d4151本生傳廣釋法稱 吉那瓦達那 釋迦慧c3.5s｜d4151本生傳廣釋法稱 吉那瓦達那 釋迦慧c3.5s（續5）

།རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་གི་ལས་ཀྱིས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འབྱུང་བ་དག་།འཇིགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱིས་ཡང་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་ཁས་ལེན་ཅིང་ཇི་ལྟར་ཡང་ཤིང་གི་ མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་བུར་འཇིག་རྟེན་ཡང་རྒྱུ་གང་ཞིག་ཡོད།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་ནི་ཤིང་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་འགྲུབ་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་སྟེ། ཆད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པས་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་ འོང་བ་མེད་དོ།།དེས་ན་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །བྱས་ནས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་པའོ་། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་བའམ་མི་དགེ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྲིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་དུས་ཕྱི་མ་སྟེ། ཕྱི་ནས་གང་ ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ།དགོས་པ་དག་ནི་བྱུང་བར་གྱུར་པའི་ཚེ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་འགལ་བར་བསྟན་པའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་སྙིང་རྗེ་མེད་ཕྱིར་སྨད་འགྱུར་རམ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་བསྟན་པ་ལ། གྲུབ་པའི་མཐའི་སྐྱོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྨད་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ།མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བའི་ལས་མི་སྙན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞུང་ལུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་སོ། །གང་ན་རིགས་ པའི་གཞུང་ལྡན་འདི་འདྲ་བ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་འདིར་སྨད་པར་བྱས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། གང་ན་ལས་འདི་ཡོད་པ་དེར་གནོད་བཞིན་དུ་བྱེད་ཅིང་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་འདིའོ། །འདི་ལྟ་བུར་འཁྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ འཁྲུལ་པ་ཅི་འདྲ་བའོ།།འཁྲུལ་པ་ནི་ཕོངས་པའོ། །གཙུག་ལག་གི་ལམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙུག་ལག་གི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། གཙུག་ལག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྡ་ཙམ་དུ་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ། གཙུག་ལག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚུལ་ཙམ་ཉིད་དོ། །གཙུག་ལག་ཉིད་ལམ་ཡིན་པས་ ན་གཙུག་ལག་ལམ་སྟེ།ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ཡང་ཡིན་ལ་གསལ་བ་ཡང་ཡིན་པས་ལམ་ནི་གསལ་བའོ། །དེས་བསྟན་པ་ནི་ལམ་གསལ་བར་བསྟན་པའོ། །དེ་འཁོར་གྱི་ནང་ན་རྒྱལ་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་འཁོར་གྱི་ནང་ན་རྒྱལ་བར་གྱུར་ པའོ།།སྤོབས་པ་ཆེ་བར་གོམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སྤོབས་པ་ཆེ་བར་གོམས་པའོ། །སྲོག་དང་བཅས་པའི་སྤྲེའུ་བཀུམ་པ་ནི་མ་ལགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། སྤྲེའུའི་པགས་པ་ཡོད་པ་ནི་སྤྲེའུ་སྤྲུལ་པ་ཡིན་གྱི་སྲོག་དང་བཅས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྲོག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསད་ པ་ཡང་མེད་དོ།། དེ་བས་ན་བཀུམ་པའང་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་ལས་གྲུབ་པར་མཐོང་བཞིན་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དགག་པ་ཡིན་ནོ། །རང་དབང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། དབང་ཕྱུག་རྒྱུར་སྨྲ་བ་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་རྒྱུར་སྨྲ་བ་ གཞན་དབང་ཡིན་ཏེ།དབང་ཕྱུག་ལ་རག་ལས་པའི་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཆད་པར་སྨྲ་བ་དགག་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆད་པར་སྨྲ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བར་ ཁས་ལེན་སྙིང་རྗེ་ཅན།།ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལུས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་དགེ་བར་དམ་བཅའ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་ཁྲོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ།

關於具有各種功德的樹這一說法，不是由我的業所造作而產生的那些恐懼，以後也不會再生起，如此承諾。像這樣的樹的特徵，世間有什麼原因呢？即便如此，在世間與樹相似的事物，雖然是諸法生起的因，但說是無實體的。對於斷見論者來說，由於沒有來世，所以沒有可意的果報。 因此，在一切罪業中特別突出。‘做了以後’是指教法論典。那是什麼呢？是善或不善。為什麼呢？因為有輪迴的緣故。隨後是指后時，即’後來某個’這句話。‘當所需之事生起時’這個偈頌，是說明與宗法相違的意義。 ‘或因無悲心而受誹謗’這個偈頌，爲了顯示宗派的過失而說’受誹謗’，是說明現世中善業不悅耳。‘痛苦果報’是指因為會導致未來墮入惡趣。‘教法’是指教法論典。 ‘何處有如此具理教法’是指在今生受誹謗，在來世也是痛苦的果報。凡是有這種業處都會造成傷害，這就是這個合理的教法。像這樣的迷惑是何等的迷惑。迷惑就是貧窮。 ‘經典之道’是指依經典的方式，‘經典’僅僅是一個名稱的安立，實際並非經典本身，只是論典的形式而已。因為經典本身即是道路，所以稱為經典之道，因為依止於成就非法。既是道路又是明顯的，所以道路是明顯的。由此宣說即是明顯地宣說道路。 在眾中成為勝者的那些人就是在眾中成為勝者。具有大辯才的修習者就是具有大辯才的修習者。‘並非殺害有命的猴子’這句話表明，有猴皮是變化的猴子，而不是有生命的。因為它本無生命，所以也沒有被殺害。因此意思是’也非殺害’。 ‘見從因中生’這句話是爲了破除無因論。‘自在’這句話是爲了破除主張大自在天為因，因為主張大自在天為因是他力，因為依賴於大自在天的緣故。‘來世’這句話是爲了破除斷見論，因為斷見論者不了知來世，因為不承認來世的緣故。 ‘承認善法具悲心’這句話是爲了破除隨順身論，因為那不是立誓行善，因為具有對他人的嗔恨心的緣故。

།དེ་སྙིང་རྗེ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་སྲོག་གཅོད་པའི་ཉེས་པ་ མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐམས་ཅད་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་བྱས་པར་ལྟ་བ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་བསྟན་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བ་རྣམས་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པ་ནི་སྲོག་ཆགས་གསོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ཉི་ཚེར་འགྱུར་རོ། ། གཞུང་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པའི་སྡིག་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གྲགས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་གཞུང་མི་བྱེད་དེ། སྡིག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཁས་བླང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པའོ། །སྡིག་པ་ལ་སྡིག་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བས་གང དེ་གྲགས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་སྡིག་པ་མི་བྱེད་དེ།ཇི་ལྟར་རིགས་པས་སྨྲ་བ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ། གྲགས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་ཕྱིར། གཞུང་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ། །གཞན་དུ་ན་བྱེད་པ་དེ་ནི་དོན་གྱིས་མི་འགྲུབ་པའོ། །དེས་ན་དེའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མི་ཡི་ བདག་པོ་ལྟ་བ་བཟང་ངམ་ངན་།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ། །སྐལ་བ་མཉམ་པ་ནི་རིགས་མཐུན་པའོ། །ལས་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་ལས་ནི་སྒྲུབ་པའོ། །རིགས་མཐུན་པའི་ལས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ནི་རིགས་མཐུན་ལས་ནི་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་དག་ གི་རྒྱུ་ནི་རིགས་མཐུན་པའི་ལས་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུའོ།།གལ་ཏེ་ལྟ་བ་བཟང་ན་ནི་དགེ་བའི་ལས་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་ལྟ་བ་ངན་ན་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བརྟགས་ན་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་འཇུག་པའི་ཚིག་དང་སྤྱོད་པ་རྣམས་སྟོན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྟ་བ་དེ་ཡང་གང་ལས་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དམ་པ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ན་འདི་ཤེས་འགྱུར། །ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ལྟ་བ་བཟང་པོའི་ཚུལ་ལོ། །འདི་སྐྱེ་བོ་ངན་པ་རྣམས་རིང་དུ་སྤང་བ་ནི་ཐག་རིང་དུ་བྱ་བའོ། །དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་པས་ནི་ཚུལ་ འདི་ལྟར་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། མི་སྡོམ་པར་ཡང་སྡོམ་པའི་ཚུལ་འཛིན་པ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་ཏེ། མི་སྡོམ་པར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡོམ་པའི་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། མི་སྡོམ་པར་ཡང་སྡོམ་པའི་ཚུལ་འཛིན་པ། །ཞེས་བྱའོ། སྡོམ་བརྩོན་དག་གི་ཆ་བྱད་ཡིན་པས་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ལོ། །དེ་འཆང་བའི་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་འཛིན་པའོ། །དགེ་སློང་སྲིན་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཅི་ཇི་ལྟར་ནི་དེ་དག་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་སྨྲས་པ། རྒྱུ་མེད་སྨྲ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་འདི སྨོས་ཏེ།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དབང་ཕྱུག་རྒྱུར་སྨྲ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་བྱས་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཆད་པར་སྨྲ་བ་དང་། རྒྱལ་པོའི་གཙུག་ལག་གི་གཞུང་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱང་གཟུང་ངོ་། །དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་རྩུབ་པོས་བསྒོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅེ་སྤྱང་ བཞིན་དུ་ཅེ་སྤྱང་གི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེས་ན་རླག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར། སྐྱེ་བོ་བྱིས་པ་དེ་རྣམས་དགེ་སློང་སྲིན་བོ་སའི་སྟེང་ན་རྒྱུ་བར་བྱེད་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་ནུས་པ་སྤྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་པའི་དོན་ཏོ། ། དེའི་ལྟ་བ་ལས་བཟློག་པ་དེ་ནི་དོན་དུ་ནུས་པར་གྱུར་ནའོ། ། དེ་བས་མཁས་པས་དེ་དག་བསྟེན་མི་རིགས། །ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ།

他也不是有慈悲心的人。這四種人是爲了顯示殺生無罪而說的。 如果問為什麼不說’一切都是由前世業力所作’這種見解，因為那是在成立業的因本身。眾生如此修行就會殺害生命，這只是成為現世人為因緣。 ‘造論’是指非善的罪業。為什麼呢？僅僅是爲了一點名聲。否則就不會造論，因為這是罪業。‘如何承許’是指承認。 以非罪業的見解看待罪業，他僅僅爲了一點名聲而不造罪業。如同以正理而說承認，這是以’僅僅爲了一點名聲而不造論’這句話說的。否則，那樣做就不能成就意義。 因此爲了說明其因，而說’人主見解善或惡’這個偈頌。 同分是指同類。業本身是修行所以業是修行。以同類業修行是同類業修行。彼等之因是同類業修行之因。 如果見解善良則是善業修行之因，如果見解惡劣則是不善業修行之因。為什麼呢？因為觀察時顯示善與不善的趨入語言和行為。 如果問這種見解從何而得，為此說道：‘依止聖者則能知此’，這是善良見解的方式。遠離惡劣眾生是指要遠離。 依止非聖者則得如此方式，因此說：‘不持戒卻持戒相’這個偈頌。‘不持戒卻’是指雖無持戒因卻爲了顯現而做，所以說’不持戒卻持戒相’。 因為是持戒者的裝束所以是持戒相。具有此相的是持戒相者。 如果問那些羅剎比丘的特徵是什麼、如何了知他們，為此說：‘無因說等’這個偈頌。‘等’字包括說自在天為因、說一切由前世業力所作、說斷見以及說王之典籍論著等。 他們的特徵如何粗暴，如同狐貍般具有狐貍的特徵，因此是毀壞者。因為愚昧眾生被地上游行的羅剎比丘所害。 因此’行有用之義’是指有意義的目的。從他的見解轉變則成為有用。以’是故智者不應依止彼等’而顯示。

།དེ་ལྟར་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་སྐྱེ་བོ་མི་མཐུན་པ་དག་གྲགས་པ་ཆེ་བར་གྱུར་ན་ཡང་མཛའ་བར་ནི་མི་བྱ་བ་ཉིད་དེ། ཁྱད་པར་ཀྱི་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་། སྐྱེ་བོ་མི་མཐུན་པ་དག་གྲགས་པ་ཆེར་གྱུར་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས བཅད་སྨོས་སོ།།དགོས་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་པའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་ལས་གྲུབ་པར་མཐོང་བཞིན་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་བཅད་བདུན་གྱིས་ནི་ལྟ་བ་བཟང་ངན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལས་གྲུབ་པར་མཐོང་བཞིན་ལ། །ཞེས་བྱ་བའི་ ཚིགས་བཅད་འདིས་ནི་ལྟ་བ་བཟང་པོའི་ཕན་ཡོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ།སྔར་བཤད་པའི་ལྟ་བ་ངན་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསྟན་པས་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །རྒྱུ་མེད་སྨྲ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་འདིས་ནི། ལྟ་བ་ ངན་པའི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ།གལ་ཏེ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་བྱེད་ཀྱང་གྲགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱེད་དོ། །གཞན་དུ་ན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཡི་བདག་པོ་ལྟ་བ་བཟང་ངམ་ངན་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་འདི་ ནི་ལྟ་བ་བཟང་པོའམ་ངན་པ་ཡིན་ཏེ།དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ལྟ་བ་བཟང་པོ་བསྟན་པའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱེད་དང་པོས་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་དོན་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྟ་བ་བཟང་པོ་དང་ངན་པ་གཉིས་སྤོང་བ་དང་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྐྱེ་བོ་ངན་པ་རིང་དུ་སྤོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ཕྱེད་འོག་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟ་བ་བཟང་པོ་སྟེ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པས་ནི་དམ་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བསྟན་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གང་ལ་བརྟེན་པའོ། །གང་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་ནི་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི། མི་སྡོམ་ པར་ཡང་སྡོམ་པའི་ཚུལ་འཛིན་པ།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་འདི་ཡིན་ཏེ། མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ས་ཡི་སྟེང་ན་དགེ་སློང་སྲིན་པོ་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མེད་སྨྲ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་མི་དགེ་བའི་བཤེས་ གཉེན་དེའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་དོན་ནོ།།དེ་བས་མཁས་པས་ཞེས་བྱ་བ་འོག་མ་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་དེ་ལ་མི་དགེ་བ་མི་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྒྲུབ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང་། ལྟ་བ་ངན་པ་ལས་བཟློག་པའོ། །སྐྱེ་བོ་མི་མཐུན་ པ་དག་གྲགས་པ་ཆེར་གྱུར་ཀྱང་།། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་བསྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །དཔེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དགུན་གྱི་དུས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བོ་མི་མཐུན་པ་དག་གྲགས་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་དང་མཛའ་ བར་མི་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི་གཞན་དག་དེ་བཞིན་དུ་དགོས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པའོ།

如是，特別是與不和諧的人即便名聲很大也不應該親近。爲了說明特殊的行為，故說’即便不和諧的人名聲很大’這一偈頌。 ‘即便有所需要’是指由於需要的緣故之意。‘從因中見到成就’等七個偈頌是爲了說明見解的好壞，其中’從因中見到成就’這一偈頌是從善見的利益角度而言，通過說明前述五種惡見的對治面，不造殺生等非法之事的利益。 ‘說無因’這一偈頌是從惡見造作非法之事的因的過患角度而言，即使不造作非法之事，也會爲了些許名聲而造作，否則就不會顯現造作之事。 ‘人主見解善或惡’這一偈頌是說善見或惡見，是爲了成立善業與不善業之因。因此’應當示現善見’這前半偈是總結前述之義。 爲了說明應當捨棄和依止善見與惡見二者，故說’遠離惡劣眾生’這後半偈。依止善見即聖者，由此了知聖者，這是說依止善知識。 應當捨棄的是不善知識，‘不持戒卻裝持戒相’這一偈頌，爲了說明何者是不善知識，故說’地上比丘羅剎眾’。 ‘說無因’等半偈是爲了說明不善知識的特徵之義。下半偈’是故智者’是爲了說明對此不修不善的特點。 不修又有二種：完全捨棄和遠離惡見。說’即便不和諧的人名聲很大’，是說在任何情況下都不應親近。 爲了說明比喻，故說’冬季時’等，在任何情況下即便不和諧的人獲得名聲，也不應與之親近，更何況其他無需要者。

།དེ་དཔེ་དང་བཅས་པའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ནས། སྐྱེ་བོ་ཡོན་ཏན་སྤོང་བ་དེ་དག་སྤང་བ་དང་། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་བཅད་བཅུས་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་ དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ།གང་ལ་འཛིན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་སྒྲུབ་པ་འཛིན་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་བདག་གི་རང་བཞིན་ནི་སྐྱེ་བོ་ཡོན་ཏན་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བ་བཟང་པོ་ནི་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་།དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡུན་རིང་དུ་སྤངས་པ་ལས། འཐོབ་པའི་ཕྱིར་དམ་པ་དང་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་བསྟེན་པ་དང་། སྤང་བ་གཉིས་ཀྱིས་ལྟ་བ་བཟང་ངན་ཡོངས་སུ་མ་བསྐྱངས་པའི་ཕྱིར། སྨན་རྣམས་ཀུན་དང་འབྲལ་བར་འགྱུར་རོ། ། ཞིང་རྨེད་པ་ནི་དཔྱ་དབུལ་བའི་རྩ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ལ་ཚོང་ཟོང་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྨོས་ཏེ། མཁར་དང་། ནོར་གྱི་རང་བཞིན་ལས་བརྩམས་པ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་པའི་ཚོང་ཟོང་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གོ། །དེ་དག་གི་ཉོ་བ་དང་། འཚོང་བ་ནི་ཉོ་ཚོང་ངོ་། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི ཉོ་ཚོང་བྱེད་པ་ནི་ཚོང་ཟོང་སྣ་ཚོགས་ཉོ་ཚོང་བྱེད་པ་སྟེ།།དེ་ནི་ཚོང་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གཞན་དང་། ཆུ་དང་། ཐང་དང་། ལེན་དུ་འགྲོ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཕོ་བྲང་འཁོར་གྱི་མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གྲོང་ན་གནས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཤོ་གམ་གཅོད་ཅིང་དཔྱ་དབུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནིས་སྐྱེ་བོ་ ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།ཤོ་གམ་གཅོད་ཅིང་དཔྱ་དབུལ་བའི་ཐ་མལ་པའི་གྲོང་གི་མི་སྟེ། འདིས་ནི་རྫོང་གི་རང་བཞིན་བསྟན་ཏོ། །ཚོང་པ་རྣམས་ཤོ་གམ་གཅོད་ཅིང་དཔྱ་དབུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནོར་གྱི་རང་བཞིན་བསྟན་ཏེ། ཚོང་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བསྲུངས་ན་ནོར་ཡང་ བསྲུངས་པར་འགྱུར་ཏེ།ནོར་གྱི་ཚོང་པ་རྣམས་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ཏེ་ནོར་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བསྟན་ཏོ། །སྐྱོན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཀའ་ཁྲིམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །མ་བཀུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀའ་ ཁྲིམས་ཀྱིས་མ་བཀུར་བ་སྟེ།མ་བསྟན་པའི་སྐྱོན་བསྟན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་མ་བསྐྱངས་པ་དག་དེས་ཡོངས་སུ་མ་བསྐྱངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱི་རང་བཞིན་ཡུལ་མི་སྔར་བསྐྱངས་པའི་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་དང་། དཔྱ་དབབ་པའི་བསྒྲུབ་པའི་དབང་ དུ་བྱས་ནས།དེ་བཞིན་ཚུལ་ལྡན་མཁས་པ་དགེ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་གསུམ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ཕན་གདགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་བཞིན་ཚུལ་ལྡན་མཁས་པ་དགེ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་ཡིན་ཏེ། རང་གི་སྐྱེ་བོ་ གནས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།གནས་པ་དང་། རིགས་སོ། །དེ་ལ་གནས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་ཚིགས་བཅད་དང་པོ་འདི་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཐོས་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཐོས་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་ཏེ་དེས་དགེ་བ་རྣམས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་ ཞེས་སྨོས་པས་ནི་ཞི་གནས་དང་།ལྷག་མཐོང་གཟུང་ངོ་། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཞི་གནས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་[#་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ་དེས་དགེ་བ་རྣམས་སོ། །དགེ་བ་དེ་དག་རབ་ཏུ་མཐོང་བ་འདིས་ནི་རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡོན་ཏན་ཆེ་བར་གྲགས་ པས་དགེ་བ་རྣམས།།ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཆེ་བར་གྲགས་པ་ཉིད་ནི་ཆེ་བར་གྲགས་པའོ།

通過譬喻顯示過患后，對於’應當遠離那些捨棄功德的人等’這十個偈頌，是爲了使其正確地領受而說的。那麼對什麼使其領受呢？是使其領受自身圓滿的本性修持。其中，關於自身的本性，以’捨棄功德的人’等三個偈頌來說明。‘那些’是指由於依止善知識和長期遠離非善知識而獲得善見，因為未能以親近善知識和遠離非善知識二者來培養善惡見解，故將遠離一切藥物。耕種是繳納賦稅的根本原因。對於他們說’各種商品’，是指從城堡和財物本性開始的各種商品。買賣這些商品就是經商。從事各種買賣就是經營各種商品買賣，這是指商人，是就往返于其他地方、水路、陸路的情況而言。‘王宮眷屬之人’是就居住在城中的情況而言。‘徵收關稅和繳納賦稅’是指兩類人：徵收關稅和繳納賦稅的普通城中居民，這說明了城堡的本性。商人徵收關稅和繳納賦稅，這說明了財物的本性，因為是商人，所以守護他們也就守護了財物，因為財物依賴於商人。將這兩者合為一方面而說明財物圓滿。‘無過’等是就法律本性而言。‘若不尊重’是指不遵守法律，說明了不教導的過失。由於他們未能善加守護，說明了他人本性的地方民眾先前守護的修持。現在就攝受和課稅的修持而言，說了’如是具德智者善’等三個偈頌。其中，就利益修持而言，是’如是具德智者善’這個偈頌，自己的人民安住也有兩種：安住和種姓。其中，就安住而言是這第一個偈頌。戒律、聞法、瑜伽，戒律、聞法、瑜伽，這些是善法。說’瑜伽’是指止觀。在戒律的止之上說，[#止觀本身來說明，這些是善法。善見到這些善法，這說明了自利圓滿修持。‘以大功德聞名者善’，這說明了利他圓滿修持。大名聲即是廣為人知。

།ཆེ་བར་གྲགས་པ་དེ་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྒྲོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཡོན་ཏན་ཆེ་བར་གྲགས་པའོ། །སྨད་ཅིང་ཡལ་ བར་བོར་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མངོན་དུ་ལྡང་བ་དང་།ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང་། མཉན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཐོ་རིས་འགྲོ་བའི་སྒོ་དང་འགྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བ་ དང་ངེས་པར་ལེགས་བའི་རྒྱུ་དེ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྙས་ཤིང་སྨད་པ་དང་།མ་བསྐྱངས་པ་དེས་མཐོ་རིས་ཀྱི་སྒོའི་མཚན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་འགལ་བ་ཉིད་དོ། །དཔྱད་དབབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བསྒྲུབ་པའི་དབང་ཏུ་བྱས་ནས། འབྲས་བུ་མ་སྨིན་ཤིང་ལས་གང་འཐོག་པ། །ཞེས་བྱ་བའི་ ཚིགས་བཅད་གཉིས་སྨོས་ཏེ་དུས་ལ་མ་བབ་པར་དཔྱ་ཕབ་ཅིང་བླངས་པའི་སྐྱོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འབྲས་བུ་མ་སྨིན་ཤིང་ལས་གང་འཐོག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པས་དཔྱ་ཕབ་པའོ། །ས་བོན་ཆུད་གསོན་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ནི་ཡུལ་ཡང་ཕུང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རོ་ཡང་ ངེས་མ་མྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ནི་དེས་ཆོས་མ་ཡིན་པས་དཔྱ་ཕབ་པས་ཕན་མི་ཐོགས་པ་ཉིད་དོ།།སྔར་བསྟན་པའི་སྐྱོན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱིས་བསྲུངས་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ལྗོན་ཤིང་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ། སྨིན་པའི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་བསྐྱངས་ན་སྟེ། ཤིང་ལྟ་བུ་ནི་རྒྱལ་པོས་བསྲུངས་པའི་ཡུལ་ལོ། །ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བ་ལྟ་བུ་ནི་ཆོས་དང་། སྲིད་དང་། བདེ་བ་འབྱོར་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་སྦྱར་རོ། །བློན་པོ་མཛངས་པ་གློ་བ་ཉེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་འདི་ནི་བློན་པོ དང་།མཛའ་བོའི་སྐྱེ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། གློ་བ་ཉེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བློ་དང་མཐུན་པར་འདོད་པའོ། །མཛངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང་། སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའོ། །གློ་བ་ཉེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ནུས་པ་བསྟན་ཏོ། །གྲོགས་པོ་སྐྱོན་མེད་ ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་སྤྱོད་པའོ།།བདག་གི་ནང་མི་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་མེད་པ་སྟེ་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་སྤྱོད་པའོ། །དགའ་བར་སྨྲ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་སྙན་པ་བསྟན་ཏོ། ། རིམ་གྲོར་བཅས་པའི་བྱ་དགའ་སྩལ་བ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རིམ་གྲོ་དང་བྱ་དགའ་ གཉིས་ཏེ་།དེས་ནི་རིམ་གྲོ་དང་འདི་གསུམ་གྱིས་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། དོན་མཐུན་པ་དང་། དོན་སྤྱོད་པ་ལས་དོན་སྤྱོད་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་སྨོས་ཏེ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པ་མེད་དོ། །དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་སྔར་ བསྟན་པའི།ས་ལ་འཁོད་པ་ཆོས་ཀྱིས་སྐྱོང་ལ་བག་མེད་།དེ་ལྟར་བྱས་ན་གྲགས་པ་དང་ནི་མཐོ་རིས་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དང་། སྤང་བའི་ཕན་ཡོན་ནི་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འབངས་རྣམས་སྐྱོན་ལ་མི་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ ཕྱེད་འོག་མའོ།།ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་གྲགས་པ་འཐོབ་པ་དང་། འབངས་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་། སྐྱོན་གཉིས་ལ་དགའ་བ་དང་། མི་འགལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དང་པོ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ནི་བདག་གི་གྲགས་པ་འཐོབ་པའོ།

由於其本身就是廣為人知的功德，所以宣揚其功德的那些人就是以功德聞名的人。 ‘如果輕視並拋棄’這句話的意思是，應當捨棄起身、頂禮、承事、隨順、聆聽等。 ‘將成為往生天界之門’這句話是說，由於輕視、貶低和不護持殊勝士夫，這些成為增上和決定善的因，與往生天界之門的特徵相違背。 爲了說明’徵稅’的意思，說了’從未成熟的樹上採摘果實’等兩個偈頌，爲了顯示不當時徵稅的過失。‘從未成熟的樹上採摘果實’這樣的比喻是說以非法徵稅。‘種子毀壞’這樣的比喻是說地方也毀壞。‘味道也未嘗到’這樣的比喻是說以非法徵稅無益。 爲了顯示前述過失的對治面即以法護持的功德，說了’如是樹木功德圓滿’等偈頌。‘直到成熟都要護持’，樹木比喻國王護持的地方。‘賜予圓滿功德之果’比喻成就法、政治和安樂。 ‘賢明大臣親近’這個偈頌是就大臣和親友而言。‘親近’是指與其心意相合。‘賢明’是指具有俱生和修習所得的智慧。‘親近’這個詞顯示能力。‘無過之友’是指行為無誤。 ‘自己的親信們’是指無過失，即行為無誤。‘歡喜言說’是顯示言語柔和。 ‘恭敬並賜予獎賞’這句話說明恭敬和獎賞兩者。這裡以恭敬和這三者顯示攝受事，即佈施、愛語、利行。由於國王沒有同事，所以未提及，因此沒有第四種攝受事。 ‘因此’是指前面所說的。‘在位者以法治理而不放逸，如此行持將獲得名聲與往生天界’。如此所說的斷除過失的利益是什麼呢？爲了顯示其利益，下半偈說’臣民不喜過失’。 各種利益是：獲得自身的名聲，臣民對功過兩者的喜好不相違背。首先，以自身的圓滿獲得自己的名聲。

།ཇི་ལྟར་ འབངས་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་།སྐྱོན་ལ་ཐོབ་པ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་སྤྱོད་གྱུར་ན་མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་ཕལ་ཆེར་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མང་པོར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་གཏན་དུ་སྤྱོད་པ་དེ་མ་གཏོགས་ པའོ།།ལེགས་པར་སྤྱོད་ལ་ཕྱོགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ནི་མཐོ་རིས་ལམ་ལ་གནས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཕན་ཡོན་ནོ། །དེ་ལྟར་འབངས་རྣམས་བསྐྱངས་བའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་། ཁྱོད་ ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་དེ་འགྲོ་བ་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བའི་ཕྱེད་འོག་མའོ།། འགྲོ་བ་འདི་དག་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ནོ། །དེ་ཡོངས་སུ་བསྐྱང་བར་དམ་བཅས་པའི་ཕྱིར། དམ་བཅས་པས་ཆོས་ལ་བརྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཕན་ཡོན་ནོ། །ཆོས་ ཞེས་སྨོས་པས་ནི་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་གཟུང་ངོ་།།ཡང་ན་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་འདི་ཉིད་ཆོས་ཡིན་པས་དེ་ལ་བརྟེན་ཅིག་ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནོ། ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་འབྱུང་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་ལ་ཞེས་བྱ བས་ནི་སྐྱོན་མེད་པ་དང་མ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་རིམ་པས་སྦྱོང་བའོ།།སྦྱིན་པའི་གྲགས་པ་སྤེལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲ་བ་མེད་པའི་སྦྱིན་པས་གྲགས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱམས་པར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་གཞན་དག་གནོད་ པ་མེད་པ་ལ་ཡང་ནང་མི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཉེ་དུའི་སྐྱེ་བོ་བཞིན་དུའོ། །ས་ལ་འཁོད་པ་ཆོས་ཀྱིས་སྐྱོང་ལ་བག་མེད་སྤོངས། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་ པ་སྐྱེས་པ་དང་།དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེས་ཟིན་པ་རྣམ་པར་སྤེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་། དེ་གཉིས་ནི་ས་ལ་འཁོད་པ་ཆོས་ཀྱིས་སྐྱོང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པ་དང་། སྐྱེས་ཟིན་པ་རྣམས་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་གཉི་ག་ནི་བག་ མེད་སྤོངས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་རྐང་གཅིག་གོ། །གྲགས་པ་འཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ནོ། །མཐོ་རིས་ འཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཕན་ཡོན་ནོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རྒྱལ་པོས་སྤང་བ་དང་། །བླང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པས་འཛིན་དུ་བཅུག་ནས་ཡུལ་གྱི་མིའི་རང་བཞིན་བསྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཆུན་པ་རྣམས་དང་ཕྱུགས་ལུག་འཚོ་བ་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་ བཅད་སྨོས་སོ།

如何不違背臣民們的功德和過失所得？爲了證明這一點，說道’如果你行持正法，人間世界大多數’。‘大多數’是表示眾多，這裡是除了永遠行持的以外。‘趨向善行’是現世法修行的利益。‘眾生安住于天道之道’是來世的利益。 爲了顯示護持臣民的利益，說’你精進生起，這些眾生’下半偈。‘護持這些眾生’是現世的利益。由於立誓護持，‘立誓依止法’是來世的利益。說’法’是指善行的果報。或者說這善行本身就是法，所以說要依止它。 什麼是法？爲了說明這點，‘清凈戒律’這個偈頌的總義。福德資糧圓滿，宣說了六波羅蜜直至精進波羅蜜。‘清凈戒律’是說明戒律波羅蜜，‘清凈戒律’是指無過失、未破損等，如世尊所說的次第清凈。 ‘廣大布施名聲’是指以無與倫比的佈施而獲得名聲的意思。‘行慈愛’是指對其他眾生無害，如同對待親人一樣，即如同對待親屬一般。‘以法護持地上眾生並斷除放逸’是說明精進波羅蜜。 精進有四種：爲了使未生起的善法生起，爲了使已生起的善法增長，這兩者是以’以法護持地上眾生’來說明的。爲了使未生起的罪惡不善法不生起，爲了斷除已生起的，這兩者是以’斷除放逸’來說明的。 這是依據福德資糧的法和隨順利益而說的，因此說’如是做’這一句。‘獲得名聲’是現世的利益。‘獲得天界’是來世的利益。 如是，首先讓國王以斷除和取捨等修行攝受后，爲了成就國土人民的自性，說’農夫們和牧養牛羊者們’這個偈頌。

།ཅིའི་ཕྱིར་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པའི་རིམ་པ་ལས་འདའ་བར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ཡུལ་གྱི་མིའི་ཆོས་སྨོས་ཤིང་བློན་པོའི་རང་བཞིན་མ་བསྟན། རྗེ་བོ་དང་། བློན་པོ་དང་། ཡུལ་མི་དང་། མཁར་དང་། དཀོར་དང་། བཀའ་ཁྲིམས་དང་། གྲོགས་ པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་ཏེ།འདི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ལས་བརྗོད་པའི་རིམ་པ་འདི་ཉིད་ནི་རིགས་པའི་ཚུལ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པའི་རིམ་པའོ། །འདིར་ཅི་ཞིག་བྱས་ཤེ་ན། བདག་པོས་གང་བསྲུང་བ་དང་། གང་དང་ལྷན་ཅིག་བསྲུང་ བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།གང་བསྲུང་བ་ནི་ཡུལ་མི་དང་། རྫོང་དང་། ནོར་རོ། གང་དང་ལྷན་ཅིག་བསྲུང་ཞེ་ན། བཀའ་ཁྲིམས་དང་། བློན་པོ་དང་། གྲོགས་པོ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་རིམ་པ་འདི་ནི་རིགས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཡུལ་མིའི་རང་བཞིན་གྱི་སྒྲུབ་པ་ཡང་རྣམ་པ་ གཉིས་ཏེ།སྲུང་བའི་སྒྲུབ་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཕན་གདགས་པ་དང་། དཔྱ་དབུལ་བའི་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལས་སྲུང་བའི་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཆུན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་འདིའོ། །ཆུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞིང་ལས་གཙོར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱུགས་ལུག་འཚོ་ བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་བསྐྱང་བ་ལ་འབད་པ་སྟེ།འཚོ་ཚིས་ལ་འཇུག་པའོ། །ཡུལ་མི་ཡོངས་སུ་བསྐྱང་བ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཚོང་ལ་འཇུག་པ་སྨོས་ཤེ་ན། འོག་ཏུ་ནོར་གྱི་སྒོ་ནས་རྗོད་པར་བྱེད་པས་སོ། །དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་གོ་རིམས་ནི་ཆུན་པ་ནི་མེ་ཏོག་དང་ལྡན་ པའི་ལྗོན་ཤིང་ལྟ་བུ་སྟེ།རིམ་གྱིས་འབྲས་བུ་སྟེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱུགས་ལུག་འཚོ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ལྡན་པའི་ལྗོན་ཤིང་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྲས་བུ་སྟེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྨན་རྣམས་ཀུན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྱུགས་ལུག་ལ་སོགས་པ་ ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོན་ཏོ།།བདེ་བ་འདོད་ཕྱིར་འབངས་རྣམས་སེམས་པར་མཛོད། །ཅེས་བྱ་བས་ནི་གང་སྔར་བསྟན་པའི། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་སྤྱད་གྱུར་ན་མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་ཕལ་ཆེར་ནི། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་འདིར་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཆགས་ དང་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་ནན་ཐུར་གྱིས།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སྔར་བསྟན་པའི་རང་བཞིན་དག་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱར་བ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་བརྗོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་བསྲུངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་རང་བཞིན་བསྲུང་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐོ་རིས་ཀྱི་འདོད་པ་ཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་སྤྱད་དོ། ། སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས་མཛད་པའི་སྐྱེས་པའི་རབས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་སྐྱེས་པའི་རབས་སོ།། །།རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་འབྱུང་ཁུང་ནི། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་འབྱུང་ཁུང་ངོ་། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་འབྱུང་ཁུང་གི་རྫས་གང་ཡིན པའི་རིའི་ངོས་དེ་ནི་འབྱུང་ཁུང་གི་རྫས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་གངས་རིའི་ངོས་ཏེ་དེ་ནའོ།།ཀཽ་ཤཱམྦཱིའི་དར་སྔོན་པོས་སྟོད་གཡོགས་སུ་གང་གིས་བྱས་པ་དེ་ནི་ཀཽ་ཤཱམྦཱིའི་དར་སྔོན་པོས་སྟོད་གཡོགས་གང་གིས་བྱས་པ་དེའོ། །རྣམ་པ་དུ་མ་དག་གི་དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་ དབྱིབས་མང་པོའོ།།ཁ་དོག་རྣམ་པ་དུ་མ་དང་། དབྱིབས་རྣམ་པ་མང་པོ་གང་ཡིན་པའི་ཐེལ་སྡིངས་དང་ཤང་ཤོང་དེ་ནི་རྣམ་པ་དུ་མའི་ཁ་དོག་དང་། དབྱིབས་རྣམ་པ་མང་པོ་དེའོ། །བང་རིམ་རྣམ་པ་དུ་མ་ནི་བང་རི་མ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྟེ། ཐེལ་སྡིངས་དང་། ཤང་ ཤོང་གི་བང་རིམ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དེའོ།།གཅོང་རོང་གི་ནང་ནི་གཅོང་རོང་ངོ་། །གཅོང་རོང་ཡང་ཡིན་ལ་ཟབ་མོ་ཡང་ཡིན་པས་ན་གཅོང་རོང་ཟ་བ་མོའོ།

為什麼要違背論典中所說的次第呢？首先提到地方百姓的法規而未說明大臣的本性。君主、大臣、百姓、城堡、財物、法令、朋友等的本性，如此論典中所說的次第才是合理的方式，這是論典中所說的次第。 在此做什麼呢？即是說主人要守護什麼以及與什麼一起守護。所守護的是百姓、城堡和財物。與什麼一起守護呢？是與法令、大臣和朋友們一起，因此這個次第是合理的。 其中，百姓本性的成就也有兩種：守護的成就和給予利益以及繳納賦稅的成就。其中關於守護的成就，是指這個偈頌中所說的’農夫們’。‘農夫’是指以耕種為主的人。‘牧養牛羊者’是指致力於飼養牛等牲畜的人，即從事畜牧業的人。 為什麼在全面養護百姓時提到從事商業呢？因為下文將從財物方面來論述。前兩者的次第是：農夫如同開花的樹木，因為逐漸結出果實。‘牧養牛羊者’如同已結果實的樹木，因為立即給予果實。 ‘所有藥物’是指稻穀等農作物和牛羊等牲畜是大法果，這是其含義。‘為求安樂而關心臣民’，這也要與前面所說的’如果你修行正法，人間大多數’這個偈頌相連。 ‘以無貪無嗔的嚴厲’，這是如前所述的本性，要如何運用，對一切都要這樣說。‘守護世間’是指守護自己的本性，爲了獲得世間天界的慾望而修行。 這是阿阇黎德帕沃所造《本生傳廣釋》中的大菩提本生傳。 各種來源處，即是各種來源。具有各種來源之物質的山坡，即是具有各種來源物質的雪山坡，在那裡。 以憍閃彌藍色綢緞作為上衣的，即是以憍閃彌藍色綢緞作上衣的那個。 多種形狀的相貌即是眾多形狀。 具有多種顏色和眾多形狀的平地與山谷，即是具有多種顏色和眾多形狀的那個。 多種臺階即是各種臺階，即是平地和山谷的各種臺階。 峽谷內即是峽谷。既是峽谷又是深邃的即是深邃峽谷。

།གཅོང་རོང་ཟབ་མོ་གཡང་ཟབ་ནི་གཅོང་རོང་ཟབ་མོ་གཡང་ཟབ་སྟེ། དེ་མང་པོ་ཡོད་པ་ནི་གཅོང་རོང་ཟབ་མོ་དག་དེར་ཡོད་ པའོ།།ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནི་མ་ཉམས། བྱས་པ་གཟོ་བ་མ་འཇུངས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་བརྟན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བཞི་སྨོས་པ་ནི། རྒྱུ་འདི་བཞིས་ནི་སྙིང་རྗེ་གཏོང་བ་ཡིན་ཏེ་། འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཉམས་ན་སྟེ། ཆོས་ནི་མི་འཚེ་བའི་མཚན་ ཉིད་དེ།དེའི་འདུ་ཤེས་མ་ཉམས་པར་གྱུར་པའོ། །ཆོས་དེ་བསྟན་ན་ནི་ཡུན་རིང་པོར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །མི་བསྟེན་པ་དེས་ནི་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་འདིའི་འདུ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་གྱུར་པའི་ཚེ་ནི་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། ། བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་བཅས་པས་བྱས་པ་ནི་ཚོར་བའམ། འཁོར་བའི་ལམ་དག་ཏུ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་། འདས་པའི་དུས་སུ་སེམས་ཅན་རེ་རེ་ལ་ཡང་མཐའ་ཡས་པའི་མི་འདོད་པར་སྦྱར་བར་བྱས་པ་དང་། མཐའ་ཡས་པའི་མི་འདོད་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ བས་ན་དེ་བྱས་པས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་གཏོང་བར་འགྱུར་རོ།།མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་འཇུངས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་འཐོབ་པའི་ཆེད་དུ་འཇུངས་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་བདག་ཉིད་ ཀྱི་མི་འདོད་པའི་རྒྱུས་མི་བརྟན་པའི་ཕྱིར།སྙིང་རྗེ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པོ་དེ་དག་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་བཞི་པོ་འདི་དང་ལྡན་པས་སྙིང་རྗེས་མ་བཏང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ནགས་ཚལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ས་ཕྱོགས་ ཉེ་བ་དང་མི་ཉེ་བར་གཟུང་ངོ་།།རི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བས་ནི་ཕྱོགས་མཐོན་པོ་གཟུང་ངོ་། །རྒྱ་མཚོར་བཅས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བགས་ཀྱིས་གཞོལ་བའི་ཕྱོགས་གཟུང་ངོ་། །མེས་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་བར་དུ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཆུས་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་བར་དུའོ། ། རླུང་གིས་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་བར་དུའོ། །ནགས་ཀྱི་ཤིང་གི་ལོ་མ་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་གཞན་གྱིས་མ་གཟུང་བ་དང་། སྲོག་ཆགས་ལ་གནོད་པ་སྤངས་པའི་ཚུལ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལས་ལྡོག པ་བསྟན་ཏོ།།ས་ཕྱོགས་དེར་འོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་པ་དེར་རོ། །བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། ཚབ་དང་། ངལ་བས་ལུས་ནི་རྨྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་གཉིས་སྨོས་པས་ནི། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚ་བ་སྨོས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ངལ་བ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་གྱུར་པའི་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཡིད་མི་དགའ་བའི་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །བཀྲེས་པས་ཉེན་པ་དེས་རབ་ཏུ་ཞིམ་པར་རྟོགས་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ལྟོགས པས་ཞིམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།འབྲས་བུ་དེ་ནི་ཞིམ་པོ་མ་ཡིན་ནོ། ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་དེ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དེ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ཚོལ་བའོ། །དེ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིན་དུའི་འབྲས་བུ་འདོད་པའོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཡལ་གའོ།

深谷幽深險峻處即是深谷幽深險峻，其中有許多深谷幽深之處。 法想未損壞，知恩不吝嗇的本性如是堅固具足，所說這四者，由此四因捨棄悲心，如是法想若損壞，法即是不害之相，其想未損壞。若說此法則長久獲得所欲果報。不依止彼則獲得不欲之果報，當其想完全損壞之時即無悲心。 由具有我執而作為感受或輪迴道中，于現在與過去時中，對每一眾生都造作無量不欲，令近於無量不欲，因此由作此事自身也將捨棄悲心。 因為是執著現法的本性，為獲得少許安樂而吝嗇故舍棄悲心。因為于現法中眾生與自身不欲之因不堅固故，完全捨棄悲心。 為顯示無此四者故說’於此’，顯示具足此四種功德故未舍悲心。 ‘林’是指近處與遠處地方。‘高山’是指高處方位。‘具海’是指緩緩下傾之處。火將毀壞至初禪。水將毀壞至第二禪。風將毀壞至第三禪。 說’林木葉果’是為顯示未被他人所取且遠離損害有情的行為，此說明遠離殺生與不與取。 ‘來到彼處’即是菩薩所住之處。‘身因飢渴炎熱疲憊而睏乏’中，說飢渴二者是為顯示俱生苦故，說炎熱亦同樣是苦。疲憊是由境界所生的身苦。‘不悅之火’是心苦。 ‘為饑所逼故覺極美味’意為因飢餓而覺得美味，其果實實非美味。 由此而生故稱’從彼生’，尋求從彼所生者。‘因欲彼故’是欲求檀度果。‘其’是指其枝。

།ལྗོན་ པའི་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིན་དུ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་མིང་ཅན་ཏེ།རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཤིང་ཏིན་དུ་ཀ་ནི་རབ་ཏུ་ཕྲ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཤུན་ཕྲགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་སྨྲས་པ། ལྕི་བའི་ལྕིད་ཀྱིས་ནོན་པ་དང་། དེ་འཛེགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྲ་བའི་ཕྱིར་ དང་།ཐོར་ཏོ་ལ་སོང་པའི་ཕྱིར་། སྟ་རེས་ཆེད་དུ་རྩ་བ་ནས་བཅད་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མ་ལུས་པར་ཆད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །སྒྲ་དང་བཅས་པར་ཆག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་ཏིན་དུ་ཀ་སྲབ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ནས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ལྟུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བར་དུ་ འཆི་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ།།འཆིའོ་སྙམ་སྟེ་གསོན་དུ་རེ་བ་ནི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཚོ་བའི་རེ་བ་བཏང་བར་གྱུར་པའོ། །ནགས་ཁུང་བགྲོད་དཀའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་འདིས་ནི་སྐྱེ་བོ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །གཉེན་བཤེས་ཀུན་ དང་བྲལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྐྱེ་བོ་འདྲིས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ་དེས་ན་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་མེད་པའོ།།གཅིག་པུར་གྱུར་པ་དང་། །ཤ་སྦྲང་མང་པོ་འདུན་མ་འདུ་བའི་ས། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། འཆི་བ་དང་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའོ། །རི་དགས་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཀྲ་བ་ནོར་བུ་ནི་ནོར་བུ་བཀྲ་བའོ། །བཀྲ་བ་ནི་ནོར་བུ་ཉིད་སྐར་མ་ཡིན་པས། བཀྲ་བའི་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་སྐར་མའོ། །དེས་མཛེས་པའི་སྤྲིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་སྐར་མ་བཀྲ་བས་མཛེས་པའོ། །འདིར་འོངས་ཞེས་བྱ་བ་གློ་བུར་དུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གང་གི་རྒྱུས་སོ།།ལྟ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱེན་དུ་ལྟ་བའོ། །སུ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་ནི་བདག་ནི་མི་ཞིག་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་འོངས་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་ནི་ཤིང་འདིའི་འབྲས་བུ་ཚོལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ལེན་ནི་འདི་ལྟ་བུར་ནི་ཉམས་ ཉེས་བྱུང་ཞེས་པའོ།།དེ་བས་གཉེན་བཤེས་དང་ཡང་བྲལ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མེད་པས་སྙིང་རྗེའི་གནས་སུ་སྟོན་ཏོ། །ཉམས་ཉེས་ཆེན་པོ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །སྤྲེའུ་ཚོགས་མང་པོའི་མགོན་པོ་ཁྱོད། །བདག་གི་སྐྱབས་ཀྱང་མཛད་ དུ་གསོལ།།ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་གསོལ་བ་འདེབས་པའོ། །རྒྱུ་གསུམ་པོ་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་སྙིང་རྗེའི་གནས་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏེ། ཕོངས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མེད་པས་སོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་སྙིང་ རྗེའི་གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ།།ཉམས་ཉེས་གྱུར་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་འདིས་ཀྱང་སྔར་བསྟན་པའི་སྙིང་རྗེའི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་གསུམ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཉམས་ཉེས་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའོ། །གཉེན་བཤེས་རྣམས་དང་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྗེས་སུ་ འབྲང་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་དམན་པས་གསོལ་བ་ནི། ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་གསོལ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའོ་། །བརྩེ་བ་གཡེལ་བར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྟན་པ་ཉམས་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དུས་ན་དཀོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ འབྲེང་བར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཆི་བའི་དུས་ན་གན་དུ་འོང་བ་ནི་དཀོན་པའོ།།ཚིག་འཇམ་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

所謂’喬恩巴’樹，就是名為’丁度嘎’的那種樹。由於丁度嘎樹的自然本質極其纖細，且無樹皮，因此說：由於重量壓迫，爲了攀爬，因為纖細，因為枝條稀疏，就像被斧頭從根部砍斷一樣，這表示完全斷裂。‘發出聲響而斷裂’表明丁度嘎樹的脆弱。‘隨即墜落’這句話表明中間沒有死亡的原因。‘認為將死，不抱生還希望’是指放棄了生存的希望。 ‘難行密林’這個偈頌表明無人相伴，即無人救護。‘與親友全然分離’這句話表明與熟識的人分離，因此無人救護。‘形單影隻’和’眾多蚊蟲聚集之地’這些詞句表明接近死亡。‘如同野獸’是因為無人之故。 ‘閃耀寶珠’是指閃亮的寶石。閃耀即寶珠本身如同星辰，因此閃耀寶珠即珍寶星辰。被其裝飾的雲朵就是被珍寶星辰裝飾得美麗的云。‘來到這裡’是指突然。‘為何’是指因何緣故。‘觀看’是指向上看。‘是誰’的回答是’我是一個人’。‘來到這裡’的回答是’尋找這棵樹的果實’。‘為何’的回答是’遭遇如此不幸’。 ‘因此與親友分離’這句話表明無人跟隨，顯示是悲憫的對象。‘大不幸’這句話表明是痛苦的。‘眾猴群之主啊，請作我之庇護’這句話是祈求皈依。這三種原因都表明是悲憫的對象，即貧困、痛苦和無人跟隨。‘大悲心’是指前面所說的一切悲憫之因。 ‘遭遇不幸’這個偈頌也表明了前面所說的三種悲憫之因。‘遭遇不幸’是指具有痛苦。‘與親友分離’這句話表明無人跟隨。‘合掌低聲祈請’是表達尋求皈依的願望。‘慈悲懈怠’是指失去堅定之意。‘在這種時候稀有’是指所有追隨者在臨終時前來探望是稀有的。‘以溫和的言語’是指自身具有救護的功德之意。

།གཡང་སར་ལྷུང་བས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་འདིས་ཀྱང་སྔར་བསྟན་པའི་སྙིང་རྗེའི་རྒྱུ་གསུམ་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་ཅིང་བདེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཡང་སར་ལྷུང་བས་བདག་ནི་མཐུ་མེད་ཅིང་། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཅན་དུ་བསྟན་ཏོ། །གཉེན་བཤེས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །མ་འཇིགས་ཤིག་ཅེས་བྱ བ་ནི་སྐྱབས་འདོད་པ་སྟེ་སྐྱབས་སྒྲུབ་པར་བསྟན་ཏོ།།རང་གི་ལུས་ལས་སྙིང་པོ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ལུས་ལས་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་སྙིང་པོའོ། །དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྙིང་པོ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྙིང་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཆུ་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་བཞིན་དུའོ།།ཡང་ན་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། བདག་དང་། གཙང་བ་མེད་པའོ། །རབ་ཏུ་ལྕི་བའི་ཁུར་གྱིས་ནོན་བཞིན་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ཀྱང་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་བས་བརྟན་པ་མ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་སྟེང་དུ་ཕྱིན་ཏོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་ ནི་སེམས་ཀྱི་མི་དགའ་བ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ།།འདི་ལྟར་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་བས་བརྟན་པ་མ་ཉམས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེའོ། །ངལ་ཞིང་ཆད་པས་གོམས་པ་འཁྱོར་ཞིང་འདོར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་ངལ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ ཡང་རབ་ཏུ་ལྕི་བའི་ཁུར་གྱིས་ནོན་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལྕི་བའི་རྒྱུ་དེས་སོ།།ངལ་བ་སོས་པར་བྱ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ངལ་བ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་། །རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་པས། གཞན་གྱི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་ པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར། དོགས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ། །མི་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྐལ་བ་མི་མཉམ་པ་ཡིན་པས། དོགས་པའི་གནས་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེས། ཉེས་པ་བྱས་པ་དོགས་པ་མེད་ པ་སྟེ།ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཡང་བག་ཕབ་པའོ། །གཅན་གཟན་ཁྲོ་བོ་ཐགས་ཐོགས་མེད་པར་འོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅན་གཟན་ཁྲོ་བོ་འོང་བ་ནི་འབྱུང་བ་སྟེ། ནགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐགས་ཐོགས་མེད་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཐར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངལ་བས་ གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ངལ་བ་དང་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་གཉིས་ཀྱིས་གཅན་གཟན་ཁྲོ་བོ་བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ངལ་ཕན་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་ངལ་ཕན་པའོ། །མི་དེ་ལམ་མཚོན་པ་གཞན་མེད་པས། ང་ཤི་བར་གྱུར་ན་ནི་གྲོགས་ མེད་པའི་ཕྱིར།འགྲོ་བ་ལ་ཉམས་ཉེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་མི་དེ་རང་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཐར་པའི་ནགས་ཀྱི་ས་ཕྱོགས་དེར། གཅན་གཟན་ཁྲོ་བོ་ཐགས་ཐོགས་མེད་པར་འོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཐགས་ཐོགས་ མེད་པར་འོང་བའི་ཕྱིར་རོ།། མིག་ལྟོས་ལ་བསྲུང་བར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅན་གཟན་ཁྲོ་བོ་དག་ལས་སོ། །ང་དང་ཁྱོད་བདག་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་ཕན་པ་དང་། ཁྱོད་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ང་ནི་ངལ་ཞིང་ལུས་ཀྱང་རབ་ཏུ་རྨྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་ པའི་ངལ་བ་ཉིད་དོ།།ང་ནི་ཉལ་བར་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་གཉིད་ལོག་པར་རོ། །དུལ་བ་ལྟར་ཚུལ་འཆོས་པ་ལ་མཁས་པ་དེ་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྐྱང་པས་ནི་དེའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། རབ་ཏུ་འབད་པས་རྙེད་པའི་རྩ་བ་དང་། ཞེས་བྱ་ བའི་ཚིགས་བཅད་བཞིས་བསྟན་པའོ།།རབ་ཏུ་འབད་པས་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྐོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་འབད་པས་སོ།

這個’墮入深淵’的偈頌也是宣說前面所講的悲心三因，爲了讓人知道要全面救護並獲得安樂。‘墮入深淵我無力’這句話表明是具有痛苦的。‘無親友’這句話表明是無人追隨。‘勿懼’這句話是想求救護，表明要成就救護。 ‘從自身獲得精要’這句話是指從無實質的身體中獲得成就他人利益的精要。爲了說明這點，所以說’成就之精要’。‘無實質’是指如同芭蕉樹一樣。或者說是無常、無樂、無我、不凈。 ‘雖被極重擔壓身’這句話是說雖然受苦但因為具有大勇氣而堅定不退，所以向上行進。‘極為歡喜’是表明心中無不悅。這是說由於具有大勇氣而堅定不退，所以如此。 ‘疲憊不堪腳步踉蹌’這句話是說身體完全疲憊，因為前面說’雖被極重擔壓身’，是由於重負的緣故。‘爲了消除疲勞’是爲了使身體無疲勞。 ‘本性清凈’是說因為自己的本性清凈，所以能理解他人的清凈意樂。‘彼’是說爲了利益他人，表明無疑慮的原因。‘人’這個詞表明因為福分不等，所以是有疑慮的對象。或者說由於本性清凈，所以無疑慮做錯事，爲了利益他人而放下顧慮。 ‘兇猛野獸毫無阻礙而來’中，兇猛野獸來臨是指出現，因為進入森林地區。‘毫無阻礙’是指從各方面解脫。‘因疲勞而睡著’是表明自己因疲勞和睡眠兩種原因而無法阻止兇猛野獸。 疲勞會帶來利益所以稱為疲勞利益。那個人沒有其他指路者，如果我死了就因為無伴侶而對眾生有損害，所以那個人對自己是有利的。‘因此’是說在那個四面解脫的森林地區，‘兇猛野獸毫無阻礙而來’，因為是毫無阻礙而來。 ‘請看護’是指防護兇猛野獸。‘我與你二人’是爲了利益我自己和你自己。‘我疲憊且身體極度疲乏’是指前面所說的疲勞。‘我想睡覺’是指前面所說的睡著。 關於’如調伏般善於偽裝者說’等單句是表明其顛倒，由’以大精進所獲得的根’等四個偈頌來說明。‘以大精進所獲得’是指通過挖掘等大精進。

།ཅི་དགར་རྙེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་རྙེད་པ་དེ་གཅིག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། རྩ་བ་དང་། འབྲས་བུ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་འཚོ་བ་ཙམ་ཡང་ མི་ནུས་པར་བསྟན་ཏོ།།ཕན་པར་བྱས་ཀྱང་བཟའ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། འདིའི་རང་བཞིན་ནི་དེ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕོངས་པར་གྱུར་ན་ཆོས་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྨྲ་བ། དྲག་པོ་དང་ནི་འཇམ་པ་སྟེ། །གང་ཡང་རུང་བའི་ལས་ ཀྱིས་ནི།།བདག་ཉིད་ཕོངས་པའི་ཚེ་ན་སྤྱད། །དེ་འོག་ཆོས་ནི་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པ་ཉིད་སྐྱོན་ཡིན་པས་ཆགས་པའི་སྐྱོན་ནོ། །དེས་རྨོངས་པའི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆགས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་བློ་རྨོངས་པའོ། །བདག་ཉིད་ངན་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གང་སྔར་བསྟན་པའི་སྙིང་རྗེ་མི་གཏོང་བའི་རྒྱུ་བཞི་མེད་པར་བསྟན་ཏེ།བདག་ཉིད་ངན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཇུངས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཆགས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་བློ་རྨོངས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་སོ། །རབ་ཏུ་བརྟན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་གང་སྔར་བསྟན་པ་སྟེ།སྙིང་རྗེ་མི་གཏོང་བའི་རྒྱུ་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྙིང་རྗེ་དང་། དེས་པའི་ངོ་བོ་སྤངས་ཞེས་བྱ་བས་བརྟན་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །བྱས་པའི་དྲིན་ནི་བརྗེད་ཅེས་བྱ་བ་འདིར། སྔར་བསྟན་པའི་བྱས་པ་གཟོ་བ་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནི་ཉམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།སྔར་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ནི་མ་ཉམས་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བསྟན་ཏོ། །བཞི་པོ་འདི་དག་སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་འདི་ལྟར་བཀོད་ཅེ་ན། ད་ལྟར་འདི་ནི་རྐྱེན་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། བྱས་པ་མི་གཟོ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལས་ཉམས་པ་གཉིས་ཀྱི་དང་པོར། བདག་ཉིད་ངན་པ་ཆགས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ནི་བློ་རྨོངས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གཞན་ནི་སྔམ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་བཞི་པོ་འདིས་ཀྱང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་སྤངས པ་ཡིན་ནོ།།ཉམ་ཆུང་བ་ཡང་ཡིན་ལ་མི་བརྟན་པ་ཡང་ཡིན་པས་ཉམ་ཆུང་མི་བརྟན་ནོ། །ཡང་ན་ཉམ་ཆུང་བས་མི་བརྟན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཉིད་ལས་སངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེད་དུ་སྟེ། དེ་སངས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་ལྟ་བུར་རོ། །གཉིད་ སངས་པར་བྱ་བ་ནི།སད་པར་གྱུར་པའོ། །མགོ་ལ་རིལ་གྱིས་ཕོག་པར་མ་གྱུར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་བས་ན་མགོ་བོ་ཕྱེ་མར་མ་གྱུར་ཏོ། །གཞན་དུ་བརྗོད་པ་ནི་མགོ་དེ་ལ་ཕོག་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཕྱེ་མར་ནི་མ་གྱུར་ཏེ་རྨ་ཕྱུང་བའོ། །མགོ་བོ་མ་ཞོམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མགོ་ཅུང་ ཟད་ཞོམ་པའོ།།སྐྱེངས་བཞིན་ཅན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བྱས་པས་སོ། །སྐྱེངས་པར་གྱུར་པ་ནི་སྐྱེངས་པ་སྟེ། བརྩམས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མ་གྲུབ་པས་སོ། །དེས་གཟི་ཉམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེངས་པས་གཟི་ཉམས་སོ། །སྤོབས་པ་མེད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།འཇིགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་བས་ན་མི་དགའ་བས་ཞུམ་པར་གྱུར་པ་ནི་མི་དགའ་སྤ་གོང་ངོ་། །མི་དགའ་བ་ནི་གཞན་སྐྱོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་སྤ་གོང་བའོ། །སྐྲག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྐད་ཆེར་ཕྱུང་ཞིང་མཆོངས་པས་སོ་། །རྒྱུ་དེས་འཇིགས་ པ་དང་།སྐྲག་པ་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་སྐྲག་པའོ། །དུག་འབྱིན་པའི་མཚན་མ་གང་ཡིན་པ་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་བརྗོད་པ་འདིར་ཡང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བཤད་དེ། དུག་འབྱིན་པས་ཁ་སྐམ་པ་དང་། སྐད་འགགས་པ་དང་། རྡུལ་འབྱུང་བ་སྟེ། མཚན་མ་འདི་དག་གཟུང་ བ་ཡིན་ནོ།

‘隨意所得’這句話是表明所獲得的果實不是單一的，表明僅靠根和果實兩者連生存都無法維持。 即使有益也表明是可食用的，因為這是它的本性。 ‘若貧窮則法成就’這句話是說，因此世間人說法，無論是以強烈或溫和的任何行為，在自己貧窮時修行，之後再修習佛法。 由於貪執本身是過失，所以稱為貪執過失。被其迷惑的心智就是被貪執過失所迷惑的心智。 ‘自性惡劣’這句話是表明缺乏前面所說的不捨悲心的四種因，說’自性惡劣’是表明沒有無吝嗇的本性，這是由’被貪執過失所迷惑的心智’這句話所表明的。 ‘具有極大堅定’這句話是指前面所說的，表明缺乏與不捨悲心因相違背的悲心，以及捨棄溫和的本性，因此表明沒有堅定。 ‘忘記恩惠’這裡是表明與前面所說的知恩圖報相違背的方面。 ‘法想已退失’這句話是表明與前面所說的’法想未退失’相違背的方面。 為什麼這四者不像前面所說的那樣排列順序呢？現在這是因緣而生的緣故，不知恩和法想退失這兩者中，首先說’自性惡劣被貪執過失迷惑心智’。其他的如前所述。這四種因也是完全捨棄了悲心和溫和的本性。 既是軟弱又是不堅定，所以稱為軟弱不堅定。或者說是因為軟弱而不堅定的意思。 ‘爲了從睡眠中醒來’這句話是目的，就像是爲了使其醒來一樣。從睡眠中醒來就是醒過來。 ‘頭未被石塊擊中’這句話的意思是，因此頭未被粉碎。另一種說法是被擊中頭部，因此雖未粉碎但受傷了。‘頭未被擊碎’是指頭部稍微受損。 ‘面帶羞愧’是因為做了不該做的事。羞愧就是慚愧，是因為所開始的過失之事未能完成。因此威嚴減損，這就是因羞愧而威嚴減損。 ‘無勇氣’是指不是無所畏懼。因此因不悅而萎靡就是不悅而畏縮。不悅是因為沒有他人救護，因此而畏縮。恐懼是因為菩薩大聲喊叫並跳躍。因為這個原因而生起恐懼和驚慌，所以稱為恐懼。 醫藥典籍中所說的解毒標誌在這裡也說必定會出現，解毒時口乾、聲音嘶啞、出汗，這些標誌應當掌握。

།སྐྱེངས་པས་གཟི་ཉམས་སྤོབས་པ་མེད་པར་གྱུར། །ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། ཁ་སྐམ་པ་བསྟན་ཏོ། །མདོག་ཀྱང་ཉམས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། བཞིན་མདོག་སྔོ་བར་བསྟན་ཏོ། །སྐད་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྐད་འགགས་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གྲེ་བ་འགགས་ ན་ནི་སྐད་འགགས་པར་འགྱུར་རོ།།རྡུལ་གྱིས་གཤེར་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། རྔུལ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་གང་གིས་ལྟ་ཡང་ཡོང་མ་ནུས། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རང་གི་ལས་ཐལ་བར་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ནི་ལྟ་བ་ལ་གནས་པར་ཡང་མི་ནུས་པ་སྟེ། འདིར་ནི་ འདིའི་ཁྱད་པར་རོ།།དེ་དག་གི་ནི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་པའི་རྟགས་དག་གི་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་དང་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་རྒྱུ་དག་གོ། །བློ་ལ་ངེས་པར་བྱས་ནས་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་རྟགས་མཐོང་བས་སོ། །བདག་ ལ་ཕན་པ་ལ་ཡང་མི་ལྟ་བ་ནི།ངན་པ་དེ་ཡིན་པས་ན། བདག་ལ་ཕན་པ་ལ་མི་ལྟ་བ་ངན་པའོ། །དེ་བས་ན་བདག་ལ་ཕན་པ་ལ་མི་ལྟ་བ་དེས། ཡིད་ཆད་པ་ནི་ངན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་པའོ། །འཁྲུག་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཁྲུག་པའོ། །ཁྲོ་བ་ ནི་ལུས་དང་།ངག་གི་འགྱུར་བའོ། །ཁྲོ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྐྱོན་ནི། །ཁྲོ་བ་འཁྲུག་པའི་སྐྱོན་ནོ། །མེད་པ་ནི་ཁྲོ་བ་དང་། འཁྲུག་པའི་སྐྱོན་གང་གིས་མེད་པ་དེ་ནི་ཁྲོ་བ་དང་། འཁྲུག་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་སྟེ། ཡིད་ཆད་པའི་ཕྱིར་ཁྲོ་བ་དང་། འཁྲུག་པའི་སྐྱོན་ཡོངས་སུ་སྤངས་ པའོ།།སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མིག་མཆི་མས་གང་བའོ། །འདི་འདྲ་བ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལས་འདི་འདྲ་བར་བྱས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱིས་བསྐུལ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སེམས་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱས་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་བརྩམས་པར་གྱུར། །ཅེས་ བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་དཔྱད་པའོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོ་ནི་སེམས་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱའམ་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འདི་ནི་དེ་བཞིན་དུ་བྱའོ་ཞེས་པ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་འདི་ནི་ངེས་པར་འདི་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་སེམས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སེམས་པས་ ལུས་དང་།ངག་གི་ལས་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ནི་རིམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་འདྲ་བདག་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱས། །ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ལས་མཐོང་བས་ངོ་མཚར་རྟོགས་ནས་དྲིས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ནི་རེ་ཞིག་གཞག་གི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱང་དཀའ་ན་དེ་བྱེད་ པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས།བསམ་པ་ལྟར་རེ་ཞིག་བཞག་ན་དཔྱད་ཅིང་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན་པས་ངོ་མཚར་དུ་རྟོགས་ནས་དྲིས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འདི་དག་གི་རིམ་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུར་ཡང་བརྩམས་པར་གྱུར། །ཅེས་བྱ་བ་དེའི་ དཀའ་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ང་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ང་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་གཞན་དག་གོ། །བརྩོན་འགྲུས་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་ནས་ཀྱང་། །དེའི་མཐུ་རྩལ་གང་ཡིན་བ་དེ་ནི། བརྩོན་འགྲུས་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པའི་མཐུ་རྩལ་ཆེན་པོའོ། །བཟློག་པ་ནི་དགག་བར་རིགས་པའོ། ། དེ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་ཆེ་བའི་དཀའ་བ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་གིས་དཀའ་བ་སྤྱད་དོ་སྙམ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་དོ། །བཟང་པོ་ཁྱོད་ནི་མིར་གྱུར་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱི་དོན་ཡང་ངོ་མཚར་ཆེ་བར་རྟོགས་པ་དེ་བསྟན་པ་དང་། དེ བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

由於羞愧而失去威嚴和勇氣，這句話表明了口乾。‘容色也衰退’這句話表明了臉色發青。‘聲音嘶啞’這句話表明了聲音嘶啞的狀態，因為當喉嚨堵塞時就會導致聲音嘶啞。‘塵土潮濕’這句話表明了出汗。‘因此無法看著他’這句話表明了超出了自己的能力範圍，因為那時連看都無法看，這裡是它的特徵。 這些是根據他們的論典中所說的標誌和特徵，這些標誌和特徵就是前面所說的原因。在心中確定后，通過見到無誤的標誌。不顧及對自己有利的是惡人，因此不顧及對自己有利的是惡的。因此，對於那個不顧及對自己有利的人，因為是惡人且將往惡趣，所以生起了悲心。 煩惱是心的擾動。憤怒是身體和語言的變化。憤怒和煩惱所生的過失是憤怒煩惱的過失。沒有憤怒和煩惱過失的人是遠離了憤怒和煩惱過失的人，因為絕望所以完全斷除了憤怒和煩惱的過失。 因為生起悲心，眼中充滿淚水。‘像這樣的’是指做了這樣的事。‘如何’是表示心的驅使。‘如何做’這句話表示心的決定。‘如何開始’是正確的觀察。 首先是心趨入行為，即思考是否應該做，這樣做是對的，之後確定一定要這樣做，這就是心的趨入。之後通過思維趨入身語的行為。這是以非次第的方式顯示，怎麼說呢？‘你對我做了這樣的事’是見到那個行為後感到驚訝而問，原因是暫且不說思維都很困難，更何況是行動。 如果暫且不論思維，觀察後行動這件事本身就非常困難，所以感到驚訝而問，因此這些的次第是按順序顯示的。爲了顯示’如何開始’這句話中困難的原因，說道’對我作害者’，即與那個害我的人有關的其他人。 精進努力后的力量就是生起大精進的巨大力量。對治是應該遮止的。因此表明你做了特別困難的事。這是’我經歷了困難’的偈頌。‘善者你雖為人’兩個偈頌的含義也是表明理解到極為稀有以及爲了成就這個。

།བདག་གིས་དཀའ་བ་སྤྱད་དོ་སྙམ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་། །འཆི་བདག་ཁ་ཡི་ནང་འདྲ་བའི། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ། །བདག་གིས་དཀའ་བ་སྤྱད་དོ་སྙམ། །ང་ནི་ང་རྒྱལ་སྐྱེས་པར་གྱུར། །ཅེས་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། འཆི་བདག་ཁ་ཡིན་ང་འདྲ་བ། །འཇིག་རྟེན་གཞན་ནས་བླངས་པ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་ང་རྒྱལ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པའོ། །ཧ་ཅང་དཀའ་བ་ཁྱོད་སྤྱོད་ཀྱིས། །དེ་ཡང་རིང་དུ་སྤངས་པར་གྱུར་། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། གཡང་ས་འདི་ནས་ངས ཕྱུང་ན།།ཁྱོད་ནི་གཞན་དུ་ལྷུང་བར་གྱུར། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་པའོ། །གཡངས་འདི་ནས་ཕྱུང་བ་ནི། །འདིའི་རྩ་བའི་གཡང་ས་ནས་ཕྱུང་བའོ། །གཞན་དུ་ལྷུང་བ་ནི་ངན་སོང་གི་སྐྱེ་བའི་ངོགས་ཀྱི་གཡང་སར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་འདིའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།སྤྱོད་པ་ངན་བ་ཁྱོད་ཅི་རུང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ། །སྤྱོད་པ་ངན་པ་ནི། འཇུག་པ་ངན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱོད་བ་ངན་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་སྨྲས་པ། ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པའི་སྤྱོད་པ་ངན་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། གང་གིས་ སྡུག་བསྔལ་རྣམས་སུ་ལྷུང་།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་གང་ལྷུང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། བདེ་བ་འདོད་པ་རྣམས་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བ་འདོད་པས། །སྡིག་པ་རྣམས་བྱེད་དེ། དེ་ནི་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏོ། །གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་སུ་ལྷུང་། ། ཞེས་བསྟན་པ་དེའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་དུ་ཞེ་ན། དེའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་ཉིད་ངན་འགྲོ་རྣམས་སུ་ལྷུང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས ལ་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ།།ངན་འགྲོ་རྣམས་སུ་ལྷུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་ཉིད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ད་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་གིས་ཉེས་པར་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ། ང་ལའང་མྱ་ངན་མེ་ཡིས་གཏོར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཐོང་བའི་ ཆོས་ལ་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ།།བདག་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གྲགས་པའི་དཔལ་ནི་མེད་པར་བྱས། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། སྔར་བཤད་པའི་གྲགས་པ་ཉམས་པའི་སྡུག་བསྔལ་བསྟན་ཏོ། །ཡོན་ཏན་ལ་དགའ་བ་ནི་ཡོན་ ཏན་ལ་དགའ་བའོ།།འགལ་བར་གྱུར་པ་ནི་ཉམས་པར་བྱས་པའོ། །ཇི་ལྟར་གྲགས་པའི་དཔལ་ཉམས་པར་བྱས་ཤེ་ན། དེ་སྨྲས་པ། ངན་པར་སྨྲ་བའི་གཞིར་ཡང་གྱུར། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ངན་པར་སྨྲ་བའི་གཞིར་འགྲོ་བའི་རྒྱུའོ། །ཇི་ལྟར་ཡོན་ཏན་ལ་དགའ་བ་འགལ་ བར་གྱུར་ཅེ་ན།སྨྲས་པ། ཡིད་ཀྱང་བརྟན་དུ་མ་རུང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་བརྟན་པ་ཉམས་པའི་རྒྱུས་སོ། །དོན་ནི་ཅི་ཞིག་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གཉིག་ལ་མི་ཕན་པའི་ལས་བྱས་པས་དོན་ཅེ་ཞིག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའོ། །ཇི་ལྟར་འདི་ཉིད་ ང་ཡི་ཡིད་ལ་གནོད་གྱུར་པ།ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྨྲས་པ། སྡིག་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ངན་པར་སྤྱོད་པའོ། །ངན་པར་སྤྱོད་པ་འདི་ནི་ངས་མེད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ། འདི་མེད་པར་ཞེས་སྨོས་སོ། །ངན་པར་སྤྱོད་པ་འདི་ཇི་ལྟར་མེད་པར་གྱུར་ ཏེ།དེའི་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་མྱོང་བས་དེའི་འབྲས་བུ་མྱོང་བ་བསལ་བར་མི་ནུས་སོ།

爲了成就’我修苦行’這一偈頌而說。為此說’如死主口中’這一偈頌。‘我修苦行’，‘我生起傲慢’，為何如此呢？如是：‘如死主口中，如從他世取’，因此生起傲慢。‘你行如此苦行，也將遠離彼’，為何如此呢？如是：‘若我從此險處救出，你將墮入他處’而說。從險處救出，即從此根本險處救出。墮入他處，即墮入惡趣生處之險崖。 此等苦行之因為何？為顯示其因，說’你為何作惡行’這一偈頌。惡行者，因為是惡趣之因。惡行之相為何？答曰：極為難忍之惡行。如何？為成就此，故說’以此墮諸苦’。何眾生墮入？答曰：欲求安樂者，因為于現法中欲求安樂而造諸罪，此由’無知’而說。 ‘以此墮諸苦’所說之苦有幾種？為顯示彼等苦之種類，說’自身墮惡趣’這一偈頌。苦有二種：後世趣處之苦及現法所作之苦。‘墮入諸惡趣’即自身後世之苦。今現法中自作過失之苦為：‘我亦為憂火所散’，此為現法所作之苦。 自身現法之苦亦有二種：‘令名譽光輝消失’，此說前述名譽衰損之苦。喜樂功德即喜樂功德。違背即衰損。如何令名譽光輝衰損？答曰：‘亦成惡語基’，即成為惡語之因。如何違背喜樂功德？答曰：‘心亦不堪用’，即因心不堅固之故。‘能成何等義’即如是于兩世間造作無益之業能成何義。 如何’此即害我心’，為顯示此義，答曰：‘成為有罪者’，即此處惡行。此惡行我不能令無，故說’此無’。此惡行如何成無，因為隨後感受其果報，不能遣除其果報之感受。

།བརྟེན་དུ་མི་རུང་དོགས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ནི་གཅིག་པུ་ལུས་ཀྱང་ཉམ་ཆུང་ལ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་འདིའི་ཕྱེད་དང་པོས་བསྟན་ཏོ། །རྒྱུ་བཞིས་དོགས་ པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།གྲོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ཉིད་ཉམ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ལམ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིགས་པ་དང་བཅས་པའི་གནས་སུ་འཁྱམ་པའོ། །གང་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོ་བ་དང་། གང་འགྲོ་ཞིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང་། གང་ནས་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་དང་། གང་གནས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། སྐྱོན་བཞི་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། གང་དོགས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ཏོ། །གང་ལས་དོགས་པ་དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ། འགའ་ཞིག་འོངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་། འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་གཅན་གཟན་ཁྲོ་བོ་རྣམས་ལའོ། །དགོན་པ བགྲོད་དཀའ་འཇིགས་པ་འོང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་གྲོང་གི་གན་དུ་ཕྱིན་པའོ།།ཇི་ལྟར་གྲོང་གི་གན་དུ་ཕྱིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དགོན་པ་དང་ནགས་ཀྱི་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བར་སོང་ཞེས་བྱ་བ་འཇིགས་པ་མེད་པར་ཅི་བདེར་དེངས་ཤིག་པའོ། །སྡིག་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ སྤང་བར་འབད་པར་གྱིས།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྱོད་པའི་མེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མཛེའི་ནད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་མིང་དང་། གཟུགས་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསྟན་ཏེ། དེའི་ལས་དང་། སྡིག་པ་མཐོང་བའི་ ཆོས་ཉིད་ལ་དེ་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ།དེའི་ལས་ལུས་འཇིག་པ་ལ་ནི་མི་སྤྱོད་པས་སོ། །རྨའི་ཞིགས་བ་ནི་རྨ་ཞིགས་པའོ། །རྨའི་ཆུ་འཛག་པ་ནི་རྨ་ཞིགས་པའི་ཆུ་སེར་རོ། །དེས་གཤེར་བའི་ལུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྨ་ཞིགས་པའི་ཆུ་སེར་གྱིས་ལུས་གཤེར་ བར་གྱུར་པའོ།།སྔངས་ཤིང་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་འཇིགས་སུ་རུང་བས་སོ། །ངོ་མཚར་ཆེར་བཟུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་སུ་མི་རུང་བའི་གཟུགས་ཡོད་པས་སོ། །སྐྱ་བསེང་ནི་ཕྱོགས་གང་ན་མཛེ་དང་། ཤ་བཀྲའི་ནད་མེད་པའི་ཕྱོགས་དེ་ནའོ། །སྐྲ་ནི་རྡུལ་ གྱིས་གང་ཞིང་གཡེངས།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་གོས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཅིག་ཤོས་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ལས་གྱུར་པའོ། །ཡང་ན་སྔངས་ཤིང་ངོ་མཚར་དུ་བཟུང་སྟེ། དྲིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔངས་པས་ཚུལ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། མི་ཡིན་པར་ཡིད་མ་ཆེས་པས་ ངོ་མཚར་ཆེར་གཟུང་སྟེ།གནས་སྐབས་འདི་ལྟ་བུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དྲི་བའི་སྦྱོར་བའོ། །འབྲས་བུ་གཞན་ནི་སླད་ཀྱིས་མཆི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་འབྲས་བུ་སྟེ། བྱམས་ལ་སྙིང་རིང་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་ཡིན་ནོ། །བྱམས་ལ་སྙིང་རིང་བས་ནི་ འཇིག་རྟེན་གཉི་གར་མི་བཟད་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་བས་བྱམས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ། །ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར། གྲོགས་པོ་གསུམ་དུ་སྒྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་ཡིན་ནོ། །མཛའ་བོ་དག་ལ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་ ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བྱམས་ཕ་རྣམས་ལ་སྡང་བར་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་བཟུང་ན། ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གཉི་ག་ལ་ཕན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཛའ་བོ་རྣམས་ལ་སེམས་ཤིང་བྱམས་པས་གྲགས་བ་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚིགས་ བཅད་སྨོས་ཏེ།མཛའ་བོ་རྣམས་ལ་ལེགས་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕན་ཡོན་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་། ཚེ་འདིའི་ངང་། ཚེ་ཕྱི་མའི་འོ། །ཚེ་ཕྱི་མའི་མཐོ་རིས་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ན་ཕྱི་མའི་ཕན་ཡོན་ནོ།

爲了解釋’雖然懷疑不適合依靠’這句話，以’你雖獨自一人且柔弱’這個偈頌的前半部分來說明。由四種原因而產生懷疑：因為無伴侶，因為自身柔弱，因為不知道路，因為在有恐怖的地方遊蕩。與誰同行，誰去且具有力量，從何處去，去往何處，因為具有這四種過失而產生懷疑，對於有懷疑的就依靠。從有懷疑處開始，說’有某個來了’，‘某個’是指憤怒的野獸們。‘經過難行恐怖的曠野’是指往村莊方向去。怎麼知道是往村莊方向去呢？因為是曠野和森林的邊緣。‘安然前行’是指無有恐怖地隨意離去。‘也要努力斷除惡業’，為什麼呢？因為痛苦的果報是確定的。‘悔恨之火’和’麻風病’這兩者表示名和色身的痛苦，從其業和罪在現世中如此受苦開始，其業不行於身體毀壞。‘瘡口破裂’是指瘡口裂開。‘瘡水流出’是指瘡口裂開的漿液。被其浸濕的身體就是被瘡口裂開的漿液浸濕的身體。‘驚恐且驚奇’是因為其可怕。‘深感驚異’是因為有不可信為非人的形象。‘白凈處’是指在沒有麻風病和白癜風病的地方。‘頭髮塵土滿飄散’表示被偶然的污垢染污。另一個是從俱生而來。或者’驚恐且深感驚異而詢問’是因為驚恐而失去常態，不信為人而深感驚異，爲了了知這樣的情況。是詢問的運用。‘其他果報將隨後而至’是指往惡趣的果報，是’對慈愛心遠離’的偈頌。爲了顯示對慈愛心遠離在兩世中有難忍的果報，所以說’是故於慈愛’的偈頌。爲了令正確受持，以三種友伴的差別而令受持。爲了顯示對親友邪行的過患，說’若對慈父們生起嗔恨行為’的偈頌。爲了顯示對兩世有利益，說’對親友思維慈愛得名聲’的偈頌，爲了顯示對親友行善的功德，功德也有兩種：今生的和來世的。‘將獲得來世善趣’是指此處的來世功德。

།དང་པོ་ཚེ་འདིའི་ཕན་ཡོན་པ་ནི་ བདག་དང་།གཞན་གྱི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཡིད་དགའ་བ་ནི་བདག་གི་ཕན་ཡོན་ཏེ། འཆི་བའི་དུས་སུ་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པས། བདག་ཉིད་ཡིད་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་དང་འབྲེལ་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཐ་མལ་པ་དང་། མཛའ་བཤེས་དང་། དགྲའོ། །དེ་ལ་ཐ་མལ་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གྲགས་པ་འཐོབ་པ་དང་། ཡིད་བརྟན་པ་སྟེ། ཐ་མལ་པ་དག་ལས་མ་བཏང་བ་ནི། །ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ནོ། །རིམ་གྲོ་བྱེད་པའི་བདེ་བ་དང་། ངན་གྲོགས་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་མཛའ་ཤེས་ལས འཐོབ་པ་སྟེ།ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ནོ། །རིམ་གྲོ་བྱེད་ཅིང་བདེ་བ་འདོད་པ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པས་དན་གྲོགས་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་གྲོགས་པོ་དམན་པ་དག་ལས། རིམ་གྲོ་ཤས་ཆེར་འཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་ནོ། །དགྲ་རྣམས་ཀུན་གྱིས་མི་ཚུགས་པ་ནི་དགྲའི་ཕན་ ཡོན་ནོ་།།བྱམས་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལེགས་ནོངས་ཅི་བགྱིས་པའི། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་འདི་ནི་སྔར་བཤད་པའི་དོན་གྱི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱམས་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་དང་པོ་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི། ཡིད་ཀྱིས་མཁྱེན་ཅིང་རིག་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་ལས་ ཀྱིས་བསྟེན་ཅིག་པའོ།།སྐྱེ་བོ་དམ་པ་འདོད་པའི་ལམ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལུས་དང་། ངག་གི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ལམ་དེར་སོང་ན་འབྱོར་པ་རྗེས་སུ་འབྲང་། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ནོ། །ལེགས་ནོངས་ཅི་བགྱིས་པའི་མཐུ་རྣམས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནོངས་པ་བགྱིས་པའི་མཐུ་རྣམས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱམས་པ་རྣམས་ལ་སྡང་བར་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་བཟུང་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་དེར་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའོ། །ལེགས་པ་བགྱིས་པའི་མཐུ་རྣམས་གྲུབ་པ་ནི། །མཛའ་བོ་རྣམས་ལ་སེམས་ཤིང་བྱམས་པས་གྲགས་པ་འཐོབ། ། ཅེས་བྱ་བ་དེས་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏོ། །སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས་མཛད་པའི་སྐྱེས་པའི་རབས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས་སྤྲེའུ་ཆེན་པོའི་སྐྱེས་པའི་རབས་སོ།། །།གང་ན་མི་དང་བྲལ་ཞིང་རྒྱུན་ལུགས་མེད་པའི་འབྲོག་དགོན་པའི་ཕྱོགས་ནི་མིའི་རྒྱུན་ལུགས་མེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར སྒྲ་མེད་པ་དེ་ནི་སྒྲ་མི་གྲག་པ་སྟེ།མིའི་རྒྱུན་ལུགས་མེད་པའང་ཡིན་པས་མིའི་རྒྱུན་ལུགས་མེད་ཅིང་སྒྲ་མི་གྲག་པའོ། །རྩཝ་སྟུག་པོའི་ནང་དུ་ཤིང་གི་རྩ་བ་ལྡམ་ལྡུམ་ནུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཤིང་གི་རྩ་བ་དང་། ལྡུམ་བུ་མང་པོ་རྩ་སྟུག་པོའི་ནང་དུ་ནུབ་པའོ། །གང་དུ་དེ་མེད་པ་ནི་ཤིང་གི་རྩ་བ་དང་། ལྡུམ་ བུ་ནུབ་པ་དེ་ནའོ།།འགྲོན་པོ་རྣམས་དང་། ཤིང་རྟ་དང་། བཞོན་པ་ནི་འགྲོན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་དང་བཞོན་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་རྐང་པ་ནི་འགྲོན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཤིང་རྟ་དང་བཞོན་པའི་རྐང་པ་སྟེ་དེས་སོ། །སྲོལ་གྱི་མཚམས་བཏོད་པ་ནི་སྲོལ་བཏོད་པ་སྟེ། ལམ་སྲོལ་བཏོད་པ་ནི་ ལམ་གྱི་སྲོལ་བཏོད་པའོ།།མ་བཏོད་པའི་ལམ་གྱི་སྲོལ་གང་ཡིན་པའི་ས་ཕྱོགས་ནི་ས་ཕྱོགས་དེ་སྟེ། ས་གཞིའི་ཕྱོགས་དེ་ལམ་གྱི་སྲོལ་མ་བཏོད་པ་དེ་ནའོ། །འབབ་ཆུ་འབབ་པ་དང་། གྲོག་མཁར་དང་། གད་ས་རྣམས་ནི་འབབ་ཆུ་དང་། གྲོག་མཁར་དང་། གད་པ་དག་གོ། །དེ་དག་ གི་ས་ཕྱོགས་ནི་མི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པའི་དགོན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ནི་འབབ་ཆུ་འབབ་པ་དང་།གྲོག་མཁར་དང་། གད་པ་དག་གིས་ས་ཕྱོགས་མི་བདེ་བ་ཡོད་པ་དེ་ནའོ། །ལུས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་བཅས་པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རི་དགས་གཟུགས་ ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་རི་དགས་ཤར་བྷར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

首先關於現世利益有兩種，即自利和他利。于現世法生歡喜心是自利，因為臨終時無所執著，自身將生歡喜。 與他人相關的利益有三種：即與普通人、親友和敵人相關。其中關於普通人的利益而言，能獲得名聲和信任，這是從普通人處獲得的意業功德。從親友處獲得供養的快樂和結善緣的功德，這是身業的功德。通過供養並顯示希求安樂等方式與下等朋友結善緣的功德，是從卑微朋友處獲得更多供養的利益。不為諸敵所勝是敵人方面的利益。 ‘于慈愛方面所作善惡’等偈頌，是總結前述內容。‘慈愛方面’這半偈說明應以意識知曉，即應以意業修習。‘善士所欲之道路’是指身語的修行。‘行此道則福隨之’是指身語意的功德。關於’所作善惡之力成就’，‘所作惡之力成就’是指前述偈頌中所說對慈愛者生嗔恨的過患。‘所作善之力成就’是指’于諸友人思維慈愛而得名聲’所說的功德。 這是阿阇黎勝者所造《本生廣釋》中的大猿本生。 遠離人跡且無人煙的荒野之處即是無人煙之地。因為無聲故稱為寂靜，也因為無人煙，所以是無人煙且寂靜之處。在茂密的草叢中，樹根和藤蔓沉沒其中的地方，即是樹根和眾多藤蔓沉沒在茂密草叢中之處。無此等處即是無樹根和藤蔓沉沒之處。 旅人們的車乘和坐騎即是旅人們的車乘坐騎。它們的足跡即是旅人們的車乘坐騎的足跡。開闢道路即是開創道路，開闢道路即是開創道路。未開闢道路的地方即是那片未開闢道路的土地。 瀑布、蟻穴和斷崖等即是瀑布、蟻穴和斷崖。其地勢即是有瀑布、蟻穴和斷崖等使地勢不平的荒野之處。‘轉生為有身者’意為轉生為具身者。‘具獸形者’即是指前述轉生為夏爾巴（野獸）。

།རི་དགས་གཅིག་པུར་གྱུར་པ་མ་ཟད་དེ། དེ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྔར་བསྟན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། དཀའ་ཐུབ་ཅན་བཞིན་སྲོག་ཆགས་ རྣམས་ལ་བརྩེ།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཡུལ་དེ་ལ་དབང་བའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགོན་པའི་ཕྱོགས་གང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་པའི་འོ་། །རྟ་དང་། གླང་པོ་ཆེ་དང་། ཤིང་རྟ་དང་། རྐང་ཐང་གི་ཚོགས་རྒྱང་རིང་པོར་ལུས་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ཐག་རིང་དུ་བོར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཕྱུང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རལ་ནས་བླངས་པའོ་། །གང་གིས་མདའ་མདེའུ་རྣོན་པོ་ཅན་དེ་ཕྱུང་བ་ནི་མདའ་མདེའུ་རྣོན་པོ་ཅན་ཕྱུང་བའོ། །གྱ་ཚོམ་དུ་རྒོལ་བ་སྤང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གྱ་ཚོམ་དུ་རྒོལ་བ་སྤངས་པ་སྟེ། རྒོལ་ བ་སྤངས་པ་ནི་བདག་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།རྒོལ་བ་སྤངས་པའོ། །ལམ་ཀ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བ་ན་ཡོད་པའོ། །ཐོག་ནས་ལྷུང་བ་ནི་བསྐྱུར་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྟ་ལས་ལྷུང་ཞེ་ན། དེ་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ་། མ་མཐོང་བ་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མིག་ནི་རི་དགས་དེ་ལ་ ཡེངས།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ཕྱེད་དང་པོས་བསྟན་ཏོ། །ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་རྟ་ལ་ཆགས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ལྷུང་ཞེ་ན། དེའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་འོག་མའོ། །སླར་བལྟས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གདོང་ཕྱིར་བསྒྱུར་ཏེ་བལྟས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ངལ་ བསོ་བའི་ཆེད་དུ་རྟ་ལས་བབས་ཞེས་བརྟགས་པ་སྟེ།འདིར་ཡང་བབས་པ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར། འདི་ན་གབ་ཏུ་རུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྐང་སྨོས་ཏེ་། འདི་ན་རྩ་སྟུག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིས་ནི་གཞན་གྱི་དགོས་པས་བབས་ སོ།།ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དགོས་པ་ཡང་མེད་དེ། མ་མཐོང་བས་སོ། །དེ་ལྟར་ངེས་པར་བྱས་ནས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ཉིད་རྒྱལ་མཚན་བཟང་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་བཅད་བཞིས་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ཕྲད་པའི་དབང་དུ་ བྱས་པ་སྟེ།དེ་ནས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུས་དབྱེ་བས་གསུམ་དུ་སྦྱར་ཏེ། བཟོད་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་བྲལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ ནས།དེ་ཉིད་རྒྱལ་མཚན་བཟང་པོའི་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་འདི་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་བཞིན་བསྐྱལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། གཡོག་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་གཟུང་ངོ་། །མཛེས་པའི་གདུགས་ཀྱིས་བསྐྱབས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཡག་རྔའི་བསིལ་ཡབ་གཡོབ་ པས་མཛེས་པར་བྱས།ཞེས་བྱ་བས་ནི། སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་ཚོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་བྲལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །སྐྱེ་བོ་མང་པོས་བཀུར་བའི་ལྷ་ཡི་དབང་པོ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་བྲལ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།།དེ་རིང་ཁོ་ནར་གཡང་ས་ཆེན་པོར་ལྷུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཕྲད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཡན་ལག་གྲུགས་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཡན་ལག་གྲུགས་པ་དེ་མེད་ཀྱང་བརྒྱལ་བར་གྱུར་པའམ། དེ་མེད་ཀྱང་ མྱ་ངན་བྱེད་པ་སྟེ།དེ་བས་ན་གཡང་ས་འདི་ལས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཐར་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དེ་མྱ་ངན་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་མ་མྱོང་རབ་ཏུ་གཞོན་ཤ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ།

不僅僅是成為一隻孤獨的鹿，爲了明確這一點，如前所說不傷害眾生，怎樣不傷害呢？‘如同苦行者憐憫眾生’，其他的如前所述。所謂’統治該地的國王’，是指菩薩所居住的那片荒野地區。‘遠遠地留下馬、象、車乘和步行的隊伍’，意思是將象等遠遠地拋在後面。‘拔出’是指從箭囊中取出。由他拔出鋒利的箭，就是拔出鋒利的箭。所謂’避免輕率冒進’，就是避免冒進，避免冒進是因為不顧及自身。‘在路上’是指在附近。從上面掉落是指跌落。為什麼從馬上掉落呢？是因為沒有看見，爲了說明沒有看見的原因，用’眼睛專注于那隻鹿’這半偈頌來說明。雖然非常穩固地騎在馬上，為什麼還會掉落呢？爲了說明其原因，下半偈頌來說明。‘回頭看’的意思是轉過臉來觀看。推測是爲了休息而從馬上下來，這裡也推測下馬的原因，所以說’這裡可以藏身’等詩句。‘這裡草叢茂密’等說明並非因其他需要而下馬，因為沒有看見。如此確定後生起了悲心。‘那位善勝幢’等四個偈頌是從失去圓滿和遭遇痛苦的角度來說的，其中兩個偈頌是從失去圓滿的角度來說的。圓滿也可以根據福德果報分為三種：從失去忍辱所生福德資糧果報的角度來說，就是’那位善勝幢’這個偈頌。‘隨從護衛’等說明是眷屬圓滿。‘美麗的傘蓋遮護’和’搖動牦牛尾製成的拂塵而顯莊嚴’是從失去佈施所生福德資糧果報的角度來說的。‘如同天主為眾人所敬仰’這半偈頌是從失去持戒所生福德資糧果報的角度來說的。‘今日竟墮入大深淵’是從遭遇痛苦的角度來說的。所謂’肢體受傷’，即使沒有受傷也會昏厥，即使沒有昏厥也會悲傷，因此無法自己從這深淵中脫身。對於表達他在悲傷，如果問為什麼他會悲傷，爲了說明這一點，就說出了’未曾經歷痛苦、極為年輕嬌嫩’這個偈頌。

། མ་རབས་རྣམས་ལ་རྨ་རྙིང་སོས་འདྲ་བར། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྲོག་གི་ལྷག་མ་ཙམ་ཞིག་ལུས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འཆི་བ་ཉིད་དེ། གཡང་ས་ཟབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་རྗེས་སེམས་དྲངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་བ་དང་བྲལ་བ དང་།སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུས་སྙིང་རྗེ་བའོ། །དེ་ནི་འཐབ་བེར་ནི་རྡུལ་གྱིས་གཡོགས་ཐོད་བཅིངས་པ་ནི་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། ལུས་ལ་གྱོན་པའི་གོས་དག་འགྱུར་བར་སྟོན་ཏོ། །གཡངས་ནས་ལྷུང་སྟེ་སྣད་པའི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་ནི་སེམས་ལ་ཁྱབ་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལུས་ཀྱི་སྡུག་ བསྔལ་དེས་བྱས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལོ།།འདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་གྱུར་པས་འགྲོ་བའི་སྐབས་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འགྲོ་བ་ནི་འགྱུར་ལྡོག་ཉེ་བར་བྱེད་པའོ། །དེའི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པས་དེའི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། རྒྱལ་པོ་དེའི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་སྡུག་ བསྔལ་ཐུན་མོང་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི།དེའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུས་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་པའོ། །ཡ་རབས་ཀྱི་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བོ་དགེ་བའི་རང་བཞིན་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྣད་པར་མ་གྱུར་ཏམ། །ཞེས་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ཡ་རབས་ཚུལ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།།སྐྱེ་བོ་དགེ་བའི་རང་བཞིན་སྟོན་བྱེད་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་སྣད་པར་མ་གྱུར་ཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་སོ། །འདི་ནི་སྐྱེ་བོ་དགེ་བའི་རང་བཞིན་ཏེ། གཞན་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་བརྩེ་བ་ཡིན་ཏེ། སྣད་པར་མ་གྱུར་ཏམ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི།ལུས་སྣད་པར་མ་གྱུར་ཏམ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ལུས་ལ་ཆག་གྲུགས་བྱུང་བར་མ་གྱུར་ཏམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་རྣམས་ཆག་པར་མ་གྱུར་ཏམ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཁྱོད་ཀྱི་ནད་རྣམས་རྒྱས་པར་མ་གྱུར་ཏམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་གཉི་ ག་ལ་གནོང་པར་མ་གྱུར་ཏམ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ།།དབུགས་འབྱིན་འགྱུར་བ་འཇམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། །མིའི་རྒྱལ་པོ་བདག་ནི་གཞན་མ་ལགས། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ། །ཡིད་ཆེས་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རི་དགས་ མིའི་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཐོས་ཤིང་མི་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་དང་།བདག་ཉིད་ཀྱིས་གནོད་པ་བྱས་པས་སོ། །དེས་ནི་ཡིད་མི་ཆེས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་གཉིས་པ་དེ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཀྱི་ཕྱེད་ཕྱེད་ཀྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཅིག་ལ་གཅིག་ཕན་པ་བྱེད་ པར་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་འཇམ་པ་ནི་གཉེན་དུ་འབྲེལ་པ་ལྟ་བུའི་ཚིག་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའོ།།ཡང་ན། ཞེ་སར་བཅས་ཤིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་འཇམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། གཡང་སར་ལྷུང་བས་མི་དགེས་མ་མཛད་ཅིག་།ཅེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་ཏེ། ཕན་ པ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་འཇམ་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།བདག་ལ་ཐུགས་ཆེས་རུང་བར་དགོངས་ནས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེ་སར་བཅས་པ་ཉིད་དོ། །བདག་ནི་མཆི་ཡིས་མྱུར་དུ་བཀའ་སྩོལ་ཅིག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྟེ་འཇམ་པའོ། །ངོ་མཚར་ཆེ་བ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྨྲས་པའི་ མཚན་ཉིད་དག་གིས་སོ།།ཡ་མཚན་དུ་གྱུར་ཅིང་སེམས་མགུ་ཞེས་བྱ་པ་ལ། དེའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགྲ་ལ་བརྒལ་བར་ནུས་བཞིན་དུ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ཕྱེད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །བདག་ལ་ཇི་ལྟར་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། བདག་གིས་གནོད་པ་བྱས་ པའང་ཤེས།།ཞེས་བྱ་བ་ཕྱེད་འོག་མ་ཡིན་ནོ།

通過’對於下等人來說就像舊傷口癒合一樣’這句話表明生起了痛苦。‘僅剩餘一口氣在身’這句話是指必定會死亡，因為深淵很深。‘慈悲心所牽引’是指遠離圓滿和因痛苦而生起憐憫。‘他的戰衣被塵土覆蓋頭飾破損’這句話表明身上所穿的衣服改變了。 ‘從深淵墜落而感受痛苦遍及心中’這句話是指因身體痛苦而產生的心理痛苦。‘停留’是指因為這種情況而無法行走的意思。‘行走’是指發生變化。因為是他的痛苦所以說是他的痛苦，意思是說是那個國王的痛苦。他的痛苦成為共同的是指因他的痛苦而成為共同的。 爲了成就如同上等人那樣展現善良本性之人的言語，說出了’大王難道沒有受傷嗎’這個偈頌。其中’如同上等人’就是以’大王’這個詞來表達。‘展現善良本性之人’是以’難道沒有受傷嗎’等詞來表達。這就是善良本性之人，即天性憐憫他人痛苦，‘難道沒有受傷嗎’是指身體是否受傷的意思。 ‘身體難道沒有摔傷嗎’是指肢體是否折斷的意思。‘您的病痛難道沒有加重嗎’是指對這兩者是否感到後悔的意思。基於安慰說出了’人王我並非他人’這個偈頌。不被信任有兩種情況：聽到野獸說人話而知道不是人，以及自己造成傷害。這表明沒有第二種不被信任的原因。 用兩個偈頌的前後半句依次表明互相幫助的特徵，溫和是指如親屬般關係的言語特徵。或者，‘帶著恭敬且悅意’是基於溫和而說的，說出了’因墜入深淵請勿不悅’的偈頌，表明幫助的特徵就是溫和。 ‘請思考可以信任我’是恭敬。‘我來了請快下令’是悅意即溫和。‘因為這個大奇蹟’是指通過所說的特徵。對於’感到稀奇而心滿意’，爲了說明其原因，用’雖能戰勝敵人’這半偈頌來說明。‘對我怎麼生起慈悲’，爲了成就這個，下半偈頌是’雖知我造成傷害’。

།ཚིགས་བཅད་འདི་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཨེ་མའོ་འཇམ་ཞིང་རྣོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་འདི་སྨོས་ཏེ། སྔར་བཤད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྔར་བཤད་པའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ཕྱེད་དང་པོ་ནི་འདིའི་དང་པོ་ཕྱེད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་གཉིས་པ་ནི་གཉིས་པའི་འོ། །འཇམ་ཞིང་རྣོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇམ་པའི་ལས་ནི་སྙིང་རྗེས་སྒྲུབ་པའོ། །རྣོ་བའི་ལས་ནི། དགྲ་ལ་བརྒལ་བར་ནུས་བཞིན་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདག་ལ་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རམ། བདག་གི་སྙིང་ལ་ཕྱི་ནས་འགྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་ནི ཕྱུགས་སམ་རི་དགས་ཡིན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་པ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པས་སོ། །རི་དགས་གཟུགས་ཅན་འདི་ནི་གཞན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་ལ་བརྒལ་བར་ནུས་བཞིན་དུ་སྙིང་རྗེས་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ནི་དགྲ་ལ་བརྒལ་བར་ནུས་བཞིན་དུ་བདག་ལ་སྙིང་རྗེ་སྒྲུབ་པས་སོ། །འཐབ་བེར་སྟུག་པོ་བགོས་ པས་ན།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་འདི་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྣད་པར་མ་གྱུར་ཏམ། །ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ལན་ཡིན་ནོ། །གཡང་ས་ནས་ནི་ལྷུང་བ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྷག་པར་མི་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྡུག་བསྔལ་གཞན་དག་ནི་བཟོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཡང་ས་ ནས་ནི་ལྷུང་བ་ཡིས།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ། །ཁྱོད་དེ་ལྟར་དགེ་བར་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒལ་བར་ནུས་ཀྱང་། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དགེ་བར་སེམས་པའོ། །ཉེས་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རི་དགས་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བའི་ ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ།།གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་ནོ། །དེའི་དྲུང་དུ་འོངས་ཏེ་བྱ་བ་ནི་ཐད་དུ་ལྷགས་པའོ། །དེ་བས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་ལྟར་དགེ་བའི་བློ་དང་། བསམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དགྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ གྲུབ་པའོ།།དང་བ་ནི་དེའི་ཚེ་བདག་གིས་ཕྱུང་བར་རོ། །དགྱེས་པ་དང་། དང་བ་དག་ནི། དགྱེས་པ་དང་དང་བ་དག་གོ། །དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཞལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ནི། དགྱེས་བཞིན་དང་བའི་ཞལ་གྱིས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའོ། །ཡང་ན་དགྱེས་ཤིང་དགའ་བས་ཞལ་མངོན་ དུ་ཕྱོགས་པ་ནི།དགྱེས་ཤིང་དགའ་བས་ཞལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའོ། །བདག་གི་སྲོག་ཀྱང་རི་དགས་ཁྱོད་དབང་ན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་ནི་གང་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དེའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནགས་ཚལ་རྔོན་པས་གང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་ཏུ་གནས་པ་དེའི་ཉེས་ དམིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉེས་དམིགས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུས་དང་སེམས་ཀྱིའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་ནི་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ནགས་ཚལ་དེ་དག་རྔོན་པས་གང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཀྱི་ཉེས་ དམིགས་ནི་གྲང་བ་དང་།ཚ་བ་དང་། ཆར་འབབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། ཆར་སྨོས་པས་ནི་དུས་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་སོ། །སྩོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གཟུང་ ངོ་།།བདག་གིས་ཁྱོད་བོར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་གདགས་པར་བྱས་པས་སོ། ། ཁྱིམ་གྱི་གནས་ཡིན་པས་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་སྟེ་། ཁྱིམ་དེས་མི་གནས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་གནས་ཤེ་ན། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་མི་རྣམས་བདེ་བའང་གཞན་ལ་གསལ། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞན་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་སྟེ། །རི་དྭགས་རིགས་དང་མཐུན་པའི་བདེ་བའང་གཞན། །ཞེས་བྱ་བའོ།

爲了成立這個偈頌，說出這個’啊呀！柔和而銳利’的偈頌。前面所說的是應當成立的，前面所說偈頌的前半部分是由此處第一半來成立。其第二部分是由第二部分來成立。 ‘柔和而銳利’是指柔和的事業是由悲心成就的。銳利的事業是’雖能戰勝敵人’，因為自己完全具足的緣故，或者因為自己內心後悔的緣故。自己是牲畜或野獸，為什麼呢？因為對無過失者造作損害。 ‘此野獸之形相是他’是指雖能戰勝敵人而以悲心成就，因為雖能戰勝敵人而對我生起悲心的緣故。‘身著厚重戰袍’這個偈頌是對’大王豈不生氣’的回答。‘從懸崖墜落’是指’這不更大’的意思。 爲了顯示其他痛苦是可忍受的，所以說出’從懸崖墜落’這個偈頌。‘你如此善意思維’是指雖能戰勝，因具悲心而善意思維。爲了顯示過失的因緣，說出’因色塵如野獸’這個偈頌。 ‘因色塵’是指以色本身為緣。‘來到其前’是指直接前往。因此本性如此善良的心意和殊勝的意樂。‘歡喜’是指所愿成就。‘凈信’是指當時我所生起的。 ‘歡喜’和’凈信’二者即是歡喜與凈信。以這二者面向前方即是以歡喜凈信之面向前。或者以歡喜喜悅之面向前即是以歡喜喜悅之面向前。 ‘我的生命若歸野獸你所有’這個偈頌是爲了顯示前往何處的功德。‘林中遍滿獵人’是爲了顯示住於此處的過患。 過患也有兩種：身體的和心理的。其中心理過患是具有恐懼，為什麼具有恐懼呢？因為那些森林中遍滿獵人。身體過患是具有寒、熱、降雨的痛苦，說寒、熱、雨是指由時節所生的過患。說’等’字是指飢渴，是攝受俱生的痛苦。 ‘我捨棄你’是指作了饒益。因為是家的住處故為住家，不住于那個家。為什麼不住呢？爲了顯示這點，說’是故人之樂亦異於他’，‘他’是指異類，即與野獸種類相應的快樂也是他。

།དུད་འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེ་བྱ་བ་བསྟན་པ་སྟེ། དུད་འགྲོའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དུད་འགྲོའི་ཉི་ཚེ་ལ་སྙིང་རྗེ་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་ལ་སྙིང་རྗེ་བྱ་བར བསྟན་པའི་ཕྱིར།བདེ་ལ་གནས་དང་སྡུག་བསྔལ་འབྲལ་འདོད་པ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་བཞི་སྨོས་སོ། །བདེ་བའི་གནས་ཡིན་པས་བདེ་ལ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་བདེ་བ་ལ་གནས་པའོ། །མེད་པར་བྱ་བའི་བློ་ནི་འབྲལ་བར་འདོད་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ དང་འབྲལ་བར་འདོད་པ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་གང་ལ་བདག་ཉིད་གནས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲལ་བར་འདོད་པ་དེ་ལ་བློ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲལ་བར་འདོད་པ་ཕྱིས་བཤད་ཅིང་སྔར་མ་བསྟན། སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་སྔར་བསྟན་ནས་ཕྱིས་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ཚུལ་ངེས་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ནི་དང་བོ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་དུས་སུ་ནི་བདེ་བ་ཐོག་མར་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི འོག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་ཡིན་པས་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔར་བསྟན་ཏེ།སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འོག་ཏུ་བསྟན་ཏོ། །ཚིགས་བཅད་འདིའི་དང་པོ་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱེད་འོག་མས་ནི་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ལ་གནས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གྲགས་པ་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ། །གཞན་ངག་མི་འདོད་པར་བྱེད་པའི་ཉེས་དམིགས་དང་། དེ་སྤང་བར་བསྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཚིགས་བཅད་འདི་གཉིས་ཀྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ཉེས་དམིགས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གྲགས་ པ་མེད་པ་དང་།སྐྱེ་བོ་དམ་པས་སྨད་པ་སྟེ། འདི་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་སྡིག་ལས་འབྱུང་བར་ཞེས་བྱ་བས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་ཏེ། སྡིག་པ་དེའི་རྒྱུས་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་། །དགྲ་བོའི་ཕྱོགས་བཞིན་སྡིག་པ་སྤང་བར་མཛོད་།། ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྤང་བར་བསྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དགྲ་དང་འགྲོགས་པའོ། །དགྲ་དག་ལས་གྲུབ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གསད་པ་དང་། གཞོམ་པར་བྱ་བའོ། །གཞོམ་པ་ནི་གནོད་པའི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཡིན་ནོ། །གྲོགས་པོ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྒྲུབ་པ་དང་། གཞག་བའོ། །དེ་ལས་སྡིག་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་བར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་དགྲ་ཆེན་པོ་ལས་ཐར་ཅིང་དེ་སྤང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་ནད་བཞིན་ཡལ་བར་དོར་མི་རིགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོགས་པོ་ངན་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྡིག་པ་བྱེད་དུ་མི་གཞུག་སྟེ། དེ་གང ཡིན་ཞེ་ན།གཞག་པར་བྱའོ། །ཡལ་བར་མི་དོར་བ་ནི་དེའི་གནས་ལ་གཞག་པའི་དོན་ཏོ། །འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། གསད་པར་མ་ནུས་ཀྱང་གཞོམ་པར་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གྲོགས་པོ་ལ་གཞག་པར་བྱ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་སྔར་བསྟན་པའི་བདེ་ བ་ལ་གནས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་འབྲལ་བར་འདོད་པ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པ་མེད་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ། དེ་བས་བདག་ཉིད་མི་འདོད་གང་ཡིན་པ། །དེ་དག་གཞན་ལའང་བགྱི་བར་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དོན་ལ་འཇུག་པར་ འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་བདག་ཉིད་མི་འདོད་གང་ཡིན་པ། །དེ་དག་གཞན་ལའང་བགྱི་བར་མི་རིགས་སོ།

這是講述對畜生應當生起慈悲心的教法。所謂’畜生的自性’，是說對畜生這一特定類別應當生起慈悲心。爲了說明對一切眾生都應當生起慈悲心，所以說出了’安住于快樂並希求離苦’這四句偈頌。 因為是安樂的住處所以稱為安住于快樂，也就是說不具有痛苦就是安住于快樂。想要消除的心就是希求離開，也就是說希求離苦即是想要消除痛苦的意思。 因此，對於自己所安住的和希求離苦的，由於心意相同的緣故。為什麼希求離苦后說而不先說呢？應當先說正確認知消除痛苦，然後再說正確認知安住于快樂才對啊？ 這並非是按照確定的次序來說的，這樣說是因為在最初追求的時候，首先追求的是快樂，之後才是無苦，所以先說’安住于快樂’，后說’離苦’。這個偈頌的前半部分是爲了正確顯示，後半部分是爲了引導正確認知。 爲了說明所謂’安住于快樂’，所以說出了’無有名聲’等偈頌。基於不願他人言說的過患以及斷除它的修行，這兩個偈頌按照順序配合運用。過患也有兩種：無有名聲和被善士呵責，這是現世的過患。‘苦從罪業生’說明了後世的過患，因為以此罪業為因會產生惡趣的痛苦。 ‘如同對待敵人般斷除罪業’是關於斷除它的修行。這也如同與敵人相處。對敵人的對待也有兩種：殺害和降伏。降伏包含在損害之中。對朋友也有兩種：修習和安置。 對此，如何對待罪業呢？回答說：如同從大敵中解脫並斷除的意思。‘不應如病般隨意拋棄’是對不善友的修習，也就是不讓其造罪，這是什麼呢？就是安置。不隨意拋棄就是安置於其處所的意思。 這是在說明：即使不能殺害也要降伏，如同聖者們對待朋友般安置的意思。對於前面所說的安住于快樂和希求離苦，‘一切眾生都無有差別’，對此應當修習。 ‘因此自己不願意的事情，對他人做也不應理’，由此而趨入義理。‘因此自己不願意的事情，對他人做也不應理。’

།ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། དེ་མི་འདོད་པ་ནི་ཅི། ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ལ་བརྟེན་ནས་དཔལ་གྱི་གནས་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་ཏེ། དཔལ་གྱི་གནས་སུ་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྦྱིན་པས་ནི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དག་གི་དབུལ་བ་བསལ་བས་བདག་ལ་ཡང་དབུལ་བའི་གཉེན་པོ་ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་བདག་ཉིད་འདོད་པ་གཞན ལ་སྤྱད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །འཇིག་རྟེན་བསྔགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་བྱས་ནས་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དག་དགའ་ བར་འགྱུར་ཏེ།གཡོག་འཁོར་མང་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །རྒྱལ་སྲིད་འཐོབ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རིགས་ལ་སོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་བ་ལ་ནི་རྒྱལ་སྲིད་ ཅེས་བརྗོད་དེ།རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ་པ་དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུའོ། །གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །བསོད་ནམས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ནི་བསོད་ནམས་ཏེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ བའི་ཕྱིར།གསུམ་པོ་འདི་ཐོབ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་མང་པོའི་ཚིག་ཏུ་བསྟན་ཏེ། རྒྱལ་སྲིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་འཕེལ་བར་མཛོད་ཅིག་པའོ། །གྲོགས་པོ་རབ་ལ་གང་བྱས་པ་ནི། དེས་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ། སྤང་བའི་ཡང་མི་རིགས་པའོ། །གནོད་པ་ཆུང་དུ་བྱེད་པ་ ཡིན་ན་ཡང་གྲོགས་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱའི་གཞོམ་པར་ནི་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འདིར་ཡང་ཕན་འདོགས་ཕྱོགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕན་འདོགས་པའི་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཕན་འདོགས་ཕྱོགས་སོ། །གྲོགས་པོའི་ཕྱོགས་ནི་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། གྲོགས་ པོའི་དོན་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དོན་མ་ནུས་ཀྱང་གཞག་པར་བྱ་བ་ནི་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གྲོགས་པོ་དམན་པ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་རོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམ་པ་གསུམ་བྱ་བ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དུས་སུ་རིམ་གྲོ་བྱས་པའི་སྦྱིན་པ་རྒྱ་ཆེན་དང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་ སྨོས་སོ།།དུས་སུ་རིམ་གྲོ་བྱས་པའི་སྦྱིན་པ་རྒྱ་ཆེན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་དེ་ནི་སྦྱིན་པའོ། །རྒྱུ་འདི་གསུམ་གྱིས་ཏེ། དུས་སུ་སྦྱིན་པ་དང་། རིམ་གྲོ་བྱས་ཏེ། སྦྱིན་པ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྦྱིན་པ་བསྟན་ཏོ། །དུས་སུ་སྦྱིན་པས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དུས་སུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། རིམ་གྲོ་བྱས་བ་སྦྱིན་པས་ནི་གུས་བའི་སྦྱིན་པ་འཐོབ་བོ། །རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱིན་པས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བོ་དམ་པ་དང་འབྲེལ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་དགེ་བ་དང་མཐུན་པའོ། །སྐྱེ་བོ་དགེ་བ་དང་མཐུན་པའི་བརྟན་པ་ནི་དུས་རྟག་ཏུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་། སྐྱོན་མེད་པ ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་དང་འདྲ་བར་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་བློས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕན་པའི་བློ་ནི་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པ་དེས་སོ། །འདིས་ནི་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། བློ་ཞེས་སྨོས་བས་ནི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །སྒྲུབ་པ་སྨོས་ བས་ནི་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།

對於這個說法，為什麼不願意？應當如何修行呢？爲了說明這個，所以說’依靠什麼而成為吉祥之處’這個偈頌。‘成為吉祥之處’這句話是說明佈施的果報，因為通過佈施能獲得大受用的果報，由於消除他人的貧窮，自己也能獲得對治貧窮的受用，因此是自己所欲求的施予他人。 ‘依靠什麼’是指依靠佈施。‘世間稱讚’這句話是說明安忍波羅蜜多的果報，因為對世間人行安忍后，眾多人會歡喜，也會有眾多眷屬。‘依靠什麼’是指依靠安忍。 ‘獲得王位’這句話是說明持戒的果報，因為種姓等圓滿殊勝的就稱為王位，獲得王位也是持戒的果報。‘依靠什麼’是指依靠持戒。 ‘福德’是指佈施、安忍、持戒等是福德，爲了攝受福德資糧，這三者是應當獲得的。因此用複數詞表示，愿增長獲得王位的福德資糧。 對最好的朋友所做的，那是結合的，也不應該捨棄。即使是做小的利益，也應該像對待朋友那樣去做，而不應該破壞，這就是其義。 在此’利益之方’是指，具有利益方式的就是利益之方。朋友之方就是利益之方，將顯示為朋友的意義。 即使不能成辦利益也應當安置，就像對待低劣朋友那樣去做。 關於三種福德資糧的所作，以此為主而說’適時恭敬作廣大布施’這個偈頌。 關於’適時恭敬作廣大布施’，凡是極為佈施的就是佈施。由這三種因：適時佈施、恭敬佈施、廣大布施來說明。通過適時佈施能適時獲得受用。通過恭敬佈施能獲得恭敬佈施。通過廣大布施能獲得廣大受用。 與善士相應是與善人相順。與善人相順的堅固是指任何時候都不會衰退的意思，因為具有無過失等功德。 ‘以與自己相同利益他人的心’中，利益心是指以成辦利益。這說明了意樂和加行圓滿，說’心’是意樂圓滿，說’成辦’是加行圓滿。

།སྩོགས་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་འདི་གསུམ་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གྲོགས་དང་བདེ་བ་བསྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་དང་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཕན་ཡོན་བསྟན་ཏེ། མཐོང་བའི་ཆོས་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་ཇི་ ལྟར་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ།།སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས་མཛད་པའི་སྐྱེས་པའི་རབས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས་རི་དགས་ཤ་ར་བྷའི་སྐྱེས་པའི་རབས་སོ།། །།དེ་མི་བཟོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་གྱི། བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ ན་མི་བཟོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གང་ན་ཤིང་སཱ་ལ་ལ་སོགས་བ་མང་པོ་ཡོད་པའི་དགོན་པའི་ཕྱོགས་དེ་ནི་ཤིང་སཱ་ལ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་དགོན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ་དེ་ནའོ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཤིང་ལྗོན་པའི་ལྡུམ་བུའི་འཁྲི་ཤིང་གིས་དཀྲིས་པ་གང་ན་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཤིང་ལྗོན་པའི་ལྡུམ་བུ་མང་པོའི་ འཁྲི་ཤིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དཀྲིས་པའོ།།གསེར་བཙོ་མའི་ཁ་དོག་གསལ་བ་འདྲ་བའི་སྤུ་རབ་ཏུ་འཇམ་པ་གང་ཡིན་པ་ནི། གསེར་བཙོ་མའི་ཁ་དོག་གསལ་བ་འདྲ་བ་སྤུ་རབ་ཏུ་འཇམ་པའོ། །ལུས་ཀྱི་མདོག་རིན་པོ་ཆེ་ཨནྡ་རྙིལ་དང་། མརྒད་དང་། བཻ་ཌཱུརྱའི་ཁ་དོག་འདྲ་བའི་ཚོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐིག་ལེས་བརྒྱན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ ནི་ལུས་ཀྱི་མདོག་རིན་པོ་ཆེ་ཨནྡ་རྙིལ་དང་།མརྒད་དང་། བཻ་ཌཱུཪྱའི་ཁ་དོག་འདྲ་བའི་ཚོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐིག་ལེས་བརྒྱན་པའོ། །སློབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་འཁོར་ལ་སོགས་པའོ། །རི་དགས་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོ་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་བོ་བྱེད་ཅེ་ན། སྔར་བསྟན་པའི་དོན་མདོར་ བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གཟུགས་དང་ཤེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་ཏེ། ཚིགས་བཅད་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་བདག་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། ཚིགས་བཅད་ དང་པོ་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་བདག་ཉིད་ཕན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།།བདག་ལ་ཕན་འདོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །བདག་གི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། མིང་གི་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བྱ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །གསེར་བཙོ་མའི་ཁ་དོག་གསལ་བ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཟུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་སེམས་རྣོ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཤེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །འཁྲུལ་འཁོར་དང་གཏོར་ཞེས་བྱ་བ་དག་གིས་ནི་བྱ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ བསྟན་ཏོ།།རི་དགས་མང་པོ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་སློབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བདག་ལ་ཕན་འདོགས་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །རི་དགས་ཀྱི་བདག་པོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །ཆུ་ཆེན་འབྲུབ་པ་རབ་ཏུ་དྲག་པོ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། བདག་ ཉིད་ཀྱི་སྙིང་རྗེའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་བསྒྲགས་པ་ཡིན་ཏེ་།སྙིང་རྗེའི་ཞིང་ནི་གསུམ་སྟེ། ཕོངས་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དང་། རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མེད་པའོ། །ཆུ་ཆེན་འབྲུབ་པ་རབ་ཏུ་དྲག་པོ་ཡིས། །ཁྱེར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །མགོན་མེད་ གཟིངས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བས་ནི་སེམས་ཅན་དང་། སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བར་དུ་བགྲང་བ་མེད་པའོ་། །ཕོངས་ཤིང་ཉམ་ཐག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། མྱུར་དུ་བརྒྱུགས་ཏེ་ཟུང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བདག་ཉིད་ཕོངས་པ་ཉིད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་བྱམས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ནོ། །མྱུར་ བ་ནི་མགྱོགས་པའོ།

說’等’字是指應當理解這三種福德資糧的意思。‘伴侶和安樂成就’是指現世和來世的利益，如同前面所說的那樣，應當運用於現世和來世。這是阿阇黎商主所作的《本生廣釋》中的沙羅婆鹿本生。 ‘不忍’是指不忍他人的痛苦，而不是不忍自己的痛苦，因此稱為’不忍’。 在有許多娑羅等樹木的寂靜處，那裡有娑羅等樹木的寂靜處。那裡有各種樹木、灌木和藤蔓纏繞的地方，就是被眾多樹木灌木的各種藤蔓所纏繞的地方。 如精煉黃金般光亮的柔軟毛髮，就是如精煉黃金般光亮且極其柔軟的毛髮。身體的顏色如同因陀尼拉寶、綠寶石、琉璃等珍寶的顏色，以各種彩色斑點裝飾，就是身體的顏色如同因陀尼拉寶、綠寶石、琉璃等珍寶的顏色，以各種彩色斑點裝飾。 ‘教導’是指機關等。‘作為野獸之王’是為什麼要作為王呢？爲了簡要說明前面所說的意義，說了’形貌與智慧圓滿’這個偈頌。這個偈頌的簡要含義是顯示自身的圓滿和利益他人的圓滿。 偈頌前半部分顯示自身利益的圓滿。‘利益自己’是指利益他人的圓滿成就。自身的圓滿有三種：色身圓滿、名身圓滿和事業圓滿。‘如精煉黃金般光亮’等顯示色身圓滿。‘心智敏銳’顯示智慧圓滿。‘機關和散佈’等顯示事業圓滿。 ‘教導眾多追隨的野獸’等顯示’利益自己’。‘野獸之王’顯示’受供養’。‘湍急的大水流’這句的簡要含義是宣說一切成為自身悲憫之處。 悲憫之田有三種：貧窮、痛苦和無依靠。‘被湍急的大水流沖走’顯示痛苦。‘無依無援也無船’顯示有情和非有情之間無數。‘貧窮困苦’和’快速救助’顯示自身貧窮。‘悲憫痛苦’是指具有慈悲心。‘快’是指迅速。

།མྱུར་དུ་རྒྱུག་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ད་ནི་བཤོལ་དུ་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ། །མྱུར་བས་རྒྱུག་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྡོད་པར་མི་ཚུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བཤོལ་དུ་མི་རུང་ཞེ་ན། དཔུང་པ་དང་རྐང་པ་དག་གིས་བཤོལ་དུ་མི་རུང་ བའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་གཉི་གས་སྡོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དཔུང་པས་བཤོལ་དུ་མི་རུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། ངལ་ཞིང་དུབ་པས་དཔུང་པ་ཡང་འགྱུར་བར་མི་ནུས་ཞེས་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྐང་པས་བཤོལ་དུ་མི་རུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཟུག་ཅིང་འབོག་ཏུ་རུང་བའང་ཅུང་ཟད་མེད། ། ཅེས་པས་སོ། །དུས་ལ་བབ་ཅེས་བྱ་བས་ནི་དུས་ལས་འདས་ན་རྒལ་བར་མི་ནུས་པར་བསྟན་ཏོ། །འཇིགས་པ་དང་། མི་དགའ་བ་དང་། ངལ་བ་དང་། དུབ་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིགས་པ་ནི་འཆི་བས་སོ། །མི་དགའ་པ་ནི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མེད་པས་སོ། །ངལ་བ་ནི་ངལ ཞིང་དུབ་པས་དཔུང་པ་འགྱུར་མི་ནུས་པ་དང་།ཟུག་ཅིང་འབོག་ཏུ་རུང་བ་ཅུང་ཟད་མེད་པས་སོ། །སྙིང་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་སྙིང་རྗེ་བར་གྱུར་པའོ། །དེས་གདུངས་པའི་གསལ་བའི་ཚིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གསལ་བའི་ཚིག་སྙིང་རྗེས་གདུངས་པའོ། །འབབ་ཆུ་དྲག་པོའི་འཇིང་དེར་ ཞུགས།།ཞེས་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྒྲལ་བར་ངེས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་ནི་གཞན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བར་བསྟན་ཏོ། །བདག་སྲོག་ཡལ་བར་བོར་ཡང་མི་སེམས་པར། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བདག་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །གཞན་མ་ཚང་པས་ནི་ཆུ་དྲག་པོ་དེར་ཞུགས་ པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་བུར་ཞུགས་ཤེ་ན། དགྲ་དཔུང་ལྟ་བུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དགྲའི་དཔུང་རྣམ་པར་འཇོམས་པའི་དཔའ་བོ་བཞིན་ནོ། །དེའི་རྒྱབ་ཏུ་ཞོན་པར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྲག་པས་ཉེན་པ་ཡིན་ཏེ། འཆི་བས་སྐྲག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡན་ལག་འཁུམས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡིད་ཏུ་འོང་བའི་འགྲམ་དུ་མ་ཉམས་ཕྱིན་པ་ནི་ལྗིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ནོན་པ་དང་། འབབ་ཆུ་དྲག་པོའི་ཤུགས་ཀྱིས་བདས་པར་གྱུར་ཀྱང་དཔའ་སྙིང་བརྟན་ལ་རྩོལ་བ་དྲག་པོའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་དུ་དང་གྲོགས་པོ་དག་ནི་ཉེ་དུ་དང་གྲོགས་པོའོ་། །དེ་དག་ཉིད་མཛའ་བོ་ཡིན་པས་ཉེ་དུ་དང་གྲོགས་བོ་མཛའ་ བོའོ།།གྲོགས་བྱ་ཞིང་ཕན་འདོགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཉེ་དུ་དང་། གྲོགས་པོ་དང་། མཛའ་བོ་ཡང་ཡིན་པས་གྲོགས་བྱས་ཤིང་ཕན་བཏགས་པའི་ཉེ་དུ་དང་གྲོགས་པོ་དང་མཛའ་བོའོ། །དེ་དག་ལ་འང་རྙེད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་པས། གྲོགས་བྱས་ཤིང་ཕན་བཏགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉེ་དུ་དང་གྲོགས་ པོ་དང་མཛའ་བོ་སུ་ལའང་མེད་པ་ཉིད་དེ་།།ངོ་མཚར་ཆེ་བ་དེས་མགུ་བར་གྱུར་པ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་དེས་སེམས་མགུ་བར་གྱུར་པའོ། །དེས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱག་འཚལ་བའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ངོ་མཚར་ཆེ་བར་གྱུར་པ་དེས་སེམས་རབ་ཏུ་མགུ་བར་གྱུར་པ་དང་། དེའི་གཟུགས་བཟང་པོ་དེས་ཀྱང་ཡ་མཚན་དང་ཞེས་སྐྱེས་པར་གྱུར་པས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །འདི་ལྟ་བུ་དག་བྱར་མི་ནུས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་བཤེས་དང་། བྱམས་པར་གྱུར་པ་དག་གིས་ཀྱང་བདག་ལ་སྐྱོབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ཅི་བགྱིའི་བཀའ་སྩལ་པས། །ཞེས བྱ་བས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་སོ། །རང་བཞིན་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིན་གཟོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

爲了說明快速奔跑的原因，現在說’已經不能推遲’這個偈頌。為什麼要快速奔跑呢？因為不能停留。為什麼不能推遲呢？因為手臂和腳都不能推遲，因為這兩者都不能停留。為什麼手臂不能推遲呢？因為疲憊勞累使手臂也無法轉動。為什麼腳不能推遲呢？因為’疼痛穿透也無法稍作停留’。‘時機已到’這句話表明過了時間就無法渡過。 ‘無懼怕、不厭煩、無疲憊、無勞累’中，懼怕是指死亡。不厭煩是指無人跟隨。疲憊是指因疲憊勞累手臂無法轉動，以及疼痛穿透也無法稍作停留。‘悲心’是指極度的悲憫。由此引發的明顯言語就是悲心所引發的明顯言語。 ‘進入湍急河流的漩渦’是為什麼呢？因為決定要渡過，這表明對他人有大悲心。‘即使捨棄自己的生命也不在意’這句話表明無有我執。其他不完整的是因為無法進入湍急的水流。 如何進入呢？如同敵軍一般。怎樣呢？如同摧毀敵軍的勇士一般。‘騎在其背上’是為什麼呢？因為恐懼所逼，因為害怕死亡和肢體蜷縮。 安然到達悅意的彼岸是因為雖然被重量壓迫，被湍急水流衝擊，但因勇氣堅定和猛烈精進的緣故。親屬和朋友就是親戚和朋友。因為他們就是親密者，所以是親屬朋友親密者。 既是幫助和利益，又是親屬、朋友和親密者，所以是幫助和利益的親屬朋友親密者。對他們也是難得的，所以這樣幫助和利益的親屬朋友親密者誰也沒有。 因那大稀有而心生歡喜是指因那大稀有而心意歡喜。‘於是頂禮’中，爲了說明頂禮的原因，是因為那大稀有而心生極大歡喜，以及因其殊妙形象而生稀有心而對其頂禮。 ‘這樣的事情做不到’是指親友和所愛的人們也無法救護我的緣故。‘因此詢問該做什麼’是爲了極度攝受的緣故。‘何處’是業處。‘自性成就’是因為其法性自然成就的緣故。‘轉變’是報恩的意思。

།དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་འདིའི་དོན་ཏེ། དོན་འདི་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་བསྟན་པའོ། །ཤ་བཟའ་བར་རུང་བས་ནི་བཟར་རུང་བའོ། །རབ་ཏུ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉི་གས་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི། སྙིང་རྗེ་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ། ངའི་ལུས ནི་ཤ་བཟར་རུང་བ་དང་རབ་ཏུ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།མི་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་ནི་རབ་ཏུ་ཆགས་པར་བྱེད་པའི་གཟུགས་ཡོད་པས་སོ། །དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་། མི་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་ཤེས་པར་བྱས་ནས་སོ། །བདག་གི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིན་གཟོ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་དེ་ལྟར་ གནོད་པ་བྱེད་ན་དེའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས།མཛའ་བོ་དག་ལ་སྙིང་རིང་བ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱི་ཕྱེད་དེ། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་། ང་ཡང་མ་བསྲུངས་པ་དེའི་ཉེས་དམིགས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་མ་བསྲུངས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་འཁོན་དུ་གཟུང་བས་ནི་ མི་དགའ་བར་སེམས་པའི་སྙིང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཁོན་དུ་འཛིན་པའམ་སྙིང་མི་དགའ་བར་སེམས་པའོ།།གཡོ་སྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱི་བཞག་ཡིན་པས། གཡོ་སྒྱུ་དང་ཕྱི་བཞག་སྟེ། མི་རྣམས་ཅི་ལ་གོམས་པ་མེད་པས་སོ། །མི་རྣམས་ཀྱི་གཡོ་སྒྱུའི་ཕྱི་བཞག་ལ་མ་གོམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིའི་ གཡོ་སྒྱུ་དང་ཕྱི་བཞག་ལ་མ་གོམས་པའོ།།གང་ན་གཡོ་སྒྱུ་དང་། ཕྱི་བཞག་ནི་གཡོ་སྒྱུ་དང་ཕྱི་བཞག་གོ། །ཕྱི་བཞག་ནི་ལུས་དང་། ངག་གི་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །གཡོ་སྒྱུ་ནི་སེམས་གྱ་གྱུ་བའོ། །ཚུལ་འཆོས་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་ལྟའི་གཡོ་དག་བྱས་པའི་ཕྱིར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་བཞག་བཅོས་མ་ལ་མཁས་པ་སྟེ། གང་གིས་བསམ་པ་མ་དག་པའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་དུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་དག་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རང་བཞིན་ནི་བསམ་པའོ། །དུལ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་དུལ་བའི་སྤྱོད པ་ཉིད་དེ།བསམ་པ་དུལ་བར་གྱུར་པ་ནི་བསམ་པ་དུལ་བའོ། །དོགས་པ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་འཆོས་དང་། ཕྱི་བཞག་སྤྱོད་པ་དེས་དོགས་པ་སྐྱེ་བའོ། །ཡང་ན་གཡོ་སྒྱུ་དང་ཕྱི་བཞག་སྤྱོད་པ་དེས་སོ། །ཐོ་རངས་ཀྱི་རྨི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པས་ནི་དེའི་ཚེ་རྨི་ལམ་ངེས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ རོ།།ཚིག་གསལ་ཞིང་སྡེབ་ལེགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། །ཚིག་གསལ་ཞིང་སྡེབ་ལེགས་པའོ། །མིག་ཉིད་དཔལ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་མིག་དཔལ་ལྡན་ནོ། །ངོ་མཚར་ཆེ་བས་བགྲད་པའི་མིག་གི་དཔལ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ་བས་མིག་བགྲད་དཔལ་ལྡན་ནོ། །མཁུར་ ཚོས་མཛེས་པའི་གཡོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཁུར་ཚོས་མཛེས་པ་གཡོ་བཞིན་པའོ།།དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨི་ལམ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་སྙིང་དགའ་བར་བྱ་བ་དང་། བདག་ཀྱང་རི་དགས་རིན་པོ་ཆེ་རྙེད་པར་འདོད་པའོ། །མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་མཐོང་བའོ། །བརྐམ་པ་ དང་ནི་དེ་ཡིས་ཕན་བཏགས་པ།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་དང་། བརྐམ་པ་དེ་ཡིས་དྲངས་པས་སོ། །ཡོན་ཏན་ལ་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པ་གཟོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རི་དགས་མི་བསྟན་པའོ། །འོན་ཏེ་འབྱོར་པ་ལ་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་དགས་བསྟན་པས་སོ། །དཔུང་ ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམག་གི་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སོ།།ནགས་ཚལ་སྟུག་པོ་དེའི་ནང་དུ་ཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཆེད་དུའོ།

‘所謂’彼’，是指這位聖者的意思。這個意思是什麼呢？就是所說的’如此眾生’等。 因為肉可以食用所以是可食用的。所謂’極為貪著’是因為具有前面所說的色相功德。 由這兩者而退失，是指悲心微小，因為我的身體是可食用的肉且會令人極為貪著，而人們的心會因有令人貪著的色相而生貪。 ‘因此’是指了知身體和人們的心之後。‘我的功德’是指知恩圖報等。 在此，如是造作損害時，為顯示其過患而說’于親友遠離’這半偈頌，如是作為時，是你的功德和我也未受到保護的過患。 當說’你未保護我’時，懷恨即是心生不悅，凡是心生不悅者即是懷恨或心生不悅。 因為是虛偽和表面的，即是虛偽和表面，因為人們對此並不熟悉。凡是人們對虛偽和表面不熟悉者，即是對人的虛偽和表面不熟悉。 其中虛偽和表面即是虛偽和表面。表面是身語業的相。虛偽是心的欺詐。 所謂’善於偽裝’和’因作如是虛偽’，是指善於偽裝表面，即是不清凈的意樂。 ‘本性調柔的眾生’是指雖具清凈意樂和行為之義。本性是意樂。調柔是身語業調柔的行為，意樂調柔即是意樂調柔。 ‘生疑慮’是指因其偽裝和表面行為而生疑慮。或者是因其虛偽和表面行為。 說’黎明夢境’是因為那時必定見到夢境。 凡是語言清晰且韻律優美者即是語言清晰且韻律優美。因眼具吉祥故為吉祥眼。凡是因驚異而睜大的吉祥眼者即是因驚異而睜大的吉祥眼。 凡是美麗的臉頰在搖動者即是美麗的臉頰在搖動。 ‘由此’是指因見到夢境。‘彼’是指令彼心歡喜，以及我也希望獲得珍寶鹿。‘見’是指先前所見。 ‘貪慾及其恩惠’是指因貧窮痛苦而生厭離，以及被那貪慾所牽引。 ‘觀功德’是指知恩圖報等，即不顯示鹿。若’觀財富’是指顯示鹿。 ‘以一切軍隊’是指以一切軍隊眾。‘進入那茂密的森林’是爲了造作損害。

།དེའི་གནོད་པ་དེ་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ནགས་ཚལ་སྟུག་པོ་དེ་ཡང་དམག་གི་དཔུང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འདྲ་བ་ལ་སྟེ། འདིས་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་དུ་བསྟན་ཏོ། །བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དག་གིས་བཏང་ན་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །གཉེན་པོ་ཆུང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དགེ་བའི་ལས་ཡིན་ན་ དེའི་གཉེན་པོ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཚུང་བའོ།།གལ་ཏེ་མི་དགེ་བའི་ལས་ཡིན་ན་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་དགེ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་གཉེན་པོ་ཞེས་དགོངས་པ་ནི་དགེ་བའི་ལས་ཉམ་ཆུང་བ་ལ་བྱའོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་འཕྲལ་དུ་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ཉིད་དུ་སྨིན་པར་འགྱུར་ཞིང་ལུས་ འཇིག་པ་ལ་མི་སྡོད་དེ།དེ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་པོ་ཆུང་བས་ན་འབྲས་བུ་དེ་ཅམ་དུ་མྱང་བར་མ་ཟད་དེ། དེ་ནི་མེ་ཏོག་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། འབྲས་བུ་གཞན་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཆར་སྤྲིན་འདྲ་བའི་སྔོན་པོ་ནི་ཆར་སྤྲིན་སྔོན་པོ་འདྲ་བའོ། །ལྟོང་དུ་བཅུག་ཅིང་གཞུ་བཀང་བ་ནི་ འཕེན་པར་འདོད་པ་སྟེ།ད་ཅུང་འཕངས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཟུང་འདོད་པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་དགས་རུ་རུ་དང་ཉེ་བར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རེ་ཞིག་གཞེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསྙན་ནས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་གཉི་གཅིའི་ཕྱིར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཅེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། ངོ་མཚར་ ཆེན་པོ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།ཕྱེ་ནས་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེ་བོ་རྒྱུན་ལུགས་མེད་པ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་གང་ཡང་འོང་བ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནགས་ཚལ་སྟུག་པོ་འདི་ལྟ་བུ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཀྱང་གཞན་དུ་མ་སོང་སྟེ། དེས་ན་ཡང་བདག་མཐོང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་ བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉི་གས་ཀྱང་མཐོང་བ་མེད་ན་སུ་ཡིས་བདག་མཆིས་པར་གསོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྔར་ཆུའི་རྒྱུན་ལས་བསྒྲལ་བའི་མི་དེས་གསོལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པ་སྐྱེས་པ་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་བྱས་པ་གཟོ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཚུལ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་སྨྲས་པ། སུ་ཡིས་ བདག་མཆིས་གསོལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།སྔར་རྨི་ལམ་དུ་ཐོས་པ་བས་ཀྱང་ལྷག་པར་དུལ་བར་གྱུར་པ་དེ་བས་ན་རབ་ཏུ་ཞེས་བྱའོ། །ངན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་སྨད་པའོ། །བདག་ལ་ཕན་གདགས་པ་དང་། ཁྱོད་ལ་ཕན་པ་དེ་གཉི་ག་ལ་སྟོས་པ་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་ལྟར་འབད་པ་ དེ་ཡི་ལན།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ། །དེ་གཉི་ག་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཁྲེལ་མེད་མི་དག་ཅེས་བྱ་བ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་ཀྱིས་མ་ཕྱེ་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམིགས་ཀྱིས་མ་ཕྱེ་བའི་དོན་ནོ། །དམིགས་ཀྱིས་མ་ཕྱེ་བའི་དོན་ཡང་ཡིན་ལ་ཟབ་པ་ཡང་ཡིན་པས་ དམིགས་ཀྱེས་མ་ཕྱེ་བའི་དོན་ཟབ་བའོ།།སྨད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤུད་པའོ། །མི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤ་ཟ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མི་འམ་འོན་ཏེ་མི་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་དེ་དག་དེ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་གཞན་ལ་སྨད་པ་ལགས་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་པ་ མེད་པར་སྨད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་དོགས་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དགོས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ལས་འདི་སྨད་པར་འོས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལས་འདི་སྨད་པར་འོས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །འཁྱམས་པ་ལ་ཚིག་རྩུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དཔེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྨད་ པའི་རྨ་ལ་སུ་ཞིག་ཞིགས་པར་བགྱིས།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ།

基於沒有那個危害的情況，所以說’所有軍隊的森林’等等。‘依靠如此事物’是指像那樣的，這表明是功德之田。‘以殊勝事業捨棄’是表明有利益。‘對治力小’是說如果是善業，其對治是煩惱且微弱。如果是不善業，其對治是善業。這裡所說的對治是指善業微弱。‘善與不善當下成熟果報’是指立即成熟而不待身壞，因為它已充分發展。不僅僅是因對治力小而嘗受那個果報，那只是如花朵般，還會產生其他果報。‘如雨雲般的青色’是指像青色雨雲一樣。‘搭箭拉弓’是指想要射擊，但尚未射出。‘想要抓住它’是指接近瑞鹿的意思。‘請稍等’是親切地說，爲了這兩個目的而獲得，即所說的爲了消除大驚訝而詳細解說的意思。‘無人來往處’是指這裡沒有看見任何人來的意思。‘如此茂密的森林’是指我也未去他處，因此也沒有人見到我的意思。 這樣兩種情況都沒有人見到時’是誰告知我在此’，這是說之前從水流中救起的那個人告知的吧這樣的懷疑生起，為什麼呢？因為報恩是不可能的道理，所以說’是誰告知我在此’。比先前夢中所聞更加調柔，所以說’極其’。‘惡劣’是指被世間所貶低。對於利益我和利益你這兩者都不在意的情況下，說了’如此努力的回報’這個偈頌。兩者都不在意即是成立了’無恥之人’。未加區分的意義即是不加區分的意義。既是不加區分的意義又是甚深的，所以是不加區分的甚深意義。 ‘貶低’是指誹謗。‘非人’是指食肉鬼的意思。說’是人還是非人’等等是因為他們在那裡存在的緣故。‘這是對他人的誹謗’是指不是無緣無故的誹謗，而是有懷疑的。那個必要是什麼呢？說到’此業應受誹謗’等等，即是此業應受誹謗的原因。對於’對流浪者說粗暴語’這個比喻而言，說了’誰在誹謗的傷口上撒鹽’這個偈頌。

།འདིའི་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་ཀྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འདི་ནི་གཞན་ལ་སྨད་པ་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཁྱམས་པ་དག་ལ་ཚིག་རྩུབ་པོས་བྱ་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་དེའི་དགོས་ བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དཔེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས།སྡུག་པའི་བུ་ལ་སྨན་དཔྱད་ལ་འཇུག་པ་བཞིན་དུའོ། །འབབ་ཆུ་དྲག་པོས་ཁྱེར་ཏེ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྙིང་རྗེའི་གནས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དབང་གིས་ཕྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་ བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི།གཞན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །མི་དེ་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་ལ་རྡུལ་གྱིས་མདོག་ཉམས་ཤིང་གཅོམ་བསྐྱུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བྱས་པའི་མཚན་མའོ། །མཚུངས་པའི་ནང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དམ་པ་མི་རྣམས་དང་འདྲ་བའི་ དོན་ཏོ།།དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དང་མཚམས་སུའོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཇི་ལྟར་བསོད་ནམས་ཟད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་ཟད་པའི་ཉེས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །སྡུག་བསྔལ་བཟོད་པར་དཀའ་བས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ། །འདི་ལྟ་བུར་ནི་བརླག་པར་འགྱུར། །ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པས་ལྟུང་བ་སྟེ།བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བྱས་པས་བརླག་པ་ནི་ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཏེ། བརླག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདོད་པས་བསླུས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ལས་དེ་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་འདོད་པ་ལ་བསླུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱེ་མ་ལེབ་བྲིད་པ་དང་འདྲ་བ་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ་ཞིང་བརླག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ལས་ཀྱི་ལྟུང་བའོ། །དེ་བས་སྙིང་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་གཉིག་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་གྲགས་པ་དང་། ཕ་རོལ་དུ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ནི་ཕན་ པ་ཡིན་ཏེ།བཀྱོན་པར་མ་མཛད་ཅིག་པའོ། །འདི་ནི་ཅུང་ཟད་ཅེ་དང་ཅི་འཚལ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྙེད་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བྱས་པ་དེའི་ཅི་འཚལ་བ་དེ་དང་། དེ་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཐུབ་ཆོད་དོན་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་བར་རོ། །ད་ནི་ཁྱོད་ ཀྱིས་བཀའ་སྩོལ་སྤྱི་བོས་ནོད།།ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གང་སྔར་བསྟན་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རེ་ཞིག་གཞེས་ཤིག་།བདག་ལ་མ་འཕེན་བར་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བདག་གི་ཤུགས་ཁས་ལེན་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེ་དང་བཅས་པར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་སྔར་བསྟན་པའི་ རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གུམ་ལགས་པ་བཀུམ་སྟེ་ཅི་བགྱི་ཞེས་པ་དང་།དེ་བས་སྙིང་རྗེ་མཛོད་ལ་མ་བཀྱོན་པར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་གིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཡོ་མེད་པར་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་སྔར་བསྟན་པ་འདི་ནི་ཅུང་ཟད་ཅི་འཚལ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ། ། གསོད་དང་རྐུན་ལ་སོགས་པ་སྤོངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང་། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང་། ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། དག་འཁྱལ་བ་དང་། བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་ལས་ལྡོག་པའོ། །རྣམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི།རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གྱེས་པའི་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི། ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་དང་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །གསུམ་དང་། བཞི་དང་། གསུམ་ནི་ལས་ཀྱི་ལམ་མོ།

此偈頌的後半部分依次與’這不是對他人的誹謗’相連。為什麼呢？因為對流浪者不應該用粗暴的言語。因為這些話語是有必要的，就像以比喻的方式，對待可愛的孩子進行醫療治療一樣。 ‘被湍急的河水沖走’是指悲憫的對象。‘以悲憫心’是指清凈的發心。‘由於力量而拔出’是指進入圓滿的修行因，應知不是其他的因。 ‘那個人恐懼戰慄，面色因塵土而改變，萎靡不振’是指做了不該做的事情的表現。‘在相似的人中’是指與聖者相似的意思。‘在那兩者之間’是指在人與人之間。 若問：‘在現世中如何福德耗盡？‘爲了顯示福德耗盡的過患，說了’難以忍受痛苦’的偈頌。 ‘將會如此毀滅’是指因做不該做的事而墮落，因為做了不該做的事而毀滅是惡趣的痛苦，因為這是毀滅的因。 ‘被追求圓滿果報的慾望所欺騙’是指那導致惡趣的業被追求圓滿果報的慾望所欺騙。如同蛾子被誘惑一樣，是導致惡趣和毀滅的業的過失。 ‘因此悲憫’中的’因此’是爲了利益兩世。此處名聲和來世的悲憫都是有益的，請勿呵責。 ‘這是稍微尋求什麼’是指尋求利養等。‘那些’是指做了不該做的事的尋求和獲得利養等。‘成就有意義’是指有果報。 ‘現在我以頭頂受持您的教誨’這句話表明，之前所說的大王暫且息怒，‘請勿向我投射’的相反方面，以暗示自己接受。 ‘以悲憫心示現’是指之前所說的大王已死，殺死後該怎麼辦，以及’因此請以悲憫心而不要呵責’等所顯示的。 ‘無欺地對他行利益’是指之前所說的’這是稍微尋求什麼’等所顯示的。 ‘斷除殺生、偷盜等’所說的是遠離邪淫、妄語、離間語、粗惡語、綺語、貪慾、害心和邪見。 ‘分為三種’是指分為三種的行為。三種行為是：身業、語業和意業三種。三、四、三是業道。

།ཇི་ལྟར་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ སྙིང་རྗེ་ཡོད་ན་ནི།གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྡིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གྱེས་པ་བྱེད་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་རང་ཉིད་དམ། ནད་མི་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདག་དང་ནད་མི་དག་ལ་བརྩེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ ཡང་ངོ་།།དེ་ཡིས་སེམས་ནི་ཆོས་མིན་ལ། །འཇུག་པའི་མི་དགེ་ག་ལ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིས་ནི་མི་དགེ་པ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལས་ལོག་པར་བསྟན་ཏོ། །སྐྱེ་བོ་སྙིང་རྗེ་མེད་པར་གྱུར་ན་ནི། །མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལམ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྐྱེ་བོ་སྙིང་རྗེ་ མེད་པས་ན།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ། །དེ་བས་ཆོས་ལ་ངང་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་པའི་ཚིགས་བཅད་ནི་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་ཡོན་ཏན་འཕེལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡོན་ཏན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེས་ནོན་པའི་སེམས་ནི་གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ།།གནོད་པ་བྱེད་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །ངག་ཀྱང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །ལུས་ཀྱང་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ ལུས་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་ལམ་གྱི་ལམ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་མི་དགེ་བ་ལས་ལྡོག་པའི་ཚུལ་བསྟན་ནས། ད་ནི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྦྱིན་དང་བཟོད་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་ དང་།བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་གཟུང་ངོ་། །ཚུལ་ཁྲིམས་མ་སྨོས་པ་ནི། སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སྡར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ནི་སྩོགས་པའི་སྒྲས་སྒྲུབ་པའོ། །གཞན་དག་ཀྱང་སྩོགས་པའི་སྒྲས་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ རྣམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྙིང་རྗེ་ཅན་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་རྐང་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་ཡིད་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་པས་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཡིད་འབྱུང་བ་མེད་པ་ནི་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་བརྟན་པར་ཡང་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་འདི་གཉིས་ནི་ གཞན་དང་འབྲེལ་པའོ།།འཐབ་མོའི་འཁྲུག་པ་ཡོང་མི་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། ལུས་དང་། དག་གི་ལས་ཀྱི་སྤྱོར་པས་བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །འཁྲུག་པའི་མེ་འབར་ཡོང་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། བདག་གི་བསམ་པ་ལ་ གནོད་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ།།མདོར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔར་བསྟན་པའི་དོན་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡིན་ཏེ། མཁས་པའི་ཆོས་ལ་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྔར་བསྟན་པ་དེ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དགའ་བའི་ཡོན་ཏན་བརྩེ་ལ་མི་ བརྟེན་གང་ཞིག་ཡོད།།ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། གསོད་དང་རྐུ་ལ་སོགས་པ་སྤོངས། །ཞེས་གང་བསྟན་པ་དེ་དག་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་བས་བདག་དང་བུ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་འདིས་ནི། བདག་རང་ཉིད་དམ་ནང་མི་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་དུ་གང་བསྟན་པ་ད་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དམ་པའི་ ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་འཇུག་པ་དང་།ལྡོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས་མཛད་པའི་སྐྱེས་པའི་རབས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས་རི་དགས་རུ་རུའི་སྐྱེས་པའི་རབས་སོ།། །།དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་དམ་པའི་ཚུལ་ལོ། །ཡང་ན་དམ་པ་ཉིད་ཚུལ་ཡིན་པས་དམ་པའི་ཚུལ་ལོ།

如果問如何生起悲心，因為有了悲心，就會遠離殺生等罪性之法。爲了說明分為三種的作用，說了’自己或親人’等偈頌。就像對自己和親人有慈悲一樣，對他人也是如此。 由此心不會趨入非法，怎會生起不善？這表明遠離十不善業道。如果眾生沒有悲心，就會趨入十不善道，基於這種情況，說了’眾生無悲心’等偈頌。‘因此法如鵝’等偈頌是總結，關於’由此功德增長’，爲了說明是什麼功德，說了’悲心所攝心於他’等偈頌。 ‘不作損害’表明沒有意的不善業道。‘語言也不會改變’表明沒有語的不善業道。‘身體也不會改變’表明沒有身的不善業道。 這樣說明遠離不善的方式后，現在基於趨入善法的方式，說了’佈施與忍辱等’。‘等’字包含精進、禪定、智慧和攝事。未說戒律是因為別處已說過別解脫戒。‘等’字表示攝善法和利益眾生。其他也應以’等’字攝受。 爲了說明功德，說了’具悲者寂靜’這句偈，這表明不對自他生厭離的功德。不僅是無厭離，同樣也會生起信任。這兩種功德是與他人相關的。 ‘鬥爭紛爭永不生’表明身語業行為不損害自他。‘紛爭火焰永不燃’表明自己的意念中無害。 ‘總之’是總結前說內容的偈頌。‘觀察智者法’表明前面所說’對眾生生起悲心’的偈頌。‘何有喜德不依慈’表明前面所說’遠離殺盜等’的內容。‘是故如己子’這個偈頌表明前面’自己或親人’偈頌所說的內容。 ‘聖者之道’是指趨入與遠離之道。這是阿闍黎商主所造《本生廣釋》中的鹿王如如本生。聖者們的方式是聖者之道，或者說聖者本身即是方式，故稱聖者之道。

།དམ་པའི་རྗེས་ སུ་འབྲང་བའི་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་དམ་པའི་ཚུལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་པ་རྣམས་སོ།།རོ་དང་། མཐུ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་རོ་དང་། མཐུ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཏེ། ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་མང་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ནི། རོ་དང་། མཐུ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་མང་པོ་དང་ལྡན་པའོ།།རོ་ནི་མངར་བ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་གོ། །མཐུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དྲོ་བའི་ནུས་པ་དང་། བསིལ་བའི་ནུས་པའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་དང་། ལོ་མ་དང་། འདབ་མ་ དང་།ལྡུམ་བུ་དེ་དག་གིས་བརྒྱན་པའོ། །གཞན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གང་དུ་འབབ་ཆུ་ཤེལ་སྒོང་ལྟར་དང་ཞིང་གསལ་བ་འབབ་པ་གང་ཡིན་བ་དེ་ནི་འབབ་ཆུ་ཤེལ་སྒོང་ལྟར་དང་ཞིང་གསལ་བ་འབབ་པའོ། །གཏོང་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་ནི། གཏོང་བ་དང་། སྙིང་རྗེའོ། །དེ་གཉིས་ལ་གོམས་ པ་སྟེ་དེ་བས་ནའོ།།གཏོང་བས་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཟུང་ངོ་། །སྙིང་རྗེས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཉིས་གཟུང་ངོ་། །གཏོང་བ་ལ་གོམས་པ་ནི། ཕྲག་དོག་དང་། འཇུངས་པ་ཉེ་བར་འོང་བར་མ་གྱུར་ཏེ། གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་སེམས་འཁྲུག་པའི་ མཚན་ཉིད་ནི་ཕྲག་དོག་གོ།།སེར་སྣ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་གཉི་གའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་གཏོང་བ་ལ་གོམས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་བསྒོམས་པས་ནི། ཁྲོ་བ་ཉེ་བར་མ་གྱུར་ཏེ། ཁྲོ་བ་བཟློག་པས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་ཏོ།།དུད་འགྲོར་སྐྱེས་གྱུར་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམས་བཞིན་དུ་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དབང་ཐང་ལྷག་མས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བདེ་འགྲོ་དག་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ལྷག་མ་སྟེ། ལས་ལ་དབང་པ་དེས་དྲངས་ པའོ།།དམ་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། །ཕན་གདགས་འབྲེལ་པའི་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཕན་གདགས་འབྲེལ་པའི་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་སྐྱེ་པོ་རྣམས་སོ། །འདིས་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པའི་མཛའ་བཤེས་སྐྱེ་བོ་ དེ་དང་བྲལ་བ་རྣམས།།ཞེས་སྦྱར་རོ། །བྱེས་ཡུལ་དུ་དོང་བ་ལྟ་བུ་ནི་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེས་པའོ། །ཕན་གདགས་འབྲེལ་བའི་མཛའ་བཤེས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུ་ནི་བདེ་འགྲོ་ལས་ཉམས་ཏེ། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་སྐྱེས་པའོ། །ནོར་གྱི་ལྷག་མ་ལྟ་བུ་ནི་ དབང་ཐོང་གི་ལྷག་མའོ།།དེའི་དྲུང་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནགས་ཚལ་གྱི་བདག་པོ་དེའི་དྲུང་ནས་སོ། །ཆུའི་ནང་ན་རྩེ་བའི་མཐའ་རྒྱ་མོས་བསྐོར་བའི་ངོས་ཤིག་ལ་ཆགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་ཆུ་བོ་རྒལ་བ་ཉིད་དེ། ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་བདག་ཉིད་བསྲུང་བ་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁྲུས་རྩིས་བསྒོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ན་ཆུང་ངོ་། །རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་དེ་སྔར་མ་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ག་ལས་བྱུང་བ་ནི་དེ་ག་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། གང་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་བཙལ་བར་བསམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དེ་གང་ལས་བྱུང་བ་བསམས་ པའོ།།རང་གི་བློས་བརྟགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཀའ་ལ་གཏོགས་པ་དང་བཅས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

凡是追隨聖者之法的人，就是追隨聖者之法的人們。味道、功效和成熟的功德就是味道、功效和成熟的功德等，凡是具有諸多功德的，就是具有諸多味道、功效和成熟的功德。 味道是指甜等六種。功效有兩種：即暖性和涼性。成熟也有兩種。此外還有以各種各樣的花朵、果實、樹葉、花瓣和草木裝飾。其他如前所述。 凡是流水如水晶般清澈流淌的，就是流水如水晶般清澈流淌。佈施和慈悲，就是佈施和慈悲。由於熟習這兩者，所以如此。 佈施是指把握佈施波羅蜜多。慈悲是指把握持戒和忍辱兩種波羅蜜多。熟習佈施就是不會生起嫉妒和吝嗇，嫉妒的特徵是對他人的圓滿生起擾亂心。 吝嗇是以與佈施相違的心執著，熟習佈施是與這兩者相違背的。因為修習慈悲就不會生起嗔恨，遮止嗔恨就會生起持戒和忍辱波羅蜜多，因此這樣宣說三種福德資糧。 ‘即使轉生為旁生’是指有意識地選擇投生為旁生。‘以余福報’是指在善趣中享受的余報，即由業力所牽引。 ‘諸聖者’是指獲得自在的菩薩們。凡是與利益有關係的親友之人，就是與利益有關係的親友之人們。這是表明與有關係的親友之人分離。 如同去往他鄉一般，是指菩薩投生於旁生道。如同與有利益關係的親友分離一般，是指從善趣墮落而投生於旁生道。如同財富的余報一般，是指福報的余報。 ‘在他面前’是指在那位林主面前。‘在水中嬉戲的廣闊岸邊安住’這句話是指渡過河流，爲了顯示依照世間論典所說的方式保護自己。 沐浴后涂香，那是什麼呢？就是少女。‘稀有’是指以前未曾享用過那果實。‘從何處來’是指從何處產生。思考它從何處產生，就是思考它的來源。 ‘以自己的智慧觀察’是指包含佛經在內的意思。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བར་གྱུར་ནི། རོ་ལ་སྲེད་པ་དང་། སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཀྱང་ངོ་། །མི་རིང་བ་ནི་ཉེ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁ་ དོག་དང་།དྲི་མ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་འབབ་ཆུའི་འགྲམ་མི་རིང་བ་ཞིག་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྨ་མེད་ཅིང་མ་སྣད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡུན་རིང་བོར་ཆུའི་ནང་དུ་ལྷུང་ན་ནི། འདི་ག་ལས་འབྱུང་བའི་གནས་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འབབ་ཆུའི་འགྲམ་མི་ རིང་བ་ཞིག་ན་ཞེས་སྨོས་པས་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་མི་རིང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པར་ནུས་ཏེ།འབབ་ཆུའི་འགྲམ་ན་འདུག་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར། འབབ་ཆུ་དེའི་འགྲམ་ཐོག་ཐག་ཏུ་སོང་ན་དེ་ག་ལས་བྱུང་བ་ཤེས་པར་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །རིང་ནས་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆུའི་ ལྗིད་ཀྱིས་ནོན་པ་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།རི་དང་ཉེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྤྲིན་གྱི་མདོག་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དང་། རི་ལྟར་མཐོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིང་[(]མྲའི་[,]་མྲའི་[)]འབྲས་བུ་ས་ཧ་ཀ་ར་སྨིན་པའི་དེ་བས་ཀྱང་ལྷག་པ་དེ་ནི་ཨ་མྲའི་འབྲས་བུ་ས་ཧ་ཀ་ར་སྨིན་པའི་དྲི་བས་ཀྱང་ལྷག་པའོ། །གང་གིས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་ པ་དང་།མྱ་ངན་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་དེ་ནི་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པ་དང་། །མྱ་ངན་ཡོངས་སུ་བཏང་བའོ། །འཇིགས་པ་སྤངས་པ་ནི་བཟློག་པའི་ཐབས་སྒྲུབ་པས་སོ། །མྱ་ངན་སྤངས་པ་དེ་ནི། དེའི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྲག་པ་སྤངས་པ་ནི་མི་འབྲོས་པའམ། མི་བྱེད་པས་སོ། །ཡང་ན་ སྤྲེའུ་འཁོར་དེ་དག་དབུགས་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་འཇིགས་པ་མེད་པའོ།།ཡོངས་སུ་སྐྱབས་པའི་བློ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། སྐྲག་པ་དང་། མྱ་ངན་སྤངས་པའོ། །བྱ་འཕུར་བ་བཞིན་དུ་མཆོངས་པ་གཅིག་གིས་ལེགས་པར་མཆོངས་པར་གྱུར་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཆོངས་པའི་མཐུ་རྩ་ལ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་ སྙིང་རྗེ་རྣམ་པར་བསྐྱེད་པ་དང་།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་འདི་ནི་མཆོངས་པའི་མཐུ་རྩལ་ཅན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ནི་མཐུ་རྩལ་གྱི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྙིང་རྗེ་དང་། དཔའ་བའི་ཤུགས་ཀྱི་རྩོལ་བ་གང་ཡིན་པའི་རྒྱུས་སོ། །རྩོལ་བ་དྲག་པ་ནི་འབད་པའི་ཁྱད་པར་དེས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ལ་བསམས་པ་ བཞིན་དུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཏོ།།དེ་གཉིས་ཀྱི་པར་ནི་དེའི་བར་དེ་ཤིང་དང་རི་གཉིས་ཀྱིའོ། །མཐོ་བའི་འགྲམ་ནི་དེའོ། །ས་ཁྱོན་དེའི་བར་བས་ཀྱང་དཀྱུས་རིང་བ་གང་ཡིན་པའི་སྤ་ཐག་དེ་ནི་ས་ཁྱོན་དེ་བས་རིང་བ་སྟེ། དེ་སྨིན་པར་སྐྱེས་ལ་རྩ་བ་བརྟན་ཞིང་ཕྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ཐག་རིང་ཞིང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་ཆེན་པོ་དེ་དང་།རིའི་རྩེ་མོ་མཐོན་པོ་དེའི་འགྲམ་མོ། །རྐང་པ་གཉིས་བཅིངས་པ་ནི། རྐང་པ་གཉིས་བཅིངས་པ་སྟེ། དེས་ཟོ་མདོག་མི་བདེ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲངས་པའོ། །བདག་གི་ལུས་ཀྱི་ཤ་དང་བྲལ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྤྲེའུའི་ཚོགས་དེ་དག་འཇིགས་པས་ ལུས་བརྫིས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་བརྟན་པ་ཉིད་ནི་མ་ཉམས་པར་སྟོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་དཔའ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་འབད་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ། །བློ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་བ་ནི་རྐང་པ་གཉིས་སྤ་ཐག་གིས་བཅིངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ལའང་མི་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲེའུའི་ཚོགས་ རྣམས་འདི་ལས་མྱུར་དུ་དེང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།།གཞན་ལ་སྙིང་བརྩེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་སྐད་ཀྱིས་སྤྲན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་སོ།

為什麼呢？如果看到有害，即使對屍體有貪戀和具有力量也是如此。不遠即是近。為什麼呢？因為顏色和氣味已經變質，而且確實是在不遠的河岸邊，為什麼呢？因為沒有傷痕且未腐爛。如果長時間掉入水中，就無法知道它從何處來，如此說’在不遠的河岸邊’，因為接近且不遠所以能夠知道，因為確定在河岸邊。如果立即前往那條河的岸邊就能知道它從何處來。從遠處看見，如何看見呢？如被水的重量壓制一般，以及靠近山，因為像云的顏色，因為如山般高。芒果(芒果，āmra，amra，芒果)果實沙訶迦拉成熟的香氣也勝過芒果果實沙訶迦拉成熟的香氣。 凡是恐懼驚慌和完全捨棄憂愁的，即是捨棄恐懼驚慌和完全放下憂愁。捨棄恐懼是通過實踐對治方法。捨棄憂愁是因為不去投靠它。捨棄驚慌是不逃跑或不做。或者說，爲了讓那些猴群安心而無所畏懼。爲了生起全面庇護的心，所以捨棄驚慌和憂愁。如鳥飛般一躍而起善巧跳躍，為什麼呢？因為跳躍的力量很大。 由此’生起種種悲心’這個偈頌是表明具有跳躍能力的，這是爲了說明力量的原因，是由於悲心和勇猛力量努力的緣故。猛烈的努力是特殊的精進，因此如意所想而到達。兩者之間即是樹木和山之間的距離。高處的岸邊就是那個。比那片區域的距離更長的藤蔓就是比那片區域更長的，那是成熟生長且根部堅固細長的。 所謂’兩者之間距離遙遠’是指那棵大樹和那座高山的山頂邊緣。綁住兩腳即是綁住兩腳，因此感到不舒服。‘伸展’即是拉直。身體失去血肉為什麼呢？因為猴群因恐懼而擠壓身體。即便如此也顯示堅定不變。如此，以圓滿的勇猛顯示前述特殊的精進。圓滿的智慧是因為用藤蔓綁住兩腳。 ‘也不看自己’是以’你們快從這裡離開’的話語。‘對他人慈悲’是以’親友們’的話語。

།སྤྲེའུའི་བདག་པོ་འདི་སྤྲེའུ་མང་པོ་འཇིགས་ཏེ་བྲོས་པའི་རྐང་ལག་གིས་སྣད་པའི་ལུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྲེའུའི་བདག་པོ་འདི་སྤྲེའུ་མང་པོ་འཇིགས་ཏེ་བྲོས་ པའི་རྐང་ལག་གིས་སྣད་པའི་ལུས་སོ།།རྨས་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། སེམས་མི་དྲན་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྨའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བརྒྱལ་བར་གྱུར་ཏེ་སེམས་མི་དྲན་བའོ། །དེ་གཉིས་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྨ་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བརྒྱལ་བར་གྱུར་ཏེ་སེམས་མི་དྲན་པ་ཉིད་དོ། །རྨའི་སྡུག་བསྔལ་ དེ་ཡང་སྤྲེའུ་མང་པོ་འཇིགས་ཏེ་བྲོས་པའི་རྐང་ལག་གིས་བརྫིས་པས་ལུས་སྣད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དུབ་པ་ཡང་སྤྲེའུའི་ཚོགས་ཀྱིས་རྐང་པས་བརྫིས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་སྐབས་དེ་ལྟ་བུར་ཡུན་རིང་དུ་དུབ་པས་སོ། །ཡ་མཚན་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟད་མོར་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཅི་འོང་ཁྱོད་ཀྱང་ཁོང་ གི་ཅི།།ཞེས་དྲིས་པ་ཡིན་ཏེ། ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ནི་རང་གི་སྲོག་གཏོང་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། གུས་པས་སྤྲེའུའི་ཚོགས་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཡ་མཚན་ཆེ་བ་དང་པོར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་བཅད་འོག་མ་སྨོས་པ་ཡང་དེའི་ཁྱད་པར་དེ་འདིས་འབྲེལ་པ་ཡིན་ པས་རྒྱུ་འབྲེལ་ལོ།།རབ་ཏུ་འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་འབྲེལ་ཆུང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་མཛའ་བའི་རྒྱུ་འབྲེལ་ཆུང་དུའོ། །ཁུར་དེ་བསྐུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་པོ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོའོ། །ཉེ་དུ་ཡིན་པས་གཉེན་ནོ། །དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་པས། གཉེན་དང་འདྲ་བར་གྱུར་པའོ་། །བློན་པོ་ ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བློན་པོ་ལ་སོགས་པའོ།།གཉེན་དང་མཛའ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བྱམས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཉམས་ཉེས་རབ་ཏུ་ཆེ་བ་དང་། །ཕོངས་ནས་མྱ་ངན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཉམས་ཉེས་པ་རབ་ཏུ་ཆེ་བ་ནི་རྒྱལ་པོའི་དཔུང་གི་ཚོགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་སོ། །དེས་བྱས་ པའི་ཕོངས་པ་ནི་ཉམས་ཉེས་རབ་ཏུ་ཆེར་བྱུང་བས་ཕོངས་པའོ།།ཉམས་ཉེས་རབ་ཏུ་ཆེར་བྱུང་ཞིང་ཕོངས་པས་བྱས་པའི་མྱ་ངན་ནི་ཉམས་ཉེས་རབ་ཏུ་ཆེར་བྱུང་ཞིང་། ཕོངས་ནས་མྱ་ངན་བྱེད་པའོ། །ཉམས་ཉེས་རབ་ཏུ་ཆེར་བྱུང་ཞིང་ཕོངས་ནས་མྱ་ངན་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་གཞུ་ རྣམས་བཀང་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་ཏེ།དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར། མདེའུ་རྩེ་མོ་རྣོན་པོ་དག་འཕེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལས་འཇིགས་པའི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲ་འཇིགས་པའོ། །སྒྲ་འཇིགས་པའི་ གཞུ་རྒྱུད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི།གཞུ་རྒྱུད་སྒྲ་འཇིགས་སོ། །ཕོངས་པ་དང་། མྱ་ངན་བྱེད་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་གི་འཁོར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ། །རབ་ཏུ་སྐྲག་པའི་སེམས་ཡིན་པས་ཕོངས་པའོ། །དུ་ཞིང་འབོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མྱ་ངན་བྱེད་པའོ། །ས་ ཁྱོན་ལེགས་པར་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ས་ཁྱོན་ཚད་ནི་ལེགས་པར་བརྟགས་པའོ།།རྩ་བཅས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྔར་བཤད་པའི་རྩ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །བདག་གི་བདེ་བ་ཁྱད་དུ་བསད་པ་དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་འཐོབ་ཅེས་བཤད་པ་ལ། དེའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་རྣམས་རྒྱལ་པོ་ བདག་གིས་ཡུན་རིང་བྱས།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ། །བདག་གི་ལུས་ལྟ་སྣད་པར་གྱུར་ཀྱང་རུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་ལུས་འདི་ལ་རྨ་ཡོད་པར་གྱུར་ཀྱང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་བདེ་བ་ཁྱད་དུ་གསོད་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་བས་སེམས་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཡིད་ གྱི་བདེ་བ་འཐོབ་པ་སྟེ།།ཡོན་ཏན་འདི་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།

這個猴王的身體被許多受驚逃跑的猴子的手腳踩踏。由於身體受傷的痛苦，失去了知覺。這兩者的產生是由於受傷的痛苦而昏迷不醒。那傷痛是因為許多受驚逃跑的猴子用手腳踩踏身體造成的。疲憊也是因為被猴群用腳踩踏，在那種狀態下長時間疲憊。 所謂稀有是因為值得觀看。問’你將如何，你也是他的什麼’，稀有是因為捨棄自己的生命，以慈悲和恭敬解救猴群。正因為如此，由於他是主要的，所以首先說稀有。下面說偈頌也是與此特點相關，所以是因果關聯。 所謂極為親密的微小因緣就是極為友好的微小因緣。所謂擔負重擔是指主人的事物。因為是親屬所以是親眷。因為與之相似，所以成為如同親眷。凡是大臣等就是大臣等。 ‘親眷和友人’這句話表示慈愛。‘極大的損害和悲傷困苦’中，極大的損害是被國王軍隊壓制。由此造成的困苦是因極大損害而產生的困苦。因極大損害而困苦所生的悲傷是因極大損害而困苦所生的悲傷。 爲了說明因極大損害而困苦所生悲傷的原因，所以說’因此張弓’等偈頌。‘因此’是指因為生起極大痛苦，所以。凡是被射出鋒利箭頭者所生的恐怖聲音就是恐怖聲音。有恐怖聲音的弓弦就是恐怖聲音的弓弦。 爲了說明困苦和悲傷，所以說’我的眷屬’等偈頌。因為內心極度恐懼所以困苦。‘哭泣呼喊’表示悲傷。凡是善加觀察地界的就是善加觀察地界的範圍。 ‘具根’是指具有前面所說的根本。對於’你捨棄自身安樂獲得什麼功德’的詢問，爲了說明其功德，所以說’凡是國王我長時所作’等偈頌。 ‘即使我的身體受到損害’是說即使我的身體有傷也可以，這表示捨棄安樂。‘因此內心極為歡喜’是指獲得意樂，獲得這種功德。

།དེ་བས་ན་ཡིད་དགའ་བ་ཐོབ་བ་དེའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བདག་གིས་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པར་བཟློག་།ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་དྲེགས་པའི་དགྲ་རྣམས་གཡུལ་ངོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་ ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མེད་པར་བསྟན་ཏོ།།རྨ་ཙམ་ཉི་ཚེ་འམ། རྨ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་དཔའ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་རྨ་བྱུང་བ་ཡང་། དགྲ་ཕམ་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། དགའ་བཞིན་དུ་རྨ་ལ་བཟོད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་རྨ་ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མེད་དེ། བདེ་བ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །ལུས་སྣད་པ་དེའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་དེ། བདེ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ན། དཔའ་བོ་རྣམས་རྨའི་སྡུག་བསྔལ་དགའ་བཞིན་དུ་བཟོད་པ་ལྟར་བདག་ཉིད་རྨ་དེ་ལ་དེ་ཇི་ལྟར་དགའ་བཞིན་དུ་བཟོད་ཅེ་ན། དེའི་རྒྱུ་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།རིགས་མཐུན་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གུས་བྱས་ནས་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ། ། དབང་ཕྱུག་བདེ་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་པའི་བུ་ལོན་འཁོར་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་དགའ་བཞིན་བཟོད་བར་བྱ་བའོ། །དེ་བས་ན་བདག་ཉིད་མཛའ་བ་དང་བྲལ་བའམ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་ བཅད་འདི་ནི་སྔར་བཤད་བའི་དོན་གྱི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུ་ལོན་འཁོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཙམ་ཉི་ཚེར་ཡང་མ་ཟད་དེ། འདི་ལྟར་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡོན་ཏན་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་སྨྲས་པ། སྔོན་དུ་ཕན་བཏགས་བུ་ལོན་འཁོར་བས་མགུ། ཞེས་ བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་ཏེ།འཁོར་གྱི་སྔོན་དུ་ཕན་བཏགས་པ་ལ་ཡང་དག་སྒྲུབ་པའི་ཕན་ཡོན་ཏེ། བདག་ཉིད་མགུ་བ་དང་། མྱ་ངན་ཞི་བ་ནི་བདག་དང་འབྲེལ་པའི་ཕན་ཡོན། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་གྲགས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་འཐོབ་པ་དང་། རྒྱལ་པོས་མཆོད་པ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་གཉིས་ནི། གཞན་དང་འབྲེལ་ བའི་ལུས་དང་།ངག་གི་ཕན་ཡོན་ནོ། །འཆི་ལ་འཇིགས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དུས་གཞན་གྱི་ཕན་ཡོན་ནོ། །དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བུ་ལོན་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ། དམ་པས་ཕན་བཏགས་དྲིན་ཡང་དྲན་པར་གྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་གཞན་དང་འབྲེལ་བའི་ཡིད་ཀྱི་ཕན་ ཡོན་ནོ།།དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུ་ལོན་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ་སྐྱོན་ནོ། །ཡོན་ཏན་མེད་པ་ནི་བུ་ལོན་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མེད་པའོ། །གྲགས་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་ནི། །སྔར་ཐོབ་པའི་གྲགས་པ་རྣམས་ ཉམས་བའོ།།ཉེས་པ་འབྱུང་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྔར་བཤད་པ་དག་སྟེ། ཡོན་ཏན་མེད་པའོ། །བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དུ་ཕན་བཏགས་བུ་ལོན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་ཀྱིས་སོ། །སྐྱོན་གྱི་མཐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་པོ་སྙིང་རྗེ་མེད་ ལ་རྟེན་བཅས་ནས།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་ཕྱེད་འོག་མ་དང་། ཡོན་ཏན་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་འདིས་སོ། །གཞོན་པའི་དཔུང་དང་། ལྗོངས་དང་། བློན་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་དོན་སྒྲུབས་ཤིག་བའོ། །མགོན་མེད་འབངས་དང་། དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ ཟེ་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་མཛོད་ཅིག་པའོ།།ཆོས་འཕེལ་བར་བྱས་ན་ནི། བདེ་བ་གཉིས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། གྲགས་པ་འཕེལ་བ་དང་། སྲིད་འཕེལ་བའོ། །འདི་ནི་འདིར་བདེ་བའོ། །ཡང་ན་གཉི་ག་ལ་ཡང་བདེ་བར་འགྱུར་བའོ།

因此爲了說明獲得歡喜的因緣而說：‘我遣除他們的痛苦’。因此說了’驕慢的敵人在戰場上’這一偈頌。這表明沒有身體的痛苦。 僅僅是傷口，或者僅僅是由傷口產生的痛苦。為什麼呢？就像勇士們即使受傷，爲了戰勝敵人也能忍受。爲了完成所期望的目標，歡喜地忍受傷痛。 因此，即使由傷口產生的痛苦也不存在，只有快樂。身體受傷的痛苦不存在，如果說是快樂的話，就像勇士們歡喜地忍受傷痛一樣，我為何也能歡喜地忍受這傷痛呢？爲了說明其因由， 說了’同類眾生極恭敬’這一偈頌。因為獲得自在安樂的債務已經償還，所以應當歡喜地忍受。因此’自身離開親友’這一偈頌是總結前面所說的意義。‘因此’是指債務已還的緣故。 不僅僅如此，還因為獲得殊勝功德。那麼這功德是什麼呢？即說：‘先前恩惠債已還而喜’這一偈頌。 對眷屬先前所作恩惠的真實成就的利益是：自身滿足，憂愁止息是與自身相關的利益。現前獲得無垢名聲，以及受到國王供養這兩者，是與他人相關的身語利益。 ‘無有死亡恐懼’是其他時期的利益。‘與此相違之分’是指沒有債務償還等。‘聖者恩惠常憶念’是與他人相關的意識利益。 ‘與此相違之分’是指沒有債務償還等過失。無功德是指沒有債務償還等功德。‘無有名聲’是指先前獲得的名聲衰損。 ‘成為過失生起之處’是指與前述功德相違背的方面，即無功德。‘堅固’是指’先前恩惠債務’這一偈頌。‘過失力量’是指’依止無悲主人’這後半偈頌，以及’無有功德’這一偈頌。 年輕的軍隊、地方、大臣等，愿他們成就安樂。無依眾生、沙門婆羅門等，愿他們具足安樂。 若能增長正法，則具足兩種安樂：名聲增長和權勢增長。這是此處的安樂。或者說是兩者都能獲得安樂。

།སློབ་དཔོན་དཔའ་བོ་མཛད་པའི་སྐྱེས་པའི་ རབས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས་སྤྲེའུའི་རྒྱལ་པོའི་སྐྱེས་པའི་རབས་སོ།། །།བཟོད་པ་ལ་གོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐུ་ཚེ་སྔ་མ་དག་ཏུ་བཟོད་པའི་རྒྱུ་བསྒོམས་པར་བསྟན་ཏོ། །སྨྲས་པ། སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སོ་སོར་བརྟགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སོ། །ཡང་ན་བཟོད་པ་ལ་གོམས པ་ཞེས་བྱ་བ་ན་།བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བཟོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པའོ། །ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ནི་ཉེས་པ་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྐང་གིས་བསྟན་ཏོ། །ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པ་སྟེ།དེ་ལས་ཉེས་པ་མང་པོའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །སྲིད་དང་འདོད་པ་ལྷུར་ལེན་པས་ཉེ་བར་མ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། ཡུན་རིང་བོར་ཡང་སྐྱེ་ བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཉོན་མོངས་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།།འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེས་ ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ།།བྱ་བ་ངན་པའི་སྐལ་བས་ཆོས་བྱ་བའི་གོ་སྐབས་མེད་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཉེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཅན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པའི་བར་རོ། །ཚུལ་ ཁྲིམས་ཞེས་སྨོས་པས་ནི།ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་བསྟན་ཏོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་བསྟན་ཏོ། །རབ་ཏུ་ཞི་བ་སྨོས་པས་ལྷག་པའི་སེམས་སོ། །རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་བཟོད་པ་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བར་མིང་དུ་བཏགས་ཏེ། དེ་བཟོད་པར་བྱ་བའི་ཡིད་དམ་མ་ ཉམས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཡིད་དམ་བཅས་པ་ཡང་ཚིག་གིས་བཅད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་བཟོད་པ་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་དེ་དང་མཐུན་བའི་ཆོས་འཆད་པ་ཡང་དེ་ཉིད་དེ། བཟོད་པ་སྨྲ་བར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ དང་།བཟོད་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་དང་། གཞན་ལ་བཟོད་པ་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་དཀའ་ཐུབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ནི་བཟོད་བ་བྱ་བར་ཡིད་དམ་བཅས་པ་མ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐུ་རྩལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། གཞན་དག་ལ་དེ་ དང་མཐུན་བའི་ཆོས་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་བདག་ནི་བཟོད་པའི་ཡིད་དམ་བཅས་བ་མ་ཉམས་པས་བཟོད་པ་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ན། ཅིའི་ཕྱིར་བཟོད་པའི་བསྔགས་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་འཆད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དེ་ནི་བཟོད་བའི་ཡོན་ཏན་ མཐུ་ཤེས་ནས།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་བཟོད་པའི་ཡོན་ཏན་མཐུ་ཤེས་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའི་རྒྱུས་སོ། །དེ་ཡིས་བདག་བཞིན་འཇིག་རྟེན་རབ་ཏུ་བརྒྱན་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འཆད། །ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུས་ སོ།།བཟོད་པའི་གཏམ་ཡང་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པར་གྱུར། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་གཏམ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ་ནི་རྣམས་པ་གཉིས་སོ།

從《阿阇黎馬鳴所造廣說本生》中的猴王本生故事。 所謂’修習忍辱’，是說在前世修習忍辱之因。 所說’詳加觀察’，是由於詳細觀察的緣故。或者說’修習忍辱’，是爲了顯示由修習而生的忍辱本身而說的。 ‘在家生活有諸多過患’等偈頌顯示了在家生活的狀況。在家生活具有生起的煩惱、業的煩惱以及煩惱的煩惱。 其中’具有諸多過患之苦’這句話顯示了現世中由生起的煩惱而產生的煩惱。 ‘由於執著有和欲而不得寂靜’這句話顯示了長期由生起的煩惱而產生的煩惱。 貪慾、嗔恨等顯示了由煩惱的煩惱而產生的煩惱。 煩惱有兩種：見所斷和修所斷。由此相應地配合煩惱性。 ‘由惡業緣故而知無暇修法’這句話顯示了業的煩惱性。 ‘無如是過患的安樂處’是指無如是煩惱處。 ‘戒律’所說顯示增上戒學。 ‘多聞’所說顯示增上慧。 ‘極為寂靜’顯示增上心。 由三種因緣而得名為’說忍’：‘不違背忍辱誓願’等所說，由於誓願也是以言語立下的，因此稱為’說忍’。 讚歎忍辱及向他人宣說與此相應之法也是如此，即自己受持說忍、宣說忍辱功德、向他人說忍之義。 ‘具足苦行’之名是因為不違背忍辱誓願之故。 ‘具大威力’是因為宣說忍辱功德及向他人宣說與此相應之法。 對此，首先由於不違背忍辱誓願而稱為說忍是合理的，那為何還要讚歎忍辱並宣說與此相應之法呢？ 為此而說：‘彼知忍辱功德力’等偈頌。‘彼知忍辱功德力’是讚歎忍辱的原因。 ‘以此莊嚴世間’是依次宣說與此相應之法的原因。 ‘經常談論忍辱’中，經常談論有兩種。

།བཟོད་པ་ཆེན་པོ་རང་གི་ངང་དུ་གྱུར། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་ཏེ། སྔར་བསྟན་པའི་དོན་འདིས་བསྡུ་ཞིང་རིག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཟོད་བ་ཆེན་པོ་རང་གི་ ངང་དུ་གྱུར།།ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། གང་སྔར་བསྟན་པའི་བཟོད་པར་བྱ་བའི་ཡིད་དམ་མ་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡི་དོན་དང་མཐུན་པའི་གཏམ་དག་གིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་བཟོད་པའི་བསྔགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་ལ། དེ་ལ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱང་རྒྱུན་དུ་འཆད། །ཅེས་བྱ་བ་དེ་སྟོན་ ཏོ།།རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང་། ཉམས་དགའ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དབེན་ཞིང་ཉམས་དགའ་བའོ། །དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྙེད་པར་སླ་བའི་མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་གང་ན་ཡོད་པ་དེ་ནི། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རྙེད་སླ་བའོ། །སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཉིད་དགའ་ཞིང་མཛེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ ཉམས་དགའ་བ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་དེའོ།།བཀྲ་ཤིས་པ་ནི་ཐོས་པའི་ཆོས་ལ་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་དུ་འོང་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་དྲི་མ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སྡིག་པ་འཁྲུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ ཚལ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་དགེ་བ་སྐྱེ་བའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་ཡོན་ཏན་པས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ནི། སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་ཡོན་ཏན་བས་ལྷག་བའོ། །དེའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ནི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་ཡོན་ཏན་བས་ཀྱང་ལྷག་པའི་གནས་སུ་གྱུར་ པའོ།།འཁྲིད་ཤིང་འཁྱིལ་པས་གཏིབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གྲང་ཕ་སེལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ལྡིང་ཁང་ནི་བསིལ་བའོ། །མེ་ཏོག་རྒྱས་པའི་ལྗོན་ཤིང་དགོད་པ་བཞིན། །པདྨ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པའི་མཚོ་འགྲམ་ན། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཚ་བ་བཙལ་བས་སོ། །གཞལ་མེད་ཁང་ལ་ལྟ་བས་ཆགས་གྱུར་བ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་དྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞལ་མེད་ཁང་རབ་ཏུ་མཛེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །པདྨའི་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་པདྨའི་མཚོ་ནི་གྲང་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དུས་ནི་དྲོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བུང་བ་དང་རད་པ་བཞིན་དུ་མེ་ཏོག་ཤིང་ལ་ཞེས་པ་ནི་མེ་ཏོག་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐབས་ནི་མཚམས་ཏེ། དུས་ལ་པས་པར ཤེས་པ་སྟེ།གཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དགའ་བའི་ཚན་ཚན་དུ་ཆད་པ་དེ་ནི་དགའ་སྟེ། དགའ་སྡེར་ཆད་པའོ། །དེས་ན་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་གནས་སུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཏོ། །བསྙེན་དཀའ་བའི་རྒྱུས་རབ་ཏུ་ཟབ་པའོ། །དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་དཔལ་འབར་བ་དང་། བསམ་གཏན་ལ་གོམས་ པར་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཡེང་བ་དང་། འཛེམ་པ་དང་། འཕྱར་བ་གང་གིས་བཏང་བ་དེ་ནི། གཡེང་བ་དང་། འཛེམ་པ་དང་། འཕྱར་བ་བཏང་བའོ། །དྲི་བ་ནི་དེ་དག་ལ་ནང་དྲི་བའོ། །དེ་དག་ལ་ནད་དྲི་བའི་སྐབས་ནས་གླེང་བསླང་བ་གང་ཡིན་པའི་གཏམ་དེ་ན་ དེ་དག་ལ་ནང་དྲི་པའི་སྐབས་ནས་གླེང་བསླང་བའོ།།གོ་བར་སླ་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གོ་བར་སླ་བའོ། །བུད་མེད་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་གོ་བར་སླ་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བུད་མེད་ཀྱིས་གོ་བར་སླ་བའོ། །ཡང་ན་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་གཟུང་བའོ། །བདེ་བར་གཟུང་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེ་ བར་ཟིན་པའོ།།ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ནད་དྲི་བའི་སྐབས་ནས་གླེང་བསླང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱི་དམ་བཅའ་བ་དང་། གཏན་ཚིགས་དང་། དཔེ་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །མ་སྨད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡ་རབས་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

說出’轉為大忍之自性’這一偈頌，是爲了總結並顯示前面所說的義理。‘轉為大忍之自性’這句話，即是顯示前面所說的’應忍之心未失’的意思。 ‘以與其義相應之言論’這句話，是指宣說前面所說的忍辱功德，‘並常說與此相應之法’即是顯示這個意思。 極為寂靜且令人愉悅是指極為寂靜而令人愉悅。在任何時候都容易獲得的花和果實之處，即是花和果實隨時都易得之處。令人喜愛且美麗的園林，即是令人愉悅且極為美麗的園林。 吉祥是因為能賜予所聞法的所欲果報。悅意是因為能消除現世的心垢。依止是因為能洗滌導致來世不欲果報成熟的罪業。苦行林是因為是來世悅意果報之因——善業生起的基礎。 勝過園林功德是指超勝於園林的功德。成為其處所是指成為比園林功德更殊勝的處所。 ‘藤蔓纏繞遮蔽’是指能遮擋寒冷，涼亭是清涼的。‘如同開滿鮮花的樹木排列，在盛開蓮花的湖畔’這句話是因為尋求溫暖。‘因見宮殿而生愛著’這句話是因為時節溫暖以及宮殿極為莊嚴。 關於’蓮池’，蓮池是因為寒冷，時節正是因為溫暖，如同蜜蜂和蝴蝶一般’于花樹’是因為特別貪著花朵。時機是時節，即是了知時節，是因為受睡眠所控。 隨意分成各個部分即是歡喜，分成歡喜部分。因此前往苦行處所。因難以親近而極為深奧。 ‘苦行威德熾盛及修習禪定’是爲了遮止煩惱。 捨棄散亂、畏懼和輕浮的即是捨棄散亂、畏懼和輕浮。問候即是向他們問安。從問候病情的時機開始交談即是從向他們問安的時機開始交談。 容易理解的義理即是容易理解的。女人容易理解的義理即是女人容易理解的。或者因為是應當受持的所以稱為受持。容易受持的義理即是容易掌握的。 其餘如前。問候病情的時機開始交談等三者的立宗、因和喻，應當按順序配合。‘未受誹謗’是指生為高貴之人的意思。

།མིའི་ལུས་སུ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་མ་ཉམས་རྣོ་དང་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མ་ཉམས་པ་ནི། མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང་། རྣོ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །དེས་པར་འཆི་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་བའི་ཆོས་སོ། །བག་མེད་པར་གྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་ བསྟེན་པའོ།།དགེ་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་སྟེ་། དེ་དག་ལ་མ་བརྟེན་ཅིང་། མ་བསྒོམས་པས་ནི་བསླུས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་མ་བསྒོམས་ན་ནི་ཡང་དེའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཚེ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་ཟད་པ་དང་། ཚེ་ ཐུང་བའི་ཕྱིར་དང་།འདས་ནས་ཀྱང་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་རེ་ཞིག་དམ་བཅའ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སླུ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་བ་མི་བྱེད་བས་སོ། །འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་རབ་ཏུ་མི་འབྱུང་ཞིང་ཟད་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་འབྱུང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་བཅད་གཉིས་སྨོས་ཏེ། རབ་ཏུ་ སྦྱིན་དང་ཞེས་བྱ་བ་དང་།རིགས་ལ་སོགས་པ་དམན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་དོ། །རིགས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུའོ། །གཟུགས་དང་། ལང་ཚོའི་ཡོན་ཏན་དང་། སྟོབས་རབ་ཏུ་ཆེ་བ་དང་། ནོར་ལ་སོགས་པ་ནི་སྦྱིན་བའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ཡང་ཁ་ དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་བར་བྱིན་པས་ནི།གཟུགས་བཟང་བའོ། །ཡང་ན་གོས་བྱིན་པས་སོ། །ལང་ཚོའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དང་། སྟོབས་རབ་ཏུ་ཆེ་བ་ནི། ཉམས་བརྟས་པའི་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་བྱིན་པའི་འབྲས་བུའོ། །ནོར་གྱིས་ཕྱུག་པར་གྱུར་པ་ནི་ནོར་བྱིན་པའི་འབྲས་བུའོ། །ཕྱི་མ་ལ་ཡང་ བདེ་བ་འཐོབ་མི་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འདིའི་བདེ་བའི་རྒྱུས་ཏེ། བདེ་བ་ནི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པས་སོ། །རབ་ཏུ་སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་གཟུང་ངོ་། །དགེ་བ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར།འདི་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་འབྲས་བུ་དེ་མེད་པར་ཡང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་མེད་ཀྱང་དེའི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། རིགས་ལ་སོགས་པ་དམན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ། ། སྡིག་པ་ལ་མ་ཆགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བས་ནི། སྡིག་པ་ལས་ལྡོག་པར་སྟེན་ཏེ། མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལས་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རབ་ཏུ་སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་ཡོན་ཏན་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན པ་དང་ལྡན་པའོ།།ཕྱི་མའི་ཚེ་ལའང་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་ཡང་བདེ་བའི་རྒྱུ་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དབྱར་གྱི་དུས་ན་འབབ་ཆུས་རྒྱ་མཚོ་གང་བ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། འཇིག་རྟེན་དུ་བདེ་བ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ བར་མ་ཟད་དེ།མཐོང་བའི་ཆོས་འདི་ལ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་རིགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་དུ་ཡང་འགྱུར་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རིགས་དང་གཟུགས་དང་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་རུང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ། །འདིའི་བསྡུས་ པའི་དོན་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་།བཟོད་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་དང་། འབྱོར་པ་དང་། གཡོག་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་གནས་པའོ།

所謂’生為人身’即是說成為人。‘諸根未損且具銳利’是說一切根門未受損害，即是完整無缺且具有敏銳性。‘死主’即是死亡之法。‘放逸’即是不修習善法。 此善法即是佈施、持戒等，由於未依止、未修習這些，故為欺誑，因為若不修習善法則無法獲得其果報。又因壽命剎那即逝，壽命短暫，死後也無法返回。這是暫時的立宗。 為何說是欺誑？因為不行善。這是理由。爲了說明其因不生且盡，以及其因生起，故說兩個偈頌：‘極為佈施’等偈和’雖種姓等劣’等偈。種姓是持戒的果報。容貌、青春之德、大力、財富等是佈施的果報。 其中，由施予殊勝色相而得端正容貌，或由佈施衣物而得。青春之德和大力是由施予滋養飲食的果報。富有財物是佈施財物的果報。‘後世亦不得安樂’是指來世，因為今世安樂的因即是善等。 說’極為佈施、持戒等’也包含忍辱和精進。因為此善是一切之因，故說’從此生’。現在即使沒有這些果報，若具足佈施等，爲了說明果報生起的緣故，以及即使沒有這些，也說明其事物的性相，故說’雖種姓等劣’等偈。 ‘不貪著罪惡’是說遠離罪惡，即是遠離不善業道之義。‘具足佈施、持戒等功德’是說具足佈施、持戒、忍辱、精進等波羅蜜多。‘後世安樂’是指來世安樂之因即善等。 持戒等的果報如何？如’夏季時河水充滿大海’。不僅世間安樂增長，即使在現見之法中，持戒的功德也成為種姓等莊嚴，爲了顯示具足持戒等，故說’種姓、容貌及身體功德等皆可’等偈。此中攝義即是持戒、忍辱、佈施的果報，安住于具足大德、圓滿受用和眷屬。

།དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་དང་། གཡོག་འཁོར་འབྱོར་པའི་རྒྱུ་དེ་བས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་ཅིང་། དེ་དག་གི་རྒྱན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ ལྟར་ཤིང་དང་།ཆར་སྤྲིན་དང་། མཚོ་དག་ལ་མེ་ཏོག་དང་། གློག་ཕྲན་འགྱུ་བ་དང་། བུང་བ་མྱོས་པ་འདུ་བའི་པདྨ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལ་ཤིང་ལྟ་བུ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྟེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་མཐོ་བ་ཉིད་དེ་ལ་རྒྱན་དུ་གྱུར་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་མཐོ་བ་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཤིང་རྣམས་མཐོ་བ་ཉིད་ལ་གཞན་མེ་ཏོག་གིས་བརྒྱན་པའི་རྒྱུས་སོ། །ཆར་སྤྲིན་ལྟ་བུ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཆང་གྱི་རྟགས་གློག་ཕྲན་འགྱུ་བ་ལྟ་བུ་ནི་སྦྱིན་པ་པོའི་རྟགས་མ་འོངས་ པ་ན་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཐོང་བ།སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་བྱས་པ་ནི་ཆར་གྱི་རྟགས་གློག་ཕྲན་འགྱུ་བ་དང་འདྲ་བར་སྦྱིན་པ་པོའི་རྟགས་མ་འོངས་པ་ན་། དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་དག་གིས་བརྒྱན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །མཚོ་ལྟ་བུ་ནི་ད་ལྟར་ བྱུང་བའི་བཟོད་པའི་འབྲས་བུ་བཀུར་སྟི་དང་།གཡོག་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །བུང་བ་མྱོས་པའི་པདྨ་ལྟ་བུ་ནི་གཞན་དེ་ལས་ཁྱད་དུ་གྱུར་པའི་གཡོག་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་བཟོད་པ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱན་དུ་གྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ལུས་ཅན་དག་གི་རྒྱན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སྦྱིན་པ་དང་། བཟོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་བར་དུ་གྱུར་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པས་རིགས་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་། གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བར་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ནད་མེད་ཚེ རིང་ནོར་དར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ།།ནད་མེད་པ་དང་། ཚེ་རིང་བ་དང་། རིགས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིའོ། །ནོར་ནི་སྦྱིན་པའི་འོ། །གཟུགས་ནི་བཟོད་པའོ་། །རབ་དང་། འབྲིང་དང་། ཐ་མ་ནི་རབ་འབྲིང་ཐ་མའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དག་ནི་རབ་འབྲིང་ཐ་མའི་བྱེ་བྲག་གོ། །དེ་དག་སྣ་ ཚོགས་པ་ནི་རབ་འབྲིང་ཐ་མའི་བྱེ་བྲག་སྣ་ཚོགས་པའོ།།ཡང་ན་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་དག་ནི་བྱེ་བྲག་སྟེ།ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ལས་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་མེད་དེ། འདིས་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་སྣ་བ་ བསལ་ཏོ།།སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་གཅིག་གིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ན། འགྲོ་བ་རྣམས་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདིས་ནི་མི་མཐུན་པ་རྒྱུར་སྨྲ་བ་བསལ་ཏེ་། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་རབ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་སེམས་ ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ལས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་གྱུར། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བའོ། །དེ་ནི་སོ་སོའི་དབང་གིས་མཐའ་ཡས་པ་སྟེ་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པར་རིགས་བ་ཉིད་དོ། །འདི་དག་ ལས་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་གྱུར་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།འདི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། མི་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །འཆི་བ་དང་ཉེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྐལ་བ་མཐུན་པའི་རིས་ལས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ།

如是生起的大德以及眷屬受用的因更為殊勝，併成為彼等之莊嚴，猶如樹木、雨雲、湖泊上的花朵、閃電和群聚的醉蜂之蓮花。其中，如樹木者，是持戒之果報，即現前大德之高貴，成為其莊嚴，較彼更為殊勝的高貴圓滿之因是現前的持戒，如同樹木之高貴以其他花朵為莊嚴之因。 如雨雲者，是現前佈施之果報圓滿受用。如閃電般的徵兆者，是施主之相，未來將見到殊勝的自性圓滿，佈施之果報現前所作，如同雨之徵兆閃電般，施主之相於未來，以彼殊勝受用之因而莊嚴。 如湖泊者，是現前安忍之果報，恭敬和眷屬圓滿。如醉蜂之蓮花者，是較彼更為殊勝的眷屬圓滿之因，現前安忍成為莊嚴。 ‘殊勝功德是有情之莊嚴’，此中，持戒、佈施、安忍等之殊勝，是由彼等殊勝所致。 如何知曉由持戒等獲得種姓等，而非他者？為證明此義，故說’無病長壽富盛’偈頌。無病、長壽、種姓是持戒所致。財富是佈施所致。容貌是安忍所致。上、中、下是上中下。彼等差別即是上中下之差別。彼等種種即是上中下差別之種種。或者，上中下即是差別，餘者如前。 非由自性所生，為何？因為無因之差別所生之事物不存在，此即遣除無因之見。種種有情非由他生，即遣除自在天等。若由一因所生，諸趣應無差別，此即遣除不相順因論者。 然而，上等差別是由心所生，故說：‘業有三種所生’。三種即身、語、意三種差別。彼由各自力量無邊，應知趣類差別無邊。 由此等知曉由三種業所生，故如是趣入：‘不堅固’者，即剎那壞滅，表示無常性。‘近死’者，表示同分中之無常性。

།སྡིག་པ་སྤང་བར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དགེ་བའི་ ལས་ཀྱི་ལམ་མོ།།དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པ་ནི། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ག་ལས་ཤེ་ན། ལམ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པ་དང་། སྡིག་པ་སྤང་བའོ། །གྲགས་པ་ནི་ཚེ་ འདིའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།བདེ་བ་འཐོབ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་འདོད་པ་དག་ཏུ་བདེ་བ་འཐོབ་པའོ། །འགྲོ་བ་དག་ལ་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་བཟོད་པ་ནི་མ་བསྟན་ཏེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཐ་ དད་པར་རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ།།དེས་ན་ད་ནི་བཟོད་པ་ལས་བརྩམས་ནས། ཡིད་ལ་ཞེ་སྡང་ཡོད་ན་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་བཅད་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ཡིད་ལ་ཞེ་སྡང་ཡོད་ན་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཟོད་པ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། གཞན་ལ་ཕན་པ་མ་ཡིན་པས་མི་བཟོད་པར་ བྱེད་པ་སྟེ།གཞན་མི་འདོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་གཞན་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་། རབ་ཏུ་སྡིག་པར་བྱེད་དེ། བདག་དང་གཞན་གྱི་ངན་སོང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་ཞེ་སྡང་ཡོད་པའོ། །སྡིག་ལ་འཛེམ་པ་ནི་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ ལ་འཇིགས་པས་སོ།།གཉེན་པོ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཟོད་པ་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཡིད་ལ་ཞེ་སྡང་ཡོད་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགོན་པའི་མེ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ། །མ་དང་འདྲ་བ་ནི་ཡིད་ལ་ཞེ་སྡང་ཡོད་པ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་ཅིང་ སྲེག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བ་ནི་བཟོད་པ་སྟེ། ཡིད་ལ་ཡོད་པའི་ཞེ་སྡང་གི་མེ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པ་བསྟེན་ན་ཞི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་བཟོད་པ་བསྟེན་ན་ཞི་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་དེའི་རྒྱུ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་བཟོད་པ་སྡིག་ པ་སྤོང་།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་ཡིན་ཏེ། སྡིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དགེ་བའི་ལས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་དེའི་རྒྱུ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་ནི་ཡིད་ལ་ཞེ་སྡང་ཡོད་པའོ། །དེ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་བཟོད་བ་ལ་བརྟེན་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ སྡིག་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་སོ།།དགྲ་ཡང་འཕེལ་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་སྐྱེས་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། སྔར་མ་སྐྱེས་པ་ཡིད་ལ་གནས་པའི་མི་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པ་མེད་པ་སྟེ། མི་དགེ་བའི་བདག་ཉིད་གནོད་བ་ཉིད་དོ། །འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མགུ་བ་བསྐྱེད་པ་ སྟེ།བདག་ཉིད་ལ་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །མཆོད་པར་འོས་པ་ནི་ལུས་དང་། ངག་གི་ལས་ཀྱིས་མཆོད་པ་ཐོབ་པར་བསྟན་ཏོ། །བདེ་བའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་གཞན་དང་འབྲེལ་པའི་བདེ་བ་སྟེ། མཆོད་པ་དང་། དགའ་བ་གཉིས་ཀྱིས་བདེ་བའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་ པར་འགྱུར་བའོ།།མཐོ་རིས་འགྲོ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་བདེ་བ་འཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་སྐྱོན་འདི་མེད་པ་ཡིན་པས། བཟོད་པ་བསྟེན་ན་དེ་དག་གི་མཐུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

‘斷除罪業’是指不善業道。依止善法方面，即是依止佈施、持戒、忍辱、精進等波羅蜜多。 為何如此呢？所謂’此即是道’，是指依止善法方面和斷除罪業。名聲是顯示今生的利益。獲得安樂是指來世的，即是希求安樂者獲得安樂。 對於諸眾生過去時的忍辱未作顯示，是依據福德資糧的特徵和福德資糧的果報而分別隨後顯示。 因此，現在從忍辱開始，以’縱然心中有嗔恨’等八個偈頌來顯示。‘縱然心中有嗔恨’是指無忍辱的意思。 對他人無益而不能忍受，是因為令他人不悅。對自己在其他生中也無益處，且造作極大罪業，因為這是自他墮惡趣的因。 ‘彼等’是指心中有嗔恨。畏懼罪業是因為害怕不欲求的果報。‘依止對治’是指依止忍辱。 為顯示是心中嗔恨的對治，故說’曠野之火’等偈頌。如母親般的是指心中有嗔恨，因為損害並焚燒自他。如大河流般的是忍辱，因為能完全息滅心中的嗔恨之火。 關於’依止忍辱則得寂靜’，為顯示如何依止忍辱而得寂靜，故有’是故以其因降伏故忍辱斷除罪’的偈頌。‘罪’是指不善業。 ‘以其因降伏’是指彼罪之因，其因即是心中的嗔恨。降伏它是依靠其對治忍辱。‘是故’是指完全斷除罪業。 ‘敵人亦不增長’是指令先前生起的平息，以及先前未生起的心中不善不再趣入，即是不善的本性即是損害性。‘某些’是指敵人，即不隨順分而生歡喜，是對自身以意業。 應受供養是顯示獲得身語業的供養。‘具有安樂福分’是指現見法中與他人相關的安樂，即以供養和歡喜二者而具有安樂福分。 ‘將往生天界’是指在來世獲得安樂，因此由於無此過失，依止忍辱則成為彼等之力。

།གཞན་ཡང་ཀྱེ་བཙུན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པའི་རྣམ་པ་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་བའི་རང་ བཞིན་ཅན་དུ་རབ་ཏུ་གྲགས།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་ལྔ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་དགེ་བའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་ནི་བཟོད་པའི་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་གྱི་གཉེན་པོ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགེ་བའི་རང་བཞིན་ནི་ ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན།ཇི་ལྟར་མ་ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཀུན་ནས་བསླང་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ལས་རྣམས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་གྱི་དགེ་བ་སྟེ། ཞེ་སྡང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་ལ་ཁྱད་པར་ཡང་ཡིན་པས་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །དེའི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། ། འདིས་ནི་རང་བཞིན་གྱི་དགེ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། འདི་ནི་རེ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱི་བཟོད་པ་ཡིན་ནོ། །བསོད་ནམས་གྲགས་པ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་འཕེལ། །ཞེས་བྱ་བ་བསོད་ནམས་རབ་ཏུ་འཕེལ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དུ་འབྲས་བུ་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའོ། །གྲགས་པ་རབ་ཏུ་འཕེལ་བ་ནི། །མཐོང་བའི ཆོས་ཀྱི་འབྲས་བུའོ།།ཆུ་ཡིས་མ་བཀྲུས་པར་ཡང་དག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། མི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཉིད་དོ། །ཡོན་ཏན་དེ་དང་དེ་དག་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་དོ་། །དགེ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་རབ་ཏུ་གྲགས། ། ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ལ་དགེ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལ་གནོད་པ་རྟག་ཏུ་ཡོང་མི་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ། །ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པའོ། །ཡང་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གཞན་དག་ལ ཉེ་བར་གནོད་པ་ནི་གནོད་བ་སྟེ།སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ལ་མི་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་དག་གི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། སྙིང་སྟོབས་ཅན་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡིད་དུ་འོང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། ། དེའི་མིང་ཇི་སྐད་དུ་བཏགས་ཤེ་ན། བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཡིན་ཏེ། དེའི་མིང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཡོན་ཏན་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་ཉིད་དུ་མཛེས་པའི་མིང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་མངོན་བསྒྲུབས་བཟོད་པ་སྟེ། མཛེས་པའི་མིང་བདག་དང་། གཞན་གཉི གལ་མཛེས་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པའོ།།འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འདིས་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །སྙིང་རྗེས་བཀའ་སྩལ་ཅེས་བྱ་བ་ནི། སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱི་བཀའ་ཡིན་པས་སྙིང་རྗེས་བཀའ་སྩལ་པའོ། །འདོད་ཆགས་མེད་པའི་རང་ བཞིན་དང་།འདོད་ཆགས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་བཟོད་པ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བཟོད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ། །བསོད་ནམས་གྲགས་པ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་འཕེལ། །ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ནི་མ་བཤད་དེ། དེ་བས་དེའི་རྒྱུ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་བཟོད་པས་སྡིག་ པ་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་དེར་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

又復，所謂’嘿，王妃’是爲了顯示忍辱的其他形相。‘以善為自性而廣為人知’這五個偈頌中，關於’善的自性’這一偈頌是就忍辱果的自性對治和隨順功德而言。 關於’善’，什麼是善的自性？是否如同無貪、無嗔、無癡？或者是相應，如同與受等一切遍行法相應？或者是等起，如同與諸業相應？或者是勝義法，如同涅槃？如果這樣想，則是自性善，因為具有無嗔的特徵。既是自性又是差別，故為殊勝自性。其廣為人知即是殊勝的廣為人知。 這裡顯示為自性善，這首先是自性忍辱。‘福德名聲皆增長’，福德增長是指來世得生善趣果報。名聲增長是現世果報。 ‘不用水洗亦清凈’，這表示是一切不善的對治。‘具足彼彼諸功德’，這表示與一切功德相隨順。 爲了顯示’以善為自性而廣為人知’中善的自性義，故說’永遠不知害他人’這一偈頌。法性即是恒常。或者爲了顯示法性的特徵是什麼樣，故說： 損害他人即是害，意為不造作殺生等十不善業的特徵。這是誰的法性呢？是具勇氣的菩薩們的法性。法性是什麼樣的呢？故說’悅意’。 其名號如何安立呢？名為’忍辱’，為顯示其名具德故說：以功德成就而莊嚴的名號即是功德成就忍辱，因為莊嚴自他二者故為忍辱。 利益世間即是饒益世間，這顯示是利他之因。‘悲心所說’即是具悲者所說故為悲心所說。 無貪自性和無貪相的忍辱趣入利他，如是顯示忍辱之因。‘福德名聲皆增長’的含義未作解釋，因為在’以忍勝伏而斷惡’的偈頌中已經說明其因。

།ཆུ་ཡིས་མ་བཀྲུས་པར་ཡང་དག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ནི། མཐུ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡང་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་འདིས་བསྟན་ཏེ། གང་དག་འདི་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ ཞེ་ན།དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་བཅད་འདི་སྨོས་ཏེ། ཁྱིམ་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་། མཐུ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱན་ཡང་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གནོད་སེམས་ཀྱིས་དགོན་པའི་མེ་ལ་ཆུ་རྒྱུན་འབེབས་པའོ། །དཀའ་ཐུབ་ཅན་གྱི་སྟོབས་ མཆོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་ན་ནི།གནོད་སེམས་དགོན་པའི་མེ་ལ་ཆུའི་རྒྱུན་འབེབས་པ་ཡིན་ཏེ། གནོད་སེམས་ཀྱི་དགོན་པའི་མེ་ལ་ཆུའི་རྒྱུན་འབེབས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གནོད་སེམས་ཀྱི་དགོན་པའི་མེ་ལ་ཆུའི་རྒྱུན་དང་འདྲ་བར་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྟེ། དེ་བས་ན་གནོད་སེམས་དགོན་པའི་མེ་ ལ་ཆུ་རྒྱུན་འབེབས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར། གཉི་གའི་ཚེ་ལ་དོན་མེད་ཞི་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཆུ་ཡིས་མ་བཀྲུས་པར་ཡང་དག་པར་བྱེད་དེ། དོན་མེད་པར་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་དེ་དང་དེ་དག་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ཞེས་བྱ་བ་དེའི་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ནི། དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གོ་ཆ་བཟོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་དེ་བསྔགས་པའི་མེ་ཏོག་གི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། བཟོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་རྗེས་སུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས བཅད་འདི་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཀྱི་བགེགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་ཡིན་ལ། བཟོད་པ་ཡང་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་བཟོད་པའོ། །དེས་འཇོམས་པ་ཡིན་པས་གང་དེས་སྨྲས་པའོ། །བཟོད་ པ་ཕན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བཟོད་པའི་ཕན་པ་ནི།བཟོད་པ་ཕན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཕན་པ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱང་ཡིན་ལ། ལྷག་མ་ལུས་པ་ཡང་ཡིན་པས། འདོད་ཆགས་ཀྱི་ལྷག་མ་ལུས་པའོ། །དེས་ལྕི་བར་གྱུར་བའི་མིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། འདོད་ ཆགས་ཀྱི་ལྷག་མ་ལུས་པས་མིག་ལྕི་བར་གྱུར་པའོ།།བཙུན་མོ་རྣམས་ཀྱི་སྤོབས་པས་བསྲུང་བ་དང་བྲལ་བའི་བག་ཡངས་སུ་དགོད་ཅིང་། རྩེ་བ་དང་། ལྟ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཙུན་མོ་རྣམས་ཀྱི་སྤོབས་པས་བསྲུང་བ་དང་བྲལ་བའི་བག་ཡངས་སུ་དགོད་ཅིང་། ཅེ་བ་དང་། ལྟ་འདོད་ པའོ།།མེ་ཏོག་དང་། ལོ་མ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གཏོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། མེ་ཏོག་དང་། ལོ་མ་རྣམས་ཀྱིས་གཏོར་བའོ། །མེ་ཏོག་དང་ལོ་མ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གཏོར་བའི་ནགས་ཀྱི་ལམ་ནི་ལམ་སྟེ། མེ་ཏོག་དང་ལོ་མ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གཏོར་བའོ། །ཡང་ན་ལམ་མེ་ཏོག་དང་། ལོ་མ་སྣ་ ཚོགས་ཀྱིས་གཏོར་བ་དང་ལྡན་པའོ།།འཁོན་སྙིང་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་ཁྲོ་བའི་རྒྱུས་བྱས་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱིས་དྲན་པ་ཉམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དྲན་པ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་ཁྲོ་བའི་གཉེན་པོ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །ཕྲག་དོག་གིས་ཟིལ་གྱིས་ ནོན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་བ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྐྱེན་དུ་བསྟན་ཏོ།།དུལ་བ་དང་། དེས་པ་ནི་དུལ་བ་དང་དེས་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི་དུལ་བ་དང་། ངེས་པར་སྤྱོད་པའོ། །ཉམས་པའི་དུལ་བ་དང་། དེས་པ་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། དུལ་བ་དང་། ངེས་པར་ སྤྱོད་པ་ཉམས་པའོ།།འཐབ་མོ་དང་། རྒོལ་བར་འདོད་པ་དེའི་ཤུགས་ནི་འཐབ་མོ་རྒོལ་བར་འདོད་པའི་ཤུགས་ཏེ་དེ་ལས་སོ།

在’不用水洗而得以清凈’這句話之後所說的是’也是具有威力者的莊嚴’這個偈頌所說。什麼是使這些清凈的呢？爲了說明這個，說了這個偈頌。是在家人和出家人的。在家人的是’也是具有威力者的莊嚴’，即以害心對荒野之火降下水流。如果具足苦行者的最勝力量圓滿，則是以害心對荒野之火降下水流，所謂以害心對荒野之火降下水流，就像以害心對荒野之火降下水流一樣使之平息，因此稱為以害心對荒野之火降下水流。 因此說’在兩種情況下都使無義平息’，因此不用水洗而得以清凈，因為使無義平息的緣故。在’具足種種功德’之後所說的是’忍辱是聖者的鎧甲’這個偈頌，因為這是讚歎之花的因，忍辱功德的積聚將隨之增長。爲了應用於這樣的情況，說了’法的違品’這個偈頌。 法的障礙違品就是違品。既是法的違品又是忍辱，所以是法的違品忍辱。因為是由此所說的，所以忍辱成為利益。關於忍辱利益，忍辱成為利益，意思是與利益相應。既是貪慾又是餘留，所以是貪慾的餘留。被它使眼睛沉重的，就是被貪慾餘留使眼睛沉重。 宮女們以勇敢無所防護而放縱地笑、玩耍和想看的，就是宮女們以勇敢無所防護而放縱地笑、玩耍和想看。被各種花和葉散佈的，就是被花和葉散佈的。被各種花和葉散佈的林間道路就是道路，被各種花和葉散佈。或者是道路具有被各種花和葉散佈。 所謂’有怨恨’，是表明由其憤怒的原因所作。所謂’被貪慾失念’，是現在生起的唸的滅因，這表明沒有憤怒的對治。所謂’因為被嫉妒勝過’，表明是煩惱普遍執行的現前緣。調柔和善良是調柔和善良。這兩者的行為是調柔和確定的行為。失壞了調柔和善良行為的，就是調柔和確定行為的失壞。 爭鬥和想要論爭的力量是爭鬥想要論爭的力量，從那裡來。

།རྡུལ་དང་། མདོག་འགྱུར་བ་དང་། འདར་བ་ནི་རྡུལ་དང་། མདོག་འགྱུར་བ་དང་། འདར་བ་དག་གོ། །རྡུལ་དང་། མདོག་འགྱུར་བ་དང་། ལུས་འདར་བ་འབྱུང་། བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། རྡུལ་དང་། མདོག་འགྱུར་པ་དང་། ལུས་འདར་བར་གྱུར་པའོ། །སྨིན་མ་བཙུམས་པས་མིག་རྩ་དམར་པོ་བགྲད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། ཚུལ་འཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་བྱ་བ་པའོ། །ཚུལ་འཆོས་ཀྱི་གཡོ་སྒྱུའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའོ་། །དེ་དག་གི་སྤྱོད་ཚུལ་དང་། མཛེས པ་དང་།དུལ་བ་ནི་སྤྱོད་ཚུལ་མཛེས་པ་དུལ་བའོ། །དེ་དག་གི་གུས་པ་དང་། མཁས་པའི་སྤྱོད་ཚུལ་མཛེས་པ་དང་། དུལ་བ་ནི་གུས་ཤིང་འོས་པ་མཁས་པའོ། །རབ་ཏུ་ཁྲོས་ཤིང་བཞིན་གྱུར་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི། སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་བརྣག་པའི་མཐུ་ཆུང་བས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་འཐབ་མོ་རྒོལ་འདོད་པའི་ཤུགས་ལས་རྡུལ་ནི་བྱུང་ལུས་འདར་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །སྤྱོད་པ་ཉམས་ཤིང་རྩུབ་པར་མངོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སྔར་བསྟན་པའི། ང་ཡི་གཟི་བརྗིད་ཟིལ་མནན་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །མཚོན་ཆ་ཐོགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གང་སྔར་བསྟན་པའི་གསོལ་ཀ་བའི་ལག་ན་རལ་གྲི་འདུག་པ་བླངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་སྟོན་ཏོ།།དེས་མགུ་པར་བྱས་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དེ་ཡང་ཉམས་སུ་མི་ལེན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བུད་མེད་བསྟན་པར་སྣང་བ་ལས་བཟོད་པ་མེད་དོ། །འཆོས་པའི་ཚུལ་ ཡིན་པས་འཆོས་པའི་ཚུལ་ལོ།།འཆོས་པའི་ཚུལ་ཉིད་འདྲིད་པ་ཡིན་པས་ཚུལ་འཆོས་འདྲིད་པའོ། །དེས་བརྟན་པ་འདུག་པའི་ཚུལ་ནི་བཟོད་པ་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྨྲ་ཞིང་འདུག་པའོ། །ཡིད་མི་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནོངས་ཀྱིས་དོགས་པའོ། །མྱ་ངན་ ནི་བཤུགས་པར་མ་ནུས་པའོ།།དེ་གཉིས་ཀྱིས་གདུངས་བའི་ཡིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡིད་མི་དགའ་ཞིང་མྱ་ངན་གྱིས་གདུངས་པའོ། །འཇིགས་པ་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཆད་པས་སོ། །སྐྲག་པ་ནི་དེ་བཅོས་བའི་ཐབས་ལ་མ་ཤེས་པས་སོ། །དེ་གཉིས་ཀྱིས་གཡེན་སྦྱོ་བ་ནི། འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པས་འཁྲུགས་ པའོ།།དྲང་སྲོང་མཆོག་དེའི་མྱ་ངན་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཅིའི་རྒྱུས་མྱ་ངན་བྱེད་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པ་ཡོད་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་རྒྱལ་པོ་ཉེས་པར་བྱས་པས་དོགས་པའི་ཉེས་ པ་དེ་མེད་ཅིང་མ་ཡིན་པས་སོ།།དུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་དུལ་བ་དག་གོ། །དཀའ་ཐུབ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའོ། །ཡོན་ཏན་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོན་ཏན་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བརྗོད་པའོ། །ལམ་དུ་ཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱེད་ པ་ནི་ལུས་དང་།ངག་གི་འགྱུར་བའོ། །ཅི་ཞིག་གྱུར་ནས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡེག་པ་དང་། བཅིངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གྲགས་པ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུབ་པའི་ལུས་བཅད་པས། རང་གི་ཆོས་ཀྱི་ལུས་བཅད་ཅིང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། ཛིན་དང་དབྱིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཨ་ཛིན་དང་དབྱིག་པའོ།།དེ་ཡོད་པ་ནི་ཨ་ཛིན་དང་དབྱིག་པ་ཐོགས་པའོ། །གཡོ་སྒྱུ་ནི་སླུ་བའོ། །གཡོ་སྒྱུ་ཉིད་བརྗིད་བག་ཏུ་འཆོས་པ་ཡིན་པས་གཡོ་སྒྱུ་བརྗིད་བག་འཆོས་པའོ། །ཁྲོས་པ་དང་། རྔམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྲོས་པ་ནི་ཞེ་སྡང་ངོ་། །རྔམ་ པ་ནི་དེ་ལ་མངོན་པར་འཇུག་པའོ།།དེ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་མི་སྡུག་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་དེའོ། །འདིས་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་བདག་ཉིད་བླ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།

塵垢、顏色改變和顫抖就是塵垢、顏色改變和顫抖。出現塵垢、顏色改變和身體顫抖的，那就是變得塵垢、顏色改變和身體顫抖的。 皺眉而露出紅色眼筋的，那就是所謂的偽裝行為者。偽裝的虛偽本性是什麼，那就是如此。 他們的行為方式、莊嚴和調伏就是行為方式莊嚴調伏。他們恭敬和智慧的行為方式莊嚴調伏就是恭敬而適宜的智者。 ‘極為憤怒而面色改變’這句話，是表示’因為分別觀察而意志薄弱’等等。或者是表示由於想要爭鬥的力量而產生塵垢和身體顫抖這件事。 ‘行為敗壞而顯得粗暴’這句話，是表示前面所說的’壓制了我的威嚴’。‘持拿武器’這句話，是表示前面所說的’拿起侍者手中的寶劍’。 ‘已經使之滿意’這句話是指降伏其心。而且不去實踐，為什麼呢？因為在顯示女人時沒有忍耐。 因為是偽裝的方式所以是偽裝的方式。偽裝的方式本身是誘惑，所以是偽裝誘惑。以此表現堅定的方式就是說忍辱。就是說出這樣的話而坐著。 ‘不悅’是指菩薩擔心有過失。‘憂愁’是指無法哭泣。被這兩者折磨的心，那就是不悅而被憂愁折磨。 ‘恐懼’是因為國王的懲罰。‘害怕’是因為不知道補救的方法。被這兩者擾亂就是因恐懼害怕而混亂。 關於’為那最勝仙人憂愁’，如果問是什麼原因而憂愁，為此說道：‘爲了我們的利益’是爲了我們的緣故。 ‘無有過失’是指懷疑國王所造的過失，那過失不存在且不是真實的。 ‘調伏’是指身語的調伏。‘大苦行’是指出家。‘功德名聲’是指功德為世間所稱頌。‘入于道路’是指明顯前行的意思。 ‘所作’是身語的變化。‘如何發生’是指以打擊、捆綁等業道的意思。‘獲得名聲’是指因砍斷聖者身體，而砍斷自己的法身以及死亡等。 凡是羚羊皮和杖，那就是羚羊皮和杖。具有這些就是持有羚羊皮和杖。‘虛偽’是欺騙。虛偽本身裝作威嚴，所以是虛偽裝威嚴。 關於’憤怒和兇惡’，‘憤怒’是嗔恨。‘兇惡’是趨入於此。這兩者的行為方式變得醜陋，那就是如此。這表明了現見之法自身即是無上。

།དུལ་བར་སྦོད་པའི་དཔལ་ནི་ཉམས། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཟླ་མེད་པའི་འཇུག་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ ལྟར་དེ་གཉིས་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདག་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྒྲུབ་པ་བསྟན་ཏོ། །བདག་ལ་ཕན་པ་དང་། གནོད་པའི་ལམ་ནི་བརྗེད་པར་གྱུར། །ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་གྱི་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏོ། །སྐལ་བ་མེད་ལས་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། སྔར་བྱས་ བའི་ལས་ངན་པ་ལས་གྱུར་བའོ།།སེམས་ལ་གཅགས་པ་ནི་ཚིག་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་མ་བྱས་ན་གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་སྔར་དྲིས་བའི་རྒྱུའོ། །དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་སྤྱོད་པ་ནི་ཉེས་པའི་ལམ་སྟེ། རང་གི་ཆོས་ཀྱི་ལམ་མ་ཡིན་བའོ། །འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པ་མི་བྱེད་ པ་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་འཇུག་པའོ།།རྣམ་པར་བརྟག་པའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལམ་མོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལམ་རྣམ་པར་བརྟག་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ལེགས་པ་དག་ཀྱང་ཅུང་ཟད་མི་རིགས་མཐོང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་ཏེ། མི་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ལེགས་པ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པ་མེད་པའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཉེས་ཀྱང་ལེགས་པར་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་མ་བརྟགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ཅི་ཞིག་ལ་མ་བརྟགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གཏན་ཚིགས་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྟེ། ཁྱད་པར་གྱི་གཏན་ཚིགས་དག་ནི་གཏན་ཚིགས་ཁྱད་པར་ཅན་དག་སྟེ་དེ་ལའོ། །དགོས་པའི་དོན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པས་དགོས་པའི་དོན་ཉིད་དོ། །དགོས་པའི་དོན་ཡོད་པར་བརྟགས་པ་ཉིད། གཏན་ཚིགས་ཁྱད་པར་གྱིས་ཏེ། དེ་ལྟར་བརྟག་པ་བྱས་ན་ནི། དགོས པའི་དོན་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་ཉེས་པ་ཡང་ཉེས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ།།ལེགས་པར་ཞུགས་ནས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཁྲིམས་ལས་བཤད་པ་བཞིན་དུའོ། །བསྟན་ངག་ལམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚུལ་ཀྱིས་སོ། །ཆོས་ཁྲིམས་དང་ལུགས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚུལ་ གྱིས་བཀའ་ཁྲིམས་ཀྱི་བྱ་བས་ནན་ཏུར་བྱ་བ་དང་།ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་ལ་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བྱས་ན་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དང་། སྲིད་དང་། བདེ་བར་འགྱུར་ར། བཏུལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱ་བ་དག་ལེགས་བར་བརྟགས་པའི་རྒྱུས་ཆོས་དང་། སྲིད་དང་། བདེ་བའི་དོན་ ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་རོ།།གྲགས་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉེས་བ་མེད་པའི་རིགས་པ་སྟེ། གྲགས་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུས་སོ། །ཉེས་པ་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ནགས་ཚལ་ན་གཏམ་ངན་པ་འཕེལ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་བསྲུང་བ་ ཉམས་པར་སྟོན་ཏོ།།ཁྱོད་ཀྱི་མཐུ་ཡིས་བསྲུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་པོ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །ཕན་པའི་ཚུལ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་པ་ལ་ཕན་པའོ། །དམ་པས་སྨད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིའི་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་བས་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ལམ་དུ་འཇུག་ པའི་རིགས།།ཞེས་གང་བཤད་པ་ལ། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་ལམ་དུ་འཇུག་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྲུང་མ་ཉུག་རུམ་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་ཡིན་ཏེ། ལྷགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། བདག་ཉིད་བུད་མེད་ལ་འགྲོ་བ་བསལ་ཏོ། །བདག་ གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་པའོ།།གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་དུ་སྟོན་ཏེ་། སྔོན་མ་མཐོང་བར་ཡང་འོང་བས་སོ། །སྲུང་མ་ཉུག་རུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།

‘這是說明菩薩無與倫比的修行。如是，這兩者是在現世中對自己和菩薩的修行的闡述。‘忘記了對自己有益和有害的道路’，這是說明在他世不欲求的果報。‘由於無緣’這是說明由先前所造的惡業而成。‘於心中連言語也未曾執著，更何況其他’，這是說明先前所問的因。非正法的行為是過失之道，非自己的法道。‘利益眾生’是說對無過失者進行幫助。‘觀察之道’是說正確的道路。 為何要觀察道路呢？為此而說：‘見到些許善事也不合理’這一偈頌。‘不合理’是指過失的意思。‘善事’是指無過失。有些雖是過失卻視為善事，因此說’未觀察’。 對什麼對像未觀察呢？為此而說：‘對殊勝的理由’，殊勝的理由即是殊勝因，對此而言。‘所需之義’即是其本身的緣故為所需之義。以殊勝理由觀察所需之義，如此觀察則能通達所需之義，過失也能了知為過失。 ‘善入’是如法律所說。‘教言之道’是依據論典的方式。依據法律和論典的方式，以律令懲治應受懲治者，攝受應當攝受者，則他們自會獲得法、政、安樂。‘調伏’是因為如此善加觀察諸事的緣故，法、政、安樂之義不會衰損，所以如此。 ‘成為名聲’是指無過失的道理，因為非名聲的緣故。有何過失呢？為此而說：‘林中惡名增長’，這是顯示自己所作的守護衰損。‘以你的力量守護’是顯示無他主。‘無益之理’是指對來世的利益。‘聖者所訶責’是指此世間的惡名。因此應當趨入觀察之道。 對於所說的如何趨入觀察之道，回答說：‘守護者與眷屬’這一偈頌。‘寒冷中’這是遮止自己趨向女人。‘自己的’是指出家人。‘處所’是顯示一切眾生共有，因為未見過的也會來。‘守護者與眷屬’是顯示非獨處。

།བདག་གིས་ནོངས་པ་ཅུང་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། བུད་མེད་ལ་འགལ་བར་གྱུར་ པའོ།།དེ་ནི་བདག་ལ་མེད་པ་ཉིད་མོད་ཀྱི། །དེ་སྟེ་བུད་མེད་རྣམས་བདག་གི་གནས་སུ་འོངས་པ་ཙམ་གྱིས། གལ་ཏེ་ནོངས་པར་གྱུར་ཀྱང་རྒྱན་གྱི་མཆོག། །ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱན་གྱི་མཆོག་གི་བཟོད་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྨྲས་པ། བཟོད་པས་བརྒྱན་ན་ཇི་ལྟར་མཛེས་པ་ བཞིན།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་ཏེ། བཟོད་པ་ལ་བརྟེན་ཅིག་པའོ། །བཟོད་པའི་མན་ངག་བསྟན་པ་ཡིན་པས་བཟོད་པའི་མན་ངག་གོ། །བཟོད་པའི་མན་ངག་བསྟན་པ་ཉིད་སྙད་བཏགས་པ་ཡིན་པས། བཟོད་པའི་མན་ངག་བསྟན་པར་སྙད་བཏགས་པའོ། །ཉེས་པ་མེད་ པ་ནི་སྐྱོན་མེད་པའོ།།བྲམ་ཟེ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །བསོད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྲུང་བ་པོ་ནི། རྒྱལ་པོ་ཡིན་ན་འདི་ལྟར་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་ཅེས་བྱ་བའོ། །བཟོད་པའི་མན་ངག་བསྟན་པའི་རྩོལ་བ་དེ་ཉིད། བདག་འཇིགས་ནས་གསོལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་འཇིགས་ནས་མི་གསོལ་ཞེ་ན། མི་འཇིགས་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་འཆི་འགྱུར་བའི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུས་འཆི་བས་འཇིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉི་ག་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ མ་ཤེས་ནས་བསོད་ནམས་མ་བྱས་པ་དང་།ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་དགོས་པ་ཡོད་པའོ། །དེ་གཉི་ག་ཡང་མེད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་འཆི་བར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་འདིས་ངེས་པ་ཉིད་དུ་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་པོ་མེད་དོ། །བདག་གི་ཚུལ་ལའང་རྗེས་བལྟས་ ན།།ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། བསོད་ནམས་བྱས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ཡང་མེད་པས་སོ། །ཅི་སྡེ་དེ་གཉི་ག་མེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བཟོད་པའི་མན་ངག་བསྟན་པར་ཐ་སྙད་བཏགས་ཤེ་ན། ཕྱི་ནས་ཆོས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་བརྩམས་སོ། །ཕྱི་ནས་ཆོས་ཀྱི་བདེ་བ་ལ་ གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།གནོད་དུ་དོགས་པ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པར་མ་གྱུར་ཅིག་པའི་དོན་ཏོ། །བདེ་བ་འཐོབ་ལ་ཕན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདེ་བ་འཐོབ་པ་གཅིག་པུར་མ་ཟད་དེ། ཆོས་མ་ཡིན་པ་འཐོབ་ཅིང་གནོད་པའོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང་། ཉེས་པ་ རྣམས་ཀྱང་ཟློག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར།རབ་ཏུ་བཟང་པོའི་སྐྱེས་བཞིན་དུ། །དགའ་བས་བདག་ནི་བཟོད་པ་སྨྲ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་བཟོད་པ་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གོ། །ཚུལ་འཆོས་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་ནི་གཡོའི་བརྟུལ་ཞུགས་སོ། །མྱ་ངན་མི་བྱེད་དེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་ ཉམས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཡང་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་མི་བྱེད་ཅེ་ན། ལུས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གནས་པའི་མཐའ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་གོམས་ཤིང་འདྲིས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སེམས་སོ། །དེའི་ཕྱིར། དགའ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཉམས་བར་མ་གྱུར་ཏོ། །སོ་སོར་བརྟགས་བ་ནི། བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་པའོ། །སྙིང་རྗེ་ཅན་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལའོ། །དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ནགས་སུ་བདག་ཉིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ འབྱུང་བ་ནི་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གནོད་པར་གྱུར་པ་ནི། སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་རིམས་ནད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡན་ལག་བཅད་མ་ཐག་ཉིད་དུའོ།

所謂’我有少許過失’這句話，是對女人產生的違逆。雖然我本身並無此過，但若女人們僅僅來到我的住處，即便有過失也是最上妙的裝飾。 爲了顯示最上妙裝飾的忍辱，所以說：‘如同以忍辱為裝飾般美好’這個偈頌，是要依止於忍辱。因為是教示忍辱的教誡，所以是忍辱教誡。因為是顯示忍辱教誡本身的假名安立，所以是忍辱教誡的假名安立。 無過失即是無過錯。從婆羅門出家是顯示功德之田。對於讚歎者們的全面守護者是國王，那麼為何如此趨入呢？ 顯示忍辱教誡的努力本身，不是因為我害怕而請求的。為什麼不因害怕而請求呢？爲了顯示不害怕的原因，所以說：‘眾生皆將死’。由這兩種原因而害怕死亡，爲了顯示這兩者都不存在而說：不了知世間的本性而未行善業，以及墮入惡趣的必要。 這兩者都不存在，因為以’眾生皆將死亡的道理確定而住’這樣完全了知的緣故，第一個原因不存在。‘若觀察我的行為’這句話表明已行善業，所以第二個也不存在。 如果這兩者都不存在，那為什麼要如此假名安立顯示忍辱教誡呢？因此造作了’爲了後來法的安樂’這個偈頌。 關於’後來法的安樂受損’，擔心受損是爲了不要變成非法的意思。‘獲得安樂有益’這句話不僅僅是獲得安樂，還包括獲得非法而受損。 雖然如此，因為是功德的源泉，也能遮止過失，所以’如同極好的禮物，我歡喜說忍辱’。顯示這個就是’忍辱是功德源泉’這句話。 偽裝的禁行是虛偽的禁行。不憂傷是因為是大士衰敗的原因。對於加害於我的國王也不生嗔恨。 為什麼不憂傷呢？因爲了知身體聚合的終點。為什麼不生嗔恨呢？因為對眾生習慣並熟悉忍辱。 ‘其心’是指自己的心。因此，不以歡喜的方式而衰敗。觀察是對自己的大苦。具悲心是對加害者。 在苦行林中自身生起大苦是因為具有大忍辱。以其痛苦而受損是因為具有悲心的本質。‘立即發熱病’是指菩薩剛被截斷肢體之時。

།ནགས་ཚལ་ཉེ་བའི་ནང་ནས་ཐ་མར་བྱུང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེའི་མངོན་སུམ་ནས་ཏེ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་སོང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བླུན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏི་མུག་གི་རྒྱུས་སོ། །ལྷག་པར་མི་བརྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། རབ་ཏུ་མི་བརྟན་པ་སྟེ་དེས་ན་མི་བརྟན་པ་དེས་སོ། །བུད་མེད་དང་བྱིས་པ་ཞེས བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་སྙིང་རྗེའི་གནས་སོ།།བྲམ་ཟེ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆི་བ་དང་། ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་ པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་མྱ་ངན་བྱེད་མོད།ག་ལ་ཁྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འཆི་བ་དང་། ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་དབང་དུ་གྱུར། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ པས་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།།ཉེས་པར་སྤྱོད་པས་ཚིག་པ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །བདག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་གྱུར་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་ཅན་ལ་ སྡུག་བསྔལ་རྗེས་འབྲང་བ།།ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་འོག་མ་སྨོས་སོ། །སྐྱོབ་པར་མ་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་བདག་གིར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱལ་པོ་གྲོངས་ནའང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་པོ་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་ བ་ཡོད་ན་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་བའི་ཕྱིར་ཏེ།སྐྱེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་ཉིད་ལ་འཁོན་དུ་གཟུང་བའི་རིགས་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་ན་སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་ནི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། བཟོད་པ་མི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ནགས་ན་གནས་ ཤིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་ཏེ།ནགས་ན་གནས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པར་སྟོན་ཏོ། །རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བཟོད་པ་ལ་དམ་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་བཟོད་པའི་སྟོབས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། བཟོད་པ་སྨྲ་ལ་ ཞེས་གཞན་དག་ལ་བཟོད་པའི་མན་ངག་སྟོན་པ་ཉིད་དེ།འདི་གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་བཟོད་པའོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པས་ཀྱང་མི་བཟོད་པའི་རྣམ་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །རིང་པོར་མི་ཐོགས་འཆི་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དང་ཉེ་བ་ཉིད་པས་མི་བཟོད་པའི་ འབྲས་བུའི་རྐྱེན་བྱུང་བར་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།སློབ་དཔོན་དཔའ་བོས་མཛད་པའི་སྐྱེས་པའི་རབས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས་བཟོད་པར་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་པའི་རབས་སོ།། །།ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ནི་རབ་ཏུ་སྨད་པར་བྱ་བའོ། །ཡུལ་གྱི་བདེ་བ་ཙམ་གྱི་ཚོད་ཀྱིས་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་ངན་དོན་ཙམ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡུལ་གྱི་བདེ་བ་ནི་བསགས་པ་དང་། བསྲུང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མོང་བོའི་དབེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་གྱི་བདེ་བ་ཙམ་ཞེས་བྱའོ་། །འཇིག་རྟེན་རྣམས་ནི་བག་མེད་དབང་དུ་གྱུར། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་བདེ་བ་ཡང་མི་སྒྲུབ་པས་སོ།

最後從森林附近出來。這是說那位大菩薩親自從那裡立即離開的意思。‘愚昧’是說由於愚癡的緣故。極不穩定的就是非常不穩定，因此是由於這種不穩定。提到’婦女和孩童’等是悲憫的對象。因為婆羅門是功德田。‘具有死亡和疾病之苦’這個總義是說雖然對生的煩惱、業的煩惱和煩惱的煩惱而悲傷，怎會生氣呢？‘死亡和疾病之苦’表明由生的煩惱而煩惱。‘貪慾嗔恨所控制’表明由煩惱的煩惱而煩惱。‘對惡行而發怒’這表明由業的煩惱而煩惱。 即使對我成熟果報也可以，但對他則不應該。為什麼呢？爲了證明這點，說出了下面這個偈頌’安樂者隨之而有苦’。‘不能救護’是因為業是自作自受。‘國王死亡’的意思是不僅僅是國王。‘若生’是說如果有生。‘因此’是說因為有生就有苦，因為生是苦的根本，應當對生本身懷有敵意，因為無生則無苦。若有生就要感受痛苦。 基於不是不忍辱的原因，說出了’住于林中’的偈頌。‘住于林中’表明捨棄一切執著。‘知道出家’表明立誓忍辱。出家人因為有忍辱力，‘說忍辱’是對他人教授忍辱的教誡，這兩者表明出家人是忍辱的。由慚愧心也表明無不忍的相。‘不久將死’表明因為接近來世，不忍的果報因緣即將到來。 這是聖者勇授所作的《本生傳廣釋》中的忍辱者說法本生。過失是應當極為訶責的。‘僅僅是境界的快樂的程度’是說因為僅僅是劣義。境界的快樂因為遠離積累、守護等痛苦的經歷，所以稱為’僅僅是境界的快樂’。‘世人為放逸所控’是說連自己的快樂也不成辦。

།བསམ་གཏན་བདེ་པས་ཀྱང་ཞེས་ བྱ་བས་ཀྱང་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དེས་ཀྱང་ངོ་།།དེའི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དེས་ནི་ཅིག་ཤོས་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཡིན་ཏེ། བསགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། མཐར་ཡང་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ན་གནོད་སེམས་ མང་བའི་ཁམས་དང་།རྣམ་པར་འཚེ་བ་མང་བའི་ཁམས་དང་། འདོད་པ་མང་པའི་ཁམས་དེ་ནི། གནོད་སེམས་དང་། འཚེ་བ་མང་བ་འདོད་པའི་ཁམས་ཏེ། དེ་ལ་བལྟས་ནའོ་། །བཤེས་གཉེན་ངན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བས་ནི། གཞན་གྱི་སྒྲའི་དྲིང་ལ་འཇོག་པར་བསྟན་ ཏོ།།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་འདྲིས་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྐྱོན་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་སྟུག་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་མ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར། གཉི་གའི་རྐྱེན་ཅན་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་བླ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ག་ལ་ཡོད་དེ་། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ལ་སྤྱོད་པའི་སྤྲོ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའོ། །འདི་ནི་ལྷ་ཁང་དང་། གཙུག་ལག་ཁང་དང་། ཀུན་དགའ་ར་ བ་དང་།རྫིང་བུ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་སྤྲོ་བ་མེད་པའོ། །ཡང་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཆོས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་བསམ་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོ་གས་པའི་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ ལེགས་པར་སྤྱད་པ་སྟེ།དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའོ། །འདིས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པར་སྦྱོར་བའི་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་དེ་ལྟར་གནས་ཤེ་ན། དེའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དགེ་དང་མི་དགེའི་ལས་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་ སོ།།དགེ་བའི་ལས་ལས་ནི་བདེ་བ་བཅུ་འབྱུང་ངོ་། །མི་དགེ་བའི་ལས་ལས་ནི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །སྡིག་པ་སྤངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྡིག་པས་ནི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ནི་མི་འདོད་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།དགེ་བའི་གནས་ལ་རབ་ཏུ་འབད་པ་ནི་བདེ་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེ་བ་ནི་འདོད་པ་ཉིད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དད་པ་མེད་པ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་བདག་ཉིད་དོ། །བདག་ཉིད་གཅིག་པུར་མ་ཟད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་ འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་རྣམས་དོན་མེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ།སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་བག་ཡངས་སུ་དེ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞལ་མེད་ཁང་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་བདག་ཉིད་ཕྱོགས་ དེ་ན་འདུག་པའོ།།གཞལ་མེད་ཁང་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བས། རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱི་ཞབས་དང་ཕྱག་མཛེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་ཏེ། འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུས། བདག་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱང་ཐུན་མོང་མ་ ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ།།འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་གཉིས་སྨོས་པས་ནི། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་གཉིས་པོ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་གཉིས་གཟུང་སྟེ། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བས་སོ།

由’禪定之樂’這句話，是說以殊勝的禪定之樂。由其殊勝性則排除了其他，因為遠離了積累等過失，並且最終也成為往生善趣的因。 在害心多的界、損惱多的界、貪慾多的界中，即是害心、損惱多的欲界，是對照那裡而言。 ‘依止惡知識的過失’這句話，是說依賴他人的言語。 ‘習於非正思維’這句話，是說非如理作意的過失。 ‘濃厚的邪見’這句話，是說因為未詳細觀察邪見，所以顯示是二者的緣。 善業與不善業的果報，因為沒有超越後世，善與不善的果報哪裡會有呢？因為也沒有後世。 對法行沒有歡喜心的，就是這個。這是對寺院、經堂、園林、水池等的修建沒有歡喜心。或者說法即是佈施等，顯示從這些意樂中退失。 佈施、持戒等善行，即是佈施、持戒等善行，對其實踐背道而馳。這顯示遠離了佈施等的實踐。 為什麼他如此安住呢？爲了顯示其因，故說’從善不善業’這個偈頌。從善業生起十種安樂，從不善業生起痛苦。 ‘後世’這句話，是顯示後世。‘斷除罪業’是因為罪業會帶來痛苦，因為不欲求痛苦。精進于善法是因為會帶來安樂，因為欲求安樂。 ‘無信者’這句話，是指對善法等。墮入惡趣是自身。不僅僅是自身，如是使世間無義利，因為遠離佈施、持戒等。 ‘賢善’是指悅意。說’極為寂靜’是爲了顯示其閒適。說’宮殿’是顯示自身住在那個方向。 對宮殿也能無礙而行，爲了顯示具有神通，故說’您的足手莊嚴’等偈頌，此中攝義即是以神通力顯示自身相貌也是不共的。 說貪慾與嗔恚二者，是取欲界所行的修所斷的貪慾與嗔恚二者，因為往生梵世故。

།ཁང་བཟངས་རྩིག་པ་དག་ལ་འང་ཐོགས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། རྫུ་ འཕྲུལ་གྱིས་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲོ་བའོ།།ས་ལ་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ་མཁའ་ལ་འཆག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་སའི་འོག་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་བ་སྟེ། འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་འགྲོ་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་ཏོ། །གློག་གི་འོད་བཞིན་གཟི་བརྗིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་སྤྲུལ་པའོ། །བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དབང་པོ་རྣམས་ནི་རབ་ཏུ་བསྡམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པའོ། །གོམས་པར་བྱས་པ་ནི་བསྒོམས་པའོ། ། འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་འདི་འདྲའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །འདི་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུའོ། །འདི་ནི་རབ་ཏུ་གསལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་གང་ཡིན་པ་དང་། གང་གི་མངོན་སུམ ལ་སོགས་པའི་ཚད་མའོ།།དེ་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་པས་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་རིགས་པའི་ཚད་མའོ། །དེས་གཟུང་དུ་འོས་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་རིགས་པའི་ཚད་མས་གཟུང་དུ་རུང་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལོ། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མིའི་འཇིག་ རྟེན་འདི་ལས་གཞན་པའི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལོ།།དེ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པའི་ཚད་མ་དག་གིས་སོ། །སྐྱེ་བ་འདི་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་བ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཡོད་པར་ནི་ལུང་གི་ཚིག་གིས་བསྟན་པ་དང་། བརྟག་པའི་རིམ་པ་སྟེ་། བརྟག་ པའི་རིམ་པ་ནི།རིགས་པས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལས་མིའི་འཇིག་རྟེན་ལས་གཞན་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་། ཉི་ཟླ་སྐར་མས་བརྒྱན་པའི་ནམ་མཁའ་དང་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ། །ཉི་ཟླ་སྐར་མས་བརྒྱན་པའི་ནམ་མཁའ་དང་། །ཞེས་ བྱ་བ་འདིས་ནི་མིའི་འཇིག་རྟེན་འདི་ལས་གཞན་པའི་འཇིག་རྟེན་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་རིགས་པའི་ཚད་མས་གཟུང་དུ་རུང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ།།དུད་འགྲོ་བརྟག་པ་ནི། དུད་འགྲོ་བརྟག་པ་སྟེ། གླང་པོ་ཆེ་དང་། རྟ་དང་བོང་བུ་རྔ་མོ་དང་། །བྱ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་མང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིགས་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་མང་པོ་མཐའ་ཡས་སོ་། །འདི་ལྟར་འབུ་སྲིན་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྦྱར་ཏེ། འདིས་ནི་མིའི་འཇིག་རྟེན་ལས་གཞན་དུ་དུད་འགྲོ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །མངོན་སུམ་དུ་གསལ་བར་སྣང་བ་ནི་མངོན་སུམ་བཞིན་དུའོ། །འདི་ལ་ཞེས བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལོ།།སྩོགས་པ་སྨོས་པས་གཟུང་བའི་ལུང་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་འདིར་མི་གཟུང་ངོ་། །འདིར་ད་ལྟར་བྱུང་བ་སྐྱེ་བ་ལ། འདས་པའི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པས་བསྟན་པ་ཉིད་དོ། །མིའི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ལུང་གི་ཚིག་ནི་ ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་ཡང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར།ལུང་གི་ཚིག་གཉི་གར་ཡང་ངོ་། །བསམ་གཏན་གོམས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་བཅད་དྲུག་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་བ་འདི་ལས་འདས་པའི་སྐྱེ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། བསམ་གཏན་གོམས་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་ བཅད་འདི་སྨོས་ཏེ།ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་ལས་འདས་པའི་སྐྱེ་བ་དམིགས་ཏེ་དྲན་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།

對於高大的宮殿墻壁等也無阻礙。這是說以神通力對有障礙的也能無阻礙地行走。 如同在地上行走一樣在空中行走，這是說在地下和空中飛行，這兩者顯示了行走的神通。 ‘如閃電光芒般威嚴圓滿’，這是顯示神通變化的幻化。 禪定是指殊勝的心。戒律是指律儀戒。‘諸根悉調伏’是說守護諸根門。 修習是指修行。‘如是成就果’是說圓滿成就。 ‘如此’是指彼世間確實存在。‘此極為明顯’是說彼世間確實存在。 凡是現量等量和任何現量等量。因為這就是正理，所以是現量等正理量。因為應當被它所取，所以是可被現量等正理量所取，即是彼世間。 彼世間有兩種：即是異於此人世間的彼世間。這由現量等正理量所成立。 異於此生的彼生也稱為彼世間。其存在是由教言所顯示，以及由推理次第，推理次第即是應當由正理生信解的意思。 爲了顯示異於人世間的其他世間存在，故說’日月星辰所莊嚴的虛空’等偈頌。‘日月星辰所莊嚴的虛空’這句顯示異於此人世間的彼世間確實可被現量正理量所取。 觀察旁生是指觀察旁生，即大象、馬、驢、騾以及鳥等的特徵。‘種種’是說同一種類有無量多種。如是蚊蟲等其他也同樣配合，這是顯示異於人世間的旁生確實由現量所存在。 現量明顯顯現是如同現量。‘於此’是指彼世間。 所說’等’字所攝的教證和比量在此不取。此處是以正理顯示現在生中過去生確實存在。是成立人的生存在。 因為教言對雙方都成立，所以教言對二者都是。 說’修習禪定’等六偈頌，爲了以比量成立異於此生的過去生確實存在，故說此’修習禪定’偈頌，因為從現在生中能緣念過去生而顯現。

།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པ་ནི་འདས་པའི་སྐྱེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསམ་གཏན་ ལ་གོམས་པ་དང་།དྲན་པ་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྐྱེ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ང་བདག་ལས་ཀྱང་མངོན་པར་མི་འགྱུར་རམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་ཉིད་དཔེ་ཉིད་དུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསམ་གཏན་གོམས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་ པའི་ཤེས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྟོན་ཏོ།།དྲན་པ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་ཐོབ་ན། ཚེ་རབས་དྲན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་རབས་དྲན་པར་སྣང་བ་དང་། ཚེ་རབས་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་ཚིགས་བཅད་ལྔ་སྨོས་སོ།།བློ་གཞན་སོང་བ་ལས་བློ་གཞན་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྔ་མའི་བློ་ལས་ཕྱི་མའི་བློ་འགྲུབ་ན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་ཏེ། མངལ་ན་འདུག་པའི་སྔོན་རོལ་བློ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་སྔོན་དུ་བྱས་པ་ལས་ ཐམས་ཅད་འགྱུར་ཏེ།བློ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་སྣང་བས། དཔེར་ན་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་མངལ་གྱི་སྔ་རོལ་དུ་བློ་འབྱུང་བ་ནི་སྔ་མའི་བློ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལོ། །དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དང་པོའི་བློ་ནི་ཡུལ་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།ཤེས་བྱ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་བློ་ཡིན་ཟེར། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ། །དང་པོའི་སྐྱེ་བའི་བློ་ནི་ཡུལ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། ། ཡུལ་མེད་པར་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བློ་ལྟ་བུར་རོ། །དང་པོའི་བློའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་ འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏེ།དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་དོ། །དང་པོའི་བློ་ནི་འདས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་དག་མེད་ཅིང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ འདི་སྐད་བརྗོད་དེ།ཇི་ལྟར་ཤིང་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྟོན་པ་རྣམས་རང་གི་ས་བོན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་དག་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དུ་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་གི་ས་བོན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་དེ་དེ་དང་ མཐུན་པར་སྣ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་དེ།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ན་ནི་མེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སྨྲས་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྐྱེ་དགུའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ། །ཕ་མ་གཉིས་ཀྱི་ཡིན་པས་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིའོ། །དེའི་རང་བཞིན་དག་དང་མི་མཐུན་པ་ནི་འདས་པའམ་ ཐ་དད་པའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་གཟུགས་བཟང་བ་དང་། གཟུགས་ངན་པ་དང་། ཕྱུག་བོ་དང་། དབུལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བའོ། །གློ་བུར་དུ་གྱུར་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། རྒྱུ་མེད་པའི་སྨྲ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་དབྱེ་བའི་སྦྱོར་བས་སོ། ། ཡང་ན་རྒྱུ་མེད་པའི་གང་ཡང་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་ཕ་མ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་གྱི་བྱེ་བྲག་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་འཇུག་པ་མེད་དམ་ཞེ་ན། མེད་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཕ་མའི་རང་བཞིན་དག་དང་མི་མཐུན་པར སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།

關於’他世存在’這一論題，爲了證明他世確實存在，‘他世存在’的含義就是過去世存在。因為通過修習禪定和具有清晰的憶念力而顯現前世。 ‘難道不從我自身也能顯現嗎’的意思是以自身為例證。‘修習禪定’是指依靠禪定，顯示宿命通智。‘清晰的憶念’是指獲得禪定后，成為憶念前世的因。‘從此’是指顯現前世和憶念前世。 其餘所有也是爲了證明他世存在而說的五個偈頌。從一個意識消失後產生另一個意識，因此爲了證明他世存在，說了’從前一意識成就后一意識’這個偈頌。‘在入胎之前的意識’是指一切都由先前的意識所致，因為顯現意識是先行的。例如，現在入胎之前產生的意識是前一意識，那就是他世。因此他世確實存在。 爲了證明因為第一意識有其對境所以他世存在，說了’所說能了知所知的是意識’這個偈頌。第一世的意識確實有其對境，因為沒有對境就不會顯現自身的了知，如同現在的意識一樣。第一意識的對境就是他世，因此他世存在。 第一意識是過去對境的，為什麼呢？因為沒有眼等五根，意識也沒有依靠任何眼等根而生起。 有些人這樣說：就像無情的樹木等由各自種子的差別而有各種不同的體性，它們沒有他世；同樣，有情眾生也由父母精血種子的差別而有相應的各種體性，他世是不存在的。針對這種說法，說了’眾生的持戒等’這個偈頌。 ‘父母二者的’是指屬於父母二者。‘與其自性不相符’是指已逝去的或相異的。‘持戒等’等字所表示的是容貌好與丑、富有與貧窮等特徵的差別。‘無有突然產生’是指破除無因論者的無因分別。或者說因為無有任何無因而生起的。 如果這樣的話，眾生的差別難道不是從父母等的種子差別而起嗎？不是的。為什麼呢？因為持戒等差別顯現與父母的自性不相符。

།འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པ་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་འདི་སྐད་དུ་གློ་བུར་དུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། གློ་བུར་འབྱུང་བ་ནི་ཞེས་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནི་ཡོད་དེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱུ་དང་བཅས་པས་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གློ་བུར་གྱི་དབྱེ་ བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །འོན་ཀྱང་ལྷག་མ་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་ལ་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་དོ། །སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་སྲེད་པས་བྱས་པའི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པར་སྣང་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ། བློའི་ མཐུ་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་སྨོས་སོ།།བློའི་མཐུ་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །བླུན་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །མ་བསྟན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་མེད་པར་རོ། །བཙས་མ་ ཐག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུའོ།།བློའི་མཐུ་སྟོབས་གསལ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཟས་ཟ་བར་རྩོལ་བར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་བཅད་ཡིན་ཏེ། དང་པོའི་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །སྲིད་པ་གཞན་ལ་ཁ་ཟས་ཟ་བར་རྩོལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞན་ གྱིས་བསྟན་པ་མེད་པར་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ནུ་ཞོ་འཐུང་བར་རྩོལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།གོམས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འབད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྩོལ་བ་མེད་པར་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་མེད་དེ། སྲིད་པ་གཞན་ལ་གོམས་པའི་བྱ་བ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི་པདྨ་རྣམས་ཀྱང་ཁ་བྱེ་བ་ དང་།ཟུམས་པ་དག་སྲིད་པ་གཞན་ལ་གོམས་པའི་རྒྱུ་དང་བཅས་པར་ཁྱེད་ཀྱི་གཞུང་ལ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་འདོད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་ན་ནི་སྲིད་པ་གཞན་ལ་གོམས་པར་བྱས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཡང་ནུ་ཞོ་འཐུང་བ་རྩོལ་བ་མི་འགྲུབ་པའོ་། །ལན་དུ་ དུས་ངེས་པ་དང་།མ་ངེས་པ་ལས་འགྱུར་བར་སྣང་སྟེ། ནུབ་མོ་ཁ་འབྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ནུབ་མོ་ཁ་ཟུམས་ཤིང་ཉིན་པར་ནི་སྦ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་པདྨ་ཁ་བྱེ་བ་དང་། ཟུམས་པ་ནི་དུས་ངེས་པར་སྣང་ལ། དེ་ལྟར་བྱིས་པའི་རྩོལ་བ་ནི་མི་སྣང་ངོ་། །པདྨ་ལ་ནི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་འབབ་པའི་རྒྱུས་པདྨ་ ཁ་འབྱེ་བ་ཡིན་གྱི།བྱིས་པ་ནུ་ཞོ་འཐུང་བའི་རྩོལ་བ་ནི། རང་གིས་བྱས་པར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་མི་འདྲ་བ་ཉིད་དོ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་བློ་ཞེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། བསམ་པ་ཉམས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །སྡིག་ཆེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ཉམས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །སྤྱི་བརྟོལ་ཆེ་བ་ ལ་གོམས་ཤིང་འཛེམ་དོགས་མེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ཉམས་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།ལོག་པར་ལྟ་བའི་དུག་གི་སྒྲེགས་པ་དང་འདྲ་བར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ཉིད་དོ། །བཞི་པོ་འདི་དག་དང་ལྡན་པའི་བསམ་པ་ཉམས་པ་ལ་ནི་སྦྱིན་པའི་དངོས་པོ་ མ་ཚང་བ་ཉིད་དེ།བདག་ཉིད་ངན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བསམ་པ་ཉམས་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་བསམ་པ་ཉམས་ན་ནི། སྦྱིན་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་ཀྱང་བུ་ལོན་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པའོ། །རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ཀྱང་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དེ། སྐྱེས་ཤིང་སྐྱེས་ཤིང་ནོར་ཟ་བ་དང་། ནོར་བསྐྱེད་ པ་ལ་མཁས་པ་དང་།མཁས་པ་ཡིན་ཡང་ལེ་ལོ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ཉིད་ཟད་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་མི་འཐོབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

有些人如順世外道等這樣說道：‘這是突然形成的’。因為突然出現是不可見的。彼世間是存在的，因為一切都是以因緣而顯現。如此，因為在瓶子等物上未見突然的差別，就如同虛空一樣。然而，其餘的是其他生世的習氣差別，因此彼世間是存在的。 從剛出生時眾生由貪愛所作的行為趨入而開始，說出了’智慧力量’這一偈頌。‘智慧力量’是指意識的作用。‘愚者諸根’是指五根識。‘未經教導’是指無他人教導。‘剛生下時’即是剛出生時。 爲了證明’智慧力量不明顯’這一點，有’食物攝取努力’這一偈頌，是爲了證成第一法。在其他世中曾經努力攝取食物，為什麼呢？因為未經他人教導，剛出生就努力吮吸母乳，如同對已熟習的諸法無需努力就能趨入一樣。 若說無需努力就不會趨入行為，若無其他世的熟習行為就不會發生，那麼蓮花的開合也應在你們的論典中成立為有其他世的熟習因。若不如此承認，則意味著以其他世熟習的標誌就不能成立剛出生就努力吸吮母乳。 答覆說，從確定時間和不確定時間而顯現，夜晚不開放，夜晚閉合而白天開放，因此蓮花開合是在確定時間顯現，而嬰兒的努力則不是這樣顯現。蓮花是因陽光照射而開放，而嬰兒吸吮母乳的努力是顯現為自己所為，因此是不同的。 ‘執著邪見’這句話是顯示意樂的損壞。‘大罪過’是顯示行為的損壞。‘習於粗暴且無顧忌’是顯示該行為的損壞。‘如同邪見毒箭’是顯示意樂損壞的因。 具有這四種意樂損壞者，佈施事物就不完整。‘自身惡劣’這句話是顯示意樂的損壞。因為若意樂損壞，即使有佈施物也不會償還債務。 也因三種原因而不行佈施：生生享用財物、善於積累財物、雖然善巧但具懈怠。‘彼即窮盡邊際’是指後來不能獲得的意思。