d4114律分別釋義調伏天 勝友 龍幢c3.5s｜d4114律分別釋義調伏天 勝友 龍幢c3.5s（續3）

།འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ ལས་སྐྱེས་པའི་ཕུང་པོ་དག་གོ།།སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་བར་མ་ལ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ཉེ་བར་བསགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བ་དག་གོ། །ཚེ་ཕྱི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་དང་པོའི་སྲིད་པའོ། །ཡང་ན་འགྲོ་བ་ནི་བར་མ་དོའི་སྲིད་ པའོ།།སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པའོ། །ཚེ་ཕྱི་མའི་དུས་དང་པོའི་སྲིད་པ་ལ་སོགས་པ་དུས་ཕྱི་མའོ། །ཆུ་ཇི་ལྟར་བ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་སྟེ། དེ་ནི་ཐད་ཀར་འགྲོ་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཁོམ་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བའི་སྐབས་མེད་པའོ།།ཆགས་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེའོ། །ཞི་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །བསྟེན་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་དཀའ་བའོ། །བཟོད་པར་དཀའ་བ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྣག་པར་མི་ནུས་པའོ།།ལས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་འགྲོ་བ་སྟེ། ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཉོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སོ། །ལེགས་པར་ཡིད་ལ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་སོ། །རབ་ཏུ་ཡིད་ལ་གྱིས་ཤིག་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་སོ།།བསྐལ་བ་ཆེན་པོ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐལ་བ་མཛེས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ལྔ་བརྒྱ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྲང་སྲོང་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲང་སྲོང་གི་གནས་ཀྱི་མིང་ངོ་། །རི་དྭགས་ཀྱི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་དྭགས་ཀྱི་ཚལ་ལོ། །འབྱོར་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དབྱིག་དང་གསེར་ལ་སོགས་པས་སོ།།རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པས་སོ། །བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་མེད་པས་སོ། །ལོ་ལེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་མང་བས་སོ། །སྐྱེ་བོ་དང་མི་མང་པོས་གང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དང་མ་ནིང་། དང་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་དང་རྔ་མོ་ལ་སོགས་པས་གང་བའོ། །ཐབ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡུལ་འཁོར་དང་འཁོན་པའོ། །འཐབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཡུལ་འཁོར་དང་འཁོན་པའོ། །ཕྱི་དགྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་དམག་ཚོགས་ཀྱིས་བྱས་པའི་འཁྲུག་པའོ། །ནང་འཁྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང གི་དམག་ཚོགས་ཀྱིས་བྱས་པའི་འཁྲུག་པའོ།།ཆོམ་རྐུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོན་ཅན་ནོ། །མུ་གེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དཀོན་པའོ། །ནད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡམས་ཀྱི་ནད་ལ་སོགས་པའོ། །སཱ་ལུའི་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་སཱ་ལུའི་ཞིང་གི་ཚར་རོ། །བུ་རམ་ཤིང་གི་ཕྲེང་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཞིང་གི་ཚར་རོ།།ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པས་རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་བྱེད་དུ་བཅུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རིགས་པའི་ཆད་ པ་ལ་སོགས་པས་སྐྱེ་བོ་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པས་བློན་པོའི་ཚོགས་རྣམས་རྒྱལ་སྲིད་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ཡིན་ནོ།།ཤེད་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲམ་ཟེ་གཞོན་ནུའོ། །གསང་ཚིག་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཏེ། གསང་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིག་བྱེད་དང་གསང་སྔགས་སོ། །གསང་ཚིག་ཚོལ་བ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བྱ་བས་སོ།།རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་བརྗོད་ཀྱི་རིག་བྱེད་དང་། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་རིག་བྱེད་དང་། སྙན་ཚིག་གི་རིག་བྱེད་དང་། སྲིད་སྲུང་གི་རིག་བྱེད་དོ། །རིག་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྡ་སྤྲོད་པ་དང་སྐར་མའི་བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པའོ།

‘眾生’是指由異熟業所生的諸蘊。 ‘出生’是指中有等善染污業所生、積集所生以及等流所生。 ‘後世’是指初有。 或者說眾生是中有，出生是生有，後世是初有等后時。 ‘如水流’是指隨水流，這是爲了遮止直行。 ‘無暇’是指無見諦機會。 ‘離貪’是指完全斷除。 ‘寂靜’是指遠離貪等過失。 ‘難侍’是指難以降伏。 ‘難忍’是指不能忍受。 ‘業行’是指業的流轉，即業的差別之意。 ‘聽’是指以耳識。 ‘善作意’是指以相續體驗。 ‘極作意’是指以明顯體驗。 ‘賢劫’是指美好的大劫，因為有五百佛出世。 ‘仙人論’是仙人住處的名稱。 ‘鹿野苑’是鹿園。 ‘富足’是指以財寶黃金等。 ‘廣大’是指以村鎮城市等。 ‘安樂’是指無害。 ‘豐收’是指飲食豐富。 ‘人民眾多’是指充滿男女黃門及象馬騾等。 ‘外爭’是指與他國爭鬥。 ‘內爭’是指與本國爭鬥。 ‘外敵’是指他方軍隊所為之戰。 ‘內亂’是指自方軍隊所為之戰。 ‘盜賊’是指奸詐者。 ‘饑荒’是指飲食稀少。 ‘疾病’是指瘟疫等病。 ‘稻行’是指稻田之列。 ‘甘蔗行’是指甘蔗田之列。 ‘具法’是指行持佈施持戒等法。 ‘法王’是指以正理獲得王位。 ‘令行法政’是指不以非理懲罰等損害眾生而令諸大臣行政。 ‘青年’是指年輕婆羅門。 ‘欲密語’是指以心，密語即吠陀和密咒。 ‘求密語’是指以行。 ‘吠陀’是指梨俱吠陀、夜柔吠陀、沙摩吠陀、阿闥婆吠陀。 ‘吠陀支分’是指聲明學和星相等論。

།ཕ་རོལ་དུ་སོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མཁས་པའོ།།སྟོན་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའོ། །ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྒོད་པའོ། །སྤྱོད་ལམ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་ལུགས་ཀྱིའོ། །ཞབས་ཀྱི་སྲིད་ཞུ་བགྱིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པ་བྱེད་པར་རོ། །ཆུ་ངོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་འགྲམ་མོ། །ཉེ་རེག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆུས་ཁྲུས་བྱས་པ་ དང་།སྦྱིན་བླུགས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་སོ། །ཡམ་སྲེག་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་སྲེག་བྱ་བའི་བུད་ཤིང་ངོ་། །ཀུད་སའི་རིགས་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཀྱི་སྒྲ་སྟེ། དྲང་སྲོང་ཀུད་ས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་རྒྱུད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུབ་པའོ། །སྐྱེ་བོ་ མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་མཛངས་པའོ།།ཁ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་འགྲུབ་པའོ། །བསོད་ནམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་འགྲུབ་པའོ། །བཀྲ་ཤིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་ཉམས་པར་བྱེད་པའོ། །གཙང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་དབེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཙང་བ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སུ་ གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།གཙང་བའི་དངོས་པོ་ནི་གཙང་བ་ཉིད་དེ། དེའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཡུལ་དུ་གྲགས་པའོ། །འགྲམ་གཉིས་ན་རླན་འཕྱོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོགས་གཉིས་ཀྱི་མུ་གཉིས་ཀ་ནས་ཆུའི་དབྱིངས་ཀྱིས་གང་བའོ། །ཆུ་དགུར་བཅོ་བརྒྱད་འབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱ་གྱུར་ འབེབས་པའི་གླིང་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ཡུལ་ལོ།།སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉེན་པར་སྨྲ་བའོ། །ས་དང་ས་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཉིད་དོ། །མཛེས་པ་མཛེས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཟང་པོ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་སོ། །སློབ་མ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་ པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་མ་དགའ་བའོ།།འཁོར་ཉུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོག་འཁོར་ཉུང་བ་དག་གོ། །གཡང་གཞི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རི་དྭགས་ལ་སོགས་པའི་པགས་པ་དག་གོ། །བླུགས་གཟར་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་སྲེག་རྒྱུ་ལྡུགས་པར་བྱེད་པའི་གཟར་བུ་མུ་བ་རིང་པོའོ། །དགང་ གཟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་སྲེག་རྒྱུས་དགང་བར་བྱ་བའི་གཟར་བུ་ཆེན་པོའོ།།རྒོལ་བའི་ཤིང་རྟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བ་ཚར་གཅོད་པ་དག་གིས་དྲང་བར་བྱ་བའི་ཤིང་རྟའོ། །དབྱེ་ཚོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོའི་གནས་མེད་པའི་དབྱེ་བ་སྟོང་པར་ཉོ་ཚོང་བྱེད་པའི་གནས་སོ། །ཚོང་རྡལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོའི་གནས་ མེད་པ་ཆུ་ཀླུང་གི་འགྲམ་ལ་སོགས་པར་ཉོ་ཚོང་བྱེད་པའི་གནས་སོ།།འདུལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕམ་པར་བྱེད་ཅིང་ངོ་། །ལོ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡལ་ག་ཕྲེའུའོ། །རྒྱལ་བ་དང་ཚེ་སྤེལ་བར་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱལ་བས་སྤེལ་བར་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱོད་རྒྱལ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཤིས་པ་བརྗོད་པས་ སྤེལ་བར་བྱས་ཏེའོ།།ཚེ་སྤེལ་བར་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱོད་ཚེ་རིང་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཤིས་པ་བརྗོད་པས་སྤེལ་བར་བྱས་ཏེའོ། །བཀའ་མཆིད་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏམ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །ཞུགས་ལྟ་བུའི་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་དང་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་མཐུས་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་སྨྲ་བ་གསལ་བར་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་གཞུང་ལུགས་རབ་ཏུ་བཞག་པའོ། །གཞན་གྱི་སྨྲ་བར་ཚར་གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་དགག་པའོ། །ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་གཞུང་ལུགས་དམ་བཅའ་བའོ། །གཞན གྱི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་དམ་འཆའ་བའོ།།ཕྱོགས་སྔ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་གཞུང་ལུགས་དམ་འཆའ་བ་སྔར་བྱེད་པའོ། །འགྲོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འོངས་པའོ། །རྒྱུད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པའི་གནས་སོ།

所謂’到達彼岸’是指精通。 所謂’成為導師’是指成為依止。 所謂’寂靜’是指不粗暴。 所謂’行為寂靜’是指威儀。 所謂’承侍雙足’是指供養。 所謂’水邊’是指河岸。 所謂’近觸’是指沐浴、灌頂等事。 所謂’火供木’是指用於火供的柴薪。 所謂’俱薩種姓’等是婆羅門種姓的稱謂，因為是仙人俱薩等的種族。 所謂’遍及’是指圓滿。 所謂’智者’是指賢明之人。 所謂’世間利’是指成就世間事。 所謂’福德’是指成就善業。 所謂’吉祥’是指消除罪業。 所謂’清凈’是因為自身遠離。 關於’聞名為清凈處’，清凈的事物即是清凈性，所謂’處’是指聞名於該處。 所謂’兩岸濕潤’是指兩邊岸邊都被水域充滿。 所謂’水道十八彎’是指由十八個彎曲水道標示的地方。 所謂’言語悅耳’是指說話柔和。 所謂’地與地基’就是指大地。 所謂’美好美好’是’善’的異名。 所謂’對弟子有慈愛’是指喜愛弟子。 所謂’眷屬少’是指僕從隨從少。 所謂’毛皮’是指鹿等獸皮。 所謂’供勺’是指用於火供傾倒供物的長柄勺。 所謂’盛勺’是指用於盛放火供物的大勺。 所謂’辯論車’是指用於降伏論敵的車乘。 所謂’零售處’是指在無人居住處進行買賣的場所。 所謂’市場’是指在河邊等無人居住處進行買賣的場所。 所謂’調伏’是指降服。 所謂’葉’是指細枝。 關於’以勝利和延壽祝願’，‘以勝利祝願’是指以’愿你勝利’的吉祥語來增上； ‘以延壽祝願’是指以’愿你長壽’的吉祥語來增上。 所謂’確定言論’是指確定談話。 所謂’如火般的智慧’是指如火一樣的智慧，因為在一切處無有障礙。 所謂’明確自宗’是指建立自己的教義。 所謂’破除他宗’是指破斥他人的教義。 所謂’立場’是指立自宗。 所謂’他方立場’是指他人立宗。 所謂’前分’是指先立自宗。 所謂’客人’是指來訪者。 所謂’相續’是指辯論處。

།རིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་དང་ འགལ་བའོ།།མི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་ཕྱི་འགལ་བའོ། །མི་འཐད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་དང་འགལ་བའོ། །ཚར་གཅོད་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕམ་པའི་རྒྱུའོ། །ལན་ལ་མི་སྤོབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་གྱི་སྐབས་སུ་ཅང་མི་སྨྲ་བར་འདུག་པའོ། །རངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤུ་གྱེན་དུ་ འགྲེང་བའོ།།དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་བྱེ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲམ་ཟེའི་འབྲེལ་བའོ། །སྤྱོད་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲེང་བ་ལ་སོགས་བྱ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པའོ། །སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བའོ། ། གཙང་སྦྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དག་པར་བྱེད་པའོ། །ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པའོ། །ཐལ་བ་བླངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱུག་རིས་རྒྱུའོ། །བྱ་མ་བུམ་བླངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་སྣོད་དོ། །ས་བླངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདག་རྫས་རྒྱུའོ། །ལག་སྟབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་པ་བཞག་པའི་ཐབས་སོ། །ཐོར་ཚུགས་ཞེས་བྱ་བ ནི་སྐྲ་བཅིང་བའི་ཐབས་སོ།།རབ་བསྔགས་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨོཾ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀྭ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བོད་པའོ། །ངེས་བརྗོད་ཀྱི་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རི་ཙ་ཞེས་བྱ་ཚིག་སྦྱར་བའི་ཚད་ངེས་པར་བརྗོད་པའི་རིག་བྱེད་དེ། ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཚིག་གོ། །མཆོད་སྦྱིན་གྱི་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་སྦྱར་བའི་ཚད་ངེས་པ་མེད་པ་དག་གོ། ། སྙན་ཚིག་གི་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་དང་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྟོད་པའི་ཚིག་གོ། །སྲིད་སྲུང་གི་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་དགུ་བསྲུང་བའི་ཐབས་སྟོན་པའོ། །འདོན་དུ་བཅུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀློག་ཏུ་བཅུག་པའོ། །རི་ཙ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ་ཚིག་སྦྱར་བའི་ཚད་ངེས་པའི་དོན ཏོ།།ཡུན་རིང་པོ་ནས་བྲལ་བ་དག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ལུང་རྣམ་པར་འཆད་པའོ། །བླ་མའི་ཚིག་ཤེས་དཀའ་བ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་དགར་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་གནས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་དགར་སྤྱོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མངོན་པར་འདོད་པའི་ཉལ་བ་དང་།འཆག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པས་སོ། །འཇིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྲག་པ་སྐྱེས་པའོ། །བག་ཚ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བར་རོགས་པའོ། །རྒྱུད་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འཁོར་བ་དང་ཐར་པ་གཉིས་ཐབས་ དང་བཅས་པ་དག་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་ཟབ་མོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་དོན་ལ་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུད་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་ལ་གནས་པའི་ལུང་དང་ལྡན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ཕན་པར་མི་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ལ་གཞན་གྱིས་ཕམ་པར་བྱེད་མི་ནུས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ལས་གཏིང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་པ་དང་། ཐར་པའི་ལམ་ལ་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་ པའི་ལམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་ཟད་པ་མེད་པས་ཕམ་པར་མི་ནུས་པ་བསྟན་ཏོ། །མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པར་དབྱེ་བ་མེད་པས་ཕམ་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །ལོངས་སྤྱོད་དང་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་མེད་པས་ཕམ་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་བསྟེན་ ཏོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤོབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའོ། །བྲན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོལ་པོའོ།

所謂’無理’是指違背教證。 所謂’不相順’是指前後矛盾。 所謂’不合理’是指違背正理。 所謂’諍論處’是指失敗的原因。 所謂’對答不自在’是指在回答時一言不發地坐著。 所謂’歡喜’是指毛髮豎立。 所謂’喜悅’是指具有身體的安樂。 所謂’極喜’是指具有意識的安樂。 所謂’婆羅門’是指與婆羅門的關係。 所謂’行儀’是指站立等無所作為的狀態。 所謂’行為’是指行走等動作。 所謂’清凈’是指使之清潔。 所謂’遍行’是指隨順修行。 所謂’取灰’是指塗抹的材料。 所謂’取瓶’是指盛水器。 所謂’取土’是指清潔用品。 所謂’手勢’是指放置手的方法。 所謂’髮髻’是指束髮的方法。 所謂’極贊’是指’唵’字。 所謂’夸’是指呼喚。 所謂’確實吠陀’是指梨俱吠陀，即確定詞句度量的吠陀，是產生智慧的語言。 所謂’祭祀吠陀’是指沒有確定詞句度量的。 所謂’讚頌吠陀’是指讚頌帝釋、梵天等的詞句。 所謂’護世吠陀’是指教示護持眾生的方法。 所謂’令誦’是指令其讀誦。 所謂’梨俱’是指語言根本，即確定詞句度量的意思。 所謂’長久分離者’是指長期解說教法。 所謂’上師語難解者’是因為長期分離的緣故。 所謂’隨意而行’是指前往所欲之處。 所謂’隨意而作’是指隨意臥、行走等。 所謂’恐懼’是指生起驚恐。 所謂’畏懼’是指了知生起恐懼。 所謂’具廣大心續’是指具有廣大教法，因為思維輪迴和解脫二者及其方法。 所謂’具深細心續’是指思維無我、無常、空性等難以通達的義理。 所謂’具善心續’是指具有基礎教法。 所謂’不能利益世間’是指在緣起等世間道理上不能被他人擊敗。 所謂’出世間無底’是指外道在解脫和解脫道上無有趣入之道。 所謂’眾多’是指表明因力量無盡而不能被擊敗。 所謂’和合’是指表明因無差別而不能被擊敗。 所謂’不求受用和利益’是指表明因自身無需供養而不能被擊敗。 所謂’智慧辯才’是指以智慧行事。 所謂’奴’是指僕人。

།མདུན་དུ་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟེན་ཏེའོ། །མཚོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབབ་པར་བྱེད་པས་མཚོ་རྣམས་ཏེ། སྲིད་པ་གསུམ་པོ་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའོ། ། ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲ་རྒྱས་སུ་མི་འགྱུར་བའོ། །ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་འཇུག་པའི་ལམ་སྟེ། མ་རིག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། །ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལུགས་ལས་བཟློག་པའོ། །མ་ལུས་པར་ནི་འགག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི ཡང་མི་འབྱུང་བའོ།།ཚིག་དེ་དག་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བསམ་པ་ཡིན་པས་བྲམ་ཟེ་མི་ཤེས་སོ། །སྤང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱ་གྱུ་དང་པོའོ། །གཅེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་བཙན་པའོ། །བསྟབས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་འགྱུར་བའོ། །རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲགས་ པའོ།།ཐོས་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲགས་པའོ། །བསྙེན་བཀུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་བསྟེན་པའོ། །ལུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་སོ། །རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའོ། །ཇི་ཙམ་དེ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཞིག་གོ། །མདོ་སྡེའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ དག་སྟེ།མདོ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བའོ། །ཆོས་ཀྱི་ཁྲིད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མངོན་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་དང་། མཚོན་པར་བྱེད་པ་དང་། གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་དཀྲུགས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུངས་དབྱུང་བ་སྟེ་མི་རུང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཆོས་ཀྱི་མངལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བ་སྟེ། འབྲས་བུའི་ཆོས་དེ་ནས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཆོས་ཀྱི་མངལ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་སྡེ་དང་། ཆོས་མངོན་པར་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བསྒྲུབ་པ་ཆོས་དེ་ནས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟོལ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱིན་པའོ།།ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་པས་དེ་ཆེས་ལྷག་པར་མཐོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཏི་བ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྨད་པའོ། །བདུད་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པའི་རྒྱུའོ། །བསྒྲེང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཆོས་སུ་སྟོན་པའོ། ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་གཞོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་བས་འབྲས་བུ་འགྱུར་བའོ། །ཚིག་གི་མཚོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཟེར་བའོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློས་གཉེན་པོས་སེམས་པའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱིར་འགྱུར་བར་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ ནི་ཁོ་བོ་བདག་རང་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བར་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སློབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་བདུན་ནོ། །མི་སློབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །གསུང་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །རྩུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེར་འདེབས་པའོ། །འཇིགས་སུ་རུང་བ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་འཇིགས་པར་བྱེད་པའོ།།རྣ་བའི་སྦུབས་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བའི་བུ་ག་དག་གོ། །བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་པའོ། །བག་ལ་ཉལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱད་པའི་ཉོན་མོངས་པའོ། །ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་སོ། །རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ། ནི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དྲོ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་མེའི་དྲོད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་འཁོར་བའི་ཤེས་པའི་རིའི་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

‘面前而作’是指依靠。 ‘諸海’是指流動的海，即欲界、色界、無色界三有中所行。 ‘將轉’是指不成為隨眠。 ‘道’是指世間的趣入之道，即無明、行、識等。 ‘轉’是指從彼道中返回。 ‘無餘滅’是指不再生起。 以上這些詞句是關於涅槃的思維，所以婆羅門不知。 ‘舍’是指最初的彎曲。 ‘珍重’是指嚴厲的言辭。 ‘將教導’是指將明瞭。 ‘善知的婆羅門’是指有名聲的。 ‘以聞所得’是指有名聲的。 ‘承事’是指善加依止。 ‘教法’是指論典。 ‘證悟’是指果位。 ‘僅僅如此’是指少許。 ‘經典之究竟’是指了義經，因為是諸經的究竟。 ‘損害’是指違背。 ‘法之引導’是指阿毗達磨，因為是建立諸法、顯示及決定的引導。 ‘攪動’是指根除，意思是使之無用。 ‘法胎’是指律藏，因為從中生起果法。或者’法胎’是指經藏和阿毗達磨，因為從中生起修行法。 ‘拔除’是指拔出。 ‘法幢’是指聖道，因為比一切法更為高舉。 ‘低劣’是指貶低它。 ‘魔幢’是指貪等趣入之因。 ‘高舉’是指將其示為法。 ‘趣向地獄’是指將成為地獄之果。 ‘言詞之矛’是指口說。 ‘法’是指建立諸事物。 ‘觀察’是指以智慧對治而思維。 ‘唯成此’是指唯獨於我自身成熟之意。 ‘有學’是指預流等七種。 ‘無學’是指阿羅漢。 ‘聖教’是指教法。 ‘粗暴’是指誹謗。 ‘可怖’是指令人恐懼。 ‘耳孔’是指耳朵的洞。 ‘思維’是指思考。 ‘隨眠’是指貪等煩惱的習氣。 ‘界’是指聲聞等種性。 ‘自性’是指鈍根等體性。 ‘暖’是指世間智，因為是聖道之火的暖相。 ‘頂’也是世間智的體性，因為是輪迴智山的頂峰。

། བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་བློ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་སྟེ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པ་ལ་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པའི་མཆོག་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་འདྲེན པར་བྱེད་པས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སངས་རྒྱས་ལ་གཞོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམན་པ་དག་གིས་འདུག་པར་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་ལ་འབད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ས་ལ་སེམས་ པ་སྟེ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དགེ་འདུན་ལ་བབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་འདུན་ལ་འདུད་པ་སྟེ། ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གནས་པ་བསྟེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིན་མཚན་འདས་ཏེའོ། །རྣ་ཆ་གདུབ་འཁོར་གཡོ་ཞིང་དྲི་ མ་མེད་པ་ཐོགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣ་ཆ་གདུབ་འཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་ཆ་གདུབ་འཁོར་ཅན་ནོ།།གཡོ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་བའོ། །དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་གསལ་བའོ། །ཐོགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་དེ་ཉིད་དོ། །ཐུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་གོས་ཀྱི་གྲཝའོ། །ཁ་དོག་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཁ་དོག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཚན་མོ་ལ་བབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་སྲོས་པའོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རིའི་རྩེ་མོ་ཉི་ཤུ་མཐོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཡུལ་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་ཤེས་པའོ། །རིའི་ རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་གཞི་ག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རི་དང་འདྲའོ།།ཉི་ཤུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གཟུགས་ཡིན་ཏེ་བདག་པོ་དང་འདྲ་བ་དང་། བདག་གཟུགས་དང་ལྡན་ཏེ་རྒྱན་དང་འདྲ་བ་དང་། གཟུགས་བདག་གི་ཡིན་ཏེ་བྲན་དང་འདྲ་བ་དང་། གཟུགས་ལ་བདག་གནས་ཏེ་སྣོད་ དང་འདྲ་བ་དང་།བདག་ཚོར་བ་ཡིན་ཏེ་བདག་པོ་དང་འདྲ་བ་དང་། བདག་ཚོར་བ་དང་ལྡན་ཏེ་རྒྱན་དང་འདྲ་བ་དང་། ཚོར་བ་བདག་གི་ཡིན་ཏེ་བྲན་དང་འདྲ་བ་དང་། ཚོར་བ་ལ་བདག་གནས་ཏེ་སྣོད་དང་འདྲ་བ་དང་། བདག་འདུ་ཤེས་ཡིན་ཏེ་བདག་པོ་དང་འདྲ་བ་དང་། བདག་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་ཏེ་ རྒྱན་དང་འདྲ་བ་དང་།འདུ་ཤེས་བདག་གི་ཡིན་ཏེ་བྲན་དང་འདྲ་བ་དང་། འདུ་ཤེས་ལ་བདག་གནས་ཏེ་སྣོད་དང་འདྲ་བ་དང་། བདག་འདུ་བྱེད་ཡིན་ཏེ་བདག་པོ་དང་འདྲ་བ་དང་། བདག་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་ཏེ་རྒྱན་དང་འདྲ་བ་དང་། འདུ་བྱེད་བདག་གི་ཡིན་ཏེ་བྲན་དང་འདྲ་བ་དང་། འདུ་བྱེད་ལ་བདག་ གནས་ཏེ་སྣོད་དང་འདྲ་བ་དང་།བདག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ་བདག་པོ་དང་འདྲ་བ་དང་། བདག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་ཏེ་རྒྱན་དང་འདྲ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་གི་ཡིན་ཏེ་བྲན་དང་འདྲ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་གནས་ཏེ་སྣོད་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་ པོ་དག་གི།།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅིག་ཅར་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་བཞི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་གྱི་ཕ་ མེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེས་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་སོང་ཤི་བ་དག་གོ།མཛའ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོགས་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །རྩ་ལག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་དུའོ། །སྐབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྩོགས་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

所謂’忍’，是指有漏的小、中、大智慧，因為對四聖諦的行相具有忍耐力。 所謂’世間法之最’，是指世間智慧之最，因為能引導聖道，是一切有漏法中最殊勝的。 所謂’歸向佛’，是因為對佛具有恭敬心。這是下等人應當遵循的詞義。 所謂’精進於法’，是指心向涅槃之地，即是說皈依涅槃的意思。 所謂’趨向僧伽’，是指禮敬僧伽，因為能獲得法衣等果報。 所謂’圓滿安住’，是指日夜經過。 所謂’佩戴搖動的無垢耳環手鐲’中，‘耳環手鐲’是指戴有耳環手鐲者。‘搖動’是指輕盈。‘無垢’是指光明。‘佩戴’即是如此。‘衣角’是指袈裟的邊緣。 所謂’超勝色相’，是因為具有遠超凡人的色相。 所謂’夜晚降臨’，是指天色已晚。 所謂’二十種高聳的薩迦耶見之山峰’中，‘薩迦耶見’是指對五取蘊的對象執著為我和我所的認知。‘山峰’是指薩迦耶見難以攀登故如山。 ‘二十’是指：我即是色如主人，我具有色如裝飾，色屬於我如奴僕，我住於色如容器；我即是受如主人，我具有受如裝飾，受屬於我如奴僕，我住于受如容器；我即是想如主人，我具有想如裝飾，想屬於我如奴僕，我住于想如容器；我即是行如主人，我具有行如裝飾，行屬於我如奴僕，我住於行如容器；我即是識如主人，我具有識如裝飾，識屬於我如奴僕，我住于識如容器，這就是二十種我見的行相。 所謂’智慧金剛’，是指見道，因為見道能夠一次性摧毀所應斷除的煩惱。 所謂’如實別別證悟四聖諦’，是因為能夠通達四諦。 所謂’先祖’，是指已故的祖父等人。‘親友’是指朋友等。‘眷屬’是指親戚。‘機會’是指不會再真實發生。‘度脫’是指不會再輪迴。

། བཀུམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེར་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་གྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་འཇིགས་པའོ། །ཉེས་པ་མང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་དང་མེ་དང་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ངན་སོང་ཤུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སོས་ལ་སོགས པའི་སྒོའོ།།བསོད་ནམས་རབ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟང་བའོ། །མཐོ་རིས་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལམ་མོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཤུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་མོ། །ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་གྱུར་བའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་བོད་པའི་ཚིག་སྟེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོན་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའོ། །དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ནོར་བའོ། །ཐོབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྙེད་ཅིང་ངོ་། །གོ་འཕང་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། ། འཕགས་པ་དགྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་བཞེད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་ཕ་རོལ་རྒལ་བར་གྱུར། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ལས་རྒལ་བར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འགྲོ་བ་ལྷ་མིན་མི་དང་ལྷས་མཆོད་པ། །སྐྱེ་དང་རྒ་དང་ན་འཆི་བྲལ་བའོ། ། སྲིད་པ་སྟོང་དུ་མཐོང་བར་རབ་དཀོན་པ། །ཐུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ནི་བོད་པའོ། །འདུད་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞབས་གཉིས་ལ་ཕྱག་བྱས་པ་སྟེ། ཞབས་གཉིས་ལ་ཡན་ལག་ལྔས་འདུད་པ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དགྲ་ཐུལ་གཡས་ནས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བྱས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཡས་ཕྱོགས་ནས་སོང་བ་སྟེ།གཡས་ཕྱོགས་ནས་བསྐོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མཁའ་ལ་སོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་སྣང་ལ་སོང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པ་སྟེ་སྔོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་སྲུངས་ཀྱི་སློབ་མ་དགེ་སློང་དུ་གྱུར་པའི་ ཚེ་མིང་མི་མཇེད་ཀྱི་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པའི་མིང་དེ་ཉིད་དིང་སོང་ཡང་མིང་དུ་བརྗོད་པའོ།།གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས་ཚོགས་ཀྱི་བདག་པོ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། བདུད་ཀྱི་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འབྱོར་པ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་ གིས་སོ།།མཐུ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པས་སོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་འཐབ་བྲལ་ལམ་ཡོངས་སུ་དགའ་ལྡན་ལ་སོགས་པའོ། །སྐྱེས་ནས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཚེ་གཉིས་པ་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ལན་གྲངས་གཞན་ ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚེ་རབས་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚེ་རབས་གཞན་གྱི་རིགས་ཀྱིས་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པའོ།།ལུང་ཕོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་བདག་ལ་ལུང་ཕོག་པ་དང་བདག་གིས་གཞན་ལ་ལུང་ཕོག་པའོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་ཤེས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ལ་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་གོམས་པའོ།།གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྲིད་པ་དང་མི་ སྲིད་པ་དག་ལ་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ།།ཚོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ལག་པ་ལ་འགྲམ་པ་གཏད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁུར་ཚོས་བཞག་སྟེའོ། །སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་སྟེ། འདོད་པ་དང་། སྲིད་པ་དང་། ལྟ་བ་ དང་།མ་རིག་པའི་སྦྱོར་བ་དག་གོ།

‘殺’這個詞在此處不適用。‘開’這個詞是因為往那裡去。‘極響’是指極為可怕。‘具多過患’是指具有刀、火、荊棘等過患。‘惡趣道’是指復活等門。 ‘具大福德’是指極為善好。‘往生天界’是指三十三天等天界之道。‘涅槃道’是指聖道。‘將獲得’是指將了知。 ‘極為清凈’是讚歎語，因為世尊已斷除煩惱及習氣。‘離過’是指無漏。‘清凈’是指無誤。‘獲得’是指得到。‘寂靜果位’是指涅槃。 ‘聖者歡喜’是指諸聖者所喜。‘已度苦海彼岸’是指已超越輪迴之意。‘為天人非天人所供養，遠離生老病死。于千世界中難見，能仁’等詞是讚歎語。 ‘頂禮’是指以五體投地禮敬雙足之意。‘從右繞行降魔者’是指從世尊右側而行，即右繞之意。‘升空’是指升入虛空之意。 ‘忍界主’是指梵天，因其前世在迦葉佛時為比丘，名為忍界主，至今仍沿用此名。某些經典中也稱為’眾主’，因為是魔眾等一切的主宰，故有此名。 ‘大富’是指具大自在。‘大力’是指具大能力。‘其他’是指離諍天或喜足天等。 ‘順生受業’是指投生后第二世即將感受的業。‘余世受業’是指在第三世等其他生世中感受的業。‘授記’是指他人對我授記及我對他人授記。 ‘通達緣起’是指通過聞思修習而通達無明緣行、行緣識等因果關係。‘通達處非處’是指通過聞思所生智慧如實分別諸法的可能與不可能。 ‘眾事’是指因。‘手托腮’是指置頰于手。‘結’有四種：欲結、有結、見結和無明結。

།ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱ་བ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བའོ། །ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །རིགས་གཅེས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། བྲམ་ཟེའམ་རྒྱལ་རིགས་ནི་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་ལ། གཞན་ ནི་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཁྱིམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱུག་པོ་དང་། དབུལ་པོ་དང་། འབྲིང་གི་ཁྱིམ་མོ། །རུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀཽཎྜི་ནྱའི་རུས་དང་། བ་སིས་ཐའི་རུས་ལ་སོགས་པའོ། །ཁྱིམ་ནི་ཉེ་དུའི་ཚོགས་སོ། །རུས་ནི་རྒྱུད་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཉེ་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་ཏེ། ཁྱིམ་ དང་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་དེ་ཡིན་ནོ།།སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའོ། །ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐུགས་རྗེ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །དགེ་སློང་ཚུར་ཤོག་བྱ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་གང་ལ་དགེ་སློང་ཚུར་ཤོག་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དགེ་སློང་ཚུར་ཤོག་པའོ། ། གང་ལ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་དང་། བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ཙམ་ཁོ་ནས་རྫོགས་པར་བསྙེན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། སྨོན་ལམ་བཏབ་པའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པས་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བཀའི་མཇུག་ཁོ་ནར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀའ་སྩལ་མ་ཐག་ཁོ་ནར་རོ། །སྣམ་སྦྱར་གྱོན་པའི ལུས་ལྡན་ཞང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྣམ་སྦྱར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣམ་བུར་དྲས་ཤིང་སྦྱར་བའི་ཆོས་གོས་ཏེ། གང་གི་ལུས་ལ་དེ་གྱོན་པ་དེ་ནི་སྣམ་སྦྱར་གྱོན་པའི་ལུས་དང་ལྡན་པའོ། །མོད་ལ་དབང་པོ་རབ་ཞིར་གནས་གྱུར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མོད་ལ་དབང་པོ་རྣམས་རབ་ཏུ་ཞི་ བར་གནས་པར་གྱུར་པའོ།།དགོངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུགས་ལ་དགོངས་པའོ། །དེ་དག་གིས་ཅི་ཞིག་དགོངས་པར་གྱུར་ཅེ་ན། དེའི་ལུས་གཟུགས་བཀབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ལུས་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སོ། ། དེ་བཀབ་པ་ནི་འགེབས་ཤིང་གཡོགས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཆ་ལུགས་སོ། །ཆ་ལུགས་དེ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གྲོང་གི་བྱང་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་ནས་ཧ་ཅང་མི་རིང་བའི་བྱང་ཕྱོགས་ལོགས་ཀྱི་ངོས་ནའོ། །ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ ནི་ཕོངས་པར་འགྱུར་བའོ།།ཐོས་པ་ཉུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཉུང་དུ་ཐོས་པའོ། །ཐོས་པ་ཉུང་དུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་བཞིན་མ་བསམས་པ་སྟེ། མངོན་པར་བརྩོན་པར་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གྲོང་ཚིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་གི་ཕྱོགས་སོ། ། མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་ཞུགས་པ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞིའི་ས་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །མི་རྟག་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་མི་རྟག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས གཞིའི་སའི་འདུ་ཤེས་སོ།།སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་རང་དབང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འདུ་ཤེས་པ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞིའི་སའི་འདུ་ཤེས་སོ། །ཟས་ལ་མི་མཐུན་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟས་ལ་མི་ཕྱོགས་པའི་འདུ་ ཤེས་སོ།།འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་དག་ལ་མི་ཕྱོགས་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །ཉེས་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཉེས་པའོ། །སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ འགོག་པའོ།།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་འགོག་པའོ།

‘應當正確度過’是指應當斷除。‘能仁王’是指如來。‘不偏愛種姓’是指不以種姓為主，不是說婆羅門或王族才能清凈，而其他人不能清凈。 ‘家’是指富裕、貧窮和中等的家庭。‘種姓’是指憍陳如種姓、婆私吒種姓等。‘家’是親屬群體。‘種姓’是指八代以上和非親屬群體，這就是家和種姓的區別。 ‘修行’是指隨順修行見道等。‘因為慈悲’是指依靠大悲心。‘以比丘近來之法’是指凡是有比丘近來之法的，那就是比丘近來。 僅僅通過承諾和使之行事就能圓滿受戒，因為發願的緣故不依賴於阿阇黎等，這是其詞義。‘在教法之後’是指剛剛宣說之後。 ‘具有穿著袈裟之身’中，‘袈裟’是指縫製連線的法衣，誰的身上穿著它，誰就是具有穿著袈裟之身。 ‘立即諸根極為寂靜’是指出家后立即諸根安住于極為寂靜。 ‘觀察’是指心中思維。如果問他們觀察什麼，經文說’其身形將被遮蓋’，‘身形’是指自然狀態下的身體狀態。遮蓋它是指覆蓋遮蔽，即裝束。意思是具有那種裝束。 ‘村莊北方’是指距離村莊不太遠的北方一側。‘將受困擾’是指將陷入困境。 ‘少聞’是指聽聞論典較少。‘具有少聞’是指對所聽聞的論典未加思維，意思是未精進用功。‘村落’是指村莊地區。 ‘無常想’是指進入’一切行無常’之想，是屬於禪定根本地的想。‘于無常苦想’是指’有漏無常者即是苦’之想，是屬於禪定根本地的想。 ‘于苦無我想’是指對有漏之苦想到’無有自主’，是屬於禪定根本地的想。‘于食不適想’是指對食物不向往之想。 ‘於一切世間不歡喜想’是指對三界不向往之想。‘過患’是指周遍轉變的過失。‘斷除’是指斷除嗔恨等煩惱和隨煩惱。‘離貪’是指斷除貪慾。

།འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བའོ། །ཤི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེའི་འདུ་བྱེད་འགག་པའོ། །མི་སྡུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རུས་པའི་ཀེང་རུས་ལ་དམིགས་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །རྣམ་པར་ བསྔོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་རུལ་ཞིང་སྔོན་པོར་གྱུར་པའོ།།རྣམ་པར་རྣགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣག་འཛག་པའོ། །རྣམ་པར་བམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྲངས་ཤིང་བསྔོས་པའོ། །རྣམ་པར་འབུས་གཞིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིན་བུས་གཞིགས་པའོ། །རྣམ་པར་ཟོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤ་བར་ བར་དུ་ཟོས་པའོ།།རྣམ་པར་དམར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམར་བའི་རྣམ་པའོ། །རྣམ་པར་འཐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་རྣམ་པར་འཐོར་བའོ། །རུས་གོང་གི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་འགྲོ་བ་ལ་རྟོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དང་གང་ཟག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་བར་སེམས་པར་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞིའི་སའི་འདུ་ཤེས་སོ།།བསམ་གཏན་དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའོ། །གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་མེད་ཅིང་དཔྱོད་པ་མེད་པའོ། ། གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་མེད་ཅིང་བདེ་བའོ། །བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མེད་ཅིང་། བདེ་བ་ཡང་མེད་པའོ། །བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞིའི་ས་པའི་ཞེ་སྡང་མེད་པ་སྟེ། མཛའ བཤེས་དག་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྙིང་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་བསམ་གཏན་གྱི་ས་པའི་ཞེ་སྡང་མེད་པའོ། །དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀྱེ་མ་སེམས་ཅན་རྣམས་དགའ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་བསམ་གཏན་གྱིས་ པའི་ཡིད་བདེ་བའོ།།བཏང་སྙོམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བར་མོས་པ་ལས་བྱུང་བ་བསམ་གཏན་གྱིས་པའི་འདོད་པ་མེད་པའོ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ མཐའ་ཡས་སོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་སོ། །བདག་གི་གོང་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕུང་པོ་བཞི་པའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འདུ་ཤེས་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། རྫས་སུ་ཡོད་པའི་ ཕྱིར་འདུ་ཤེས་མེད་པའང་མ་ཡིན་པས།འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གཙོ་ཆེ་བའི་ཕུང་པོ་བཞི་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་དང་དངོས་པོ་དབྱུང་བ་དང་། བསྒྱུར་བ་དང་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་དང་། ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་ བསྒྲིབས་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་།འབྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་གང་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་དང་ལྡན་པ་དང་། དངོས་གཞིའི་བསམ་གཏན་གྱི་ས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ལྷའི་རྣ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ སྐྱེས་པའི་རྣ་བའོ།།སེམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་སྟེ། འདིས་སེམས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་གྱི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་སྟེ། སྔོན་གྱི་གནས་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་མིག་ སྟེ།འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཐོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པ་སྟེ། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

所謂’滅’是捨棄色等。所謂’死’是壽行滅盡。所謂’不凈’是緣骨架的想。所謂’青瘀’是身體腐爛變青。 所謂’膿爛’是流膿。所謂’腫脹’是腫脹發青。所謂’蟲嚙’是被蟲蛀食。所謂’食嚙’是肉被啃食。 所謂’赤爛’是紅色相。所謂’散壞’是肢體散壞。所謂’骨想’是緣頭骨等的想。所謂’空性觀想’是思維眾生以法我性和人我性為空的根本禪定地之想。 所謂’初禪’是有尋有伺。所謂’二禪’是無尋無伺。所謂’三禪’是無喜有樂。所謂’四禪’是無苦無樂。 所謂’慈’是由’愿諸有情得安樂’的勝解所生的根本禪定地無嗔，因從親友而生。所謂’悲’是由’諸有情苦啊’的勝解所生的禪定地無嗔。 所謂’喜’是由’愿諸有情得歡喜’的勝解所生的二禪地意樂。所謂’舍’是由’此等唯是心’的勝解所生的二禪地無貪。 所謂’空無邊處、識無邊處、無所有處’是’空無邊、識無邊、我上更無少許’的加行所生四蘊。 所謂’非想非非想處’是因不作想的作用故非想，因實有故非無想，故是以非想非非想為主的四蘊。 關於’神通境’，所謂’神通’是空中行走、出生事物、轉變、加持、進入柱子等遮蔽物及出現的功德即是神通。具有神通境的智即是具神通境，是根本禪定地三摩地。 所謂’天耳’是由三摩地所生之耳。所謂’遍知心’是知他心，因為以此遍知心故。所謂’宿住’是憶念前世，因為知曉宿住故。 所謂’死生’是天眼，因為見死生故。所謂’漏盡’是盡智，因爲了知漏盡故。

།རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ལ་བསམ་གཏན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ནི་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ནང་ གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་དང་།སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་བཞི་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །དེ་དག་ལ་བསམ་གཏན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་པོ་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། ། གཉིས་ཀའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དབྱར་ཟླ་བ་འབྲིང་པོ་ཉ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱར་ཟླ་བ་འབྲིང་པོ་ཚེས་བཅོ་ལྔ་པའོ། །དབྱར་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེས བཅུ་དྲུག་ལ་དབྱར་གནས་པར་ཁས་བླངས་པ་དང་།ཉེ་བར་གནས་པ་སྟེ་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཚེའོ། །སྟོན་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཟླ་བ་ཉ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་ཟླ་འབྲིང་པོའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་ལའོ། །བདེ་བ་ལ་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་སྟེ། དེར་བདེ་བ་དང་ཕྲད་ཅིང་རེག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟང་ཟིང་ཅུང་ ཟད་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟང་ཟིང་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་དོན་དུའང་ཟང་ཟིང་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་ཆེད་ལས་སོ།།མིའི་ཆོས་བླ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ལས་བླ་མ་སྟེ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །མེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་དུ་མ་ གྱུར་པའམ་མི་སྲིད་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་ཐོབ་པའོ། །རུང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་སམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་ཉུང་ངུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བ་དག་གོ། །ཡོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཡོད་པའོ། །སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཉེ་བར་དམིགས་པའོ། ། རྐུན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་གྲགས་པའོ། །རྐུན་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲགས་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཐ་ཆད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱིམ་འབུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩིག་པ་འབིགས་པའོ། །མདུད་པ་འགྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅན་འདྲལ་བའམ་སྒོ་གཏན་འབྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་སྒོ་འབྱེད་པའོ། །རིལ གྱིས་འཕྲོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལུས་པར་འཕྲོག་པའོ།།ལམ་སྒུགས་ཤིང་འདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་འགོག་པར་བྱེད་པའམ། གསེབ་ལམ་ལ་འཛོམ་པར་བྱེད་པའོ། །མེ་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་དུ་མེ་གཏོང་བར་བྱེད་པའོ། །ལམ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོན་པོ་འཇོག་ པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྒྱལ་པོའི་མཛོད་རྐུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་མཛོད་རྐུ་བར་བྱེད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞལ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་ཐུག་པོ་ཆེ་དང་ཏིལ་དང་གྲོ་ལ་སོགས་པ་བྲེའུ་ཆུང་ལ་སོགས་པས་གཞལ་ བར་བྱ་བའོ།།འཚོ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་འཚོ་བར་བྱེད་པའོ། །ཁྱིམ་མི་གསོ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་གྱི་བཟའ་མི་གསོ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྐུན་པོ་ཆེན་པོ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དང་པོ་ནི་འཁོར་མང་པོའི་ཕྱིར་རྐུན་པོ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་ ཞིང་ཆེན་པོ་ལ་ཉེས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྐུན་པོ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ།།གསུམ་པ་ནི་དོན་ཆེན་པོ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྐུན་པོ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་དང་བཅས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་མན་ཆད་ན་དབང་པོ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདུད་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་བདུད་སྡིག་ཅན་དང་བཅས་པ་སྟེ།འདོད་པའི་ཁམས་ན་བདུད་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

關於八解脫禪修者的說明：八解脫是指有色觀色、內無色想而觀外色、凈解脫、四無色定以及滅盡定。所謂八解脫禪修者，是指能入八種解脫定者。 所謂俱分解脫，是指從煩惱障和定障兩者中解脫者。 所謂夏季中月十五日，即夏季中月圓滿之日。所謂夏安居時，是指十六日受持安居並住持，即十五日時。所謂秋季中月十五日，即秋季中月圓滿之日。 所謂觸樂，是指行為的差別，因為在那裡遇到並觸及快樂。所謂爲了些許利養，即是爲了一點點利養的緣故。 所謂勝過人法，是指勝過欲界，即色界、無色界所行和無漏功德。所謂無有，是指未現前或不可能。如是，是指未獲得。所謂應當，即是合理。所謂少欲，即是慾望小。所謂有，即是現在存在。所謂有可能，即是世間所緣。 所謂盜賊，即是不出名的。所謂大盜，即是出名的，因為是極其下劣的緣故。所謂穿墻，即是鑿穿墻壁。所謂解結，即是解開鎖鏈或開啟門閂等開門。所謂全部搶奪，即是完全掠奪。 所謂守候道路，即是阻斷道路或在小路上集結。所謂縱火，即是在房屋中放火。所謂設伏路上，即是劫掠行人的意思。所謂盜取王庫，即是偷盜王室寶庫。所謂其他，即是其他方式的意思。 所謂稱量，即是用小斗等度量大米、芝麻、小麥等。所謂謀生，即是自己維持生計。所謂養家，即是養活家庭成員的意思。 關於三大盜：第一是因為眷屬眾多而為大盜；第二是因為在大田地作惡而為大盜；第三是因為毀壞大利而為大盜。 所謂及天，即是包括帝釋天在內的三十三天以下，因為帝釋天是主要的。所謂及魔，即是包括惡魔，因為在欲界中魔是主要的。

།ཚངས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་མན་ཆད་འཁོར་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཚངས་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སྦྱོང་ དང་བྲམ་ཟེར་བཅས་པའི་སྐྱེ་དགུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྷ་དང་མིར་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ལྔར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ལྷ་དང་མི་རྣམས་འབའ་ཞིག་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྣོད་ཡིན་གྱི་ གཞན་དག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་ཚངས་བཅས་འཇིག་རྟེན་རྐུན་པོ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པོ་དེ་ནི་མི་ཆོས་བླ་མ་ཉམས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཆེས་རྐུན་པོ་ཉིད་ཡིན་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོ་ག་ལ་སྐྱོན་ཆགས་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ སྟེ་རྐུན་པོ་དང་འདྲ་བར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།མངོན་པར་མི་ཤེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཟག་པ་དང་བཅས་པས་སོ། །ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པས་སོ། །མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་གི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ་མྱ་ངན་ ལས་འདས་པའོ།།འཕགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་ཐོབ་པའོ། །ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་མི་ཚོལ་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །མཐོང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཚོལ་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །རེག་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བར་གནས་པའོ། །གསོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ དེས་སྟོང་པའོ།།གསོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དེ་ས་བོན་གྱིས་སྟོང་པ་སྟེ། གྲིབ་མ་ཙམ་དང་ཡང་བྲལ་བའོ། །བརྫུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་འདུ་ཤེས་པ་དང་ཡང་བྲལ་བའོ། །ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་གྲུབ་པའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ པ་སྟེ།ལུས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པས་སྤྱོད་པའི་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བས་སོ། །རྣམ་པར་མནན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བགགས་པས་སོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲིབ་མ་ཙམ་མཐོང་བ་ལ་ ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་ང་རྒྱལ་བྱེད་པའོ།།མ་གཏོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱིས་དོན་བརྫུན་པ་ཡང་དག་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་མེད་པས་ལྟུང་བ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་མ་གཏོགས་སོ། །བསླབ་པ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་ དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཡིད་དང་ལྡན་པའོ།།བསླབ་པ་ལ་གུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་དག་ལ་རྫས་ཀྱི་བློ་དང་ལྡན་པའོ། །བསླབ་པ་ལ་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་ལ་འདུ་འཛི་གཞན་བསྙུངས་ཏེ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པའོ། །དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་རྗེས་སུ་འདྲ་ བའོ།།དེའི་ཤས་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་དང་འཚམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲ་བའོ། །རྗེས་སུ་གནང་བ་མ་གཏོགས་སོ། །མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་དང་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་དང་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ དག་གིས་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའོ།།སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་དང་། རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ།དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་སྟེ་དེ་དག་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

‘有梵天’是指與大梵天在一起，因為在梵天世界以下有眷屬的眾生中，梵天是最主要的。 ‘有沙門婆羅門的眾生’是指在人類中沙門和婆羅門是最主要的。 ‘有天人’是指在五道眾生中，唯有天人才是真理之器，其他眾生則不是。 ‘此即有梵天世間之賊’是指這三者因為想要毀壞殊勝的人法，所以確實是賊。 ‘應稱為破戒者’是指由於儀軌有過失而破戒，應當稱為如同盜賊一樣。 ‘不能證知’是指具有有漏的禪定和無色界地的智慧。 ‘不能遍知’是指無漏智慧。 ‘邊際’是指最終的終點，即涅槃。 ‘獲得聖者殊勝’是指獲得漏盡。 ‘智’是指不尋求的智慧。 ‘見’是指尋求的智慧。 ‘觸證’是指安樂而住。 ‘虛’是指空無其義。 ‘空’是指空無其義的種子，即連影子都沒有。 ‘妄’是指遠離其想。 ‘止相’是指未成就三摩地。 ‘執自相’是指片面的，因為緣于身等自性。 ‘以世間作意’是指從欲界行的意樂而生。 ‘降伏’是指遮止。 ‘增上慢’是指僅見影子就驕傲自以為獲得功德。 ‘除外’是指除了增上慢者以虛妄義以為真實想而說，無有妄語故無有墮罪，故說除外。 ‘欲學’是指具有希求學處的心。 ‘敬學’是指對學處具有實在的認識。 ‘于學減少資具’是指對學處減少其他散亂而隨行。 ‘隨順於此’是指與此相似。 ‘此分增上’是指具有此果。 ‘與此相應’是指相似。 ‘除開許可’。 ‘不能證知和不能遍知’是指應知未能以無常、空性等行相了知色等。 ‘五蓋’是指貪慾、嗔恚、昏沉、睡眠、掉舉、悔恨、疑惑，因為是心的障礙。 ‘沙門果’中，‘沙門行’是指聖道，因為這些是其果。

།སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་སྐྱེས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའོ། ། ཀུན་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་དག་གིས་སྐྱེས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའོ། །འགོག་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པ་དང་། ཞི་བ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པ་དག་གིས་སྐྱེས་པ་ཟག་པ་མེད པའི་ཤེས་པའོ།།ལམ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་དང་། རིགས་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་སྐྱེས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་གོ། །ཀུན་འབྱུང་བ་ མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་གོ།།འགོག་པ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ལམ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའོ། །འདི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདིར་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་ད་ལྟར་འགྲོ་བ་ ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་གསུངས་ཏེ།མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པའོ། །ཀླུ་རྣམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀླུ་ཕྲ་མོ་རྣམས་སོ། །གནོད་སྦྱིན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་གནས་སུ་ མཆོད་པར་བྱ་བ་གཏོར་མ་ལེན་པ་རྣམས་སོ།།ནམ་མཁའ་ལྡིང་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདབ་བཟང་རྣམས་སོ། །དྲི་ཟ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གླུ་དང་རོལ་མོ་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །མི་འམ་ཅི་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུད་འགྲོ་མིའི་རྣམ་པ་ཅན་ཤིན་ཏུ་གཟུགས་བཟང་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སོ། ། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀླུ་ཆེན་པོ་སྟེ། དགའ་བོ་དང་ཉེ་དགའ་ལ་སོགས་པ་ཀླུའི་བདག་པོ་རྣམས་སོ། །ཡི་དྭགས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐང་པ་ཕྱིར་ལྟ་བ་ལྟོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཤ་ཟ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ་ཤ་དང་ཁྲག་ཟ་བ་ནག་པོ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དག གོ།།གྲུལ་བུམ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉིད་དེ། དེ་དག་གི་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པ་འབྲས་བུ་བུམ་པའི་རྣམ་པ་འདྲ་བ་སྟེ་བུམ་རྣ་ཞེལ་སོགས་པ་དག་གོ། །སྲུལ་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་དྭགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ། །ལུས་སྲུལ་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཡི་དྭགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཉིད་དེ། ཐུང་ངུ་ ལུས་དྲི་ང་བ་སེག་དང་རེ་ལྡེ་ལ་སོགས་པ་གྱོན་པ་དག་གོ།།རྡུལ་ཁྲོད་ཀྱི་ཤ་ཟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་དར་ཁྲོད་ཀྱི་འདྲེ་འམ་ཚུབ་མའི་ནང་ན་འདུག་པའི་འདྲེའོ། །བདག་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་ན་འདུག་པའོ། །དྲིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླེངས་པའོ། །མ་དྲིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་གླེངས་ པའོ།།འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མར་འཛིན་པའོ། །བསྒྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦས་པའོ། །བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་བསམ་པས་བྱས་པའི་ཡིད་ཆེས་པའོ། །འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་བསྟན་པས་བྱས་པའི་ཡིད་ཆེས་པའོ། །བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་ཀྱི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་བོ།།རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་ཡུལ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ལྷ་རྣམས་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་ པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྨྲ་བ་ཡང་མི་ཆོས་བླ་མ་སྨྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

所謂苦智，是以無常、苦、空、無我諸行相所生的無漏智。 所謂集，是以因、集、生、緣諸行相所生的無漏智。 所謂滅智，是以滅、靜、妙、出諸行相所生的無漏智。 所謂道智，是以道、如、行、出諸行相所生的無漏智。 所謂見苦，是作為果的五取蘊。 所謂見集，是作為因的五取蘊。 所謂見滅，是涅槃。 所謂見道，是八支聖道。 所謂此見等，於此處聞聲及現在行等亦說為見，因為現前故與見相似。 所謂諸天，是帝釋等。 所謂諸龍，是微小龍眾。 所謂諸夜叉，是在天界受供養取食物者。 所謂諸迦樓羅，是善翼眾。 所謂諸乾闥婆，是為諸天奏樂歌唱者。 所謂諸緊那羅，是具有人形且極為端嚴的畜生。 所謂諸摩睺羅伽，是大龍，即難陀、跋難陀等龍王。 所謂諸餓鬼，是腳跟向後的飢餓者。 所謂諸羅剎，是餓鬼的一種，即食肉飲血的大黑等。 所謂諸鳩槃荼，是餓鬼的一種，其肢體形狀如瓶，即瓶耳等。 所謂諸畢舍遮，是餓鬼的一種。 所謂諸臭鬼，也是餓鬼的一種，即身材矮小、身體臭穢、穿著破爛衣服等。 所謂尸林食尸鬼，是垃圾堆中的鬼或塵埃中的鬼。 所謂我亦共住，是一起安住。 所謂問，是詢問。 所謂不問，是未詢問。 所謂想，是執取相。 所謂轉，是隱藏。 所謂忍，是由自心所作的確信。 所謂欲，是由他人教示所作的確信。 所謂慧，是與鼻、舌、身識俱生的智慧。 所謂覺，是從相而生的智慧。 所謂見，是眼識和具有相的境界相應的意識。 所謂見諸天等，因為是神通的果報，說此也是說上人法。

།རྡུལ་ཁྲོད་ཀྱི་ཤ་ཟ་རྣམས་ནི་ཕལ་ཆེར་ཐ་མལ་པའི་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པར་སྨྲ་བ་ནི་སྦྱོར་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་སྒོམ་པོར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གྲོང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་གྲོང་དང་བྲལ་བའོ།།འཚེ་བར་མི་བྱེད་པ་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁས་ལེན་པ་ཡང་མིའི་ཆོས་ལས་བླ་མ་སྨྲས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྟན་ཁྲ་བོ་ཉེ་བར་བཀྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཁྲ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སེ། །ཉེ་བར་བཀྲ་བ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཆུང་ངུ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཡིན་པས་མིའི་ཆོས་བླ་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྨྲ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བདག་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་སྟོན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱིས་སམ་ཡིད་ཀྱིས་ཡིན་གྱི་ཚིག་ནི་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཚིག་ མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ།སྨྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་སྨད་དོ། །ལིཙྪ་བཱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་བའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར་རིགས་ཀྱི་མིང་ཡིན་ནོ། །མཆོག་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཆོག་གཅིག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུའོ། །གསུམ་ པ་ནི་འཕགས་པ་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོའོ།།མངོན་དུ་མཆི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་འགྲོ་བའོ། །བ་སིསྠི་རིའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲང་སྲོང་བ་སིསྠི་རིའི་རིགས་རྒྱུད་དོ། །མགུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིགས་པ་མེད་པའོ། །ཕམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་སྟེ་སྙིང་ཚོགས་གཙོ་བོ་དག་ སྐྱེལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྲག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲེད་པ་སྟེ་བསྟན་པ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡུལ་ངོ་ནས་ཕྱིར་ལོག་པའོ། །གཞན་རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡུལ་གྱི་སར་རབ་ཏུ་ཉམས་པའོ། །རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲོས་པར་བརྩམས་པ་སྟེ། གཡུལ་གྱི་ ས་ནས་ཕྱིར་དེའི་རྒྱབ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྒྱ་མོའམ་མཆིལ་པས་དབྱུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་ནི་རྒྱ་མོས་འབྱིན་པར་བྱེད། ཁ་ཅིག་ནི་མཆིལ་པས་འབྱིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འཆི་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་བརྡོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའི་ཕྱིར་བརྟུལ་བའོ། །སྦྲེངས་ནས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བསྐོར་ཏེ་སྲུང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འཚོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའོ། །ཀུན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཤེས་པའོ། །བརྡ་སྤྲོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྟོན་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ པ་ཡིན་གྱི།ཟང་ཟིང་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདྲུམས་པ་ལྟུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེས་རལ་བ་ལྟུང་བར་བྱེད་པས་སོ། །འདུ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོར་རྒྱལ་བའི་འདུ་ཤེས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡངས་པ་ཅན་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡངས་པ་ཅན་ དག་ལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བཟློག་པ་སྟེ་རྒྱལ་པོ་ཁབ་པ་ཡང་དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་འདྲེས་ཅིག་ཡོང་ཀློག་པར་བྱེད་པ་ཁ་ཅིག་གིས་མདོར་བསྡུས་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ།གང་གཱ་རྒལ་ན་ཡངས་པ་ཅན་པ་ཕམ་ལ། ཡུལ་སྤོང་བྱེད་དུ་འོངས་ན་མ་སྐྱེས་དགྲ་ཕམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྒྲ་ ཕྱུང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲུ་མི་གསལ་བར་གྲག་པའོ།།ས་རྒྱས་བཏབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆར་པའི་ཐིགས་པས་བཀྲ་བར་གྱུར་པའོ། །ཆར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཕེབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆར་པ་ཅུང་ཟད་འབེབས་པའོ། །རྒྱུ་ལྔ་དང་རྐྱེན་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེ་བའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་རྒྱུའོ།

由於塵世間的食肉鬼大多是以普通感官所能感知的，因此說見到他們等等，這是屬於加行的緣故，即成為中等過失。 ‘無村’是指遠離村莊。 不傷害是聖法，因此不應傷害。 承認也是宣說超勝人法。 所謂’雜色座具近雜色’也應如是理解。 ‘雜色’是指廣大，‘近雜色’是指小的。 止觀的因相執持自相是世間道，因不是超勝人法，所以說這是加行。 ‘向自身示現’是指以身或意，應知不是以語言。 因為無語言故是自身境界，因為無言說故為下等。 ‘離車’是如同瓦薩種姓等一樣的種姓名稱。 關於’第三最勝’，第一最勝是世尊，第二是聖者舍利弗，第三是聖者大目犍連。 ‘親臨’是指親自前往。 ‘婆私吒種姓’是指仙人婆私吒的種族血統。 ‘歡喜’是指無畏。 ‘失敗’是指被壓制，因為失去主要的心力。 ‘恐懼’是指害怕，因為教法衰敗。 ‘被擊敗’是指從戰場退卻。 ‘他勝’是指在戰場上完全失敗。 ‘背向而去’是指開始逃跑，意思是從戰場上轉身背向。 ‘用網或唾液取出’意思是有些用網取出，有些用唾液取出。 ‘被死亡之力所壓’是指為死亡所迫。 ‘包圍’意思是環繞守護。 ‘生存’是指具有力量。 ‘遍知’是指殊勝的智慧。 ‘語法’是指教授此法。 ‘就法而言’意思是就法而言，而非就財物而言。 ‘破損衣服’是指極為破爛的衣服。 ‘以如是想’是指最初勝利的想法。 關於’如同毗舍離人’等，是指如同毗舍離人的情況一樣，相反地，王舍城也是如此，有些讀誦者的簡略語，意思是說：渡過恒河則毗舍離人失敗，來到遊方時阿阇世王失敗。 ‘發出聲音’是指發出不清晰的聲音。 ‘地面濕潤’是指被雨滴染濕。 ‘少許降雨’是指降下少許雨。 關於’五因五緣’，近作因是因。

།བརྒྱུད་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་རྐྱེན་ནོ། ། མི་མཉམ་པའི་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུག་ལོང་བྱེད་པའི་ཤུགས་དང་ལྡན་པའོ། །དཎྜ་ཀའི་དགོན་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་ནགས་དག་གོ། །ཀ་ལིཾ་ཀའི་དགོན་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ན་ཀ་ལིཾ་ཀ་ནས་བྱུང་བའི་གླང་པོ་ཆེ་འདུག་པའོ། །མ་ཏང་གའི་དགོན་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ན གདོལ་པའི་རིགས་མ་ཏང་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་རི་ཁྲོད་པ་དག་འདུག་པའོ།།འབེབས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཛག་པར་བྱེད་པའོ། །ལྷའི་བུ་ཆར་གྱི་ཤུགས་ཅན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆར་ལ་དབང་བ་དག་གོ། །རབ་ཏུ་མྱོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་མི་གཏོང་པའོ། །བག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ དང་ངག་གིས་མི་གཏོད་པའོ།།ལྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པ་ཀླུ་ཆེན་པོའོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པའི་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱད་བར་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་འདོད་ཆགས་ཏེ། ཕ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། སྲོག་བཏང་བ་ལ་སོགས་པས་ནོར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །གཅེར་བུ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་གཅེར་བུ་པའོ། །རྟོག་གེའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མཚན་མའི་བསྟན་བཅོས་སོ། །ཚར་གཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨད་ནས་སོ། །ཤེས་པ མཚོ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལ་ནོར་པ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྐྱོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་སྟེ། རྗེ་དང་བདེན་པ་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བསམ་པར་མི་བྱ་བ་དག་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པར་མི་བྱ་བ་དང་།རྣམ་པར་དཔྱད་པར་མི་བྱ་བ་དག་ཡིན་པའོ། །རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་མུན་པར་འགྱུར་བའོ། །བདག་ལ་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གང་ཡིན་གང་ནས་འོངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་བདག་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །འཇིག་ རྟེན་ལ་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་གཞན་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ།།ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདི་དག་འགགས་ནས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་མཁྱེན་པ་ནི་ཅི་འདྲ།ཇི་ལྟར་མ་འོངས་པ་གཟིགས། ཇི་ལྟར་འདས་པ་གཟིགས། ཇི་ལྟར་བཏང་སྙོམས་སུ་མཛད། ཇི་ལྟར་ཐག་རིང་པོར་མྱུར་དུ་གཤེགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་ དང་པོ་གཉིས་ནི་བདག་མེད་པ་དང་།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཟབ་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དང་། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ནི་རིགས་གཞན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་གཞན་ དག་ལ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདུ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེའུ་ཡོད་པ་ཡིད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སོ། །སོ་སོར་རིག་པར་མ་བྱས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གོ་བར་མ་བྱས་པར་རོ། །ཞུན་མར་མང་པོ་དང་སྦྱར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞུན་མར་མང་པོས་བཏབ་པའོ། །སྒོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོ་སྲུང་བའོ། ། ཡུལ་ངན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་མ་འཁྲུལ་པའོ། །ཆུ་དྲོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུའི་རྒྱུན་དྲོན་མོའོ།

傳遞的作用是緣。不平等的風是指具有混亂力量的風。丹達迦的荒野是指樹木等的森林。迦陵迦的荒野是指有迦陵迦所出的大象所在之處。摩登伽的荒野是指有摩登伽旃陀羅種姓的修行者所居住之處。 降下是指流下。天子雨勢者是指掌管降雨者。極度陶醉是指心不能捨。放逸是指身語不能控制。天是指屬於天方的大龍。非法貪慾是指不應行的貪慾，因為是對父母等的執著。難以滿足的慾望是指大欲望，因為以捨棄生命等方式追求財物。邪法是指邪見。裸行者是指外道裸行派。思辨知識是指分析標相的論典。 呵斥是指貶低。知海有迷惑是指如海般的智慧有錯誤的意思。救護是指教法，即是說尊者宣說真理的意思。這四種是指等等，不應思維是指法性上不應了知，不應分別觀察。愚癡是指智慧成為黑暗。 思維我是指分別觀察我是什麼、從何而來等補特伽羅我。思維世間是指分別觀察其他補特伽羅。業的異熟是指分別觀察這些滅后如何生起業果等業與果。佛陀境界是指分別觀察世尊出世間智慧是何等、如何見未來、如何見過去、如何舍離、如何迅速遠行等不共佛陀境界。 其中前二者因無我和緣起甚深故不可思議。第三因果事相和過去未來時間極為甚深的緣故。第四因其他種類對佛陀其他境界極為甚深的緣故。以如是想是指童子有意的想法。未詳細了知是指先前未理解。 配以大量酥油是指加入大量酥油。門衛是指守門人。惡地是指日暈。溫水是指溫熱的水流。

།ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགེ་བ་སྟེ། ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་འཁོར་བའི་ལམ་མམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ལ། བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བསྟོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར རོ།།ཡན་ལག་དང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསིལ་བས་སོ། །ཉི་ཚེ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ནི་སྐྱེ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སོ། །དལ་ གྱིས་འབབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྫིང་བུ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ན་མཚོ་མ་དྲོས་པ་དང་།རི་སྤོས་ཀྱི་ངད་ལྡང་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ཡོད་དེ་གང་གི་འགྲམ་ན་གླང་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་པོ་རབ་བརྟན་འདུག་པའོ། །སྒྲ་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གླང་པོ་ཆེའི་སྐད་དོ། །རྣམ་པར་བཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཉམས་པའོ། ། བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་ཆད་པའོ། །འདུ་ཤེས་དེ་ལྟ་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མ་ལངས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་སོ། །སློབ་དཔོན་དུལ་བའི་ལྷས་འདུལ་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཚིག་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ལས་ཕམ་པར་འགྱུར་བ་བཞི་པའི་ཚིག་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྫོགས་ཏེ། །ཕམ་པར འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །།བ་ལང་གི་ལྕི་བ་སར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པའོ། །བྱུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞལ་ཞལ་ལོ། །ལུས་མ་བསྲུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཕྱིར་མ་བླན་པའོ། །དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱ བ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་མ་བྱས་པའོ།།དྲན་པ་ཉེ་བར་མ་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་མ་གཏད་པའོ། །བཟོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའམ་ནད་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འཚོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕྲོད་པའམ། ནད་མནན་པའོ། །རིམས་ནད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་གདུང་བའོ། །ཡོངས་ སུ་གདུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་གདུང་བའོ།།ལུས་ཀྱི་བསྙེན་བཀུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱད་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་དེ་སྤྲོད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་གཙང་བ་ཤོར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་བ་ཕྱུང་བར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་དེ། །དེ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ནི་ མི་གཙང་བ་ཤོར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་བ་རང་གི་གནས་ནས་འཕགས་པའོ།།ཁུ་བ་ཕྱུང་བར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣང་བར་གྱུར་པའོ། །འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་དང་། ཡུལ་དུ་འདུ་ཤེས་པའོ། །སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་བ་ཕྱུང་བར་ཤེས་སོ། །ཐ་སྙད་དུ་བྱར་ རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་དང་།རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་བསྟན་པར་འཇུག་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལྟར་རྨི་ལམ་གྱི་སེམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཁ་ནང་དུ་བལྟས་ཏེ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། ཁ་ཕྱིར་ལྟ་བའི་ཕྱི་སེམས་ཀྱིས་ནི་ཐ་སྙད་སློང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་བསྐུར་བར་འོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་བསྒུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྟེ། བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། མཚམས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཚུལ་དང་ལྡན་པའོ། །སྣ་ཆེན་པོ་ལ་གཏོགས་པ་འཁོར་ལོའི་མཐའ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློན་པོ་ཆེན་པོ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །བསྐ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གར་བའོ། །སླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླན་ཏེའོ། །ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནར་མ་སོན་པ་སྟེ་ལུས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་དོ།

所謂’如理作意’是指善分別，‘如’是指輪迴道或涅槃，‘理’是指讚歎彼故。 ‘以第一支’是指清涼。 ‘孤獨地獄’是指不與一切共同的地獄，因為有些是生處故。 ‘以如是想’是指以來想。 ‘緩緩流’是指天人之池，在此贍部洲無熱惱池與香山之間，其岸邊有大象王堅固所住。 ‘聲音’是指象聲。 ‘破壞’是指衰敗。 ‘離’是指斷絕。 ‘以如是想’是指以不起想。 阿阇黎調伏天所著律分別釋文解釋圓滿第四波羅夷釋文，波羅夷釋文圓滿。 ‘新牛糞’是指存在。 ‘塗抹’是指擦拭。 ‘身不護’是指于非處不收回。 ‘諸根不制’是指諸根未確定。 ‘念未安住’是指念未專注。 ‘安樂’是指欲樂或無病。 ‘生活’是指適宜或壓制病。 ‘疾病’是指身體痛苦。 ‘熱惱’是指心的痛苦。 ‘身供養’是指身體行為和身體受用，即從行為而生的意思。 ‘不凈漏出’即是’出精’的解釋。其中特別的是，‘不凈漏出’是指精液從自處移動，‘出精’是指顯現於外。 ‘想’是指知為比丘及對境想。 ‘思’是指知道出精。 ‘不堪言說’是指不能顯示身語業、表色與無表色影像的意思。如是夢中心是識蘊等五蘊影像，意識是向內趣入，而向外觀照的外心則能發起言說故。 ‘應受灌頂’是指應知灌頂。 ‘安住’是指寂靜，即是’穩固’的意思。 ‘得邊界’是指具法之王。 ‘屬大鼻輪邊’是指大臣護持轉輪王之輪寶。 ‘澀’是指苦。 ‘淡’是指無味。 ‘未成熟’是指未長成，即身體不堪任用。

།དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའོ། །བུད་མེད་ཀྱིས་དུབ་པ་དང་ཁུར་གྱིས་དུབ་པ་དང་། ལམ་གྱིས་དུབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་ཧ་ཅང་བསྟེན་དྲགས་པས་ལུས་ཉམས་པའོ། །གཏའ་གམ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ལང་ཚོ་ཉམས་པའོ།།ཡ་ཟ་མ་ལུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་ཇི་ལྟར་ཟོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐུར་དུ་འཛག་པའམ། བཅིངས་པས་ཉམས་པས་ཆིང་མ་བཀྲོལ་ཡང་བཅིངས་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བས་སྒྲོག་བཀྲོལ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་དག་ནི་ཁམས་ཉམས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁུ་བ་སླ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཕྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་བར་དུ་མ་ཆོད་པ་ཁོ་ནར་རང་གི་གནས་ནས་འཕྲལ་ལ་བྱུང་བ་སྟེ། དང་པོ་ཁོ་ནར་གནས་འཐོན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དགེ་འདུན་ལ་རག་ལས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྦྱངས་པའི་ཕྱིར་ཆད་པའི་ལས་བྱ་བ་དགེ་འདུན་ལས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དགེ་འདུན་དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆད་པའི་ལས་དགེ་འདུན་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་འདུན་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆད་པའི་ལས་དགེ་འདུན་གྱི་ཡུལ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་འདུན་ལས་རྣམ་པར་ལྡང་བར་འགྱུར་ཞེས བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་སྦྱང་བ་ཡང་དགེ་འདུན་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྷག་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱང་པའི་ཐབས་ཐུན་མོང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱང་པའི་ཐབས་ཐུན་མོང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞི་ལྔས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་རྣམ་པ་ ལྔའོ།།བདེ་བ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་འདོད་པ་འབྱིན་པའོ། །ས་བོན་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཁུ་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ། །རིག་སྔགས་འདོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་བ་འབྱིན་པས་གསང་སྔགས་ཀྱི་རིག་པ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའོ། །སྨན་འདོད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་བ་ཕྱུང་ན་ཕན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ།།བརྟག་པ་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་བ་འབྱུང་བ་སད་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པས་སོ། །རང་གི་གཟུགས་ཉེ་བར་ལེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པས་ནང་གི་རང་གི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ ཡུལ་ཉིད་དུ་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སེམས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྱིན་པར་འདོད་པའོ། །རྩོལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རེག་པའི་བྱ་བ་འདྲུད་པ་ལ་སོགས་བྱེད་པའོ། །ཁུ་བ་འབྱིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་རང་གི་གནས་ནས་འབྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །རིལ་གྱིས་འཆང་བར་བྱེད་ཅེས་ བྱ་བ་ནི་ལག་པ་ལ་སོགས་པས་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པ་ཀུན་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ།།དམ་དུ་འཆང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རིལ་གྱིས་བཅངས་པ་ལ་དམ་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །བྱེ་བྲག་ངེས་པར་མྱོང་བའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་ཀུན་དུ་སྤྲད་པའི་གནས་སྐབས་ན་བདེ་བ་གང་ ཡོད་པ་དང་།ཡན་ལག་གི་རྣམ་པ་བཅུད་དེ། སྦུབས་འདོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་བདེ་བ་གང་ཡོད་པའོ། །བྱུང་ལ་ཐུག་པའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་བ་འབྱུང་བའི་གནས་སྐབས་ན་བདེ་བ་གང་སྐྱེ་བའོ། །ངད་ལས་པའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གདུང་བ་དང་བྲལ་བའི་ གནས་སྐབས་ན་བདེ་བ་གང་འབྱུང་བའོ།།དགེ་སློང་གིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པས་ནང་གི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་ཅིང་སེམས་པར་བྱེད་རྩོལ་བར་བྱེད་པས་ཁུ་བ་འབྱིན་པ་ན་ཡང་དངོས་གཞིར་འགྱུར་རོ། །སེམས་པར་བྱེད། རྩོལ་བར་བྱེད། རིལ་གྱིས་འཆད་པར་བྱེད་པས་ ཁུ་བ་འབྱིན་ན་ཡང་དངོས་གཞིར་འགྱུར་རོ།

與此相反的是完全成熟。‘女人疲憊、負重疲憊和路途疲憊’是指因過度親近女人等而身體虛弱。‘衰老’是指青春已逝。‘食物不消化’是指食物如何進食就如何向下漏泄，或因束縛而受損，即使解開束縛也如同被束縛一樣行走，也稱為’解開枷鎖’。這些是因為體質受損，所以精液稀薄。 ‘立即流出’是指未被他物間隔而從自身處立即流出，即最初從處所流出的意思。‘依賴僧團’是指爲了清凈而需從僧團獲得懲罰羯磨。‘與僧團相關’是指懲罰羯磨由僧團本身授予。‘依止僧團’是指懲罰羯磨應在僧團境內實行。‘從僧團出罪’是指出罪即清凈也由僧團本身執行。 ‘無餘’是指清凈方法是不共的。‘有餘’是指清凈方法是共同的。‘五種根據’是指五種原因。‘欲求快樂’是指為獲得快樂而射精。‘欲求種子’是指為生育後代而尋求精液作為種子。‘欲求咒術’是指通過射精欲求成就密咒明咒。‘欲求藥物’是指認為射精會有益處。 ‘欲求試驗’是指爲了試驗精液是否流出而行事。‘執取自身形體’意思是以肢體方式執取內在自相續的手等色蘊為對境。‘思維’是指欲求射精。‘努力’是指做摩擦等觸控行為。‘射精’是指最初從自處射出。‘整體把持’是指用手等把持全部肢體。 ‘緊密把持’是指對如是整體把持後進行緊密抓握。‘確定體驗的快樂’是指男女交合時所有的快樂，以及肢體摩擦、插入時所有的快樂。‘射精時的快樂’是指精液射出時所生的快樂。‘疲憊的快樂’是指遠離貪慾熾熱時所生的快樂。 比丘因欲求快樂等而執取內在色身等並思維努力射精時也成為根本罪。思維、努力、整體把持而射精時也成為根本罪。

།སེམས་པར་བྱེད་རྩོལ་བར་བྱེད། །རིལ་གྱིས་འཆང་བར་བྱེད། དམ་དུ་འཆང་བར་བྱེད་ལ། དེས་ཀྱང་བྱེ་བྲག་ངེས་པར་མྱོང་བའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་ཁུ་བ་འབྱིན་ན་ཡང་དངོས་གཞིར་འགྱུར་རོ། །སེམས་པར་བྱེད། །རྩོལ་བར་བྱེད་ རིལ་གྱི་འཆང་བར་བྱེད།དམ་དུ་འཆང་བར་བྱེད་ལ། དེས་ཀྱང་བྱེ་བྲག་ཏུ་ངེས་པར་མྱོང་བའི་བདེ་བ་དང་བྱུང་བ་ཐུག་པའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་ཁུ་བྱེ་འབྱིན་ན་ཡང་དངོས་གཞིར་འགྱུར་རོ། །སེམས་པར་བྱེད་རྩོལ་བར་བྱེད། །རིལ་གྱིས་འཆད་པར་བྱེད། དམ་དུ་འཆང་བར་བྱེད་ལ། དེས་ཀྱང་བྱེ་བྲག་ངེས་པར་མྱོང་བའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་ཁུ་བ་འབྱིན་པར་བྱེད་ན་ཡང་དངོས་གཞིར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་གི་བདེ་བར་འདོད་པས་ནང་གི་གཟུགས་ཉེ་བར་ལེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲེས་དྲུག་གོང་ནས་གོང་དུ་སྨོས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི གཟུགས་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་དང་རང་གི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་ལག་པ་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་ལེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་གར་བྱེད་པའོ། །རབ་ཏུ་གར་བྱེད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤས་ཆེར་གར་བྱེད་པའོ།།དེ་གཉིས་ནི་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པ་ལ་རེག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ། །ཤུགས་གཏང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཁུ་བ་འབྱུང་བ་ལྟར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེའི་གནས་སྐབས་སུ་ལུས་ཀྱི་བརྩལ་བ་བཏང་ན་ཁུ་ བ་འབྱིན་པ་རྫོགས་པར་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ།།སྦུབས་སུ་འོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་བ་འབྱུང་བའི་གནས་ནས་སྔར་འཕོས་ནས་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པའི་སྒོར་མ་བྱུང་བའི་སྐབས་སུ་ཁུ་བ་བར་དུ་ལས་ཏེ་དེ་ལས་སྦྱོར་བ་ཕྱི་མས་ བརྩལ་ཏེ་འབྱིན་ན་དེ་ནི་དང་པོ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ།།ཀུན་དུ་མཉེད་པའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་དག་ཏུ་རེག་པའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ཀུན་དུ་མཉེད་པའི་བདེ་བ་ ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་ཡང་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པ་ལ་རེག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ།།བྱེ་བྲག་ངེས་པར་མྱོང་བའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་ཀུན་དུ་སྤྲད་པའི་གནས་སྐབས་ན་བདེ་བ་གང་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་ཁུ་བ་འབྱིན་ན་དེ་ཡང་ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པ་ལ་རེག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་གྱི། ཡན་ལག་གི་རྣམ་པ་ལ་རེག་པ་ཡོད་ན་ནི་དངོས་གཞི་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །བྱེ་བྲག་ངེས་པར་མྱོང་བའི་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེ་ཙམ་སྟེ། བྱུང་ལ་ ཐུག་པའི་བདེ་བ་དང་ངད་ལས་པའི་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བསྒྲུབ་པས་དགེ་སློང་གི་ཡིད་ཀྱིས་དེའི་བདག་ཉིད་ཁས་ལེན་པས་ཇི་ཙམ་དུ་བྱུང་བ་ལ་ཐུག་པའི་བདེ་བ་དང་།ངད་ལས་པའི་བདེ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པ་ལ་རེག་པ་མེད་པར་ཁུ་བ་འབྱིན་ན་ཡང་ཉེས་པ་སྦོམ་ པོར་འགྱུར་རོ།།རང་གི་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པར་འཇལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁུ་བ་འབྱིན་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་རྩོལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་སྦོམ་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་འཆལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་རིག་པ་གཞན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་ བྱའོ།

思維、努力、完整持守、緊密持守，由此也體驗特別確定的快樂，若射出精液也成為根本罪。思維、努力、完整持守、緊密持守，由此也體驗特別確定的快樂和達到極致的快樂，若射出精液也成為根本罪。思維、努力、完整持守、緊密持守，由此也體驗特別確定的快樂，若射出精液也成為根本罪。爲了說明這點，比丘爲了快樂而取內在色法，這是指前面所說的六種接觸逐漸增上。 取外在色法是指外在和屬於他人相續以及屬於自身相續的手等色蘊作為對境而取用的意思。 所謂’稍微搖動’是指略微搖動。所謂’劇烈搖動’是指大幅度搖動。這兩種因為沒有接觸生殖器官，所以成為粗罪。 關於’放鬆力道’，‘力道’是指即將射出精液的狀態，在那個時候放鬆身體的力量，因為沒有完成射精行為，所以由其加行產生粗罪。 所謂’進入管道’是指精液從射出處移動但尚未從生殖器官出來的階段，精液停留在中間，由後續加行努力射出，因為這不是初次射出，所以成為粗罪。 所謂’體驗普遍按摩的快樂’是指除生殖器官外，在身體其他部位接觸所體驗的快樂稱為體驗普遍按摩的快樂，這也因為沒有接觸生殖器官，所以成為粗罪。 所謂’體驗特別確定的快樂’是指在男女交合時所有的快樂，對此以不如法的方式思維而射精，這也成為粗罪。這是因為沒有接觸生殖器官而成為粗罪，如果有接觸生殖器官則成為根本罪。 ‘特別確定的快樂’這只是個例子，比丘以意念認可達到極致的快樂和疲憊的快樂的本質，只要對達到極致的快樂和疲憊的快樂作意，即使在沒有接觸生殖器官的情況下射精，也成為粗罪。 所謂’測量自己的生殖器官’應當理解為’以射精的貪慾’，因為這沒有努力所以成為粗罪。這裡’放蕩’只是個例子，其他相似的情況也應當如此理解。

།ལྟ་ན་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པ་ལྔའོ། །ཆུའི་རྒྱུན་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པ་འབབ་ཆུའི་རྒྱུན་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཏད་དེ་ཀུན་དུ་ཆགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ ཁུ་བ་འབྱིན་ན་དེ་ཡང་ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ།།རྫི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པར་གཏོད་པ་ཡང་གཏད་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆུའི་རྒྱུན་ཕྱོགས་སུ་གཏོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུའི་རྒྱུན་ཕྱོགས་སུ་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པ་ཆགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་གཏོད་པར་བྱེད་ན་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་རོ། ། རྫི་ཕྱོགས་སུ་གཏོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ནི་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བའི་རེག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་སྨད་དོ། །ཕྱི་རོལ་དུ་མཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོའི་ཐེམ་པ་ལའོ། །ཁུ་བ་འབྱིན་པའི་དགེ་འདུན་ལྷག་མའི་ཚིག་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྟེ་དང་པོ་རྫོགས་སོ།། །། གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཉན་ཡོད་དང་། ཡངས་པ་ཅན་དང་། བཱ་རཱ་ཎ་སཱི་དང་། ཙམ་པ་ཀ་དང་། གནས་བཅས་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་བོ། །འཚོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཚོ་བའི་ཐབས་སོ། །མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏམ་གྱིས་སོ། །རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔག་པས་སོ། ། ཟླ་བ་ལྟར་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟླ་བ་བཞིན་དུ་ལན་འགའ་སྣང་བའོ། །མི་ཁྱིམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་མེད་པ་སྟེ། དུས་ངེས་པའི་དུས་མེད་པའོ། །དུས་མ་ལགས་སོ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་མ་ཡིན་པ་སྟེ་བར་དུ་ཆོད་པའི་དུས་མེད་པའོ། །ཀུན་དགའི་ར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ལ བྱའོ།།གཙུག་ལག་ཁང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ཁང་ངོ་། །མཁས་པ་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྐྱེ་བོ་མཁས་པ་གང་ཞིག་རབ་ཏུ་དང་བའི་སེམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་དག་ལ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་གོམ་པ་འདོར་བར་བྱེད་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་དེ་ལས་དགོངས་ནས་འཛམ་བུ་ཆུ་བོ་གསེར་གྱི་སྲང་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་ཡང་དེ་དང་མཉམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།སྲང་ཚད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྲང་བརྒྱད་ཀྱི་ཚད་དོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་སྲང་བརྒྱའི་ཚད་ཅེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །ཚིག་པའི་བསོད་སྙོམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་ཆན་ཚིག་པའོ། །ཡང་ ན་ཚིག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ་དམན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་པའོ། །ཡོངས་སུ་འདྲེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲུང་བའོ། །གནས་བརྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་མི་བརྟེན་པའོ། །རྒྱལ་མཚན་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོ་ཉི་ཤུ་ལོན་ཞིང་འདུལ་བ་ཤེས་ པའོ།།ཡུན་རིང་པོ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ལོན་པའོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མངོན་པར་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ཐོབ་པའོ། །སྣམ་སྦྱར་གྱི་རྒྱལ་མཚན་ཐོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་དག་གོ། །དེའི་དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བསྐོར་མི་ ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐོར་བར་མི་ནུས་པའོ།།ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བ་སྟེ། འཕགས་པའི་ལམ་ནི་འཁོར་ལོ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཆེས་བྱ་བ་ནི་ ད་ལྟར་གྱི་འབྲས་བུའོ།།ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཞན་ན་ཕན་པའོ། །བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་དུའོ། །རྗེས་སུ་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་བརྩེ་བའོ། །ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་དང་། སློབ་པའི་ལམ་དང་། མི་སློབ་པའི་ལམ་དག་ལས་བཟླས་ པའི་ཕྱིར་རོ།

所說’將成為惡作’是指具有貪慾心，這是五種肢分。‘將身體朝向水流相反方向’是指將肢分朝向流水相反方向，以貪慾心射精的話，那也將成為粗重罪過。將身體朝向非坡地方向也應當知道與此相同。‘朝向水流方向’是指以貪慾心將肢分朝向水流方向的話，將成為惡作。朝向坡地方向也應當如是了知。這些因為沒有與眾生接觸，所以是應呵責的。‘向外供養’是指在門檻上。這是射精僧殘第一條的詞義解釋完畢。 所謂’六大城市’是指舍衛城、廣嚴城、波羅奈城、瞻波迦城、住處城和王舍城。‘生計’是指謀生方式。‘不知’是指通過言談。‘完全不知’是指通過推測。‘如月執行’是指如同月亮一樣時而顯現。‘非家時’是指無間隙，即沒有確定的時間。‘非時’是指非時機，即沒有間斷的時間。‘園林’是指此處的祇樹園。‘精舍’是指住處。 ‘何者智者’等所說，是指任何智者以清凈心為繞行佛塔而邁步，其果報即是涅槃，因此考慮到這一點而說即使十萬兩瞻部洲黃金也不能與之相等。‘兩’是指八兩的重量。有些人說也稱為百兩的重量。‘燒焦的乞食’是指燒焦的飯食。或者’燒焦的’是指女人的特徵，是’低劣’的同義詞。‘引導’是指表示。‘普引’是指守護。‘上座’是指不依賴他人。‘如同勝幢’是指年滿二十且通曉律法。‘長期出家’是指年滿二十五歲等。‘修習梵行’是指獲得道果。‘持三衣勝幢’是指比丘們。 其中’初始’等，‘不能繞行’是指不能繞塔。‘具有法’是指與涅槃之法相應的緣故。‘法輪’是指見真諦，因為聖道如同輪子。‘大義’是指現世果報。‘利益’是指他時的利益。‘安樂’是指永恒的。‘悲憫’是指慈悲。‘三次重複’是指因為從見道、有學道和無學道重複的緣故。

།རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟླས་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་གྱི་རྣམ་པ་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐྱེད་པའོ། །ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱོར་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཤིང་སཱ་ ལའི་ཚལ་ལྟར་མཐོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྨོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་པ་དོར་བའོ། །སྦྱོར་བའི་གྲོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཏུ་གསེར་དངུལ་ལ་སོགས་པ་སྤེལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱོར་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆིལ་མའི་ཐལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བད་ཀན་ནོ། །བུ་མངས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུ་རང་ སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་མས་བརྩིགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཀྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཡང་ན་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ གི་གཟུགས་བརྙན་ནོ།།དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ་ཚེ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོའོ། །འདོད་པ་ཆུང་ངུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་ཙམ་གྱིས་བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོག་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པ་ཙམ་གྱིས་བསོད་ནམས་ལ་སོགས་ པ་ཐོབ་པས་མགུ་བའོ།།སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གོས་གསུམ་པ་ལ་སོགས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་དག་ལ་སྟོད་པར་བྱེད་ཅེས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མཆོག་ཐོབ་པའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ཤཱ་རིའི་བུ་ཕ་བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཀློག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་ཡིན་པས་རྒྱལ་པོས་རྒོལ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བཀུར་བ་ཡིན་ཏེ།དེའི་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོ་བརྒྱད་གཉིས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོ་བཅུ་དྲུག་ཏུའོ། །དབང་པོའི་བརྡ་སྤྲོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བྱས་པའི་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་འབུམ་གྱི་ཚད་ ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་པ་དག་ཟེར་རོ།།ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཆོས་ལ་རྟོགས་པས་ཤེས་རབ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྤོབས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་གོ་བར་བྱེད་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་ཤས་སོ། །ཅོད་པན་མེད་པའི་རྒྱལ་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་ཐབས་ ཀྱི་ཅོད་པན་མགོ་ལ་བཅིངས་པ་མེད་པའི་རྒྱལ་སྲིད་དེ་རྒྱལ་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ།རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒུལ་ཀུན་དུ་བསྒུལ། ཀུན་དུ་རབ་ཏུ་བསྒུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་གནས་སྐབས་སོ། །བསྐལ་བ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ ཏུ་བཀྲ་ཤིས་པ་སྟེ་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པའོ།།ཡབ་ཀྱི་མཆེད་ཀྱི་སྲས་ཞེ་བྱ་བ་ནི་ཁུའི་སྲས་སོ། །བཞོན་པའི་སྣོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་གྲུ་བོ་ཆེའོ། །ཞམ་རིང་ནས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུང་ན་འདུག་པའོ། །ཡང་དག་པར་བཀུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་དད་པར་བྱས་པའོ། ། མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེ་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་མང་དུ་ཐོས་པའོ། །ཐོས་པ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་མི་བརྗེད་པའོ། །ཐོས་པ་བསྩགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་མི་བརྗེད་པའོ། །སྲུའི་སྲས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་དགུའི་བདག་མོ་ཆེན་མོའི་སྲས་སོ། །དབང་པོ་དག་གི་སྒོ་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཟག་པའི་སྒོ་བསྡམས་པའོ།།མཐུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་ཆེ་བ་སྟེ་དབུས་ཀྱི་ཡུལ་མཐའ་དག་ཕེབས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

所謂’十二種相’是指每一個唸誦中都有苦、集、滅、道的相故。所謂’轉’是指生起。所謂’如大娑羅樹’是指廣大圓滿，意思是如同娑羅樹林般高大。 所謂’愿’是指捨棄願望。所謂’修行之城’是指在那些地方以增長金銀等而修行故。所謂’唾液灰’是指痰。所謂’眾子塔’是指爲了三十二個成為獨覺的兒子，母親所建的塔。 所謂’如來等功德之影像’意思是以意樂而顯現。或者是念住等功德之影像。所謂’比丘戒’是指比丘的戒律，即比丘的體性。 所謂’少欲’是指僅以能做事的程度而尋求乞食等。所謂’知足’是指僅以能做事的程度而獲得福德等而滿足。 所謂’說頭陀功德’意思是讚歎三衣等頭陀功德。所謂’最勝子’是指聖者舍利子，其父親名為婆羅門勝，因為他在讀誦等方面圓滿，國王以論辯的受用而尊為婆羅門中最勝，因為是他的兒子故。 所謂’二八歲’是指十六歲。所謂’帝釋語法’，世人說是天帝釋所造的十萬頌語法論。 所謂’大智慧’是因為通達自法而有大智慧故。所謂’大辯才’是因為向他人解說時有大智慧故。所謂’分’是指部分。 所謂’無冠王位’是指頭上未系王冠的王位，雖非國王，但有如同國王般的王權故。所謂’動、普動、極動’是指小、中、大的階段。 所謂’賢劫’是指極為吉祥，具有福德。所謂’父親兄弟之子’是指叔父之子。所謂’乘器’是指海中大船。所謂’久遠親近’是指在旁侍奉。 所謂’恭敬’是指生起信心。所謂’多聞’是指聽聞眾多論典。所謂’持聞’是指不忘文句。所謂’積聞’是指不忘義理。 所謂’姊妹之子’是指大生主母之子。所謂’守護諸根門’是指防護眼等諸根的漏門。所謂’具足威力’意思是有大威力，能遍歷中土一切地方。

།མོན་སྲན་གྲེའུའི་ཕྱེ་མས་བསྐུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བྱུག་པས་བསྐུས་པའོ། །བེའུ་ཕྲུག་གི་སྙིང་པོ་ཅན་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་རས་བལ་ལས་བྱས་པའི་གོས་སྤུ་དང་བཅས་པ་དག་གིས་བཀབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གནས་དྲུག་པོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དྲུག་པོ་དག་གོ། །དབུས་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དབུས་སོ། །བྲལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་སྨས་པ་སྟེ་འདིས་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་ རིག་པའི་ལྷག་མ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་དག་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ།།གཞོགས་སྟེགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ཟུར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འཕྱར་གཡེང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་རྒྱུག་པའོ། །ཐོ་འཚམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་འཁྱུད་པའོ། །ཀུན་དུ་བརྩེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ལག་ནས་འདྲེན་པ་ལ་སོགས་པས་དགའ་བར་བྱེད་པའོ།།ཀུན་དུ་ཅ་ཅོ་འདོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་མི་གསལ་བ་ཆེན་པོ་འབྱིན་པའོ། །ལུས་བསྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱིས་རྡེབས་པའོ། །གང་ལས་ཆུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གང་ནས་ཆུ་འབབ་པའོ། །དེ་ལས་འབར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཕྱོགས་དེ་ལས་མེ་འབར་བའོ།།གང་ལས་སྐྱོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲུང་བའོ། །འཇིགས་པ་མེད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བས་སོ། །སྐྱབས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ལས་སོ། །བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ཉེ་བར་ ཞི་བའོ།།བདེ་ལེགས་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀྲ་ཤིས་སྨྲ་བའོ། །བདེ་ལེགས་སུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་ལེགས་ཤེས་བྱ་བ་ཟང་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འཇིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་ནས་སྐྲག་པའོ། །ཡམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མ་ཡིན་ པས་བྱས་པའི་གནོད་པའོ།།གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིས་བྱས་པའི་གནོད་པའོ། །འགོ་བའི་ནད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འཁྲུགས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གནོད་པའོ། །འཁྲུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་གནོད་པའོ། །རྩོམ་པ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་དེས་སོ། །ཚིག་བཞི་པའི་ ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གོ། །དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གཉིས་སོ། །རང་གི་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་དུལ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གསུམ་མོ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཚིག་བཞི་པ་སྟེ།གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་གཉིས་ཏེ་བདེན་པ་མཐོང་བར་བྱེད་པ་ལ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དགོས་སོ། །གྲོང་བའི་ཆོས་མཐོང་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕོ་དང་མོའི་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་ སྨིན་པར་བྱ་བའོ།།ཡན་ལག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་གང་གིས་སོ། །ལུས་རེག་པར་བྱེད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་གཉིས་བར་ཆད་མེད་པས་རེག་པར་བྱེད་པའོ། །ལག་པ་ནས་བཟུང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི། ལུས་ཀྱི་རེག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །ངམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདིར་བསྡུ་ བའི་དོན་ཏེ་དེས་ན་རྩོམ་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ལག་པ་དང་།རྐང་པ་དང་ལན་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཛིན་པ་དག་བྱེད་ན་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་གཅིག་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་རེ་རེས་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

所謂’塗抹豌豆粉’是指塗抹其粉末。 所謂’具有小牛精華’是指用帶絨的棉布製成的衣服覆蓋的意思。 所謂’六處’是指六種對境。 所謂’中央處’是指中原地區。 所謂’分離’是指被貪慾所染，這表明由貪慾的力量顯示餘三種煩惱。 所謂’斜視’是指眼角傳情等。 所謂’輕浮’是指奔跑。 所謂’相抱’是指互相擁抱。 所謂’愛撫’是指牽手等表示喜愛。 所謂’喧譁’是指發出巨大的含糊聲音。 所謂’扭動身體’是指以身體撞擊。 所謂’水之所出’是指水從何處流出。 所謂’彼處燃燒’是指從那個方向燃起火。 所謂’從何處救護’是指保護。 所謂’從無畏’是指遠離恐懼。 所謂’從庇護’是指從保護。 所謂’安樂’是指無外在危害。 所謂’寂靜’是指自身寂靜。 所謂’祝福語’是指說吉祥話。 所謂’成為安樂’是指安樂即涅槃，意思是產生涅槃。 所謂’恐懼’是指內心恐慌。 所謂’瘟疫’是指非人造成的危害。 所謂’損害’是指人為的危害。 所謂’流行病’是指由大種失調引起的危害。 所謂’動亂’是指對身體的傷害。 所謂’以此方法’是指以此手段。 所謂’四句偈’是指：‘諸惡莫作’是第一句，‘眾善奉行’是第二句，‘自凈其意’是第三句，‘是諸佛教’是第四句。其他也同樣適用。 所謂’令諸根成熟’有兩種：為見真諦需要信等根成熟；‘見世俗法’是指令男女根成熟。 所謂’以肢體’是指以何因。 所謂’身體相觸’是指兩身無間隔地接觸。 ‘牽手等’是指顯示身體接觸的本質。 ‘等’字在此是總括義，因此同一行為中包含抓握手、腳、腰等，只構成一個僧殘罪，而不是各算一罪的意思。

།གང་དག་གམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དག་ཡང་རུང་བའི་དོན་དུ་ཁས་ལེན་ཅིང་ལན་བུ་ལ་ བཟུང་བ་ཡང་དངོས་གཞིར་སྨྲ་བ་དེ་དག་ནི་ལྟུང་བ་བསྟན་པ་ལན་བུ་མ་སྨོས་པ་དང་ཡང་འགལ་ལ།ཞུ་བ་ལས་ཀྱང་། སྤུ་དང་སེན་མོ་དང་སོ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤོམ་པོར་གསུངས་པས་དངོས་གཞིར་མི་རུང་ངོ་། །ཆགས་པ་དང་། ཀུན་དུ་ཆགས་པ་དང་། ཀུན་ནས་དཀྲིས་བ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ ནི་ཆུང་ངུ་དང་།འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་གནས་སྐབས་སོ། །གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྱུར་པ་སྟེ་ཡུལ་དེ་དང་འབྲེལ་པར་འདོད་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིར་ནི་རེག་པ་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བ་འདོད་པ་ལ་ལྟུང་བ་འདི་དང་འོག་མ་གཉིས་འབྱུང་བར་སྟོན་ཏོ། །རྟོག་པ་དང་ལྡན་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་དང་ལྡན་པའོ།།འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་དེ་དག་མ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་སོ། །སྟེན་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བོང་ཚོད་འབྲིང་སྟེ་སྐྱེས་པའི་ལག་པ་དང་རྐང་པ་དང་ཟག་ཕྱེད་ལ་སོགས་པ་ཡན་ ལག་གིས་འཛིན་ནུས་པའི་ལུས་ཅན་ཡིན་གྱི་ལུས་མ་ཐོབ་པ་དང་།ལུས་ཟད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མཁྲིག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁབ་རལ་གྱི་ཕྱོགས་སོ། །སྐྲ་དག་དང་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་གོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉིས་ཀ་བསྡུས་པ་ལན་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ནོམ་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཞིག་རེག་པའོ།།ཉུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རེག་པའོ། །སྤྲོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཁྱུད་པར་བྱེད་པའོ། །འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡོམ་པར་བྱེད་པའོ། །འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གནས་སུ་འདྲེན་པར་ བྱེད་པའོ།།ཡོངས་སུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ནས་གནས་གཞན་དུ་འཁྲིད་པར་བྱེད་པའོ། །འོག་ནས་འཁྱུད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱེན་དུའོ། །སྟེང་ནས་འཁྱུད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུར་དུའོ། །དམ་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་དུ་གནོན་ པར་བྱེད་པའོ།།ཟ་འགྲམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲམ་པའི་མཚམས་སོ། །རྐང་པའི་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐང་པའི་ཐོག་མའོ། །རོ་མྱོང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིར་བྱེད་པའོ། །ངེས་པར་རྟོག་པར་བྱེད། །ལྷག་པར་ཆགས་པར་བྱེད། ལྷག་པར་ཆགས་ཤིང་འདུག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་ འབྲིང་དང་།ཆེན་པོའི་གནས་སྐབས་སོ། །ལུས་ཉེ་བར་གཞོལ་བར་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་སྤྱོད་པ་ལས་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། རོ་མྱོང་བའི་བྱ་བ་ལས་ལུས་ཀྱི་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དོན་མ་ནོར་བར་བསྡུ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ནུས་པ་ལ་ དགེ་འདུན་ལྷག་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་ནུས་པ་ལ་ཉེས་པ་སྦོམ་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ནུས་པ་དང་གོས་ཀྱིས་བར་དུ་ཆོད་པ་མེད་པ་དང་། ནོམ་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་དགེ་འདུན་ལྷག་མའི་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལས་མི་ནུས་པ་ལ་སྨད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་སྤོམ་པོར་ཤེས་པར་བྱའོ། །མིའི་ འགྲོ་བར་གཏོགས་པའི་སྐྱེས་པ་དང་།ཟ་མ་དང་མ་ནིང་དང་། མཚན་གཉིས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་བུད་མེད་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་སྦོམ་པོའོ། །དུད་འགྲོ་ལས་སྐྱེས་པའི་སྐྱེས་པ་དང་། ཟ་མ་དང་མ་ནིང་དང་། མཚན་གཉིས་པ་དག་ལ་ཡང་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་བུད་ མེད་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ།

對於那些認為’或者’等詞語表示可選義並將辮子視為正式違犯的人，這與未提及辮子的違犯說明相矛盾。從問答中也說明，對於毛髮、指甲、牙齒等觸碰是粗罪，因此不能構成正式違犯。 ‘貪慾’、‘遍貪’和’纏縛’這些詞，是指小、中、大三個程度。 ‘轉變’是指變化，意思是希望與那個對像發生關係。 這裡說明，對於追求觸控等快樂會產生這個和下面兩個違犯。 ‘具有思維’是指具有愛意。 ‘關聯’是指受支配。 ‘未了解這些情況’是指離貪的狀態。 ‘能承受’是指中等體型，即身體能被男子的手、腳和半腰等肢體抓住，而不是未獲得身體或身體已壞。 ‘腕’是指針眼的方向。 ‘頭髮及與之相關的衣服’這兩者合稱為’辮子’。 ‘撫摸’是指輕微觸碰。 ‘撫弄’是指從各個方向觸控。 ‘交付’是指用雙手擁抱。 ‘握持’是指束縛。 ‘牽引’是指拉向自己的位置。 ‘周遍牽引’是指從一處帶到另一處。 ‘從下擁抱’是指向上。 ‘從上擁抱’是指向下。 ‘緊密結合’是指制服。 ‘腮’是指面頰的邊緣。 ‘腳尖’是指腳的前端。 ‘品嚐’是指佔有。 ‘確實思考’、‘過分貪著’、‘過分貪著而停留’是指小、中、大三個程度。 說’身體傾向’這句話，是爲了表明不會因對方的行為而構成違犯，也不會因品嚐行為而構成身體的違犯。 爲了說明不錯亂的要義，所以說’對於有能力者構成僧殘，對於無能力者構成粗罪’等。應當知道，對於有能力且無衣物阻隔，在撫摸等行為上構成僧殘罪的情況，在對無能力者時因為過失而構成粗罪。 對於屬於人道的男子、兩性人、無性人和雙性人，即使有能力，因為不是女性，所以是粗罪。 對於畜生道的男子、兩性人、無性人和雙性人，即使有能力，因為不是女性，所以構成粗罪。

།གང་དུད་འགྲོ་མོ་ལ་ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འདོད་པ་དེ་རྒོ་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་ཕོ་ལ་སོགས་པ་ལ་རེག་པ་སྦོམ་པོར་གསུངས་པའི་ཚིག་འདིས་བཀག་པར་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ཡན་ལག་གཉིས་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཡང་ཉེས་ བྱས་སུ་འགྱུར་རོ།།ནུས་པ་གང་ལ་གོས་ཀྱིས་བར་དུ་ཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་རེག་པ་ལ་ཉེས་པ་སྦོམ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མི་ནུས་པ་ལས་ཉེས་བྱས་ཏེ། ཡན་ལག་གཉིས་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མིའི་འགྲོ་བར་གཏོགས་པ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་ནུས་པ་ལ་ཡང་ཉེས་བྱས་ཏེ། མི་ནུས་ པའི་ཕྱིར་དང་།བུད་མེད་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་ཕོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཉེས་བྱས་ཉིད་དེ། ཡན་ལག་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནུས་པ་གང་ལ་ཁྱིམ་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་གྱུར་པའི་ཉེས་བྱས་ཡིན་པ་དེ་ལ་མི་ནུས་པ་ལ་ཉེས་བྱས་ཉིད་དེ། དེ་ནི་ཉེས་ བྱས་ཕྲ་མོ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཉེས་བྱས་ཕྲ་མོ་ཡིན་ནོ། །མ་ཡང་ཡིན་ལ་མར་འདུ་ཤེས་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་གཉིས་ཀ་དང་ལྡན་པ་ལ་ལྟུང་བ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་ནི་དྲལ་ཅིང་གྱུར་པའི་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །ལུས་ཀྱིས་ རེག་པའི་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་སྟེ་གཉིས་པའི་ཚིག་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །།དྭ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་ཤི་བའི་བུ་སྟེ་གཞན་གྱིས་གསོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱན་པོ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱན་འགྱེད་པའོ། །ནལ་གྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་ཐབ་མ་ཡིན་པའི་བུའོ། །ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ ནི་དགེ་བ་དག་གོ།།ཉེས་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དགེ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དག་གོ། །གནས་ངན་ལེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པའོ། །དེ་ལེན་པ་ནི་ཉེས་པ་སྐྱེད་པ་སྟེ་སྐྱོན་ཆགས་པའོ། །ཕམ་པར་གྱུར་པ་ཀུན་ནས་སློང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕམ་པར་འགྱུར་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་སློང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རྒྱུའོ།།དགེ་འདུན་ལྷག་མ་ཀུན་སློང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །སྡིག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པའི་དོན་དང་ལྡན་པའོ། །ཚོགས་པར་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་འཇུག་པར་མི་འོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོད་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཀྱིས་ གཉིས་སྤྲོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་མིང་དང་ལྡན་པ་སྟེ།མི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་གོ། །མ་སྨྲས་པ་ལ་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུད་མེད་ཀྱིས་སྔར་མ་སྨྲས་པ་ལ་དགེ་སློང་གིས་སྨྲས་པའོ། །སྨྲས་པ་ལ་ཕྱིར་སྨྲས་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བུད་མེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ལ་དགེ་སློང་གིས་ཕྱིར་སྨྲས་པའོ། བསྔགས་པ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོད་པར་བྱེད་པའོ། །བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོད་པར་བྱེད་པའོ། །གསོལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་སུ་གསོལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཉེ་བར་གསོལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་སུ་མི་སྨོས་པར་གསོལ་བར་བྱེད་པའོ། །འདྲི་བར་བྱེད་པ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་འདྲི་བར་བྱེད་པའོ།།ཡོངས་སུ་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་དང་སྐབས་མ་ཡིན་པ་གཉི་ག་ཀུན་ནས་འདྲི་བར་བྱེད་པའོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་དགའ་བའི་སྐབས་བརྗོད་པའོ། །སྨོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིས་པ་ བརྗོད་པའོ།།གཤེ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །དྲལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཉིད་དོ། །གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་རྟོག་པ་ཉིད་དོ། །རྨའི་སྒོ་གསུམ་པོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དང་། བཤང་བའི་ལམ་དང་། ཟག་བྱེད་དོ།

對於那些認為與雌性旁生有重罪的說法，應當理解為被此語所遮止，因為這是針對與雄性等旁生道有觸控重罪的說法。否則，由於缺少兩個支分，這也將成為惡作罪。 對於有能力者，隔著衣服等觸控是重罪的情況，在無能力者則為惡作罪，因為缺少兩個支分。 對於屬於人道的男子等無能力者也是惡作罪，因為無能力且無女性性別。 對於生於旁生道的雄性等也是惡作罪，因為缺少兩個支分。 對於有能力者，在前往居家等行為上所造作的是惡作罪，對於無能力者也是惡作罪，這是微細惡作罪。 對於男子等是微細惡作罪。 既是母親又有母親想，這是爲了顯示具足兩種功德者無有違犯，因為無有染污心，對其餘者也無違犯。 身觸僧殘第二之語詞解釋完畢。 ‘孤’是指父親死後的兒子，因為由他人撫養。 ‘賭徒’是指玩賭博者。 ‘私生子’是指非正式婚姻所生之子。 ‘善說’是指善法。 ‘惡說’是指不善煩惱法。 ‘惡作’是指過失。其領受即是生起過失，即染上過患。 ‘引發波羅夷’是指產生波羅夷，‘引發’是指因。 ‘引發僧殘’是指產生僧殘。 ‘有罪者’是指具有罪過義。 ‘不應入眾’是指不適合進入僧團之中。 ‘具有交媾所生’是指具有二者交媾所生法之名，即與不凈行相關的語言。 ‘對未說者而說’是指女人先前未說而比丘說。 ‘對已說者復說’是指對女人先前所說比丘復說。 ‘讚歎’是指稱讚。 ‘非讚歎’是指誹謗。 ‘請求’是指直接請求。 ‘近請求’是指間接請求。 ‘詢問’是指詢問時機。 ‘遍詢問’是指詢問一切時機與非時機。 ‘表述’是指表述自己喜歡的時機。 ‘祝願’是指說吉祥語。 ‘辱罵’是指造作。 ‘染污’是指煩惱。 ‘轉起’是指對境分別。 ‘三種傷口’是指口、大便道和泄漏處。

།ལེགས་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཁ་དོག་གིས་སོ།།ལེགས་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱིབས་ཀྱིས་སོ། །ལེགས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་སུ་རུང་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་སྨིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྤྲོད་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་སྤྲོད་པ་ལས་ཆོས་གང་བྱུང་བ་དེའི་མིང་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་སྟེ། རྒྱ་ཞེས་བྱ་བའི་འོག་ཁོ་ནང་རྣ་རུ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པའོ། །དེ་བཞིན་ནམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན། དེ་ལ་སྲུང་བ་ཇི་སྙམ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དགའ་བ་དང་ཇི་ལྟར་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན། དེ་ལ་ཁྱོད་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རོ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པས་སྦྱོ་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ ནི་རོ་ལྟ་བུ་དང་།མོ་གཤམ་ལྟ་བུ་དང་། ཟ་མ་ལྟ་བུ་ཁྱོད་ལ་བོང་བུ་དག་དེ་ལྟར་བྱེད་པར་གྱུར་ཅིག་།ཁྱོད་ཀྱིས་དེར་མགལ་དུམ་དག་ཆུག་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྤྱོས་པ་དག་གིས་སོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲེས་ཀྱིས་ནི་གཞན་གྱི་ཚིག་གིས་ཀྱང་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་ ལ།རོ་མྱང་བ་མེད་པས་ཀྱང་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་གྱི། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་དང་། རོ་མྱང་བས་ལྟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་གིས་དྲལ་ཞིང་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱིས་དེ་རོ་མྱོང་བར་བྱེད། ངེས་པར་རྟོག་པར་བྱེད། ལྷག་པར་ཆགས་པར་བྱེད། ལྷག་པར་ཆགས་ ཤིང་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཕྱིར་སྨྲ་བར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པའོ།།དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་ལ་ཉེས་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕོ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྟེ། མོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་བྱར་མི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་སྨད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ ཐ་ཚིག་གོ།།འདིར་ནི་དུད་འགྲོ་མི་ནུས་པ་ལ་སྦོམ་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྐད་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་དྲལ་ཅིང་གྱུར་པའི་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །ནས་ཀྱི་མིང་དང་། རྩ་བའི་མིང་དང་། ཡོལ་བའི་མིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་གར་སྐད་དུ་ ནས་ལ་ནི་ཡ་བ་ཞེས་བྱ།རྩ་ལ་ནི་ཡ་བ་ས་ཞེས་བྱ། ཡོལ་བ་ལ་ནི་ཡ་བ་ནི་ཀ་ཞེས་བྱ། སྤྲོད་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་ནི་ཡ་བྷ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་མིང་གི་ཆ་འདྲ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་དེ་དག་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །སྤྲོད་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་སྨྲ་བའི་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་སྟེ་གསུམ་པའི་རྣམ་ པར་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །།ལུས་ཀྱི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོད་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དགེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པའོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ཤེས་པའོ། །མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ནི་བསྔགས་པ་སྨྲ་བའི་རྣམ གྲངས་པ་དག་ཡིན་པས་འདིར་སྨོས་ཏེ།དེ་དག་གང་བརྗོད་ཀྱང་བྱེ་བྲག་མེད་དོ།

‘所謂善好是指顏色。所謂善住是指形狀。所謂善成是指堪能，即圓滿成熟的意思。 所謂具有交合所生是指由二者交合所生之法的名稱，即在’大’字之後說’那如’。 是否如此？對此作何防護是指是否如意，是否稱心，即你對此作何想法的意思。 以屍體等譬喻所說是指以屍體譬喻、石女譬喻、黃門譬喻，愿你如驢子般行事，你在那裡放置火把等所說。 以’複次’等文說明：以他人言語不犯，以無嘗味亦不犯，而以自己言語及嘗味則成犯。因此說：‘比丘以染著心嘗味、思維、貪著、貪著而行，如是宣說。’ 對生於旁生趣者犯惡作是指對雄性等，因非雌性，且因種類不同而不堪言說故為過失的意思。 此處應知說’對不能行的旁生犯粗罪’。 關於語言的詞義等，因無染著心故無犯。 大麥名、草名、簾名是指在梵語中，大麥稱為’yava’，草稱為’yavasa’，簾稱為’yavanika’，交合稱為’yabha’，僅是名稱相似而已，說這些也無犯。 說交合相關語的僧殘第三之解釋完畢。 身行是指交合所生。具善法是指心等持。梵行是指了知道。 最勝等十八種是讚歎語的異名，此處提及，說其中任何一種都無差別。

།དེ་ལ་ཇི་ལྟར་མཆོག་གི་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲེས་དང་པོས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྤྲོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཀ་སྨོས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དགེ་བའི་ ཆོས་ཅན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཚངས་ པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བར་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་རེ་རེ་མཆོག་ལ་སོགས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ པོ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་བཅུ་བཅུར་སྦྱར་བའི་དངོས་གཞིར་འགྱུར་བའི་ལྟུང་བ་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་སྟོན་ཏོ།།འགྲེས་གཉིས་པ་ནི་ང་ལྟ་བུ་ཞེས་སྨོས་ལ། སྤྲོས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཞེས་མ་སྨོས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་པོ་དག་མཆོག་ལ་སོགས་པ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དག་རེ་རེ་ལ་ཡང་བཅུ་བཅུར་སྦྱར་བའི་སྦོམ་པོ་བརྒྱ་ བརྒྱད་ཅུ་སྟོན་ཏོ།།འགྲེས་གསུམ་པས་ནི་སྤྲོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་ང་ལྟ་བུ་ཞེས་མ་སྨོས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་པོ་དག་མཆོག་ལ་སོགས་པ་བཅོ་བརྒྱད་རེ་རེ་ལ་ཡང་བཅུ་བཅུར་སྦྱར་བའི་སྦོམ་པོ་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་སྟོན་ཏོ། །འགྲེས་བཞི་པས་ནི་ང་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྤྲོད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཉི་ག་མ་སྨོས་པའི་ཡོན་ཏན་བཅུ་པོ་དག་མཆོག་ལ་སོགས་པ་བཙོ་བརྒྱད་རེ་རེ་ལ་ཡང་བཅུ་བཅུར་སྦྱར་བའི་ཉེས་བྱས་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་སྟོན་ཏོ། །ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་བསྔགས་པའི་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་སྟེ་བཞི་པའི་ཚིག་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །། ཡིད་གཅུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་རྟོན་པའོ། །ཁྱིམ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་རྣམས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། མཚན་མཁན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཁྱིམ་ན་གནས་པར་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་སྐྱོང་བར་བྱེད་ནུས་པའོ། །དུས་གཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས མཉམ་དུའོ།།རེ་ཞིག་འདུལ་བ་ལ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་གཞི་བཅའ་བ་ནི་མ་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕྲིན་ནོད་པ་དང་འཕྲིན་ཕར་སྐྱེལ་བ་དང་འཕྲིན་ཚུར་སྐྱེལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་སྨྱན་བྱེད་པ་ལ་མ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུད་མེད་ལ་སྐྱེས་པའི་ཚིག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་ སྐྱེས་པའི་ཚིག་གིས་སོ།།སྐྱེས་པ་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་ཚིག་གིས་སྐྱེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་པའི་ཡུལ་ལ་བུད་མེད་ཀྱི་ཚིག་གིས་སོ། །ཆུང་མ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བུད་མེད་གྲགས་པ་ཉིད་དོ། །མཛའ་ན་མོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བུད་མེད་མཁྱུད་བུ་ཉིད་དོ། །སྨྱན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕྲིན་པ་ཉིད་དོ། །བྱེ་བྲག་ནི་ཅི་ཡོད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་དུས་ནའོ།།བསམ་པ་ནི་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་པའི་དུས་ནའོ། །ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲད་པའི་འབྲས་བུའི་དུས་ནའོ། །ཆུང་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོ་བར་བྱ་བའོ། །སྐྱེ་དགུའི་བདག་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུ་ཚང་མའོ། །ཆུ་ཚིགས་ཀྱིས་བྱིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སྔར་ཆུ་བྱིན་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་བུ་མོ་ཡང་བྱིན་པའོ།།འདོད་པ་དག་གི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་དག་གི་དོན་དུ་སྤྱོད་པའོ། །བསྲུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐོས་པས་སོ། །ཤིན་ཏུ་བསྲུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །སྦས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སབ་མོ་ལ་སོགས་པས་བསྐོར་བའོ།

關於’如何為最勝’等問題，第一組解釋中同時提到’如是’和’從廣說中所生’這兩者。對於’具戒者’、‘具善法者’、‘修梵行者’、‘具戒具善法者’、‘具戒修梵行者’、‘具善法具戒者’、‘具善法修梵行者’、‘修梵行具戒者’、‘修梵行具善法者’、‘具戒具善法修梵行者’這十種功德，每一種都與十八種最勝等相配，每一種又各配十種，從而說明一百八十種根本墮罪。 第二組只說’如我’而不說’從廣說所生’，將這十種功德與十八種最勝等相配，每一種又各配十種，說明一百八十種粗罪。 第三組說’從廣說所生’而不說’如我’，將這十種功德與十八種最勝等相配，每一種又各配十種，說明一百八十種粗罪。 第四組既不說’如我’也不說’從廣說所生’，將這十種功德與十八種最勝等相配，每一種又各配十種，說明一百八十種惡作。 以上為第四僧殘’以行為稱讚’之詞義解釋完畢。 ‘可信任’即可靠。‘媒介入家’即是使諸家相互聯繫者，也就是說是媒人的意思。‘能住於家’即能夠管理家庭。‘同一時間’即同時。 ‘暫且於律中未制聲聞眾學處’是因為未涉及接受傳信、傳送資訊、傳遞資訊等性質的媒介行為。 ‘對女人說男人的話’即是對女性對像說男人的話。‘對男人說女人的話’即是對男性對像說女人的話。‘妻子’即是衆所周知的女人。‘情人’即是親密的女人。‘媒人’即是傳信者。 ‘有何差別’是指在實行時。‘有何意樂’是指在思維時。‘有何區別’是指在會面結果時。‘妻子’是指需要供養者。‘生主母’是指一家之母。‘以水為信’即是先給水然後再給女兒。 ‘為欲而行’即是為慾望而行事。‘被守護’即是被指派看護。‘極被守護’即是自己看護。‘被隱藏’即是被簾幕等遮蔽。

། ཤིན་ཏུ་སྦས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོ་བཅད་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །རྒྱལ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུར་བཞག་ནས་སོ། །རང་གི་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའོ། །གཅུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པའོ། །དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱ་གྱུ་མེད་པས་སོ། །གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ པ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེའོ།།ཐང་འགའ་ཕྲད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་ལ་ཉེ་བར་གཟུང་སྟེ་གཟུགས་འཚོང་མ་དང་ཚོགས་ཅན་མ་དང་། འཇུད་མཐུན་མ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཁྱིམ་བདུན་པ་ཚུན་ཆད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་རོལ་དུ་ནི་ཕ་དང་མའི་ཁྱིམ་བདུན་པ་ཚུན་ཆད་གཟུང་ ངོ་།།འོག་རོལ་དུ་ནི་བུ་དང་བུ་མོའི་ཁྱིམ་བདུན་པ་ཚུན་ཆད་གཟུང་སྟེ། རྒྱུད་གཅིག་ནས་སྐྱེས་པའི་འབྲེལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉེ་དུ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་གྲོང་པའི་ཆོས་ལས་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་མེད་པ་སྟེ། སྐྱེས་པ་གཞན་ གྱི་གན་དུ་མི་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཁྱིམ་ཐབ་ཀྱི་མལ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་ཐབ་འབའ་ཞིག་དང་ལྷན་ཅིག་ཉལ་གྱི། མི་གཞན་དང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་བཞིན་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་པ་མོ་བསླབ་པའི་གཞི་གཟུང་བའོ། །དེ་ལ་ལྟུང་བ་ཅིར་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲེས་ལ།སྤྲིང་བ་ནོད་པ་དང་། འཕྲིན་ཕར་སྐྱེལ་བ་དང་། འཕྲིན་ཚུར་སྐྱེལ་བ་དག་བདག་ཉིད་དང་མངགས་པས་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ལྟུང་བ་འདྲ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྤྲིང་བ་མནོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པ་དང་ པོ་གསུངས་སོ།།བདག་པོ་ལས་སམ་མངགས་པ་ལས་སྤྲིང་བ་ནོད་པ་ལ་ལྟུང་བ་འདྲ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་གིས་མངགས་པ་ལས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྤྲིང་བ་མནོས་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པ་གཉིས་པ་གསུངས་སོ། །མངགས་པས་མངགས་པ་ལ་སོགས་པས་ཡང་ བདག་པོ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དགེ་སློང་གི་མངགས་པས་མངགས་པ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྤྲིང་བ་མནོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པ་གསུམ་གསུངས་སོ། །འཕྲིན་ནོད་པ་དང་འཕྲིན་པར་སྐྱེལ་བ་དང་། འཕྲིན་ཚུར་སྐྱེལ་བ་དག་འཕྲད་པ་སོ་སོའི་ཕྱིར་དང་། ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྦྱོར་བ་སོ་སོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་གཉིས་ཀྱིས་གཉི་གས་སྤྲིང་བ་མནོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚར་བརྩམས་སོ། །ལམ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འདྲ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་སློང་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའི་ཚར་བརྩམས་སོ།།མཛའ་ན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་བགྲོད་པར་བྱ་བའོ། །སྨོས་འདྲིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཅིག་བགྲོད་པར་བྱ་བའོ། །མཛའ་ན་ཕོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའོ། །སྨོས་འདྲིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཅིག་འགྲོ་བར་བྱེད་པའོ། །མ་བཅོལ་བར་ བྱེད་པ་ལ་དངོས་གཞི་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དགེ་སློང་གི་མདུན་དུ་འགྲོ་བའི་དགེ་སློང་དང་། ཕྱི་བཞིན་འབྲང་བའི་དགེ་སྦྱོང་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཚར་བརྩམས་སོ། །བདག་པོའི་ཡུལ་དག་ལས་སྤྲིང་བ་ནོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་གཞིར་འགྱུར་གྱི་གནས་ལ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་ཁྱིམ་བདག་ནི་གཉིས་ཏེ།བདག་པོ་དང་བདག་པོ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚར་བརྩམས་སོ། །བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་ཡོད་པའོ། །རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་སྤྲིང་བའི་འཕྲིན་ཚུར་བསྐྱལ་བར་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།

所謂’極為隱秘’是指關閉門等。 ‘作為勝幢’是指作為因。 ‘自己的信仰’是指慾望。 ‘愛戀’是指慈愛。 ‘歡喜’是指無有虛偽。 ‘歸為一處’是指成為一種。 ‘偶爾相遇’是指以此行為剎那接近，此為’賣淫女’、‘眾女’、‘淫女’之意。 ‘直至七代’是指向前數至父母七代，向後數至子女七代，凡是同一血脈所生的關係稱為’親屬’之意。 ‘無有混亂’是指無有來自村落法的混亂，意為不往其他男子處去。 ‘隨順丈夫臥具’是指僅與丈夫同寢，不與他人同寢之意。 ‘如法而行’是指受持在家女性學處。 關於’於此成何過失’等次第，為顯示接受書信、傳遞書信、帶回書信等，自己或遣使隨行皆成同等過失，故說第一個四句’比丘自己接受書信’等。 為顯示從主人或使者處接受書信成同等過失，故說第二個四句’比丘從使者處自己接受書信’等。 為顯示使者之使者等亦與主人同等，故說第三個四句’比丘之使者從使者處自己接受書信’等。 接受書信、傳遞書信、帶回書信等，因各自相遇及成為差別之故。 為顯示各別加行，故開始’兩位比丘二人接受書信’等章節。 為顯示于道路等處亦有同等罪過，故開始’一位比丘’等章節。 ‘情人女’是指反覆交往者。 ‘一次女伴’是指一次交往者。 ‘情人男’是指反覆往來者。 ‘一次男伴’是指一次往來者。 為顯示未受囑託而行則無根本罪，故開始關於前行比丘與隨後比丘二人等章節。 為顯示從主人處接受書信等成根本罪，而非處所，故開始’居士有二：主人與非主人’等章節。 ‘主人’是指有勢力者。 ‘以三因傳遞書信回來’是指返回告知。

།ཕར་བསྐྱལ་བར་ནི་མི་ འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གོ་བར་མ་བྱས་པ་ལ་ཡུལ་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པས་བརྡ་སྤྲད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡུལ་ཕྱོགས་དང་སྤྲིང་ཡིག་ལ་སོགས་པས་སྤྲིང་པ་ནོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དངོས་གཞིར་འགྱུར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ནི་སྤྲིང་བའི་འཕྲིན་ཕར་བསྐྱལ་བར་ ཡང་འགྱུར་ལ་འཕྲིན་ཚུར་བསྐྱལ་བར་ཡང་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལྔ་པ་དྲུག་པ་བརྩམས་ཏེ།ལྔ་པ་དང་པོ་ནི་ཚིག་དང་སྤྲིང་ཡིག་བསྡུས་ཏེ་དེ་ལ་ཡང་དང་པོ་ལ་ནི་ཚིག་འབའ་ཞིག་གོ། །གཉིས་པ་ལ་ནི་ཐ་མ་སྤྲིང་ཡིག་གོ། །གསུམ་པ་ལ་ནི་བར་མ་སྤྲིང་ཡིག་གོ། ། བཞི་པ་ལ་ནི་བར་མ་དང་ཐ་མ་སྤྲིང་ཡིག་གོ། །ལྔ་པ་ལ་ནི་བར་མ་སྤྲིང་ཡིག་ཡིན་ལ་ཐ་མ་ཡུལ་ཕྱོགས་དང་བརྡ་དང་མཚན་མ་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། །ལྔ་པ་གཉིས་པ་ནི་ཚིག་དང་ལག་ཡིག་བསྡུས་ཏེ་དེ་བཞིན་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་གསུམ་པ་ནི་སྤྲིང་ཡིག་དང་ཚིག་བསྡུས་ཏེ་དོ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་ཡིན ནོ།།ལྔ་བ་བཞི་པ་སྤྲིང་ཡིག་དང་ལག་ཡིག་བསྡུས་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ལྔ་པ་ནི་ལག་ཡིག་དང་ཚིག་བསྡུས་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་དྲུག་པ་ནི་ལག་ཡིག་དང་སྤྲིང་ཡིག་བསྡུས་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བུད་མེད་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་སྤྲད་པར་བྱས་པ་ནི་ དངོས་གཞིར་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དགེ་སློང་གིས་ཆུང་མ་དང་པོ་གསུམ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཐབས་པ་ཉིད་ཀྱི་མོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་འཐབས་པ་ཉིད་ཀྱི་མོད་དོ། །འཐབས་པའི་འོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཐབས་པའི་དུས་འདས་པ་ཉིད་དོ། །དུམ་པ་བཅད་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྩཝས་བསྣུན་པ་དག་འཐབས་པ་ཉིད་དོ།།རྡེའུ་གསུམ་གཏོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བོང་བ་མང་པོ་དག་གིས་བསྣུན་པ་ཉིད་དོ། །ཆོ་ག་བཏང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤགས་བཀྱེ་བར་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །ཆུང་མ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་དང་ཕན་ཆད་བདག་གི་ཆུང་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲགས་ པ་ཉིད་དོ།།དྲིལ་བསྒྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་གནས་ལ་སོགས་པར་དྲིལ་བསྒྲགས་པས་བྲན་དུ་ཞུགས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཆུང་མ་དང་པོ་གསུམ་ནི་སྐྱེས་པ་དབང་བ་ཉིད་དང་། །ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་འབྲེལ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ཆུང་མ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲགས་པ་དང་། དྲིལ་བསྒྲགས་པར་གྱུར་ན་འབྲེལ་ པ་མེད་པར་ཟད་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྨོས་སོ།།ཆུང་མ་གཞན་བཞི་དང་མཛའ་ན་མོ་བཅུ་ནི་དེ་མི་དབང་པོའི་ཕྱིར་དང་། དགའ་བའི་དུས་ན་འབྲེལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཐབ་པ་ཙམ་ཁོ་ནས་འབྲེལ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ཆུང་མ་དང་པོ་གསུམ་ནི་ འཐབ་པ་ཉིད་ཀྱི་མོད་ལ་དང་།འཐབ་པའི་འོག་ཉིད་དང་། དུམ་པ་བཅད་པ་ཉིད་ན་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཙམ་རྒྱུན་ཆད་པར་ཟད་ཀྱི་བྱ་བ་གཅིག་པར་རྒྱུན་ཆད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཕྲད་པ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་རྒྱུན་ཆད་པ་མ་ཡིན་པས་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་དགའ་བ་སྒྲུབས་ནས་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་རོ། ། དེའུ་གསུམ་གཏོར་བ་ཉིད་དང་། སྦྱོར་བ་བཏང་བ་ཉིད་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡང་རྒྱུན་ཆད་ལ་བྱ་བ་གཅིག་པ་ཡང་རྒྱུན་ཆད་པའི་ཕྱིར་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་བྱ་བ་གཅིག་པ་ཉིད་བསྒྲུབས་ན་སྤྲད་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་བྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྦོམ་པོའོ།

‘不會被送出’這句話的意思是，對於之前未曾瞭解的人，不可能通過地區等方式傳達資訊。爲了說明通過地區、書信等方式接受傳達的資訊等也會成為正式行為，所以以’通過三種因緣，資訊既可以送出也可以收到’等方式開始闡述第五和第六部分。 第一個第五部分是合併語言和書信，其中第一是單純的語言。第二是最後的書信。第三是中間的書信。第四是中間和最後的書信。第五是中間為書信，最後為地區、手勢和標記的組合。第二個第五部分是合併語言和手書，以同樣方式組合。第三個第五部分是合併書信和語言，以同樣方式組合。第四個第五部分是合併書信和手書，以同樣方式組合。第五個第五部分是合併手書和語言，以同樣方式組合。第六個第五部分是合併手書和書信，應知以同樣方式組合。 爲了說明對什麼樣的女人傳達會成為正式行為，所以說’比丘對前三種妻子’等。‘正在爭吵時’是指當下正在爭吵的時候。‘爭吵之後’是指爭吵的時間已經過去。‘斷絕關係’是指用棍棒互相毆打的爭吵。‘投擲三石’是指用許多石塊互相投擲。‘放棄儀式’是指發生爭執。‘宣佈不是妻子’是指宣佈’從此以後你不是我的妻子’。‘公開宣告’是指在神殿等處公開宣告成為奴僕。 其中前三種妻子是男人所擁有的，是終身相連的關係，所以即使宣佈不是妻子和公開宣告，也只是斷絕關係而已，其他情況則不然，因此單獨提及。其他四種妻子和十種情人因為不被擁有，只在歡喜時相連，所以僅僅爭吵就會斷絕關係，因此單獨提及。 其中對前三種妻子，在正在爭吵時、爭吵之後、斷絕關係時，僅僅是中斷了喜愛而已，既沒有中斷共同生活，也沒有中斷相見的傾向，所以如果進行不適當的歡好就會構成惡作。投擲三石和放棄儀式時，既斷絕了喜愛也斷絕了共同生活，所以如果進行不適當的共同生活，因為與傳達相似，會構成作為，因此成為從作為產生的粗罪。

།ཆུང་མ་མ་ཡིན་པར བསྒྲགས་པ་ཉིད་དང་།དྲིལ་བསྒྲགས་པ་ཉིད་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡང་རྒྱུན་ཆད་ཅིང་བྱ་བ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱང་རྒྱུན་ཆད་པ་ཡིན། ཕྲད་པ་ལས་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་ཡང་རྒྱུན་ཆད་པ་ཡང་ཡིན་པས་ཕྲད་པ་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བསྒྲུབས་ན་སྨྱན་རྫོགས་པར་བྱས་པ་ ཡིན་པས་དངོས་གཞིར་འགྱུར་རོ།།ཆུང་མ་ལྷག་མ་རྣམས་ནི་འཐབ་པ་ཉིད་ཀྱི་མོད་ཡིན་ཡང་ཕྲད་པ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བསྒྲུབས་ན་དངོས་གཞིར་འགྱུར་རོ། །སྡུམས་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བའི་སྡུམས་སོ། །མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ ནའོ།།སྨྱན་བྱེད་པའི་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་སྟེ་ལྔ་པའི་ཚིག་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཁང་པ་འདི་ལྟ་བུར་མང་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁང་པ་མང་པོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའོ། །ཧ་ཅང་རིངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་དུའོ། །ཧ་ཅང་ཐུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྲིད་དུའོ། །ཧ་ ཅང་ཡངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེས་པའོ།།ཧ་ཅང་དོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་བའོ། །ཧ་ཅང་རྙིངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒས་པའོ། །ཧ་ཅང་ཆུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་དང་ཆར་ལ་སོགས་པ་མི་བཟོད་པའོ། །ཧ་ཅང་བརྩིགས་ཉེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩིགས་མ་ལེགས་པའོ། ། བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཉེ་བར་བྱ་བའོ། །བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཞན་ན་འབྱུང་བའི་བྱ་བའོ། །རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྲུབ་པའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །གཏོང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་པར་བྱེད་ཅིང་ངོ་། །མི་བླས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིའི ལས་སོ།།ཤིང་རྟའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཤིང་རྟའི་ལས་སོ། །ཁ་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་སྐབས་དང་བཅས་པའོ། །ཤར་གྱི་ཀུན་དགའི་ར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་མིང་ངོ་། །རི་དྭགས་འཛིན་གྱི་མའི་ཁང་བཟངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཕྱོགས་གཅིག་གོ། ། ཁང་པ་དང་ཁང་པའི་གཞི་ལེགས་པར་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་ཚད་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བསྟན་པའོ། །ཁང་པའི་གཞི་ལེགས་པར་བསྟན་དུ་གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ས་གཞི་བསྟན་པའོ། །འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཐོབ ར་ལས་ལྷག་པར་འདོད་པའོ།།ཆོག་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་པ་དང་བཅས་པ་ཐོབ་པ་ལས་ལྷག་པར་འདོད་པའོ། །གསོ་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་བསོད་པ་དག་གིས་ལུས་འཚོ་བར་བྱེད་པའོ། །དགང་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡོ་བྱད་ བཟང་པོ་དག་གིས་ལུས་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ།།འདོད་པ་ཆུང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཕྲི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ཉུང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྦྱངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀར་བའོ། །མཛེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །ཚོད་ཤེས་པས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་ལ་མཁས་པའོ།།སྤྱོད་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུག་པའི་ཐབས་སོ། །འཆག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོམ་པ་ཐ་མལ་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་དོར་བའོ། །འགྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་མ་བཏུད་པས་འགྲེང་བ་ཉིད་དོ། །འདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་འདུག་པའོ། །ཉལ་བ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་རྐང་པ་བརྐྱང་སྟེ་ཉལ་བའོ།།བདེ་བར་གཤེགས་པའི་མཐོ་གང་ལ་ནི་ཚད་དང་ལྡན་པའི་ཁྲུ་ཕྱེད་དང་དོ་ཡོད་དོ། །གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚང་ངོ་། །བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་ཀའོ། །དྲིས་པའི་ཚིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་གཎྜི་བརྡུངས་ཞེས་གཞན་གྱིས་དྲིས་པ་ལ་འདིའི་ཕྱིར་བརྡུངས་ སོ་ཞེས་ལན་གདབ་པའི་ཚིག་གིས་སོ།

非妻子而宣稱和宣傳，即使是悅意也會中斷，同一事業也會中斷。由於會面而趨向也會中斷，所以若在會面時圓滿成就，則圓滿成就調解，即成為根本罪。其餘妻子雖然是爭吵的當下，但由於遠離會面趨向，若成就則成為根本罪。 ‘調解’是指喜悅的調解。‘和諧’是指成為一個目標。 調解僧殘第五之詞語解釋完畢。 關於’如是房舍眾多’是指房舍變得眾多。‘太長’是指長度。‘太短’也是指長度。‘太寬’是指過大。‘太窄’是指過小。‘太舊’是指衰老。‘太小’是指不能承受風雨等。‘建造不當’是指建造不好。 ‘所作’是指近期要做的事。‘正在做’是指其他時間發生的事。‘瑜伽’是指禪定成就。‘作意’是指由修行而生的禪定。‘捨棄’是指使衰損。‘人工’是指人的工作。‘車工’也是指車的工作。‘言說’是指有說話的機會。‘東方精舍’是寺院名稱。‘鹿母講堂’是寺院的一部分。 ‘請善說房舍和房基’是指以尺寸等來說明。‘請善說房基’是指以適宜性等來說明地基。‘欲求’是指未得到所需而過度貪求。‘不知足’是指已得到所需而過度貪求。‘難養’是指以美味飲食來維持身體。‘難滿’是指以優良衣物等外在用品來維持身體。 ‘少欲’等是從相反方面來理解。‘減少’是指隨從少等。‘清凈’是指潔白。‘莊嚴’是指符合規範。‘知量’是指善於把握尺度。 ‘威儀’是指安住方式。‘經行’是指捨棄普通的三步等。‘站立’是指身體不彎曲而站立。‘坐’是指結跏趺坐。‘臥’是指伸腿而臥。 ‘如來手掌’是具有標準的一肘半。‘處所’是指住處。‘教示’是指僧團的規矩。‘詢問語’是指當他人問’為何敲犍槌’時，回答’為此而敲’的應答語。

།དད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་སོ། །ཡིད་ཆེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སླུ་བ་བྱས་པས་སོ། །སྦྲུལ་དང་སྡིག་པ་ལ་སོགས་པས་གནས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བའོ། །དེ་ལ་ལྟུང་བ་ཅི་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་རུང་ བ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོ་ལ་འདིར་སྦྱོར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་ཁང་པ་མ་དག་པར་བྱེད་ན་རྩོམ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་གིས་ཁང་པ་བྱེད་དུ་འཇུག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པ་དང་པོ་སྨོས་སོ།།བདག་གི་དོན་ཉིད་ནི་འདིར་ཡན་ལག་མ་ཡིན་གྱི་ཁང་པ་བྱེད་པ་ལ་ཉེ་བར་ འགྱུར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།།དགེ་སློང་གི་གན་དུ་སོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པ་གཉིས་པ་བརྩམས་སོ། །གཞན་གྱིས་བརྩམས་པ་མ་ཟིན་པ་ཁྱིམ་དུ་མ་རེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འདྲ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་དེ་དེའི་གན་དུ་སོང་སྟེ་འདི་སྐད་ཅེས་ལེགས་པར་བྱས་སོ། ། ཤིན་ཏུ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པ་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་བརྩམས་སོ། །བྱས་པ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་བྱས་ཟིན་པ་བདག་གཏན་ཐོབ་པའོ། །བྱས་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་ལ་རེ་ཞིག་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །དེ གཉིས་ལ་ནི་ལྟུང་བ་མེད་དེ།བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྙིང་པ་འཆོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱི་དོར་བྱེད་པ་སྟེ་དེ་ལ་ཡང་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །གསར་པ་འཆོས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཁང་པའི་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་སྟེ་དྲུག་པའི་ཚིག་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །།ངོས་ཉམས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩིག་པ་སྣུར་བའོ།།མ་མོའི་ཁྱིམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་པོའི་ཁྱིམ་ཞེས་ཏེ་དོག་ལ་འཕང་མཐོ་བའོ། །ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་པར་གྱུར་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ང་རྒྱལ་བདོ་བར་གྱུར་ནས་སོ། །ཐབས་ཡིན་གྱིས་དེ་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་ཚིག་ གིས་ཁས་བླངས་པའོ།།སེར་སྣ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་མི་འདོད་པའོ། །མི་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་མི་ཆེས་པའོ། །རོལ་མོ་མཁན་གྱི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླུ་ལེན་པའི་གནས་སོ། །འཇུད་མཐུན་མའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུད་མེད་ཚོགས་ཅན་མའི་གནས་སོ། །ཆང་མའི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆང་བྱེད་པའི་ གནས་སོ།།གདོལ་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདོལ་པའི་གྲོང་ངོ་། །རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ན་རྒྱལ་པོ་འདུག་པའོ། །ངོ་ཕྲད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་ཕྲད་པའོ། །བཅུ་གཉིས་འདུས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བཅུ་གཉིས་ཀྱིས་བྱས་པའོ། །དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་དོན་དུ་ཚོགས་སྡོང་བའོ། །འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ས་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ།།དོན་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བཙག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚགས་སུ་བཙག་པའོ། །ཀུན་ཏུ་བསྟེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་ངུ་རྩོམ་པས་སོ། །གོམས་པར་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲིང་ དུ་རྩོམ་པས་སོ།།ལེན་མང་དུ་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེར་རྩོམ་པས་སོ། །ཡང་ན་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ལའོ། །གོམས་པར་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་ལའོ། །ལན་མང་དུ་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་ལའོ། །ལུས་ཞིག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཤི་ནས་སོ། །ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་བར་མ་ ནས་སོ།།ངན་སོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་དྭགས་ཏེ། དང་པོར་བདེ་འགྲོ་ལས་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངན་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུད་འགྲོ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་མང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྨད་པའི་ཕྱིར་རོ།

所謂’信心’是指對功德生起信解。所謂’信解’是指不欺誑而做。‘蛇和蝎子等佔據大部分住處’是指充滿。對於’此中將有何過失’等，由於在此對不適合等各自配合成為造作，若造不清凈房舍即是開始造作，為顯示此義而說第一個’比丘令人造房舍’等六種。 為顯示此處自利並非支分而是與造房舍相關，而說第二個’往比丘處’等六種。為顯示他人未完成的、未獲得住處的造作有相似過失，而說第三和第四個’若彼往其處說：善哉！極善！‘等六種。 ‘獲得已造’是指他人已造完成而自己永久獲得。‘受用已造’是指暫時受用他人所造。此二者無有過失，因為無有造作。‘修繕舊房’是指打掃清潔，對此也無過失。修繕新房也與此相同。造房舍僧殘第六之詞句解釋完畢。 ‘牆面損壞’是指墻體傾斜。‘母鬼宅’即是鬼神宅，指狹窄而高。‘驕慢充滿’是指傲慢盛行。‘此是方便，應如是做’是指以言語承諾此是方便故應如是做。 ‘慳吝者’是指不願佈施者。‘不細緻者’是指不可信者。‘樂師住處’是指歌手住處。‘妓女住處’是指眾女人住處。‘酒家’是指釀酒之處。 ‘旃陀羅住處’是指旃陀羅村。‘王宮’是指國王所居之處。‘初次相見’是指首次相遇。‘十二人聚集’是指由十二人所造。‘僧團’是指為善事而集會結合。 ‘凈修離欲地’是指顯示離欲行境。‘有義利’是指具有意義。‘篩選’是指用篩子篩選。‘親近’是指小規模開始。 ‘熟習’是指中等規模開始。‘多次作’是指大規模開始。或者’親近’是指加行。‘熟習’是指正行。‘多次作’是指結行。 ‘身壞’是指身死。‘死後’是指中陰身。‘惡趣’是指餓鬼，因為首先從善趣墮落。‘惡道’是指旁生，因為以眾多痛苦而為人所賤。

།ལོག་པར་ལྟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་སོང་དང་ངན་འགྲོའི་འགྲོ་བ་དེ་གཉིས་མི་ལེན་པར་ཐོད་རྒལ་དུ་འདས་ཏེ་ སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་ཐལ་བྱུང་དུ་སྐྱེ་བའོ།།དང་པོ་འདི་ཉིད་ཐ་མར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཐ་མར་འགྱུར་བ་སྟེ་ཕྱིས་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འཕགས་པའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཏེ་འདོད་པ་རྣམ་པར་གནོན་པ་ལ་ སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ལས་འཕགས་པ་ཉིད་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་གོས་གང་ཡང་རུང་བས་ཆོག་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གོས་ངན་པ་འམ་བཟང་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་བྱ་བ་བྱེད་ནུས་པས་ཆོག་ཤེས་པའོ། །བསོད་སྙོམས་པ་དང་གནས་མལ་གདིང་བ་ལ་སོགས་པས་ ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ།།སྤོང་བ་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དགའ་བའོ། །བསྒོམ་པ་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་དགའ་བ་སྟེ། དེ་གཉིས་ནི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོས་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་གསུངས་སོ། །གཤིན་རྗེའི་དབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཤིན་རྗེའི་ སྙིང་ཚོགས་སོ།།འཁྲུག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་འཁྲུག་པར་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚོགས་ཉུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ཉུང་ངུའོ། །དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་འགྲུབ་པའི་ཚིག་གོ། །བྲམ་ཟེའི་འཁོར་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འཁོར་གཙོ་བོའོ།།བསོད་སྙོམས་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པའི་གཙོ་བོའོ། །བསོད་སྙོམས་དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པའི་དང་པོའོ། །ཁེངས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ངམ་ཞེས་བྱའོ། །ཅོ་འདྲི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོ་འཚམས་པའོ། །སྦྱིན་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ལས་སོ། ། ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འདིར་ཚད་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་ཏུ་མ་སྨོས་པ་ནི་དགེ་འདུན་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་ནི་བདག་པོ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཚད་ངེས་པ་མེད་པ་ཚད་ལས་འདས་པ་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་མ་དག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་མ་གསུངས་སོ། ། གཙུག་ལག་ཁང་གི་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་སྟེ་བདུན་པའི་ཚིག་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །།སྡིག་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་རོ། །ཅོད་པན་མེད་པའི་རྒྱལ་སྲིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་ཐབས་ཀྱི་ཅོད་པན་ནི་མེད་ལ རྒྱལ་སྲིད་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ནོར་བུ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱིག་ལྟ་བུའོ། །འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུས་སོ། །ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་པའི་རྩལ་གྱི་འབྲས་བུས་སོ། །གསལ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོད་ཀྱིས་སོ། །ཡངས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་འཁོར་གྱིས་སོ།།ལྗོངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་སྲུང་བའོ། །མཐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་སྤྲོ་བ་སྟེ་དེ་གཉིས་ཐོབ་པའོ། །མངོན་པར་རྒྱལ་བར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་སྤྲོད་པའོ། །གླང་པོ་ཆེའི་གཉའ་བར་ ཞོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་དག་གི་གཉའ་བར་བཞོན་པའི་ཕྱིར་བསླབ་པའོ།།རྟ་ལ་ཞོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྟ་བཞོན་པའི་ཕྱིར་བསླབ་པའོ། །ཤིང་རྟའི་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་རྟ་བཞོན་པའི་ཕྱིར་བསླབ་པའོ། །རལ་གྱིའི་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རལ་གྱི་གཟུང་བའོ། །འཕོང་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་མདའ་གཞུའི་ཐབས་སོ།།ཕྱིར་བསྣུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲོས་པའོ། །མདུན་དུ་བསྣུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡུལ་གྱི་སར་འབྱུང་བའོ། །འཛིན་སྟངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདའ་འཕང་བ་ལ་དགོས་པའོ། །གོམ་སྟབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་ལོ་འཕང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགོས་པའོ།

所謂’墮落’，是指不經過惡趣和惡道這兩種眾生，而直接超越，突然生於地獄眾生中。 ‘最初即成為最後’是指最初的即成為最後的，意思是以後不會再出現。 ‘聖種’是指如來等聖者的種姓，因為從斷除貪慾等煩惱而成就聖者的緣故。 ‘知足於任何法衣’是指對於劣質或優質的任何能夠起作用的法衣都知足。 對於乞食和臥具等也是如此。 ‘喜歡斷除’是指喜歡涅槃。 ‘喜歡修行’是指喜歡修習道，這兩者因為是果和因的實相而無錯亂，所以合為一說。 ‘閻魔的軍隊’是指閻魔的心眾。 ‘將會擾亂’是指會擾亂心的意思。 ‘少眾’是指少數眷屬。 ‘殊勝’是指願望成就的語詞。 ‘具有眾多婆羅門眷屬’是指主要的眷屬。 ‘最上乞食’是指最主要的學處。 ‘第一乞食’是指第一學處。 ‘傲慢嗎’是指’什麼’的意思。 ‘詢問’是指冒犯。 ‘應當佈施’是指從因。 其餘一切如前所述。 此處’超過限量’是指未在支分中提到，因為僧伽寺院有多個主人，所以沒有確定的限量，超過限量未說為不清凈寺院的支分。 寺院僧殘第七之詞義解釋完畢。 ‘惡生’是指城市。 ‘無冠王位’是指因為是眾之王，所以雖無王位之冠，但有王權。 ‘如寶’是指如財寶。 ‘大果’是指以異熟果。 ‘大利益’是指以生起力量之果。 ‘大光明’是指以光明。 ‘大廣’是指以眷屬。 ‘地方之主’是指護持地方。 ‘威力’是指力量。 ‘精進’是指歡喜，即獲得這兩者。 ‘獲勝而住’是指親近。 ‘騎象頸’是指爲了騎象頸而學習。 ‘騎馬’也是指爲了騎馬而學習。 ‘車乘方法’是指爲了乘車而學習。 ‘劍術’是指持劍。 ‘弓術’是指弓箭方法。 ‘後退’是指逃跑。 ‘前進’是指出現在戰場。 ‘持法’是指射箭所需。 ‘步法’是指投擲輪等所需。

།ཐོར་ ཚུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡུལ་ལ་སོགས་པར་དགོས་པའི་སྐྲ་བཅིངས་པའོ།།གཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྕུག་མ་ལ་སོགས་པའོ། །དྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་ལྗོན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤོམ་པོའོ། །དབུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་ལ་སོགས་པ་དབུག་པའོ། །རྒྱང་ནས་ཕོག་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐག་རིང་པོ་ནས་ཕོག་པའོ།།སྒྲ་གྲག་པར་ཕོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ཕོག་པའོ། །གནད་དུ་ཕོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའི་ཕྱོགས་དག་ཏུ་ཕོག་པའོ། །མི་འཆོར་བར་ཕོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཕོག་པའོ། །ཚབས་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མཐུ་དང་ལྡན་པར་ཕོག་པའོ།།དུས་གསུམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་གསུམ་སྟེ་དེ་ནི་ལྟ་བའི་དུས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་གོ། །ས་ལ་ལྷན་ཅིག་རྩེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་རྡུལ་ལ་ལྷན་ཅིག་རྩེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གྲིབ་མར་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་ཞིང་སྐྱེས་བུའི་རྩལ་མེད་པའོ། །ཕྱིར་ བཅོས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟློག་པར་མི་ནུས་པའོ།།ཆོས་ལ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ལ་དད་པའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་གནས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཡུལ་ལའོ། །སྙིང་སྟོང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་གཅགས་ཤིང་སྟེ། སེམས་དགའ་བ་དང་བྲལ་ཞིང་ངོ་རྟོག་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སེམས་པས་གནོད་པ་ནའོ།།དབང་པོ་དག་ཕྱིར་གླན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟློག་པར་བྱེད་པའོ། །ལས་མི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་ཆ་མ་ཡིན་པའོ། །རྔོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤ་རྡུང་བའོ། །བསམ་པ་མཐོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་སྟེའོ། །དགེ་བ་གང་ཡིན་ཞེས་ཚོལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་གང་ ཡིན་ཞེའམ་དགེ་བ་གང་ལས་འབྱུང་ཞེས་རྟག་ཏུ་ཚོལ་བས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ངེས་པར་འབྱུང་བའི་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ལ་དགའ་བའོ། །རྫོགས་བྱེད་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་དྲུག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲོབ་སྐྱོང་གི་བུ་རྫོགས་བྱེད་དང་། གནག་ལྷས་ཀྱི་བུ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་དང་། སྨྲ་འདོད་ཀྱི་བུ་མོའི་བུ་ཡང་དག་རྒྱལ་པ་ཅན་དང་། མི་ཕམ་སྐྲའི་བུ་ལ་བ་ཅན་དང་། ཀ་ཏའི་བུ་ནོག་ཅན་དང་། གཉེན་གྱི་བུ་གཅེར་བུ་དག་གོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་ཚུལ་ལོ། །སློབ་མ་ལ་གདམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་བསྟན་པའོ། ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱིའོ། །འབྲས་བུ་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལས་བསམས་པའོ། །ཕན་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞར་ལས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ལས་བསམས་སོ། །འདི་ལྟར་ལྟ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པས་སོ། །འདི་སྐད་སྨྲས་ཏེ་ཞེས་བྱ བ་ནི་ཚིག་གིས་སོ།།བྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་བྱིན་པའོ། །མཆོད་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པའི་ཕྱིར་བྱིན་པའོ། །སྦྱིན་སྲེག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མེར་བླུགས་པའོ། །ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བའོ། །ཉེས་པར་སྤྱད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་དག་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ནི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་མེད་དོ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ མེད་དོ།།མ་མེད་དོ། །ཕ་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལྔས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གཉིས་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་མ་དོའི་སྲིད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཐར་པའི་ལམ་འགོག་པར་བྱེད་པའོ།

‘髮髻’是指在戰場等處需要時束起的頭髮。 ‘砍伐’等是指竹子等。 ‘劈開’是指大樹等粗大的東西。 ‘鑿穿’是指鑿穿山嶽等。 ‘遠距離命中’是指從遠處擊中。 ‘發出聲響地命中’是指隨著聲音擊中。 ‘擊中要害’是指擊中致命部位。 ‘必中’是指必定擊中。 ‘威力巨大’是指具有力量地擊中。 ‘三時’是指三次，這是觀察時間的區別。 ‘與地同戲’是指與塵土同戲的意思。 ‘生於陰影’是指安逸且無人力。 ‘無法挽回’是指無法扭轉。 ‘喜愛佛法’是指信仰佛法。 ‘眾生住處’是指眾生的境地。 ‘心空虛’是指執著于意，即遠離心的歡喜。‘思慮時’是指心中受到傷害時。 ‘使諸根退卻’是指使其返回。 ‘不同的業’是指非同類的行為。 ‘獵人’是指打獵者。 ‘見其心意’是指捨棄。 ‘尋求何為善’是指經常尋求什麼是善或善從何處生起的意思。 ‘歡喜出離’是指喜愛趨向涅槃之道。 ‘富蘭那等六師’是指富蘭那迦葉、末伽梨拘舍梨子、剎耶毗羅梨子、阿耆多翅舍欽婆羅、迦羅鳩馱迦旃延、尼乾陀若提子等六人。 ‘法則’是指事物的規律。 ‘教誡弟子’是指指示道路。 ‘梵行’是指苦行。 ‘果報是什麼’是指考慮直接的果報。 ‘利益是什麼’是指考慮附帶的果報。 ‘如是觀察’是指以智慧。 ‘如是說’是指以言語。 ‘佈施’是指為利益他人而施予。 ‘祭祀’是指為供養而施予。 ‘火祭’是指投入火中。 ‘善行’是指遠離殺生等。 ‘惡行’是指殺生等。 ‘誹謗這些’是遮止因的實體。 ‘諸業無果報與異熟’是遮止果報。 ‘無此世間，無他世間，無母，無父，無化生眾生’這五句話是遮止因果二者的實體。 ‘化生’是指中陰身。 ‘在世間’等是遮止解脫之道。

དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པར་འོས་པ་སྟེ་དེའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའོ། ། དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་དག་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །རང་གི་མངོན་པར་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པས་སོ། །མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སོ། །བསྒྲུབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་དེ་ཐོས་ནས་ཏེ། འཐོབ་པ་མངོན སུམ་དུ་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གོ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དག་མེད་པ་འདི་ལ་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྲོག་འདི་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྲོག་བདག་ནི་ཆོ་འདི་ཉིད་ལ་འཚོ་ཞིང་སྲོག་དེ་ཕྱིས་མཇུག་ཏུ་ཤེས་ པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཆད་ཅིང་ཟད་པར་འགྱུར་ལ་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞིག་ཅིང་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དང་།གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གཉི་གས་ཆད་པར་འགྱུར་ཞིང་མི་འབྱུང་བ་དེའི་ཕྱིར་བྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། འོ་ན་གང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་ལུས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། རེ་ཞིག་བདག་ནི་ཆད་པར་འགྱུར་ན་སྐྱེས་བུ་ལུས་འདི་གར་འགྲོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུའི་ལུས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་འདུས་བྱས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཆི་བའི་དུས་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ བཞི་པོ་དག་གི་བག་ལ་ཞ་བར་འགྱུར་རོ།།མི་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་རྣམས་ནི་ནམ་མཁའི་བག་ལ་ཞ་བར་འགྱུར་རོ། །རོ་ནི་རོ་གཞག་པའི་ཁྲི་དང་དེ་འདེགས་པའི་མི་བཞིའི་ཁྲི་དང་ལྔའི་མི་དག་གིས་དུར་ཁྲོད་དུ་མེར་བསྲེགས་ཏེ། ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྲེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རུས་པ་ དག་ནི་ཐི་བའི་མདོག་འདྲ་བར་གནས་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་འགྲོ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་སྦྱིན་པ་དང་ལེན་པ་དག་སུས་བསྟན་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྨོངས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་མཁས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་ལེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླུན་པའོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དང་པོ་བསྟན་པ་སྟེ་དེ་ནི་རྨོངས་པ་ཡིན་པས་དང་པོ་འགའ་ཞིག་གིས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་དྲིང་འཇོག་ཅིང་མི་ཕན་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དེ།མཁས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་འཕྲལ་གྱི་ཐོབ་རྒྱལ་གྱིས་ཟུག་ཟུག་ཏུ་ལེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འོ་ན་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དག་གིས་འཇིག་ རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་མ་བསྟན་ཏམ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གང་དག་ཡོད་པར་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །འོ་ན་ད་ལྟར་མཛངས་ངན་ལ་སོགས་པ་མེད་དམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བྱིས་པ་དང་མཁས་པ་དེ་གཉིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །ལམ་གོལ་བར་ ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་སྤངས་པར་གྱུར་པའོ།།ལམ་ངན་པ་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ལོག་པ་ལུས་དང་ངག་གཉིས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལམ་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེར་སོང་ན་འཇིགས་པ་ དང་ཕྲད་པར་འགྱུར་བས་ལམ་དེ་སྔ་ནས་སྤང་བར་བྱ་དགོས་བཞིན་དུའོ།།བློ་ངན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ལོག་པར་སྟོན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་འབོགས་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །དམན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱིས་པས་སོ།

所謂阿羅漢，是值得供養的，爲了說明其差別而說’正確通達、正確修行’。‘正確通達’是指具有正確智慧。‘正確修行’是指不顛倒地修行。 爲了說明這些差別而說’於此生中’等。‘以自己的神通’是指以自身的智慧。‘現前證得’是指了知。‘修行’是指獲得那個智慧，意思是現前證得。‘了知’是指’見到’的意思。 若問這些不存在的原因是什麼，為此說’於此生命中’等。因為生命自身在此生存活，之後最終以識的自性斷滅窮盡，以色的自性毀壞消失，死後以識的自性和色的自性二者都斷滅而不生起，因此沒有佈施等，這是其意思。 那麼將往何處去呢？為此說’人身’等。首先，如果我斷滅了，這個人身往何處去呢？由四大種組成的人身，在死亡時融入四大種中。眼等諸根融入虛空中。屍體被置於床上，由四人抬著床的五人送往火葬場火化成灰。火化后的骨頭呈鴿子色，人的去處就是如此。 那麼佈施和接受是誰教導的呢？為此說’愚者教導佈施，智者教導接受’。‘愚者’是指愚笨者。‘教導’是指最初教導，因為是愚者，所以依靠某人最初的教導而佈施無益之物。‘智者教導’是指隨機地不斷接受，這是其意思。 那麼，說有的人們難道沒有教導後世等嗎？為此說’其中有些人說有’等。那麼，現在難道沒有賢劣等嗎？為此說’如是愚者與智者二者’等。 ‘入歧途’是指捨棄正確的智慧。‘善修惡道’是指以身語二者隨行邪道，這是其意思。‘如同危險的道路’是指若走那條路將遇到危險，因此應當提前捨棄那條路。‘惡慧’是指內在的自性。‘邪說’是指通過教授。‘劣者’是指愚者。

།སྟོན་པར་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པ་ སྟོན་པར་གྲགས་པའོ།།གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པ་དེའིའོ། །ཆོས་འདི་དེ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དང་ཆད་པར་ལྟ་བའོ། །དེའི་ཆོས་མིན་ཅི་ཞིག་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དེ་བས་ཆེས་དམན་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་གཞན་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།ཞེས་སྨྲས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྐད་སྨྲས་ནས་སོ། །སྣོད་སྟོང་པ་བཞིན་དུ་བརྡབས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་སྣོད་སོར་མོ་ལ་སོགས་པར་བརྡབས་ཏེ་སྒྲ་ཕྱུང་ན་ནང་ན་རྫས་མེད་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་དེ་ཡང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པའི་ཚིག་གིས་བརྡབས་ཏེ་རང་གི་གཞུང་ ལུགས་སྨྲས་པའི་སྒྲ་ཕྱུང་ན་བློའི་ནང་ན་ངོན་གྱི་རྫས་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་བའོ། །རྒྱུ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་གོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མེད་པའོ། །རྐྱེན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་ གྱི་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་རྒྱུ་མེད་པའོ།།རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ལའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་དང་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །ཤེས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་མི་རྟོག་པའོ། །མཐོང་བ་ མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་མི་རྟོག་པའོ།།ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའོ། །འདིས་ནི་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཤེས་པ་དང་མི་ཤེས་པ་གཉིས་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱ་བ་ཨུ྅ནི་སྤྲོ་བའོ། ། དེ་གཉིས་ཀ་བསྡུས་པ་ནི་སྟོབས་དང་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །སྐྱེས་བུའི་རྩལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་ཞོ་ཤ་སྟེ་རང་གི་ནུས་པའོ། །ཕ་རོལ་གནོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་ཀྱིས་ནུས་པའོ། །དེ་གཉིས་བསྡུས་པ་ནི་སྐྱེས་པའི་རྩལ་དང་ཕ་རོལ་གནོན་པའོ། །བདག་གི་རྩལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པའོ། ། གཞན་གྱི་རྩལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་ནུས་པའོ། །དེ་གཉིས་བསྡུས་པ་ནི་བདག་གི་རྩལ་དང་གཞན་གྱི་རྩལ་ལོ། །སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དང་མིའོ། །སྲོག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པའི་སྲོག་ཆགས་སོ། །འབྱུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་དྭགས་ལ་སོགས་པ་མི་སྣང་བའི སྲོག་ཆགས་སོ།།མཐུ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྟོབས་དང་བྲལ་བའོ། །སྟོབས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་བྲལ་བའོ། །དབང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་སྟོབས་དང་བྲལ་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །ཕ་རོལ་གནོན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་ཀྱི་སྟོབས་ དང་བྲལ་བའོ།།འགྲོ་བ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྲིད་པ་གང་དག་ངེས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་དྲུག་པོ་དག་འཁོར་བར་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྲིད་པའོ། །ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་སྟེ་ལྷ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ལྷ་ཉིད་དུ་མཚམས་སྦྱོར་ལ། མི་ གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་མི་ཉིད་དུ་མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་དང་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ།།གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

所謂’稱為導師’是指非導師而被稱為導師。‘何者’是指那個導師。‘如是法’是指無有和斷見。‘何有非其法’是指比那個法更低劣的非法不存在，因此不可能有其他非法，這是其語義。 ‘如是說已’是指說了那些話之後。‘如同空器敲擊’是指如同用手指等敲擊無物之器發出聲音時，知道里面無物一樣，對那個導師也是用辯論詢問的言語敲擊，發出宣說自宗的聲音時，知道智慧裡面無有實質，這是其語義。 ‘于煩惱生起’是指生等苦的生起。‘無因’是指無有內在習氣等因。‘無緣’是指無有外在非正法聽聞等作因。‘于清凈生起’是指從輪迴中解脫。這些是遮遣趣入因和還滅因。 ‘無知’是指不了知自性。‘無見’是指不了知差別。‘知與見’是指與此相反。這是遮遣認為趣入和還滅二因的知與無知二者非為因。 ‘力’是指能力。‘精進’是指歡喜。二者合稱為’力與精進’。‘士伕力’是指士夫的勇猛即自身能力。‘降伏他’是指方便的能力。二者合稱為’士伕力與降伏他’。‘自力’是指自身的能力。‘他力’是指他人的能力。二者合稱為’自力與他力’。 ‘有情’是指天與人。‘生命’是指生於旁生道的生命。‘眾生’是指餓鬼等不可見的生命。‘無威’是指離心力。‘無力’是指離身力。‘無權’是指離欲力。‘無精進’是指離歡喜。‘無降伏’是指離方便力。 ‘諸趣結生有定然’中，‘結生有’是指六道輪迴中結生的有。‘定然’是指顯示，即諸天者必定結生為天，諸人者必定結生為人等，趣無錯亂。‘成’是指如是安住，這是其語義。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་འདི་ལྟར་འགྲོ་བ་དྲུག་པོ་དག་ཏུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སོ་སོར་མྱོང་ བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།ནང་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་སོ་སོར་འཁོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིར་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་འགྲོ་བ་དྲུག་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནུས་པ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །ཆོས་འདི་དེ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང་། ལམ་ལ་སྐུར་པ་ འདེབས་པ་དང་།ཐར་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བྱེད་པ་དང་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་གིས་བྱེད་པའོ། །བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ ལ་གཞི་དེ་ལས་སྡིག་པ་ཡང་མེད།གཞི་དེ་ལས་སྡིག་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་བྱེད་པའི་ཚིག་དེ་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་མེད་པ་ལ་སྡིག་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྡིག་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཅོད་པ་དང་ གཅོད་དུ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ།།གཅོད་པ་དང་གཅོད་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་པ་དང་ཤིང་ལྗོན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྲེག་པ་དང་སྲེག་ཏུ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེས་སོ། །རྡེག་པ་དང་རྡེག་ཏུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱུག་པ་ལ་ སོགས་པས་སོ།།སྲོག་ཆགས་ལ་འཚེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུག་ལ་སོགས་པས་གསོད་པར་བྱེད་པའོ། །འཁོར་ལོའི་མཐའ་སྤུ་གྲི་ལས་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤུ་གྲིའི་སོ་དང་འདྲ་བར་རྣོན་པོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཅོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐད་ཀར་གཅོད་པའོ། །འབྲེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚལ་པ་ གཉིས་སུ་འབྲེག་པའོ།།རྡུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིལ་བཞིན་དུ་ཕྱེ་མར་རྡུང་བའོ། །འདྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞོག་པའོ། །ཐང་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀྲམ་པའི་ཕུང་པོའོ། །ཚོམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཤིབས་པའི་ཕུང་པོའོ། །སྤུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོམས་དག་གི་ཕུང་པོའོ། །ཕུང་པོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཟླུམ་པོ་ལས་གཞན་པའི་ཚོགས་སོ།།ཆུ་ཀླུང་གང་གཱའི་ལྷོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་ཀླུང་གང་གཱ་དང་ཉེ་བའི་ལྷོའི་ངོས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བྱང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དོན་ སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའོ།།དོན་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ཡང་བསོད་ནམས་མི་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་འདི་དེ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ལུས་བདུན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་བདུན་པོ་འམ་དངོས་པོ་དེ་ཡང་ཡོད་པའི་སྒྲར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱིན་པ་པོ་རང་གིས་མ་བྱས་ པའོ།བྱས་པས་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པས་བྱས་པའི་སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ལ་སོགས་པས་མ་བྱས་པའོ། །མ་སྤྲུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པས་རྒྱུ་མེད་པར་འདོད་པའི་དབང་གིས་མ་བསླངས་པའོ། །སྤྲུལ་པས་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐྱེ་ དགུའི་བདག་པོ་ལ་སོགས་པས་རྒྱུ་མེད་པར་འདོད་པའི་དབང་གིས་མ་བསླངས་པའོ།

因此，一切眾生如是在六道中各自感受苦樂，所說的意思是內心無錯亂而各自輪轉。此處阿修羅是六道之一。他們否定一切法的功能。所謂’如是之法’即是誹謗因、誹謗道、誹謗解脫的意思。 關於’作與令作’等，‘作’是指自己殺生等，‘令作’是指令他人殺生等。對此，從下文’於此既無罪，亦不成為罪’的作業詞相連。因為無有等起，故無罪；因為無有罪的生起，故不成為罪，此為其義。 其餘砍伐與令砍伐等也同樣理解。‘砍伐與令砍伐’是指對手臂和樹木等。‘焚燒與令焚燒等’是指用火。‘毆打與令毆打’是指用棒杖等。 ‘傷害有情’是指用毒等殺害。‘輪緣以剃刀製成’意為鋒利如剃刀刃。‘砍’是指直接砍斷。‘截’是指截成兩段。 ‘搗’是指如芝麻般搗碎。‘解’是指剖開。‘平堆’是指散佈的堆積。‘列堆’是指排列的堆積。‘積聚’是指列堆的堆積。‘堆’是指圓形以外的聚集。 ‘恒河南岸’意為靠近恒河的南邊。‘北岸’也應如是理解。‘調伏’是指禪定。‘正律儀’是指戒律。‘行利’是指利益他人。 ‘隨順’是指果報相應。‘如是行’等是指如是行佈施等也只是不造福德的意思。‘如是之法’是指無有福罪以及誹謗因果的意思。 ‘七身’是指七分或事物也應說為有的意思。‘非所作’是指非梵天等施予者自己所作。‘非所造作’是指非梵天所造的生主等所作。 ‘非化’是指非梵天等以無因見而召喚。‘非所化作’是指非梵天等所化的生主等以無因見而召喚。

།གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྣུན་པར་མི་ནུས་པའོ། །ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་བསྟན་པའོ། །ཀ་བ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀ་བའི་རྣམ་པ་ལྟར་མི་ འགྱུར་བའོ།།སྲོག་གསོན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་སྐྱེས་བུ་སྲོག་གི་རང་བཞིན་དུ་གསོན་པའོ། །བསོད་ནམས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་འདོགས་པའི་སྒོ་ནས་བསོད་ནམས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སྡིག་པར་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར་རོ།།བསོད་ནམས་དང་སྡིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གཉི་གར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཡོ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགུལ་བར་མི་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་འགྱུར་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་མི་བྱེད་པའོ། །གཅིག་ལ་གནོད་ པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་གནོད་པར་མི་བྱེད་པའོ།།འོ་ན་བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་སྣང་ངོ་སྙམ་དུ་དོགས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ལུས་བདུན་པོ་དག་ལ་བར་མེད་པར་མཚོན་ཐལ་བྱུང་དུ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།བར་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུ་གུ་མེད་པར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལུས་བདུན་པོ་རྟག་པ་དག་ལ་བར་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་མགོ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་མཚོན་དེ་ཐལ་བྱུང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་གནས་པའི་སྲོག་ལ་གནོད་པར་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ། དུས་ངེས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ ཕྱིར་གནོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་གནོད་པ་མེད་ན་ལུས་རྣམ་པ་བདུན་པོ་དེ་དག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡང་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གསོད་པར་བྱེད་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུལ་བས་བརྡེགས་པ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པའོ། །སྐྱེ་ གནས་གཙོ་བོ་དང་ལྡན་པ་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པ་དད་པ།ཁུ་བྱུག་དང་། ཁྲུང་ཁྲུང་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་གནས་ནས་སྐྱེས་པའི་གཙོ་བོ་དག་གོ། །ལས་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲམ་ཟེ་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྡིག་ཏོ་ཆེན་པོ་ལྔ་པོ་དག་གོ། །ལས་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཉེས་ པ་དག་གོ།།ལས་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་བྱས་པ་དང་། གཞན་གྱིས་བྱས་པའོ། །ལས་དང་ལས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམས་པ་དང་བྱས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ལས་ཕྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསམས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་མ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ལམ་དྲུག་ཅུ་རྩ་ གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟན་མི་ཟ་བ་དང་།མེར་མི་འཇུག་པ་དང་། རི་ལས་མཆོང་བ་དང་། ཆུར་འཇུག་པ་དང་། རལ་པ་ཐོགས་པ་དང་། ཐལ་བ་སྐུད་པ་དང་། གཡང་གཞི་ཐོགས་པ་དང་། དབྱུག་པ་ཐོགས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་དག་གོ། །རྟོགས་པ་བར་ མ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པའི་དུས་སོ།།སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་མར་མུར་ལ་སོགས་པ་བརྒྱ་ཉི་ཤུའོ། །དབང་པོ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་བརྒྱ་ཉི་ཤུའོ། །རྡུལ་གྱི་ཁམས་དྲུག་ཅུ་རྩ་ གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་བདེ་བའི་གནས་དག་གོ།།འདུ་ཤེས་ཅན་གྱི་གནས་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ན་འདུ་ཤེས་ཡོད་པའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་གནས་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའོ། །ལྷ་མ་ཡིན་བདུན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་ན་ལྷ་མེད་པ་དག་གོ། ། ཤ་ཟ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་ན་ཤ་ཟ་ཡོད་པའོ།

所謂’不能造成傷害’是指不能擊打。所謂’永恒存在’是指顯示本性唯一存在。所謂’如柱子般存在’是指如柱子的形態般不變。 所謂’生命存活’是指內在的補特伽羅以生命本性而存活。所謂’因為成為福德’是指通過利益而成為福德。所謂’因為成為罪業’是指通過造作傷害而成為罪業。 所謂’因為成為福德和罪業’是指通過利益和傷害而成為兩者。所謂’不動搖’是指不移動。所謂’不變化’是指不轉變為他者。所謂’不相互傷害’是指彼此不造成傷害。 如果認為通過毆打等而顯現變化而產生懷疑，因此說’任何補特伽羅’等。為什麼這樣呢？因此說’對七種身體無間隙地穿透而過’等。所謂’無間隙’是指無孔隙。 因為對七種恒常的身體無間隙地砍頭的武器穿透而過，因為不能傷害住于其中的生命，因為是確定的時間，所以絲毫也不造成傷害。 如此無害時，為顯示對那七種身體也無有傷害，因此說’對此殺害’等。所謂’驅使’是指通過驅使而從事毆打等。 所謂’具有一萬四千主要生處’是指首先信仰、杜鵑鳥、仙鶴等從生處而生的主要者們。所謂’五業’是指殺婆羅門等五種大罪業。所謂’三業’是指身、語、意的過失。 所謂’二業’是指自作和他作。關於’業和作業’，所謂’業’是指凡是思維和所作。所謂’半業’是指僅僅思維而未作的。 所謂’六十二道’是指不食飯、不入火、從山跳下、入水、持髮髻、涂灰、持僧衣、持杖等往生天界等的方便。 所謂’六十二中間覺悟’是指人們增長和衰減的時期。所謂’一百二十地獄眾生’是指熾然等一百二十種。所謂’一百二十根’是指眼等一百二十種。 所謂’六十二塵界’是指帝釋等安樂住處。所謂’七有想處’是指有想之處。所謂’七無想處’是指與此相反。所謂’七阿修羅’是指無天之處。所謂’七食肉鬼’是指有食肉鬼之處。

།མཚོ་ཆེན་པོ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་དྲོས་པ་ལ་སོགས་པ་མཚོ་ཆེན་པོ་དག་གོ། །མཚོ་བདུན་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་མཚོ་དག་གོ། །རྨི་ལམ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨི་ལམ་དུ་ཡུན་རིང་པོ་དག་གོ། །རྨི ལམ་བདུན་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྨི་ལམ་ཡུན་ཐུང་དག་གོ།།སད་པ་ཆེན་པོ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ་སོགས་པའོ། །སང་པ་བདུན་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ལྷ་དག་གོ། །གཡང་ས་ཆེན་པོ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངམ་གྲོག་ཆེན་པོ་དག་གོ། །གཡང་ ས་བདུན་བརྒྱ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་གོ།།མཚོ་དང་གཡང་ས་དེ་དག་ནི་སྐྱེ་བའི་སྒོ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲག་གོ། །མངོན་པར་མཐོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་། ལྷའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་། བརྒྱ་བྱིན་ཉིད་དང་བདུད་ཉིད་དོ། །སྐྱེས་བུ་ ཆེན་པོའི་ས་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་པའི་སྒོ་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་དང་།གཟུགས་མེད་པ་བཞི་པོ་དག་གོ། །མཚམས་སྦྱར་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་དོའི་སྲིད་པས་སོ། །འཁོར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །སྐུད་པའི་དྲུ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུད་པའི་གོང་བུའོ། །སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་ འཕངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ང་ལ་འཕངས་པའོ།།གལ་ཏེ་དུས་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ནའོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད་སྙམ་དུ་དོགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་ ལས་ལྡོག་པའོ།།བརྟུལ་ཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་ཟབ་མོ་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པའོ། །དུ་བ་རྔུབ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོད་པ་ལས་བྱུང་བ་ལས་ལྡོག་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །རེག་པར་བྱས་ནས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱད་ནས་སོ།།བྱང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པར་བྱ་བའོ། །བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་འདི་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་ཐུག་པར་བྱ་བའོ། །ཡར་སྐྱེ་བ་དང་མར་འགྲིབ་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡར་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ ལས་ལྷག་པའོ།།མར་འགྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་པས་ཉུང་བ་སྟེ་དེས་ན་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་མི་སྲིད་དེ་དེ་ཁོ་ནའི་མཐའ་མྱོང་ནས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡར་སྐྱེ་བའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་མར་འགྲིབ་པའོ།།མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྲིད་པས་སོ། །ཡང་ན་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁོ་བོས་སྔར་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་སོ། །གཞན་ཡང་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་སྐད་མི་བརྗོད་ན་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་དེ་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། འཁོར་བ་གཞལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའོ། །ཆོས་འདི་དེ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བར་སྨྲ་བ་དང་མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་ཁོ་བོའི་གན་དུ་འོངས་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་དམ་ཞེས་དྲི་བ་འདྲི་ན་ཞེས བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བ་གཅིག་སྟེ། རྟག་པར་འཛིན་པའོ། །མེད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བ་གཉིས་པ་སྟེ། ཆད་པར་འཛིན་པའོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བ་གསུམ་པ་སྟེ། རྟག་པ་དང་ཆད་པར་འཛིན་པ་སྟེ། བདག་ཏུ་འདོད་པའི་འཇིག་ རྟེན་ལ་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

所謂’七大海’等是指無熱惱等大海。‘七百海’是指除此之外的其他海。‘七夢’是指長時間的夢。‘七百夢’是指除此之外的短時間的夢。‘七大覺’是指梵世界等。‘七百覺’是指欲界諸天。‘七大深淵’是指大峽谷。‘七百深淵’是指除此之外的其他深淵。 據說這些海和深淵是從出生角度來享用的。‘高貴’是指四大人王和四大天王以及帝釋天與魔王。‘八大士地’是指從出生角度而言的四禪定和四無色界。‘相連’是指中陰身。‘輪迴’是指出生。‘線團’是指線球。‘拋向上空’是指拋向我。 如果懷疑：既然是從時間中解脫，為何還要行持戒律等？因此說’若有沙門或婆羅門如是說’等。‘戒律’是指遠離殺生等。‘禁行’是指深奧相等的決定，以及吸菸等。‘梵行’是指遠離淫慾所生。‘成熟’是指現前果位。‘觸及’是指經歷。 ‘應凈除’是指應窮盡。‘此苦樂是決定的’是指應究竟。關於’上生和下減是不可能的’，‘上生’是指超過八萬四千大劫。‘下減’是指少於那些，因此二者都不可能，意思是經歷瞭如此邊際就會解脫。 關於’如是而非他’，‘如是’是指上生。‘他’是指下減。‘非’是指不可能。或者’如是’是指如我前述的次第。‘非他’是指如果不這樣說，其他任何人也不會這樣說，這是詞義。 ‘測量輪迴’是指分別。‘此法如是’意思是說從時間本性解脫和執著邊見。‘若有人來到我這裡問：有後世嗎？‘等，‘有嗎’是第一個問題，即執常見。‘無嗎’是第二個問題，即執斷見。‘是有是無嗎’是第三個問題，即執常斷見，因為對所認為的我執世間執著常斷。

།ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བ་བཞི་པ་སྟེ། རྟག་པ་ཉིད་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་གཉི་ག་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་སུ་གཏོགས་པའི་དྲི་བའོ། །དེ་དག་ནི་རེ་ཞིག་ཡོད་པ་ཙམ་དྲི་བ་དག་ཡིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་དྲི་ བ་དེ་དག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲི་བ་བཞི་སྨྲས་སོ།།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་དྲི་བ་གཅིག་སྟེ། འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ། །དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འམ་ཞེས་གང་ ཡང་རུང་བ་ཅིག་བཟུང་བའི་དོན་དུ་མི་ལྟ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་གཉི་ག་བསྡུས་པའི་དོན་དུ་བལྟའོ།།མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དགོས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འཇིག་རྟེན་འདིའི་རྣམ་པ་དང་འདྲ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ་འཇིག་རྟེན་འདིའི་རྣམ་པ་འདྲ་བ་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱང་ མ་ཡིན་ཏེ།ཅུང་ཞིག་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འདྲ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་མི་འདྲ་བ་ཡང་ཡིན་ནམ་ཞེས་འདྲིའོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གཞན་ཉིད་དང་གཞན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་དྲི་བ་གཉིས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འཇིག་རྟེན་འདི་ལས་གཞན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ། གཞན་ པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ།ཅུང་ཟད་འདྲ་བ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གཞན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་གཞན་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་འདྲིའོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་དྲི་བ་གསུམ་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འཇིག་རྟེན་འདི་ ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ།གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། །གཞན་པ་ཉིད་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་གཉི་ག་ཡང་མཉམ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདྲིའོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ དེ་ཉིད་དང་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འདྲི་བ་བཞི་པ་སྟེ།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འཇིག་རྟེན་འདི་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ་འདི་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་དང་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་གཉི་ག་ཡང་མཉམ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་ ནམ་ཞེས་འདྲིའོ།།དེ་ལ་དྲི་བ་དང་པོ་ལ་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་གཙོ་ཆེའོ། །གཉིས་པ་ལ་ནི་གཞན་ཉིད་གཙོ་ཆེའོ། །གསུམ་པ་ལ་ནི་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མཉམ་པའོ། །བཞི་པ་ལ་ནི་དེ་ཉིད་དང་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་མཉམ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་འདི་དེ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་ པ་མང་བའི་ཕྱིར་རྟག་པ་དང་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང་།བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ནོ། །སོ་སོར་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །སྔོན་བྱས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། ། དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟུལ་ཞུགས་དྲག་པོས་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །མི་བྱ་བར་ཆུ་ལོན་གྱིས་བཟློག་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་མི་སྤྱད་པས་འཇུག་པར་མི་བྱའོ། །ཟག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀུན་དུ་མི་སྤྱད་པ་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས པའོ།།ཆོས་འདི་དེ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་རྩལ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་དག་པ་དང་ཤེས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

‘有非有’是第四個問題，由於常與無常二者都不合理，故屬於情況類的問題。這些暫且是關於單純存在的問題。針對這些具體問題，如是說出了’假如’等四個問題。 ‘來世是否如此’是第一個具體問題。‘如此’指的是這種形態。‘和’字不是表示任選其一的意思，而是以’和’字本身表示包含二者的意思。‘非’字是必要的詞，因此是在問：來世既與此世形態相似又不與此世形態相似，因為也有些許不同，所以是既相似又不相似嗎？ ‘來世是否異非異’是第二個具體問題，是在問：來世既異於此世又不異於此世，因為也有些許相似之處，所以是既異又不異嗎？ ‘來世是否非異又非非異’是第三個具體問題，是在問：來世既是不異於此世又不是不異於此世，因為異與不異二者同時存在，所以是既非異又非非異嗎？ ‘來世是否即是又非即是’是第四個具體問題，是在問：來世既是此世又不是此世，因為即是與非即是二者同時存在，所以是既即是又非即是嗎？ 其中第一問以’如此’為主，第二問以’異’為主，第三問’非異’平等，第四問應知’即是’與’非即是’平等。 ‘如是之法’是指因愚癡眾多而說常見、斷見和我見的意思。‘補特伽羅’是指有情。‘各別感受’是指體驗苦樂。‘從先前因而生’是指從往昔業因而生。 ‘將以苦行出離’是指以嚴厲的修行而滅盡。‘不作而以水輪遮止’是指不再增上行持而不趣入。‘無漏’是指不再造作諸業、終結痛苦，即涅槃。 ‘如是之法’是指誹謗士伕力、以苦行清凈和誹謗智慧的意思。

།སྨན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྨན་འཆང་བ་དང་། གསང་སྔགས་འཆང་བ་དང་། རིག་སྔགས་འཆང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།ཅི་འདིར་རེ་ཞིག་སྟོན་པས་གདུལ་བ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་གདུལ་བ་ཡིན་སྙམ་དུ་དགོངས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་གདུལ་བ་ཐམས་ཅད་དུལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དགག་པ་ཡིན་གྱི་སྟོན་པས་འདུལ་བ་ཁ་ཅིག་མ་དུལ་བར་དགག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ འདི་ལྟར་སྟོན་པས་ནི་གདུལ་བ་ཐམས་ཅད་འདུལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།པད་པའི་ནགས་ཁྲོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ཆགས་པད་པ་ཡོད་པའི་ནགས་ཀྱི་ནང་ནའོ། །འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕར་འགྲོ་བའོ། །ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་ལྡོག་པའོ། །ཆུང་ཟད་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདུན་ དུ་ལྟ་བའོ།།རྣམ་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡས་གཡོན་དུ་ལྟ་བའོ། །བསྐུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལག་པ་ལ་སོགས་བསྐུམ་པའོ། །བརྐྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་ལ་སོགས་པ་བརྐྱང་བའོ། །ལྷགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོངས་ཤིང་ངོ་། །འཆོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོས་མའི་ རྣམ་པ་བྱེད་པ་ལའོ།།འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིས་པའོ། །དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲུབ་པའམ་ལྡན་པའོ། །སྟོན་པའི་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་སོང་བའོ། །ཁྱད་པར་ཅི་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའོ། །རིའི་རྒྱལ་པོ་ རི་རབ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ནི་སྟོན་པ་ལ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ནི་སྟོན་པ་ལ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འདྲེས་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་བཏང་ སྙོམས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དག་གིས་ཟབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉི་མ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ནི་སྟོན་པ་ལ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་འོད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ནི་སྟོན་པ་བལྟ་བར་བྱ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་བག་ཆགས་དང་ བཅས་པ་སྤངས་པས་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་གོ། །མེ་ཁྱེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་ཏེ་སྲིན་བུའི་མདོག་མེ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་ཁྱད་པར་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་། ཉན་ ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་བྱེ་བྲག་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དམ་པ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བའོ། །བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ཚིག་ཉན་པའོ། །མཐོང་ན་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ནི་ཞེ་འགྲས་པ་མེད་པ་སྟེ་བདེ་བ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། མི་འདོད་བཞིན་དུ་འབྲལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དགའ་བཞིན་དུ་འབྲལ་བའོ། །ཤིན་ཏུ་གཞོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱིས་སོ། །བདེ་བ་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །རི་དྭགས་གདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅན་གཟན་ནོ། །གཞན་གྱིས་བྱིན་པས་འཚོ་བར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི གཞན་དག་གིས་བྱིན་པའི་བཟའ་བ་དང་།བཏུང་བ་དང་གོས་ལ་སོགས་པས་འཚོ་བར་བྱ་དགོས་པ་སྟེ་གཞན་གྱི་ངོར་བལྟ་དགོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་འདོད་པ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་ཡོ་བྱད་དག་ལས་སོ། །དབེན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་ཆད་ དོ།།དགའ་བ་དང་རྩེ་བ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་དངོས་པོ་དག་ལས་སོ། །ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བའི་ཚིག་གིས་བོར་བའོ།

所謂’藥’等詞，是持藥、持密咒、持明咒等詞的同義詞。 如果想’是由佛陀調伏還是由聲聞調伏’等這些話，是否定聲聞不能調伏一切所化眾生，而不是否定佛陀有些所化眾生未被調伏，因為佛陀能調伏一切所化眾生。 ‘竹林’是指有竹子生長的林中。 ‘行走’是指往前走。 ‘返回’是指往回走。 ‘略看’是指向前看。 ‘觀察’是指左右觀看。 ‘屈’是指手等屈曲。 ‘伸’是指肢體等伸展。 ‘來到’是指已到來。 ‘裝作’是指做作狀。 ‘圓滿’是指吉祥。 ‘其圓滿’是指成就或具足。 ‘隨行導師之道’是指隨道而行。 ‘有何差別’是指有何不同。 ‘如須彌山王般觀佛’是因為具足力等功德和菩提資糧而顯現。 ‘如大海般觀佛’是因為不共念住和大舍等功德甚深。 ‘如日般觀佛’是因為一切智性和光明極為明顯。 ‘如虛空般觀佛’是因為斷除煩惱及習氣而解脫無量眾生。 ‘差別’是指不同。 ‘螢火’是指螢火蟲，因為蟲的顏色如火。 ‘佛陀聲聞菩提有此差別’是說佛陀的菩提和聲聞的菩提有這樣的差別的意思。 ‘不成為非勝’是指成為最勝。 ‘忍’是指具有忍耐，即聽從教言。 ‘見時無不和’是指無嗔恨，即帶來快樂的意思。 ‘不願而別離’是指不情願地分離。 ‘極年輕’是指身體。 ‘欲求安樂’是指心意。 ‘兇猛野獸’是指猛獸。 ‘需依他人所施而活’是指需要依靠他人施予的飲食衣物等生活，即需要看他人臉色的意思。 ‘遠離不欲’是指遠離色聲香等慾望資具。 ‘寂靜’是指隔絕。 ‘遠離喜樂’是指遠離欲樂和事物。 ‘寂靜’是指以歡喜語捨棄。

།མཁས་པས་བསྔགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་འབྱམ་ཀླས་པ་དག་གིས་བསྔགས་པའོ། །སླར་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་ཁྱིམ་དུ་འོང་བའོ། ། འབྲས་བུའི་རིམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་འབྲས་བཙོས་པའི་ཁུ་བ་ཐུག་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་དང་པོར་དེ་བཏུང་བའི་རིམ་གྱིས་སོ། །ཟན་བཅད་པ་བྱས་པ་ནི་དྲོད་ཆུང་བས་དང་པོར་དེ་འཐུངས་ན་མེའི་ཁམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྟན་པའི་ཉིད་དོ། །སྟོབས་ཞེས བྱ་བ་ནི་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པའོ།།བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྤྲོས་པའོ། །བསྐྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་ཏེའོ། །རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་མོས་པ་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་མངོན་པར་འདོད་པར་བྱ་བའོ། །རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོས་ཤིང་བཟང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མ་འདྲེས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ།།བྲན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའོ། །མངག་གཞུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྐོག་གི་ལས་སུ་བསྐོ་བར་བྱ་བའོ། །བསྐོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ལས་སུ་བསྐོ་བར་བྱ་བའོ། །རང་དབང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་རག་ལས་པའོ། ། དགའ་མགུར་འགྲོར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་མགུར་སྤྱད་དུ་མེད་པའོ། །མཆོད་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པས་སོ། །བསྟོད་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གིས་སོ། །གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་ཐོབ་པའོ། །བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པ མི་ཉམས་པ་སྟེ་དེ་ནི་གྲུབ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་བདེ་བ་ཡང་ཡིན་པས་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་སྟེ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཉམས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཐོབ་པ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་མ་ཐོབ་པའི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཉམས་ནའོ། །གོང་ནས་གོང་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཁྱད་ པར་ཐོབ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྡུག་པ་དང་།དབུགས་འབྱུང་བ་དང་། རྔུབ་པ་དྲན་པ་དང་། དྲོ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། །ཆ་ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། ཡི་དྭགས་དང་། དུད་འགྲོ་བ་དང་། ལྷ་དང་། མིའི་འགྲོ་བ་ལྔའི་རིགས་ལྔ་དང་ལྡན་པའོ། །གཡོ་བ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་མི་རྟག་པས་སོ།།མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་མེད་པར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ལྟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རྒས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།རྣམ་པར་འཐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ན་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེའོ། །ཁ་ཏོན་དག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ཐེ་ཚོམ་གཅད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཡོངས་སུ་དྲི་བ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་གོས་བྱས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐག་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ། །ཆོས་གོས་ཟིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀྲུ་བཤལ་བ་དང་བཙོ་བླག་པ་ལས་སོ། །སོམ་ཉི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་རྟོགས་པ་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ བའོ།།ཡིད་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའོ། །འདོད་པ་སྐྱེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་བསྐྱེད་དཔའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྒོ་ནས་ནི་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་བསྒོམ་པའི་དུས་ནའོ། །ཁྱོད་ དུས་སུ་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་མལ་དང་ཟས་བསྐོ་བ་བྲེལ་བར་གྱུར་པས་དེས་སེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

所謂’為智者所贊’，是指被無量智者所讚歎。 所謂’返回’，是指返回家中。 所謂’依照食物次第’，是指食物即煮熟的米湯，如粥狀，首先依次飲用。 斷絕食物是因為體溫較低，如果首先飲用它會生起火大的緣故。 所謂’力量’，是指堅固性。 所謂’氣力’，是指來去等的能力。 所謂’精進’，是指意的勤奮。 所謂’生起’，是指已作。 所謂’對出家生起信解’，是指明顯希求出家。 所謂’應當’，是指適合、善好的意思。 所謂’不共’，是指與國王等不共同。 所謂’奴僕’，是指近侍。 所謂’使者’，是指委派秘密工作。 所謂’委派’，是指委派公開工作。 所謂’無自在’，是指依賴他人。 所謂’不得隨意而行’，是指不得隨意享樂。 所謂’應供養’，是指以法衣等。 所謂’應讚歎’，是指以言語。 關於’成就與安樂’，‘成就’是指先前所獲得的，‘安樂’是指所獲得不退失，這既是成就又是安樂，即是涅槃的意思。 所謂’若退失’，是指未獲得，即從涅槃中未獲得而完全退失。 所謂’獲得殊勝的專注次第’，是指不凈觀、入出息念、暖相等。 所謂’五分’，是指具有地獄、餓鬼、畜生、天、人五道種類。 所謂’動’，是指相續無常。 所謂’不動’，是指無聖道則不退轉的緣故。 所謂’一切行相’，是指色等一切行相。 所謂’衰敗’，是指以生法性。 所謂’墮落’，是指以老法性。 所謂’散壞’，是指以病法性。 所謂’毀滅’，是指以死法性。 所謂’降伏’，是指制服。 所謂’誦經’，是指為斷除文句疑惑。 所謂’遍問’，是指為斷除義理疑惑。 所謂’具有製作法衣’，是指從線等。 所謂’具有完成法衣’，是指從洗滌染色。 所謂’疑惑’，是指對自己所悟產生懷疑。 所謂’猶豫’，是指對他人所說產生懷疑。 所謂’生起欲求’，是指由知恩和願力而對善法生起希求。 所謂’從法身門見到時’，是指修道諦之時。 所謂’你及時抓住’，是指因住處和食物委派繁忙而作為對治的緣故。

།གནས་མལ་གྱི་མཐུན་པར་འབོགས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐུན་པར་མི་བརྡེག་པར་རོ། །དཔེར་ན་ཆུ་མེད་པ་ལས་ཨུཏྤ་ལ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་པས་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ལུས་པར་རྫོགས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅིང་སངས་རྒྱས་པའོ།།བསྐོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་སྤྲོ་བར་བྱས་ནས་གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་སོ། །དབྱུང་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ དེ་ལས་སོ།།གནས་མལ་ཕོག་པ་དང་མ་ཕོག་པ་མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗེད་ངེས་པའོ། །གནས་མལ་འབོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་པའོ། །གསོལ་བ་བྱས་ཏེ་ལས་བྱ་བ་ནི་གསོལ་བ་དང་གཉིས་ཀྱི་ལས་སོ། །གཏམ་དང་འབྲེལ་པའི་གཏམ་གྱིས་རྣམ་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པས་ཞེས་ བྱ་བའི་གཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སྟོན་པའོ།།འབྲེལ་པའི་གཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་ཞིང་ཕན་ཚུན་ཆོས་སྤྱོད་པའོ། །གཏམ་དང་འབྲེལ་པའི་གཏམ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་གཏམ་དང་འབྲེལ་པའི་གཏམ་གྱིས་རྣམ་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་རྨད་དུ་བྱུང་བའོ། །གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་པའོ། །གཉུག་མར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གནས་པའོ། །གསོལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོལ་བ་དང་། གསོལ་བ་དང་གཉིས་དང་གསོལ་བ་དང བཞིའི་ལས་བྱེད་པའོ།།གཏམས་པ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་གཏམས་པ་སྲུང་བའོ། །ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པས་ཟས་བསོད་པ་དང་། འབྲིང་དང་། ངན་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །རྒན་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒན་ པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་སོ།།གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་བཞིན་དུ་བར་མི་འདོར་བར་རོ། །ཐོད་རྒལ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀོལ་བར་མི་འོས་པ་བཀོལ་བར་མི་བྱེད་པའོ། །མཐའི་གཙུག་ལག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་ན་འདུག་པའོ། །གནས་ངན་ལེན་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རང་ཉམས་ཅན་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུ་སྨོད་པར་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མི་བཟོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཛེས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལེགས་པའོ། །ལྟུང་བ་མ་མཆིས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་བ་མ་བྱུང་བ་ལའོ། །གཞི་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ་དང་། དོགས་པའི་གཞི་གསུམ་མེད་པར་རོ། །དེ་ལ་མཐོང་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་ངོ་། །ཐོས་པ་ནི་གཞན་ལས་གཏམ་ཐོས་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཡོལ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲིབས་པའི་ཕག་ན་མི་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་སྒྲ་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣ་བས་ཐོས་པའོ། ། དོགས་པ་ནི་བར་དུ་ཐ་གུས་དྲང་བ་ལ་སོགས་པས་བརྟག་དགོས་པའོ། །དྲན་པ་དང་ལྡན་པར་ཟུང་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དྲན་པ་ཚད་མར་གྱུར་པ་ཡིན་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རང་གིས་ཁས་བླངས་པས་བསྙིལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཚིག་གིས་ནི་ཕྱི་སར་གྱིས་ཤིག་ཅེས བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གླེང་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །བརྟག་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ལ་ཕོབ་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདུན་པས་སྨྲས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་བྱམས་པའི་རྒྱུས་སོ། །འཇིགས་པས་སྨྲས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་གནོད་པ་བྱེད་པས་འཇིགས་ པའི་ཕྱིར་རོ།

所謂’分配住處和諧’是指不要不和諧地分配。就像’如同無水中的蓮花’是比喻不會生長一樣。 ‘圓滿正等覺’是指以無顛倒的智慧完全通達一切所知境而成佛。 ‘應當任命’是指先表示願意后通過白二羯磨。‘應當驅逐’是指從該羯磨中驅逐。 ‘不知住處是否已分配’是指確實忘記了。‘分配住處’是指給予。‘作白羯磨’是指白二羯磨。 ‘以相關言談決定’中的’言談’是指說法。‘相關言談’是指互相關聯且相互修法。以這兩種言談分析法義就是’以相關言談決定’的意思。 ‘神通神變’是指神通的殊勝相。‘住持’是指了知住處的特點。‘常住’是指確定居住。‘作白’是指作白、白二、白四羯磨。 ‘保管寄存’是指保護他人寄存之物。‘如法’是指隨順規定而享用上等、中等、下等食物。 ‘按資歷’是指隨順長幼。‘按次第’是指依次不間斷。‘不跳越’是指不使不應役使者做役使。‘邊際處所’是指在最後。 ‘行不善’是指自身墮落且到處誹謗的意思。‘不能容忍’是指經常發生。‘不莊嚴’是指不好。 ‘對無犯戒者’是指對未犯戒者。‘無根據’是指無見聞疑三根據。其中見是指親眼所見。聞不是指從他人聽說，而是指自己耳朵聽到簾幕等遮蔽處行不凈行等的聲音。疑是指需要用繩子測量等方式考察。 ‘應當記住’是指要以他的記憶為量的意思。‘應以自己承認而懺悔’是指用自己的話懺悔的意思。 ‘應當詢問’是指應當發問。‘應當觀察’是指應當決定的意思。 ‘因喜愛而說’是指因為對我有愛的緣故。‘因恐懼而說’是指因為害怕日後遭到傷害。

།ལུས་ཅན་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སེམས་ཅན་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་ཆོས་གཙོ་བོ་གཅིག་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཅིང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དྲལ་ཅིང་སྨྲས་པས་བྱས་པ་ནི་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་སྡིག་པ་མི་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བརྫུན་ དུ་སྨྲ་བ་སྡིག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ལྕགས་གོང་མེ་ལྕེ་འདྲ་བ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཚུལ་འཆལ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའོ། །ཡང་དག་མི་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྤོང་བ་སྟེ་འདིས་ནི་འཆལ་པ་བསྟན་ཏོ། །ངན་ཏོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་སྨད་པའོ།།མི་བཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག་ཏུ་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་འདི་དང་མི་མཐུན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དང་མི་མཐུན་པ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་མ་སྤངས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་ བ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་མི་སྤོང་ཞིང་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བདག་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའོ། །གཞན་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་གླེང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གོ། ། སྟོན་པས་གཞན་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་པ་པོ་དྲུང་ན་གནས་པ་རྒྱས་པ་དང་མདོར་བསྡུ་བ་ལ་མོས་པ་གཉི་ག་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱིར་འོངས་པས་སྔར་རྒྱས་པར་བསྟན་པས་མ་ཐོབ་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ ཚིག་བཟླས་པ་ལ་ལྟོས་པ་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བརྫུན་དུ་སྨྲ་བའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཚིག་གིས་ཉེས་སྨྲས་རྗོད་བྱེད་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཐབ་ཀྲོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པའི་རྒྱུའོ། །རྒྱན་པོས་འཐབ་ཀྲོལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་སྟོད་པ་ དང་སྨོད་པ་གཉིས་ཇི་ལྟར་འཐབ་ཀྲོལ་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་གང་འདིར་ཆོ་ལོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཆོ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོའི་རྩེ་མོའོ། །རང་ནོར་ཕམ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་པར་བྱེད་པའོ། །བསྟོད་པ་དང་སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལའོ།།ཇི་ལྟར་ན་འཐབ་ཀྲོལ་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པས་སྨད་པས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འཕགས་པས་སྨད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་འཕགས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པས་སོ། །ངག་ཡིད་སྡིག་བསྟེན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ངག་གིས་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང་།ཡིད་ཀྱིས་ངན་སེམས་བསྐྱེད་ནའོ། །བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཀྱི་གནས་བརྒྱད་པ་སྟེ། བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ནི་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་མོ།

關於’有情說妄語’等，是指眾生超越了說妄語這一主要過失，破壞來世而說的’此生無任何不造罪’的意思。爲了顯示妄語是罪業之因及痛苦之因，所以說’如熾熱鐵球’等。 ‘破戒’是指說妄語。‘不正持’是指不捨棄，這表示放逸。‘惡’是指受責難。‘不堪’是指因為傷害自己。‘極不堪’是指因為傷害他人。或者說是與現世不相應，與來世不相應，依次對應。 ‘若不捨彼’是指下文所說的’若不捨棄而一再造作’的意思。‘自身破戒’是指心不專注。‘對他人就戒律而言’是指就戒律而論及他人的意思。 ‘導師又如是說’是爲了利益在場的聽眾中喜歡廣說和略說兩類人，以及爲了利益後來者未能從前面廣說中獲益者，也爲了成熟那些需要重複言語才能成熟善根的人。 爲了顯示妄語的過患，所以說’若以語言說惡語’等。‘爭鬥’是指傷害的原因。如果賭博成為爭鬥，那麼讚歎和誹謗二者如何成為爭鬥呢？ 因此說’此中骰子’等。‘骰子’是指王者的遊戲。‘使自財敗’是指使之衰損。‘讚歎與誹謗’是指對如來和如來的聲聞們。 如何是極大的爭鬥呢？因此聖者說’因聖者所誹謗’等。‘因聖者所誹謗’是指誹謗聖者。‘若依止語意惡’是指以語言誹謗，以意生惡念。 ‘千百俱胝’中，‘俱胝’是第八數位，‘千百’即是十萬俱胝。

།དུང་ཕྱུར་ཕྲག་སུམ་ཅུ་དྲུག་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུང་ཕྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཀྱི་གནས་དགུ་ པ་སྟེ།དེ་ཕྲག་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་དང་ལྔ་ནི་དུང་ཕྱུར་ཕྲག་བཞི་བཅུ་རྩ་གཅིག་སྟེ། སྐྱེ་བོ་འཕགས་པས་སྨད་པ་གང་དག་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཞན་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་ཤིང་སྨད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་བསྐྱེད་ཅིང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་འབྲལ་བར་སེམས་པ་དེ་དག་ནི་ལོ་གྲངས་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་དང་། དུང་ཕྱུར་ཕྲག་བཞི་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཇི་སྙེད་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་གང་དག་བདེ་བར་གཤེགས་པ་དང་། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྲས་ཆོས་སྒྲོག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་འཐབ་ཀྲོལ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་འཐབ་ཀྲོལ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་དབྲལ་ལོ་སྙམ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་ལས་དབྲལ་ལོ་སྙམ་ནས་སོ། །དགེ་སློང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་བ་མེད་པའོ། །གཞི་དེའི་ལྟུང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་གསུམ་པོ་གང་གིས་སྐུར་པ་དེའིའོ། །བརྗོད་དོ་ཅོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ རྩོལ་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བརྗེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དྲན་པའོ། །ཡིད་ཆེས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པར་རོ། །ཇི་ལྟར་གཞི་ལྔས་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུས་མཐོང་ བར་འདུ་ཤེས་པས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ལ་འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།མ་དག་པ་ལྟར་བཅོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ངན་པའི་ཕྱིར་མ་དག་པ་ལྟར་སྣང་བའོ། །གཞི་བཅུ་གཅིག་དང་གཞི་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ནི་མཐོང་བ་གཉིས་ལྷག་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དག་པ་ལྟར་བཅོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་བཟང་བས་དག་པ་ལྟར་སྣང་བའོ། །དྲིལ་བསྒྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒྲགས་པའོ། །ངོས་ལ་རི་མོར་བྲིས་པ་ཕན་ཆད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྩིག་ངོས་ལ་སོགས་པ་ལ་རི་མོར་བྲིས་པའི་ཚིགས་ཀྱིས་བཟུང་བ་ཕན་ ཆད་དོ།།དྲིལ་བསྒྲགས་པ་དང་། ངོས་ལ་རི་མོར་བྲིས་པ་ཡན་ཆད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ན་བསམ་གཏན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ལ་ལྟུང་བ་མེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་བདག་གིས་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་སོ་སྙམ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གྲགས་པའི་དབང་གིས་ འདུ་ཤེས་བསྒྱུར་བ་མེད་པས་འདི་ལ་ལྟུང་བ་མེད་པར་རྣམ་པར་བཞག་གོ།།མེའི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ལ་མོས་པའོ། །རྙིང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱི་ནའོ། །སྟོབས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབུལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །སེལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་ལ་སོགས་པ་འདོར་བར་བྱེད་ པ་གང་ཡིན་པའོ།།རྐྱལ་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུའི་ནང་དུ་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གྲུ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུ་པའི་ལས་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རླུང་ཡོར་ཐོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རླུང་ཡོར་གྱི་དྲུང་ན་འདུག་ཅིང་ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །བཀྲེན་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཟས་དང་གོས་མེད་པ་ལུས་དྲི་མས་གོས་པས་སྙིང་རྗེའི་གནས་སོ།།སྡུག་ཕོངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློང་འདོད་པས་བསྟེན་པའོ། །སྐྱོ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐོམ་གྱི་ནང་དུ་ཕྱེས་བཏབ་པའོ། །ཕུ་ནུ་མོ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུ་ནུ་མོ་དང་འདྲ་བའོ། །ཤིན་ཏུ་རྔམས་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེ་བའོ། །ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོགས་རྙེད་པའོ།།ལུས་འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའོ། །མ་ཉེས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པའོ།

關於’具有三十六俱胝’一句，‘俱胝’是第九位數，其三十六倍加五即是四十一俱胝。那些被聖者呵斥的人，以語言和意念誹謗他人並加以呵斥，生起嗔恨心並想要使人遠離梵行的人，將在百千萬年乃至四十一俱胝年中墮入地獄。因此，對如來及如來子等說法者以語言和意念進行爭鬥的人，這就是極大的爭鬥之意。 ‘想要使遠離梵行’是指想要使其脫離比丘身份。‘清凈比丘’是指無有過失。‘無有該事過失’是指無有三種誹謗根據的過失。‘所說一切’是指因不同的努力，即關於見聞等之意。‘忘記’是指不記得。‘深信’是指認為是真實的。 關於’如何以五種根據不構成過失’等，是指由於錯誤的原因，對未見等產生見到的想法而說’見到’等，因為沒有改變想法，所以不構成過失。‘如不清凈般偽裝’是指因為行為不好而顯得不清凈。‘十一根據和六根據’是指見到的多出兩種。 ‘如清凈般偽裝’是指因為行為良好而顯得清凈。‘公開宣告’是指向所有人宣佈。‘墻壁上繪畫以上’是指在墻壁等處繪畫的文字以上。對於公開宣告和墻壁繪畫以上的誹謗，為何禪修者無有過失呢？因此說’如果認為如我所知，一切世間也都知道’，由於名聲的緣故，沒有改變想法，所以在這裡規定為無有過失。 ‘火界’是指對火的信仰。‘陳舊’是指破舊。‘供養’是指進行佈施。‘分配’是指捨棄剩餘等物。‘游泳者’是指進入水中的人。‘船伕’是指從事船伕工作的人。‘持幡者’是指在幡旗旁邊觀察道路與非道路的人。 ‘貧窮’是指無有飲食衣服，身體污穢，是悲憫的對象。‘困苦’是指因想乞討而依靠。‘糊糊’是指在飲料中加入麵粉。‘如姐妹’是指如同姐妹。‘極為廣大’是指巨大。‘圓滿’是指獲得伴侶。‘身壞’是指死亡。‘說無過失’是指說’我無有過失’。

།སྡུམ་ཚེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་ཚེས་སོ། །སྔོན་མ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ལ་སྐྱོན་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དེ་ལ་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཟག་པ་མེད་པའོ། །གཞི་མེད་པར་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་སྟེ་བརྒྱད་པའི་ཚིག་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྡོ་རྩིག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་བརྩིགས་པའོ། །ཤེས་ ནས་དད་པ་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཤེས་ནས་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བས་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དེ་དང་ལྡན་པའོ། །ཞལ་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བའོ། །རི་དྭགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐང་བཞི་པ་དག་གོ། །གནས་ནས་ དབྱུང་བའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟུང་བ་ཕྱིར་མི་འཆོས་པས་སོ།།བག་ཙམ་ལས་བསམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་ཤས་ཙམ་གཟུང་ངོ་། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོར་མོ་ལས་འོད་སྦར་བའོ། །གཞན་ཀྱི་ཆ་མ་ཡིན་པ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་སྟེ།འཁོར་བ་ལས་གཞན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཆ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེར་གྱུར་པ་འམ་དེ་ལ་ཡོད་པ་སྟེ་ཕམ་པར་འགྱུར་བ་བཞི་པོ་དག་གོ། །དེ་ཕམ་པར་འགྱུར་བ་བཞི་པོ་དག་ཡིན་ན་ ཕམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་སུ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཤེ་ན་དེ་ནི་ཕམ་པའི་ཉེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཕམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ཙམ་ལས་བསམས་པས་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བག་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་ཞེས་སོ། །དེ་ལས་ བསམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་སེམས་བཞག་པ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཙམ་བྱ་སྟེ་འཕགས་པ་དང་འཕགས་མ་དེ་གཉིས་ཉེ་བ་དང་རི་དྭགས་དང་རི་དྭགས་མོ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཙམ་མོ།།བླངས་པར་གྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལྟ་བ་ཐོབ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་སྐྱེས་ ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ལྟུང་བ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་སྐབས་འདིར་ཕམ་པར་འགྱུར་བར་བྱེད་པ་ལས་ལྟུང་བ་མེད་པ་དང་། དགེ་འདུན་ལྷག་མ་དང་། ལྟུང་བྱེད་དང་། སོ་སོར་བཤགས་པར་བྱ་བ་དང་། ཉེས་བྱས་ཀྱི་བློ་སྐྱེས་པ་ལྔ་དང་། དགེ་འདུན་ལྷག་མ་དང་། ལྟུང་བྱེད་དང་སོ་སོར་ བཤགས་པར་བྱ་བ་དང་།ཉེས་བྱས་བྱེད་པ་ལ་ཡང་ལྔ་ལྔ་སྟེ་ལྟུང་བའི་འགྲོས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དགེ་འདུན་ལྷག་མ་སྔ་མ་དང་འདི་གཉིས་ལ་བྱེ་བྲག་ནི་སྔ་མ་ནི་གཞི་མེད་པ་ཁོ་ནར་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་བག་ཙམ་གྱིས་གཞི་ཡོད་པ་ལས་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་གྱི་ཆ་མ་ཡིན་པ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་སྟེ་དགུ་པའི་ཚིག་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །།གང་གི་མིང་གིས་འཛམ་བུའི་གླིང་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པ་ཤིང་འཛམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་བྱང་གི་ངོས་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ན་ཤིང་ལྗོན་པ་འཛམ བུ་ཞེས་བྱ་བ་བོང་ཚོད་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དེའི་མིང་གིས་གླིང་འཛམ་བུའི་གླིང་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པའི་ཤིང་དེའོ།།འཛམ་བུའི་འབྲས་བུ་ལྷགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛམ་བུ་ལྷགས་ཤིང་པགས་པ་སྐམས་པ་དག་གོ། དེའི་ཉེན་ཀོར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛམ་བུའི་དྲུང་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལྷག་ མ་ཡོད་ན་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཡང་བགོ་བཤའ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་ཡོད་ན་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བདུད་རྩི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞུན་མར་གྱི་རྣམ་པ་ལྟ་བུའི་ཟས་སོ།

‘住處’是指家宅。‘先前未有’是指自身有過失的緣故。‘無害’是指對此無害的緣故。‘功德聚’是指見道等無漏法。以上為第八僧殘’無根謗’之詞義解釋完畢。 ‘石墻’是指石頭砌成的。關於’具有信解’，‘信解’是指見真諦后如實了知佛法僧而獲得信解，具有此信解者即是具有信解者。‘事務’是指所作事。‘野獸’是指四足獸。 ‘驅擯羯磨’是指不改正過失。‘少分思維’是指僅取一部分。‘神通變化’是指手指放光。關於’隨順非他分’，‘他’是指涅槃，因為是有別於輪迴。‘非其分’是指不相順的方面，即煩惱法。‘隨順於彼’是指成為彼或存在於彼，即四波羅夷。 若問既然是四波羅夷，為何還要直接說’波羅夷法’？這是爲了顯示波羅夷罪過，因為波羅夷法與涅槃不相順的緣故。關於’少分思維中’，‘少分’是指部分。‘思維’是指專注於此，僅此而已，即聖者與聖女二者親近，以及雄獸與雌獸邪行而已。 ‘已取’是指意念決定的意思。‘得見’是指生起智慧的意思。在此制定戒律的場合，從犯波羅夷而無罪、僧殘、波逸提、波羅提提舍尼、突吉羅等五種智慧生起，以及造作僧殘、波逸提、波羅提提舍尼、突吉羅等五種，應知有二十五種犯戒程序。 前僧殘與此二者的區別是：前者是完全無根誹謗，此者是以少分有根而誹謗。以上為第九僧殘’隨順非他分’之詞義解釋完畢。 關於’以其名稱而知為瞻部洲’的瞻部樹，是指在瞻部洲北邊海岸有一棵名為瞻部的大樹，以此樹名而知此洲為瞻部洲的那棵樹。‘瞻部果落’是指瞻部果掉落且外皮乾枯。‘其附近’是指在瞻部樹下的意思。‘若有剩餘也分配給比丘們’是指若有剩餘則佈施比丘們的意思。‘甘露’是指如酥油狀的食物。

།འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཞེན་ཆེ་བ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་ པར་ཤེས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་སོ།།ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་དག་པར་བགྲོད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོས་བྱས་པས་སོ། །སྡེ་ཅན་མའི་ཕུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡེ་ཅན་མས་བྱེད་དུ་བཅུག་པའི་ཕུག་གི་མིང་ངོ་། །གཡོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་གྱ་གྱུ་མེད་པ་སྟེ་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྨྲ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སླུ་བའོ། །དྲང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོ་དང་སྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་གསལ་བའོ། །དྲང་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་ནས་འཐོབ་པའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་ ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཕུན་རྒན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤུན་རྒན་པའོ། །རྣམ་པར་མ་བལྟས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མ་བསྐུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་མ་བསྐུལ་ཅེ་ན། ལས་ཀྱི་དབང་གིས་གདོན་མི་ཟ་བར་གྲུབ་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་གནས་མ་ཡིན་ པར་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་གཞི་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷས་བྱིན་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་དང་མཐོང་བ་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པའོ། །མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པའོ། །མི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མངོན་པའོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་དབང་པོ་སླུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ངོས་ཀྱི་རྩིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོས་ན་འདུག་པའི་རྩིག་པ་སྟེ། དེ་ལ་ལུས་ཀྱིས་མི་ཐོགས་པར་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ངོས་ཀྱི་ར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྟེང་ དུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱེན་དུ་འབྱུང་བའོ།།བྱེའུ་ཟུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ཏུ་འཇུག་པའོ། །འདབ་ཆགས་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདབ་མ་ཡོད་པ་བྱའི་སྐྱེ་གནས་ནས་སྐྱེས་པའོ། །མཐུ་དང་ལྡན་པའི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེའི་བུ་རྒྱུད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འགྲེ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཡོ་བར་བྱེད་པའོ། །ལྡོག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཕར་བར་བྱེད་པའོ། །འཁྱུད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགུལ་ནས་འཁྱུད་པར་བྱེད་པའོ། །ཁ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནིའོ་བྱེད་པའོ། །ཀུན་ཏུ་འཁྱུད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྐེད་པ་ནས་འཁྱུད་པར་བྱེད་པའོ། ། ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་ཕམ་པར་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་སོ། །དད་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པའི་ལས་ཏེ་བསྙེན་བཀུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྣོད་དུ་བཙོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣོད་ནང་དུ་འབྲས་ཆན དང་ཚོད་མའོ།།ཟས་ཀྱི་ཚོམ་བུ་ཚོམ་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདྲིམ་སྒོའི་ཟས་ཀྱི་སྤྱི་བུངས་ཏེ་བཟླས་པའི་ཕྱིར་ལན་གཉིས་སུ་སྨོས་སོ། །ཟས་ཀྱི་གྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀད་པའི་གྲལ་ལོ། །དགའ་བར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་པའོ། །གསོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུད་ཟ་བའོ།

所謂’慾望的形相’，是指極大的貪著。 ‘其他’是指其餘的神通。 ‘如理作意’是指要正確理解的意思。 ‘正確到達’是指經過商議。 ‘賽欽瑪洞’是指由賽欽瑪建造的洞窟的名稱。 ‘無詭詐’是指沒有欺騙，即如實說出內心所想的意思。 ‘無’是指不欺詐。 ‘正直’是指因為遠離詭詐和欺騙，所以行為清凈。 ‘具有正直本性’是指具有與生俱來的品性，而不是通過修習獲得的意思。 ‘長兄’是指年長的兄弟。 ‘未觀察’是指未加勸請的緣故。 如果問世尊為何不勸請，是因為由業力必然成就，世尊不會進入不當之處的緣故。 ‘依靠初禪’是指依靠未到定，而不是根本定，因為提婆達多未離貪慾。 關於’體驗智與見、顯現與不顯現’，‘智’是指神通，‘見’是指由修習所生的心的智慧，這兩者都能體驗。‘顯現’是指顯著的，‘不顯現’是指不顯著的。‘體驗’是指自己親身體驗，而不是欺騙他人根識的意思。 ‘墻壁’是指在一邊的墻壁，意思是身體可以無礙地穿過。 對於’一邊的圍墻’也應當如此理解。 ‘上升’是指向上升起。 ‘鉆入’是指向下進入。 ‘有翅鳥’是指具有翅膀、從鳥類胎生中出生的。 ‘具有威力之子’是指主要的、具有力量的後裔。 ‘搖動’是指使之動搖。 ‘返回’是指跳躍。 ‘擁抱’是指移動后擁抱。 ‘接吻’是指親吻。 ‘全面擁抱’是指從腰部擁抱。 ‘降伏’是指使身語屈服。 ‘心完全觸及’是指心被完全纏縛。 ‘為信仰而做’是指信仰之事，即承事的意思。 ‘器中所煮’是指器皿中的飯菜和湯。 ‘食物團團’重複兩次是指分發食物的總量。 ‘食行’是指排列的行列。 ‘勿歡喜’是指不要貪求。 ‘殺’是指浪費。

། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨད་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་གུས་པའོ། །ཆུ་ཤིང་གི་གསོད་པ་ནི་སྐམ་པའོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲུལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འོད་མ་དང་འདམ་བུ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དྲེའུ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲེ་མོའོ། །དེའི་གསོད་པ་ནི་འཆི་བའོ། །ཟིལ་གྱིས གནོན་པ་ནི་ལྟོ་འདྲལ་བའོ།།རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ཟིལ་གྱིས་མནན་པར་བྱ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་ཞིང་ངོ་། །སེམས་ཡོངས་སུ་གཏུགས་ཤིང་གནས་པར་མི་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨོངས་པའོ། །ཇི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་མཐའ་བསྟན་པའོ།།གྲགས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀུར་སྟི་བྱས་པའོ། །དཀར་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་སོ། །རྩེ་མོ་ལས་ཀྱང་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྒན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པའོ། །རྒས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་རྒས་པའི་མཐར་ཐུག་པའོ། །དགོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལྕི་བའོ། །ཡོངས་སུ་དྲང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བྱ་བའོ། །སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མོད་ལའོ།།ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཟད་པས་རྒྱུད་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྒྱུན་ཉམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚངས་པའི་གནས་པ་བཞི་པོ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པ་བཞི་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚངས་པར་གྱུར་པ་ དེ་དག་གིས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་སོ། །དེས་མང་དུ་གནས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་སྤངས་པ་དེས་གནས་པ་སྟེ། དེ་ལས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ངན་སྤོང་གི་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དྲང་སྲོང་ངན་སྤོང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་མི་ དག་གནས་པའི་ཡུལ་ལོ།།ཆུ་སྲིན་བྱིས་པ་གསོད་ཀྱི་རི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིའི་མིང་སྟེ་དེའི་ཉེ་འཁོར་ན་སྲོག་ཆགས་ཆུ་སྲིན་བྱིས་པ་གསོད་ཅེས་བྱ་བ་དག་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིགས་སུ་རུང་གི་ཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནགས་ཚལ་གྱི་མིང་སྟེ། གནོད་སྦྱིན་མོ་འཇིགས་སུ་རུང་བ་དག་དེ་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དྲི་བའི་ཚིག་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆེས་སྔར་རིག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་ལ་སེམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷས་བྱིན་གྱི་སེམས་ལ་བདག་གི་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པས་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚིག་སྲུངས་ཤིག ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་དང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་བཅད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་པ་དེས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བ་སྟེ། བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རོ་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་ངོ་། །མི་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་མི་འདོད་པའོ།།ཡིད་མི་ཆེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་དད་པའོ། །སྡོད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་བའི་ཚིག་གོ། །ཀུན་དགའ་བོ་སོང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དགེ་འདུན་བྱེ་བར་གྱུར་ཏམ་འབྱེད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཞུམ་པ་དང་སྲུང་བར་བཞེད་པ་མི་མངའ་སྟེ། མ་འདྲེས་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དག་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

‘壓制’是指不恭敬等貶低之意。‘水木之死’是指枯萎。‘壓制’是指破壞等。對蘆葦和水草也應當如是理解。‘母騾’是指母騾。其死亡是指死去。‘壓制’是指腹部破裂。 ‘應當壓制利養和恭敬’是指應當完全捨棄。‘不應執著於心’是指不應生起貪慾的意思。‘愚者’是指愚癡者。‘多少’是指表示邊際。 ‘獲得名聲’是指受到恭敬。‘白分’是指善的方面。‘從頂端墮落’是指從稱為頂的順抉擇分善根也會完全退失的意思。 ‘老者’是指處於年老階段。‘衰老’是指身體衰老到極點。‘遲鈍’是指身體沉重。‘應當引導’是指應當教導。‘剛發心時’是指發心的當下。 ‘完全退失’是指因福德耗盡而相續中神通之流退失的意思。‘四梵住’是指慈等四無量，因為世尊成為梵天而住于彼等。 ‘欲貪’是指貪慾。‘以彼多住’是指以斷除欲貪而住，意思是不從彼退失。‘尼乾子等’是指尼干外道種姓的人們所居住的地方。 ‘殺嬰鱷魚山’是山的名字，因為在其周邊住有名為殺嬰的鱷魚生物。‘可怖林’是森林的名字，因為有可怕的女夜叉居住於此。 ‘目犍連你’等是疑問語，意思是你很早以前就知道。‘以心遍察心’是指以我的他心智緣取提婆達多的心的意思。 ‘守護語言’是爲了斷除嗔恨等過失。‘溫和的溫和者們’是指少欲，意思是善良。‘如同屍體’是指無實質，因為沒有無漏功德。 ‘嗔恨’是指瞋心。‘不忍’是指不喜。‘不信’是指無信。‘住下’是行為的詞語。 關於’阿難你去’等，爲了顯示如來對僧團分裂或正在分裂時無有怯弱和防護之意，因為恒時安住于不共念住故。對比丘們宣說等。

།དགེ་སློང་དག་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས འཆལ་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་གིས་མ་ཉམས་པ་སྟེ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་བསྟན་པའོ།།ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་པའི་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་ན་འདུག་འདུག་པའི་རྒྱུས་སོ། །སེམས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ལྟ་བར་བྱེད་པའོ། །རེ་བར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པར་བྱེད་ པའོ།།འཚོ་བར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པའོ། །ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་མིག་གིས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །བརྡ་སྤྲོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་བདེན་པ་བརྡ་སྤྲོད་པའོ། །ཆོས་འདུལ་བ་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐར་པའི་ལམ་ བདེན་པ་སྟོན་པའོ།།ཚར་གཅད་ཅིང་ཚར་གཅད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་སྟོན་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལས་དངོས་པོ་ལྔ་རེ་བར་བྱེད་པས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་སེམས་ཞུམ་པས་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པར་གནས་ཀྱི་ངལ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ང་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་རེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚར་གཅད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ཐག་བཅད་ཅིང་ཐག་བཅད་ཅིང་ཁྱེད་ཅག་ལ་འདོམ་པར་བྱེད།ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བས་པ་བཀོང་ཞིང་ཁྱེད་ལ་འདོམ་པར་བྱེད་དོ། །ཁྱོད་ལ་དབྱིག་ཏུ་མི་འཛིན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བའི་ བློས་འཛིན་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ།དཔེར་ན་རྫ་མཁན་གྱི་སྣོད་སོ་མ་བཏང་བ་དག་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པ་དང་། སྤྱད་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལས་གང་སྙིང་པོ་ཡོད་པ་དེ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་ཁྱེད་ཅག་ལས་ཀྱང་གང་སྣོད་དུ་རུང་བར་འགྱུར་བའི་སྙིང་པོ་ཡོད་པ་དེ་འཇོག་པར་བྱེད་ དོ།།མདོར་བསྡུ་ན་ང་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ན་ངའི་ཚིག་གི་ལམ་ཕན་པ་སྟོན་པ་དག་ལ་བཟོད་པར་གྱིས་ཤིག་།ང་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ཅི་དགར་དེངས་ཤིག་།ང་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་དང་ཇི་ལྟར་ཡང་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འཁོར་ལོ་ཡང་དབྱེ་བར་བྱ་སྟེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་དབྱེ་བའོ།།སྙན་པའི་སྒྲ་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྙན་པའི་སྒྲའི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙན་ཚིག་དག་གི་ཚོགས་སོ། །རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་པོའོ། །དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྔགས་པའོ། །འཕགས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་འོང་བར་བྱེད་ པའོ།།དྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷུང་བཟེད་གཞུག་པའོ། །ཕོར་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐོམ་གྱི་སྣོད་དོ། །བསྙེན་བཀུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའོ། །སློང་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོ་བའོ། །བརྟུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩལ་བའོ། །བཞམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་འཇམ་པོས་ཏེ་སྡུམས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒོ་བ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་གཅིག་པ་སྟེ་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱེན་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟུལ་བར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྩོལ་བར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །དབྱེན་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་རྩོད་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དབྱེན་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུའི་རྩོད་པའོ།།ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་ནས་སོ། །རབ་ཏུ་བཟུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་དུ་བཟུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མཐུན་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདུམ་པར་གྱིས་ཤིག་པར་འགྱུར་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའོ།

對於’諸比丘，這五者’等所說，‘無有煩惱’是指未被破戒和煩惱所損害，這是顯示清凈的因。 ‘由共處因’是指由於共同居住的緣故。 ‘思維’是指觀察。 ‘希求’是指欲求。 ‘生活’是指獲取法衣等物。 ‘了知’是指以天眼等了知。 ‘圓滿語言’是指宣說真實事物的語言。 ‘善說法律’是指宣說解脫道的真理。 關於’降伏又降伏’等，是這樣說的：如同世間的五位導師對於聲聞們希求五種事物，因此聲聞們以怯懦心依止他們，而我則不如此，因此我無悲憫和希求，所以’降伏又降伏’是指一再決斷而為你們宣說。 ‘制服又制服’是指降服而為你們宣說。 ‘不執持你’是指不以守護心執持， 譬如陶師對未燒製的器皿，因為無有堅實性且不堪使用，所以只留下其中堅實的，同樣地對你們也只留下堪為法器且有堅實性的。 總之，如果我有所求，你們就要忍受我言語中指示利益的道路；如果我無所求，你們就隨意離去。這是說明我只是稍微有所求。 ‘還要分別法輪’是指分別聖道。 關於’善妙廣大悅耳音聲聚’中，‘悅耳音聲聚’是指美言的集合，‘廣大’是指眾多，‘善妙’是指讚歎，‘聖’是指趨近。 ‘網’是指放置缽，‘缽’是指飲器，‘承事’是指攝受，‘乞食’是指養活，‘勸導’是指努力。 ‘勸諭’是指以柔和語言調解。 ‘教誡’是指使理解，即是遮止的意思。 ‘和合’是指同一行為，‘為分裂而入道’是指爲了製造分裂。 ‘勿勸導’是指勿努力。 ‘能造成分裂的諍論’是指能造成分裂的因的諍論。 ‘正受持’是指緣于彼。 ‘執持’是指堅固執持的意思。 ‘和合’是指要和解。

།ཅིའི་ཕྱིར་མཐུན་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་བསྡུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་དེའི་དགོས་པ་བསྟན་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་མཐུན་ན་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་དང་མཐུན་པར་གྱིས་ཤིག་།ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མཐུན་ཞེས བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་གཅིག་པའམ་ལམ་གཅིག་པ་སྟེ།ལམ་གཅིག་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་ཕྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདྲེས་པ་སྟེ་བར་དུ་ཆོད་པ་མེད་པའོ། །ཀུན་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པར་དགའ་བའོ། །མི་རྩོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པ་མ་བྱུང་བའོ། །མཆོག་ གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་སྟེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འབྲས་བུ་མཆོག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདོན་པ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གསོ་སྦྱོང་མཐུན་པའོ། །ཆུ་དང་འོ་མ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་དབྱེ་ལ་སོགས་པའི་ལས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོན་པའི་ བསྟན་པ་གསལ་བར་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་ནའོ།།བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་པའོ། །ནན་གྱིས་མཆོག་ཏུ་བཟུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་ཇི་ལྟ་བས་དམིགས་ཤིང་ངོ་། །མངོན་པར་ཞེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་ དུ་བཟུང་ནས་སོ།།བདེན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ནོར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །བརྫུན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པའོ། །མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་ལུགས་ཐ་དད་པར་སྨྲ་བའོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་སྨྲ་བའོ། །འདུལ་བ་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ། ། འདོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་དང་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པས་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །དེ་ལ་ལྟུང་བ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཅུང་ཟད་ཇི་ཙམ་དུ་དགེ་འདུན་མཐུན་པའི་དབྱེ་བའི་རྟུལ་བར་བྱེད་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཅིག་རྟུལ་བར་བྱེད་ན་ཡང་དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་སྦྱོར་བ་ཡོད་པས་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་རོ།།བཞམས་ཏེ་བསྒོ་བ་ན་གཞི་དེ་མི་གཏོང་ན་ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་གི་ཚིག་གིས་བཞམས་ཏེ་ཕྱིར་བཟློག་པ་ན་མི་གཏོང་ན་ཡང་ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་བ་སྟེ། དགེ་ འདུན་གྱིས་བསྒོ་བ་ལས་འདས་ན་དངོས་གཞིར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གང་ཟག་གིས་བསྒོ་བ་ནི་དགེ་འདུན་གྱིས་བསྒོ་བ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གསོལ་བ་དང་ལས་བརྗོད་པ་གཉིས་པ་ལ་མི་གཏོང་ན་ཉེས་པ་སྦོམ་པོར་འགྱུར་ཏེ། དགེ་འདུན་གྱིས་བསྒོ་བ་ལས་འདས་པ་ དེས་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལས་བརྗོད་པ་གསུམ་པ་བྱས་ན་མི་གཏོང་ན་དངོས་གཞིའི་དུས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགེ་འདུན་ལྷག་མར་འགྱུར་རོ། །ཅི་བྱེ་བྲག་མེད་པར་དགེ་འདུན་ལྷག་མར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྫོགས་པར་བརྗོད་པ་ན་གལ་ཏེ་མཐུན་པ་དང་ཆོས་མ་ཡིན་ པས་བསྒོ་བར་བྱེད་ན་ལྟུང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་འདུན་མ་ཚང་བ་དང་། ལས་བྱེད་པ་དགེ་སློང་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་། ལས་ཉམས་པ་དང་། ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གོ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་སྐོང་བར་བྱེད་པ་ དག་མ་ཞུགས་པ་དང་།འདུན་པ་མ་བླངས་པ་ཉིད་དང་། འཇོག་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པས་ཆོས་ལྟར་སྣང་བར་ཟད་ཀྱི་དངོས་སུ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།

如果問為什麼要和合，為此從’僧團和合’等到’獲得安樂’之間的內容說明了其目的。因為僧團和合則安住于安樂，所以要與僧團和合，這是其意義。 ‘和合’是指行為一致或道路一致，如前所說是因為趨入同一道路。‘不分’是指融合，即無間隔。‘歡喜’是指互相樂於稱讚功德。‘無諍’是指未生爭論。 ‘一最勝’是指果位一致，因為具有涅槃這一最勝果位。‘一誦’是指布薩和合。‘如水乳交融’是指羯磨等法事和合。 ‘顯明師教’是指善加宣說。‘安住于安樂’是指將獲得涅槃。‘極力執持’是指盡力把握。‘深生執著’是指堅固執持。 ‘誠實’是指不錯誤。‘虛妄’是指無果。‘說不和合’是指說不同的宗派。‘說法’是指說正理。‘說律’是指隨順經典。 ‘欲求’是指從意願相應的角度。‘忍可’是指從以理解的角度。 如果問此中如何構成墮罪，凡是稍微造作破壞僧團和合的行為，一切都成為突吉羅罪，這是說即使稍作破壞，由於有其加行，也成為突吉羅罪。 呵責教誡時若不捨棄其事，成為粗罪，這是說若被個人以言語呵責制止時不捨棄，也成為粗罪，因為違背僧團教誡將成為根本罪，個人教誡是趨入僧團教誡本身，所以是加行。 白二羯磨時不捨棄成為粗罪，因為違背僧團教誡是加行。白三羯磨后若不捨棄，因為是根本罪的時候，所以成為僧殘罪。 如果問是否無差別地成為僧殘罪，為此說’若完全宣說時，如果以不和合及非法教誡則無罪’等。‘非法’是指僧團不具足、作法者非比丘、羯磨失壞、聽眾不理解等。 ‘不和合’是指補眾者未加入、未取欲、作遮止等。‘似法’是指因錯誤而似法而已，實際上就是非法。

།ལྟུང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་མེད་པར་ཟད་ཀྱི་དགེ་འདུན་གྱིས་ཟློག་ པ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་ནི་ཉེས་བྱས་ལ།མཐར་ནི་སྦོམ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་ཇི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོ་བར་འོས་པ་ཉིད་ཞིང་ཡིན་པའོ། །འདུལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་མ་ཉམས་པའོ། །སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུན་པ་བླངས་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བའོ། །ཆོས་ ཉིད་དང་མཐུན་པ་ཉིད་གཉིས་མེད་ན་དགེ་འདུན་གྱིས་བསྒོ་བ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ལྟུང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གལ་ཏེ་དེ་སྐད་བརྗོད་ན་ལེགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོལ་བའི་ཕྱིར་འཆབ་པའི་ཉེས་པ་མི་འབྱུང་བ་ལ་དགོངས་སོ། །ཇི་ཙམ་དུ་གཞི་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོ་བ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་འདུན་ལྷག་མས་ སོ།།མ་བཤགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་གོ། །སོ་སོར་མ་བཤགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུའོ། །ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་འདུན་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པས་དེ་དགེ་འདུན་དང་ལྷན་ཅིག་འདུ་བ་ལ་འགལ་བ་ལས་དགོངས་སོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་གསོ་སྦྱོང་དང་ དགག་དབྱེ་དག་ནི་མྱོང་བར་བྱར་རུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ན་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་བྱེད་པའི་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་སྟེ་བཅུ་པའི་ཚིག་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཅུང་ཟད་ཇི་ཙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དགེ་སློང་གིས་བརྡས་ སམ།ངེས་པས་སམ། མངག་པས་སམ། བློ་མཐུན་པར་བྱས་པས་ཇི་ཙམ་ཅུང་ཟད་དུ་དགེ་འདུན་མཐུན་པ་དེ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་རྟུལ་བར་བྱེད་ཅིང་དབྱེན་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་རྩོད་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་རབ་ཏུ་བཟུང་སྟེ་འདུག་པ་དེའི་གྲོགས་བྱེད་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། ། རྗེས་སུ་ཕྱོགས་པའི་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚིག་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཁྱིམ་སུན་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་རྣམས་མ་དད་པར་བྱེད་པའོ། །སྡིག་པའི་ཆོས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་སུན་འབྱིན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །སྣོད་གཅིག་ཏུ་ཟ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ ནི་སྣོད་ཆེན་པོ་གཅིག་གམ་གྱོ་མོའི་སྣོད་གཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མེ་ཏོག་རྣམ་རྒྱན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ཏོག་གི་ཐོད་དོ། །ངོ་སོ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་འཕྲད་དེ་བྱ་དགའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱུག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མྱུར་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པའོ། །མཆོང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐད་ཀར་རོ། རབ་ཏུ་མཆོང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གྱེན་དུའོ། །བརླ་སྐོར་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརླ་གཅིག་གིས་སྐོར་བར་བྱེད་པའོ། །ལག་པ་སྐོར་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལག་པ་གཅིག་གིས་སྐོར་བར་བྱེད་པའོ། །ཉ་ལྟར་སྐོར་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉ་འཕར་བ་ལྟར་འགྱུར་བར་བྱེད་པའོ། །འཕྱོ་བ་འཕེན་པར་བྱེད ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆུའི་སྟེང་དུ་གྱོ་དུམ་དང་གསེག་མ་ལ་སོགས་པ་འཕྱོ་བར་བྱེད་པ་འཕེན་པའོ།།ཐི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་ཐི་བའོ། །འུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་འུར་བ་སྟེ། བྱ་ལ་པ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་ལུགས་སོ། །སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བའོ། །ལོག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་བསླབ་པ་འཁྲུགས་པའོ་ཡིད་མི་དགའ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་ཆད་ཅིང་ངོ་།།ཞེ་ལྕི་བར་གྱུར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཕྱོགས་པར་གྱུར་ནས་སོ།