d4129一切有部諸沙彌威儀c3.5s

D4129

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། སརྦ་ཨ་སྟི་བཱ་དི་ཤྲ་མ་ཎེ་ར་ཀ་ར་ཎ། བོད་སྐད་དུ། ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་ཚུལ་གྱི་བྱ་བ། ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གསུམ་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་དང་། འདུས་མ་བྱས བཞི་དང་།ཁ་དོག་བཅུ་གཉིས་དང་། དབྱིབས་བརྒྱད་དང་། འདི་དག་ལ་སོགས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་ཅིང་། དོན་དམ་པར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ལྟ་བས་ན་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་སྔ་མ་འདས་པའི་དགེ་ཚུལ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དགེ་ཚུལ་དང་། མ་འོངས་པའི་དགེ་ཚུལ་དང་། དེ་དག་གི་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་ཚུལ་ཞེས་པ་ནི་ངལ་བ་བྱེད་པའི་དོན་ཏོ། །ཁ་ཏོན་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དུབ་ཅིང་ངལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་དུ་ན་དགེ་བ་ལ་བརྟུན་པའམ། དགེ་བ་སྤྱོད་པ་ལ་དགེ་ཚུལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཞིབ་ཏུ་འོག་ནས་འཆད་དོ། །བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྒྲུབ པར་བྱ་བ་དང་།བསྲུང་བར་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །བསྲུང་བར་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཏེ་བསླབ་པར་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་དགེ་ཚུལ་དུ་གྱུར་པའམ། དགེ་ཚུལ་གྱིས་ཇི་ལྟར་བྱ་བའོ། །མགོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ མགོན་དང་རྟེན་དང་དཔུང་གཉེན་དུ་གྱུར་པས་ན་མགོན་པོ་ཞེས་བྱའོ།།ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་། དུས་གསུམ་དང་། དུས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །མཁྱེན་དང་ཞེས་པ་ནི། ཐོགས་པ་དང་ཆགས་པ་མི་མངའ་བའི་ཡེ་ཤེས་ ཀྱིས་རྟག་ཏུ་སྨོས་པ་རྣམས་དང་།ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་མ་ལུས་པར་མཁྱེན་པའོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་འདུལ་བས་ནི་དུལ་བར་བྱས། མདོ་སྡེས་ནི་ཞི་བར་བྱས། མ་མོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ན་ཡིག་ འབྲུ་ཙམ་ལ་མི་བྱའི།མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་ཆོས་སོ། །འཕགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པའམ། རྒྱང་བསྲིངས་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའོ། །ཚོགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཟག་པ་ཟད་པ། ཁུར་བོར་བ། དགྲ་བཅོམ་པ་དག་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ཟུང་བཞི་དང་གང་ཟག་ཡ་བརྒྱད་ཀྱི་ཚོགས་ཏེ། དེ་དག་འདུས་པ་ལ་བྱའོ། །ཡང་ན་ད་ལྟར་གྱི་དགེ་འདུན་བཞི་ཡན་ཆད་དོ། །དེ་ལ་ཟག་པ་ནི་འདོད་པ་དང་མ་རིག་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། སྲིད་པའི་ཟག་པའོ། །ཁུར་བོར་བ་ནི་ཕུང པོ་ལྔའི་ཁུར་བོར་བའོ།།དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་ལས་གཅིག་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པའམ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཕྱག་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ལུས་ཀྱིས་ཕྱག་བྱ་བ་ནི། ལུས་སྨད་ལྔས་ལ་ གཏུགས་པའོ།།ངག་གིས་ཕྱག་བྱ་བ་ནི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ཅིང་བསྟོད་པ་བྱེད་པའོ། །ཡིད་ཀྱིས་ཕྱག་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་དག་མངོན་པར་བཞུགས་པར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་ནད་པ་ཚབས་པོ་ཆེའི་ནི་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པས་བྱའོ། །ནད་པ་ནི་ཡན་ ལག་གཉིས་དང་ལྡན་པས་སོ།།མི་ན་བས་ནི་ཡན་ལག་གསུམ་ཀས་སོ། །དགེ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དགེ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དགེ་བ་ནི། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤོང་བའོ། །ངག་གི་དགེ་བ་ནི་བརྫུན་ དུ་སྨྲ་བ་དང་།ཕྲ་མ་དང་། ཐུན་ཚགས་སུ་སྨྲ་བ་དང་། ཚིག་རྩུབ་མོ་དག་སྤངས་པའོ།

印度語稱：薩瓦阿斯提瓦迪室羅摩內羅迦羅那。藏語稱：一切有部諸沙彌之行為。 所謂’一切有部諸’是指認為三世、無表色、四無為法、十二種顏色、八種形狀等這些實質存在，並且勝義諦中也如是見，故稱一切有部。 ‘諸’字是指過去的沙彌、現在的沙彌、未來的沙彌及其行為，故稱’諸’。 ‘沙彌’是指修行勞作之義。因為誦經等而疲憊勞累的緣故。實際上，沙彌是指精進于善或行善者，詳細內容將在下文解釋。 ‘行為’有兩種：所修行和所護持。其中所修行是指無上菩提。所護持是指戒律即學處。或者說是成為沙彌或沙彌應當如何行事。 ‘怙主’是指佛陀，因為成為一切眾生的怙主、依處和救護者，故稱怙主。 ‘一切’是指內外因緣、三世、時間所隔及自性所隔等。 ‘遍知’是指以無礙無著的智慧恒常了知上述所說及一切所知無餘。 ‘法’是指聲聞三藏，其中律藏令調伏，經藏令寂靜，論藏令趣向涅槃，故稱為法。或者不僅指文字，而是指涅槃之道、補特伽羅無我之法。 ‘聖’是指遠離或超越三界煩惱故稱聖。 ‘僧’是指什麼呢？是指諸漏盡、舍重擔、阿羅漢等四雙八輩之眾，是指他們的集合。或者是指現今四位以上的僧眾。其中漏是指欲漏、無明漏、見漏和有漏。舍重擔是指捨棄五蘊重擔。阿羅漢是指降伏業和煩惱之敵，或降伏我執之敵。 ‘頂禮’是指以身語意禮敬三寶。其中身禮是以身體五體投地。語禮是宣說讚歎三寶功德。意禮是一心專注觀想佛陀現前安住。 其中重病人以具足支分禮拜。病人以二支分禮拜。無病者以三支分禮拜。 善是指通過身語意三門的善行。其中身門善行是指斷除殺生、不與取、非梵行。語的善行是指斷除妄語、離間語、粗惡語、綺語。

།ཡིད་ཀྱི་དགེ་བ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་། ངན་དུ་སེམས་པ་དང་། ཆགས་སེམས་སྤངས་པའོ། །ཡང་ན་ལུས་ཀྱི་དགེ་བ་སྤྱོད་ལམ་བཞི་མཛེས་པ་དང་། ངག་གི་དགེ་བ་ཅལ་ཅོལ་དུ་མི་སྨྲ་ཞིང་ དུས་སུ་སྨྲ་བ་དང་།ཡིད་ཀྱི་དགེ་བ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་ཚད་མེད་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའོ། །ཚུལ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་བཞིའོ། །ཆོ་ག་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་བཅུ་དང་། དགེ་ཚུལ་རྣམས་ཀྱི་ཆོ་གའོ། །མདོ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བ་འབུམ་པའི་ནང་ ནས་དགེ་སློང་ཁྲིམས་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་འབྱུང་བ་ལས་དགེ་ཚུལ་མི་སྲུང་བ་ནི་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་བཅུ་གསུམ་དུ་ཟད་མོད་ཀྱི།ཐམས་ཅད་ནི་ལྷག་ཏུ་མ་མཆིས་ཏེ་རྩ་བ་ཉི་ཚེ་བཏུས་པས་ན་མདོ་ཙམ་ཞེས་བྱའོ། །ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཁན་པོས་རང་བཟོ་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་གསུང་རབ་ཀྱི་ལུང་ འདུལ་བའི་ནང་ནས་བཏུས་པས་ན་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།བཤད་པར་བྱ་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པ་དང་བཤད་པ་དང་། སྨྲས་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཡང་ན་དེ་ལྟར་ཕྱག་བཙལ་བ་དང་། དམ་བཅས་པ་དང་གདམས་ངག་ལྟ་བུར་སྟོན་ཏོ། །ཤཱཀྱ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཡང་སྟོན་པ་རྣམས་ ཀྱིས་དམ་བཅས་པས་སྔོན་ཏེ།གང་ཞེ་ན། ཁྱིམ་པའི་རིགས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རིགས་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤཱཀྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་བཞི་ཡོད་པས་རྒྱལ་རིགས་ཀྱི་ནང་ན་ཡང་ཤཱཀྱའི་རིགས་གཙང་ཞིང་ཁ་དྲག་པའི་ནང་དུ་བཅོམ་ལྡན་ འདས་འདུལ་བའི་དབང་གི་ཕྱིར་དགའ་ལྡན་གནས་ནས་རིགས་དེར་སྐྱེས་པ་ན་རིགས་ལ་མཚན་དུ་གསོལ་ཏོ།།ཤཱཀྱའི་བསྟན་པ་ལ་བདག་ཉིད་དད་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ལུས་བཞིན་བསླབ་པ་བསྲུང་བར་བསྟན་ཏོ། །སེང་གེ་ཞེས་པ་ནི་བྱོལ་སོང་གི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་རལ་པ་ཅན་ཇི་ལྟར་རི་དགས་ ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མུ་སྟེགས་ཅན་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་སྦ་བཀོང་ཞིང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མཛད་དེ།།སེང་གེ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དཔེ་དེ་ལས་མཚན་དུ་གསོལ་ཏོ། །འདིས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྟོན་ཏོ། །བསྟན་པ་ལ་ ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ལ་བྱ་སྟེ།ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་རབ་མདོ་སྡེ་བཅུ་གཉིས་ལ་བྱའོ། །དད་པས་ཞེས་པ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ལྡན་པ་བཞི་དང་། ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཤིང་མངོན་པར་དད་པས་སེམས་དང་བའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ཞེས་པས་རབ་ ཏུ་བྱུང་བ་ལ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ།ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཕོངས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་མ་སྨོས་ཏེ། འདིར་ནི་ཁྱིམ་པའི་མཚན་མ་སྤངས་ཏེ། དགེ་ཚུལ་གྱི་མཚན་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི། རྐྱེན་གྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བརྟུལ་ཞུགས་ཞེས་པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་ མོད་ཀྱི།འདིར་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་གཉིས་ཡི་དམ་དུ་འཛིན་པ་ལ་བརྟུལ་ཞུགས་ཞེས་བྱའོ། །བརྟན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་གམ་ལོ་ཟླའི་བར་དུ་སྡོམ་པ་བླངས་ཏེ་དེ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་གྱི་ནམ་འཚོའི་བར་དུའམ་སྙིང་བོ་བྱང་ཆུབ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་ཞེས་དམ་ བཅས་པ་ནི་བརྟན་པས་ཏེ།ཇི་ལྟར་དང་པོ་ཡི་དམ་བཅས་པ་ལས་སླར་མི་ལྡོག་ཅིང་མི་ནུར་བ་ནི་བརྟན་པར་བྱའོ། །སྡོམ་པ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། བག་བྱ་བའི་ཡན་ལག་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ། །དེ་ལ་ལུས་དང་། ངག་ དང་།ཡིད་ཀྱི་སྒོ་གསུམ་སྡོམ་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡིན་ནོ། །ཆང་མི་འཐུང་བ་ནི་བག་བྱ་བའི་ཡན་ལག་གོ། །ལྷག་པ་རྣམས་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ།

意的善業是斷除邪見、惡念和貪心。或者說身的善業是四種威儀端莊，語的善業是不說無意義的話而適時而言，意的善業是憶念三寶並具足四無量心。所謂’律儀’是指沙門四種律儀。所謂’諸儀軌’是指十種戒律和沙彌的儀軌。所謂’略說’是指從十萬頌律中出現的二百五十比丘戒中，沙彌不守持的僅限於十三僧殘戒，但並非全部，因為只摘取了根本，所以稱為略說。所謂’決定’，是因為並非是和尚自己創造，而是從經典教言律部中摘取，所以稱為決定。‘當說’即是宣說、解說，‘說’是同義詞。或者說這樣頂禮、發願和教誡等表示。‘釋迦’是諸佛所發願的往昔，是什麼呢？示現清凈的在家種姓和出家種姓的智慧清凈。其中’釋迦’是指在四種種姓中，在剎帝利種姓中，釋迦種姓最為清凈尊貴，世尊爲了調伏眾生，從兜率天降生於此種姓，因此以種姓為名號。示現以信心於釋迦教法出家，如身體般守護學處。‘獅子’是指如同百獸之王具鬃毛的獅子降伏一切野獸一樣，佛陀也降伏制服一切外道和反對者。因為與獅子相似，所以以此為比喻而稱名。這表示出家的清凈。‘于教法’是指聲聞三藏，或指大乘經典十二部。‘以信’是指具足三寶和四依，對業果深信而生凈信。‘出家’有四種，因外在因緣而貧困出家的未提及，這裡是指捨棄在家相而具足沙彌相，並非因緣出家。‘律儀’雖然也有外道律儀，但這裡指持守十二頭陀功德為律儀。所謂’堅固’，這種出家並非暫時或年月間受戒而住，而是發願盡形壽乃至菩提際，這就是堅固，即如最初發愿那樣永不退轉動搖即是堅固。戒律有三種：戒律支分、威儀支分和律儀支分。其中防護身語意三門是戒律支分。不飲酒是威儀支分。其餘是律儀支分。

།རབ་བསྒྲིམས་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་ནན་ཏན་གྱིས་འབད་པའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་དཀའ་ཐུབ་བསླབ་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང་ནེམ་ནུར་མེད་ པར་བསླབ་པ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱ་བའོ།།ཡང་ན་ཉེས་བྱས་ཡན་ཆད་ལ་འཛེམ་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་བུ་རྒྱང་གྲགས་གཅིག་ཏུ་མར་ཁུ་ཁྱེར་བ་དང་འདྲ་བར་བལྟའོ། །ཡང་ན་བདག་གི་ལུས་ལ་རྨའི་སྐྱོན་སྤངས་པ་བཞིན་དུ་བསྒྲིམས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་བག་བྱའོ། །བདག་གི་ལུས་བཞིན་བསླབ་པ་སྲུངས། ། ཞེས་པ་ནི་དཔེར་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་གི་ལུས་ལས་འཕགས་པ་མེད་དེ། དེ་ལ་སྐྱོན་བྱུང་དུ་དོགས་ནས་རིམ་གྲོ་བྱེད་ཅིང་འབད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཚུལ་དང་པོ་ཆོ་ག་དང་ཁྲིམས་བཅུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྐྱོན་མི་འབྱུང་བར་བསྲུང་ཞིང་འབད་པར་བྱའོ། །ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་མལ་ནས་ལངས། །ཞེས་པ་ནི རྒྱ་གར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་མཚན་གཅིག་ལ་ནམ་གྱི་བཞི་ཆར་བགོས་ཏེ།བཞི་ཆ་གསུམ་འདས་ནས་གཅིག་ལུས་པ་ཙམ་ན་མི་ཉལ་བར་ཙོག་བུར་འདུག་སྟེ་སེམས་གསལ་བར་བྱའོ། །ནམ་ལངས་བར་དུ་ཞེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་ཉི་མའི་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བཤད་པའམ། ཡང་ན་ནམ་ལངས་ པའི་ཚད་ནི་ལག་མཐིལ་གྱི་རི་མོ་སྣང་བ་ལ་གཟུང་ངོ་།།ཁ་དོན་དུ་བྱ་ཞེས་པ་ནི་མདོ་སྡེའམ། འདུལ་བའམ། སྔགས་སམ་གང་བསླབ་པ་ལ་རྒྱུན་དུ་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁ་དོན་བྱའོ། །གདོང་དང་སོ་ཡི་དྲི་བཀྲུས་ནས། །ཞེས་པ་ནི། ནམ་ལངས་ནས་ཀ་ཤི་པ་ལྟ་བ་ལ་ཕྲག་པ་ལ་ཐོགས་ཏེ། དྲན་པ་དང་ ལྡན་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་དུ་ཁ་གདོང་དག་པར་བཀྲུའོ།།དེ་ལྟར་ཡང་སྒེག་ཅིང་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་གྱི། སྐྱེ་བོ་དག་གིས་མི་འཕྱས་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གི་སྤྱན་སྔར་མི་མཛེས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཁ་གདོང་དང་སོའི་དྲི་མ་བཀྲུས་ནས་གཙང་བར་བྱའོ། །རྫོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁྱེན་པ་དང་ ཡེ་ཤེས་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱ་བ་རྫོགས་པ་ལ་བྱ་བའམ།ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་རྫོགས་པ་ལ་ཡང་བྱ། །སངས་པ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉིད་དང་མི་ཤེས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་སངས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མི་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ལས་སངས་པ་བཞིན་ནོ། །རྒྱས་པ་ཞེས་པ་ནི་བསོད་ ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གང་ཞིག་རྒྱས་པ་སྟེ།དཔེར་ན་པདྨ་རྒྱས་པ་བཞིན་ནོ། །ལ་གུས་ཕྱག་བྱ་ཞེས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་པར་བསམས་ཏེ། དེ་ལ་མཆོད་པ་དང་སྐོར་བ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ ཞེས་འབྱུང་བས།ཉན་ཐོས་དག་ལ་མི་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །བླ་མ་གནས་པའི་སྒོ་གླགས་ལ། །ཞེས་པ་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱི་གམ་དུ་འགྲོ་ན་ཡང་སྒོ་བརྡུང་མོད་ཀྱིས། འོན་ཀྱང་ཞུ་བའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་མཁན་པོའམ་སློབ་དཔོན་གང་ན་བཞུགས་པ་དེ་བླ་མ་ཞེས་བྱའོ། །ལག་པས་དལ་གྱིས་ བརྡུང་བར་བྱ།།ཞེས་པ་ནི་ཧ་ཅང་དྲག་པར་མི་བརྡུང་སྟེ། རན་པར་དལ་གྱིས་བརྡུང་བར་བྱས་ཏེ། སུ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ན་མིང་ནས་ཕྱུང་སྟེ་ནང་དུ་ཤོག་ཅིག་ཟེར་ན་འགྲོ་ཞིང་ཅི་ཡང་མི་ཟེར་ན་ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བརྡུང་ངོ་། །འོན་ཀྱང་ཅང་མི་ཟེར་ན་བླ་མ་གཞན་དག་ལ་ཞུས་ལ་མཎྜལ་དག་བྱའོ། །ནང་ ཞུགས་གུས་པས་བླ་མ་ལ།།ཞེས་པ་ནི། ནང་དུ་འགྲོ་བའི་ཚེ་སྒོ་དལ་གྱིས་ཕྱེ་ལ་ཐུག་ཆོམ་མེད་པར་བྱ། དེ་ནས་ནང་དུ་ཕྱིན་ནས་གུས་པར་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལ་ཐོག་མར་ཕྱག་བྱས་ནས་པུས་མོ་ས་ལ་བཙུགས་ནས་འདུག་པར་བྱའོ། །ཁམས་བདེ་མི་བདེ་ལ་སོགས་དྲི། །ཞེས་པ་ནི། འབྱུང་བ་ཆེན་ པོ་བཞིའི་ཁམས་མི་མཉམ་པ་ལས་ནང་དུ་གྱུར་པས་ཐུགས་བདེའམ་མི་བདེ་ཞེས་གུས་པར་སྙུན་གསོལ་ཏོ།།འདི་མན་ཆད་མ་རབས་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།

‘精進’的意思是以勤勉努力的意思。或者是對修學戒律沒有懷疑和猶豫，而要恭敬修學。或者是對微小的過失也要謹慎，比如要像太子遠行時攜帶油燈一樣謹慎。或者是要像避免自己身體受傷一樣謹慎小心。 ‘如護自身護戒律’的意思是，比如一切眾生對自己的身體最為珍惜，生怕它受到傷害而精心護持，同樣地，對於一切律儀、儀軌和十戒也要這樣精進護持，不讓其有過失。 ‘夜晚最後時分起床’的意思是，按照印度的傳統，將一夜分為四個時分，過去三個時分后，剩下最後一個時分時就不再睡眠，而是結跏趺坐，保持清醒的心。 ‘直到天亮’的意思是，天空被陽光照亮，或者說天亮的標準是能看清手掌紋路時。 ‘誦讀’的意思是，爲了經常憶念所學的經典、律典或密咒，要經常誦讀。 ‘洗凈面部和牙齒’的意思是，天亮后將迦尸布搭在肩上，保持正念地到外面清洗面部。這樣做不是爲了裝飾和貪著，而是爲了避免他人譏笑，以及在三寶面前不莊嚴，所以要洗凈面部和牙齒使其清潔。 ‘圓滿’的意思是智慧和智識達到究竟圓滿，或者是菩提行為達到究竟圓滿。 ‘覺悟’的意思是從無明等睡眠和無知障礙中覺醒，就像人從睡眠中醒來一樣。 ‘廣大’的意思是福德和智慧資糧廣大，就像蓮花盛開一樣。 ‘恭敬頂禮’的意思是觀想現前有真實圓滿的佛陀安住，對其作供養和繞行等。由於經中說’對真實圓滿的佛陀’，這表明不對聲聞作禮。 ‘上師住處門前’的意思是，雖然去見任何人都要敲門，但因為是去請教，所以這裡’上師’是指住在那裡的和尚或阿阇黎。 ‘用手輕輕敲門’的意思是不要敲得太重，要適度輕緩地敲門。如果問’是誰’，就要說出自己的名字。如果說’進來’就進去。如果什麼都不說，可以敲三次。如果仍然沒有迴應，就去請教其他上師，做曼荼羅供養。 ‘進入后恭敬對上師’的意思是，進入時要輕輕開門，不要慌亂。然後進入后要恭敬合掌，首先頂禮，然後雙膝著地而坐。 ‘詢問安康與否等’的意思是，由於四大不調而生內在疾病，所以要恭敬地問候是否安康。這以下是說明要遠離粗鄙行為。

།འདི་དག་བྱ་ཞེས་དྲིས་ནས་ནི། །ཞེས་པ་ནི། ཆག་ཆག་གདབ་མཎྜལ་བགྱི་བ་སྤྱིར་སུག་ལས་འཚལ་བགྱི་བ་མཆིས་ན་ཡང་ཚུལ་ ལས་མི་འགལ་བར་འཚལ་ཞེས་ཞུའོ།།དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་པ་ནི་གྲུ་བཞི་དང་ཟླུམ་པོ་དང་། ཟླ་གམ་ལ་སོགས་པའོ། །ལ་སོགས་རྣམས་བྱ་ཞེས་པ་ནི། སྨོན་ལམ་གདབ་པ་ཡན་ཆད་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་རྫོགས་པར་བྱེད་པར་འཚལ་པའི་དོན་ཏོ། །ཉ་ཕྱིས་ལ་སོགས་ཆུ་བརྟག་སྟེ། །ཞེས་ པ་ནི།སྲོག་ཆགས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་ཁར་ཕོར་དུང་ཕོར་ཉ་ཕྱིས་འདབ་མ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བོ་ཡོད་དམ་མེད་བརྟག་གོ། །སྟེང་དང་བར་གཏིང་རིམ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉ་ཕྱིས་ལ་སོགས་ཆུས་བཀང་བ་ལ་ཆུའི་སྟེང་དང་དབུས་དང་ཞབས་སུ་ཕྲ་མོ་ཅི་ཡོད་པ་ རིམ་པ་བཞིན་དུ་བརྟག་གོ།།ཉ་ཕྱིས་ལ་སོགས་མེད་ན་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་བརྟག་པའི་སྣོད་ཉ་ཕྱིས་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་འོག་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན་བྱའོ། །སྐྱོར་བའམ་འདབ་མས་བུམ་པ་དགང་། །ཞེས་པ་ནི་རྐྱེན་ཞིག་བྱུང་སྟེ་ཆ་བརྟག་པའི་སྣོད་མེད་ན་ལག་པའི་སྐྱོར་བའམ་ཤིང་གི་འདབ་མའམ་ ཤོ་མང་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་ཆུས་བཀང་སྟེ་བརྟག་གོ།།ཆུ་ཡི་སྐྱེ་བོ་ཆེ་ཆུང་རྣམས། །ཞེས་པ་ནི། ཆུའི་ནང་དུ་སྐྱེས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཆེ་ཕྲ་རྣམས་ཏེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་སྐྱེས་པས་ན་སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དབང་མེད་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིའི་སྐབས་སུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྤྱན་ གྱིས་གཟིགས་པའི་ཚུལ་མི་བྱའོ།།ཡུན་མི་རིང་བར་ནན་ཏན་བལྟ། །ཞེས་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཡོད་དམ་མེད་པའི་བརྟགས་པའི་ཚད་ནི། ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་འོད་མས་བཀང་བ་གླང་དོར་དྲུག་གིས་ལན་ཅིག་འཁོར་བའི་ཚད་ཀྱིས་བཟུང་སྟེ། དེ་ལས་ཡུན་ཐུང་ན་ཡང་མི་རྟོགས། ཡུན་རིང་ན་ཡང་མིག་སྦྲིད་ དེ་མི་མཐོང་བས་ཅི་རན་དུ་བརྟག་པའི་ཚད་ནི་འདི་ཡིན་ནོ།།སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱིས་ཁུ་བ་རྣམས། །ཞེས་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པས་ཚོད་མའི་ཁུ་བ་དང་རྩབ་མོའི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་བརྟག་གོ། །རབ་ཏུ་བརྟགས་ཏེ་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཆུ་བརྟགས་པ་བཞིན་དུ་འཕྲལ་དུ་སྤྱད་དུ་དགོས་པའམ། བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྟག་གོ། །སྲོག་ཆགས་ཡོད་ན་ལེགས་པར་བཙག་།ཅེས་པ་ནི། སྲོག་ཆགས་ལ་མི་གནོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཆུ་ཚགས་ཀྱི་རས་དེ་ཐགས་བཟང་པོ་ཞིག་ལ་བཙགས་ཏེ། ཆུ་འཛག་ཏུ་མི་བཏུབ་པ་དང་། ཆང་བཙིར་གྱིས་བཙིར་ན་སྲོག་ཆགས ཞར་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་བྱ་སྟེ།ཆུ་ཚགས་ཀྱི་རས་ཀྱི་དང་དུ་བག་ཡངས་སུ་བཙག་གོ། །སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་གནོད་མི་བྱ། །ཞེས་པ་ནི། ཆུ་ཚགས་ལ་ཆགས་ཤིང་འདུག་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཐང་ལ་སོགས་པར་མི་དོར་བར་གང་ནས་འོངས་པའི་གནས་དེར་སླར་ལེགས་པར་ བསྐྱལ་ལོ།།རྩཝ་དང་ཞེས་པ་ནི་གོས་སྐམས་པའམ། བཙོ་བླག་བྱས་པའི་གཞིའི་རྩཝ་དག་གོ། །ལྕི་བ་ཞེས་པ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། བཀྲུ་བཤལ་བྱ་བ་དང་གནས་ཁང་དུ་བྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། །ཤིང་ཞེས་པ་ནི་དགེ་འདུན་དང་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་གིས་གནང་བའི་ཤིང་ངམ། ལྡམ་ལྡུམ་དག་གོ། །ལ་སོགས་ཞེས་པ་ནི་དགེ་སློང་དང་དགེ་ཚུལ་གྱི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་དགོས་པ་ཀུན་བསྡུའོ། །དགོས་པ་གང་དང་གང་ཡང་རུང་། །ཞེས་པ་ནི་དགོས་སོ་ཅོག་སྟེ། སྒོ་དང་ཚ་དང་ཚོད་མ་དང་། འབྲུ་དང་ཤིང་ཐོག་དང་ཞོ་དར་ལ་སོགས་པ་དང་། ཚོན་དང་སེན་མོ་དང་ཆུ་དང་མེ་ལ སོགས་པ་བརྟག་གོ།།དེ་དག་སྲོག་ཆགས་མེད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི། རྩཝ་ལ་སོགས་པ་ཅི་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་ཅན་མེད་པར་བྱའོ། །སྡོམ་པ་ཞེས་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ཉེས་པ་སྡོམ་པའོ།

問’這些應當如何做’是指：雖然普遍需要灑水和畫曼荼羅等事，但也要請按規矩不違規地做。 ‘壇城’是指方形、圓形、半月形等。 ‘等等應當做’是指從發願以上完成供養儀軌的意思。 ‘用海綿等觀察水’是指：爲了慈悲眾生，要在銅碗、貝殼碗、海綿、樹葉、寶瓶等容器中觀察是否有生命。 ‘依次觀察上中下’是指在裝滿水的海綿等中依次觀察水的上層、中層和底層有無微小生命。 ‘即使沒有海綿等’是指如果沒有海綿等觀察水的容器，就按下文所說的方法做。 ‘用手掌或樹葉盛水瓶’是指如果因緣所致沒有觀察水的容器，就用手掌或樹葉或貝殼等盛水觀察。 ‘水中大小眾生’是指在水中出生的大小生命，因業力和煩惱力而生，所以稱為眾生，意思是無自主地出生。在此時不要用神通眼觀察。 ‘短時仔細觀察’是指：觀察有無眾生的時限是：裝滿水的車輪被六頭牛拉著轉一圈的時間，比這更短則觀察不清，更長則眼花看不見，所以這是適中的觀察時限。 ‘具慈悲者觀察湯汁’是指慈悲是因，具有慈悲的人要很好地觀察菜湯和酸湯等。 ‘詳細觀察后使用’是指像觀察水那樣，對於需要立即使用的或飲用等也要如此觀察。 ‘若有生命要善濾’是指爲了不傷害生命，如果濾水布織得太密實不能漏水，或者像榨酒那樣擠壓會傷害生命，所以不要那樣做，要用濾水布寬鬆地過濾。 ‘不傷害眾生’是指不要把粘在濾水布上的眾生丟在地上等處，要好好送回它們原來的地方。 ‘草’是指曬乾的或煮過的草料。 ‘牛糞’是指用於壇城、洗滌和塗抹住處等。 ‘木’是指僧團和和尚、阿阇黎允許的木材或植物。 ‘等’是指包括比丘和沙彌的一切用品。 ‘任何所需之物’是指一切需要的東西，如鹽、菜、蔬菜、穀物、水果、酸奶等，以及染料、指甲、水、火等都要觀察。 ‘使這些無生命’是指對於草等一切所需之物都要使其無有眾生。 ‘律儀’是指約束身語的過失。

།སྲོག་ཆགས་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེ་གནས་བཞི་ལས་སྐྱེས་པའི་འཚོ་བའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པའོ། །བསད་ པ་བསྲུང་ཞེས་པ་ནི།ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པས་ལུས་ཀྱི་ཉེས་པ་གསོད་པ་སྟེ་དེ་ཡང་བསྲུང་ངོ་། །གསོད་པ་ཞེས་པ་ནི་འཚོ་བ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའོ། །འདི་ཡན་ཆད་ནི་གནོད་པ་སྤངས་པར་བསྟན་པའོ། །བསྟན་ཞེས་པ་ནི་མཁན་པོའམ་སློབ་དཔོན་གྱི་སྒོམ་པ་དང་དགེ་ བ་སྤྱོད་པའི་སར་སྟན་ནས་ཁྲིའུ་དག་གང་དགོས་པ་གདིང་ངོ་།།ཆུ་ཞེས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཆེ་ཆུང་དང་རིལ་བ་བཀྲུ་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཁྲུས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆུའོ། །ས་ཞེས་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཆེན་པོའི་བཀྲུ་བའི་ས་དང་མཎྜལ་བྱ་བའི་ས་དག་གོ། །སོ་ཤིང་ཞེས་པ་ནི་ནང་པར་གྱི་སོ་ཤིང་དག་ཀྱང་བྱས་ཏེ་གཞག་ གོ།།འདག་པའི་ཆལ་ཡང་སྟ་གོན་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་ལྕི་སྐམ་གྱི་རིལ་བུར་བྱས་ཏེ། སྨྱུག་མའི་གསེབ་ཏུ་གཟེར་བུ་ལ་བཅུག་ལ་ཆབ་ཁུང་ཆེ་ཆུང་གི་སར་གཞག་གོ། །རྒྱ་གར་གྱི་ནི་བ་གླང་གཞོན་ནུའི་ལྕི་བ་དང་ས་བསྲེས་ཏེ་རིལ་བུར་བྱས་ནས་དེས་འཁྲུ་བས་ན་དེ་དག་འདག་པའི་ཆལ་ཞེས་བྱའོ། ། ཡང་ན་བུལ་ཏོག་དང་སུག་པས་དྲི་མ་འདག་པར་བྱེད་པས་ན་འདག་པའི་ཆལ་ཞེས་དེ་དག་ཀྱང་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་གྱི་ཕྱིར་སྟ་གོན་བྱའོ། །ལྷུང་བཟེད་བཀྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཞེས་པ་ནི། བདག་ཉིད་ལྷུང་བཟེད་དང་ཁམ་ཕོར་ཁ་གཟར་ལ་སོགས་པ་བཀྲུས་ཏེ་གྲོང་དུ་འཇུག་པར་བྱའོ། །ཟས ཟ་བའི་ཚེ་བཤལ་མ་དང་ཟོས་ཟིན་ནས་བཀྲུ་ཞིང་སྐམས་ཏེ་གནས་སུ་གཞག་གོ།།བླ་མའི་དགོས་པ་ཐམས་ཅད་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་དགེ་སློང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བླ་མ་བཞིན་གྱི། སྐབས་འདིར་ནི་དེ་དག་ལ་མི་བྱའོ། །གནས་བཅས་པ་རྣམས་བླ་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ དགོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱའོ།།འདི་མན་ཆད་ནི་ང་རྒྱལ་མེད་པར་བསླབ་པའི་རིམ་པར་བྱེད་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནས་དུས་རིག་ཕྱག་བྱ་སྟེ། །དུས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསོད་སྙོམས་ལ་འཇུག་པའི་དུས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་ན་འདུག་པའི་ཚེ། གཎྜཱི་བརྡུངས་ན་དུས་སུ་རིག་ པར་བྱ་སྟེ་དེ་གཉིས་གང་ཡིན་པ་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱའོ།།དེ་བཞིན་གུས་པས་ཐལ་སྦྱར་ནས། །ཞེས་པ་ནི་བླ་མ་ལ་གུས་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་བྱའོ། །འཚལ་མ་འཚལ་ཞེས་བླ་མ་ལ། །ཞེས་པ་ནི་གསུམ་གྱི་ཞུ་བའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་བྱའོ། །བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་གྱིས་དེ་ལྟར་ཞུ། །ཞེས་པ་ནི་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལུང་བཞིན་དུ་བྱེད་པའོ།བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་སྟེ་དགེ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཞུ་བ་ལ་བྱའོ། །ལག་པ་བཀྲུས་ནས་ཞེས་པ་ནི་གདུགས་ཚོད་ལ་བབ་པའི་ཚེ་ལག་པ་དག་པར་བཀྲུའོ། །ཚུལ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི་ཟན་ཟ་བའི་ཚེ་ཁམ་གྱིས་ཁ་བཀང་སྟེ་མི་སྨྲ་བ་དང་། ཕུ་བུ་དང་། ཅག་ཅག་ དང་།རྐན་གཏོགས་པ་དང་། གཞིབ་པའི་རོ་མྱང་བ་དང་། འགྲམ་པ་སྤོ་བ་དང་། སྒྲ་དང་ཁམ་འཕྲོ་ལ་སོགས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ནི་མི་སྨྲ་ཞེས་པ་ནི་ཟས་ཟ་བའི་ཚེ་བདག་གཙང་སྦྱོར་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་སྨྲའོ། །གཙང་སྤྱོར་ཡིན་ཏེ་སྨྲ་ན་ཡང་ཁ་ཟས་ཡོད་བཞིན་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། །ཚོད་རིག་བྱ་ཞེས་པ་ནི་ཧ་ ཅང་འགྲངས་པ་ཡང་མ་ཡིན།བཀྲེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཟས་ཀྱི་ཚོད་རན་པར་བྱའོ། །འཁྲུ་བའི་ནད་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ནི་ཞིམ་པ་དང་ཆགས་པའི་ཕྱིར་བཟའ་བ་མ་ཡིན་གྱི། དགེ་བ་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་ལུས་གསོ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལུས་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་སྐྱེ་ཤི་ལས་ སྒྲོལ་བའི་གཟིངས་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ལུས་གསོ་བར་བྱའོ།།བཟའོ་སྙམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་བཟའ། །ཞེས་པ་ན་དེ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ཁ་ཟས་བཟའོ།

所謂眾生，是指從四生中出生具有生命根的。所謂防護不殺，是指具足身語意三種律儀，防護身體的過失即殺生，也要防護。所謂殺生，是指使其失去生命。以上是說明斷除損害。 所謂座具，是指在親教師或阿阇黎修行和行善之處，鋪設所需的座墊和椅子等。所謂水，是指用於清洗大小便和洗滌衣物，以及沐浴身體等用水。所謂土，是指清洗大便用的土和做曼荼羅用的土。所謂齒木，是指早晨用的齒木也要準備好。 ‘洗滌用品也要準備’是指將牛糞製成丸狀，插在竹子縫隙中的釘子上，放在大小便處。在印度是將小牛的糞便和土混合製成丸狀用來清洗，所以稱為洗滌用品。或者用堿和姜來清除污垢，所以稱為洗滌用品，這些也要為親教師和阿阇黎準備。 所謂’清洗缽等’，是指自己要洗凈缽、碗、勺等后才入村。用餐時要洗凈，吃完后也要洗凈晾乾後放在住處。 ‘做上師一切所需’是指所有比丘都如同上師，但此處不對他們做。住處者稱為上師，要做其一切所需。以下說明無慢心而次第學習。 ‘然後應知時禮拜’，時有兩種：一是知道入村乞食的時間，二是住在寺院時，擊犍椎時要知道時間，對這兩種時間都要如法而行。 ‘如是恭敬合掌’是指要以這樣恭敬的方式對待上師。‘請問上師是否禮拜’是指要如法三次請問。‘持戒者如是請問’是指依照佛陀教言而行。持戒者是指如同沙彌一樣請問。 ‘洗手’是指到用餐時間時要清潔手。‘如法’是指用餐時不要口含食物說話，不要吹氣、咀嚼出聲、舔上顎、品嚐殘渣、動腮、發出聲響和含著食物等。‘不語’是指用餐時，如果是清凈行者則可以說話。雖是清凈行者說話，但口中有食物時也不應說話。 ‘知量而食’是指不要過飽也不要飢餓，要適量進食。‘為防止腹瀉’是指不是爲了美味和貪著而食，而是爲了修善而養護身體。為什麼呢？因為身體如同解脫三界生死的船筏，所以要養護身體。‘以食想而食’是指以這樣的認知進食。

།ཟོས་ཤིང་དེ་བཞིན་འཐུངས་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི། གདུགས་ཚོད་ཟོས་ཏེ་བཏུང་བ་ལས་རྩབ་མོ་འཐུངས་པ་ལ་སོགས་པ་འཐུངས་ ནས་ཚུལ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན་བྱའོ།།འདི་མན་ཆད་ནི་ཁ་བཀྲུ་བའི་ཆོ་ག་སྟོན་ཏོ། །རུང་བའི་ཆུ་ཡིས་ཞེས་པ་ནི་སྔར་བཙགས་ནས་བཞག་པའི་ཆུ་དེས་ཁ་ལན་གསུམ་བཤལ་ཏེ། བོར་ནས་ལན་ཅིག་ཅི་རན་ཙམ་ཞིག་ལྟོ་བར་བཏུང་ངོ་། །དེའི་འོག་ཏུ་ཞེས་པ་ནི་ཟས་ཟོས་པའི་འོག་ཏུ་འོག་ནས་ འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་བྱའོ།།སྦྱིན་པ་ཡང་དག་སྤེལ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་བཀྲུས་ནས་ཡོན་བདག་གི་བསོད་ནམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཕེལ་བ་དག་དགག་སྟེ། སྔོན་བྲམ་ཟེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པས་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་གླང་དུ་སྐྱེས་པ་དག་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཤིག་ བརྗོད།།ཅེས་པ་ནི་ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་དང་བདག་ལ་བསྔོ་བའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་སྟེ་གཉིས་ཤིག་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདི་མན་ཆད་ནི་འཚལ་མ་འཚལ་ཞེས་དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་བ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་གོ་རིམས་དང་ཐབས་བསྟན་པའོ། །མན་ངག་ཡོད་ན་བསམ་གཏན་བྱ། ། ཞེས་པ་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་བསམ་གཏན་གྱི་ལུང་སྟོན་པས་ཏེ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནི་འདི་ལྟར་བྱའོ། །དེའི་གཉེན་པོ་ནི་འདི་ལྟར་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་ལུང་སྟོན་ནུས་ཡོད་ན་དེའི་མན་ངག་མནོས་ཏེ་བསམ་གཏན་བྱའོ། །རབ་ཏུ་འབད་དེ་བཀླག་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ལུང་སྟོན་པ་མེད་ན་ལེ་ལོའི དབང་དུ་མ་གྱུར་ཅིང་སེམས་མ་ཡེངས་པར་ཚིག་དང་དོན་བསྟུན་ཅིང་ཡི་གེའི་འབྲུ་རྣམས་ཀྱང་ཟུར་ཕྱིན་འདོད་ཀྱང་བསམ་ཞིང་བཏོན་ནམ་བཀློག་པ་དག་བྱའོ།།ཡང་དགེ་སྦྱོང་གི་ལས་ནི་གཉིས་ཏེ། སྒོམ་པ་དང་ཀློག་པའོ། །སྡོམ་དང་ཆོ་ག་མཁས་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱ། བསླབ་པ་ལྕི་ཡང་ལས་སུ་བྱའམ། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་སྡོམ་པ་ལ་མཁས་པར་བྱ་བ་ནི་བསླབ་ཚིག་བཅུའི་ཚིག་ལ་མཁས་པའོ། །ཆོ་ག་མཁས་པ་ནི་སྤྱོད་ལམ་བཞིར་ཇི་ལྟར་སྤྱད་པ་དང་མཁན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་སྤྱད་གསལ་བར་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་ཅིང་གསལ་བའོ། །ཡང་ན་སྡོམ་པ ནི་སྒོ་གསུམ་སྡོམ་པའོ།།ཆོ་ག་ནི་གཞུང་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་ཞིང་དྲག་དལ་མེད་པར་བི་ཝང་གི་བརྒྱུད་བཞིན་དུ་བྱའོ། །བསྒྲུབ་པ་ལ་ནི་བརྩོན་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི། སྡོམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དང་། ཆོ་ག་ཇི་ལྟར་བྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལུས་དང་ངག་གིས་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་ཅིང་ཉམས་སུ་ལེན་ནའོ། །དོན་ ཡིད་ཀྱིས་གྱི་ན་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ།དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་མི་བསྒྲུབས་ན་དེ་དག་ལ་མཁས་ཀྱང་དོན་མེད་དོ། །ཡང་ན་སྒྲུབ་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །བརྩོན་པ་ནི་ནན་ཏན་གྱིས་འབད་པར་བྱའོ། །འདི་ཚུན་ཆད་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་བཅུའི་དངོས་པོར་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ལས་གྱང་ རྩ་བ་བཅས་པའི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་མ་བཞག་གི་དགེ་བ་བཅུའི་རིམ་པ་ལྟར་བཞག་པས་དང་པོར་སྲོག་གཅོད་པ་འཆད་དེ་དེ་ལ་བསླབ་ཚིག་བཅུ་པ་ཀུན་གྱིས་སྡོམ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི།རྩ་བ་བཞི་ལས་གཅིག་ཞིག་པས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བཞི་པོ་དེ་ཡང་ཡན་ལག་དང་མི་ལྡན་ན་མེད་པ་ མ་ཡིན་གྱི།མིའི་རྒྱུད་དང་རྒྱུད་མ་ཡིན་པས་བྱེ་བྲག་དབྱེའོ། །འདི་ནི་དངོས་པོ་ལ་བབ་སྟེ། དེ་ཡང་བསྡུས་པའི་དོན་བཅུའོ།

‘吃了以及同樣喝了’這句話是指，吃了午飯之後喝水或喝茶等，按照下文所說的方式去做。 從這裡開始講漱口的儀軌。‘用清凈水’是指用之前過濾好的水漱口三次，吐掉后再喝一次適量的水入腹。 ‘在那之後’是指在吃完飯之後按照下文所說的方式去做。 ‘爲了正確增長佈施’這句話是指漱口之後，爲了避免施主的福德顛倒增長，就像從前有婆羅門發願導致五百比丘轉生為牛那樣的情況發生。 ‘誦兩個佈施偈頌’是指要誦一個佛所說的偈頌和一個迴向自己的偈頌這兩個偈頌。 從這裡開始是講述是否修行以及之後如何修善的次第和方法。 ‘如有口訣則修禪’是指如果有善知識能夠教授禪定，說明’第一禪是這樣修，對治方法是這樣生起’等，有這樣的教授能力，就應當領受他的口訣去修禪。 ‘應當努力讀誦’是指如果沒有這樣的教授，就不要懈怠，專心致志地配合文義，即使是字句也要準確，思維著讀誦。 又沙門的事業有二：修定和讀誦。 ‘精通律儀與儀軌’是指對於具有勝樂輪的人來說，應當了知戒律輕重的實踐，或者辨別其差別。或者說精通律儀是指精通十種學處的文句。精通儀軌是指明確了知四種威儀中如何行持以及對和尚等應當如何行持的差別。或者說律儀是指三門的律儀，儀軌是指依據經典護持戒律，如同琵琶弦一般不鬆不緊。 ‘應當精進修行’是指無論是什麼樣的律儀和儀軌，都要如實地用身語去實踐修持。如果只是意識上知道而不去實踐，即使精通這些也沒有意義。或者說修行是指無上菩提，精進是指要努力用功。 到這裡是講述十種戒律的內容，這些並不是按照根本戒的次第安排的，而是按照十善業的次第安排，所以首先講殺生。關於這點，並不是違犯了十條學處中的任何一條就失去戒體，而是違犯了四根本戒中的一條才會失去戒體。這四條戒也不是不具足支分就算失去戒體，而是要根據是人的相續還是非人的相續來區分。這是就實際情況而言，也是十種攝義。

།དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཆང་འཐུང་བ་དང་། གར་ལ་སོགས་པ་ བྱེད་པ་དང་།ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པས་མི་བརྒྱན་པ་དང་། བླ་མའི་ཁྲི་སྟན་ལ་མི་འདུག་པ་དང་། དུས་མ་ཡིན་པའི་ཟས་སྤང་བ་དང་། གསེར་དངུལ་ལེན་པ་སྤང་བ་དང་བཅུའོ། །གསོད་པ་ནི་རྩིས་མགོ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ལྡན་ན་ཕམ་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཞེ་ན། མི་ཡིན་པ་དང་། མིར་འདུ་ཤེས་པ་ དང་།གསོད་སེམས་ཡོད་པ་དང་། གསོད་པར་སྦྱོར་བ་དང་། འཚོ་བའི་དབང་པོ་འགག་པ་དང་། ཡན་ལག་དེ་དག་ལྔ་དང་ལྡན་པས་མིའི་རྒྱུད་གསུམ་ལས་གང་ཡང་རུང་སྟེ། བསྡུས་ན་ཕམ་པར་འགྱུར། ཡན་ལག་གཅིག་དང་མི་ལྡན་ན་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར། དེ་དང་པོ་བཅས་པ་ནི་ སངས་རྒྱས་ཡུལ་སྤྲེའུ་རྫིང་གི་ལྗོངས་ན་བཞུགས་པའི་ཚེ།དགེ་སློང་ཞིག་མི་གཙང་བའི་བསམ་གཏན་བསྒོམས་ནས་ལུས་མི་གཙང་བས་སྐྱོ་བར་གྱུར་ཏེ། དགེ་སློང་དབྱུག་པ་ཅན་ལ་གསོད་དུ་བཅུག་པས་བཅས་སོ། །བརྟུལ་ཞུགས་གནས་པ་ཞེས་པ་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་གནས་པ་ནི་ཁོ་ནས་ འབྱུང་སྟེ།སྡོམ་པ་ལ་གནས་པའི་དོན་ཏོ། །སེམས་མ་ཉམས་པ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ལྟ་བུར་སེམས་ཀྱང་མ་ཉམས་པ་སྟེ། གང་ཞེ་ན་འདྲེ་ལ་སོགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། མྱོས་པར་གྱུར་པ་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ལས་ཉམས་པར་གྱུར་པ་དང་། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་ སྨིན་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་།གནད་དུ་བབས་ཏེ་བརྒྱལ་ནས་མི་དྲན་པར་འགྱུར་རོ། །ཆེད་དུ་བསམས་ཏེ་མ་ནོར་བར། །ཞེས་པ་ནི་མི་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱིས་ཞེས་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་ཏེ་གསད་པར་ཡང་བསམས་ཏེ། གསོད་སེམས་ཡང་ལྡན་ལ་ནོར་ཀྱང་མ་ནོར་བའོ། །མི་གཞན་བདག་གམ་གཞན་རྣམས་ ཀྱི།།ཞེས་པ་ནི་གསོད་ན་སྡོམ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་བདག་ལས་གཞན་པའི་མིའོ། །དེ་ལ་མི་དང་མིར་ཟིན་པའོ། །དེ་ལ་མི་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་དང་། མ་ནིང་གསུམ་མོ། །མིར་ཟིན་པ་ནི་མིའི་མངལ་ན་དབང་པོ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། འཚོ་བའི་ དབང་པོ་དང་།ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ་གསུམ་དང་ལྡན་པའོ། །གསོད་པར་སྦྱོར་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། བདག་གིས་བསམས་པའམ། གཞན་ལ་བཅོལ་ཏེ་གསོད་དུ་བཅུག་པའོ། །གཞན་ལ་བཅོལ་བ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བྲིད་པ་ལས་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བཅོལ་ བའོ།།བསད་ན་བརྟུལ་ཞུགས་ཉམས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ནི། འཚོ་བའི་དབང་པོ་དང་བྲལ་ན་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་ནམ་ཞེས་པ་ནི། །གསོད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་སྟེ་ནད་པ་འཆི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་བསགས། ཚུལ་ ཁྲིམས་དང་ཡང་ལྡན་པས་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་ནི་དར་དང་ཡོལ་བས་ཆོད་པ་ཙམ་གྱིས་མྱུར་དུ་ཤི་ཡང་སྡིག་པ་མི་འཕེལ་གྱི།འཆི་བར་རིགས་སོ་ཞེས་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ཞེས་པ་ནི་ནད་པ་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པའི་སྟེང་དུ་འདིར་ཇི་སྲིད་དེ་གནས་པ་དེ་སྲིད་སྡིག་ པ་སོག་ཅིང་འདུག་པས་དམྱལ་བར་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་གྱིས་འདུག་པར་མི་རིགས་ཏེ།མྱུར་དུ་འཆི་བར་རིགས་སོ་ཞེས་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དག་སྨྲ་བའོ། །ཚིག་གིས་གསད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་གསུམ་སྟེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པ་དང་ནད་པ་ལའོ། ། དེ་དག་ལ་ཡོ་བྱད་སྡུ་གུ་བདོག་པ་དེ་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་འཆི་བའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་དེ། །དེས་ཤི་ན་སྡོམ་པ་ཞིག་གོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ལས་ཤིའམ་མ་ཤི་ཡང་རུང་སྟེ། ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་རོ།

那麼這些是什麼呢？即是殺生、不與取、不凈行、妄語、飲酒、跳舞等、不以花鬘等裝飾、不坐上師座位、斷非時食、斷受持金銀等十種。 殺生具足五種條件時即成他勝罪。是哪些呢？即是人、認知為人、有殺心、付諸殺害行動、斷絕命根，具足這五支分，殺害三種人類中任何一種即成他勝罪。若缺一支分則成惡作罪。 其最初制戒因緣是：佛陀住在猴池國時，有一比丘修不凈觀后厭惡自身，令持杖比丘殺害自己，因此而制戒。 ‘住于律儀’是指唯有住于律儀，即是住于戒律之義。‘心未失壞’是指四種情況下心未失壞，即是：被鬼等加持而發狂、四大失調、宿業果報所致、或因要害部位受傷而昏迷不醒。 ‘故意無誤’是指確定就是那個人，專門針對他而起殺心，且未弄錯對象。 ‘他人自他諸’是指若殺生則失毀戒律，故指除自己外的他人。其中包括人與入胎者。人又分三種：男人、女人、黃門三種。入胎者是指在人胎中具足三根者，即命根、意根、身根三者具足。 殺害行動有二：自己動手或囑託他人殺害。囑託他人又分兩種：誘導殺害與直接委託。 ‘若殺律儀壞’是指若斷絕命根則沙彌戒律毀壞。 ‘具戒否’是指殺害的言語，即為使病人死亡而說：‘你已積累福德資糧，具足戒律，往生天界與解脫僅如簾幕之隔，速死亦無罪增長，應當死去’等讚歎之語。 ‘破戒者’是指對病人說：‘你戒律不好，在此住世期間只是積累罪業，將長久住于地獄中，不應繼續活著，應當速死’等讚歎之語。 以言語殺害的對象有三：具戒者、破戒者與病人。對這些人因貪求其資具而說死亡讚語，若其因此而死則毀壞戒律。若與此相反而死或未死皆成惡作罪。

།དེ་བཞིན་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ལ། །ཞེས་པ་ནི་ནད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་མི་བདེ་བར་འདུག་པ ལ་ཤི་ན་ནད་འདི་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ།།འཆི་བའི་རིགས་སོ་ཞེས་བསྔགས་པ་བརྗོད་ཅིང་མཚོན་བྱིན་ནམ་མཚོན་ཐོགས་པ་གཉེར་བའོ། །ནད་པ་བསླང་པ་ལ་དེས་དབུགས་བཅད་དེ་ཤི་བ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །གང་ཐོས་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་དེ་གསུམ་ལ་གང་དང་གང་ཐོས་པའོ། །སྡུག་ བསྔལ་ཉམ་ཐག་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པ་ཡང་ངན་སོང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་ལོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡང་ད་ལྟར་ལུས་ལ་སྡུག་བསྔལ་བར་བལྟའོ། །ནད་པ་ནི་འཕྲལ་དུ་ཉམ་ཐག་གོ། །ངེས་འཆིའི་ཆོས་གཏམ་དེར་མི་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་ངེས་པའམ་གདོན་མི་ཟ་བར་འཆི་བར་འགྱུར་ བའི་གཏམ་ནད་པ་དག་ལ་མི་བྱའོ།།སྨན་དང་ཞེས་པ་ནི་ནད་པ་དང་མི་མཐུན་པ་འཆི་བར་འགྱུར་བ་མི་སྦྱིན་ནོ། །དེ་ལ་འཆི་བའི་སྨན་ནི་དཔེར་ན་རྐུན་པོ་ལག་པ་གཅད་པ་མི་དྲུག་ཅུ་ལ་དགེ་སློང་མས་རྩབ་མོ་ལན་ཚྭ་ཅན་གྱི་བྱིན་པས་རྐུན་པོ་ན་བ་ལྟ་བུའོ། །རྩབ་མོ་ལན་ཚྭ་ཅན་ནི། རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་ ཀྱིས་ཀཉྫིན་ཞེས་བྱའོ།།ཁམས་མི་མཉམ་པ་དང་མི་འཕྲོད་པའི་སྨན་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་མི་སྦྱིན་ནོ། །སྔགས་དང་ཞེས་པ་ནི་གསང་སྔགས་ཨ་བྷི་ཙ་ར་སྟེ། མངོན་སྤྱོད་པའོ། །རིག་པ་ཞེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རིག་པ་སྟེ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་རིག་པ་ནི་མུ་ སྟེགས་ཅན་ནམ་བྲམ་ཟེའི་རིག་པའོ།།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རིག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་རིག་པ་སྟེ། རིག་པ་དེ་གཉིས་གང་ཡང་རུང་བས་ཕ་རོལ་ལ་གནས་པར་བྱེད་པའོ། །འཆི་བའི་ཕྱོགས་སུ་བཏང་བའམ། །ཞེས་པ་ནི། དགེ་སྦྱོང་ལ་དབང་པོ་ཡོད་ན་མི་དག་འགུམ་ཁུངས་སུ་བཏང་ བའམ།ཡང་ན་མི་འཕྲོད་པའི་ཡུལ་དང་། གནོད་སྦྱིན་གདུག་པའམ། གཅན་ཟན་ཁྲོ་བོའི་གདུག་པའི་གནས་སམ། མི་རྒོད་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་སུའམ། ར་རོ་བ་གཡང་ས་ཕྱོགས་སུ་བཏང་བ་ལ་སོགས་པས་ཏེ། འཆི་བར་བསྒྲུབ་པའི་གནས་སུ་བཏང་བའོ། །མི་གཞན་ཞེས་པ་ནི་ བདག་བསད་པ་ལ་སྡོམ་པ་ཞིག་པར་མི་འགྱུར་བས་གཞན་མི་ཡིན་པའི་མི་གཞན་དག་གོ།།ཐབས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་སྨོས་པར་ཟད་དོ། །དུག་དང་གཏོར་མ་འཇོལ་དང་ས་མདའ་ལ་སོགས་པས་འཆི་བར་འགྱུར་བའི་ཐབས་འདི་ལྟ་བུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྡས་ཀྱང་རུང་རྩས་མགོ་དང་ སྦྱར་ཏེ་དེ་ལ་རྩིས་མགོ་ཚང་བ་མང་ཡང་ལྕི་ཡང་ཡོད་དེ།གསོད་སེམས་དང་མི་ལྡན་པ་ལ་རྩིས་མགོ་གཞན་དང་ལྡན་ཀྱང་ཉེས་བྱས་ཕྲ་མོར་འགྱུར་རོ། །གསོད་སེམས་དང་ལྡན་པ་ལ་མ་ཤི་བ་ནི་ཉེས་བྱས་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །བསད་ན་བརྟུལ་ཞུགས་ཉམས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ནི་སྲོག་བཅད་པ་ཙམ་ གྱིས་སྡོམ་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ།མི་བསད་པ་འབའ་ཞིག་གིས་སྡོམ་པ་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་མན་ཆད་ཅི་ཞིག་གིས་ལས་སུ་བྱས་ནས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དགེ་ཚུལ་དུ་མི་རུང་བར་མི་འགྱུར་བས་གོང་མ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱོལ་སོང་དང་ནི་ཞེས་པ་ནི་བདེ་འགྲོ་ལས་བྱོལ་ཏེ། ངན་ འགྲོའི་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་ཀླུ་མན་ཆད་དང་།གྲོག་སྦུར་ཡན་ཆད་དོ། །སེམས་དམྱལ་དང་ཞེས་པ་ནི་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་མ་ཕྱིན་ཀྱང་སོ་སོ་རེ་རེའི་དམྱལ་བས་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོར་སོང་སོང་བ་ལས། རྒྱ་མཚོའི་གླིང་ན་དམྱལ་དང་ཕྲད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡི་དགས་ཞེས་པ་ ནི་ཕྱག་དར་ཁྲོད་ཀྱི་འདྲེ་ཡན་ཆད་དོ།།འོན་ཏེ་ལྷ་ཡང་རུང་ཞེས་པ་ནི་ཤིང་ལྷ་ཡན་ཆད་ནས་འོག་མིན་གྱི་གནས་ཀྱི་ལྷའི་བར་དུའོ།

對於’如是被病所擊’這句話，是指被病痛折磨而痛苦不適時，若死亡則會脫離此病。稱讚說這是死亡之類，並給予或持拿武器。對於扶起病人，因此斷氣而死亡則無過失。 ‘凡所聞’是指對於上述三種情況中所聽聞的任何事。 ‘痛苦困苦’是指不良的戒律也是惡趣之因故是痛苦。具有戒律者現在也應觀察身體是痛苦的。病人是當下困苦的。 ‘不對說必死之法語’是指不對病人說必定或一定會死亡的話語。 ‘藥’是指不給病人不相宜會致死的藥物。關於致死的藥物，例如對砍手的六十名盜賊，比丘尼給予鹹味湯汁而使盜賊生病之類。鹹味湯汁在印度語中稱為’Kañjin’。不論是任何不調和及不相宜的藥物都不應給予。 ‘咒’是指密咒abhicāra，即降伏法。 ‘明’是指世間和出世間的明，其中世間的明是外道或婆羅門的明。出世間的明是佛教的明，這兩種明隨便用哪一種對他人施用。 ‘遣往死亡之處’是指若沙門有權勢，將人遣往死亡之地，或者不適宜的地方，或兇惡夜叉處，或兇猛野獸處，或有強盜之處，或懸崖峭壁等處，即遣往致死之處。 ‘他人’是指因自殺不會破壞戒律，故指除自己以外的其他人。 ‘以種種方便’僅指上述所說。以毒藥、供品、陷阱、地箭等會致死的各種方便，以暗示也可以，與數目相關聯，其中數目有輕重之分。不具殺心者雖具其他數目，也只成為小突吉羅罪。具有殺心而未致死者成為粗突吉羅罪。 ‘若殺則毀壞律儀’是指僅以斷命就會毀壞戒律，單是殺人就會破壞戒律。此下無論做什麼事都不會使沙彌不堪任，因為與上述有所區別。 ‘旁生’是指從善趣逃離，生於惡趣之處，從龍類以下至螞蟻以上。 ‘寒地獄’是指雖未到大地獄，但各別的地獄，例如如經中所說’往海中行，在海島遇地獄’等。 ‘餓鬼’是指從垃圾鬼以上。 ‘乃至天’是指從樹神以上直至色究竟天的諸天。

།བསད་ན་ངན་སོང་ལྷུང་བའི་ཞེས་པ་ནི། བྱོལ་སོང་ནས་ལྷའི་བར་དུ་དེ་དག་བསད་ན་ངན་སོང་གསུམ་དུ་ལྟུང་ངོ་། །སྡིག་པ་སྦོམ་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ནི་ དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ཐལ་བྱུང་དུ་བླངས་པས་སྦོམ་པོ་ཞེས་སྨོས་ཀྱི།དགེ་ཚུལ་ལ་ནི་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་རོ། །བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་གྱིས་བསད་སྙམ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པས་མི་ལ་སོགས་པ་གསོད་པར་སེམས་པས་སོ། །ལུས་དང་ཞེས་པ་ནི་ལུས་ཀྱིས་མདའ་འཕངས་པ་ དང་རལ་གྲི་དང་མདུང་ལ་སོགས་པས་འདེབས་པའོ།།ངག་གིས་བཤམས་པ་ལས་ཞེས་པ་ནི་ངག་གིས་འཆི་བའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྐྱེ་བོ་གསོན་ཡང་དེ་ལ་ནི། །ཞེས་པ་ནི་གསད་པར་ཡང་བསམས་ལ། ཆས་ཀྱང་ཆས་ཏེ་མདའ་ལ་སོགས་པས་ཕོག་གམ་འཆི་བར་འགྱུར་ བའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ལས་བདག་གིས་དེ་ཡང་དག་པར་ཤི་སྙམ་པ་ལས།དེ་ཕྱིས་སོང་སྟེ་མ་ཤི་ཡང་འོག་མ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་རྣམ་གསུམ་འགྱུར། །ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྦྱོར་བའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་། རྩ་བའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་། རྒྱབ་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའོ། །དེ་ལ་ སྦྱོར་བའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ནི་ཐོག་མར་གསད་པར་སེམས་པའོ།།རྩ་བའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ནི་གསོད་པའི་ཚེ་སྟེ། ལུས་ཀྱིས་འདེབས་པ་དང་། ངག་གིས་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའི་ཚེ་བསད་སྙམ་པའོ། །རྒྱབ་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ནི་ཕྱིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྟེ། དུས་གཞན་དུ་ངས་བསད་ དེ་ཞེས་ཡི་རང་ཞིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་སེམས་པའོ།།དེ་ལྟར་ན་སྦྱོར་བའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་། རྩ་བའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་། རྒྱབ་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་འགྱོད་པས་ཚངས། བར་མ་ནི་གང་ཟག་ལ་མཐོལ་བས་ཚངས། ཐ་མ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་དགེ་འདུན་ལ་མཐོལ་བས་ཚངས་པར་འགྱུར་ རོ།།དེ་བཞིན་དུ་བསོད་ནམས་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་སྟེ། ལས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །རྡོ་དབྱུག་ཁུ་ཚུར་འཚོག་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་འདི་དག་ཀྱང་གསོད་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་བསྡུའོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་གནོད་པ་དག་།ཅེས་པ་ནི་རྡོ་དབྱུག་ལ་སོགས་པ་སྦྱོར་བའམ་གནོད་པའི་ རྒྱུར་གྱུར་པ་གང་ཡང་རུང་བས་མི་ལ་ཡང་འཚོག་པ་ནས་སྦྱོར་བ་ཡན་ཆད་དུ་ཕ་རོལ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་བག་མི་བྱའོ།།བ་གླང་ལ་སོགས་གནོད་མི་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་ཕྱུགས་སོ་ཅོག་བསྡུ་སྟེ། དེ་དག་ལ་གནོད་པ་མི་བྱའོ། །རྟ་ལ་སོགས་པ་མི་ཞོན་ནོ། །ཞེས་པ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ དང་།ཕ་མ་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཆད་ལ་མི་འགྲོར་མི་རུང་ཞིང་རྐང་གིས་འགྲོ་མི་ནུས་ཀྱི་བར་དུ་བྱའོ། །མི་ནུས་ན་བཞོན་ཏེ། དེ་ཡང་ཕ་རྐང་ཆག་ལ་ཞོན་པ་བཞིན་དུ་སྙིང་རྗེ་བྱའོ། །འདི་ཡན་ཆད་བསད་པའི་བཤད་པ་འདས། །ད་ནི་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་འཆད་དེ། དེ་ཡང་ཡན་ལག་དྲུག་ དང་ལྡན་ན་ཕམ་པ་སྟེ་གང་ཞེ་ན།མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། རྐུ་སེམས་ཡོད་པ་དང་། རིན་ཐང་ཚང་བ་དང་། མིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་། བཟུང་བར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། བདག་གིར་བྱས་པའོ། །ཡན་ལག་དེ་རྣམས་དང་ལྡན་ན་ཕམ་པ། དེ་དག་གཅིག་དང་ཡང་མི་ལྡན་ན་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་ རོ།།དེ་དག་དང་པོ་བཅས་པ་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་འོད་མའི་ཚལ་ན་བཞུགས་པའི་ཚེ་རྫ་བ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དགེ་སློང་ནོར་ཅན་གྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་མ་བྱིན་པར་བླངས་པས་བཅས་སོ། །དགེ་ཚུལ་ཞེས་པ་ནི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་འབད་པའམ། རྩོལ་བར་བྱེད་དེ་དལ་བའི་ཕྱིར་ན་དགེ་ཚུལ་ཞེས་བྱའོ། ། བདག་གམ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་པ་ནི་རྐུན་པོ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྐུ་བ་དང་། གཞན་རྣམས་ལ་རྐུ་བ་བཅོལ་བའོ། །བཅོལ་བ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་བཅོལ་བ་དང་། ཐ་ན་སྤྲིངས་ནས་བཅོལ་བའོ།

‘殺生則墮惡趣’是指從旁生至天神，若殺害彼等則墮入三惡趣。 ‘獲得粗重罪過’是指由於超越沙門戒律而稱為粗重罪，對於沙彌則成為惡作罪。 ‘持戒者想殺’是指住于戒律者想殺害人等。 ‘身’是指以身射箭及用劍矛等刺殺。 ‘語言準備’是指以語言宣說死亡讚歎等。 ‘眾生雖生存’是指想要殺害，並且已經準備，用箭等射中或將說死亡讚歎，自己認為彼已確實死亡，但後來他離去未死也如下所說。 ‘三種過失’是指三種：加行過失、根本過失、後續過失。 其中加行過失是最初想殺。根本過失是殺害時，即以身刺殺和以語言說讚歎時想殺。後續過失是後來隨喜，即在其他時候想’我殺了他’而隨喜並反覆思維。 如是加行過失、根本過失、後續過失。其中第一以懺悔清凈，中間以向人懺悔清凈，最後以向三寶和僧眾懺悔而清凈。 同樣對於福德也分為三種，一切業也都如是配合。 ‘石棍拳打等’是指這些也歸入殺害支分。 ‘其他諸損害’是指用石棍等加行或成為損害因緣的任何行為，乃至加行都不應對他人造成損害。 ‘不害牛等’是指包括一切牲畜，不應損害彼等。 ‘不騎馬等’是指除非去三寶、父母、國王處不去不行且不能步行為止。若不能行則可騎，但也要像騎斷腿父親那樣生起悲心。 以上解說殺生已竟。 現在解說不與取，若具足六支則成他勝罪。何為六支？不與取、有盜心、價值具足、為人所執持、了知為所執持、據爲己有。具足這些支分則成他勝罪，若與其中任一不相應則成惡作罪。 其最初制定是在王舍城竹林時，陶師出家的具財比丘出家后不與而取而制定。 ‘沙彌’是指精進或努力于善法方面，爲了閑暇故稱為沙彌。 ‘自己或他人’是指盜賊有兩種：自己偷盜和囑託他人偷盜。囑託也有兩種：當面囑託和乃至遣使囑託。

།རྐུ་སེམས་ཞེས་པ་ནི་རྐུའོ་སྙམ་པའི་སེམས་ཀྱིས བརྐུ་བའོ།།མཐུ་དང་ཞེས་པ་ནི་བཙན་ཐབས་སུ་འཕྲོག་པ་ལྟ་བུའོ། །འཇབ་བུ་ཡིས་ཞེས་པ་ནི་རྐུན་པོ་ལ་མང་སྟེ། འཇབ་བུ་དང་། སྒྱུ་དང་། གཡོ་དང་། དོར་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཏེ་བརྐུ་བའོ། །འཁྲུལ་པ་མེད་པར་ཞེས་པ་ནི་བདག་གི་ཡིན་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང་། ནོར་བ་མེད་པ་སྟེ། མདོར་ན་ བདག་གི་རྫས་སུ་མ་ནོར་བ་སེམས་མྱོས་པ་ལ་སོགས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་ནི་རྐུ་སེམས་དང་ལྡན་པའི་དོན་ཏོ།།མི་གཞན་གྱི་ཞེས་པ་ནི་བདག་གི་རྫས་བརྐུས་ཀྱང་ཕམ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་བཅས་པ་མ་ཡིན་པས་ཡན་ལག་ཏུ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ལས་གཞན་ཏེ་ཕ་རོལ་ལོ། །གནས་ ནས་ཞེས་པ་ནི་མ་བསྐྱོད་ན་ཇི་ལྟར་རྐུ་སེམས་དང་ལྡན་ཡང་སྡོམ་པ་ཞིག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།མདོར་ན་རྫས་ལ་སོགས་པ་གང་ན་འདུག་པའི་མཚམས་ལས་འདས་པའོ། །མཚམས་ནི་བར་དུ་ནམ་མཁས་ཆོད་པ་དང་། ས་དག་ལས་སའི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་འདས་པ་དང་། ཕྱུགས་ཚོན་པོ་ཞིག་ན་རྒྱབ་ལས་ མགོའམ་མཇུག་གི་མཐའ་ལས་བྲལ་བ་དང་།རིད་དེ་མ་ཤི་ན་རྩིབ་མའི་དག་ལ་ལས་བྲལ་བའོ། །མ་ཤ་ལྔ་ཙམ་ཞེས་པ་ནི་ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎ་གཅིག་ལ་མ་ཤ་ཀ་ཉི་ཤུ་རི་བས། ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎ་བཞི་ཆ་ལ་མ་ཤ་ཀ་ལྔའོ། །དེ་ལ་མ་ཤ་ཀ་ནི་དབྲིའོ། ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎ་ནི་དབྲི་བ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངུལ་ལ་ནི་ འགྱུར་བ་མེད་དོ།།འབྲུ་དག་ལ་ནི་ཡང་རུང་དུ་འགྱུར་ཏེ། དངུལ་ཞོ་གཅིག་གི་ཆ་ལས་བརྩིས་ཏེ། མ་ཤ་ཀ་ལྔ་ལ་ཕམ་པའོ། །རང་གི་ཡུལ་ནས་བྱུང་བ་གང་། །ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་ཐང་བརྩན་པར་བྱ་སྟེ། བདག་གང་ན་འདུག་པ་དང་། རྐུན་མོ་ཡུལ་གང་དུ་བྱས་པ་མདོར་ན་ཡུལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རིན་ཐང་ བརྩི་བའོ།།ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎི་བཞི་ཆ་བརྐུས་ཞེས་པ་ནི་མ་ཤ་ཀ་ལྔ་ནས་ཡར་བརྩིས་ཏེ། ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎ་གཅིག་ལ་མ་ཤ་ཀ་ཉི་ཤུ་ཡོད་པས། ཀཱར་ཥཱ་པ་ཎ་བཞི་ཆ་ལས་མ་ཤ་ཀ་ལྔ་སྟེ། རིན་ཐང་བརྩིས་ན་ཞོ་བཞིའི་བརྒྱད་ཆ་གཅིག་གོ། །དེ་བརྐུས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞིག་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ནི་དངུལ་ ཞོ་གཅིག་གི་བརྒྱད་ཆ་ཡོད་པ་དེ་བརྐུས་ན་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ།།སྦྱོར་བའི་ཚེ་ན་ཉེས་བྱས་སོ་ཞེས་པ་ནི་དགེ་སློང་གི་ལྟར་ཉེས་པ་རྣམས་མང་དུ་དབྱེར་མེད་དོ། །ཐོག་མར་བརྐུ་བར་བཤམས་པ་ནས། རྫས་དུ་ལ་རང་གནས་ནས་མ་སྤགས་ཀྱི་བར་དུ་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་ རོ།།རྡོ་ཁུ་ཞེས་པ་ནི་ཉུང་རྡོག་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །རྩ་བ་ཞེས་པ་ནི་སྨན་ལ་སོགས་པའོ། །འབྲས་བུ་ཞེས་པ་ནི་ཤིང་ཐོག་སྟེ། ཀུ་ཤུ་དང་ཁམ་བུ་དང་རྒུན་འབྲུམ་ལ་སོགས་པའོ། །ཤིང་ཞེས་པ་ནི་སྐྱེད་ཤིང་ལྟ་བུ་སྟེ་ལོ་མ་དང་། ཤིང་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་སྐྱེས་པའི་ཤིང་ ལྟ་བུ་སྟེ།རྩ་གཞན་བཅད་ན་ཉེས་བྱས། རྩ་བ་གཅིག་བཅད་ན་རིན་ཐང་བརྩིའོ། །སྡོང་བུ་ཞེས་པ་ནི་བུ་རམ་ཤིང་དང་ལྕུག་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྤགས་སམ་བཅད་ན་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ། །ལོ་མ་ཞེས་པ་ནི་ཤང་རྩེ་དག་བསྡུས་ཏེ་ཚོད་པ་དང་ཡུངས་ཀར་ལྟ་བུ་དག་བརྐུས་ནའོ། །ཤུན་ པ་ཞེས་པ་ནི།ཤིང་རྩ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆུ་ཞེས་པ་ནི་ཤིང་ཆུ་དང་མྱ་ངམ་དུ་འགྲོ་བའི་བཏུང་ཆུ་རྣམས་ཁྱེར་ཏེ་དོང་བ་ལས་མིའི་བཏུང་ཆུ་བརྐུས་ན་ཕམ་པའོ། །ཕྱུགས་ཀྱིས་བརྐུས་ན་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་རོ། །མེ་ཏོག་ཞེས་པ་ནི་མེ་ཏོག་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་དག་གོ། །ཆུ་ སྐྱེས་ཞེས་པ་ནི་པདྨོ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།ཆུའི་ནང་དུ་སྐྱེས་པའི་མེ་ཏོག་གོ། །ཐང་སྐྱེས་ཞེས་པ་རི་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། ཐང་ལས་སྐྱེས་པའི་མེ་ཏོག་ཀྱང་བསྡུའོ། །ཞིང་དང་ཞེས་པ་ནི་རྐུ་བ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཐམས་ཅད་རྐུ་བ་དང་མུ་ནས་རྐུ་བའོ། །དེ་ཡང་བསྐོར་བ་དང་ཁད་ཀྱིས་ རྐུ་བའོ།

所謂偷心，即以偷盜之心而偷竊。所謂以力量，即如以強力掠奪。所謂以潛行，即指盜賊眾多，以潛行、詭計、欺詐、誘騙等方式進行偷盜。所謂無錯亂，即認知為自己所有，無錯誤，簡言之，即不錯認為自己之物，且未處於醉酒等狀態，此為具有偷心之義。所謂他人，即使偷自己之物也不構成他勝，因為之前未制定戒律，故不需要作為條件。自己以外即他方。 所謂從處所，即若未移動，即使具有偷心也不會破壞戒律，簡言之，即超出物品等所在之界限。界限即中間以虛空分隔，或如從土地之顏色分界，若是肥壯牲畜則從背部或頭尾之末端分離，若是瘦弱未死則從肋骨處分離。 所謂約五摩沙，即一迦利沙波拿值二十摩沙迦，故四分之一迦利沙波拿值五摩沙迦。其中摩沙迦可減，迦利沙波拿不可減。同樣，對於銀子也是不變。對於穀物則可隨意，以一兩銀子為基準計算，偷五摩沙迦即構成他勝。 所謂’從自己地方所出’，即應計算當地價值，自己所在之處，以及行竊之地，簡言之即計算該地之價值。所謂’偷四分之一迦利沙波拿’，即從五摩沙迦向上計算，因一迦利沙波拿值二十摩沙迦，故四分之一迦利沙波拿值五摩沙迦，若計算價值則為四兩之八分之一。 所謂’偷此則破戒律’，即偷取值一兩銀子八分之一者即構成他勝。所謂’預備時為惡作’，即比丘之過失不作多種區分。從最初預備偷盜起，直至物品未從原處移動之間皆為惡作。 所謂石果，即如蘿蔔等。所謂根，即藥材等。所謂果實，即果實，如蘋果、杏子、葡萄等。所謂樹，即如果樹，有葉、果實、美果之樹，若砍伐其他根則為惡作，若砍一根則計算價值。 所謂莖，即如甘蔗、竹子等，若移動或砍斷則構成他勝。所謂葉，即收集蔬菜和芥菜等葉子而偷竊。所謂皮，即樹根等。所謂水，即樹液和荒野中飲用之水帶走，若偷人飲用之水則構成他勝。若牲畜偷飲則構成惡作。 所謂花，即花有兩種，如下所述。所謂水生，即如蓮花等，為水中生長之花。所謂陸生，即山上生長，也包括平地生長之花。所謂田地，即偷盜有兩種：全部偷盜和從邊緣偷盜。此又可分為環繞偷盜和漸進偷盜。

།དེ་ལ་ཡང་བསྐོར་བ་ནི་ཞིང་དེར་བས་བསྐོར་བ་སྟེ། ཀུན་ནས་ར་བའི་མཚམས་འབྱོར་ཏེ་བདག་པོས་བསམ་པ་ཐག་བཅད་ན་ཕམ་པ། མི་དབང་བ་ལ་ཤགས་འགྱེད་པའམ། དབང་ཡོད་པས་མི་དབང་བཞིན་དུ་ཐོབ་པར་བཅད་ན་ཕམ་པ། རྟོག་ཅེས་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། རྐུ་བའམ་ མ་རུངས་པར་བྱེད་པས་ཏེ།དཔེར་ན་ཤྭ་ཁ་སྒྱུར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེས་མ་རུང་བར་གྱུར་པའི་རིན་ཐང་ཚང་ན་ཕམ་པ། ས་གཞི་དང་ཞེས་པ་ནི་གནས་ཁང་དང་གཙུག་ལག་ཁང་དང་ཚོང་ཁང་དག་གི་གཞི་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞིང་རྐུ་བའི་རྩིས་མགོ་ལྟ་བུ་དང་འདྲའོ། །གྲུ་དང་ཞེས་པ་ནི་གྲུ་རྐུ་བ་ ལ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ།ཆུའི་རྒྱུན་དུ་རྐུ་བ་དང་། རྒྱུན་ལས་གྱེན་དུ་རྐུ་བ་དང་། ཐད་ཀར་རྐུ་བ་དང་། བཅིངས་པའི་རྒྱུན་དུ་རྐུ་བའོ། །ཐད་ཀར་རྐུ་བ་ནི་མི་སྣང་བའི་ཚད་ཀྱིས་བཟུང་ངོ་། །གྱེན་དུ་རྐུ་བ་ནི་གྲུ་གང་འཕགས་པས་ཕམ་གྱི། མ་ངེས་པ་ནི་ཆུའི་ནང་དུ་ནུབ་པས་ཕམ་མོ། །ཤིང་ཞེས་པ་ནི་ ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་བཟང་པོ་སྐྱེ་བའི་ཤིང་དང་།ཡང་ན་ཤིང་དག་གོ། །ཤོག་མ་དང་ཞེས་པ་ནི་བདག་གི་ཤོ་གམ་འདས་ན་རིན་ཐང་བརྩི། གཞན་གྱི་བདག་གིས་བཟླས་ཏེ་བླངས་ན་ཡང་རིན་ཐང་བརྩི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནོར་མ་ཡིན་ཏེ། དཀོན་མཆོག་དང་ཕ་མ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་ རོ།།དེ་བཞིན་གྲུ་ཡི་བཙས་རྣམས་དང་། །ཞེས་པ་ནི་གོང་མའི་ཤོ་གམ་བཞིན་དུ་སྒྲོལ་གྲུ་འདས་པའམ་དབྱར་དབབ་པའི་ཕྱིར་གྲུ་ལ་བདག་གྱེན་དུའམ་ཆུ་འབྱམ་དང་ཐད་ཀར་ཡང་རུང་སྟེ། ཞོན་ལ་མ་བྱིན་པ་ལ་རིན་ཐང་བརྩིའོ། །སྲོག་ཆགས་རྐང་པ་མེད་པ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་དངོས་སུ་སྦྲུལ་ ལྟ་བུ་སྟེ།དེ་ཡང་རྒྱལ་པོའི་གཉེར་བ་ལ་ནན་ཏུར་དག་བྱ་བའི་དགོས་པ་དང་། འཚེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ནེའུ་ལེ་དང་སྦྲུལ་འཐབ་པ་དག་མཛའ་བར་བྱས་ནས་འཚོ་བ་ཚོལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་བརྐུས་ན་རིན་ཐང་བརྩིའོ། རྐང་གཉིས་ཞེས་པ་ནི་མི་དང་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བྱ་ནི་ཁྲའམ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྲུང་ཁྲུང་དང་ངང་པ་ལ་ སོགས་པའི་གསོན་མ་དག་གོ།།མི་ནི་མཚན་མ་དང་། དུས་དང་གནས་སུ་ཕྱིན་པས་བསམ་མོ། །བྱ་ནི་རྐུ་བའི་ཕྱིར་སྒྲོགས་པའམ་གནས་ས་ནས་བདག་གི་གནས་སུ་སྦུར་བས་ཕམ། རྐང་མངས་རྐུ་བ་དང་ཞེས་པ་ནི་རྐང་པ་བཞི་པ་ཡན་ཆད་ལ་བྱ་སྟེ། སྦྲང་སེར་དང་སྲིན་བུ་པད་པ་དང་སྡིག་པ་དག་ གོ།།དེ་ལ་སྦྲང་སེར་ནི་རྒྱ་མཚོར་དགོས་སོ། །སྲིན་བུ་ནི་སྨན་པ་ལ་དགོས་སོ། །སྡིག་པ་ནི་རྒྱལ་པོའི་ནན་ཏུར་དུ་དགོས་སོ། །བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་གྱིས་ཞེས་པ་ནི་བསླབ་ཚིགས་བཅུ་ལ་ཞུགས་པའོ། །མིའི་ནོར་ཞེས་པ་ནི་མདོར་བསྡུས་ཏེ་མིའི་ནོར་དུ་གཏོགས་སོ་ཅོག་གིས་སྡུམ་པ་བཞི་པར་ འགྱུར་རོ།།དབྱིག་ལས་ཞེས་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་ནོར་ཆེན་པོའོ། །སྩོགས་པ་ཞེས་པ་ནི་གསེར་དང་དངུལ་དང་གཡུ་དང་མུ་ཏིག་དང་དར་ཟབ་ལ་སོགས་པ་ཆུང་ངུ་ཡན་ཆད་ཀྱང་བསྡུའོ། །གང་ཡང་རུང་བ་ཞེས་པ་ནི་མདོར་བསྡུས་པའི་ཚིག་གོ། །རྐུ་བའི་སེམས་ཀྱིས་གང་བརྐུས་ ཀྱང་།།ཞེས་པ་ནི་མཛའ་ཡང་རུང་མི་མཛའ་ཡང་རུང་སྐད་ཅིག་ཙམ་བླངས་པ་ལ་སོགས་ཏེ། རྐུ་སེམས་ཡོད་ན་སྡོམ་པ་ཞིག་པར་འགྱུར་བས། དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་རྐུ་སེམས་དང་ལྡན་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་མིའི་ནོར་དུ་གཏོགས་པ་གང་ཡང་རུང་འོག་ནས་འབྱུང་བ་ བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ།།རིན་ཐང་ཚང་ན་སྡོམ་པ་ཞིག་།ཅེས་པ་ནི་དངུལ་སྐྱ་ཞོ་གཅིག་གི་བརྒྱུད་པ་ཚང་ན་སྡོམ་པ་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷུང་བཟེད་ལ་སོགས་རྐུན་ཁྱེར་ནས། །ཞེས་པ་ནི་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་མཆོག་ནི་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་དག་ཡིན། དེ་དག་རྐུན་པོས་ཁྱེར་ན་ཐབས་འོག་ ནས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་བྱའོ།

關於此處的環繞，是指在該田地進行環繞，即從四周圍墻邊界處，如果主人確定了意圖則構成他勝罪。對於無權佔有之物進行分配，或有權者強行佔有無權之物時，構成他勝罪。 所謂’考慮’有兩種：偷盜或使之損壞，例如更改地界標記等，如果因此造成的損失價值達到標準則構成他勝罪。 所謂’地基’是指住宅、寺院、商舖等的基地，這與偷田地的計算方法相似。 所謂’船隻’，偷船有四種情況：順水流偷盜、逆水流偷盜、橫向偷盜、繫泊處偷盜。橫向偷盜以不可見的距離為準。逆流偷盜時，船身升起多少就構成他勝罪，不確定時則以沉入水中為準。 所謂’樹木’是指生長良好葉子等的樹木，或者一般的樹木。 所謂’稅收’，若越過自己的關稅則計算價值，若通過欺騙方式取得他人之物也要計算價值。非自己所有之物，如三寶、父母等的物品則構成惡作罪。 同樣關於’渡船費’，如同前述關稅一樣，越過渡船或為夏季停泊而乘船，無論是逆流、順流還是橫渡，未付費乘坐都要計算價值。 所謂’無足生物’，實際上如蛇類，若為國王管理人懲戒之用，或為傷害之目的，如養蒙鼬與蛇相鬥謀生，偷盜這類動物要計算價值。 所謂’兩足’是指人和鳥，其中鳥類如鷹或為享用而養的鶴、鵝等活物。 關於人則要考慮性別、時間和到達的地點。鳥類若為偷盜而誘捕或從棲息地轉移到自己住處則構成他勝罪。 所謂’多足’偷盜是指四足以上的動物，如黃蜂、蠶、蝎子等。其中黃蜂用於海上，蠶用於醫生，蝎子用於國王懲戒。 所謂’持戒者’是指受持十戒者。 所謂’人之財物’是總括而言，凡屬於人的一切財物都構成第四他勝罪。 所謂’珍寶’是指珍貴寶物等重要財物。‘等等’包括金、銀、綠松石、珍珠、綢緞等小物件以上都包括在內。‘任何’是總括性用語。 所謂’以盜心所偷之物’，無論是友好還是不友好，即使暫時取用等，只要有盜心就會破壞戒體，因此爲了詳細區分，凡是以具有盜心的想法偷取任何屬於人的財物，都如下文所說般處理。 所謂’價值達到標準則破戒’，是指達到一兩白銀的價值則破壞戒體。 所謂’缽等被盜后’，是指生活用具中最重要的是缽和法衣，這些被盜賊偷走後應如下文所說的方法處理。

།ཆོས་བཤད་ནས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནི་རྐུན་པོ་ལ་གདོང་ལ་དེ་ནི་དགོས་པ་ལ་ཁྱེར་ལ་ནོར་ཆེན་པོ་མི་རུང་ན་ཕྱིར་བྱིན་ཅིག་ཅེས་བྱ་སྟེ། བྱིན་ན་ནི་ལེགས་ཏེ་དེ་མ་བྱིན་ན་འདི་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་དག་བརྐུས་ན་ངན་སོང་གསུམ་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ བཞིན་དུ་བཤད་དོ།།ཡང་ན་རི་བའི་རིན་གྱིས་བླུ། །ཞེས་པ་ནི་འདི་ལྟར་བྱས་ན་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་གྱིས་སླར་བྱིན་ཅིག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་སྟེ་མི་སྟེར་ན་རི་བའི་རིན་གྱིས་བླུའོ། །དེ་ལྟར་མ་བྱས་ཉེས་བྱས་འགྱུར། །ཞེས་པ་ནི་དགེ་སློང་གིས་ཡོ་བྱད་དཀོན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མ་བྱས་ པར་བླངས་ན་ཉེས་བྱས་པའི་དམིགས་པ་ནི་སེམས་ཐག་མ་ཆད་པ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་ཏེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཆེད་དུ་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་འདས་སོ།། །།ད་ནི་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་འཆད་དེ། དེ་ཡང་ཡན་ལག་གསུམ་དང་ལྡན་ན་ཕམ་སྟེ། གང་ཞེ་ན། བཅུག་པ་དང་། རེག་པ་དང་། དགའ་བར་ཚོར་བ་གསུམ་དང་ལྡན་པར་ཕོའི་སྒོ་གཉིས་དང་མོའི་སྒོ་གསུམ་སྟེ། གང་དུ་སྤྱད་ཀྱང་བསམ་པ་གཅིག་དང་མི་ལྡན་ན་ཉེས་བྱས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་བཅས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་དང་ལྡན་ནས་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཐམས ཅད་ཀྱང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་ཏེ་ལྟུང་བ་མེད་དོ།།ལོ་བཅུ་གསུམ་ལ་འདས་ནས་བབ་པའི་ཚེ་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་བཟང་སྦྱིན་གྱིས་མི་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ལས་ལྟུང་བ་དང་པོ་བཅས་པའོ། །སྡོམ་ཅན་ཞེས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་ཏེ་མ་ཞིག་པར་གནས་པའི་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པས་སྡོམ་པ་ ཅན་ཞེས་བྱའོ།།ཉམས་པ་མེད་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ལྟ་བུ་སེམས་ཀྱང་མ་ཉམས་པ་སྟེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདྲེ་གདོན་ལ་སོགས་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནས་མྱོས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་དང་། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞིའི་ཁམས་ཉམས་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་ སྨིན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་།གནད་དུ་བབ་སྟེ་བརྒྱལ་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། མདོར་ན་སེམས་དྲན་པ་གསལ་བཞིན་དུ་འོག་མ་ལྟར་བྱས་ན་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཉམས་པ་མེད་པའི་སྒོ་གསུམ་དུ། །ཞེས་པ་ནི་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་སྒོ་གཉིས། སྒོ་དེ་དག་མེས་ཚིག་པ་ལྟ་བུའམ། རུལ་བ་ལྟ་བུའམ། ཞིག་པའམ། འབུ་ཞུགས་པ་ལྟ་བུར་མ་གྱུར་པར་འོག་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་བྱས་ན་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཆགས་པས་ནང་དུ་ནོར་བུ་འདས། །ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཀྱིས་བྱས་ནས་ཁའི་ནང་དུ་སོ་ལས་འདས་པ་དང་། རྐུབ་ནི་འཛུམས་པའི་མཚམས་འདས་པ དང་།མོ་མཚན་ནི་ཕྱི་ཤུན་གྱི་མཚམས་སུ་ནོར་བུ་ནུབ་ཅེས་པས་མཚམས་འདས་ཞེས་བྱའོ། །དགའ་བར་ཚོར་ན་བརྟུལ་ཞུགས་ཉམས། །ཞེས་པ་ནི་བདག་གིར་བྱས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕས་བྱེད་དམ་ཚུས་བྱེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཉམས་སུ་ལེན་ན་སྡོམ་པ་ཞིག་གོ། །དགེ་སློང་མ་ནི་ཕས་བྱེད་ པ་བཅབས་པ་ཡོད་དོ།།དེས་ན་ཁས་བླང་ཞིང་ཉམས་སུ་ལེན་ན་སྡོམ་པ་ཞིག་གོ། །སྐྱེས་པ་ཞེས་པ་ནི་དགེ་སློང་མ་ནི་སྐྱེས་པའོ། །ཡང་ན་དགེ་ཚུལ་ཕས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ལ་བྱའོ། །བུད་མེད་ཅེས་པ་ནི་དགེ་ཚུལ་ཕ་ནི་དགེ་ཚུལ་ཕ་ལ་བུད་མེད་ཀྱིས་སོ། །མ་ནིང་གིས་ཞེས་པ་ནི་མ་ནིང་ལྔ་སྟེ། མཚན་གཉིས་པ་དང་། ཟླ་བ་ཕྱེད་ཅིང་འགྱུར་བ་དང་། མཚན་མ་དང་གསུམ་མོ། །མཚན་ཁར་བོར་ཏེ་མནན་པ་ལས། །ཞེས་པ་ནི་གོང་མ་གསུམ་གྱི་མཐུ་རྩལ་གྱིས་མནན་ཏེ་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའོ། །གང་གིས་བདེ་བའི་རོ་མྱོང་བ། །ཞེས་པ་ནི་གང་གིས་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ་དགའ་བར ཚོར་བའོ།།དེས་ནི་སྡོམ་པ་ཞིག་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ནི་ཚོར་བ་དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་མེད་པར་རོ།

‘說法之後應當修持’這句話是指對盜賊說：‘你把這個拿走是爲了需要，如果大財物不合適就請歸還’。如果歸還了就好，如果不歸還就這樣說：‘如果偷盜這些東西將墮入三惡道’等等這樣解釋。 ‘或者以贖金贖回’這句話是說：‘如果這樣做將會非常痛苦，請歸還’。如果不給，就用贖金贖回。 ‘如果不這樣做就成為惡作’這句話是說，比丘因為資具稀少，如果不這樣做而取走，就成為惡作罪。這是從未斷除意念的角度特別解釋的。 這是關於不與取的違犯。 現在解釋非梵行。具足三支則犯他勝：哪三支呢？插入、觸控和感受快樂這三支。無論在男根的兩個孔道或女根的三個孔道中行非梵行，如果不具足一個意樂，則成惡作。 關於最初制戒：釋迦牟尼佛現證菩提后，與聲聞眷屬在一起的十二年中，大家都住于梵行，沒有違犯。到了第十三年時，因商主之子善施行非梵行而有了第一次制戒。 ‘具戒’是指守護戒律不破而住，具有戒律，故稱’具戒者’。 ‘無失心’是指四種心都未失壞。哪四種呢？不是像被鬼神等加持而迷醉的狀態，不是四大種界失壞的狀態，不是往昔業的異熟，不是像被擊中要害而昏迷的狀態。總之，在心念清醒的情況下，如下所行則成過失。 ‘于無失壞三門中’是說，男子有兩個孔道，這些孔道沒有像被火燒、腐爛、破壞或蟲蛀那樣，如下所說而行則成過失。 ‘以貪慾令珠入內過’是說，以具有貪慾的心行事，在口中過了牙齒，在肛門過了括約肌邊界，在女根過了外皮邊界稱為’過限’。 ‘若感受快樂則毀誓言’是說，如果據爲己有的意思。無論是他人對自己做還是自己對他人做，如果受用則破戒律。 比丘尼有被他人所為而隱藏的情況。因此，如果承認並受用則破戒律。 ‘男子’是指比丘尼對男子。或者是指對比丘而言的男子本身。‘女人’是指比丘對比丘的女人。‘黃門’是指五種黃門：雙性人、半月變化者和具相者三種。 ‘將生殖器置於上壓制’是說，以上述三者的力量壓制而行非梵行。 ‘凡是感受快樂滋味者’是說，凡是受用並感受快樂者。 ‘彼則破戒律’是說，有了那種感受也就沒有戒律了。

།ཡན་ལག་སྐྱེས་ནས་ཞེས་པ་ནི་ཕོ་མཚན་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདེ་བ་འདོད་པས་ཞེས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་འདོད་པ་དེ་ཞི་བར་བྱ་བའི་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་ དགའ་བར་ཚོར་བའི་བདེ་བ་འདོད་པ་ལ་བྱའོ།།གདུག་པ་སྦྲུལ་གྱི་ཁར་བཅུག་པ། །ཞེས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བྲལ་ན་གསོན་ཡང་མི་རུང་སྟེ། དེ་བས་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པས་སྦྲུལ་གདུག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། སྒོ་གསུམ་ གྱི་སྦྲུལ་དུག་ཅན་ནོ།།དེ་ལ་སྦྲུལ་དུག་ཅན་གྱི་ཁར་བཅུག་སྟེ་ཤི་བ་ནི་ཤི་ཡང་མ་ཤི་ཞེས་བྱའོ། །སྒོ་གསུམ་གྱི་སྦྲུལ་གདུག་པ་ཅན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ནི་ཚེ་རབས་དུ་མར་སྦྲུལ་གྱིས་ཟིན་པར་གྱུར་པས་མ་ཤི་ན་ཡང་ཤི་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་ལ་དཀའ་ཐུབ་མི་ཞིག་ཅེས་པ་ནི་ ལུས་ཀྱི་དཀའ་ཐུབ་གསུམ་ལས་སྐབས་འདིར་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་བྱ་སྟེ།དོན་དུ་ན་སྦྲུལ་གདུག་པའི་ཁར་བཅུག་ཀྱང་བླའི། སྡོམ་པ་ཅན་གྱིས་ནམ་དུ་ཡང་ནི་མི་ཚངས་པར་མི་སྤྱོད་དོ། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཞེས་པ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་ པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།གལ་ཏེ་སྦྲུལ་གྱིས་བསད་གྱུར་ཀྱང་། །ཞེས་པ་ནི་སྦྲུལ་གདུག་པའི་ཁར་བཅུག་ནས་འཆི་སྟེ་འཆི་བར་གྱུར་ཀྱང་ངོ་། །ཚུལ་ཁྲིམས་གནས་ལ་དེ་ཕན་ཏེ། །ཞེས་པ་ནི་དེས་ཤི་ན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་འཇིག་སྟེ། མེད་པས་མེད་ འགྱུར་བས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེས་པས་ན་དེ་ནི་ཕན་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན། །ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ལ་གནས་པས་མྱུར་དུ་བདག་ཤི་བླའོ། །ཆོས་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའང་ཅིར་མི་རུང་། །ཆོས་གནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལྷ་ཡི་བདེ་བ་འཐོབ། །ཆོས་ཐོབ་བྲལ་བ་མྱུར་དུ་ངན་ སོང་འཇིགས་ལྟུང་ངོ་།།ཁྱིམ་བདག་དེ་ན་ཕས་མི་རྒོད་བརྒྱད་ཅུ་ལ་སྨྲ་བ་དེ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་མེད་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་མི་ལྡན་པའི་དགེ་སྦྱོར་ནི་ཁང་པ་ཕུག་རྡོལ་ཅན་མེས་ཚིག་པའི་མགལ་དུམ་དང་ འདྲའོ།།མྱ་ངན་འདས་ལ་སྒྲིབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞིག་པར་གྱུར་ན་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མ་ཟད་དེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་ཡང་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འཁོར་བའི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱའོ། །མདོར་ ན་སེམས་བྱང་བའི་ཐབས་ཙམ་དུ་གསུངས་སོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱིས་དཔྱད་དུ་མེད་ན་ཡིད་ཀྱིས་བརྟགས་པ་མང་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡན་ཆད་དུ་མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་བཤད་པ་འདས་སོ།། །།ད་ནི་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་འཆད་དེ། དེ་ཡང་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་ན་ཕམ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། བླ་མའི་ཆོས་ཡིན་པ་དང་། འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁར་སྨྲས་པ་དང་། ངས་ཐོབ་བོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། གཞན་གྱིས་དོན་གོ་བའོ། །ཡན་ལག་འདི་ལྔ་དང་ལྡན་ན་བསམ་གཏན་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་བཞི་ལ་སོགས་པ ཐོབ་པོ་ཞེས་པ་ནས་ལྷ་དང་ཀླུ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྨྲས་ན་ཕམ་པར་འགྱུར་རོ།།ཡན་ལག་གཅིག་དང་མི་ལྡན་ན་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་རོ།

‘肢體生起’是指男性器官慾望之肢生起之意。‘欲求快樂’是指想要平息那慾望的快樂，以及感受歡喜的快樂。 ‘放入毒蛇口中’是指若失去戒律即使活著也不適宜，因此爲了遮止貪慾煩惱而說，毒蛇有兩種：三門有毒之蛇。 對此，放入毒蛇口中而死，稱為’死而不死’。被三門毒蛇所控而破戒，則會在多生中被蛇咬，即使不死也稱為死。 ‘身不破苦行’是指在身體的三種苦行中，此處指梵行，實際上寧可放入毒蛇口中，持戒者永遠不應行非梵行。 ‘圓滿佛陀宣說’是指如是如來、應供、正等正覺佛陀宣說。 ‘即使被蛇所殺’是指放入毒蛇口中而死亡。 ‘住于戒律則有益’是指即使因此而死，戒律也不會破壞，因無有則無成，轉生善趣故稱為有益。 ‘破戒是痛苦’是指寧可速死於住持正法，背離正法則毫無益處。住持正法可得三十三天之樂，失離正法速墮惡趣。 長者對八十位放逸男子如是說：無戒則是痛苦，會障礙涅槃。因此，不具戒律的善行如同漏洞房屋被火燒剩的木炭。 ‘障礙涅槃’是指如此破戒不僅會墮入惡趣，還會阻斷直至涅槃。這在輪迴的一切支分中都稱為非梵行。簡言之，僅說為凈心方便。 如何呢？因為身體無法觀察時，意不應多作觀察。以上解說非梵行已竟。 現在解說妄語，具足五支則犯他勝：何為五支？是上人法、轉變想、親口所說、稱我已得、他人瞭解。具足此五支，若說已得禪定、神通、四沙門果等，乃至見天龍等，則成他勝。缺一支則成惡作。

།དེ་ལ་དང་པོ་བཅས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཡུལ་ཡངས་པ་ཅན་གྱི་འོད་མའི་གྲོང་འདབ་ན་བཞུགས་པའི་ཚེ། ཉ་པ་ལྔ་བརྒྱ་ལ་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པས་ཆུ་སྲིན་ཉའི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བཤད་པ་ལས་སེམས་གཡོས་ཏེ།དགེ་སློང་དུ་གྱུར་པ་ལྔ་བརྒྱ་པོས་དེ་མུ་གེ་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། ཉ་པའི་རིགས་ཀྱི་གྲོང་འདབ་དུ་སྤྱོད་པ་བཅས་ནས་བདག་ཅག་གཅིག་གིས་གཅིག་ཡོན་ཏན་མེད་པར་བསྟོད་པ་ལས་བཅས། ལྷ་ དག་ཀུན་སྨྲ་དང་ཞེས་པ་ནི་ལྷ་དང་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་གཏམ་བྱས་ཏེ།དེ་དང་བདེ་བར་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་ན་གཉེན་དང་མཛའ་བའི་ཚུལ་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ན་བདག་འདུག་ལྷའོ་ཞེས་པ་ནི་ང་གང་ན་བར་ལྷ་དག་འོང་ཞེས་ཟེར་བའོ། །མཐོང་ཞིང་ཞེས་པ་ནི་བདག་གིས་ལྷ་མཐོང་ བ་དང་།ལྷས་ཀྱང་བདག་མཐོང་ཞེས་པའོ། །དེའི་སྒྲ་ཞེས་པ་ནི་གཅིག་གི་སྒྲ་གཅིག་གིས་ཐོས་པའོ། །ཐོས་པར་གྱུར་གང་ཞེས་པ་ནི་ལྷས་སྨྲས་པ་བདག་གིས་ཐོས་པ་དང་། བདག་གི་སྒྲ་ལྷས་ཐོས་ཞེས་ཟེར་བའོ། །བདག་ཀྱང་དེ་དག་གམ་འགྲོ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ང་ལྷའི་གན་དུ་འགྲོའོ་ ཞེས་ཟེར་བའོ།།དེ་བཞིན་ཞེས་པ་ནི་གང་ཇི་ལྟར་བདག་གིས་ལྷ་མཐོང་བ་དང་། དེ་དང་གཏམ་བྱས་ཞེས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་ནས་ཟེར་བ་དེ་བཞིན་སྨྲའོ། །དྲི་ཟ་ཞེས་པ་ནི་དྲིས་བཅོས་པས་ན་དྲི་ཟ་ཞེས་བྱའོ། །གྲུལ་བུམ་ཞེས་པ་ནི་ཡི་དགས་གླུགས་པ་ཆེན་པོའོ། །ཀླུ་ཞེས་པ་ནི་བྱོལ་ སོང་གི་རྒྱལ་པོའོ།།གནོད་སྦྱིན་ཞེས་པ་ནི་གནོད་སྦྱིན་མདོག་དང་མདངས་འཕྲོག་པའོ། །ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་ཞེས་པ་ནི། སྦྲུལ་ལྟ་བུ་གསུས་པས་འགྲོ་བའོ། །ཤ་ཟ་ཡི་དགས་ཞེས་པ་ནི་དངོས་སུ་ཟད། མིའམ་ཅི་ཞེས་པ་ནི་མིའི་ལུས་ལ་རྟ་མགོ་ཅན་ནོ། །མཐོང་ངོ་ཞེས་ ལ་སོགས་པ་སྨྲའོ་ཞེས་པ་ནི་དྲི་ཟ་ནས།མིའམ་ཅིའི་བར་དུ་མིང་གིས་སྨོས་པ་དེ་དག་བདག་གིས་མཐོང་ངོ་། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་བདག་མཐོང་། དེ་དག་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོགས་སོ་ཞེས་ཟེར་བའོ། །བསམ་གཏན་ཞེས་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་ པའི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་གྱི་བསམ་གཏན་བརྒྱད་དོ། །མངོན་ཤེས་ཞེས་པ་ནི། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔའམ་དྲུག་གོ། །ཚད་མེད་དང་ཞེས་པ་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞིའོ། །རྒྱུན་ཞུགས་ལ་སོགས་འབྲས་བུ་དང་། །ཞེས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་མཐོང་བས་སྤང་ བར་བྱ་བ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་སྤངས་པས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའོ།།འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དགུ་སེལ་བས། དྲུག་སྤངས་པ་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་དགུ་ཆར་སྤངས་པ་ནི། ཕྱིར་མི་འོང་བའོ། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མན་ཆད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའོ།།ལམ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའང་རུང་ཞེས་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་གིས་ཐོབ་ཅེས་སྨྲ་ན་ནི་ཞེས་པ་ནི་མི་ལས་བླ་མའི་ཆོས་གང་སྨྲ་བ་དེ་གོང་དུ་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་མ་ཐོབ་པར་ཐོབ་ཅེས་སྨྲ་ བའོ།།དོན་རིག་པ་ལ་བརྫུན་པའི་ཚིག་ཅེས་པ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དེ་བས་སམ། གླེན་པའམ་བྱིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་སྨྲ་བ་ལ་འདུ་ཤེས་སྦས་ཏེ། དེས་ཀྱང་དེ་དང་པར་ཤེས་པའམ། རིག་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་སྦས་ལ་དོན་གཞན་དུ་འདུག་ལ་ཚིག་གཞན་དུ་སྨྲ་ བའོ།།ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་ཞེས་པ་ནི་གོང་མ་ལྟར་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་དེ་དག་ཅིག་ལྟོས་ནས་ཁྱད་པར་དུ་སྨྲ་བའོ། །བདག་ཉིད་ཅན་ཞེས་པ་ནི་དེ་དང་ལྡན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་ཟེར་ནའོ། །མ་ཉམས་ཞེས་པ་ནི་མི་དྲན་པར་ཡང་མ་གྱུར་ཏེ། སེམས་ཉམས་པའོ།

關於第一條制定，當佛陀住在廣嚴國蘆村附近時，有五百漁民聽聞如來講述魚類果報后內心震動。這五百人成為比丘后，遇到一場大饑荒，他們在漁村附近修行時，互相無德而讚歎。 所謂’與天共語’是指與天神互相交談，與其安樂共處等，以親友方式交談等。‘我住何處有天神’是說我所在之處天神會來。‘見到’是指我見到天神，天神也見到我。‘其聲’是指彼此能聽到對方的聲音。‘所聞’是指天神所說我能聽到，我的聲音天神也能聽到。‘我亦往彼處’是說我去天神那裡。 ‘如是’是指如同我見到天神那樣，‘與之談話’是指一起相處交談。‘乾闥婆’是因香料修飾而得名。‘鳩槃荼’是大餓鬼。‘龍’是畜生之王。‘夜叉’是能奪取顏色與光澤的夜叉。‘大腹行’是指如蛇一樣以腹部行走的。‘食肉餓鬼’是實際的餓鬼。‘緊那羅’是人身馬頭者。 ‘見到’等所說是指從乾闥婆到緊那羅之間所提到的這些，我見到他們，他們也見到我，我也與他們一起相處。‘禪定’是指色界四禪和無色界四禪，即世間八禪。‘神通’是指五或六神通。‘無量’是指四無量。 ‘預流等果’是指斷除三界見所斷百零八煩惱而成預流果。斷除欲界修所斷九品煩惱中的六品是一來果。斷盡欲界九品煩惱是不還果。斷除有頂以下一切煩惱是阿羅漢果。‘入聖道’是指獲得八正道等。 ‘若說我已得’是指未得上述功德而說已得。‘知義虛妄語’是指對方是愚人或孩童等，隱藏說法的意識，對方也無理解認識的意識而隱藏，實際意思是一回事卻說其他話。‘獲得殊勝’是指如前所述觀待那些功德而特別宣說。‘具有自性’是指說自己具有那些功德。‘未退’是指未忘失，心未退失。

།ང་རྒྱལ་མེད་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི་ མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཏེ་སྔོན་དགེ་སྦྱོང་དགོན་པའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ང་རྒྱལ་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པས་གདེང་མེད་བཞིན་དུ་འོག་མ་ལྟར་སྨྲས་ན་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ།།སྨྲས་ན་སྡོམ་པ་ཉམས་པར་གྱུར། །ཞེས་པ་ནི་སྨྲས་ཏེ་ཕ་རོལ་པོས་དོན་གོ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། ། འདི་མན་ཆད་ནི་སྡོམ་པ་ཞིག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཡན་ལག་སྟོན་ཏོ། །ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་མ་གཏོགས་པ། །ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་སྨོས་པ་ལྟག་མཐོང་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་འཐོབ་དང་གདེང་ཡོད་པ། །དེས་སྨྲས་ན་ནི་ཉེས པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལས་གཞན་པའི་བརྫུན་ཚིག་རྣམས། །ཞེས་པ་ནི་གོང་དུ་སྨོས་པ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་ཅི་ཡང་རུང་བའི་བརྫུན་ཚིག་ནི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ཏེ་མཐོང་བར་མི་དགོས་པ་མཐོང་བ་དང་། ཤེས་པར་རུང་བ་སྡོམ་པ་ཞིག་པར་མི་གཞག་སྟེ། རྩ་བ་བཞི་ཆར་ཡང་ ཉེས་པར་མི་འགྱུར་བར་དབྱེའོ།།འདིར་ཡང་ཉེས་པར་འགྱུར་བར་དབྱེ་སྟེ། གོང་མ་ལས་བརྫུན་ཕྲན་ཚེགས་ཕྱག་དར་ཁྲོད་ན་ཤ་ཟ་དག་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཤེས་བཞིན་གྱིས་བརྫུན་ཕྲན་ཚེགས་དག་སྨྲས་ན་ཉེས་པའི་དམིགས་འོག་མ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྡིག་མང་ འགྱུར།།ཞེས་པ་ནི་དེ་དག་སྨྲས་ན་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མང་དུ་འཕེལ་ཏེ། དེས་ངན་སོང་དུ་ནི་ཁྲིད་པར་བྱེད་ལ་སྡོམ་པ་ནི་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ནི་འོག་མར་ལྟུང་བར་བྱེད། །ཅེས་པ་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་བརྫུན་གྱི་ཚིག་སྨྲས་པ་དེས་ནི་མི་ལས་འོག་མ་གསུམ་དུ་ལྟུང་བར་བྱེད་དོ།། །། འདི་མན་ཆད་ནི་ཕྲ་མོའི་ཉེས་པ་འཆད་དེ། ཇི་ལྟར་མཛའ་བོ་དབྱེ་འགྱུར་བའི། །ཞེས་པ་ནི་མི་གཉིས་ཡིད་མཐུན་ཞིང་མཛའ་བ་དེ་ལ་ཐབས་གང་གིས་དབྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཚིག་འོག་མ་ལྟ་བུའི་ཚིག་སྨྲས་སོ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་སྨྲ་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་གིས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཚིག་བདེན་པ་ཡང རུང་བརྫུན་པ་ཡང་རུང་སྟེ།ཕན་ཚུན་བསྐྱལ་ཞིང་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། །ཕྲ་མ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཞེ་སྡང་གིས་དབྱེ་བ་དང་། ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབྱེ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབྱེ་བའི་ཕྲ་མ་ཟེར་བ་ནི་ཉེས་པར་མི་གཞག་གོ། །འདི་དག་ནི་དགེ་ཚུལ་གྱི་ཁྲིམས་ཀྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་མོད་ ཀྱི།ངག་གི་ཉེས་པ་སྤང་བའི་སྐབས་སུ་དགེ་བ་བཅུའི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡམས་ནས་ངག་གི་སྐྱོན་འདི་དག་སྤང་བར་བསྟན་ཏོ། །ཐུན་ཚགས་སུ་ནི་སྨྲ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཚིག་རྐང་འདིས་ཐུན་ཚགས་སུ་སྨྲ་བ་འཆད་དེ། དགོས་པའི་དོན་མེད་པར་སྒྲུང་གཏམ་དང་། ལྡེའུ་ དང་།གླུ་ཚིག་དང་། སྙན་ངག་དང་། གར་དང་། བྲེ་མོ་གཏམ་དང་། བོན་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པའོ། །ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཞེར་འདེབས་པའི་ཚིག་དག་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། །འདི་མན་ཆད་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་བཞི་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་དགེ་སྦྱོང་དུ་གྱུར་ཏམ། དགེ་སྦྱོང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཐོབ་ནས་འདི་དག་བསྲུང་དགོས་སོ། །ངན་དུ་ཟེར་ལའང་ངན་མི་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཚིག་ངན་པ་ཕའི་ཤ་ཟོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ངན་པ་ཟེར་ཡང་ཚུལ་འདིའི་ལན་ཚིག་ངན་པའི་བག་ཟུར་ཡང་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། །གཤེ་ལ་ལན་དུ་སླར་མི་གཤེ། །ཞེས་བྱ་བ ནི་ཕས་ཚུར་བདག་ལ་ངན་པ་འདི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ངན་པས་བརྒྱད་བཀག་ཀྱང་།དེའི་ལན་གཤེ་བའི་ཚིག་དག་ཀྱང་མི་བྱའོ། །མཚང་འབྲུ་བ་ལ་སླར་མི་འབྲུ། །ཞེས་པ་ནི་ཕས་ཚུར་བདག་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་པའི་བག་མཚང་འབྲུ་བ་དེ་ལ་སླར་དེའི་མཚང་འབྲུ་བག་ཙམ་ཡང་མི་བྱའོ།

‘無慢心而’是指顯現的慢心，即不是因為先前在修行處所親眼見到沙門而生起慢心，所以在無把握的情況下，如果像下文所說那樣說話就會成為過失。 ‘說了則破戒’是指說了之後如果對方理解了意思就會失去戒律。 以下是說明不會破壞戒律的條件。 ‘除了獲得殊勝’是指上文所說的神通等是依靠禪定而見到的，因此獲得殊勝和有把握的人說了也不會成為過失。 ‘除此之外的妄語’是指除了上述所說的以外，其他任何妄語不需要依靠禪定就能見到、能知道的，不構成破戒，四根本戒都要區分為不成過失。 這裡也要區分成過失，比上述更小的妄語如說’在垃圾堆中看見了食肉鬼’等，以及明知而說小妄語，其過失對像如下所示。 ‘這些都成眾多罪過’是指說了這些會增長許多非福德，會導向惡趣但不會破戒。 ‘由此墮入下處’是指明知而說妄語會使人墮入人道以下的三惡趣。 以下解釋微細過失。 ‘如何使朋友分離’是指對兩個志同道合的朋友用什麼方法使其分離的話語，說如下這樣的話。 ‘不應說離間語’是指不應該因為嗔恨而傳播真話或假話來離間他人。 離間語有兩種：因嗔恨而離間和為利益而離間。其中為利益而離間不構成過失。 這些雖然不是沙彌戒的實質內容，但在斷除語言過失的場合，通過十善業道來約束，教導斷除這些語言過失。 ‘在眾中說話’這一句是解釋在眾中說話，指無必要而說故事、謎語、歌詞、詩歌、舞蹈、閑談、苯教言論等。 ‘不應說粗語’是指不應說誹謗他人的話。 以下說明四種沙門法，獲得沙門或稱為沙門后必須守護這些。 ‘對罵者亦不惡語’是指他人說惡語如’吃你父親的肉’等惡語時，也不應以惡語迴應，連一點惡語的暗示都不應說。 ‘罵時不應回罵’是指他人用’你這個壞人’等惡語辱罵時，也不應以辱罵的話語迴應。 ‘揭人過失時不應反揭’是指他人揭露自己的任何過失時，也不應反過來揭露對方的過失，連一點也不應該。

།རྡེག་པ་ལ་ ཡང་སླར་མི་རྡེག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕས་ཚུར་མཚོན་ཆ་དང་། དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བདག་ལ་བརྡེག་ཀྱང་དེའི་ལན་དུ་རྡུལ་ཙམ་མི་བྱའོ། །བློ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་དང་ཤེས་རབ་དང་རིག་པ་དང་རྟོགས་པ་དག་ནི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། མདོར་ན་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསླབ་པ་འདོད པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པའི་བསླབ་པའམ།ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ལ་དད་པས་སོ། །བསྒྲིམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་ནན་ཏན་དུ་འབད་དོ། །ངག་གི་སྐྱོན་རྣམས་སྤང་ཞེས་པ་ནི་ཕ་རོལ་བོའི་ཡིད་མི་དགའ་བར་གྱུར་ན་བདག་ཉིད་ཀྱང་དེས་དམྱལ་བ་དག་ཏུ་ཁྲིད་པར་བྱེད་པས་སྐྱོན་ཏེ། དེ་བས་ན་ངག་གི་སྐྱོན་རྣམས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་བྱུང་བས་ན་དང་པོ་ངག་གི་ཉེས་པ་བསྡམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་བར་རིག་ནས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ངག་དེའི་ཉེས་པ་བཞི་ནི་བཤད་དེ་འདས་སོ།། །།ད་ནི་ལྔ་པ་ལ་བབ་སྟེ། ཆང་མི་བཏུང་བ་འཆད་དོ། །འབྲུ་བཏགས་ཕབས་དང་སྦྱར་བ་ཡི། །ཞེས་བྱ བ་ནི་ས་བོན་བཏབ་ནས་ལོ་ཏོག་ལས་སྐྱེས་པའི་གྲོ་ནས་དང་འབྲས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་བསྡུས་ཏེ།ལོ་ཏོག་ལས་བཏགས་པའི་ཆང་སྟེ། ཟན་ཆང་ལྟ་བུ་ཕབས་དང་སྦྱར་བ་ཆང་དུ་ཡང་གྱུར། ཆང་དུ་ཡང་འདུ་ཤེས། བདག་གིས་ཀྱང་འཐུངས། མྱོས་པར་ཡང་འགྱུར་ནའོ། །བཏུང་བའི་བྱེ་བྲག་འབྲུ་ཡི་ ཆང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆང་གི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། རྒུན་འབྲུམ་དང་། བུར་མ་སྤང་རྩི་ལས་ཆང་དུ་བྱས་པ་དང་། མེ་ཏོག་དང་ལོ་ཏོག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆང་ངོ་། །དེ་ལ་ཆང་ལ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཁ་དོག་གི་ཆང་དང་། དྲིའི་ཆང་དང་། རོའི་ཆང་དང་། ཞམ་ཆུ་ཆང་གི་དང་བཞིའོ། །དེ་ལ་མཐུ་དང་མི་ལྡན་པར་ འཐུངས་པས་ནི་ཉེས་བྱས་ལ་བརྩིའོ།།གཞན་ཡང་རྣམ་པ་མང་དུ་འཆད་དེ། རྒྱ་གར་སྐད་ཀྱིས་བར་མ་འཐུངས་ན་ཉེས་པའོ་ཞེས་འཆད་དོ། །ཡང་རོ་ཅན་མི་བཏུང་སྟེ་འཐུངས་ན་ཉེས་བྱས་སོ་ཞེས་འཆད་དོ། །སྡོང་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཆང་དག་གོ། །མེ་ཏོག་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྲང་ཆང་དག་ གོ།།འབྲས་བུ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒུན་ཆང་དག་བསྡུའོ། །སྦྱར་བའི་ཁུ་བ་འབྲས་བུའི་ཆང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕབས་དང་སྦྱར་བའི་ཆང་ངོ་། །དེས་ནི་མྱོས་པར་འགྱུར་རིག་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་དུ་མར་ཏ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བར་མ་དང་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བ་ཀུན་མི་སྣང་སྟེ། དེ་ལ་མདོར་བསྡུས་ ཏེ་སྨྲས་པའོ།།སྡོམ་ཅན་ཕན་འདོད་མི་བཏུང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་བདག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པས་གོང་དུ་སྨྲས་པའི་ཆང་དེ་དག་མི་བཏུང་ངོ་། །དེ་འཐུངས་ནས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐུངས་ན་ཅི་ཉེས་ཤེ་ན། གོང་མ་ལྟར་དུ་འགྱུར་རོ། །དྲན་པ་ཉམས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱོས་པའི་བློར་འགྱུར་ རོ།།བརྟུལ་ཞུགས་ལྡན་པ་བག་མེད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡོམ་པ་ལ་ཞུགས་པ། སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ། སྡོམ་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་ཆུང་བ་དགེ་བསྙེན་ཅིག་ལ་རྐྱལ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆང་རྫེའུ་གང་དང་ལུག་ཅིག་བུད་མེད་ཅིག་ཁྲིད་དེ་འོངས་པ་ལས་ཆང་འཐུངས་པ་ དང་ཁྲིམས་ལྔ་ཆར་དྲལ་བ་ལྟ་བུའོ།།བག་མེད་པ་ལས་བརྟུལ་ཞུགས་ཉམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་མ་བསྣན་ཏེ་སྨྲས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཡང་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་གསུམ་ལུས་དང་ངག་གིས་བསྲུང་བ་སྟེ། ཕམ་པའི་གཞི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡན་ལག་ གོ།།གླུ་གར་དག་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། ཁྱིམ་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱའོ། །དེ་བས་སྟོན་པའི་བཀའ་དྲན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པའོ།

‘不還擊打擊’是指即使他人用武器、棍棒等打擊自己，也不以微塵許報復。‘具慧’是指具有智慧、般若、明瞭、覺悟等同義詞，簡言之就是具有智慧的意思。‘欲學’是指對如來所教導的學處或戒律生起信心。‘謹慎’是指極其認真努力。‘斷除語過’是指如果令他人心生不悅，自己也會因此被引入地獄，所以這是過失。因此要斷除一切語言過失，因為一切過失都由此而生，所以首先要約束語言過失。‘如是了知’是指如是已說明語言的四種過失。 現在輪到第五，講解不飲酒。‘穀物磨製加酵母’是指播種后從莊稼生長的小麥、稻米等所有穀物，從莊稼磨製的酒，如糜酒等加入酵母而成酒，也認知為酒，自己也飲用，也會醉。‘飲品分類穀物酒’是指酒的種類，如葡萄酒、甘蔗酒、蜂蜜酒，以及一切花和莊稼製成的酒。 其中酒有四種：色酒、香酒、味酒、醪糟酒四種。其中無力而飲用算作突吉羅。還有許多種解釋，印度語說飲用醪糟是過失。又說不應飲有味的酒，飲用則犯突吉羅。‘莖’是指甘蔗酒。‘花’是指蜂蜜酒。‘果’是指葡萄酒。‘調製汁液果實酒’是指加入酵母的酒。 ‘知其令人醉’是指印度語稱為marta，與醪糟相配的都不顯現，這是簡要而說。‘持戒求利不應飲’是指住于戒律者爲了自利，不應飲用上述諸酒。‘飲用之後’是指如果飲用有何過失呢？如前所說。‘失念’是指成為醉心。 ‘持戒者成放逸’是指受戒者、住戒者、具戒者，戒律將被破壞。例如一個小居士爲了賭博帶著一瓶酒、一隻羊和一個女人來，飲酒後破壞了五戒。‘從放逸壞律儀’是指僅僅重複上述所說。或者說戒律支分、律儀支分以及三種身語防護，墮罪的基礎是戒律支分。歌舞是律儀支分，要與在家人有所區別。‘是故應唸佛陀教’是指佛陀無顛倒地教導。

།དེ་བས་ན་ཇི་སྐད་གསུངས་ཤེ་ན། ཆང་ནི་ཉེས་དགུ་མཚོན་པ་སྟེ། །བག་ཆགས་བསྒྲིབས་ པས་རྣལ་འབྱོར་ཉམས།།ཞེས་བཀག་པས་ན་དེའི་བཀའ་དྲན་པར་གཞག་གོ། །མྱོས་འགྱུར་ཉེས་པ་འཕེལ་འགྱུར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆང་འཐུངས་པས་མྱོས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཀྱི་ཉེས་པ་གཞན་ཡང་མང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་གྱི། རྩ་མཆོག་ཙམ་ཡང་མི་བཏུང་ངོ་། །དེ་བས་ན་རྩའི་ཐོར་ཏོ་ལ་ ཆགས་པ་ཙམ་ཡང་མི་བཏུང་ན་མང་དུ་འཐུངས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས།ད་འདི་མན་ཆད་དགེ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་ཚིགས་བཅུའི་དངོས་པོ་ལ་ལྔ་ནི་འདས། ད་ནི་དྲུག་པ་ལ་བབ་སྟེ། གླུ་གར་མི་བྱ་བར་འཆད་དོ། །གླུ་གར་དེ་བཞིན་སིལ་སྙན་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རོལ་མོའི་སྤྱད་དང་རོལ་མོ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བསྲུང་བ་ སྟེ།བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་བྱ། གཞན་བྱེད་དུ་ཡང་མི་གཞུག་།བདག་ཉིད་ཉན་པའི་ཕྱིར་ན་དཀོན་མཆོག་གི་སྤྱན་སྔར་བྱེད་དུ་ཡང་མི་གཞུག་།བདག་ཉན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་པའི་ཕྱིར་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དྲིལ་བུ་དཀྲོལ་བ་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་མཆོད་ པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ།།ཆུ་ལ་བྱེའུ་ཟུལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཆུ་ལ་རྩེ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་མི་བྱའོ། །རྐྱལ་མི་ཤེས་ན་དབེན་པར་བསླབ་པ་དང་སྨན་པས་བསྒོས། སྨན་གྱི་ཆོགས་ཆུའི་ནང་དུ་རྐྱལ་བ་དག་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །གླུའི་དབྱངས་ཐམས་ཅད་མི་བྱའོ། །ཆོས་འཆད་པ་དང་ཡི་གེ་ཀློག་ པ་དང་།དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་བསྟོད་པའི་ཚེ་དབྱངས་ལེན་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །སྡོམ་པ་ལ་གནས་པས་མི་བྱའོ། །བསླབ་ཚིགས་བཅུའི་དངོས་པོ་ལས་དེ་ཡན་ཆད་དྲུག་ནི་འདས། ད་ནི་བདུན་པ་ལ་བབ་སྟེ། ལུས་ལ་སྤོས་ཀྱིས་མི་བྱུག་པ་འཆད་དོ། །ལུས་ལ་སྤོས་ཀྱིས་མི་བྱུག་སྟེ། །ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་དྲི་ཞིམ་པོའི་བག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་བྱུག་མི་བསྐུའོ།།ལུས་ལ་མདངས་བཟང་བ་དང་། དྲི་ཞིམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གོས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་བྱུག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་ཀྱང་འཁོར་བ་ལ་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཙནྡན་ལ་སོགས་མི་བསྐུའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་ ཞིམ་པོར་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ལ་མི་བྱུག་གོ།།ཡུང་དང་གུར་གུམ་ལ་སོགས་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདངས་ནི་གུར་གུམ་དག་མདངས་སེར་པོར་འདོད་པའི་ཕྱིར་མི་བྱའོ། །ཁ་དོག་རྣམས་སུ་བྲི་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་དོག་དག་གོ། །མེ་ཏོག་མགོ་རྒྱན་ཕྲེང་བ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་ མེ་ཏོག་གང་ཡང་རུང་།སྐུད་པ་དག་དང་། ཤིང་བུ་དག་ལ་བརྒྱུས་པའི་ཕྲེང་བ་དག་གི་སེ་རལ་ཁ་ལ་སོགས་པར་མི་གདགས་སོ། །བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་གྱིས་གདགས་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་ལ་གནས་པས། འདི་དག་གདགས་པར་མི་བྱའོ། །གསེར་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གསེར་དངུལ་ལ་སོགས་པའི་སོར་གདུབ་དང་།རྣ་ཆ་དང་། མགོ་རྒྱན་དང་། དཔུང་རྒྱན་དག་གིས་བདག་བརྒྱན་པར་མི་བྱའོ། །དུད་པ་ལ་སོགས་མིག་སྨན་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལི་ཁྲི་དང་མཚལ་ལ་སོགས་པ་མིག་སྨན་རྣམས་ཀྱིས། མིག་མི་ན་བར་མི་བསྐུའོ། །འདི་ཡན་ཆད་དགེ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་ཚིགས་ བཅུའི་དངོས་པོ་ལས་བདུན་ནི་འདས།ད་ནི་བརྒྱད་པ་ལ་བབ་སྟེ། བླ་མའི་ཁྲི་ལ་མི་འདུག་པ་འཆད་དེ། ཤིང་ཁྲི་ཁྲུ་གང་མཐོ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྲིའམ་སྟེགས་བུ་ཁྲུ་གང་ཡན་ཆད་ལས་མཐོ་བ་དག་གོ། །བ་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་སོ་ལས་བྱས་པའི་ཁྲི་དག་གོ། །ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་ལ་ སོགས་པའོ།།བརྒྱན་པའི་ཁྲི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་དང་། གསེར་དངུལ་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པའི་ཁྲིའོ།

那麼如所說的是什麼呢？‘酒是表示九種過失，由於習氣遮蔽而使瑜伽修行退失。‘因為有此禁止，所以要記住這個教誨。‘飲酒會使過失增長’，這是說不僅僅是飲酒會醉，其他過失也會增多，即使是一點點酒也不能喝。因此，連對酒的一點點貪戀都不應有，更何況大量飲酒。 從這裡往下是沙彌十戒的內容，前五條已經講過。現在講第六條，即不歌舞。‘歌舞以及樂器等’，是說要守護一切樂器用具和演奏行為，自己不做，也不讓他人做。爲了自己聽而在三寶面前也不能讓人演奏。雖然不是爲了自己聽，但爲了供養三寶則無過失。敲鐘和為三寶供養則無過失。 像鳥入水那樣的各種戲水遊戲也不應做。不會游泳的話，可以在僻靜處學習，或遵醫囑，作為藥物治療在水中游泳則無過失。一切歌聲都不應唱。講經、讀誦以及讚頌三寶時的吟誦則無過失。持戒者不應做。 十戒內容至此已講了六條。現在講第七條，即不塗抹香料。‘身體不塗抹香料’，是說身體不能塗抹任何香料。爲了使身體光澤好看和芳香而塗抹。衣服等也不能塗抹。為什麼呢？因為這些也是對輪迴生起貪著的原因。‘檀香等不得塗抹’，是說調製的香料等不能塗抹在身上。 ‘鬱金、藏紅花等’，是說爲了使膚色發黃而使用鬱金等是不應該的。‘不得畫各種顏色’，是說黃色等各種顏色。‘花冠頭飾花鬘等’，是說任何花朵，用線或木條串成的花鬘等不得戴在髮辮等處。‘修行者不應佩戴’，是說持戒者不應佩戴這些。 ‘以金等’，是說不得用金銀等製成的戒指、耳環、頭飾、臂環等來裝飾自己。‘煙墨等眼藥’，是說沒有眼病時不得塗抹紅花、硃砂等眼藥。至此沙彌十戒內容已講了七條。 現在講第八條，即不坐上師的座位。‘高一肘的木座’，是說座位或凳子高出一肘以上的。‘象牙’是指用象牙製成的座位。‘等’是指寶物等。‘裝飾的座位’是指用各種寶物、金銀等裝飾的座位。

།དམའ་ཡང་ཉལ་ཁྲི་བཟང་པོ་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་སོ་དང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པས་བརྒྱན་པའི་ཁྲི་ཁྲུ་གང་དུ་མ་ཕྱིན་ཀྱང་། དེ་ཉིད་རིན་པོ་ཆེའི་ཡིན་པས་དམའ་ཡང་ཉེས་ པའོ།།ཆོས་འཆད་པ་དང་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་ལ་གནང་ངོ་། །ཉལ་ལ་སོགས་པ་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་འཆད་པའི་ལྷའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པའི་ཚེ། རིན་པོ་ཆེ་འབའ་ཞིག་སྤྱོད་པ་དང་། གཞན་ཡང་རིན་པོ་ཆེ་འབའ་ཞིག་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་ན་ནི་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་ཁྲི་ལ་ཉལ་ཞིང་འདུག་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དོ། ། ཆོས་འཆད་པའི་ཚེ་ན་ཁྲི་མཐོན་པོ་ལ་འདུག་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དོ། །གླུ་གར་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བོན་སྨྲང་དང་། སྒྲུང་གཏམ་དང་། རྩེད་མོ་དང་། འབོད་པ་དག་བསྡུའོ། །བསྟན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླུ་གར་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་འདོད་པའོ། །གང་ལས་དྲེགས་པ་སྐྱེ་འགྱུར་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་སྨྲས་པ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱགས་པས་དང་དྲེགས་པས་ཏྲོག་ཏྲོག་པོར་འགྱུར་བས། དྲེགས་པའི་ཡན་ལག་སྤངས་ནས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་དྲེགས་པའི་རྐྱེན་དུ་གྱུར་བ་དེ་དག་སྤངས་ནས། བརྟུལ་ཞུགས་གནས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ སྟེ།བསླབ་པ་ལ་གནས་ཞེའམ་སྡོམ་པ་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡན་ཆད་དུ་དགེ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་ཚིགས་བཅུའི་དངོས་ལས་བརྒྱད་ནི་འདས། ད་ནི་དགུ་པ་ལ་བབ་སྟེ། ཉི་མ་ཕྱེད་མན་ཆད་ཟས་མི་བཟའ་བ་འཆད་དེ། ཉི་མ་ཕྱེད་མཚམས་མན་ཆད་ནས། །སྐྱ་རེངས་མ་ཤར་དུས་ མིན་ཏེ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱ་རེངས་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྔོ་རེང་དང་། སེར་རེང་དང་། དམར་རེང་ངོ་། །དེ་ལ་སེར་རེང་མེད་པའི་ཚད་ཀྱིས་བཟུང་སྟེ། དེ་ནི་རྒྱལ་བས་དུས་མིན་གསུངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་མ་ཕྱེད་མན་ཆད་ནས་སྐྱ་རེངས་མ་ཤར་གྱི་བར་དུ་ཁ་ཟས་བཟའ་བའི་དུས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདུད་ བཞི་ལས་རྒྱལ་བའི་རྒྱལ་བས་གསུངས་སོ།།སྡོམ་ཅན་གྱིས་ནི་དེར་མི་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་ལ་གནས་པས་དུས་མ་ཡིན་པ་དེར་བཟའ་བ་ལྔ་དང་བཅའ་བ་ལྔ་དག་མི་བཟའོ། །སྐྱ་རེངས་ཤར་ནས་ཕྱེད་ཀྱི་བར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གང་དག་ཏུ་བཟའ་ཞེ་ན། སྐྱ་རེངས་ཤར་ནས་ཉི་མ་ཕྱེད་ཀྱི་ བར་དུ་བཟའོ།།དེ་ཡི་སྐབས་སུ་ཟོས་ནས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་གིས་ཀྱང་དུས་སུ་ཟོས་པར་ཤེས་པ་དང་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་བདག་ཤེས་པའི་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བཟའ་བའི་དུས་སུ་ཟོས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྐྱ་རེངས་ཤར་ནས་ཉི་མ་ ཕྱེད་ཕྱེད་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་ཡིན་ལ།དུས་ཡིན་པར་ཡང་འདུ་ཤེས་ཡོད་བཞིན་དུ་ཟོས་པ་ནི་བཟའ་བའི་དུས་སུ་ཟོས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །དུས་མིན་དུས་སུ་འདུ་ཤེས་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་མ་ཕྱེད་ཙམ་ཕན་ཆད་ནས་སྐྱ་རེངས་མ་ཤར་གྱི་བར་དུ་བཟའ་བའི་དུས་མ་ཡིན་པ་ལ་དུས་སོ་ཞེས་འདུ་ཤེས་པར་བྱས་ ནས་ནམ་ཡང་བཟའ་བར་མི་བྱ་སྟེ།དུས་མ་ཡིན་པ་ལ་འདུ་ཤེས་སོ་ཞེས་འདུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས། ནམ་ཡང་བཟའ་བ་ལྔ་དང་བཅའ་བ་ལྔ་དག་བཟའ་བར་མི་བྱའོ། །སྨན་པས་ཉོན་མོངས་བསྒོ་ནས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ན་བའི་རྐྱེན་ཅིག་གིས་ཉི་མ་ཕྱེད་མན་ཆད་ནས་སྐྱ་རེངས་མ་ཤར་གྱི་བར་དུ་བཟའ་བའི་ དུས་མ་ཡིན་པའི་ཚེ།སྨན་དཔྱད་ཀྱིས་དེར་ཁ་ཟས་མ་ཟོས་ན་ཉེན་ཆེད་པོར་འགྱུར་གྱིས་ཁ་ཟས་ཟོ་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་ན། ནད་པས་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

‘雖然低矮但勝過好床榻’這句話是說，即使沒有到達用象牙和珍寶等裝飾的一肘高的座位，因為那是珍寶所制，雖然低矮也無過失。講經和唸誦時是允許的。不可睡臥等。這是說當去到講經的天界時，若是全部使用珍寶，以及其他完全使用珍寶的地方，即使睡臥在珍寶等座位上也無過失。講經時即使坐在高座上也無過失。 ‘歌舞等’是指苯教言論、故事、遊戲和呼喊等。‘表演’是指自己想要的歌舞等。‘從中生起傲慢’是指依靠前面所說那些而變得驕傲和傲慢。‘斷除傲慢支分后’是指斷除那些成為傲慢因緣的事物后。‘稱為住于律儀’即是說住于學處或具足戒律。 到此為止已經講了沙彌十戒的實際內容中的八條，現在輪到第九條，即解說過午不食。‘從日中時分以後，至黎明未現是非時’，這是說黎明有三種：青曉、黃曉和紅曉。以無黃曉的標準來判定，‘勝者說此為非時’，是指從日中以後到黎明未現期間不是進食的時間，這是戰勝四魔的勝者所說。 ‘持戒者不應于彼時進食’是指住于學處者在非時不應食用五種正食和五種助食。‘從黎明至中午之間’是說在什麼時候可以進食呢？從黎明出現到日中之間可以進食。‘于其時間食用后’是說，自己也知道是在適時進食並且住于戒律中的意思。與此相反則不是自知的戒律。 ‘于食用時間進食’是說如此從黎明出現到日中之間，且在知道是時間的情況下進食，稱為于食用時間進食。‘非時認為是時’是說從日中以後到黎明未現期間是非食時，認為是時而進食是不應該的。即使認為非時是適時，也永遠不應食用五種正食和五種助食。 ‘醫生告知煩惱后’是說因病緣故，在從日中以後到黎明未現的非食時期間，如果醫生告知說不進食的話會有大危險，應該進食，那麼病人不會有過失。

།འདི་མན་ཆད་ནི་དགེ་ཚུལ་བའི་བསླབ་ཚིགས་བཅུའི་དངོས་པོ་ལས་དགུ་ནི་འདས། ད་ནི་བཅུ་ལ་བབ་སྟེ། གསེར་དངུལ་ལ་མི་རེག་པ་འཆད་ དོ།།ས་ལེ་སྦྲམ་ནི་གསེར་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་གར་ལས་གཟུགས་དངུལ་ཅན་ཞས་བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ། གསེར་དངུལ་ཞེས་བྱ་བ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། དངུལ་ཞེས་བྱ་བ་དངུལ་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །སྦྱིན་བདག་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་གསེར་དངུལ་ཡིན་ པ་བདག་གི་འདུ་ཤེས་པ་ལ་ཉེས་པར་མ་གྱུར་ཏེ།དེ་བས་ན་སྦྱིན་བདག་གིས་ཡིན་པས་རྒྱལ་པོའམ་དད་པའི་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པས་བྱིན་ན། བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་གྱིས་མི་བླང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་སྟེ། བསླབ་པ་ལ་གནས་པའི་སྡོམ་པ་ཅན་གྱིས་སོ། །བདག་གིས་རུང་བ་མ་ཡིན་འདིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། གསེར་དངུལ་དེ་དག་དགེ་ཚུལ་གྱིས་བཟུང་བར་མ་བརྟགས་པ་ཡིན་པས་ན་གསེར་དངུལ་འདིས་རུང་བའི་དངོས་པོ་བཙལ་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལྷུང་བཟེད་དམ་ཆོས་གོས་སམ་སྨན་དག་ཏུ་བསྒྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་མངོན་པར་བསམས་ནས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་སྨྲས་པ་ལྟར བསམ་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱས་ནས།དེ་ནས་གཞན་ཞིག་ལེན་དུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནས་གདོད་གཡོག་གམ་སྐྱེ་བོ་དག་ལེན་དུ་གཞུག་གོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཆེད་ཀ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་གསེར་དངུལ་གྱིས་མཆོད་པ་ལ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཚངས་ པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱི།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་དང་དགེ་ཚུལ་གྲོགས་པོ་དག་གི་སྟེ། མདོར་ན་བདག་གིས་མ་ཡིན་པའི། །གསེར་དང་དངུལ་ལ་རེག་གྱུར་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་དག་བསྡུས་ཏེ། དེ་དག་ལ་བདག་གིས་རེག་ཅིང་བཟུང་ཡང་། ཉེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་སྟེ།བསླབ་པ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་མན་ཆད་ནི་དགེ་ཚུལ་དང་། བླ་མ་དང་། འོག་མའི་ཁྱད་པར་དང་རིམ་པར་སྟོན་ཏོ། །འདོད་པས་བར་དུ་གཅོད་བྱེད་ཅེས། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེ། །བར་དུ་གཅོད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས། །དགེ་ཚུལ་གཏི་མུག་མ་སྨྲ་ཤིག་། ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡེ་བཅས་པའི་དགེ་ཚུལ་ཀཎྜ་ཀ་དང་མ་ཧཱ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཡོད་དེ། དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་ལས་བཅས་ཏེ། དགེ་ཚུལ་བག་མེད་པ་བྱུང་རྒྱལ་དུ་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར། འདོད་པ་དེ་དག་བར་དུ་སྤྱད་ཀྱང་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་དང་ཐར་བར་འགྱུར་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་བྱེད ཅེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དེ་སྤྱད་ཀྱང་།དག་པ་སྤྱོད་པ་དང་ཐར་པར་འགྱུར་བ་དག་གི་བར་ཆད་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །དགེ་ཚུལ་ཞེས་དགེ་ཚུལ་གཏི་མུག་པ་དག་ལ་མ་སྨྲ་ཤིག་།དེ་སྐད་སྨྲས་ན་དགེ་འདུན་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་ཚུལ་གྱིས་ གོང་མ་སྐད་དུ་སྨྲས་ན།དེ་ནི་དགེ་འདུན་གྱིས། ལོངས་སྤྱོད་ཀུན་དང་ཕྲལ་ནས་ནི། །ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དང་། ཟང་ཟིང་གི་ལོངས་སྤྱོད་དང་བྲལ་ནས། གཙུག་ལག་ཁང་ནས་བསྐྲད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ནང་ནས་གཎྜཱི་བརྡུངས་ཏེ། མཚམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་དུ་ ཕྱུང་སྟེ་བསྐྲད་པའོ།།དེ་ནས་རོ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཉམས་པའམ་ཞིག་པས་དགེ་ཚུལ་དེ་རོ་དང་འདྲ་སྟེ་ཇི་ལྟར་རོ་ལ་ཡོན་ཏན་མེད་པ་བཞིན་དུ། དེ་ཡང་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཉམས་པས་རོ་དང་འདྲའོ། །ཡང་ན་རོ་དང་འདྲ་བར་བྱས་ནས་བསྐྲད་ཅེས་འབྱུང་བས་ན། ཤི་བའི་གཎྜཱི་བརྡུངས་ཏེ་བསྐྲད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕྱར་དང་རྟ་གད་བྱེད་ལ་སོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སེམས་མི་གནས་ཤིང་། སྔོན་དགོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དག་དྲན་ནམ་འཕྱར་རམ་གཡེང་བ་ལ་སོགས་པ་མི་བྱའོ།

從這裡往下是沙彌十戒的內容，前面已經講了九條，現在講到第十條，即不觸控金銀。 ‘薩勒占’是金子的意思，這是從印度語’具銀相’而來，金銀按照順序配對，‘銀’就是指銀子。 ‘施主們給予’是指，對於自己的金銀，如果沒有認為是自己的想法就不會有過失，因此是施主的，如果國王或者有信仰的婆羅門等人給予，持戒者不應接受。即守持戒律的持戒者。 ‘自己不應該用這個’是指，沙彌不應該執取金銀，不應該想著用這金銀來尋求合適的物品，即轉換成缽或法衣或藥品。 ‘如此思維后’是指如前所說那樣，生起這樣的想法后。‘然後讓他人接受’是指然後讓僕人或其他人接受。 ‘爲了三寶’是指用金銀供養三寶是沒有過失的。 ‘同梵行者’是指比丘和沙彌道友等。 ‘總之，雖然觸控非己所有的金銀’是指包括珍寶等，雖然自己觸控和執取這些，也不會有過失，即不會破壞戒律。 從這裡往下是說明沙彌與上師和下位的差別與次第。 ‘佛說欲為障礙事，沙彌愚癡莫說非障礙’是指有兩個破戒的沙彌迦旃陀迦和摩訶，他們這樣說后而制定，有些放逸沙彌隨意說：‘雖然享受這些慾望，也不會障礙修善和解脫’，如來正等正覺佛陀所說的這些，雖然享用也不會成為清凈行和解脫的障礙。不要對愚癡的沙彌這樣說。 ‘如果這樣說，僧團會’是指如果沙彌說了上述的話，僧團會’斷除一切受用’，即斷除法的受用和財物的受用，‘驅逐出寺院’是指在寺院內敲響犍稚，驅逐到界外。 ‘之後如同屍體’是指由於善法衰敗或毀壞，那個沙彌如同屍體，就像屍體沒有功德一樣，他也因為善法衰敗而如同屍體。或者說成為如同屍體般被驅逐，因為敲響死亡的犍稚而驅逐。 ‘輕浮和嬉笑等’是指心不住于善法，想起以前的笑等行為而輕浮或散亂等，不應該做這些。

།བླ་མ་དང་དགེ་འདུན་གྱི་མདུན་དུ་རྟ་གད་ལ་སོགས་པ་རྩེད མོའི་བག་མི་བྱའོ།།འཆི་བར་བསམས་ཤིང་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་གང་ལ་བསམ་སྟེ་མི་བྱ་ཞེ་ན། འཆི་བ་ལ་བསམས་ནས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་མ་སྟེ། དགེ་ཚུལ་དག་སྐད་ཅིག་མ་ལ་འཆི་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་ཡང་མི་རྟག་པ་ཆེན་པོ་འཆི་བ་དེ་འུ་རེ་འོང་སྟེ། ཇི་ཙམ་ན་འང་བ་གཏོལ་མེད་པས་བསོད་ནམས་མ་བསགས་པར་འཆི་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་དེ་ལྟ་བུར་བསམས་ནས་མི་བྱའོ། །གླལ་ཚེ་ལག་པས་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་དགེ་སྦྱོང་ཞིག་ཁ་གླལ་བའི་ཚེ་ན་གཅིག་གིས་དེར་ཕོ་མཚན་བཅུག་པ་ལས་བཅས་པ་ལྟ་བུའོ། །དགེ་ཚུལ་ལ་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་དུ་འདུག་གམ་བླ མའི་ཚེ་གླལ་བྲོ་ན་ཁ་མི་གདོང་ཞིང་དགབ་པར་བྱའོ།།སྒྲེགས་པ་ནི་དྲི་ང་བའི་ཕྱིར་ཁ་དགབ་པར་བྱའོ། །སོགས་པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོས་དག་གི་མཐའ་འམ། ལོ་མ་དག་གིས། ཁ་དགབ་པར་ཡང་ནན་ཏན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རིམ་གྲོ་དང་ནན་ཏན་དག་བྱའོ། །རྒན་ལ་སྦྲིད་བྱུང་ཕྱག་བྱ་སྟེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་མའམ་གོང་མའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏེ། བདག་པས་རྒན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་དགེ་ཚུལ་དང་། དགེ་སློང་གང་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་དག་སྦྲིད་པ་བྱུང་ནས་ཕྱག་བྱའོ། །གཞོན་ལ་ནད་མེད་གྱུར་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་པས་ཁྲིམས་ཀྱིས་གཞོན་པ་ལ་སྦྲིད་པ་བྱུང་ན་ནི་ནད་མེད་གྱུར་ཅེས་བྱའོ། ། ཁྱིམ་པའི་སྦྲིད་པ་བྱུང་བ་ལ། །ཡུན་རིངས་སོས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ་དག་ལ་སྦྲིད་པ་བྱུང་ན་ཡུན་དུ་འཚོ་བར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་བྱའོ། །བླ་མ་རྣམས་ཀྱི་མདུན་དག་ཏུ། །སྣབས་དང་མཆིལ་མ་མི་འདོར་ཞིང་། །སོ་ཤིང་བཅའ་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁན་པོ་དང སློབ་དཔོན་བདག་པས་རྒན་པ་དང་།མཆོད་རྟེན་དག་གི་མདུན་དག་ཏུ་སྣབས་དང་མཆིལ་མ་དང་སོ་ཤིང་བཅའ་བ་དང་། འཁྲུལ་པའི་བག་ཐམས་ཅད་མི་འདོར་རོ། །ས་གཞན་དུ་མཆིལ་མ་འདོར་ན་ཡང་སེ་གོལ་བརྡབས་ཏེ་དོར་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་སྟན་ལ་མི་འདུག་གོ། །བླ་མ་དག་ འཆག་གམ་འགྲོ་བའི་མདུན་དུ་སྟན་ལ་འདུག་པར་མི་བྱའོ།།མདུན་ན་འཆག་པར་མི་བྱ་ཞིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་འཆད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚེ་དེ་དག་གི་མདུན་དུ་འཆག་པར་མི་བྱའོ། །ཁྱེད་རེངས་སུ་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤམ་ཐབས་འབའ་ཞིག་གོན། ཆོས་གོས་མ་གྱོན་ པར་འདུག་པར་མི་བྱའོ།།རྒན་ལ་སོགས་པ་སྡོམ་ཅན་གྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་བདག་པས་གཞོན་པ་ལ་ཡང་ཡོན་ཏན་ཆེ་བ་མཁས་ཤིང་མང་ལ་ཡོན་ཏན་གྱིས་བརྒྱན་པ་ལ། གུས་བཅས་ཞེ་སར་བཅས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུད་པ་དང་། གུས་པ་དང་། ཕྱག་ བཅལ་བ་དང་།རྗེ་ས་བྱའོ། །ལག་པ་དག་པར་བསྙལ་ནས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་སྔར་ལག་པ་དྲི་མ་མེད་པར་ནན་ཏན་དུ་བསྙལ་ནས། བུམ་པ་ལ་སོགས་རྡུལ་མེད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྫ་མ་ལ་སོགས་པ་ཆུ་སྣོད་ཆེ་ཆུང་ཀུན་རྡུལ་དང་དྲི་མ་དག་མེད་པར་བྱས་ནས་སོ། །ཆུ་ཡང་ཡོངས་ སུ་བཙགས་ནས་སུ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་པའི་དོན་དུ་ཆུ་ཀུན་བཙགས་ཏེ། ལ་ལ་མ་བཙགས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་བཙགས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བརྟགས་ཏེ་རུང་ན་བླང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་བཙགས་པ་འབའ་ཞིག་གིས་མི་ཆོག་གོ། །ཡིད་ཆེས་པར་བརྟགས་ ཏེ་སེམས་ཅན་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཆུ་དེ་ནི་རུང་བྱའོ།།གནས་མ་བཅས་པར་གནས་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁན་པོ་དག་མེད་ན་ཡང་བདག་གར་འོངས་པའི་གནས་དེ་ན། དགེ་སློང་ཡོན་ཏན་ཅན་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་མཁས་པ་དགེ་སྦྱོང་འཆོས་ཤིང་འདུལ་ནུས་པ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་སྟེ་གནས་པར་ བྱའོ།

不應在上師和僧眾面前玩耍馬等遊戲。 思維死亡而不做。這是說考慮什麼因緣而不做呢？是思維死亡。為什麼呢？因為是剎那無常，如說沙彌們剎那即死。 再者，死亡這個大無常必定會來，不知何時會來，若未積累福德而死則不應理，應如是思維而不做。 關於打哈欠用手遮，是因從前有一位修行者打哈欠時，有人將男根放入其口中而制定的學處。沙彌在僧眾中或上師前打哈欠時，不應張口而應遮蓋。 打噴嚏因有異味故應遮蓋。 所謂’等’是指用衣角或樹葉遮蓋。應當謹慎遮蓋，即應恭敬謹慎。 年長者打噴嚏應頂禮，是說對上師或長輩的區別，若是比自己年長的沙彌或比丘，他們打噴嚏后應頂禮。 對年輕者應說’愿無病’，是說對比自己戒臘小的人打噴嚏時應說’愿無病’。 對在家人打噴嚏，應說’愿長壽’，是說對在家男女打噴嚏時應說’愿你長壽’。 在諸上師面前，不應吐痰和唾液，也不應嚼楊枝。是說在和尚、阿阇黎、長輩及佛塔前不應吐痰、唾液、嚼楊枝及一切放逸行為。在其他地方吐唾液時也應打響指后再吐。 同樣不應坐在座位上。不應在上師行走時坐在其前方的座位上。 不應在前行走，是說說法等時不應在他們前面行走。 也不應赤身露體，是說不應只穿下裙而不穿法衣。 對年長等持戒者，是說對和尚、阿阇黎，乃至比自己年輕但具有廣大智慧、學識淵博、具足功德者， 應當恭敬有禮節，是說應當恭敬、尊重、頂禮、尊敬。 洗凈雙手后，是說自己首先要認真將手洗凈無垢， 應使瓶等無塵，是說應使瓷罐等大小水器皆無塵垢。 水也應當過濾，是說爲了所需將所有水都過濾，不是隻過濾一部分，意思是要全部過濾。 觀察適合后取用，是說不是僅僅過濾水就夠了，要確信觀察后無有生命的水才可用。 未請依止不應住，是說即使沒有和尚，在自己所到之處，也應請求具德比丘、通達律法、能調伏沙門者為依止而住。

།དགེ་འདུན་མལ་ཆ་ལ་སོགས་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་འདུན་གྱི་སྔས་དང་གློ་གནས་དགབ་པ་དང་། འོག་ཏུ་གདིང་བ་དག་བསྡུའོ། །དྲན་པ་མེད་པར་འདུག་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་གོང་བཞིན་དུ་སྤྱད་དུ་མི་རུང་སྟེ། མཐའ་ལ་གཞར་ཡང་ཅི་ནས་ཀྱང་དགེ་འདུན་གྱི་མལ་ཆ་དག་ལ་ མི་གནོད་པ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་ནས་འདུག་པར་བྱའོ།།སྔོན་དགེ་སྦྱོང་རྒྱབ་ནག་ལྟར་གདིང་བ་མེད་པར་དགེ་འདུན་གྱི་མལ་ཆ་དང་སྟན་དག་ལ་ཤམ་ཐབས་རེག་པར་མི་བྱའོ། །དྲན་དང་ལྡན་ན་ཉེས་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་འདུན་གྱི་མལ་ཆ་དང་སྟན་དག་ལ་ཤམ་ཐབས་ཀྱིས་མི་རེག་པར་ འདུག་གོ།།དྲན་པ་དང་ལྡན་བཞིན་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ། །འདི་མན་ཆད་ནི་མཁན་པོ་དག་ལ་མ་ཞུས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་པ་སྟོན་ཏེ། སོ་བཀྲུ་བ་དང་ཆུ་བཏུང་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སོ་ཤིང་བཟའ་བ་དང་། བཀྲུ་བ་དང་། རྐང་ལག་བཀྲུ་བ་དང་། སྐོམ་ཆུ་བཏུང་བ་དང་། འདི་དག་ཞུ་མི་དགོས་སོ། །བཤང་ གཅི་བྱེད་དུ་འགྲོ་བ་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཆེ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བ་དག་གོ། །མཚམས་ནང་སྟོན་ལ་ཕྱག་བྱ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐུ་གཟུགས་དང་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་བྱའོ། །དེ་དག་མ་ཞུས་ཉེས་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་ཤིང་ཟ་བ་ནས་སྟོན་པའི་སྐུ་གཟུགས་དག་ལ་ཕྱག་བྱ་བའི་བར་དུ་མ་ཞུས་ཀྱང་ཉེས་པ་ མེད་དོ།།བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་གྱིས་བྱ་བ་གཞན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསླབ་པ་ལ་གནས་པས་གོང་དུ་མིང་སྨོས་པ་རྣམས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཞུའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཀྱིས་བསྡམས་པའི་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་རོ། །མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་ཕྱག་བྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ ནི་མཆོད་རྟེན་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཏོ།།མི་ཉལ་བྱས་ན་དེ་འོག་ཏུ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོད་ལ་དགེ་བ་ཁ་ཏོན་དག་བྱས་ནས། བླ་མའི་རྐང་བཀྲུས་བླ་མ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་དག་སྲོད་ལ་དགེ་བ་བྱས་ནས་ཉལ་བའི་ཚེ་དེ་དག་གི་རྐང་པ་དག་བཀྲུའོ། །བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་གྱིས་ཀུན་ཞུས་ཏེ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་ལ་གནས་པས་མལ་དག་བྱའོ། །རྐང་ལག་བཀྲུའོ། །སྲོད་ཐོ་རངས་ཀྱི་དགེ་བ་དག་འཚལ་ལོ་ཞེས་དེ་དག་ཀུན་ཞུའོ། །རྐང་པ་གཉིས་ཀ་བཀྲུས་ནས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྐང་བ་བཀྲུ་བར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་ཆ་སྨད་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན གཅིག་ལ་ཐུན་བཞིར་བགོས་པའི་ཐུན་དང་པོ་དང་ཐ་མ་གཉིས་སོ།།ཡང་ན་སྲོད་དང་ཐོ་རངས་གཉིས་སོ། །བསྒྲིམས་ཏེ་མི་ཉལ་བྱ་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟག་ཏུ་སྨོས་པ་དེ་དག་ལ་བསྒྲིམས་ཏེ་མི་ཉལ་བར་བགྱིའོ། །དེས་ནི་བདེན་པར་སྨྲ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཞུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ བསྒྲིམས་ཏེ་བྱས་ན་ནི་བརྫུན་དུ་མི་འགྱུར་གྱི།ཇི་སྐད་དུ་ཞུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མ་བྱས་ན་ཤེས་བཞིན་གྱི་བརྫུན་ཡང་བྱས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །ལྡང་དང་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་འདི་ཙམ་ན་ལྡང་ངོ་ཞེས་ནམ་གྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་སྣང་བར་བྱས་ནས། དེ་ཁོ་ནའི་དུས་སུ་སད་པར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ལྡང་དང་སྣང་བའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱའོ།།སེང་གེའི་ཉལ་ཐབས་བཞིན་དུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གཅན་གཟན་གྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་ལག་པ་གཡས་པ་འོག་ཏུ་བཅུག་སྟེ་ཉལ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ལག་པ་གཡས་པ་འགྲམ་པའི་འོག་ཏུ་བཅར་ཏེ། གཡས་ཕྱོགས་སུ་ཉལ་བའོ། །འདོད་ ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་དག་གི་གཡོན་ཕྱོགས་སུ་ཉལ་བས།འདོད་ཆགས་སྤང་བར་སྦྱོར་བ་ཀུན་གཡས་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཉལ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་དུའོ།

關於’僧眾臥具等’，是指僧眾的枕頭、墊子和鋪蓋等物。 ‘不可無正念而坐’，是指不可如前述之人那樣使用，總之要保持正念而坐，以免損壞僧眾臥具。 如同從前黑背沙門那樣，不可在沒有墊子的情況下讓下裙接觸僧眾臥具和坐墊。 ‘具正念則無過’，是指不讓下裙接觸僧眾臥具和坐墊而坐。具有正念者則無過失。 以下是說明即使不向親教師請示也無過失的情況：‘刷牙和飲水’，是指咬楊枝、漱口、洗手腳、飲用水等，這些不需請示。 ‘大小便’，是指外出大小便。 ‘界內禮敬佛像’，是指在界內禮拜佛像和佛塔。 ‘這些不請示無過’，是指從咬楊枝到禮拜佛像之間的事項，不請示也無過失。 ‘持戒者其他行為’，是指除了上述已提到的事項外，持戒者其他一切事項都要請示。這些都將成為意業的突吉羅罪。 ‘禮拜佛塔等’，是指禮拜佛塔等事。 ‘不睡后’，是指傍晚誦經等善行之後。 ‘洗上師足’，是指在親教師和阿阇黎傍晚行善後準備就寢時，要為他們洗腳。 ‘持戒者應全請示’，是指持戒者應請示整理臥具、洗手腳、傍晚和黎明的善行等一切事項。 ‘洗畢雙足’，是指要洗自己的雙腳。 ‘于夜初分末分’，是指將一夜分為四分時，指第一分和最後一分，或指傍晚和黎明兩個時分。 ‘應精進不睡’，是指對前述事項應精進不睡。 ‘應說實語’，是指如實請示后若能精進實行則不成妄語，如果未能按照請示去做則成為知而妄語之意。 ‘以起身光明想’，是指心中想著在某時分起身，於是在那個時刻醒來，為此要在心中憶持起身和光明之相。 ‘應如獅子臥法’，是指如同百獸之王獅子將右爪置於下方而臥那樣，將右手置於臉頰下，向右側而臥。因為貪慾者向左側而臥，為斷除貪慾者都向右側而臥，如同如來涅槃時的姿勢那樣。

།དྲན་དང་ལྡན་ཞིང་དགེ་རྒྱུད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་དྲན་པ་དང་ལྡན་པར་བྱས་ནས་ ཉལ་ཀར་ཡང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་།མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་རྒྱུན་དུ་བྱས་ནས་ཉལ་ན་རྨི་ལམ་ན་ཡང་དགེ་བ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་མྱུར་དུ་སད་ནས་ནི། །དེ་ལྟར་བྱས་ནས། ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་སྐད་ཞུས་པ་དང་། གོང་ དུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་མྱུར་ཟད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་འདོར་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། ཉོན་མོངས་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །ལས་ལས་ཀྱང་ཚེ་འབྱུང་ངོ་། །ཚེ་ལས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ཡང་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་ལགས་ ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་དུག་ཟད་པར་བྱ་བ་ཆེད་ཆེའོ། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་འགྱུར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དག་བྱང་ཆུབ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་དག་དམ་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་དག་ལ་ནི་མི་བྱའོ། །བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ལ་དམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ ལ་བྱང་ཆུབ་གོང་མར་བསྒྲུབས་སོ།།མ་ནུས་ན་ཞར་ལ་འགྲུབ་པས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལ། དེ་ལྟར་བསྒྲིམས་དང་ལྡན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་ལམ་གདབ་པ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་ཚུལ་གྱི་བྱ་བ་རྫོགས་སོ།

‘具有正念且行善’這句話的意思是，保持正念后，睡覺時也要以三寶和八大佛塔等善行為相續而入睡，這樣即使在夢中也會行善。 ‘如是迅速醒來后，如教所說而行持’這句話的意思是，要如所請問的和前面所教導的那樣去做。 ‘如何令煩惱速盡及’這句話的意思是，如果問為什麼要捨棄這些，是因為從煩惱中生起。從業中也生起壽命，從壽命中也生起煩惱，因為緣起也是如此的道理。因此，滅盡煩惱之毒是非常重要的。 ‘獲得殊勝菩提果’這句話的意思是，雖然聲聞的菩提也是菩提，但因為那些不是殊勝的，所以不在那些上用功。無上正等正覺稱為殊勝。對此要修習上等菩提。如果不能，也會隨之成就而獲得無上菩提，‘如是當具精進力’這句話的意思是要具足發願。 有部宗的沙彌行為至此圓滿。