者：身語防護、通達三藏、于僧團中不故意顛倒顯示正法與律法及其相反者。具體而言：身語防護，通達三藏，在僧團中不故意將所知建立之法和戒律建立之律顯示為非法非律，也不將非法非律顯示為法與律。 “不應隨順破戒者及邪說者”是指不應隨順破戒的舉發者及將法律顯示為非法非律的邪說者，不應計數、應呵責，且不應依其言語作任何行事。 “對非如是而持三藏不解者應予勸諫”是指對於不同於上述破戒及邪說之舉發者，雖身語防護且如法如律宣說，但僅從文字上持三藏而不解其義者，僧團應予勸諫。勸諫即以柔和悅耳之語規勸制止。 那麼，對於前述”應恭敬具三種功德的舉發者”，是否完全不加考察呢？為此說：“應爲了解其意樂而審察質詢。“意思是應對具備三種功德、不應呵責的舉發者，爲了解其意樂而審察質詢。 由於心行不定，雖先前未入惡行，但後來可能趨入，因此應為防護心行而審察質詢。如何審察質詢呢？為此說：“以不安立處所”，即不在時間、處所、威儀、隨行等處安立言說而審察質詢。這是爲了探究邪意樂，而非探究正意樂。

།གལ་ཏེ་གང་ཟག་ དེ་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་ན་དུས་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་གླེང་བའི་ཚིག་འཇོག་པར་མི་བྱེད་ན།དེ་ལོག་པར་གླེང་བ་ལ་ཞུགས་པར་ངེས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར། གནས་སུ་མི་འཇོག་ན་བསམ་པ་ལོག་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་དུ་མི་འཇོག་ན་བསམ་པ་ལོག་པར་མཚོན་པར་ བྱ་བའི་གནས་དེ་གང་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་གནས་ནི་དུས་དང་ཡུལ་དང་སྤྱོད་ལམ་དང་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དུས་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་མཚན་མོ་བྱས་པས་གླེང་བ་དང་། ཉིན་མོ་བྱས་པས་གླེང་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུས་སོ། །ཡུལ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་ལྐོག་ཏུ་བྱས་པ་དང་། གསལ་བར་བྱས་པ་དང་། ལམ་དུ་བྱས་པ་དང་། ལམ་གོལ་བར་བྱས་པ་དང་། གྲོང་དུ་བྱས་པ་དང་། དགོན་པར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུས་སོ། །སྤྱོད་ལམ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི། འགྲོ་བ་དང་། འགྲེང་བ་དང་། འདུག་པ་དང་ཉལ་བར་བྱས་པས་གླེང་བ་བསྡུས་སོ། །རྗེས་སུ བསྒྲུབ་པ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་ཕམ་པར་འགྱུར་བ་དང་།དགེ་འདུན་ལྷག་མ་དང་། ལྟུང་བྱེད་དང་། སོ་སོར་བཤགས་པར་བྱ་བ་དང་། ཉེས་བྱས་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་པས་གླེང་བར་བསྡུས་སོ། །གནས་གཞན་དུ་འཕོ་བ་དང་རྙོག་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ན་གླེང་བ་མི་འཆགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ གླེང་བ་པོ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་བརྒལ་ཞིང་བརྟགས་པས་ན།གནས་ནས་གནས་གཞན་དུ་འཕོ་བ་དང་། འཁྲུག་པའི་རྙོག་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་གླེང་བ་མི་འཆགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གླེང་བའི་བྱ་བ་མ་བྱས་པ་ཉིད་དང་མ་བྱུང་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གནས་ནས་གནས་གཞན་དུ་འཕོས་ ན་གླེངས་པ་ཉིད་དང་།གླེང་བ་པོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་དགོས་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ལྟར་ན། རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གླེང་བར་མི་འཆགས་སོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །གླེང་བས་ཁས་བླངས་ན་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཟག་གང་ལ་གླེང་བ་དེས་ལྟུང་བ་དེ་ཁས་བླངས་པ་དེ་ནི་འདིར་རྩོད་པ་དེའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། ཁས་བླངས་ན་རྩོད་པ་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲ་བ་པོ་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཉིད་དང་ཡོན་ཏན་ལས་ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཁྱིམ་པ་ཡང་རུང་བ་གཞན་ཚད་མར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང གི་ཚེ་གླེང་བའི་གང་ཟག་ཉེས་པ་ཁས་མི་ལེན་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་བྱ་ཞེ་ན།སྨྲ་བ་པོ་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་མཐོང་བ་ཉིད་དམ། འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ལས་ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་ ཁྱིམ་པ་ཡང་རུང་བ་གཞན་དག་ཚད་མར་བྱས་ཏེ།དེ་དག་ཆེ་བཞིར་དྲི་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

如果對那個人審察質詢時，不在時間等處所安立舉發言說，則可確定其已入于邪舉發，因此，若不安立處所，應知其意樂為邪。那麼，不安立何處而表示意樂為邪呢？為此說：“處所即時間、處所、威儀和隨行等。” 所說”時間”，包括夜間舉發、日間舉發等。所說”處所”，包括私下所作、公開所作、道路所作、歧路所作、村中所作、曠野所作等。所說”威儀”，包括行走、站立、坐臥時所作舉發。所說”隨行”，包括波羅夷、僧殘、波逸提、波羅提提舍尼、突吉羅等隨行所作舉發。 “若轉至他處或成混亂則舉發不成”是指，如果對舉發者如是審察質詢時，其從一處轉至他處，或成為爭執混亂者，則其舉發不成立，即舉發之事未作、未生、不生。若從一處轉至他處，則無舉發及舉發者，由此即可成辦此處所需，因為如此則諍論止息，所以說”對彼舉發不成”。 “若舉發者承認則為究竟”是指，被舉發者承認其犯戒，此即為此諍論之究竟，因為承認則諍論止息。 “應以見真實及最勝功德之說者為量，在家人亦可”是指，當被舉發者不承認過失時如何確定？應以見真實即見無漏道，或離欲界貪等最勝功德之說者為量，不僅是出家人，在家人亦可。意思是應詢問這些大德。

།འདིར་གཞུང་ནི་སིལ་བུ་དག་ལས་བཙུན་པ་རེ་ཞིག་དགེ་སློང་གཉིས་ལ་ཐ་དད་པར་སྨྲ་བ་དང་། འགལ་བར་སྨྲ་བ་དང་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་དག་བྱུང་ན། གང་གི་ཚིག་གཟུང་བར་བགྱི། གང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའིའོ། །གཉི་ག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལགས་ན་གང་མང་དུ་ཐོས་པའིའོ། །གཉི་ག་མང་དུ་ཐོས་པ་ལགས་ན་གང་ཡང་དག་པར་བསྡམས་པའིའོ། །གཉི་ག་ཡང་དག་པར་བསྡམས་པ་ལགས་ན། གང་ཆེས་ཡང་དག་པར་བསྡམས་པའིའོ། །གཉི་ག་ཆེས ཡང་དག་པར་བསྡམས་པ་ལགས་ན་དེ་ནི་གནས་མ་ཡིན་སྐབས་མ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་གཉིས་ཆེས་ཡང་དག་པར་བསྡམས་པ་ལ་ཐ་དད་སྨྲ་བ་དང་། འགལ་བར་སྨྲ་བ་དང་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་དག་འབྱུང་བ་དེ་ནི་གནས་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཚིག་ བསྟུན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཆེ་བཞི་དེ་ལ་གལ་ཏེ་གང་ཟག་གཞན་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ན། གཞན་དེ་ཡང་དྲི་བར་བྱ་ཞིང་དེའི་ཚིག་གིས་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཚིག་གཟུང་བར་བྱའོ། །འདིར་གཞུང་ནི་བཙུན་པ་དགེ་བསྙེན་མ་དད་པ་ཅན་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་དུ་མཆིས་ཏེ། འདི་སྐད་ཅེས་ བཙུན་པ་དག་བདག་གིས་དགེ་སློང་ཞིག་རྒྱལ་རིགས་མོ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པས་ཉམས་པར་བགྱིད་པ་མཐོང་ངོ་ཞེས་མཆི་ན།བགྱིད་དུ་སྩལ་ཅིང་དེ་ལ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་དང་། མཐུན་པར་སྩལ་བར་བགྱི་འམ། ཉེ་བ་འཁོར་མི་བྱ་སྟེ། དྲི་བར་བྱ་ཞིང་ གལ་ཏེ་དེ་ནི་སྲིང་མོ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན་གཉི་ག་ལ་དྲི་བར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་མཐུན་ན་དགེ་བསྙེན་མ་དད་པ་ཅན་གྱི་ཚིག་གིས་བྱེད་དུ་གཞུག་ཅིང་དེ་ལ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་དང་མཐུན་པ་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འདིས་རྒྱལ་རིགས་མོ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མ་ བྱས་ཀྱི།འདིས་བྲམ་ཟེ་མོ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བྱས་སོ་ཞེས་ཟེར་ན། དགེ་སློང་གིས་དམ་བཅས་པས་བྱེད་དུ་གཞུག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ཤེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་དོན་གང་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེས་དོན་དེ་ཤེས་ པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།འདིར་ངེས་པའི་ཤེས་པ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་གཞུང་ནི་དགེ་བསྙེན་མ་དད་པ་ཅན་གྱིས་དགེ་སློང་དུས་མ་ཡིན་པར་ལི་ཁ་རའི་ཆུ་འཐུང་བ་མཐོང་ནས། དེ་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བདག་གིས་དགེ་སློང་དུས་མ་ལགས་པར་སྐྱོ་མ་འཐུང་བ་མཐོང་ངོ་ཞེས་ མཆི་ན།ཆོས་བཞིན་དུ་བགྱིད་དུ་སྩལ་ཞིང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་དང་མཐུན་པ་སྩལ་བར་བགྱིའམ། ཉེ་བ་འཁོར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་དགེ་སློང་ལ་དྲི་བར་བྱ་ཞིང་གལ་ཏེ་དེ་སྐད་ཅེས་བདག་གིས་དུས་མ་ཡིན་པར་སྐྱོ་མ་མ་འཐུངས་ཀྱི། བདག་གིས་ལི་ཁ་རའི་ཆུ་འཐུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་ན། དགེ་སློང་ གིས་དམ་བཅས་པས་བྱེད་དུ་གཞུག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

此處經文出自零散部分：“大德，若有兩比丘說不同、說相違、說不一致時，應取誰語？應取持戒者語。若二者皆持戒，則應取多聞者語。若二者皆多聞，則應取善護者語。若二者皆善護，則應取更善護者語。若二者皆更善護，則非處非時，若二者皆更善護而有說不同、說相違、說不一致者，此為無有是處。” “若有他人在場則應對照其語”是指，對上述四大德，若有他人在場，則應詢問他人並以其語對照另一方之語。 此處經文：“大德，有不信優婆夷來至比丘處，如是說道：‘大德等，我見一比丘與剎帝利女行不凈行而毀犯’，可否依法處理並尋求其本質相應？優波離答：不可，應詢問，若她又說’還有某姊妹’，則應詢問二人。若相符，則應依不信優婆夷之語處理，並尋求其本質相應。若說’此人未與剎帝利女行不凈行，而是與婆羅門女行不凈行’，則不應依比丘承諾而處理。” “若成疑惑則非了知”是指，于某事若生疑惑則非了知該事，因為此處未生決定了知。 此處經文：“不信優婆夷見比丘非時飲荔枝汁，告訴諸比丘說：‘我見比丘非時飲粥’，可否如法處理並尋求其本質相應？優波離答：不可，應詢問該比丘，若他說’我非時未飲粥，而是飲了荔枝汁’，則應依比丘承諾而處理。”

།དེ་ལས་ངེས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཁས་བླངས་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདེན་པ་མཐོང་བ་ཉིད་དང་ཡོན་ཏན་ལས་ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་ཆེ་བཞི་དེ་ལས་ངེས་པར་གྱུར་པ་ནི་རང་གིས་ཁས་བླངས་པ་དང་འདྲ་སྟེ། གླེངས་ བས་ཁས་བླངས་ན་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ལས་ངེས་པ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་ན་གླེང་བར་བྱ་བ་དེ་ཕྱིས་མི་སྒྲུབ་ན་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་འདི་ལ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་དང་ མཐུན་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།རྒྱུ་ཡོད་པས་དགེ་འདུན་ལ་ལྟུང་བ་ཁས་བླངས་ནས་ཡང་ཁྱད་དུ་གསོད་པར་བྱེད་ན་དེ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་དང་མཐུན་པ་སྦྱིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཁས་བླངས་པས་ནི་ཡོད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་དུ་གསོད་པས་ནི་མེད་ པར་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ངེས་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངེས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དྲན་པ་སྟེ། དོན་བརྗོད་པས་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་ཡིན་ནོ། །མ་མཐོང་བ་ལ་ནི་གནས་ནས་དབྱུང་བའི་ལས་བྱ་སྟེ། ལྟུང་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་བརྗེད་པས་ ཁྱད་དུ་གསོད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་དང་མཐུན་པ་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།།དགེ་འདུན་ལ་ཁས་བླངས་ནས་ཁྱད་དུ་གསོད་ན་ངེས་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་འདུན་ལ་ལྟུང་བ་ཁས་བླངས་ནས་ཡང་ཁྱད་དུ་གསོད་པར་བྱེད་ན། དེ་ ངེས་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ་འཛིན་དུ་གཞུག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཅིའི་ཕྱིར་འདིའི་མིང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། དེ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ལྟུང་བ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་ལ་ཕན་ཞིང་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནི་བསླབ་པ་སྦྱིན་པ་དང་སྤོ་བ་དང་མགུ་བ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་གཞན་ན་གནས་པའི་ཚུལ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། འདི་བླངས་པས་དེའི ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བར་བྱེད་ལ།ལྟུང་བ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་ན་དགེ་འདུན་གྱིས་དེ་ལ་བཟོད་པ་བྱ་ཞིང་དེའི་འོག་ཏུ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

“由此確定者如同承認”是指，由於見真諦及功德最為殊勝，從彼四大德中所確定者如同自己承認，應知此即顯示若經詢問而承認則為究竟。 若如是由承認而生確定后，被詢問者後來不履行時，當如何實行？為此說：“對此墮罪諍訟，應給予尋求本質相應”。因有因緣，若於僧團承認墮罪后又輕蔑，此即為給予尋求本質相應之因。此中，承認表示有，輕蔑表示無故。 “離確定即為輕蔑”中，“離確定”即不憶念，表達此義即為輕蔑。對未見者應作驅擯羯磨，因未見墮罪故。此為因忘失而輕蔑，故對此說應給予尋求本質相應。 “若於僧團承認后輕蔑，為令確持故給予確定”是指，若於僧團承認墮罪后又輕蔑，為令其確實執持故給予確定，“令執持”是其義。 為何此名為”尋求本質相應”？為此說：“此有益於尋求本質故為尋求本質相應”。因其有益且隨順於尋求彼墮罪之本質，故名尋求本質相應。 應視此如授學、與出罪、與滿意等其他住處之法，因受此則尋求本質，若完全了知彼墮罪之本質，僧團應對其寬恕，其後即成自性住。

།ཁ་ཅིག་གིས་འདི་ནན་ཐུར་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདུལ་བ་འཛིན་པ་ཁ་ཅིག་གིས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་དང་མཐུན་ པ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནན་ཐུར་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན་ཏེ།ཇི་ལྟར་བསྡིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནན་ཐུར་གྱི་ལས་དག་མི་འདོད་བཞིན་དུ་དགེ་འདུན་གྱིས་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་དགེ་འདུན་གྱིས་སྦྱིན་པ་ཡིན་པས། ནན་ཐུར་གྱི་ཚུལ་དུ་སྟོན་ཅིང་སྤོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་པ་ནི་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།དེ་ལྟར་ཡང་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་འདུག་ཅིང་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་འོག་ཏུ་དགེ་སློང་གཅིག་གིས་གསོལ་བ་བྱ་སྟེ་ལས་བྱ་བ། དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། །དགེ་སློང་ཤི་རི་ཀ་འདི་དགེ་འདུན་གྱི་ དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི་དགེ་སློང་ཤི་རི་ཀས་རྒན་པའི་མཐར་འདུག་སྟེ།དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། བདག་དགེ་སློང་ཤི་རི་ཀ་དགེ་འདུན་གྱི་དབུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་བདག་ལ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་དང་མཐུན་པ་ སྩལ་དུ་གསོལ།།ཞེས་གསོལ་བར་བྱའོ་ཞེས་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་མི་བཟང་སྟེ་མདོ་སྡེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདུལ་བ་འཛིན་པ་ཁ་ཅིག་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་དང་མཐུན་པ་སྦྱིན་པ་འདི་ནན་ཐུར་གྱི་ཚུལ་དུ་སྟོན་པ་དེ་ནི་མི་བཟང་སྟེ། མདོ་སྡེ་དང་འགལ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།མདོ་སྡེ་ལས་ཀུན་དགའ་བོ་འདི་དགེ་སློང་དགེ་འདུན་གྱི་དབུས་སུ་ལྟུང་བ་ཁྱད་དུ་གསོད་པར་བྱེད་ཅིང་ཁྱད་དུ་གསོད་ནས་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ལ་ཁས་བླངས་ནས་ཡང་ཁྱད་དུ་གསོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་དགེ་འདུན་གྱི་ དབུས་སུ་ལྟུང་བ་ཁྱད་དུ་གསོད་པར་བྱེད་ཅིང་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ལ།ཁས་བླངས་ནས་ཡང་ཁྱད་དུ་གསོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་རྙེད་དེ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་པ་རྙེད་ཀྱི་ལེགས་པ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་དགེ་འདུན་གྱི་གན་དུ་སོང་ལ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་ བ་དང་མཐུན་པ་ལེགས་པར་གསོལ་ཅིག་།དེས་དགེ་འདུན་གྱི་གན་དུ་སོང་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་དང་མཐུན་པ་གསོལ་བར་བྱའོ། །དགེ་འདུན་གྱིས་ཀྱང་ཆོས་དང་འདུལ་བས་དེ་ལ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་དང་མཐུན་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་འདི་དག་དང་འགལ བས་ཁ་ཅིག་འདི་ནན་ཐུར་གྱི་ཚུལ་དུ་སྟོན་པ་དེ་ནི་མི་བཟང་སྟེ།འདི་ལྟར་གང་གསོལ་བ་བྱེད་པ་དེ་ནི་བདག་ཉིད་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི་ནན་ཐུར་གྱི་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

“有人說此是強制方式”是指，某些持律者將此”給予尋求本質相應”解釋為強制方式。如同僧團對不願者實施威嚇等強制羯磨一樣，此亦為僧團所給予，故說是強制方式，而非出罪等方式。 若問何以見得如此？他們說：經中說”僧團全體集合一致后，一比丘作白羯磨：‘大德僧眾請聽！比丘室利迦于僧團中…’等”，而未說”比丘室利迦坐于長老末座，‘大德僧眾請聽！我比丘室利迦于僧團中…乃至…以悲憫故，請賜予我尋求本質相應’等作如是請白”。 “此不善，因違背經典”是指，某些持律者將此尋求本質相應之給予解釋為強制方式，此說不善，因違背經典。 經中說：“阿難陀！若有比丘于僧團中輕蔑墮罪，輕蔑后承認，承認后又輕蔑，諸比丘應對他如是說：‘具壽！你于僧團中輕蔑墮罪，輕蔑后承認，承認后又輕蔑，此於你實非所得，非為善得。得罪過而非得善。具壽！你應往僧團處，善請尋求本質相應。‘他應往僧團處請求尋求本質相應。僧團亦應依法依律給予他尋求本質相應。” 由於違背這些經典，某些人將此解釋為強制方式實不善。如是，作請白者是為清凈自身，而非強制羯磨。

།ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མཛད་པར་ནི་མི་བཞེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་ བ་དང་།མཐུན་པ་སྦྱིན་པ་འདི་ནན་ཐུར་གྱི་ཚུལ་ཡིན་མོད་ཀྱི། རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་སྐབས་ཉིད་ཡིན་པ་ནན་ཐུར་གྱི་ལས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མཛད་ཅིང་དེ་དག་གི་ནང་དུ་མ་གསུངས་སོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། ལུང་ལས་དེ་ལྟར་མི་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དེ་ནན་ཐུར་ གྱི་ལས་ཉིད་ཡིན་ན།ནན་ཐུར་གྱི་ལས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་ནང་དུ་གསུངས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ན་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བཞག་སྟེ། ནན་ཐུར་གྱི་ལས་ཀྱི་ནང་དུ་མ་བཞག་པས་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ནན་ཐུར་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་མི་བཞེད་དགེ་ལས་ཤེས་ཤེ་ན་དེའི་ཕྱིར། བསྡིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་པ་རྣམ་པར་མ་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བསྡིགས་པ་དང་སྨད་པ་དང་ཕྱིར་བསྐྲད་པ་དང་ཕྱིར་འགྱེད་པ་དང་། གནས་ནས་དབྱུང་བ་དེ་དག་ཀྱང་འཐབ་མོ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ཞི བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི།དེ་དག་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནན་ཐུར་གྱི་ལས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དག་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་རྣམ་པར་མ་བཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནན་ཐུར་གྱི་ལས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་དག་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མཛད་པར་མི་བཞེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་དང་མཐུན་པ་ སྦྱིན་པ་འདི་ལྟུང་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཡིན་པས་ནན་ཐུར་གྱི་ལས་དང་རང་བཞིན་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་འདོན་ན།དེའི་ཚེ་ཉེས་པ་གཞན་དུ་ཡང་ཐལ་བར་གྱུར་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཁྱད་དུ་གསོད་དོ་སྙམ་ན། ཡིད་བཞིན་དུ་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ ནན་ཏུར་གྱི་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་དང་མཐུན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ན་ལྟུང་བ་དེ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཁྱད་དུ་གསང་ངོ་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བློ་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་ལྟུང་བ་མ་མཐོང་བ་ཉིད་དེ་ནི་ལྟུང་བ་མཐོང་བ་དེ་ཡོད་བཞིན་དུ་མ་མཐོང་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་བློ་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་སྐྱེ བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་ལྟུང་བ་མ་མཐོང་བ་ལ་ནན་ཐུར་གྱི་ལས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱ་བ་ལ་ནི། མ་མཐོང་བས་གནས་ནས་དབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ནན་ཐུར་གྱི་ལས་བཅའ་བ་མཛད་ཟིན་པས། དེས་ན་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་དང་མཐུན་པ་འདིའི་སྐབས་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཁ་ཅིག་ དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་དང་མཐུན་པ་འདི་ནན་ཐུར་གྱི་ལས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སྟོན་པ་དེ་མི་བཟང་སྟེ།འདི་ལྟར་ཤེས་ལ་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ལ་ནི་འདི་ལ་ལྟུང་བ་ཡོད་བཞིན་དུ་མ་མཐོང་ངོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

“不欲將其另立於寂滅篇之外”是說，若有人認為：雖然這個給予尋求本質相應是強制方式，但因為是止諍寂滅的內容，故未將其列入強制羯磨篇中而另立。此說不應理，因為律典中不如是主張。若此確實是強制羯磨，理應列入強制羯磨篇中，然而未如是列入。雖因其為寂滅性質而另立，未置於強制羯磨中，故此非以強制方式而說。 若問：何以知律典不如是主張？為此說：“因威嚇等未另立為彼性故”。即威嚇、呵責、驅擯、別住、滅擯等，雖也是為止息諍訟等而寂滅，然這些並未從強制羯磨篇中另立出來。因此，不欲僅因寂滅性質而將其另立於強制羯磨篇之外。 若有人想：此給予尋求本質相應因不見罪過而與強制羯磨性質相同，則會導致其他過失，為顯示此義而說：“若知而輕蔑，則生不見之解”。即當以強制羯磨性質給予尋求本質相應時，僧團會生起”此人明知而故意隱瞞”之念，因而會生起”不見罪”即”明明有罪卻說不見”之解。 對於不見罪過而應施以強制羯磨者，已制定”因不見而滅擯”之強制羯磨，故此尋求本質相應即無施行機會。因此，某些人將此尋求本質相應解釋為強制羯磨方式實不善。如是，對於知而不見者，會生起”此人明知有罪卻說不見”之解故。

།ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པ་མི་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་འབད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིར་གཞུང་ནི། དགེ་འདུན་དུ་གྱུར་པའི་དགེ་སློང་དག་གིས་དགེ་སློང་དག་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་དགེ་འདུན་མཐུན་པས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ མཐུན་པ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་ན་དེའི་ཚོད་ལ་འབད་པར་བྱ་བ་སྟེ།ཐམས་ཅད་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར་སྤྱིར་མདོར་བྱས་སོ། །རྩོད་པའི་གཞིའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འདུལ་བ་གཞིའི་སྐབས་ནས་འབྱུང་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ད་ནི་རྩོད་པའི་གཞི་ཞུ་བའི་སྐབས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། ཞི་བ་ཐམས་ཅད་ནི་བྱ་བའི་ ཕྱིར་རྩོད་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱ་བ་བདུན་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་ལ་འཇུག་གོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་འཇུག་ཅེ་ན། རྒྱུའི་སྒོ་ནས་ཏེ། རྒྱུ་གང་གིས་རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱ་བ་བདུན་པོ་དག་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་དེ་ནི། བྱ་བའི་ཕྱིར་ རྩོད་པ་ལ་ཡོད་དེ།འདི་ལྟར་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཐུན་པ་མི་སྦྱིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩོད་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་མི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་སྒོ་ནས་འདིར་ཞི་བར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་འཇུག་གོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གསོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ལ་མཐུན་པ་མི་སྦྱིན་པ་ནི་བྱ་བའི་རྩོད་པ་ ཡིན་པས།དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྤོང་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ་མཐུན་པ་མི་སྦྱིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་གདམས་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱ་བའི་དྲན་པ་དང་མ་སྨྱོས་པས་འདུལ་བ་གཉིས་ཀྱང་འདིར་འཇུག་གོ། །ཇི་ལྟར་ལྟུང་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁས་བླང་བའི་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་གྱིས་འདུལ་བ་དང་། རྩཝ་བཀྲམ་པ་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་འཇུག་གོ། །ཁས་ལེན་ཅིང་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་ལ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་དང་མཐུན་པ་ཡང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ངེས་པར་བྱ་བ་སྤོང་བ་དང་། ལྟུང་བ་དང་བཅས་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་མཐུན་པ་མི་སྦྱིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྱེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི བར་བྱེད་པའི་གང་མང་བ་བཙལ་བ་དང་།མངོན་སུམ་གྱིས་འདུལ་བ་ཡང་འདིར་འཇུག་གོ། །འདིར་གཞུང་ནི་བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྩོད་པ་བཞི་པོ་གང་དག་གསུངས་པ་དང་རྩོད་པ་ཞི་བ་བདུན་པོ་གང་དག་གསུངས་པ་དེ་དག་ལ། བཙུན་པ་དགེ་སློང་གིས་རྩོད་པ་བཞི་ པོ་དག་རྩོད་པ་ཞི་བར་བགྱིད་པ་བདུན་པོ་གང་ཡང་རུང་བས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བགྱི་བ་དང་།ཉེ་བར་ཞི་བར་རུང་ངམ། ཉེ་བ་འཁོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་མ་གཏོགས་པ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

“不應不為寂滅而精進”是說，不應不為止息諍訟而精進努力，此為其義。此處經文說：“比丘僧團應以和合僧團之方式止息比丘們的事諍。” 若有人不予和合，則應對其精進。因普遍適用，故總略而說。關於諍訟事，已於律藏根本中說明。 今為總攝諍訟事問答品，故說：“一切寂滅皆入於事諍”。即七種止諍法皆入於事諍。 若問：以何種方式一切止諍皆入於事諍？乃從因的角度而言。七種止諍法得以運作的因，存在於事諍中。即如捨棄等是不予和合的因，因此，以事諍的因——不予和合為門，此處一切止諍皆得運作。 何以如此？不予和合白四羯磨等是事諍，如同依于捨棄而不予和合，同樣地，為不教誡的諍訟止息，念法和不癡法二者也在此運作。如同對於有罪性，同樣地，為止息罪諍，自言治、現前毗尼、草覆地法等也得運作。對於承認而輕蔑者，尋求本質相應法亦然。如同以捨棄決定和有罪這二者不予和合，同樣地，為止息訴訟諍，求多人和現前毗尼也在此運作。 此處經文說：“大德，世尊所說四種諍訟和七種止諍法，大德，比丘可否以任一種止諍法止息四種諍訟？除事諍外不可。”

།ཁ་སྐོང་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ཚོགས་པར་དབྱུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པ་དང་། ཉམས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དགེ་འདུན་གྱི་ཁ་སྐོང་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུ་བོ་ལ་སོགས་པ་དགེ་འདུན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ཡང་ཚོགས་པར་དབྱུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་དག་ལ་ནི་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་ བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པ་དགེ་ཚུལ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་རྩོད་པ་དག་ལ་ནི་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱ་སྟེ་དེ་དག་གིས་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱའོ། །བུད་མེད་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྐྱེས་པར་རིགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་རྩོད་པ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བར་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་པའོ།།འདིར་གཞུང་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་རྩོད་པ་གང་ལགས་པ་དེ་དགེ་སློང་མ་རྣམས་ཀྱིས་སྤོང་དུ་རུང་ངམ། ཉེ་བ་འཁོར་མི་རུང་སྟེ། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་རྩོད་པ་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ དུ་དགེ་སློང་མ་རྣམས་ཀྱི་རྩོད་པ་ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་མ་རྣམས་དང་། དགེ་ཚུལ་རྣམས་དང་། དགེ་ཚུལ་མ་རྣམས་ཀྱི་རྩོད་པ་ཡང་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྲོག་གམ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ལས་ཉམས་ན་ ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལས་ཉམས་སམ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ལས་ཉམས་ན་རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།སྤང་བ་ཉིད་ནས་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་གྱུར་ན་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྤང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ནས་ཕྱོགས་ནས་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཐ་དད་པར་གནས་པའི་བར་དུ་གྱུར་ ན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་པའོ།།གཞན་དུ་སོང་ངམ་ནད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡུན་རིང་པོས་བཏབ་ན་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་། རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་པའོ། །གང་ཞིག་སྲོག་ལས་ཉམས་པ་ནས་ནད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡུན་རིང་པོས་བཏབ་པའི་ བར་དུ་གྱུར་ན་རྩོད་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དོན་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའམ་མངོན་པར་བརྩོན་པའོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། དོན་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་གླེང་བ་པོའོ། །མངོན་པར་བརྩོན་པ་ནི་གླེང་བར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་གཉིས་གཉི་གའམ་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་གོ།

“不適合作為滿數者，不應被選入僧團事務的集會”是說，未受具足戒者、已失壞者等不適合作為滿數者，也不應被選入作為中立者等僧團事務的集會。 “其他諍訟應由具足戒者處理”是說，對於未受具足戒的沙彌等其他人的諍訟，應由具足戒者處理，由他們來止息。 “女眾的諍訟應由男眾處理”是說，凡是女眾的諍訟，應當由男眾來止息。 此處經文說：“比丘尼們可否處理比丘們的諍訟？不可。比丘們的諍訟應由比丘們止息。同樣地，比丘尼們的諍訟也應由比丘們止息。如是，比丘尼們、沙彌們、沙彌尼們的諍訟也應由比丘們止息。” “若失命或失具足戒，則諍訟即止息”是說，若死亡或失去具足戒，則諍訟即為止息。 “從被擯除到轉入他方為止亦然”是說，從被擯除到轉入不同部派為止，所有這些情況下諍訟也都止息。 “若去他處或長期患病亦然”也是說諍訟即為止息。 若問：“從失命到長期患病等情況下，誰的諍訟得以止息？“為此說：“給予對像或精進者”。給予對象是指告發者，精進者是指被告發者，這兩者之一或二者皆是。

།འདིར་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ གཞུང་ནི།བཙུན་པ་རྩོད་པ་བཞི་པོ་དག་ལས་རྩོད་པ་གང་ཡང་རུང་བ་བྱུང་ལ། རྩོད་པ་ཞི་བར་བགྱིད་པའི་ཆོས་བདུན་པོ་དག་ལས་རྩོད་པ་ཞི་བར་བགྱིད་པའི་ཚོས་གང་ཡང་རུང་བས་ཉེ་བར་ཞི་བར་མི་བགྱིད་ཅིང་ཉེ་བར་ཞི་བར་ཡང་བརྗོད་པར་བགྱི་བ་མཆིས་སམ། ཡོད་དེ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་དགེ་ སློང་དུས་བྱེད་དམ།སྦྱིན་པའི་དགེ་སློང་དུས་བྱེད་དམ། སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་ཁྱིམ་པ་ཉིད་དུ་དམ་འཆའ་འམ། དགེ་ཚུལ་ཉིད་དམ། དགེ་སློང་མ་སུན་ཕྱུང་བ་ཉིད་དམ། རྐུ་ཐབས་སུ་གནས་པ་ཉིད་དམ། མ་ནིང་ཉིད་དམ། མུ་སྟེགས་ཅན་ཉིད་དམ། མུ་སྟེགས་ཅན་ ཞུགས་པ་ཉིད་དམ།མ་བསད་པ་ཉིད་དམ། ཕ་བསད་པ་ཉིད་དམ། དགྲ་བཅོམ་པ་བསད་པ་ཉིད་དམ། དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་བྱས་པ་ཉིད་དམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ཕྱུང་བ་ཉིད་དམ། གནས་པར་མི་བྱ་བ་ཉིད་དམ། ཐ་དད་དུ་གནས་པ་ཉིད་དུ་དམ་ འཆའ་བར་བྱེད་དམ།དེ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པའི་དགེ་སློང་དེ་བདག་ཏུ་དམ་འཆའ་བར་བྱེད་དམ། སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་དགེ་སློང་ནད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡུན་རིང་པོས་ཐེབས་སམ། གཞན་དུ་སོང་ངམ། དེ་བཞིན་དུ་བྱིན་པའི་དགེ་སློང་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་རྩོད་པ་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ ཡིན་ནོ།།རྩོད་པའི་གཞི་ཞུ་བའི་སྐབས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཞུ་བའི་སྐབས་ནས་བྱུང་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རྩོད་པའི་གཞི་རྫོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།བམ་པོ་དྲུག་ཅུ་བརྒྱད་པ། ད་ནི་གནས་མལ་གྱི་གཞི་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་སུ་ལ་ནི་ ཕྱག་བྱ།སུ་ལ་ནི་ཕྱག་མི་བྱ་ཞེ་ན། ཇི་དང་པོར་ཕྱག་བྱ་བ་དང་། མི་བྱ་བ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་མཆོག་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ཕྱག་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དགེ་སློང་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དགེ་ཚུལ་གྱིས་ཕྱག་བྱ་ བའོ།།སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དགེ་སློང་མ་ལ་ནི་དགེ་སློང་མ་དང་དགེ་ཚུལ་མས་ཕྱག་བྱའོ། །དགེ་སློང་མ་ལ་ནི་དགེ་ཚུལ་མས་ཕྱག་བྱའོ། །མཉམ་ན་རྒན་པ་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་མཉམ་པ་ཡིན་ན་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ རྒན་པ་དེ་ལ་གཞོན་པས་ཕྱག་བྱའོ།ན་ཚོད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དགེ་སློང་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་མཉམ་པ་དག་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒན་པ་ལ་གཞོན་པས་ཕྱག་བྱའོ། །དགེ་སློང་མ་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་མཉམ་པ་དག་ཀྱང་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་དེ་ཉིད་ ཀྱིས་རྒན་པ་དག་ལ་གཞོན་པས་ཕྱག་བྱའོ།།དགེ་སློབ་མ་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་མཉམ་པ་དག་ཀྱང་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒན་པ་ལ་གཞོན་པས་ཕྱག་བྱའོ།

此處關於失壞等的經文說：大德，若發生四種諍訟中的任何一種，而以七種止諍法中的任何一種無法止息，且宣稱已止息的情況是否存在？確實存在。若施予比丘去世，或受施比丘去世，或施予比丘發誓成為在家人，或成為沙彌，或成為被擯除的比丘尼，或成為賊住者，或成為黃門，或成為外道，或入外道，或成為殺母者，或成為殺父者，或成為殺阿羅漢者，或成為破僧者，或成為惡意出佛身血者，或成為不共住者，或發誓成為別住者；同樣，若受施比丘發誓成為上述身份，或施予比丘長期患病，或去他處；同樣，若受施比丘如是，則應宣稱該諍訟已止息。 “諍事問篇分”是說已說明問篇中所出現的內容。 “諍事品終”是說已說明完畢。 第六十八卷。現在當總集臥具事。關於此，比丘們應向誰禮拜？不應向誰禮拜？為總集最初應禮拜與不應禮拜者，故說：“出家者應向別解脫戒最勝者禮拜。“即沙彌應向成為別解脫戒最勝者的比丘禮拜。 比丘尼和沙彌尼應向成為別解脫戒最勝者的比丘尼禮拜。沙彌尼應向比丘尼禮拜。 “若平等則向年長者”是說，若別解脫戒平等，則后受戒者應向先受戒者禮拜，而非按年齡。因此，別解脫戒平等的比丘中，后受戒者應向先受戒者禮拜。別解脫戒平等的比丘尼中，后受戒者也應向先受戒者禮拜。別解脫戒平等的式叉摩那中，后受戒者也應向先受戒者禮拜。

།དགེ་ཚུལ་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་མཉམ་པ་དག་ཀྱང་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒན་པ་ལ་ གཞོན་པས་ཕྱག་བྱའོ།།དགེ་ཚུལ་མ་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་མཉམ་པ་དག་ཀྱང་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྒན་པ་ལ་གཞོན་པས་ཕྱག་བྱ་སྟེ། སྡོམ་པ་སྔར་བླངས་པ་ལ་ཕྱིས་བླངས་པས་ཕྱག་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མདོ་སྔ་མས་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་མཆོག་ལ་རབ་ཏུ་ བྱུང་བས་ཕྱག་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལ།དགེ་ཚུལ་ཕས་དགེ་སློབ་མ་དང་། དགེ་སློང་མ་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་མཆོག་ཡིན་པས། དགེ་ཚུལ་གྱིས་དགེ་སློང་མ་དང་དགེ་སློང་མ་ལ་ཕྱག་བྱ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། མདོ་འདིས་མཉམ་ན་རྒན་པ་ལའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལ་དགེ་སློང་དང་ དགེ་སློང་མ་ཡང་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་མཉམ་པ་ཡིན་པས།དགེ་སློང་མ་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་རྒན་པ་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཕྱག་བྱ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དགེ་ཚུལ་དང་། དགེ་ཚུལ་མ་ལ་ཡང་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་མཉམ་པ་ཡིན་པས། དགེ་ཚུལ་མ་སོ་སོར་ཐར་ པའི་སྡོམ་པས་རྒན་པ་ལ་དགེ་ཚུལ་གྱིས་ཕྱག་བྱ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བརྩལ་བའི་ཕྱིར་འདིར་མདོ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཐ་མི་དད་པ་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཕོ་དང་མོའི་མཚན་དག་གིས་མཚན་མཐུན་པ་དག་ལ་ཆོ་ག་དེ་དག་རྣམ་ པར་གཞག་གི་མཚན་མི་མཐུན་པ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་རྒན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི་མཚན་ཐ་མི་དད་པ་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་རྒན་པ་ལ་ཕྱག་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པས་བུད་མེད་ལ་ཕྱག་མི་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ། བུད་མེད་ཀྱིས་ཀྱང་ སྐྱེས་པ་ལ་ཕྱག་མི་བྱ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་དགེ་ཚུལ་མས་ཀྱང་དགེ་ཚུལ་ལ་ཕྱག་མི་བྱ་བ་དང་། དགེ་ཚུལ་མ་དང་དགེ་སློབ་མ་དང་། དགེ་སློང་མས་ཀྱང་དགེ་སློང་ལ་ཕྱག་མི་བྱ་བར་འགྱུར་བ་བརྩལ་བའི་ཕྱིར། སྐྱེས་པ་མི་དམན་པ་ལ་བུད་མེད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སྐྱེས་པ་ སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བུད་མེད་པས་མི་དམན་ན་གསར་བུ་ལ་ཡང་བུད་མེད་ཀྱིས་ཕྱག་བྱ་ན།དུས་མཉམ་པའམ་རྒན་པ་ལྟ་བུ་ལ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། དེས་ན་དགེ་ཚུལ་མས་ཀྱང་དགེ་ཚུལ་ལ་ཕྱག་བྱ་དགོས་ལ། དགེ་ཚུལ་མ་དང་དགེ་སློབ་མ་དང་དགེ་སློང་མས་ཀྱང་དགེ་སློང་ལ་ ཕྱག་བྱ་དགོས་སོ།།དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་སློང་མས་ནི་དགེ་ཚུལ་ལ་བཏུད་དེ་ཕྱག་བྱ་མི་དགོས་ལ། དགེ་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་དེ་གཉིས་ལ་བཏུད་དེ་ཕྱག་བྱ་མི་དགོས་སོ།

別解脫戒平等的沙彌中，后受戒者也應向先受戒者禮拜。別解脫戒平等的沙彌尼中，后受戒者也應向先受戒者禮拜，即后受戒者應向先受戒者禮拜的意思。 前面經文說”出家者應向別解脫戒最勝者禮拜”，這樣會導致以下過失：由於比丘尼和式叉摩那的別解脫戒高於沙彌，則沙彌應向比丘尼和式叉摩那禮拜；又因本經說”若平等則向年長者”，而比丘和比丘尼的別解脫戒平等，則比丘應向戒臘較長的比丘尼禮拜；又因沙彌和沙彌尼的別解脫戒平等，則沙彌應向戒臘較長的沙彌尼禮拜。 為避免這些過失，此處應由這兩條經文說明區別。因此說”僅限於性別相同者”，即這些規定僅適用於男女性別相同者之間，而不適用于性別不同者之間。因此，不是對所有別解脫戒年長者都要禮拜，而是要向性別相同且別解脫戒年長者禮拜。 這樣一來，如同男眾不應向女眾禮拜，女眾也不應向男眾禮拜，則沙彌尼不應向沙彌禮拜，沙彌尼、式叉摩那和比丘尼也不應向比丘禮拜。為避免這種過失，故說”女眾應向不低於己者的男眾禮拜”。即男眾的別解脫戒不低於女眾時，即使是新戒，女眾也應向其禮拜，更何況同等或年長者。因此，沙彌尼應向沙彌禮拜，沙彌尼、式叉摩那和比丘尼也應向比丘禮拜。但比丘尼和式叉摩那不必向沙彌鞠躬禮拜，沙彌也不必向這二者鞠躬禮拜。

།ཆོ་ག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ས་གཞན་ན་གནས་པ་དང་ཉམས་པ་དང་དགེ་ སློང་མ་སུན་ཕྱུང་བ་དང་།ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དང་ཐ་དད་པར་གནས་པ་དང་། མཚམས་མེད་པ་བྱས་པ་དང་། ཉལ་བ་དང་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་། བྲེལ་བ་དང་། སེམས་གཞན་དུ་སོང་བ་དང་། རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དང་། ཁྱིམ་གཞན་ན་འདུག་པ་དང་། ཟས་ཀྱི་གྲལ་ན་འདུག་པ་མ་གཏོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ས་གཞན་ན་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྤོ་བ་དང་གཞི་ནས་སྤོ་བ་དང་ཡང་གཞི་ནས་བསླང་སྟེ་སྤོ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། མགུ་བར་བྱ་བ་དང་། གཞི་ནས་མགུ་བར་བྱ་བ་དང་། ཡང་གཞི་ནས་བསླང་སྟེ་མགུ་བར་བྱ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། བསླབ་པ བྱིན་པ་དང་།དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཚོལ་བ་དང་། མཐུན་པ་བྱིན་པ་དང་། བསྡིགས་པ་དང་། སྨད་པ་དང་། བསྐྲད་པ་དང་། ཕྱིར་འགྱེད་པ་དང་། མ་མཐོང་བས་གནས་ནས་ཕྱུང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འཆོས་པས་གནས་ནས་ཕྱུང་བ་དང་། སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་མི་གཏོང་བས་གནས་ནས་ ཕྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནན་ཐུར་བྱས་པ་དག་གོ།།ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པར་མི་བྱའོ། །དགེ་སློང་མ་སུན་ཕྱུང་བ་དང་མཚམས་མེད་པ་བྱས་པ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི། མུ་སྟེགས་ཅན་ཞུགས་པ་དང་། རྐུ་ཐབས་སུ་གནས་པ་དང་། ཟ་མ་དང་མ་ནིང་ལ་སོགས་པ་སྡོམ་པའི་ཞིང་མ་ཡིན་པར་ གྱུར་པ་དག་བསྡུས་སོ།།ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། ཐ་དད་པར་གནས་པའི་བྱེ་བྲག་གོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཐ་དད་པར་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི། ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཐ་དད་པར་གནས་པ་ལ་ཕྱག་བྱ་བ་ཉིད་ ཡིན་ནོ།།ཉལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གློས་ཕབ་སྟེ་ཉལ་བའོ། །སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལའོ། །བྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་གཞོལ་བའོ། །སེམས་གཞན་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སེམས་གཏོད་པ་མི་སྦྱིན་པའོ། །རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་ པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདུན་པར་བལྟ་བའོ།།ཁྱིམ་གཞན་ན་འདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་པའི་ཁྱིམ་ན་འདུག་པའོ། །ཟས་ཀྱི་གྲལ་ན་འདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཟན་ཟ་བའི་གྲལ་ན་བཀོད་པའོ། །མ་གཏོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལ་དགེ་ཚུལ་དང་། དགེ་ཚུལ་མ་དང་། དགེ་སློབ་མ་ དང་།དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་སློང་གང་གིས་ཀྱང་གཏུགས་ཏེ་ཕྱག་མི་བྱའོ། །ཁྱིམ་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱིམ་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མ་གཏོགས་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་བྱའོ། །ཁྱིམ་གཞན་ན་ཡང་འདུག་པ་ཡང་མ་ གཏོག་པར་མི་རིགས་ཏེ།ཁྱིམ་གཞན་ནི་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཁྱིམ་གཞན་ན་འདུག་པ་དག་ལ་ཡང་ཁྱིམ་པས་ཕྱག་བྱ་དགོས་སོ།

為說明這些儀軌的所有例外情況，故說：“除了處於不同地位者、破戒者、擾亂比丘尼者、隨順非法一方者、別住者、犯五逆罪者、躺臥者、入定者、忙碌者、心不在焉者、背向而立者、在他家中坐者及在飯席中坐者。” “處於不同地位者”是指：正在行別住、從根本別住、從根本重新開始別住，正在行摩那埵、從根本摩那埵、從根本重新開始摩那埵，以及被給予學處、尋求其本質、被給予和解、被呵責、被訶責、被驅逐、被擯除、因不見罪而被擯除、因不懺悔而被擯除、因不捨惡見而被擯除等受懲戒者。 “破戒者”即不應共住者。所說”擾亂比丘尼者和犯五逆罪者”，包括入外道者、盜住者、黃門、兩性人等非得戒之器者。所說”隨順非法一方者”是別住者的一種。隨順非法一方的別住者應向隨順正法一方的別住者禮拜。 “躺臥者”是指側臥者。“入定者”是指入三昧者。“忙碌者”是指專注于完成事務者。“心不在焉者”是指不專注于禮拜者。“背向而立者”是指不面對面者。“在他家中坐者”是指在居士家中坐者。“在飯席中坐者”是指在用餐席位上就座者。 “除外”是指沙彌、沙彌尼、式叉摩那、比丘尼和比丘都不應向這些人鞠躬禮拜。“在家人應向出家人禮拜”是指，在家人應向除上述所說情況外的一切出家人禮拜。 不應將”在他家中坐者”也列為例外，因為他家是在家人的活動場所，在家人也應向在他家中坐的出家人禮拜。

།དེ་ལྟར་ཡང་འདིར་གཞུང་ནི་ཁྱིམ་བདག་གི་ཆུང་མ་སྡེ་ཅན་མ་དད་པ་སྐྱེས་པས། གནས་ནས་ཕྱིར་ཕྱུང་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་ཕྱག་བྱས་སོ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ།།མ་གཏོགས་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཁྱིམ་པས་ཀྱང་ཕྱག་མི་བྱ་བར་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་སྤོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པ་ནི་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་ལ་ཡང་ཁྱིམ་པས་ཕྱག་མི་བྱ་བར་རིགས་ ལ།ནན་ཐུར་བྱས་པ་དག་ཀྱང་སྤངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་དེ་དག་གི་གཞུང་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་བ་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་བཙུན་པ་ཕྱག་མི་བགྱི་བ་དུ་མཆིས། ཉེ་བ་འཁོར་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཏེ། སྡིག་པའི་ལས་བྱས་པ་དང་། སྨད་པའི་ལས་བྱས་པ་དང་། བསྐྲད་པའི་ལས་བྱས་པ་དང་། ཕྱིར་འགྱེད་པའི་ལས་བྱས་པ་དང་། མ་མཐོང་བས་གནས་ནས་ཕྱུང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འཆོས་པས་གནས་ནས་ཕྱུང་བ་དང་། སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་མི་གཏོང་བས་གནས་ནས་ཕྱུང་བ་དང་། སྤོ་བ་བྱེད་པ་དང་། གཞི ནས་སྤོ་བ་བྱེད་པ་དང་།མགུ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། གཞི་ནས་མགུ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། བསླབ་པ་བྱིན་པ་དང་། ཟ་མ་དང་། མ་ནིང་དང་། དགེ་སློང་མ་སུན་ཕྱུང་བ་དང་། རྐུ་ཐབས་སུ་གནས་པ་དང་། ཐ་དད་པར་གནས་པ་དང་། གནས་པར་མི་བྱ་བ་དང་། མ་བསད་པ་དང་། ཕ་ བསད་པ་དང་།དགྲ་བཅོམ་པ་བསད་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་བྱས་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ཕྱུང་བ་དང་། གཅེར་བུ་དང་། གོས་གཅིག་པ་དང་། ཉལ་བ་དང་། སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དང་། རྒྱབས་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དང་། སོ་ཤིང་ཟ་བ་དང་། བཤད་པ་བྱེད་པ་དང་། གཅི་བ་བྱེད་པ་དང་། ཁྱིམ་གཞན་ན་འདུག་པའོ། །བཙུན་པ་ཕྱག་བགྱི་བ་དུ་མཆིས། ཉེ་བ་འཁོར་ལྔ་སྟེ། ཁྱིམ་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་དང་། བསྙེན་པར་མ་རྫོགས་པས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ལ་དང་། གཞོན་པས་རྒན་པ་ལ་དང་། དགེ་སློང་མ་བསྙེན་པར་རྫོགས ནས་ལོ་བརྒྱ་ལོན་པས།དགེ་སློང་དེ་རིང་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་ལ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཕྱག་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །བྲེལ་བ་དང་སེམས་གཞན་དུ་སོང་བ་དང་། ཟས་ཀྱི་གྲལ་ན་ འདུག་པ་དག་ནི་གཞུང་གཞན་ལས་བསྡུས་སོ།།ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱིམ་པ་ཡང་རུང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡང་རུང་། བུད་མེད་ཀྱང་རུང་། སྐྱེས་པ་ཡང་རུང་། རྒན་པ་ཡང་རུང་། གཞོན་པ་ཡང་རུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ལ་ཕྱག་བྱའོ།།གཙུག་ལག་ཁང་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་སློང་གིས་གཙུག་ལག་ཁང་བྱ་བ་ལ་མི་རུང་བ་མེད་པའོ།

如此，此處經文說：長者之妻斯德那生起信心，從住處出來向世尊足下禮拜。除上述例外情況外，在家人也不應向其他人禮拜。因為行別住等者具有大罪過，在家人不應向他們禮拜，且受懲戒者也是被擯棄者。 此處經文為：具壽優波離向佛世尊請問：“大德，不應禮拜者有幾種？” “優波離，有三十二種：作惡業者、受呵責羯磨者、受驅擯羯磨者、受擯除羯磨者、因不見罪而被擯除者、因不懺悔而被擯除者、因不捨惡見而被擯除者、行別住者、從根本別住者、行摩那埵者、從根本摩那埵者、被給予學處者、黃門、兩性人、擾亂比丘尼者、盜住者、別住者、不應共住者、殺母者、殺父者、殺阿羅漢者、破和合僧者、噁心出佛身血者、裸形者、著單衣者、躺臥者、入定者、背向而立者、嚼齒木者、說話者、小便者、在他家中坐者。” “大德，應禮拜者有幾種？” “優波離，有五種：在家人應向出家人禮拜，未受具足戒者應向已受具足戒者禮拜，年少者應向年長者禮拜，比丘尼雖受具足戒百年也應向今日受具足戒的比丘禮拜，包括天界在內的世間應向如來應供正等正覺佛陀禮拜。” 忙碌者、心不在焉者和在飯席中坐者是從其他經文中攝入的。 “一切人應向佛陀禮拜”是指：無論在家人或出家人，無論女人或男人，無論年長或年少，一切人都應向佛世尊禮拜。 “關於寺院”是指：比丘建造寺院無不如法之處。

།དེ་ལྟར་ཡང་འདིར་གཞུང་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་ར་བ་དེ་ཉིད་དུ་ཕྱོགས་བཞིའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་གྱི་ཕྱིར་གཙུག་ལག་ཁང་ཁ་སྲོ་བར་བྱེད་འདོད་དོ་ཞེས་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ངོས་གཅིག་གི་དབུས་སུ་དྲི་གཙང་ཁང་བྱ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ངོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཏེ་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གི་དབུས་སུ་དྲི་གཙང་ཁང་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་མདུན་དུ་སྒོ་ཁང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དྲི་གཙང་ཁང་དེའི་མདུན་གྱི་བྱང་གཏད་ཀྱི་ ངོས་སྒོ་གང་བརྩིག་པར་བྱའོ།།གྲུ་བཞི་བཟང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དབྱིབས་ནི་གྲུ་བཞི་བཟང་བ་ཉིད་དེ། རྣམ་པ་གཞན་ཡང་བཀག་པ་ནི་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཁྱམས་གསུམ་པ་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་། གྲུ་བཞི་བཟང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་སྦྱར་ཏེ། གྲུ་བཞི་ ལ་ངོས་གསུམ་ནས་ཁྱམས་བཏགས་པ་བཟང་ངོ་།།འདིར་གཞུང་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཁྱིམ་བདག་རྗེས་སུ་གནང་གི་བྱེད་དུ་ཆུག་ཤིག་།དེ་ཇི་ལྟར་བྱེད་དུ་གཞུག་པ་མི་ཤེས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་བ། གལ་ཏེ་གནས་ཁང་གསུམ་པ་ བྱེད་དུ་འཇུག་ན་དབུས་སུ་དྲི་གཙང་ཁང་དུ་གཞུག་ཅིང་བློ་གཉིས་སུ་གནས་ཁང་གཉིས་སོ།།ཁྱམས་གསུམ་པ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གནས་ཁང་དགུ་དག་གོ། །ཁྱམས་བཞི་པ་ལ་ནི་དབུས་སུ་སྒོ་གང་གི་བྱང་གཏད་དུ་དྲི་གཙང་ཁང་ངོ་། །སྒོ་གང་གི་ངོས་གཉིས་སུ་གནས་ཁང་གཉིས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ ནོ།།མནོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། འདིའི་དོན་གྱིས་དེའི་ས་གཞི་ཉེན་ཀོར་དང་བཅས་པ་མནོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཙུག་ལག་ཁང་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་མནོད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨོས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་ པར་བྱ་བ་མ་བསྡུས་ཏེ།དེ་གཉིས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བྱ་བ་དང་། ནོད་པར་བསྟན་པ་ཡང་སྲིད་པས་འདི་ནི་བདག་ཉིད་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གནས་པར་རྗེས་སུ་གནང་བ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་དག་དགེ་འདུན་གྱི་གཞིར་དགེ་འདུན་གྱི་ཕྱིར་རམ་གང་ཟག་དགེ་སློང་གི་ ཕྱིར་གནས་ཀྱི་གཞི་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་གནང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དགེ་འདུན་དུ་གྱུར་པའི་དགེ་སློང་དག་གིས་སོ། །གལ་ཏེ་སྦྱིན་བདག་ཡོད་ན་དེས་རྗེས་སུ་གནང་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་གཞི་དེ་ལ་སྦྱིན་བདག་ཡོད་ན་དེས་རྗེས་སུ་གནང་ན་དགེ་འདུན་དུ་གྱུར་པའི་དགེ་སློང་ དག་གིས་གཞན་དག་དགེ་འདུན་གྱི་གཞིར་དགེ་འདུན་གྱི་ཕྱིར་རམ།གང་ཟག་དགེ་སློང་གི་ཕྱིར་གནས་ཀྱི་གཞི་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་གནང་བར་བྱའོ།

如此，此處經文說：比丘想在精舍中為四方比丘僧團擴建寺院。 “在一面的中央應建立香殿”，此處”面”指方向，即在東等方位的一面中央應建立香殿。 “在其前方建立門房”是指在香殿前方朝北的一面應建造門房。 “應為方形”是指寺院的形狀應為方形，應知其他形狀也並非禁止。 “三重回廊也應如是”，這是接續”應為方形”而說，即在方形三面建立迴廊為妥。 此處經文為世尊所說：“長者，應允許他們建造。“因不知如何建造，世尊又說：“若建三間房舍，應在中央建立香殿，兩側各建一間房舍。若建三重回廊，則應有九間房舍。若建四重回廊，則應在中央朝北建立香殿，門房兩側各建一間房舍。” “應受用”是與”寺院”相連，意思是應當了知其地基及周邊區域皆可受用。 “應住于寺院”，雖說了”應建寺院”和”應受用”，但這兩者並未涵蓋居住之義。因為這兩者可能是為他人而建造和受用，此處是表明允許自身居住寺院。 “其他人為僧團基地而建造僧團或個別比丘的住處，應得允許”是指作為僧團的比丘們應允許。 “若有施主，需得其允許”是指若該僧團基地有施主，在得到施主允許后，作為僧團的比丘們方可允許其他人為僧團基地而建造僧團或個別比丘的住處。

།གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཕྱི་རོལ་ལམ་ནང་དུ་བསྟི་བའི་གནས་དག་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ནང་ངམ་ཕྱི་རོལ་གང་དུ་དགེ་སློང་དག་བསོད་སྙོམ་ལ་སོགས་ པའི་དོན་དུ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚ་བ་དང་།ངལ་བ་ལ་སོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། བསྟི་བའི་གནས་ཕྱིར་འོང་བའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བྱེད་དུ་གཞུག་ཏུ་རུང་བའོ། །འདིར་གཞུང་ནི་གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་ན། བདག་གི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སླད་རོལ་དུ་བསྟི་བའི་གནས་བགྱིད་དུ་སྩལ་ ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཁྱིམ་བདག་རྗེས་སུ་གནང་གིས་རྩིགས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། བྱུང་བའི་དབང་གིས་སྨོས་པ་ཡིན་གྱི། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ནང་དུ་ཡང་འགལ་བ་མེད་པས་འདིར་གཉི་ག་མདོར་བསྡུས་སོ། ། རང་གི་ཁྲོན་པར་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རྩིག་གུ་བྱ་བས་ཀུན་དུ་ཆགས་པའི་ཤེས་པས་བསལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་གི་ཁྲོན་པ་རང་ཉིད་ཆུ་ཆུ་བའི་ཚེ། བུད་མེད་གཞན་ཡང་ཆུ་ཆུར་འོང་བ་ན། བུད་མེད་ལ་ཀུན་དུ་ཆགས་པའི་སེམས་སྐྱེད་པ་གཅིག་གིས་གཅིག་མི་མཐོང་བར་བར་དུ་གཅད་པའི ཕྱིར་རྩིག་གུ་བྱ་བས་བུད་མེད་ལ་ལྟ་ཞིང་ཀུན་དུ་ཆགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་བསལ་བར་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཚེ་བུད་མེད་ཆུའི་དོན་དུ་དེར་འོང་བ་ན་དེ་མཐོང་བས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་ན་རྩིག་པས་བར་དུ་བཅད་ན། ཉེས་པ་དེ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སྙིམ་པ་བཀང་སྟེ་བླུད་པས་བུད་མེད་རྗེས་སུ་ བཟུང་བར་བྱ་ཞིང་ཆུའི་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་བླུགས་པས་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།བུད་མེད་ཀྱིས་ཆུ་སྙིམ་པ་གང་འཐུངས་ཟིན་ནས་སྙིམ་པ་གཉིས་པ་དགང་ཞིང་བླུད་པར་བྱའི། སྙིམ་པ་ནས་འཐུང་བཞིན་དུ་ཆུའི་རྒྱུན་ཕྱི་མ་ཡང་སྙིམ་པར་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བླུགས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།འདི་ནི་བུད་མེད་དགེ་སློང་ལ་ཆགས་པ་ཆུས་བརྣངས་ཏེ་ཤི་བར་བྱུང་བའི་མཐའ་ལས་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དུས་ཉིད་ཀྱི་དབྱར་གྱི་ནང་དུ་འོངས་པ་ནི་རྙེད་པ་དབང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབྱར་གྱི་རྙེད་པ་དེའི་དུས་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དབྱར་གྱི་ནང་དུ་འོངས་ཤིང་ཞག་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་ལས་ལྷག་ པར་མཚམས་དེའི་ནང་དུ་གནས་ན།དབྱར་གནས་པར་ཁས་མ་བླངས་ཀྱང་རུང་དབྱར་རལ་ཡང་རུང་སྟེ། དབྱར་གྱི་རྙེད་པའི་སྐལ་བ་དབང་བའོ། །འདིར་རྙེད་པ་དབང་བའི་རྒྱུ་ནི་གནས་པ་ཡིན་གྱི། གནས་པར་ཁས་བླངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་པར་ཁས་མ་བླངས་ཀྱང་ཡུན་ རིང་དུ་གནས་ན་ཇི་ལྟར་གནས་ཀྱང་རུང་སྟེ་རྙེད་པ་དབང་ངོ་།།ཟ་ཞིང་རྙེད་པ་མ་བྱིན་པ་ལ་ནི་ལས་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཟན་ཙམ་གྱིས་འཚོ་ཞིང་རྙེད་པ་མ་བྱིན་པ་ནི། མཚམས་དེའི་དགེ་འདུན་གྱི་ལས་སུ་བསྐོ་བར་མི་རིགས་ཏེ་དེ་ལས་སུ་བསྐོ་བར་མི་བྱའོ།

城市內外皆可建立休憩處。這是指在城市內或城外，爲了使比丘們在化緣等事時能消除疲勞和勞累等，可以建造休憩處，即返回休息的場所。 此處經文說：“若世尊允許，請準許我在城外建立休憩處”，直至”長者，允許你建造”。 此處提到”在城外”是因緣際會而說，在城內建造也無妨，故此處將兩者都包含在內。 “應以墻壁遮擋自家水井，以防止生起貪著之心”是指當自己在水井取水時，若其他女子也來取水，為防止因見到女子而生起貪著之心，應建墻遮擋，使彼此不見，以避免因見到女子而生起貪慾之心。當女子來取水時，若因見到而生起貪慾之心，用墻遮擋后則不會生起此過失。 “應以盛滿一瓢水供飲用來幫助女子，不應連續不斷地注水”是指待女子飲完一瓢水后，再盛第二瓢水供飲，而不應在其飲用時連續不斷地往瓢中注水。這是因有女子對比丘生愛慕，因連續飲水窒息而死的事件后所制定的規定。 “于夏安居期間到來者，若住滿四十六日以上即可得利養”是指在夏安居期間到來並在界內住滿四十六日以上者，即使未受夏安居戒或破夏安居，也有資格獲得夏安居利養。此處獲得利養的條件是實際居住，而非受戒與否。即使未受夏安居戒，只要長期居住，無論以何種方式居住都可獲得利養。 “僅受飲食而未得利養者，不宜任職”是指僅靠飲食維生而未獲得利養者，不適合被任命為該界內僧團的職事，不應任命其職事。

།འདི་ནི་དབྱར་གྱི་ནང་དུ་ འོངས་པ་དག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།འདིར་གཞུང་ནི་དགེ་སློང་དེ་དག་གིས་རྙེད་པ་མ་ཐོབ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གལ་ཏེ་ལས་སུ་བསྐོས་པ་བྱེད་ན་ནི་རྙེད་པ་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཇི་སྟེ་མི་བྱེད་ན་ནི་ཟན་ལ་ལྟོས་པ་ཙམ་གྱིས་གནས་ པར་བྱ་སྟེ་ལས་དང་རྙེད་པ་ཡང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་།གཞུང་གཞན་ལས་དགེ་སློང་དག་ཟས་ཀྱི་སྙེད་པ་དེ་དག་མི་ནོད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་དག་ལ་ཟས་ཀྱི་རྙེད་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དག་འདིར་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་སུ་ནི་ གཞོན་རིམས་ནས་མཐར་གྱིས་བསྐོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ལས་ནི་གཞོན་རིམས་ནས་མཐར་གྱིས་བྱའོ། །རྙེད་པ་མི་འཐོབ་པ་ལ་ཟན་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལས་མི་བྱེད་པས་རྙེད་པ་མི་འཐོབ་པ་ལ་ཟས་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའོ། །གཞན་གྱི་རྙེད་པ་ལས་འདུ་བར་མི་བྱའོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་གཞན་གྱི་རྙེད་པའི་དུས་སུ་དགེ་སློང་གཞན་མགྲོན་དུ་མ་བོས་པས་དེར་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་འདུ་བར་མི་བྱའོ།།དེའི་སྔོན་དུ་མ་སོང་བ་དྲོ་ལ་བབ་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་གཞན་དུ་ཟ་བ་ལ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཟན་གྱི་དོན་ཁོ་ནར་ དེར་སོང་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་གཙུག་ལག་ཁང་གཞན་དུ་སོང་ནས་དྲོ་ལ་བབ་སྟེ་དེར་ཟན་ཟོས་པ་ལ་ནི་ཉེས་པ་མེད་པའོ།།མུ་གེའི་ཚེ་རང་གི་མ་ཁྱེར་བ་ལ་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མུ་གེའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་རང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་ནས་བརྒྱགས་མ་ཁྱེར་བར་གཙུག་ལག་ཁང་གཞན་དུ་ཟན་ཟོས་ན་བློ་ སྔོན་དུ་བཏང་ཡང་ཉེས་པ་མེད་པའོ།།དགེ་སློང་གི་ཚོད་ཉིད་པས་ལྷག་པ་ཉིད་ལ་བླངས་པ་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཙུག་ལག་ཁང་གཞན་ན་དགེ་སློང་ཇི་སྙེད་འཁོད་པའི་ཟས་ཀྱི་ཚོད་ལས་ལྷག་པའི་མཐེབ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ཟས་ཀྱི་ཆེད་དུ་དེར་སོང་སྟེ་ཟས་བླངས་ན་ཡང་ཉེས་པ་ མེད་དོ།།གཙུག་ལག་ཁང་ཡལ་བར་མི་དོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་འདུན་དུ་གྱུར་པའི་དགེ་སློང་དག་གམ་གང་ཟག་གིས་ཀྱང་ངོ་། །ཕྱིར་བཅོས་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་བདག་སྤྲོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་སྨོས་པས་གནས་པའི་གཞི་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་ཀྱི། དགེ་འདུན་གྱི་གཙུག་ལག་ ཁང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངོ་།།མ་གྲུབ་ན་དགེ་འདུན་གྱི་ལས་ཇི་ཙམ་གྱི་ནུས་པ་ངེས་པར་སྦྱར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྦྱིན་བདག་མ་གྲུབ་ན་ཕྱིར་བཅོས་པའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་གྱི་རྫས་ལས་ཇི་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པས་ཕྱིར་བཅོས་པར་བྱའོ། །རང་གིས་ཀྱང་ཕྱིར་བཅོས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལག་ གི་ལས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ཅི་ནུས་པས་ཀྱང་ངོ་།།རྙེད་པ་ནོད་པས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་བྱི་དོར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཙུག་ལག་ཁང་དེ་ནས་གང་རྙེད་པ་ནོད་པ་དེས་ལས་དེ་བྱ་བའོ།

這是針對夏安居期間到來者而說的。此處經文說：那些比丘未獲得利養，世尊開示道：“若擔任職事，則應給予利養；若不擔任，則僅依賴飲食而住，不得職事與利養。“另有經文說：“諸比丘不受食物利養，世尊開示道：‘應給予他們食物利養。‘“此處綜合了這些教言。 “職事應從年輕者開始逐次任命”是指職事應從年輕者開始依次任命。 “不得利養者應給予飲食”是指因不任職而不得利養者，應給予飲食。 “不應前往他人利養處聚集”是指在其他比丘獲得利養時，若未受邀請，不應預先生起意樂前往聚集。 “若非為此預先前往，到午時在其他寺院用餐則無過失”是指若不是專為飲食而去，而是到其他寺院后恰逢午時用餐，則無過失。 “饑荒時未攜帶自己食物者亦然”是指在饑荒時期，未從自己寺院攜帶食物，在其他寺院用餐，即使預先有此意樂也無過失。 “比丘定量之外有餘亦然”是指若其他寺院所備食物超過該處比丘人數所需，為食物而去取用也無過失。 “不應廢棄寺院”是指無論僧團比丘還是個人都不應廢棄。 “應鼓勵施主修繕”是指不僅限於住處，也包括一切僧伽寺院。 “若未成則應盡僧團所能修繕”是指若無施主，則應用僧團財物儘可能修繕。 “自己也應修繕”是指應盡己所能以體力勞動修繕。 “獲得利養者應打掃寺院”是指從該寺院獲得利養者應承擔此工作。

།དད་པའི་རྙེད་པ་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་ཉིད་ཀྱི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དད་པའི་ རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྦྱིན་བདག་དད་པས་དུས་ངེས་པ་མེད་པར་གང་ཟག་འགའ་ཞིག་ལ་འབུལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་ཉིད་ཀྱི་རྙེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཙུག་ལག་ཁང་ནས་སྒོ་བཅད་དེ་འགྲོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཙུག་ལག་ཁང་ནས་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་སྒོ་བཅད་ དེ་འགྲོ་བར་བྱའོ།།སྲུང་མ་ཡང་བཞག་སྟེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྟེ། གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྲུང་མ་ཡང་གཞག་སྟེ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བའོ། །དེ་ལས་ཟན་མེད་ན་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྲུང་མ་དེ་ལ་ཟན་མེད་ན་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །དེས་ ཆོམ་རྐུན་པའི་རང་དབང་ཉིད་མེད་པར་ངེས་པར་མི་ཤེས་པར་སྒོ་དབྱེ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྲུང་མ་དེ་གཞན་དག་ཕྱི་རོལ་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྒོ་ཕྱེ་ཤིག་ཅེས་ཟེར་ན།ཆོམ་རྐུན་པའི་རང་དབང་ཉིད་མེད་པར་ངེས་པར་མི་ཤེས་པར་སྒོ་དབྱེ་བར་མི་བྱའོ། །འདིར་ངེས་ པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་གང་ཡིན་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར།ཁང་སྟེང་དུ་འཛེགས་ཏེ་བལྟ་བ་དང་ཁྱོད་རིམས་ཀྱིས་མ་བཏབ་བམ་ཞེས་བརྡ་སྐད་བརྗོད་པ་ནི་འདིར་ཐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཁང་སྟེང་དུ་འཛེགས་ཏེ་བལྟ་བ་ཡང་ཐབས་ཡིན་ནོ། །ཁྱོད་རིམས་ཀྱིས་མ་བཏབ་བམ་ཞེས་ བརྡ་སྐད་བརྗོད་ཅིང་དྲི་བར་བྱ་བ་ཡང་ཐབས་ཡིན་ནོ།།གནས་དང་མིང་དང་ཕ་མ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ཤེས་པར་བྱེད་དུ་གཞུག་པ་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཐབས་ཡིན་ཏེ་ཁྱོད་གནས་གང་ན་འདུག་པ་ཞིག་།ཁྱོད་ཀྱི་མིང་ཅི་ཁྱོད་ཀྱི་ཕ་མ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲི་ཞིང་དེ་ལན་འདེབས་ སུ་གཞུག་པ་ཡང་ཐབས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།ཡིད་མི་ཆེས་ཤིང་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ལ་སྒོ་དབྱེ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཟག་ཡིད་མི་ཆེས་ཤིང་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ཉིད་ལ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྒོ་དབྱེ་བར་མི་བྱའོ། །དགོན་པ་པས་ཁྱི་བཅང་བར་བྱའོ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་སློང་དགོན་པ་བས་བསྲེལ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་ནང་པར་སྔར་ལངས་མ་ཐག་ཁོ་ནར་གཙུག་ལག་ཁང་དང་མཆོད་རྟེན་གྱི་འཁོར་ས་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱི་འཆང་བའི་གང་ཟག་དེས་ནང་པར་སྔར་ལངས་མ་ཐག་ཁོ་ནར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱ་བ་གཞན་དག་མ བྱས་པའི་མདུན་རོལ་དུ་གཙུག་ལག་ཁང་དང་མཆོད་རྟེན་གྱི་འཁོར་ས་དག་ཁྱིས་སྨེ་བ་ལ་སོགས་པར་མ་བྱས་སམ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་དེས་བཤང་བ་བྱས་ན་དོར་བར་བྱ་ཞིང་གལ་ཏེ་གཅི་བ་བྱས་ན་ཕྱི་བར་བྱ། གལ་ཏེ་སྡེར་མོ་དག་གིས་བྲད་ན་མཉམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཁྱི་དེས་ གཙུག་ལག་ཁང་དང་མཆོད་རྟེན་གྱི་འཁོར་ས་དག་དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཁྱི་འཆང་བའི་དགེ་སློང་དེས་དེ་ལྟར་བྱའོ།

“信施利養非屬寺院所有”是指由信心因緣所生的利養，即施主出於信心在不定時向某些個人供養的，這不屬於寺院的利養。 “從寺院離開時應關門”是指從寺院前往他處時應關閉門戶。 “且應留下守護者”是指應留下寺院的守護者后再去他處。 “若其無食則應給予”是指若該寺院守護者無食物，則應給予食物。 “其在未確定無盜賊威脅時不應開門”是指寺院守護者若有人從外要求開門，在未確定無盜賊威脅時不應開門。 “此處確認的方法是：登上屋頂觀察以及詢問’你是否染疫’等言語，這是此處的方法”是說，登上屋頂觀察是一種方法，詢問”你是否染疫”等言語也是一種方法。 “令其分別說明住處、名字、父母等也是方法”是指詢問”你住在何處？你叫什麼名字？你的父母是誰？“等問題並令其回答，也應知這是一種方法。 “對不可信且令人恐懼者不應開門”是指對不可信且令人恐懼的人不應開啟寺院之門。 “阿蘭若比丘應養狗”是指住阿蘭若處的比丘爲了防護應養狗。 “此後清晨一起身即應檢視寺院和佛塔周圍地面”是指養狗之人清晨一起身，即在做其他事情之前，應檢視寺院和佛塔周圍地面是否被狗弄髒等。 “若其大便應清除，若小便應擦拭，若爪痕應平整”是指若狗在寺院和佛塔周圍地面如此行為，養狗的比丘應如此處理。

།དེ་དག་གི་གནས་དག་ཏུ་དཀྱིལ་འཁོར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཤང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་གནས་དག་ཏུ་དཀྱིལ་ འཁོར་བྱའོ།།དེ་ཇི་ལྟར་གསོ་བར་བྱ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ལྷག་རོལ་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཁྱི་དེ་ལའོ། །གང་དུ་དེ་སྦྱིན་པ་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མཆོད་རྟེན་དང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཉེན་ཀོར་གྱི་ཕྱི་རོལ་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མཆོད་རྟེན་དང་གཙུག་ལག་ཁང་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉེན་ཀོར་གྱི་ཕྱི་རོལ་དུའོ། །སྤྱོད་ལམ་ཅི་འདོད་པས་ལུང་དཔོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་གྱིས་སློབ་མ་དང་། ཉེ་གནས་ལ་ཀླག་པའི་ལུང་དཔོག་པ་ནི་སྤྱོད་ལམ་བཞི་པོ་དག་ལས་ཅི་འདོད་པས་འབོགས་ན་ཡང་དེ་ལ་ཉེས་པ་མེད་པའོ། །གསར་བུས་མནོད་པའི ཕྱིར་ནི་ཁམས་སྙོམས་པ་ཉིད་དྲིས་ཏེ་ཕྱག་བྱ་བ་སྔར་བཏང་བའི་སྤྱོད་ལམ་བསྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གསར་བུས་བླ་མ་ལས་ཀླག་པའི་ལུང་མནོད་པའི་ཕྱིར་ནི། སྔར་ཕྱག་བྱས་ཏེ་བསྙུན་གསོལ་ནས་བྱ་བའི་སྤྱོད་ལམ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །རྒན་པས་ནི་ཕྱག་མི་བྱ་བར་བསྙུན་གསོལ་ ནས་སོ།།ཐལ་མོ་བསྣོལ་ཏེ་བཅང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཐལ་མོ་བསྣོལ་ཏེ་བཅང་བའི་སྤྱོད་ལམ་བསྟེན་པར་བྱ་བའོ། །ལུས་དང་སེམས་བཏུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་འདུད་པ་དང་། སེམས་འདུད་པར་བྱ་སྟེ། ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་པ་སྤང་བའི་ཡན་ལག་ཀྱང་ སེམས་དམའ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱང་སེམས་དམའ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དྲང་པོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གྱ་གྱུ་མེད་པ་དང་སྒྱུ་དང་གཡོ་མེད་པར་བྱའོ། །ལུང་འབོགས་པར་བྱེད་པ་གནས་སྐབས་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་སྤྱོད་ལམ་ཇི་ལྟ་བུ་བསྟེན་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འཆགས་པ་ན་ གོམ་པ་བསྲི་བས་བཅག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།ལུང་འབོགས་པར་བྱེད་པས་འཆག་པ་ན་ལུང་ནོད་པར་བྱེད་པས། གོམ་པ་ཕྱིར་བསྲི་བས་བཅག་པའི་སྤྱོད་ལམ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །འགྲེང་བ་ནི་འགྲེང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུང་འབོགས་པར་བྱེད་པ་འགྲེང་བ་ན་ལུང་ནོད་པར་བྱེད་ པས་ཀྱང་འགྲེང་བའི་སྤྱོད་ལམ་བསྟེན་པར་བྱའོ།།འདུག་པ་དང་ཉལ་བ་ན་འདུག་པའིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུང་འབོགས་པར་བྱེད་པ་འདུག་པ་དང་ཉལ་བ་ན་ལུང་ནོད་པར་བྱེད་བས་འདུག་པའི་སྤྱོད་ལམ་བསྟེན་པར་བྱ་བའོ། །གང་དུ་འདུག་པའི་སྤྱོད་ལམ་བསྟེན་པར་བྱ་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། སྟན་ཆེས་དམའ་བ་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདིར་ཆེས་རྒན་པས་ནི་རྗེས་སུ་གནང་བ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་འདུག་པར་བྱའོ། །གསར་བུས་ནི་རྗེས་སུ་གནང་བ་ལྟོས་ཏེ་འདུག་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གསར་བུས་ནི་བསྒོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ལུང་འབོགས་པར་བྱེད་པས་བསྒོ ཞིང་རྗེས་སུ་གནང་ན་འདུག་པར་བྱའོ།

“于彼等處應作曼荼羅”是指在那些大小便等處應作曼荼羅。 “若問如何養護，為此應給予缽中剩餘食物”是說應給予那條狗。 “問在何處給予，為此應在佛塔和寺院周圍之外”是說應在佛塔、寺院及其周圍區域之外給予。 “以任意威儀傳授”是指和尚與阿阇黎對弟子和侍者傳授讀誦時，從四種威儀中任選一種傳授也無過失。 “新學者為求受持，應先問安、禮拜，后依前行威儀”是指新學者為從上師處求受讀誦，應先行禮拜、問安，然後依照應行之威儀。 “上座則不禮拜而問安”。 “應交叉合掌”是指應保持雙手交叉合掌之威儀。 “應降伏身心”是指應使身體謙卑、心意謙卑，捨棄傲慢心的要素即是心的謙卑，恭敬心也是心的謙卑。 “應正直”是指應無曲邪、無詭詐欺瞞。 “傳授者處於何種狀態時，應保持何種威儀？為此說：行走時應隨後緩步而行”是指傳授者行走時，求法者應放慢腳步隨後而行。 “立則立”是指傳授者站立時，求法者也應保持站立威儀。 “坐臥時則坐”是指傳授者坐著或躺著時，求法者應保持坐姿威儀。 “問應坐於何處，為此說：應坐于較低座位”是說此處上座者不需等待允許即可自行就座。為說明新學者應等待允許方可就座，故說”新學者則應受命”，即傳授者命令允許時方可就座。

།མ་བསྒོ་བའི་ཆོ་ག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མ་བསྒོ་ན་ཙོག་པུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདུག་པ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །མནོད་པར་བྱ་བ་མང་བ་ཉིད་ན་ཞུ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུང་མནོད་པར་བྱ་བའི་གཞུང་མང་བ་ཉིད་ཡིན་ན། འདུག་ པའི་ཕྱིར་ལུང་འབོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་ཞུ་བར་བྱའོ།།འདིར་གཞུང་ནི། གལ་ཏེ་གསར་བུ་ཡིན་ལ་མང་དུ་མནོད་ན་སློབ་དཔོན་ལ་ཞུ་བ་སྟེ་སྟན་ཆེས་དམའ་བ་ལ་འདུག་ནས་ལུང་མནོད་པར་བྱའོ། །ཇི་སྟེ་ལུང་མནོད་པ་ནི་ཙོག་པུས་འདུག་སྟེའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོས་པའི་ ཉེན་ཀོར་མ་གཏོགས་པ་སྣང་བའི་ཉེན་ཀོར་དུ་འདུག་སྟེ་ཁ་དོན་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་འབོགས་པར་བྱེད་པའོ།།གདམས་ངག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སོང་སྟེ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསྒོམ་པའི་གདམས་ངག་གོ། །ལུང་འབོགས་པ་དང་མནོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་བཀླགས་པ་དང་ཤིན་ ཏུ་ཡོངས་སུ་བྱ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བྱས་ཏེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ལུང་འབོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀློག་ཏུ་གཞུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་ལུང་འབོགས་པར་བྱེད་པས་ལུང་ནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ལུང་འབོགས་པའོ། །ལུང་མནོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་དོན་དུ་ལུང་འབོགས་པར་བྱེད་པ་ ལས་ལུང་ནོད་པར་བྱེད་པས་ལུང་ནོད་པའོ།།ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་བཀླག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་མནོད་པར་བྱས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤིན་ཏུ་མཚན་མར་འདྲིས་པར་བྱས་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཕྱོགས་ ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་བྱས་ཏེའོ།།གནས་ཁང་དང་ཟས་ལ་བསྐོ་བ་དང་ཐུག་པ་དང་བག་ཆོས་དང་ཤིང་ཏོག་འདྲིམ་པ་བསྐོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཟག་གནས་ཁང་བསྐོ་བ་དང་། ཟས་ལ་བསྐོ་བ་དང་། ཐུག་པ་འདྲིམ་པ་དང་། བག་ཆོས་འདྲིམ་ པ་དང་།ཤིང་ཏོག་འདྲིམ་པ་དག་སྤྲོ་པར་བྱས་ཏེ། གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐོ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་གནས་ཁང་བསྒོ་བ་བསྐོ་བའི་སྔགས་ནི་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱོད་དགེ་སློང་ལྷགས་པ་ལྷགས་པ་རྣམས་ལ་གནས་ཁང་བསྐོ་བར་སྤྲོའམ། སྤྲོའོ། །དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་ གསན་དུ་གསོལ།།དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་དགེ་སློང་ལྷགས་པ་ལྷགས་པ་རྣམས་ལ་གནས་ཁང་བསྐོ་བར་སྤྲོ་ན། གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན། དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ གནས་ཁང་བསྒོ་བ་བསྐོ་བར་བགྱི་སྟེ།དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི། དགེ་སློང་ལྷགས་པ་ལྷགས་པ་རྣམས་ལ་གནས་ཁང་བསྐོའོ། །འདི་ནི་གསོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

為說明未受命時的儀軌，故說”未受命時應蹲坐”，此處應與”應坐”相連。 “若所受持內容眾多，應請求”是指若所要受持的經文內容眾多，應向傳授者請求允許就座。 此處經文是說：若為新學者且要受持眾多，應向阿阇黎請求，于較低座位就座受持。若受持時則應蹲坐，如是所說。 “除聞法周邊外，應于明亮處就座誦習”是指傳授者。 “應專一修持教誡”是指修習教誡。 關於”傳授與受持應極善讀誦、極善熟練、無有疑惑”： “傳授”是指傳授者為使他人讀誦等目的而向受持者傳授。 “受持”是指為此目的從傳授者處接受傳授。 “極善讀誦”是指極善受持。 “極善熟練”是指極善熟悉標記。 “無有疑惑”是指對類別等方面極為確定。 “應任命分配住處、飲食、湯藥、糕點、水果等職事”是指應選派熱心的人員擔任分配住處、分配飲食、分發湯藥、分發糕點、分發水果等職事，通過白二羯磨進行任命。 其中分配住處的任命咒語是：“某某，你願意擔任為來訪比丘分配住處的職事嗎？""願意。""大德僧眾請聽！某某比丘願意擔任為來訪比丘分配住處的職事。若僧眾時機已至並同意，請僧眾允許任命某某比丘為分配住處職事。某某比丘將為來訪比丘分配住處。這是白羯磨”等如是所說。

།ཟས་ལ་བསྒོ་བ་བསྐོ་བའི་སྔགས་ནི། མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱོད་དགེ་སློང་ རྣམས་ལ་ཟས་ལ་བསྐོ་བར་སྤྲོའམ།སྤྲོའོ། །དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། །མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཟས་ལ་བསྐོ་བར་སྤྲོ་ན། གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན། དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་དགེ་ སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཟས་ལ་བསྐོ་བར་བསྒོ་བར་བགྱི་སྟེ།དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཟས་ལ་བསྐོའོ། །འདི་ནི་གསོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐུག་པ་འདྲིམ་པ་དང་བག་ཆོས་འདྲིམ་པ་དང་ཤིང་ཏོག་འདྲིམ་པ་དག་ བསྐོ་བའི་སྔགས་ཀྱང་ཟས་ལ་བསྒོ་བ་བསྐོ་བའི་སྔགས་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ།།བར་བུར་འདྲིམ་པར་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྤྲོ་བར་བྱ་སྟེ། གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐོ་བར་བྱའོ། །དེ་བསྐོ་བའི་སྔགས་ཀྱང་ཟས་ལ་བསྒོ་བ་བསྐོ་བའི་སྔགས་ ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ།།གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས་ནི་བར་བུར་འདྲིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་མིང་ཕྲན་ཚེགས་འདྲིམ་པ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །བར་བུར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་ལྷག་རོལ་ཕྱི་དེ་ཉིན་པར་བྲིམ་པར་བྱ་བ་ནི་དེ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདིར་ གཞུང་ནི་བག་ཆོས་ལ་སོགས་པ་བྲིམ་པའི་ལྷག་རོལ་ལུས་པ་སུའང་འདྲིམ་པར་མི་བྱེད་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བར་བུར་འདྲིམ་པར་བསྐོ་བར་བྱ་ཞིང་དེས་དེ་དག་ཕྱི་དེ་ཉིན་པར་བྲིམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྣོད་སྤྱད་འདྲུབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྤྲོ་ བར་བྱ་སྟེ་གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐོ་བའོ།།དེའི་སྔགས་ནི། མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱོད་དགེ་འདུན་གྱི་སྣོད་སྤྱད་འདྲུབ་པར་སྤྲོའམ། སྤྲོའོ། །དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། །དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་དག་དགེ་འདུན་གྱི་སྣོད་སྤྱད་འདྲུབ་པར་སྤྲོ་ན། གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན། དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་དགེ་འདུན་གྱི་སྣོད་སྤྱད་འདྲུབ་པ་བསྐོ་བར་བགྱི་སྟེ་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་དགེ་འདུན་གྱི་སྣོད་སྤྱད་འདྲུབ་བོ། །འདི་ནི་གསོལ་བའོ་ཞེས བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དབྱར་གྱི་རས་ཆེན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་འདུན་གྱི་དབྱར་གྱི་རས་ཆེན་སྦེད་པ་དང་འགྱེད་པར་སྤྲོ་བར་བྱ་སྟེ། གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐོ་བའོ།

分配飲食的任命咒語是：“某某，你願意擔任為諸比丘分配飲食的職事嗎？""願意。""大德僧眾請聽！某某比丘願意擔任為諸比丘分配飲食的職事。若僧眾時機已至並同意，請僧眾允許任命某某比丘為分配飲食職事。某某比丘將為諸比丘分配飲食。這是白羯磨”等如是所說。 分發湯藥、分發糕點、分發水果等職事的任命咒語，也應按照前述分配飲食的任命咒語相應運用。 “以及分發零食”也應選派熱心者，通過白二羯磨進行任命。其任命咒語也應按照前述分配飲食的任命咒語相應運用。 某些經文中”分發零食”這一名稱出現為”分發零碎食物”。 若問”零食是什麼”，為此說”剩餘食物應于次日分發，此即是零食”。此處經文是說：由於糕點等剩餘食物無人分發，世尊開示：“應任命零食分發人，由其于次日分發這些食物。” “縫補器具”是指應選派熱心者，通過白二羯磨進行任命。其咒語是：“某某，你願意擔任縫補僧團器具的職事嗎？""願意。""大德僧眾請聽！某某比丘願意擔任縫補僧團器具的職事。若僧眾時機已至並同意，請僧眾允許任命某某比丘為縫補器具職事。某某比丘將縫補僧團器具。這是白羯磨”等如是所說。 “夏季大布”是指應選派熱心者收藏和分配僧團夏季大布，通過白二羯磨進行任命。

།འདི་དང་འོག་ནས་གོས་སྦེད་པ་དང་། གོས་འགེད་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་གསུམ་ནི་གོས་ཀྱི་ རྙེད་པ་འདྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་དག་བསྐོ་བའི་སྔགས་ནི་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱོད་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱར་གྱི་གོས་རས་ཆེན་སྦེད་པ་དང་འགེད་པ་སྤྲོའམ། སྤྲོའོ། །དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། །དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱར་གྱི་གོས་རས་ཆེན་སྦེད་པ་ དང་འགེད་པར་སྤྲོ་ན།གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན། དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་དག་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱར་གྱི་གོས་རས་ཆེན་སྦེད་པ་དང་། འགེད་པར་བསྐོ་བར་བགྱི་སྟེ། དགེ་སློང་མིང་འདི་ ཞེས་བགྱི་བ་དགེ་འདུན་གྱི་དབྱར་གྱི་གོས་རས་ཆེན་སྦེད་པ་དང་འགེད་དོ།།འདི་ནི་གསོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྲ་བརྐྱང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྲ་བརྐྱང་སྦེད་པ་སྤྲོ་བར་བྱས་ཏེ་གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐོའོ། །འདིར་སྲ་བརྐྱང་ སྦེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཆོས་གོས་སྲ་བརྐྱང་འདིང་བ་ཡིན་པར་དགོངས་སོ། །དེའི་སྔགས་ནི་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱོད་དབྱར་གནས་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་ཆོས་གོས་སྲ་བརྐྱང་འདིང་བར་སྤྲོའམ། སྤྲོའོ། །དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། །དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་དབྱར་ གནས་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་ཆོས་གོས་སྲ་བརྐྱང་འདིང་བར་སྤྲོ་ན།གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན། དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ཆོས་གོས་སྲ་བརྐྱང་གདིང་བར་བསྐོ་སྟེ། དགེ་སློང་ཆོས་གོས་སྲ་བརྐྱང་འདིང་ བ་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདིར་དབྱར་གནས་བའི་དགེ་འདུན་གྱི་ཆོས་གོས་སྲ་བརྐྱང་གདིང་བར་འགྱུར་རོ།།འདི་ནི་གསོལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གོས་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གོས་སྦེད་པ་སྤྲོ་བར་བྱས་ཏེ། གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐོ་བའོ། །བགེད་ པ་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོས་དང་འགེད་པ་སྤྲོ་བར་བྱ་སྟེ།གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐོ་བའོ། །གོས་སྦེད་པ་དང་གོས་འགྱེད་པ་འདི་གཉིས་ནི་གོས་ཀྱི་རྙེད་པ་འདྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་གཏོགས་པས་འདི་གཉིས་བསྐོ་བའི་སྔགས་ནི། གོས་ཀྱི་རྙེད་པ་འདྲུབ་པ་བསྐོ་བའི་སྔགས་ཇི་སྐད་ སྨོས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དགེ་སྐོས་དང་མངག་གཞུག་པ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་གཉིས་སྤྲོ་བར་བྱས་ཏེ་གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐོ་བའོ། །འདི་གཉིས་བསྐོ་བའི་སྔགས་ཀྱང་སྣོད་སྤྱད་འདྲུབ་པ་བསྐོ་བའི་སྔགས་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཅི་ རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ།

此處及下文所提到的”收藏衣物”和”分配衣物”三者，是指”處理衣物所得”。其任命咒語是：“某某，你願意擔任收藏和分配僧團夏季大布的職事嗎？""願意。""大德僧眾請聽！某某比丘願意擔任收藏和分配僧團夏季大布的職事。若僧眾時機已至並同意，請僧眾允許任命某某比丘為收藏和分配夏季大布職事。某某比丘將收藏和分配僧團夏季大布。這是白羯磨”等如是所說。 “迦絺那衣”是指應選派熱心者收藏迦絺那衣，通過白二羯磨進行任命。此處”收藏迦絺那衣”是指鋪設法衣迦絺那衣。其咒語是：“某某，你願意擔任為安居僧團鋪設法衣迦絺那衣的職事嗎？""願意。""大德僧眾請聽！某某比丘願意擔任為安居僧團鋪設法衣迦絺那衣的職事。若僧眾時機已至並同意，請僧眾允許任命某某比丘為鋪設迦絺那衣職事。某某比丘將為安居僧團鋪設法衣迦絺那衣。這是白羯磨”等如是所說。 “諸衣物”是指應選派熱心者收藏衣物，通過白二羯磨進行任命。“以及分配”是指應選派熱心者分配衣物，通過白二羯磨進行任命。這兩項收藏衣物和分配衣物屬於處理衣物所得的範疇，因此這兩項的任命咒語應按照前述處理衣物所得的任命咒語相應運用。 “知事和差使”是指應選派這兩種熱心者，通過白二羯磨進行任命。這兩項的任命咒語也應按照前述縫補器具的任命咒語相應運用。

།མངག་གཞུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་སྐོས་ཀྱི་འགབ་ལེན་ཅིང་དེའི་ངན་འགྲོགས་བྱེད་པའོ། །འདིར་གཞུང་ནི། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་ཟན་གྱི་གྲལ་དང་ཆོས་མཉན་པར་སུ་ཡང་སྟན་ཤོམ་པར་མི་བྱེད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་ སྐོས་བསྐོ་བར་བྱ་ཞིང་།དགེ་སྐོས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་སྤྱད་པ་ཐམས་ཅད་བྱའོ། །དགེ་སྐོས་ལ་བྱ་བ་ཅུང་ཞིག་བྱུང་བ་ན་དེས་སུ་ཡང་མི་བྱེད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མངག་གཞུག་པ་བསྐོ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྡེར་སྤྱད་འདྲིམ་པའོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་སྤྲོ་བར་བྱ་སྟེ་གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐོ་བའོ།།དེའི་སྔགས་ནི་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱོད་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེར་སྤྱད་འདྲིམ་པར་སྤྲོའམ། སྤྲའོ། །དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་དགེ་འདུན་ལ་སྡེར་སྤྱད་འདྲིམ་པར་ སྤྲོ་ན།གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན། དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་། དགེ་འདུན་གྱིས་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་སྡེར་སྤྱད་འདྲིམ་པར་བསྐོ་བར་བགྱི་སྟེ། དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་དགེ་འདུན་ལ་སྡེར་སྤྱད་འདྲིམ་མོ། །འདི་ནི་གསོལ་ བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་བྲིམ་བ་དང་ཟན་གྱུ་ནས་བྲུབ་པ་ནི་དེའི་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྡེར་སྤྱད་དེ་དག་བྲིམ་པ་དང་གདུགས་ཚོད་རྒྱུ་ནས་བྲུབ་པ་ནི། སྡེར་སྤྱད་འདྲིམ་པ་དེའི་ལས་ཡིན་ནོ། །འདིར་གཞུང་ནི་དེས་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་ཟན་གྱི་གྲལ་ དུ་སྡེར་སྤྱད་དག་བྲིམ་པར་བྱ་ཞིང་།ཟན་གྱུ་ནས་བྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆུའི་ཞལ་ཏ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྤྲོ་བར་བྱ་སྟེ་གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐོ་པའོ། །དེ་བསྐོ་བའི་སྔགས་ཀྱང་ཟས་ལ་བསྒོ་བ་བསྐོ་བའི་སྔགས་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་རིགས་ པར་སྤྲོ་བར་བྱའོ།།མཛེས་འཆོས་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྤྲོ་བར་བྱ་སྟེ་གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐོ་བའོ། །དེ་བསྐོ་བའི་སྔགས་ཀྱང་དགེ་སྐོས་བསྐོ་བའི་སྔགས་ཀྱིས་ཅི་རིགས་པར་བསྐོ་བར་བྱའོ། །དེས་བལྟས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་མི་མཛེས་པ་བསྟན་ན་སེ་གོལ་གྱི་ སྒྲ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ་མཛེས་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།མཛེས་འཆོས་དེས་སོ། །མཛེས་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟ་སྟེ་ཟས་ལ་སྒྲ་བསྐྱུང་བ་ཉིད་དང་ཤིན་ཏུ་བསྡམས་པ་ཉིད་དང་ཤིན་ཏུ་ནོགས་ཐུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མཆོད་རྟེན་ལ་ ཕྱག་བྱ་བ་སྒྲ་བསྐྱུང་བ་ཉིད་དང་རྒན་རིམས་ཀྱིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།བང་རིམ་གྱི་ཞལ་ཏ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྤྲོ་བར་བྱས་ཏེ་གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐོ་བའོ།

“差使”是指協助知事並作為其助手。這裡的經文說：當比丘們在用餐列席和聽法時無人佈置座具，世尊便說：“應當任命知事，知事應當處理一切事務。“當知事有些事務無人處理時，世尊說：“應當任命差使。” “分發餐具”是指應選派熱心者，通過白二羯磨進行任命。其咒語是：“某某，你願意擔任分發僧團餐具的職事嗎？""願意。""大德僧眾請聽！某某比丘願意擔任分發僧團餐具的職事。若僧眾時機已至並同意，請僧眾允許任命某某比丘為分發餐具職事。某某比丘將為僧團分發餐具。這是白羯磨”等如是所說。 “分發這些餐具和攪拌粥是其職責”是指分發那些餐具和攪拌午時粥是分發餐具者的職責。這裡的經文說：“他應當在比丘用餐列席時分發餐具，並且攪拌粥。” “管水者”是指應選派熱心者，通過白二羯磨進行任命。其任命咒語應按照前述任命管飲食者的咒語相應運用。 “威儀師”是指應選派熱心者，通過白二羯磨進行任命。其任命咒語應按照前述任命知事的咒語相應運用。“當他看見出家人示現不雅時，應先打響指，然後使其端正威儀”是指威儀師應如此行事。為說明端正威儀的本質，經中說：“即在用餐時應保持安靜、嚴謹、不出聲響，對佛塔禮拜時應保持安靜並按照資歷順序。” “管理臺階者”是指應選派熱心者，通過白二羯磨進行任命。

།འདི་བསྐོ་བའི་སྔགས་ཀྱང་གནས་ཁང་བསྒོ་བ་བསྐོ་བའི་སྔགས་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དེ་ ཉིད་ཀྱིས་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ།།དེས་དང་པོར་ཟན་ཟོས་ཏེ་དབྱུ་གུ་བླངས་ནས། ཟན་ཟ་བ་དག་ལ་ཁྭ་དང་བྱེའུ་དང་ཕུག་རོན་ལ་སོགས་པ་དག་བཟློག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བང་རིམ་གྱི་ཞལ་ཏ་པ་དེས་སོ། །ཁྭ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་བང་རིམ་དག་ཏུ་གནས་འཆའ་བས་དེའི་ཕྱིར་དེས་ ཤས་ཆེར་དེ་དག་ཟློག་པར་བྱེད་པས་བང་རིམ་གྱི་ཞལ་ཏ་པ་ཞེས་བྱའོ།།གནས་མལ་འབོགས་པ་དང་གནས་མལ་བྱི་དོར་འབོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་གཉིས་དབོག་བར་སྤྲོ་བར་བྱས་ཏེ། གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྒོ་བར་བྱའོ། །གནས་མལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲི་དང་ཁྲིའུ་ དང་སྟན་ནང་ཚངས་ཅན་དང་།མལ་ཆ་དང་སྟན་དང་གནས་མལ་ལ་སོགས་པའོ། །གནས་མལ་བྱི་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲི་དང་ཁྲིའུ་དང་སྟན་ནང་ཚངས་ཅན་དང་མལ་ཆ་དང་སྟན་དང་གནས་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤིང་ལྗོན་པའི་དྲུང་དང་། ནེའུ་གསིང་ལ་སོགས་པ་གཏན་གྱི་ གནས་མལ་མ་ཡིན་པའོ།།དེ་གཉིས་བསྐོ་བའི་སྔགས་ནི་མིང་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱོད་དགེ་འདུན་ལ་གནས་མལ་འབོགས་པར་སྤྲོའམ། སྤྲོའོ། །དགེ་འདུན་བཙུན་པ་རྣམས་གསན་དུ་གསོལ། །དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་དགེ་འདུན་ལ་གནས་མལ་དབོག་པ་སྤྲོ་ན། གལ་ཏེ་དགེ་འདུན་ གྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཟོད་ན།དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བར་མཛོད་ཅིག་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་དགེ་འདུན་ལ་གནས་མལ་འབོགས་པར་བསྐོ་བར་བགྱི་སྟེ། དགེ་སློང་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་དགེ་འདུན་ལ་གནས་མལ་དབོག་གོ། །འདི་ནི་གསོལ་བའོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཟས་རུང་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་མི་དག་འོང་བ་ལ་སྒེའུ་ཆུང་སྲུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཟས་རུང་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཤ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེར་མི་གཞན་དག་འོང་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་སྒེའུ་ཆུང་སྲུང་བ་སྤྲོ་བར་བྱས་ཏེ། གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐོ་བར་བྱའོ། །འདིར་སྒེའུ་ཆུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགག་སྒོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདིར་གཞུང་ནི་དགེ་སློང་དག་གྲལ་ན་ཟན་ཟ་བར་མི་དག་འོངས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྒེའུ་ཆུང་སྲུང་བ་བསྐོ་བར་བྱའོ། །ཤ་དག་འདྲིམ པ་ན་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་དག་འཕྱ་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གང་གི་ཚེ་རུང་བ་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་སྒེའུ་ཆུང་སྲུང་བ་བསྐོ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་བསྒོ་བ་བསྐོ་བའི་སྔགས་ཀྱང་ཟས་ལ་བསྒོ་བ་བསྐོ་བའི་སྔགས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་རིགས་པར་ སྦྱར་བར་བྱའོ།།གནས་མལ་གྱི་གཞིའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འདུལ་བའི་གཞིའི་སྐབས་ནས་འབྱུང་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ།

其任命咒語應按照前述任命分配住處者的咒語相應運用。管理臺階者應先用完餐，拿起棍子，驅趕那些正在進食者周圍的烏鴉、麻雀、鴿子等鳥類。由於這些烏鴉等鳥類常在臺階處棲息，因此他主要負責驅趕這些鳥類，故稱為管理臺階者。 “分配臥具和分配打掃臥具”是指應選派熱心者擔任這兩種職責，通過白二羯磨進行任命。“臥具”是指床、椅、帶墊褥的座具、被褥、坐墊和住處等。“打掃臥具”是指沒有床、椅、帶墊褥的座具、被褥、坐墊和住處等的場所，例如樹下、草地等非固定住處。 這兩種職責的任命咒語是：“某某，你願意為僧團分配臥具嗎？""願意。""大德僧眾請聽！某某比丘願意為僧團分配臥具。若僧眾時機已至並同意，請僧眾允許任命某某比丘為分配臥具職事。某某比丘將為僧團分配臥具。這是白羯磨”等如是所說。 “當有適宜食用的食物時，守護小門以防他人進入”是指當有肉食等適宜食用的食物時，為防止外人進入，應選派熱心者守護小門，通過白二羯磨進行任命。這裡的”小門”應理解為入口處。這裡的經文說：當有人來到比丘用餐的地方，世尊說：“應當任命守門人。“當分發肉食時，婆羅門和居士們譏諷，世尊說：“有適宜食用的食物時應當任命守門人。“其任命咒語應按照前述任命管飲食者的咒語相應運用。 “臥具事”已在律藏事相品中解說完畢。

། །།ད་ནི་གནས་མལ་གྱི་གཞི་ཕྲན་ཚེགས་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཕྱག་འཚལ་བའི་གནས་མུན་ཁྲོད་དུ་ཕྱག་དང་བཅས་པའི་ཚིག་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ སྨྲས་ཏེ།ཕྱག་འཚལ་བའི་གནས་མུན་ཁྲོད་དུ་དགེ་སློང་གིས་ཕྱག་མི་བྱ་བར་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དང་བཅས་པའི་ཚིག་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཉེན་ཀོར་དུ་གྱུར་པ་གཞན་གྱིས་ཕྱག་བྱ་བར་བརྩམས་པ་ལ་ཕྱག་མི་བྱ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྱག་བྱ་བར་འོས་པ་ཉེན་ཀོར་དུ་འོངས་པ་ གཞན་གྱིས་ཕྱག་བྱ་བར་བརྩམས་པ་ལ་བདག་གིས་ཕྱག་བྱས་ཟིན་ཀྱང་བླ་སྟེ་ཡང་ཕྱག་བྱ་བའོ།།ཚངས་པའི་ཕྱག་གིས་ནི་དེ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚངས་པའི་ཕྱག་བྱའོ། །ཚངས་པའི་ཕྱག་ཅེས་བྱ་བ་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་གནས་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་པ་ལ་སྤྱིར་ཕྱག་བྱ་བ་ སྟེ་དེ་བྱས་ན་ཕྱག་དེ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པའོ།།ནང་དང་བཅས་པ་ལ་ཕྱག་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ནང་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་བྱ་བའི་བསམ་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའི། རྩོད་དོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གནོད་པ་བྱ་བའི་བསམ་པས་ཉེ་ བར་གནས་པ་ལ་ཕྱག་བྱ་བར་མི་རུང་གི་རྩོད་པ་གཞན་ལ་ནི་རུང་ངོ་།།འདིར་གཞུང་ནི་གཉིས་ལ་ཕྱག་བྱ་སྟེ། གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་དག་དང་གཉུག་མར་གནས་པ་དག་གིས་ཕན་ཚུན་རྒན་རིམས་བཞིན་དུ་ཕྱག་བྱའོ། །ནང་དང་བཅས་པ་དང་སྤོ་བ་བྱེད་པ་དག་ནི་མ་གཏོགས་སོ་ཞེས་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་ཨ་རོག་གྱ་ཞེས་མི་བྱ་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཟག་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་ཨ་རོག་གྱ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པའོ། །འདས་པ་ན་ཕྱག་བྱ་བ་ཡིན་པ་ལ་ནི་ཕྱག་མི་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔོན་འདས་ པའི་དུས་ན་དེ་ཕྱག་བྱ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ལྟར་ཕྱག་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་ཕྱག་བྱ་བར་རུང་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ནི་ཕྱག་མི་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། འདི་ནི་དགེ་སློང་རྒན་པོ་ཁྲོས་པའི་དབང་གིས་སྡོམ་པ་རྒྱུན་ཆད་དེ་ སྦྲུལ་དུ་གྱུར་པ་ལ་དགེ་སློང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་རྒྱུད་དེ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ།འདུད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་གླེང་གཞི་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་རུང་པས་འདིར་སྤྱིར་མདོར་བྱས་སོ། །སྦགས་པ་ལ་ཕྱག་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཟག་སྦགས་ པ་ལ་ཕྱག་མི་བྱའོ།།སྦགས་པས་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཟག་སྦགས་པས་གཞན་ལ་ཕྱག་མི་བྱ་བའོ། །དེ་བདག་གིར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྦགས་པས་ཕྱག་དེར་བདག་གིར་མི་བྱའོ། །སྦགས་པ་ལས་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྦགས་པ་གཞན་ལས་ཕྱག་དེ་ བདག་གིར་མི་བྱའོ།

現在爲了總結臥具事及其他細節部分，應當說明在黑暗處禮拜時帶有禮拜語的表述。比丘在黑暗處不應行禮，而應當說帶有”頂禮”聲音的語言。 當其他在附近的應受禮拜者開始行禮時，不應不回禮。即使自己已經行過禮，對於來到附近並開始行禮的應受禮拜者，也應當再次行禮。 通過梵天禮即可視為已行禮。“梵天禮”是指對聚集在一處的全體僧團統一行禮，如此即可視為已完成禮拜。 不應向懷有嫌隙者行禮。這裡的”懷有嫌隙者”應理解為懷有傷害之心者，而不是所有爭執者。因此，不應向懷有傷害之心者行禮，但對其他爭執者則可以行禮。 這裡的經文說：應向兩類人行禮：客僧與常住僧應當按照戒臘次第相互行禮。但懷有嫌隙者和被擯除者除外。 對行禮者不應不說”阿洛嘉”（愿無病）。即對行禮的人一定要說”阿洛嘉”。 對於過去應受禮拜的人，不能不行禮。即使現在不是應受禮拜的身份，但考慮到他過去的身份，仍然可以行禮，因此不能不禮拜。這是關於一位年長比丘因憤怒而失去戒體變成蛇的典故，另一位比丘念及其過去的身份而行禮，因為這種情況普遍適用，所以在此作為總則。 不應向不潔者行禮。不潔者不應行禮。不應接受不潔者的禮。不應從不潔者處接受禮。

།འདིར་གཞུང་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནད་པ་ལ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ནད་པ་བལྟ་བའི་དགེ་སློང་རྒན་པོ་དག་དང་། གསར་བུ་དག་ཀྱང་དོང་ནས་དེ་ན་གསར་བུ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ནད་པ་དེ་ལ་ཕྱག་དག་འཚལ་བར་བྱེད་རྒན་པོ་ གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ནི།ནད་པ་དེ་ཕྱག་དག་འཚལ་བར་བྱེད་པ་ན་དེ་སྐྱོ་བར་གྱུར་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྦགས་པ་ལ་ཕྱག་མི་བྱའོ། །སྦགས་པས་ཕྱག་མི་བྱའོ། །སྦགས་པས་ཕྱག་བདག་གིར་མི་བྱའོ། །སྦགས་པ་ལས་ཕྱག་ བདག་གིར་མི་བྱའོ།།སྦགས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལམ། སྦགས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལམ། སྦགས་པས་ཕྱག་བདག་གིར་བྱེད་དམ། སྦགས་པ་ལས་ཕྱག་བདག་གིར་བྱེད་ན་འགལ་ཚབས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཐ་ན་སོ་ཤིང་ཡན་ཆད་ཟ་བས་དང་། ཐ་ན་དེའི་ས་བྱི་དོར་བྱེད་པ་ཡན་ཆད་མི་གཙང་བས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཟ་བས་སྦགས་པ་ནི་ཐ་ན་སོ་ཤིང་ཡན་ཆད་ཟ་བས་སྦགས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་གཙང་བས་སྦགས་པ་ནི་ཐ་ན་མི་གཙང་བའི་ས་བྱི་དོར་བྱེད་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སྦགས་པ་ཡིན ནོ།།འདི་ལ་གཅེར་བུ་ཉིད་དང་གོས་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་སྦགས་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྱག་བྱ་བ་འདི་ལ་སྟེ། དེས་ན་གཅེར་བུ་ལ་ཕྱག་མི་བྱའོ། །གཅེར་བུས་ཕྱག་མི་བྱའོ། །གཅེར་བུས་ཕྱག་བདག་གིར་མི་བྱའོ། །གཅེར་བུ་ལས་ཕྱག་བདག་གིར་མི་བྱའོ། །དེ་ བཞིན་དུ་གོས་གཅིག་པ་ལ་ཕྱག་མི་བྱའོ།།གོས་གཅིག་པས་ཕྱག་མི་བྱའོ། །གོས་གཅིག་པས་ཕྱག་བདག་གིར་མི་བྱའོ། །གོས་གཅིག་པ་ལས་ཕྱག་བདག་གིར་མི་བྱའོ། །ཕྱག་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡན་ལག་ལྔས་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། སྦྲིད་པ་ལ་འཁྱུད་པས་ ཕྱག་འཚལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དེ་གཉིས་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་བྱས་ན་ཡང་ཕྱག་འཚལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྦྲིད་པ་བྱུང་བ་ལ་སོས་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། རྒན་ཞུགས་དང་ཁྱིམ་པ་ལ་ནི་མ་གཏོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཟག་སྦྲིད་པ་བྱུང་བ་ལ་སོས་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ བྱའོ།།གང་ཟག་རྒན་ཞུགས་དང་ཁྱིམ་པ་ལ་ནི་མ་གཏོགས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་ནི་སོས་ཞེས་བརྗོད་དུ་རུང་བའོ། །གསར་བུ་དེ་ལ་ནི་ཨ་རོག་གྱ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གསར་བུ་སྦྲིད་པ་བྱུང་བ་དེ་ལ་ནི་རྒན་པོས་ཨ་རོག་གྱ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རྒན་པ་ལ་ནི་ཕྱག་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒན་པོ་སྦྲིད་པ་བྱུང་བ་དེ་ལ་ནི་གསར་བུས་ཕྱག་བྱའོ། །སྦྲིད་བ་བྱུང་ན་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གསར་བུ་སྦྲིད་པ་བྱུང་ན་ཡང་རྒན་པོ་ལ་ཕྱག་བྱའོ། །འདིར་གཞུང་ནི་གསར་བུས་སྦྲིད་པ་བྱུང་ན་ཕྱག་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

這裡的經文說，世尊說應當看護病人。年長和年輕的看護病人的比丘前去後，其中年輕的比丘向病人行禮，病人則向年長的比丘行禮。因病人感到疲憊，世尊便說：不應向不潔者行禮，不潔者不應行禮，不潔者不應接受禮，不應從不潔者處接受禮。若向不潔者行禮，或不潔者行禮，或不潔者接受禮，或從不潔者處接受禮，即成重違。 不潔有兩種：一是因進食所致，乃至嚼齒木為限；二是因不凈所致，乃至清掃不凈處為限。進食所致的不潔，是指乃至嚼齒木時的不潔。不凈所致的不潔，是指乃至清掃不凈處時的不潔。 在這禮拜之事上，裸體和僅著一衣與不潔相同。因此，不應向裸體者行禮，裸體者不應行禮，裸體者不應接受禮，不應從裸體者處接受禮。同樣地，不應向僅著一衣者行禮，僅著一衣者不應行禮，僅著一衣者不應接受禮，不應從僅著一衣者處接受禮。 禮拜有兩種：五體投地禮和打噴嚏時抱擁禮。這兩種中任何一種都算是禮拜。 對打噴嚏者不應說”愿安”，但對老年出家人和在家人除外。即不應對打噴嚏的人說”愿安”，但對老年出家人和在家人可以說”愿安”。 對年輕者應說”阿洛嘉”（愿無病）。即年長者對打噴嚏的年輕者應說”阿洛嘉”。 對年長者應行禮。即年輕者對打噴嚏的年長者應行禮。若打噴嚏也是如此，即年輕者打噴嚏時也應向年長者行禮。這裡的經文說：年輕者打噴嚏時應行禮。

།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་དང་མིང དང་རུས་བརྗོད་པས་ཀུན་དུ་སྤྱད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་།མིང་ནས་བརྗོད་པ་དང་། རུས་ནས་བརྗོད་པས་བོད་པར་མི་བྱའོ། །ཉེ་བའི་ཚིག་དང་བྲལ་བར་དེའི་མཚན་ནམ་གདུང་སྨོས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉེ་ བའི་ཚིག་དང་བཅས་པར་མཚན་ནམ་གདུང་སྨོས་པར་མི་བྱའོ།།འདིར་གཞུང་ནི་འདི་ལྟར་ཉེ་བའི་ཚིག་དང་བཅས་པས་སྟོན་པར་མཚན་སྨོས་པར་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ ཡིན་ནོ།།རྒན་པའི་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བའི་ཚིག་དང་བྲལ་བར་མིང་དང་རུས་སྨོས་པར་རོ། །འདི་ལ་གནས་བརྟན་དང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཉེ་བའི་ཚིག་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒན་པ་འདི་ལའོ། །སྔ་མ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་ལ་སྟེ།སྟོན་པ་ལ་གནས་བརྟན་དང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བའི་ཚིག་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལག་གི་བླས་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་དང་ལྡན་པའི་གཞིར་གཙུག་ལག་ཁང་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་དུ་འགྲོར་ཡང་ནུས་ལ་འོང་བར་ ཡང་ནུས་པའི་གཞིར་རོ།།འདིར་གཞུང་ནི་མ་མོ་ལས་ཕྱོགས་གང་དུ་དང་པོ་གཙུག་ལག་ཁང་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་པ་དེར་དགེ་སློང་ལག་གི་བླས། དང་པོ་ཁོ་ནར་གཙུག་ལག་ཁང་གི་གཞི་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ་འོང་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ པ་ཡིན་ནོ།།ཤིང་ལྗོན་པ་དང་རྫིང་བུ་དང་འཆགས་དག་ཀྱང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ལྡན་པར་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ་ཤིང་ལྗོན་པ་དང་ལྡན་པ་དང་རྫིང་བུ་དང་ལྡན་པ་དང་འཆགས་དང་ལྡན་པའི་གཞིར་གཙུག་ལག་ཁང་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱའོ། །ཉེན་ཀོར་དང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉེན་ཀོར་དང་ལྡན་ པའི་གཞིར་གཙུག་ལག་ཁང་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱ་བའོ།།རྒྱུན་ལུགས་དང་ཀླག་ཅོར་དང་སྒྲ་དང་ཏུག་རིང་ཆུང་བར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུན་ལུགས་ཉུང་བ་དང་ཀླག་ཅོར་ཆུང་བ་དང་། སྒྲ་ཆུང་བ་དང་ཏུག་རིང་ཆུང་བར་གཙུག་ལག་ཁང་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་དུ་སྐྱེ་བོ་མང་ པོ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འདུ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་རྒྱུན་ལུགས་ཉུང་བའོ།།རང་དབང་དུ་གཏམ་ཟེར་བའི་ཕེབས་པར་སྨྲ་བ་ནི་ཀླག་ཅོར་རོ། །བྲམ་ཟེའི་ཀློག་པ་དང་འདུན་མའི་ཐ་སྙད་དང་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་སྒྲའོ། །རྫ་རྔ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་སྐད་ནི་ཏུག་རིང་སྟེ་དེ་དག་ཆུང་ བར་རོ།

不應以”具壽”及名姓稱呼如來，即不應稱呼如來為”具壽”，不應呼其名，不應呼其姓。 不應在沒有尊稱的情況下提及其名號或種姓，即應帶著尊稱提及名號或種姓。這裡的經文是這樣說的：應當帶著尊稱提及導師的名號，應稱”世尊釋迦牟尼”等。 對長老不應如此，即不應在沒有尊稱的情況下提及名姓。在這種情況下，“上座”和”具壽”是符合尊稱規範的。對前者則不然，即對如來，也就是對導師，稱”上座”和”具壽”不符合尊稱規範，這是其含義。 應在具備往來便利的地基上建立寺院，即在能去能來的地基上。這裡的經文是《母論》中所說：“在何處首先建立寺院時，比丘應首先觀察寺院地基是否具備往來便利等條件。” 還應具備樹木、水池和經行處，即應在具有樹木、具有水池、具有經行處的地基上建立寺院。 應具備空地，即應在具有空地的地基上建立寺院。 應在人流、喧鬧、聲響和鼓樂較少處建立，即應在人流稀少、喧鬧較少、聲響較小、鼓樂較少處建立寺院。其中，人們不會頻繁聚集的地方即為人流稀少處。隨意交談的聲音即為喧鬧。婆羅門誦經聲、議事聲、象馬等聲即為聲響。鼓鈸等樂器聲即為鼓樂，這些都應較少。

།སྦྱིན་པ་པོས་རྗེས་སུ་གནང་ན་གཙུག་ལག་ཁང་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལས་དེ་བྱ་བའི་སྤྱད་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྦྱིན་བདག་གིས་རྗེས་སུ་གནང་ན་གཙུག་ལག་ཁང་བྱེ་བའི་རྫས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ལག་གི་བླས་བྱ་བའི་སྤྱད་བྱ་བ་ལ་མི་རིགས་པ་མེད་པའོ། །འདིར་གཞུང་ནི་གལ་ ཏེ་ཁྱིམ་བདག་གིས་རྗེས་སུ་སྟེར་ན་དེ་ཉིད་ལ་སྤྱད་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞག་པའི་ཁང་པ་སྦྱིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལག་གི་བླས་བྱ་བའི་སྤྱད་དེ་གཞག་པའི་ཁང་པ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །འདིར་གཞུང་ནི་དེའི་ཁང་པ་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞིང་དེར་གཞག་ པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེར་དགོས་པའི་འབྲུ་མར་ལ་སོགས་པ་ཚོད་རན་པར་ཉོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལག་གི་ལས་བྱ་བ་དེར་དགོས་པའི་འབྲུ་མར་ལ་སོགས་པ་ཇི་དགོས་པ་ཉོ་བར་བྱ་བའོ། །ལག་གི་བླས་སྤྱི་བུངས་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བ་བཟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་གི་བླས་ ཟན་ནི་དགེ་སློང་བཞི་པ་དག་གིས་ཟན་གྱི་སྤྱི་བུངས་ཅི་འདྲ་བར་བཟའ་བར་བྱའི་ལྷག་པར་མི་བྱ་བའོ།།གཙུག་ལག་ཁང་གི་སྤྱི་བུངས་ཀྱི་ཟན་ཐང་གང་དང་སྦྱར་ཞེ་ན། ལག་གི་བླ་དེ་གཙུག་ལག་ཁང་གང་དུ་གཏོགས་པའི་དགེ་སློང་གཞན་དག་གི་སྤྱི་བུངས་ཀྱི་ཟན་ཐང་དང་སྦྱར་ཏེ་བཟའོ། ། གནས་དེའི་གཙུག་ལག་ཁང་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཉེན་ཀོར་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་གིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་གནས་དེ་ན་གཙུག་ལག་ཁང་གཞན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཉེན་ཀོར་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཟན་ཐད་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་བཟའ་བར་བྱ་བའོ། །སྣུམ་བག་གི་རྙེད་པ་ནོད་དེ་ཞེས་བྱ བ་ནི།བྱ་ན་ཡང་དགེ་སློང་གཞན་གྱི་ཐང་བཞིན་དུ་མནོད་པའོ།། །།བམ་པོ་དྲུག་ཅུ་དགུ་པ། གཙུག་ལག་ཁང་དག་གི་བརྩེགས་མ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་ནི་ལྔའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིའོ། །དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་བརྩེགས་མ་ཉིད་ནི་གསུམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་ མཐའོ།།འདིར་གཞུང་ནི་སིལ་བུ་དག་ལས་དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ནི་ལྔ་བརྩེགས་སུ་བྱའོ། །དྲི་གཙང་ཁང་ནི་བདུན་བརྩེགས་སོ། །སྤོ་ཁང་སྟེང་གི་བསིལ་ཁང་ཡང་བདུན་བརྩེགས་སོ། །དགེ་སློང་མ་རྣམས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ནི་སུམ་བརྩེགས་སོ། །དྲི་གཙང་ ཁང་ནི་ལྔ་བརྩེགས་སོ།།སྒོ་ཁང་སྟེང་གི་བསིལ་ཁང་ཡང་ལྔ་བརྩེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དྲི་གཙང་ཁང་དང་སྒོ་ཁང་སྟེང་གི་བསིལ་ཁང་དག་གི་བརྩེགས་མ་གཉིས་ཀྱིས་ལྷག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཙུག་ལག་ཁང་པས་བརྩེགས་མ་ གཉིས་ཀྱིས་ལྷག་པར་བྱ་བ་སྟེ།དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱི་ནི་བདུན་བརྩེགས་སོ། །དགེ་སློང་མ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ལྔ་བརྩེགས་སོ།

若施主允許，可將用於建寺的物品用作工具。即若施主允許，將建寺用的物品用作工匠的工具是適宜的。這裡的經文說：“若施主允許，即可使用其物。” 應提供存放這些工具的房間，即應提供存放工匠工具的房間。這裡的經文說：“應當提供房間並將工具存放其中。” 應適量購買所需的油等物品，即應購買工作所需的油等物品。 工匠應食用與大眾相同的飲食，即工匠應食用與四眾比丘相同的飲食標準，不得超過。 關於寺院大眾食物的標準，工匠應與其所屬寺院其他比丘的飲食標準相同。 若該處無寺院，則依附近寺院標準，即若該處確實沒有其他寺院，則應按照附近寺院的飲食標準食用。 領取油脂供養時，也應與其他比丘相同標準。 第六十九卷： 寺院的最高層數為五層，這是針對比丘而言。比丘的最低層數為三層。這裡的經文說：“在別解脫經中說，比丘的寺院應建五層，香殿應建七層，門樓上的涼亭也應建七層。比丘尼的寺院應建三層，香殿應建五層，門樓上的涼亭也應建五層。” 香殿和門樓上的涼亭應比寺院多兩層，即比丘的應為七層，比丘尼的應為五層。

།དེ་དག་ལྕི་བས་འཇིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་བརྩེགས་མ་གཞིག་པ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མའི་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་དག་ལྕི་བས་འཇིག་ པ་ཉིད་ཡིན་ན་བརྩེགས་མ་འཇིག་པ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།བརྩེགས་མ་ཇི་སྙེད་གཞིག་པ་གཅིག་གམ་དུ་མ་དེ་སྙེད་གཞིག་པར་བྱའོ། །བརྩམས་པ་བསྐྱེད་པའམ་བསྐྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞིག་པར་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། གཙུག་ ལག་ཁང་བརྩམས་པ་མཐར་ཐུག་པ་ཡོ་བྱད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ཆུང་ངུ་ཆེན་པོར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ།ཡོ་བྱད་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ཆེན་པོ་ཆུང་ངུར་བསྐྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞིག་པ་ལ་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་དོ། །འདིར་གཞུང་ནི་གལ་ཏེ་བྱེད་དུ་འཇུད་མི་ ནུས་ན་གཞིག་སྟེ་ཆུང་ངུར་བྱེད་དུ་གཞུག་སྟེ་འདི་ལ་འགྱེད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།མཆོད་རྟེན་དང་སྐུ་གཟུགས་དག་ནི་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བརྩམས་པ་བཤིག་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་བརྩམས་པ་བསྐྱུང་བའི་ཕྱིར་ བཤིག་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་འགྱུར་རོ།།རྙིང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་ཟིན་ཀྱང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཆོད་རྟེན་དང་སྐུ་གཟུགས་དག་རྙིང་པ་ཉིད་གསར་བུས་བཅོས་པའི་ཕྱིར་ནི་བརྩམས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་ཟིན་ཀྱང་རུང་སྟེ། བརྩམས་པའམ་ཟིན་ པ་དེ་དག་བསྐྱེད་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་བཤིག་པ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་མ་ཟད་ཀྱི།སྔ་མ་དང་མཉམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞིག་པ་ལ་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་དོ། །རྙིང་པ་གང་ལ་ཕྱིར་བཅོས་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་མཉམ་པ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་འདི་གསུངས་ པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཕྱོགས་ཕྱིར་བཅོས་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཆོད་རྟེན་དང་སྐུ་གཟུགས་དག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་རྙིང་པ་ཕྱིར་བཅོས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤིག་པ་ལ་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་དོ། །འདིར་གཞུང་ནི་མཆོད་རྟེན་དང་སྐུ་གཟུགས་དག་རྙིང་པ་ན། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།ཕྱིར་བཅོས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་སྔ་མའི་གཞུང་ནི། སྐྱང་ནུལ་གྱིས་སྐུ་གཟུགས་དག་རྙིང་པར་གྱུར་པ་ན། དགེ་སློང་དག་འགྱོད་པས་ཕྱིར་མི་འཆོས་པར་བྱེད་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ལྷག་པའམ་མཉམ་པར་བྱའི་ཆུང་བར་ནི་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གདུགས་ལ་སོགས་པ་དབོག་པ་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྙིང་པ་ཕྱིར་བཅོས་པའི་ཕྱིར་མཆོད་རྟེན་དང་སྐུ་གཟུགས་དག་ལས་དབོག་པ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ། །སྩོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཆར་ཁབ ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་བསྡུའོ།