d4266攝真實論頌寂護 c3.5s｜d4266攝真實論頌寂護 c3.5s（續2）

此中差別知，不許離差別。如從他事異於他，非為知之差別。彼異相之知，如何說為差別？ 若謂差別所作，於他亦分別差別，若如是者，凡諸少許，皆成差別過。以無所知自性，無有直接差別。是故遮遣差別，于汝非所詮。 若離遮遣外，聲與因相應轉，如是能知之智，亦當緣於事物。于不共事物，智非安住，以無分別故，彼不應為所知。 聲之所知亦難證，謂是差別所作。由此聲與智，應許境為共相。若時諸所遣，非所詮故非所遣，爾時共相即所明，彼中事性遮遣亦。 諸無非所遣，若由離無成無，遮遣從他遮遣，以遣故共相是事。若謂凡是無，與彼無不同，不成事性者，則牛成非牛過。 若復于餘聲，直接成所明，有聲說無時，不許遣差別。于彼無成事，故成大勞困。彼若不成則有不成，若成亦極成。 以習氣差別，分為有事及諸遮，非是分別理，以無事無習氣。汝之聲差別，亦未見彼因，不共聲能詮，以先未見故。 于彼聲他遮遣，若遍作共相思，如是以無事性故，聲之差別非所思。如是諸語言，所詮能詮亦爾。所明差別異，非是顯有性，遮遣所知能知，于汝宗不成，以非事故，如虛空花、兔角。

།གལ་ཏེ་ཆར་དང་སྤྲིན་མེད་པར། །མཐོང་བས་མ་ངེས་པར་སྨྲ་ན། །ཁོ་བོའི་ཕྱོགས་ལ་དངོས་ཡོད་ཉིད། །ཁྱེད་ཕྱོགས་གལ་ཏེའང་ག་ལ་ཡོད། །འགའ་ཞིག་སྒྲ་ཡི་དོན་སྒྲུབ་པའི། །ངོ་བོར་ཁས་ལེན་མི་བྱེད་པ། །དེ་ལ་ལྡོག་ པའང་གྲུབ་མིན་ཏེ།།དེ་ནི་དེ་སྔོན་འགྲོ་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ནི་སེལ་བ་ཙམ། །བརྗོད་བྱ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ནི་། །སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་ཨུཏྤལ་སྔོ། །སོགས་སྒྲས་སོགས་པའི་དོན་དུ་འགྱུར། །བྱེ་བྲག་བྱེད་དང་བྱེ་བྲག་དག་།གཞི་མཐུན་པ་དག་མི་འགྲུབ་སྟེ། །སྔོན་པོ་ཉིད་མིན་ཞིག་ པ་ན།།ུཏྤལ་མིན་པ་ཞིག་པ་མིན། །ཅིག་ཤོས་ཀྱང་མིན་དེ་ཡི་ཕྱིར། །བརྗོད་བྱ་ལ་ནི་ལྟོས་མིན་པའི། །སྒྲ་དག་བྱེ་བྲག་བྱ་བ་དང་། །བྱེ་བྲག་བྱེད་པར་འགྱུར་བའང་མིན། །སེལ་བ་དག་ནི་གཞི་མཐུན་ལས། །མ་ཡིན་ཐ་དད་ཡིན་ཕྱིར་རོ། །དོན་དེ་ལས་འདོད་མིན་ཞེ་ན། །བརྟེན་པ་དེ་ དག་ཇི་ལྟ་བུར།།ཐུན་མོང་མིན་པའི་དངོས་པོ་ནི། །གོ་བྱ་མིན་གཞན་ཁྱེད་ལ་མེད། །གོ་བྱ་མིན་པའི་དོན་གཅིག་ཉིད། །གང་དུ་སྒྲ་དག་སྦྱོར་བར་བྱེད། །འོན་ཏེའང་གཞན་སེལ་ལྡན་དངོས་པོ། །བརྗོད་བྱ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ན། །དེ་ལའང་གཞན་དབང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །སྒྲ་ཡིས་ཁྱབ་པ་ རྙེད་པར་དཀའ།།རྟགས་དང་གྲངས་སོགས་འབྲེལ་པ་ནི། །སེལ་བ་ལ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །གསལ་བའང་བརྡར་བྱ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །དེའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་དེ་ཡོད་མིན། །ཀྵ་ཏ་ཡང་གཞན་ལས་ནི། །ལོག་པར་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པ་མེད། །མ་ཡིན་པར་ནི་དགག་བྱ་བའི། །ངོ་བོ་དེ་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། ། མིན་པ་མིན་ཞེས་སྨྲ་བ་ཡང་། །དགག་པ་ཡང་ནི་འགེགས་པ་སྟེ། །འཚོད་བྱེད་ཅེས་པ་མི་དགག་པའང་། །རང་དངོས་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་ཡིན། །བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་བྱུང་གྱུར་སོགས་མཐོང་བའང་། །སེལ་བ་གྲུབ་འདིར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །རྒྱུ་མཚན་མེད་པར ཐལ་བར་འགྱུར།།སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་དོན་སོགས་ཀྱང་། །གཞན་སེལ་བ་ལ་མཐོང་མིན་པ། །དགག་པ་ལ་ཡང་དགག་ཡོད་ན། །སེལ་བ་ཅི་འདྲར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དང་ལ་སོགས་པའང་དགག་པ་དང་། །སྦྱོར་བ་མེད་ཕྱིར་སེལ་བ་ཡིན་། །ངག་དོན་ལས་གཞན་སེལ་བ་ཡང་། །སྨྲ་བར་ ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་སེལ་མིན་བ་སྒྲ་ལ་སོགས། །བརྗོད་བྱར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞལ་བྱ་ཤེས་བྱ་སོགས་ལས་ནི། །བསལ་བྱ་ཉིད་ནི་གང་ལ་ཡིན། །བསལ་བར་བྱ་འདི་བརྟག་འདི་ཡང་། །དངོས་པོ་ཉིད་བརྟག་ཡིན་ན་བཟང་། །ཤེས་པའི་རྣམ་པ་བཀག་པས་ཀྱང་། ། ནང་གི་དོན་ནི་བརྗོད་བྱ་མིན། །སེལ་བའང་མིན་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ལ། །སེལ་བ་ཡང་མི་གྲུབ་པ་མིན། །དེ་ལྟར་སྒྲ་རྣམས་ལ་སོགས་ནི། །བསལ་བྱ་ལ་ནི་མཐོང་མིན་ནོ།

若謂無雨無雲，見已說為不定，我宗實有性，汝宗豈有耶？若有不許聲義，成立自性者，于彼遮遣亦不成，以彼為前行故。 若復唯遮遣，許為所詮者，諸說者中青蓮等，聲成等義。差別能作與差別，共基不得成，若非青性滅，非蓮性不滅。 彼余亦非，是故不觀待所詮，諸聲差別所作，及差別能作亦非。諸遮遣非從共基，以異故。若謂非許彼義，彼等所依云何？不共事物，非所知余汝無有。 非所知義一性，於何處配聲？若復說具他遮事，為所詮者，于彼亦依他故，聲遍難得。因與數等關係，于遮遣中無有。顯現非標識故，由此門亦彼非有。 剎那亦不從他，遍知為遮遣。非性所遮，自性彼中無。說非非者，即遮遮遣，所謂能煮，不遮自性住。 了知為所立，如是所生等見，此中遮遣成故，應成無因。立等義等亦，不見於他遮，若遮有遮者，遮遣當云何？ 及等亦無遮，相應故是遮。語義外遮遣，不能說。非他遮聲等，不見為所詮。從所量所知等，何處是所遮？ 此所遮觀察，若觀事性善。以遮知相故，內義非所詮。亦非遮遣故，于彼等遮遣，亦非不成。如是諸聲等，不見於所遮。

།ཐམས་ཅད་སྒྲ་ནི་དོན་གང་གིས། །རྣམ་པར་གཅད་བྱར་རྟོག་པར་བྱེད། །ཐམས་ཅད་མིན་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་། ། མེད་པས་གང་ཞིག་བསལ་བྱར་འགྱུར། །གཅིག་སོགས་ཐམས་ཅད་མིན་ཞེ་ན། །རང་དོན་སེལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཆ་ཤས་རྣམས་ནི་བཀག་ཕྱིར་ཡང་། །ལོགས་སུ་ཆ་ཤས་ཅན་མིན་འདོད། །དེ་བཞིན་བསྡུས་པའི་སྒྲ་དེ་རྣམས། །བསྡུས་པ་ཅན་ནི་རྣམ བསལ་བས།།གཞན་རྣམས་ཀུན་ཀྱང་མི་འདོད་པས། །དོན་མེད་པ་ཅན་ཐོབ་པར་འགྱུར། །གཉིས་སོགས་སྒྲ་འདིར་འདོད་ན་ཡང་། །ཡང་དག་བསྡུས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །གཅིག་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ན། །དེ་ལྟའི་རྣམ་པ་དེར་མི་འགྱུར། །བ་ལང་མིན་མིན་སེལ་བ་གང་། ། བ་ལང་སྒྲ་ཡི་དོན་དུ་བརྗོད། །དེ་ཅི་ཡོད་པའམ་ཡང་ན་མེད། །ཡོད་ནའང་བའམ་བ་ཡིན་མིན་། །བ་ལང་ཞེ་ན་མིང་རྩོད་མིན་། །དོན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །གོ་བྱའི་བརྗོད་བྱའི་ཨ་གོ་ཉིད། །ཡིན་ན་སྒྲའི་དོན་ཤིན་ཏུ་མཚན་། །མེད་ལ་འདི་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། །དོན ལ་སྦྱོར་བ་སོགས་མེད་ཕྱིར་།།བ་ལང་སྒྲ་ལས་སུ་ཞིག་ཀྱང་། །མེད་པར་གོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བ་ལང་སྒྲ་དོན་བ་མིན་པ། །མིན་ན་ཅི་ཕྱིར་སེལ་བར་འདོད། །གང་གིས་བ་ལང་བ་མིན་པ། །བཞེད་ཅིང་གང་གིས་གསལ་བྱར་བྱེད། །བ་ལང་སྒྲ་ནི་བ་མིན་པའི། །གང་འདིའི་སེལ་དོན་དུ་སྨྲ་ ན།།དེ་ཅི་བ་ལང་ལས་གཞན་པའམ། །གཞན་པ་མིན་པར་ཁས་ལེན་བྱེད། །ཐ་དད་ནའང་འདིར་རྟེན་པར་ནི། །འགྱུར་བའམ་ཡང་ན་མི་རྟེན་འགྱུར། །རྟེན་པ་ཡིན་ན་ཡོན་ཏན་ཉིད། །ཐོབ་ཀྱི་རྫས་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ།

一切聲音以何義，作為所遮而思維？一切之外些微亦，無有故何為所遮？ 若謂一等非一切，應成遮遣自義過。以遮諸分故，不許別有分者。如是總攝諸聲，由遮總攝者，不許一切他，應得無義者。 若許此二等聲，真實總攝境，遮一等時，不成彼相。所說非非牛遮，為牛聲之義，彼為有耶抑或無？若有是牛非牛耶？ 若謂是牛非名諍，是成義之相。所詮所說阿字性，若爾聲義極為相。于無此亦不應理，以無于義配等故。從牛聲任誰亦，非是了知無。 牛聲義若非非牛，何故許為遮？以何許牛非牛，以何為所顯？若說牛聲非牛，此遮義時，彼為異於牛耶？抑或許為非異？ 若異此中為依，或成為不依？若是依者得，功德性非實語。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構和語義。譯文儘量保持了對仗形式，並準確處理了邏輯連線詞，使其更易理解。原文中未出現種子字和咒語，因此無需提供梵文對照。

།དེ་ཕྱིར་བ་ལང་ཞེས་བྱའི་སྒྲས། །ཡོན་ཏན་ཙམ་ཞིག་རྗོད་བྱེད་ པས།།བ་ལང་འགྲོ་དང་འདུག་ཅེས་པའི། །གཞི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར། །གང་གིས་བ་མིན་དགག་འདི་ལ། །བ་ལང་ཞེས་བྱའི་སྒྲ་རྗོད་བྱེད། །འོན་ཏེ་འདི་ནི་ཐ་དད་པར། །མིན་ལས་གཞན་སེལ་བར་ཁྱེད་འདོད། །དེ་ཕྱིར་འདིས་ནི་བ་ལང་ཉིད། །ཐོབ་ཕྱིར་ལྷག་པ་ཅི་ཞིག་སྨྲས། ། དངོས་པོ་རེ་རེའི་སེལ་བ་འདི། །གཅིག་པའམ་ཡང་ན་དུ་མར་འགྱུར། །གཅིག་པ་བ་ལང་མང་ཡོད་ན། །འདི་ནི་བ་ལང་ཉིད་དུ་འགྱུར། །དུ་མ་ཉིད་ནའང་གོང་བུ་བཞིན། །མཐའ་ཡས་པར་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར། །དེས་ན་བྱེ་བྲག་བཞིན་དུ་འདི། །བརྗོད་བྱ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མིན། །གཞན་སེལ བའམ་བརྗོད་བྱའམ་ཅི།།བརྗོད་བྱ་མིན་པར་འདོད་པ་ཡིན། །བརྗོད་བྱའང་བསྒྲུབ་པའི་ངོ་བོས་སམ། །ཡང་ན་གཞན་ནི་འགེགས་པ་ཡིན། །སྒྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་བརྗོད་བྱ་ན། །གཅིག་ཏུ་ལྟ་བ་བཏང་བ་ཡིན། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་གཞན་སེལ་འདི། །སྒྲ་ཡི་དོན་ཅེས་སྨྲ་བ་ན། །གཞན་ སེལ་མིན་པ་འཇིག་པ་ཡིས།།གལ་ཏེ་གཞན་སེལ་བརྗོད་བྱ་ན། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པས། །ཐུག་པ་མེད་པར་ཁྱེད་ལ་འགྱུར། །འོན་ཏེ་གཞན་སེལ་བ་འདི་ཉིད། །བརྗོད་བྱ་མིན་པར་ཁྱེད་འདོད་ན། །དེས་ན་ཁྱེད་ཀྱི་གཞན་སེལ་བྱེད། །སྒྲ་ཡི་ཚིག་ལ་གནོད་བྱེད་ཡིན། །གཞན་ཡང་གཅིག་ ཉིད་རྟག་པ་ཉིད།།སོ་སོ་ལ་ནི་འདུ་བ་ཉིད། །དངོས་མེད་པར་བརྗོད་སེལ་རྣམས་ལ། །སྨྲ་བ་སྣལ་མེད་སྣམ་བུ་བཞིན། །དེ་ཕྱིར་སྒྲ་གང་ཁོ་ན་ལ། །དགག་སྦྱོར་དེ་ལ་གཞན་ལས་ནི། །ལྡོག་པའི་ཆ་ནི་འབའ་ཞིག་འགྱུར། །རང་ཉིད་གཞན་དུ་གོ་བྱེད་ཡིན། །གཞན་སེལ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་ཕྱིར། ། དེ་དག་དེ་ལྟའི་ལྟ་ངན་འཆང་། །ངན་པའི་བདག་ཉིད་རང་ཉིད་འཇོམས། །གཞན་རྣམས་ཀྱང་ནི་འཇིགས་པར་བྱེད། །འདི་ལྟར་སེལ་བ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་ཡིན་དགག་དང་མེད་པའོ། །མ་ཡིན་དགག་པའང་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །བློ་དང་དོན་གྱི་དབྱེ་བས་སོ། །གཅིག་ཏུ་སྲེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་། ། གཏན་ཚིགས་སྔར་སྨྲས་གང་ཡིན་རྣམས། །འཇིགས་མེད་ལ་སོགས་དོན་མཚུངས་པ། །རང་བཞིན་གྱིས་གཞན་ལས་ཐ་དད། །དེར་རྟེན་ཤེས་པའི་སྣང་བ་གང་། །དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་རྟོག་པ་ཅན། །དོན་གྱི་བདག་ཉིད་མིན་པ་ལ། །དོན་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་ཡིན། །སྣང་བ་གཞན ལས་ཐ་དད་ཕྱིར།།གཞན་ལས་ལོག་པའི་དངོས་པོ་ནི། །ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ལས་མ་འདྲེས་པ། །དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་འོངས་པ་སྟེ། །རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པ། །དེ་འབྲས་གང་ཡིན་རང་མཚན་ཉིད། །དེ་ལ་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་དུ། །ངེས་ཕྱིར་འདི་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་། །དེ་ལ་འདི་ནི་གཞན་སེལ་ ཞེས་།།མིང་དུ་བསྟན་པ་རྒྱུར་བཅས་པའོ།

是故”牛”之聲，僅表功德性，“牛行與牛住”等，不成共同依。於此遮非牛，牛聲為能詮，抑或汝許此，異於非而遮。 是故由此得，牛性復何說？各各事物遮，為一抑或多？若一牛眾多，此即成牛性。若是多性者，如聚應無邊。 是故如差別，不應成所詮。他遮或所詮，抑或非所詮？所詮以立性，抑或遮於他？若以立為性，所詮即舍一。 一切處他遮，說為聲之義。以壞非他遮，若他遮所詮，如是許彼故，于汝成無窮。若汝許此遮，非是所詮者，是故汝他遮，即害聲言說。 複次一性常，各各和合性，無實說諸遮，如無經之布。是故唯于聲，作遮彼從他，唯成返體分，自體令他解。 以不了他遮，彼持如是見。惡性自毀壞，亦令他怖畏。如是遮二種：非是遮與無。非是遮二種：分別智與義。 是一和合性，前說諸因相。無畏等同義，自性異於他。依彼智顯現，義像有分別。非是義體性，決定說為義。 顯現異他故，異他之事物。從得因無雜，從事門而來。返于異品類，彼果即自相。于彼成彼性，決定故此迷。 于彼說他遮，此名具因緣。

།གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་ཡོད་པས། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེའི་རྒྱུ། །བ་ལང་འདི་ལ་བ་མིན་མེད། །མེད་པར་དགག་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེས། །གཞན་སེལ་བ་འདི་རབ་གསལ་བ། །ཁོ་ནར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན། །དེ་ལ་འདི་ནི་དང་པོ་ཡིན། །སེལ་ བར་སྒྲ་ལས་རྟོགས་པ་སྟེ།།སྒྲ་ལས་ཡང་དག་བྱུང་བའི་བློ། །ཕྱི་ཡི་དོན་དུ་ཞེན་པའོ། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་གཟུགས་བརྙན་གྱི། །སྒོ་ནི་སྒྲ་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ། །བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་དངོས་འདི་ནི། །རྒྱུ་འབྲས་བདག་ཉིད་ཅན་གྲུབ་པའོ། །དངོས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཅིག་ཉིད་ལ། །དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་ བསྒྲུབས་པ་ཡི།།ཤུགས་ཀྱིས་མེད་པར་དགག་པ་ཡང་། །རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་། །དེ་ཡི་བདག་ཉིད་གཞན་བདག་ཉིད། །མིན་ཞིང་འབྲེལ་ཡོད་དངོས་རྣམས་ནི། །ལྡོག་པའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པ་ཡང་། །དོན་གྱིས་གོ་འགྱུར་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྒྲ་འདི་ཡང་། །རང་གི་དོན་དུ་ བརྟགས་པ་ཡིན།།སྒྲ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་སུ་མིན། །སེལ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་བརྟན་ན། །དོན་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པར་ནི། །བྱེད་པ་སྒྲར་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །རང་དོན་མངོན་པར་རྗོད་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་དེ་ནི་འགལ་བ་ཡིན། །ཕྱི་ཡི་དོན་དུ་ཞེན་པ་ཡིས། །འཇུག་པ་གང་ལས་རྣམ་རྟོག་གི་། གཟུགས་བརྙན་འདི་ནི་སྐྱེད་བྱེད་པ། །དེ་ཡིས་བརྗོད་ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད། །དབྱེར་མེད་པ་ལ་འདི་རེག་མིན། །དེ་ཙམ་ཆ་ལ་སོགས་པ་ལས། །གཞན་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མིན། །གཟུགས་བརྙན་དེ་ནི་རྟོགས་པ་ཡི། །ཤུགས་ཀྱིས་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པ། ། འདི་ནི་རྟོགས་འགྱུར་གང་གི་ཕྱིར། །འདི་གཞན་བདག་ནི་མིན་ཕྱིར་རོ། །ཉིན་མོའི་བཟའ་བའི་ཚིག་སོགས་བཞིན། །འདི་ཡི་འབྲས་བུའང་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །དངོས་སུ་བ་དང་ཤུགས་ཀྱིས་ཏེ། །གང་ཕྱིར་རྗེས་འགྲོ་ལྡོག་པར་ལྡན། །དེ་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས། །རང་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ དང་།།གཞན་ལས་ཀྱང་ནི་ལྡོག་པ་ཡང་། །གཉིས་ཀ་གཙོ་བོར་བྱེད་མ་ཡིན། །སོ་སོར་སྣང་བའང་དེ་འདྲ་བ། །སྤྱི་དེ་བ་ལང་ཉིད་དུ་འདོད། །བ་ལང་ཁྲ་བོ་སོགས་ཀུན་ལ། །མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོའི་སྙམ་པའི་ཞེན་པ་ལས། །དེ་ལ་དངོས་པོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད། །ཤེས་པ་ དེ་ནི་གློ་བུར་དུ།།རང་ས་བོན་ལས་འཁྲུལ་པ་སྐྱེ། །དེ་ཡི་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི། །སྒྲ་ཡི་དོན་ཁས་ལེན་པར་བརྗོད། །སྤྱི་ཡི་དངོས་པོ་ངོ་བོར་ཡང་། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པས་ངེས་པ་ཡིན། །སྤྱི་ཡི་དངོས་པོ་དངོས་ཉིད་དུ། །དམ་པའི་དོན་དུ་རིགས་མ་ཡིན། །བློ་ལས་ཐ་དད་མིན་ངོ་བོ།

由其與他不混雜，自相亦為彼之因。此牛中無非牛性，即是無遮性，此他遮最為明顯，當知唯此而已。 於此乃是初，從聲而了遮，從聲正生智，執著外境義。彼之體性影像，此門從聲而生，所詮能詮事，成就因果性。 於一事物相，如是善成立，由其勢力故，亦能了知無遮。彼之體性非他，有系諸事物，了知返體事，義上得解故。 由此故此聲，亦假立自義。諸聲非為實，若立二種遮。遮除異義分，說為聲所作。顯說自體義，此說為相違。 由執外境義，何處起分別，生此影像者，說彼為能詮。自相之體性，無別此不觸。唯量等諸分，余非所詮說。 由了彼影像，勢力不混他，此當得了知，以此非他體。如日食言等，此果亦有二：直接與間接，具隨行返故。 是故諸聲于，諸法說自義，及從他返者，二俱非為主。各各顯現同，許彼牛之性，于諸花牛等，決定皆相同。 由執實念故，于彼亦說實。彼智忽爾起，從自種生迷。即彼之行相，許為聲之義。總相事體性，如是迷定解。 總相事體性，勝義非應理。體性異於智。

།ཇི་ལྟར་དོན་ གཞན་ལས་འོངས་ཡིན།།གལ་ཏེའང་ཐ་དད་མིན་པ་འདི། །བློ་ཡི་རྣམ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན། །དེ་ལྟར་ཕྱི་ཡི་དངོས་ཉིད་དུ། །འཁྲུལ་པས་དེ་ནི་ངེས་བ་ཡིན། །དེ་ནི་དོན་མིན་མི་ལྟོས་ཉིད། །དེ་ནི་བརྒྱུད་པས་འོངས་པ་ཡིན། །དེས་ན་བདག་ཉིད་དངོས་པོ་ཉིད། །ཡོད་ཉིད་མིན་པར་བསྟན་ པ་ཡིན།།གཟུགས་བརྙན་བདག་ཉིད་ཅན་སེལ་བ། །ཚིག་ལས་ཀྱང་ནི་སྐྱེས་པ་སྟེ། །སོ་སོར་སྣང་བརྗོད་གློ་བུར་བཞིན། །ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཚིག་དོན་འདི། །རང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་ཙམ་ལས། །གཞན་གྱི་ཆ་ནི་དེ་འཛིན་ཡིན། །བློ་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་བྱེད་པ། །དེས་ན་བློ་ནི་ཤེས་བྱས་ཏེ། །ཇི་ ལྟར་ཡོད་པ་མིན་པ་ཉིད།།དམ་པའི་དོན་དུ་ཐ་དད་མིན། །ཐ་དད་མིན་པའང་དེ་བཞིན་ཞེས། །གང་གིས་རྣམ་གྲངས་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཐ་དད་མིན་པའང་གཅིག་དངོས་ཉིད། །དངོས་མེད་ལ་དེ་ག་ལ་ཡོད། །དོན་གཅིག་ཉིད་དུ་རྗོད་བྱེད་པས། །རྣམ་གྲངས་པ་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །མེད་ པའི་ངོ་བོའང་གཅིག་ཉིད་དུ།།རྟོག་པས་སྤྲུལ་བ་ཇི་བཞིན་དུ། །ཐ་དད་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལས་རྣམ་གྲངས་ག་ལ་ཡིན། །རྗོད་བྱེད་ལ་ནི་དངོས་སུ་བའི། །རྣམ་གྲངས་གཉིས་མིན་པའང་མེད། །བརྗོད་བྱའང་དེ་རྣམས་ལ་མེད་པར། །རྣམ་པ་དུ་མར་བསྟན་པ་ཡིན། །འོན་ཀྱང་དུ་མའང་ བྱ་བ་གཅིག་།གལ་ཏེ་བྱེད་པར་མཐོང་བ་ན། །དེ་ལ་ཆོས་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས། །སྣ་གཅིག་ཀྱང་ནི་འཇུག་པ་ཡིན། །དཔེར་ན་མིག་སོགས་འགའ་ཞིག་ཏུ། །གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཅིག་འབྲས་བྱེད། །གཅིག་པའི་དངོས་ཉིད་མེད་ན་ཡང་། །འགའ་དག་ཚ་སོགས་སྒྲ་གཅིག་བྱེད། ། བུམ་སོགས་ཆུ་སོགས་འཛིན་ལ་སོགས། །བྱ་བ་གང་ཡིན་བྱེད་པ་ན། །ཡུལ་དེའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ། །གལ་ཏེའང་ཐ་དད་བ་དེ་གཉིས། །གཅིག་ཏུ་སྲེ་བར་བྱེད་པ་ཡི། །ཆུ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར་གཅིག་ཅེས་བརྗོད། །ཤེས་པ་བཞིན་དུའང་དེ་ཡི་རྒྱུ། །ཡིན་ཕྱིར་དོན་ལ་དབྱེ་བ་མེད། །དེ་ལ་སྤྱི ཡི་ཚིག་གིས་ནི།།བུམ་པ་ལ་སོགས་བརྗོད་པའི་སྒྲ། །རིགས་མི་འདྲ་བ་རྣམས་གཅོད་པ། །གཟུགས་བརྙན་གཅིག་གི་རྒྱུ་རྣམས་སོ། །དེ་བཞིན་གཅིག་ཉིད་དོན་དུ་མའི། །བྱེད་ཕྱིར་དུ་མ་ཞེས་བརྗོད་དེ། །དེ་འབྲས་མིན་པ་ལས་ལྡོག་པས། །མང་པོ་ཉིད་དུ་ཡོངས་བརྟག་པའོ། །དཔེར་ན་ཐོགས་ པ་དང་བཅས་གཟུགས།།བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་། །དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་།འབྱུང་བའི་ཤེས་དང་མཉན་བྱ་ཡིན། །དེ་རྒྱུ་མིན་པའི་དབྱེ་བ་ཡིས། །ཁ་ཅིག་ལ་སྒྲ་འཇུག་པ་ཡིན། །དཔེར་ན་བརྩལ་ལས་འབྱུང་སྒྲ་དང་། །དཔེར་ན་སྦྲང་མའི་སྦྲང་རྩི་ཡང་། ། དེ་འབྲས་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ལས། །ཁ་ཅིག་ལ་འདིར་སྒྲ་ཞེས་བརྗོད། །མཉན་བྱ་མིན་དཔེར་གཟུགས་བཞིན་དང་། །མ་བརྩལ་བར་འབྱུང་གློག་བཞིན་ནོ།

如何從他義而來？即便此無別，乃是心相之體性。如是于外事物中，由迷亂而決定。彼非義不待，彼乃間接來。故說自體事物，即非有性。 具影像體性之遮，亦從言語而生，如各別顯現暫時。於我等言義，僅由自性成就，執取他分。 遮除他心故，故心為所知，如何非有性，勝義中無別。無別亦如是，何者成異名？無別即一事，無事豈有彼？ 由說一義故，當得異名稱。無性亦一性，如分別所現，差別亦如是。彼豈成異名？能詮就實義，無非二異名，所詮于彼等，說為多種相。 然諸多亦作，若見作一事，于彼增益為，一法亦趣入。譬如眼等處，色識作一果，雖無一事性，有說熱等一聲。 瓶等持水等，作諸所作時，彼境之智慧，即便彼二異，合為一體之，水性故說一。如智亦彼因，故於義無別。 于彼總名詞，瓶等詮說聲，遮除異類者，一影像諸因。如是一性義，多作用故說，多由離非果，遍計為多性。 譬如有礙色，雖是可見性，如聲方發即，生覺及所聞。由彼非因別，于某處聲行，如從勤生聲，如蜂之蜜等。 由離彼果因，于某說此聲，非所聞如色，不勤生如電。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構和語義。譯文儘量維持對仗形式，並準確處理了邏輯連線詞，使其更易理解。原文中未出現種子字和咒語，因此無需提供梵文對照。

།དེ་ལྟ་བུ་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །ཐ་དད་དོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི། །ལྡོག་པ་རྣམས་ལས་བརྟག་བྱ་སྟེ། །དེ་བཞིན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲ། །དེ བཞིན་བརྡ་ཉིད་དེ་ཡི་ཕྱིར།།མ་འདྲེས་དོན་དུ་བརྗོད་བྱ་ཡིན། །སྒྲ་རྣམས་ཐ་དད་པར་འཇུག་ལ། །ང་ལ་རྣམ་གྲངས་འགྱུར་མ་ཡིན། །མང་དང་ཉུང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་། །བརྡ་དེ་ཡི་ནི་རྗེས་འབྲངས་ནས། །སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གིས་བརྗོད་བྱ། །དེ་རྣམས་ལ་ཡང་འགལ་བ་མེད། །དོན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྡོག་ པ་རྣམས།།རྣམ་རྟོག་བཟོ་ཡིས་སྤྲུལ་པ་སྟེ་། །རྟེན་དང་བསལ་བྱའི་དབྱེ་བ་ཡིས། །ཕྱེ་བ་དོན་དམ་པར་ཡོད་མིན། །ཕྱི་ཡི་དངོས་ཉིད་དེ་རྣམས་ནི། །བརྟགས་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་སུ་མིན། །དབྱེ་དང་དབྱེ་མིན་དངོས་པོ་ལ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱིས་གནས་མིན། །རང་ས་བོན་གྱི་དུ་མ་ལས། །བྲལ་བའི་ དངོས་པོའི་བརྡ་རྣམས་ཀྱིས།།ནུས་པའི་རྣམ་རྟོག་གིས་དབྱེ་བ། །དེ་ཡི་ངོ་བོར་ངེས་པ་ཡིན། །རང་གི་མཚན་ཉིད་བདག་ཉིད་དོན། །གཅིག་གི་བདག་ཉིད་དུ་མིན་ཞིང་། །དུམ་བུར་བྱེད་པའང་མ་ཡིན་གྱི། །འདི་ནི་རྣམ་རྟོག་འཁྲུལ་པའོ། །ཆོས་གཅིག་རྗེས་འགྲོ་མེད་པར་ཡང་། །བསལ་བྱ་ དང་ནི་སེལ་བའི་ཡུལ།།མཚན་ཉིད་མི་འདྲར་རྟོགས་མིན་པ། །དབྱེ་བ་མེད་པར་བསྲེ་བས་སོ། །གཅིག་ཏུ་བསྲེ་བ་ཤེས་པ་ནི། །རང་བཞིན་གྱིས་ཀྱང་ཐ་དད་པའང་། །ཁ་ཅིག་ལ་ནི་སྦྱོར་བ་ཡིན། །གཞན་པ་མིན་ཞེས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན། །དེ་མིན་ངོ་བོ་ལས་བཟློག་པའི། །དངོས་ པོ་ཙམ་གྱི་རང་མཚན་ཉིད།།གང་ཡིན་དེས་ནི་བྱས་པ་ཡི། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འགལ་བ་མེད། །གང་ན་འདུ་བ་མིན་པ་ལས། །ལྡོག་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད། །དེ་ན་མེ་མེད་ལས་ལྡོག་པ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའོ། །དཔེར་ན་ཚང་བང་བཞིན་འདི་ལ། །དུ་བ་མིན་ལས་ལོག་ཡོད་ པ།།དེ་ཕྱིར་མེ་མིན་ལས་ལྡོག་པ། །འདི་ནི་ཡོད་པར་རང་མཚན་ཉིད། །མི་ཡི་རྭ་སོགས་མེད་པ་ལས། །ལྡོག་པ་གང་ཡིན་རང་མཚན་ཉིད། །དེ་ཀུན་བསྟན་པ་ལས་ཀྱང་ལྡོག་།བློ་དང་མར་མེ་ལྟ་བུའོ།

由如是等差別，差異義之因由，應從諸遮觀察，如是依彼之聲。如是即為名言，故說不雜之義。諸聲差別而行，於我非成異名。 隨順多少境之，彼等名言后，由總別所詮說，于彼等亦無違。彼等諸義遮分，乃分別工所現，由所依所遣別，分析勝義非有。 彼等外在事物，是假立非實有，于有分無分事，不以真實而住。由自種子諸多，離實事名言中，由功能分別分，決定為彼體性。 自相體性義，非是一體性，亦非成分段，此乃分別迷亂。無一法隨行，所遣能遣境，不解異相者，無別而和合。 一性和合智，自性雖差別，于某作結合，證成非他性。由離非彼性，唯事之自相，由彼所作之，隨行無相違。 何處無聚合，有離之自相，彼處有離無，火之自相性。如煙爐中有，離非煙性故，是故有離非，火性此自相。 由離無人角，等性之自相，彼皆離顯示，如慧與燈明。

།དེ་བཞིན་སྒྲ་སོགས་རང་མཚན་ཉིད། །མེད་པའི་ངོ་བོ་འདི་ཡང་མིན། །དེ་ལྟར་ དབྱེ་བས་མ་བསྟན་པ།།དེ་ལྟར་རྗེས་འགྲོར་འགྱུར་གཉིས་ཡིན། །དབྱེ་བ་བརྗོད་འདོད་མིན་པ་ཡང་། །དེ་ཉིད་ཅེས་ནི་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས། །སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་ཉིད་ཀྱི་ནི། །གཞན་མིན་མིན་འདོད་ཕྱིར་ཡང་ངོ་། །ཁྲ་མོའི་བུ་ལས་ཐ་དད་པར། །སེར་སྐྱའི་བུ་དང་རྟར་མཚུངས་ན། །མྱུར་ འགྲོ་ཡོངས་སུ་དོར་ནས་ནི།།བ་ལང་ཉིད་ལ་ཅི་ཕྱིར་འཇུག་།དེ་གསལ་བྱེད་པར་ནུས་བདག་ཉིད། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཡིན་འདོད་ན། །བསེ་བར་མཚུངས་པ་ཡིན་ན་ཡང་། །ནུས་པ་དེ་ནི་རྟ་ཡི་མིན། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་བསྲེས་པ་ཡང་། །དངོས་པོ་གང་ལ་ཡོད་གྱུར་པ་། །དེ་ལ་བ་ལང་རིགས་ མེད་ཀྱང་།།བ་ལང་མིན་པ་སེལ་བ་འཇུག་།བ་ལང་མིན་ལས་ལྡོག་དངོས་གང་། །དེ་ནི་དབང་པོས་ངེས་པར་བྱེད། །གཟུགས་བརྙན་དུ་ནི་ངེས་པ་སྟེ། །རང་རིག་པས་ནི་རྟོགས་པའང་ཡིན། །འདི་མཐོང་བས་ནི་འཇིག་རྟེན་པ། །དེ་ལ་སྒྲ་ནི་སྦྱོར་བར་བྱེད། །འབྲེལ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ ལའང་།།དེས་ན་འདི་གསལ་བྱེད་པར་རིགས། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་བསྲེ་བ་ཡང་། །དངོས་པོ་གང་ལ་མེད་གྱུར་པས། །བ་ལང་མན་སྒྲ་བརྗོད་བྱ་ཉིད། །དེ་ནི་གསལ་བར་རྟོགས་བྱེད་ཡིན། །སོ་སོའི་བསྲེ་བ་ཤེས་པ་ཡི་། །བ་ལང་བ་ལང་མིན་པའང་འགྲུབ། །གཅིག་པུར་གྲུབ་པའི་སྒྲ་ཉིད་ནི། ། ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་དེ་སྦྱོར་བྱེད། །དངོས་པོའི་དབྱེ་བ་རིག་པ་ནི། །གཞན་འཛིན་པ་ལ་ལྟོས་མིན་པར། །དེ་ཕྱིར་གཅིག་ལ་གཅིག་བསྟན་པའི། །སྐྱོན་ནི་འདི་ལ་གནས་མེད་དོ། །ཕྱི་ཡི་དེ་ཉིད་མ་ཤེས་པའང་། །རང་བཞིན་ཉིད་ལ་རྨོངས་ཕྱིར་འདི། །རང་རྣམ་པ་ལ་ཕྱིའི་ངོ་བོར། །སྒྲ་དང་བློ་ནི ངེས་པར་བྱེད།།སྒྲས་ནི་དེ་ཙམ་དུ་བྱེད་ཀྱི། །དོན་ལ་སྒྲ་ནི་རེག་པའང་མིན། །བྱེ་བྲག་ཅན་གྱི་དོན་ནི་འགའ། །སེལ་བས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མིན། །དོན་གཞན་ལས་ནི་ལྡོག་པ་ལ། །བྱེ་བྲག་ཅན་ནི་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་། །མཚན་ཉིད་མཛད་པས་གང་གསུངས་པ། །དེ་ལ་བརྗོད་འདོད་དོན་འདི་ཡིན། ། གཞན་ལ་གཞན་པའི་དངོས་གང་ཡིན། །རྒྱུ་ཡིས་སམ་ནི་བྱེད་པ་ཡིས། །བྱེ་བྲག་ཅན་དེ་ཐ་དད་པས། །རིགས་དང་མ་འདྲེས་པར་འདྲེས་པར། །ཤིང་སོགས་སྒྲ་དེས་བརྗོད་པ་ཡིས། །ཤེས་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་པ་ལས། །རིགས་ལ་སོགས་པ་དེ་འགོག་བྱེད། །གང་ཞིག་བློ ལ་རྣམ་གནས་པ།།དེ་རྣམས་འདིར་བརྗོད་སྐྱེད་བྱེད་ཕྱིར། །ལྡོག་པ་ཡི་ནི་བྱེ་བྲག་ཅན། །དེ་རྣམས་འདས་མ་ཐག་བསྟན་པའོ།

如是聲等自相性，亦非無性之體性，如是未由分別示，如是隨行成二種。雖非欲說差別者，亦宣說為彼性也，由總相性本身，不欲非他故也。 若與斑牛子差別，同於黃髮子與馬，捨棄速行性之後，何故趣入于牛性？若許彼性即是，能作顯明之體性，縱然與犀相同，彼功能非馬有。 如是和合性者，於何事物有時，雖無牛之種性，遮遣非牛而行。何者離非牛事，彼由根識所定，決定為影像已，亦為自證所知。 由見此故世間，于彼而作聲合，于經驗關聯時，故應成此顯明。如是和合性者，於何事物無時，牛聲所詮性，彼為顯明能知。 由各別和合智，成立牛與非牛，唯一成立聲性，如欲而作結合。了知事物差別，不待執持於他，是故於一示一，此中無有過失。 雖不知外真實，由迷自性故此，于自相中外體，聲與覺為決定。聲僅作彼量已，于義聲亦不觸，差別事義一切，非由遮遣所詮。 于離他義性中，說為差別性者，由相規範所說，此是所欲表義。於他有他事性，由因或由作用，彼差別各異故，種性無雜而雜。 由彼樹等聲說，從彼生起智已，遮遣種性等彼，何者住于覺中。由此能生所說，差別遮遣性者，彼等如前已說。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構和語義。譯文儘量維持對仗形式，並準確處理了邏輯連線詞。原文中未出現種子字和咒語，因此無需提供梵文對照。

།དོན་གཞན་ལས་ནི་ལྡོག་པ་ཡིས། །དངོས་པོ་དེ་ཡི་ཆ་འགའ་ནི། །རྟོག་པ་ཡིན་ཞེས་གང་གསུངས་པ། །དེ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཉིད་ ཡིན་ཏེ།།དོན་གཞན་ལས་ནི་ལྡོག་པ་ཡི། །དངོས་པོ་མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། །འོངས་པ་དེ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས། །དེ་ཡི་ཆ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན། །རྒྱུ་ཡི་དོན་དང་བྱེད་པའི་དོན། །དེས་ན་སྔར་བཞིན་བདག་ཉིད་ཀྱང་། །གལ་ཏེ་དངོས་རིགས་མི་འདྲ་ལས། །ལྡོག་དང་དེ་དང་དེ་བཞིན་དུ། །བ་ལང་མིན་ ལས་ལྡོག་གཞན་ཉིད།།དེ་ཡང་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་དེའོ། །ལྡོག་པར་བརྗོད་པའང་མེད་པ་ཉིད། །འབའ་ཞིག་ལས་ནི་ལྡོག་མིན་ཏེ། །དེ་ནི་བྱེ་བྲག་དངོས་ལས་ཀྱང་། །ཡིན་ཕྱིར་དངོས་པོའི་བློ་མི་ཉམས། །དབྱེ་བར་བྱེ་བྲག་བྱེད་འདི་ཡང་། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྤྲུལ་པ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་འདི་ཉེར་ འཛིན་པས།།བྱེ་བྲག་ལྡན་ཞིང་གཞག་པ་ཡིན། །དེས་ན་དེ་ནི་དབྱིག་སོགས་བཞིན། །བྱེ་བྲག་བྱེད་པར་སྐྱེ་བ་སྟེ། །སོ་སོར་སྣང་བའི་སྒྲ་ཡི་དོན། །དེ་ཉིད་སེམས་པ་པོས་བསྟན་ནོ་། །མཐོང་དང་རྣམ་རྟོག་དབྱེ་མི་ཤེས། །འཇིག་རྟེན་ཕྱིའོ་སྙམ་དུ་སེམས། །དེ་ཕྱིར་འདི་ནི་ཞེན་པ་ལས། གསལ་ བ་རྣམས་ནི་བརྗོད་བྱར་བྱེད།།དེ་ཉིད་དོན་དུ་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་། །བརྗོད་བྱ་མིན་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །འདིས་སྒྲའི་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །གསལ་བ་རྣམས་ཀྱང་བསལ་བྱ་ཉིད། །སྤྱི་ནི་སེལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །སེལ་བ་ཉིད་ཀྱང་དངོས་པོ་མིན། །མེད་ལ་མེད་ཉིད་བསལ་ཀྱང་ཞེས། །དེ་ལྟར་བྱེད་མིན་འདི་ དངོས་ཕྱིར།།དངོས་ནི་དེ་བདག་མིན་པའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་བསལ་བྱ་ཉིད་འདོད་གང་། །གང་ཞིག་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་མིན། །དེ་ནི་དེ་ཡི་བསལ་བྱར་བརྗོད། །ཡོད་པ་མེད་པའི་དངོས་ཡིན་པས། །དེ་ཡི་སེལ་དངོས་ཡོད་མ་ཡིན། །རང་བཞིན་དབང་ཕྱུག་སོགས་རྣམས་ཀྱི། །དངོས་རྣམས་བསྐྱེད་བྱ་མིན་སྨྲ་བ། ། རང་བཞིན་དབང་ཕྱུག་སོགས་བསྐྱེད་བྱར། །དངོས་པོ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་མེད་པའང་དངོས་པོ་ཉིད། །མིན་ཕྱིར་ངལ་བ་གལ་ཡིན། །དེ་གྲུབ་ན་ཡང་ཡོད་པ་ཡོད། །དེས་ཀྱང་མེད་པ་གྲུབ་པ་ཡིན། །བ་ལང་མིན་ལས་ལྡོག་པ་ཡི་། །བ་ལང་མཚན་ཉིད་མི་འདྲར་འདོད། །དེ་ཕྱིར་དངོས་ཉིད་བ་ལང འདི།།ང་ལ་བ་མིན་ཐལ་འགྱུར་མིན། །དངོས་མེད་ཡུལ་ལའང་སེམས་ཙམ་གྱིས། །སྤྲུལ་པའི་རྣམ་རྟོག་སྣ་ཚོགས་པའི། །དབྱེ་བས་སྦྱར་བ་རྣམས་ལ་བཞིན། །བག་ཆགས་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེས་ནའང་བག་ཆགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །ཕྱེ་བའམ་ཡོད་པའི་དངོས་ཉིད་དུའང་། །རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང་སེལ་ བ་རྣམས།།རྟོགས་པས་སྦྱར་བ་རྣམས་བཞིན་ནོ།

由從他義離別故，彼事物之某一分，是分別者如所說，此即是為影像性。依于見到從他義，離別之事物基礎，假立於彼到來已，說為彼之部分也。 因義與作用義故，是故如前自性亦，若從不同實種性，離別及彼如是般。即從非牛離別他，彼亦存在於自性。說為離別亦非僅，從無性中而離別。 由彼亦從實差別，故而不失事物覺。此能作為差別分，是由分別所幻化，是故執持此法已，具差別而安立也。 是故彼如寶等般，生起能作差別已，各別顯現聲之義，即由思維者所示。不知見與分別別，世間思為外境也，是故由此執著故，諸明顯成所詮義。 已成立為非諸聲，真實義之所詮義。由此是聲所詮故，諸明顯亦是所遣。總相非是遮遣性，遮遣性亦非事物，雖遣無于無性中，如是非作此事故。 由事非彼體性故，許彼即是所遣者，何者非彼自性者，說為彼之所遣也。由有是無之事故，彼遮事性非有也。說諸事物非所生，由自性與自在等。 事物非成自在等，及自性之所生故。是故無性亦非是，事物故勞何所為。若成彼則有性有，由彼亦成無性也。 許非牛離別之中，牛相不同於彼故，是故事性即此牛，於我非牛不相違。如於無事境界中，唯心所現種種相，分別幻化差別合，即是具有習氣性。 是故亦由習氣別，分別或成有事性，諸遮遣由覺悟解，如諸結合般也矣。

།དོན་གཞན་སེལ་བའི་བརྗོད་བྱ་འདི། །ཇི་འདྲ་བ་ནི་བསྟན་ཟིན་ཅིང་། །སྒྲ་གཞན་གྱི་ནི་སེལ་བ་ཡང་། །དེ་འདྲ་ཉིད་དུ་རྟོག་བྱ་མིན། །དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཕྱིར། །སེལ་བ་དག་ནི་དངོས་ཉིད་མིན། །ཀུན་རྫོབ་ལམ་དུ་རབ་འགྲུབ་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་ དོན་དུ་འདོད་བསྒྲུབ་ཡིན།།དམ་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་བྱ་དང་། །རྗོད་བྱེད་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་མིན། །སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་དངོས་རྣམས་ལ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་སྦྱོར་བ་མིན། །དེ་ལ་གོ་བྱ་གོ་བྱེད་ཉིད། །དེ་ཉིད་དོན་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །སེལ་བ་དག་གི་དངོས་ཉིད་མིན། །ཀུན་རྫོབ་པ་ནི་འགེགས་ཤེ་ན། ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཉིད། །བཟློག་པར་དཀའ་བ་ཐལ་བར་འགྱུར། །རྟོགས་པས་སྦྱར་བའི་དོན་དང་ནི། །དེ་རྗོད་བྱེད་པའི་སྒྲ་དག་ཀྱང་། །དེ་རྣམས་ལ་སྤྱི་བརྗོད་བྱ་དང་། །དེ་ཡི་རྗོད་བྱེད་ཡོད་མ་ཡིན། །སྒྲ་ཡི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། །སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་རྗོད་བྱེད་མིན། །དེ་ཕྱིར་དེ་གཉིས་གཟུགས བརྙན་རྫོགས།།ཀུན་རྫོབ་པར་ནི་འདོད་པར་བྱ། །གསལ་བར་དགའ་བ་གནས་པ་ཡིན། །བསྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་སྒྲ་ཡི་དོན། །གང་གིས་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱེད། །གང་ཚེ་སྒྲ་ལས་ཤེས་པ་ནི། །སྐྱེས་པའི་དོན་དུ་ཞེན་པ་སྟེ། །སྒྲ་རྣམས་རང་བརྗོད་བྱེད་པ་ཡི་། །ཤུགས་ཀྱིས་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ ཡིན།།དེ་སྔོན་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ནི། །ལྡོག་པ་འདི་ཡང་རིགས་པ་ཡིན། །སྒྲུབ་པ་ཡོད་མིན་གང་གསུངས་པ། །སྤྱི་ལ་སོགས་པ་མེད་ཕྱིར་ཏེ། །སྒྲ་རྣམས་དང་ནི་རྣམ་རྟོག་རྣམས། །དངོས་སུ་ཡུལ་མེད་ཉིད་ཕྱིར་རོ། །ུཏྤལ་སྔོན་པོ་སོགས་སྒྲ་ལས། །གཅིག་ཉིད་ཀུན་དུ་སྣང་བ་སྟེ། ། སྔོ་མིན་ཨུཏྤལ་མིན་སོགས་ལས། །ལྡོག་པ་ཡི་ནི་གཟུགས་བརྙན་ནོ།

已說明了此他義遮遣之所詮如何，其他聲之遮遣性，不應思為如是性。由確定為事物故，諸遮遣非事物性，由世俗道圓成故，許為勝義所成立。 勝義中無少許有，能詮與所詮二者，諸剎那滅事物上，遍行性非能結合。于彼所知能知性，依止彼之真實義，遮遣等非事物性，若謂遮遣世俗者。 如是則成難轉除，顛倒性之過失也。由覺悟合之義及，能詮彼等聲音中，于彼等無總所詮，及彼之能詮亦無。聲之自相剎那滅，非是能詮之自性。 是故彼二影像圓，應當許為世俗性。明顯歡喜而安住，聲義乃是成立性。何人不作承許者，當聲生起知覺時。 執著所生之義故，諸聲自能詮說已，以力從他離別也。此有彼為前行之，離別亦是應理者。說無成立之所以，由總等性非有故。 諸聲及諸分別等，由無實在對境故。從青蓮花等聲中，普遍顯現為一性，從非青非蓮等中，離別之所成影像。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構和語義。譯文儘量維持對仗形式，並準確處理了邏輯連線詞。雖然原文中出現了”ུཏྤལ”(蓮花)這樣的藉詞，但這不屬於需要四種形式對照的種子字或咒語，因此按常規翻譯處理。

།གཞན་སེལ་བ་དང་ལྡན་དངོས་པོ་། །བརྗོད་བྱར་ཁོ་བོ་ཅག་འདོད་དེ། །གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་དངོས་པོ་ལས། །གཞན་པའི་ལྡོག་པའི་ང་ལ་མེད། །དེ་ཕྱིར་རིགས་ལ་སོགས་བཞིན་པའི། ། གཞན་དབང་སྐྱོན་དང་འབྲེལ་པ་མེད། །བློ་གྲོས་བཟང་པོས་གསུངས་པ་ནི། །སྒྲ་དོན་ལོག་པ་མིན་པས་ནི། །བྱེ་བྲག་བྱེད་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ། །བྱ་བ་བཞིན་མཐུན་པ་ཉིད་དེ། །དེ་ཕྱིར་སེལ་བ་སྒྲ་ཡི་དོན། །རྣམ་པར་གནས་པ་འགལ་བ་མེད། །སྔོན་པོའི་སྒྲ་སོགས་འབའ་ཞིག་ཀྱང་། །གཟུགས བརྙན་བྱེ་བྲག་ཅན་ཡིན་ཏེ།།ཁུ་བྱུག་ཨུཏྤལ་བུང་བ་སོགས། །ཡིད་གཉིས་བཅས་བཞིན་འཇུག་པ་སྟེ། །པི་ཀ་སྟང་ཟིལ་སོགས་སེལ་བས། །བྱེ་བྲག་ཅན་གྱི་ཡུལ་ལ་ཡང་། །དེ་ནི་ཨུཏྤལ་ཡི་སྒྲས་། །རྣམ་པར་གཞག་པར་ངེས་པ་དང་། །གནས་གཞི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ། །དེ་ ལྟར་འདིར་ནི་བསྒྲུབས་པས་ན།།རྣམ་གཞག་དེ་ཀུན་ཕ་རོལ་པོའི། །ཕྱོགས་ལ་བསྒྲུབ་པར་དཀའ་བ་ཡིན། །འདི་ལྟར་སྒྲ་གཅིག་གིས་རང་གིས་། །མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་བསྟན་ལ། །དེ་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལ་ཡང་། །ཅི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་གཞན་བློ་མེད། །གང་གི་དོན་དུ་ཕྱི་མའི་སྒྲ། །སྦྱོར་བྱེད་དངོས་ པོ་དེ་ལ་ནི།།ཐམས་ཅད་དུ་བརྗོད་མིན་ཞེ་ན། །དེ་ནི་དུ་མར་ཐལ་བར་འགྱུར། །སྔོན་པོའི་རིགས་སམ་ཡོན་ཏན་ནམ། །སྔོན་པོའི་སྒྲ་ཡིས་རྟོགས་ཤེ་ན། །གཞན་ལ་ཨུཏྤ་ལ་ཡི་རིགས། །ུཏྤལ་སྒྲ་ཡིས་ངེས་པ་ཡིན། །དེ་ལྟར་དེ་དག་དབྱེ་བ་ཡིས། །བ་ཀུལ་ཨུཏྤལ་སྒྲ་བཞིན་དུ། །གཞི་མཐུན་ པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས།།ཤིན་ཏུ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་དེ་རིགས་དང་འབྲེལ་པའི། །རྫས་ནི་སྔོན་པོའི་སྒྲ་རྟོགས་པ། །ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟ་ན། །ུཏྤ་ལའི་སྒྲ་དོན་མེད་འགྱུར། །དེ་དག་གང་ཁོ་ན་དང་འབྲེལ། །དེ་ཉིད་ཨུཏྤལ་རིགས་ལྡན་ན། །སྔོན་པོའི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བསྟན། །ུཏྤ་ ལའི་སྒྲ་དོན་མེད་འགྱུར།།ཡོན་ཏན་དེའི་རིགས་འབྲེལ་ལས་གཞན། །ུཏྤལ་རིགས་ལྡན་ཡིན་ཞེ་ན། །ུཏྤལ་དང་སྔོན་པོའི་སྒྲ། །གནས་གཞི་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཨུཏྤལ་ཉིད་དང་། །འབྲེལ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ནི། །ཡོན་ཏན་དེའི་རིགས་དང་འབྲེལ་རྫས། །སྔོན་པོའི་སྒྲ་ཡིས་མི་ སྟོན་ནའོ།

我等許為具他遮遣之事物為所詮，除離他之事物外，於我無他之離別。是故如同種類等，無關他緣過患也。 善慧所說者，由非聲義顛倒故，能別與所別二者，恰如相順一性也。是故遮遣為聲義，安住無有相違過。 純由青等聲音者，亦具差別影像性。如杜鵑青蓮蜜蜂等，伴隨疑惑而趣入，由遮遣孔雀露珠等，于具差別境界中。 彼由蓮花之聲音，決定安立而確定，同所依等諸道理，如是於此已成立。彼等安立一切相，於他方難以成立。 如是一聲由自身，顯示一切諸相已，于如是所說彼中，何故無有別異覺？為何義故后聲音，能作結合彼事物， 若謂非遍皆能詮，則彼成有眾多過。若謂青色種類或，功德由青聲了知，於他蓮花之種類，由蓮聲而得決定。 如是由彼等分別，如同婆俱羅蓮聲，諸同所依等道理，極不應理而非有。功德彼與種類系，實體由青聲了知， 若謂如是則蓮聲，將成無義而無用。彼等唯與何者系，即彼具有蓮種類，由青聲體而顯示，蓮花聲義成無用。 功德彼種相系外，若謂具有蓮種類，則蓮花與青色聲，所依將成有差別。或者若不顯示彼，與蓮花性相系屬， 功德彼種相系實，由青聲音而不顯。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構和語義。譯文儘量維持對仗形式，並準確處理了邏輯連線詞。原文中出現的”ུཏྤལ”(蓮花)等藉詞按常規翻譯處理。

།ུཏྤལ་དང་འབྲེལ་ངོ་བོ་ཉིད། །དེ་བདག་མིན་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། །གང་ཞིག་ཨུཏྤལ་ཉིད་འབྲེལ་བ། །དེ་གཉིས་དང་འབྲེལ་ཁོ་ན་སྟེ། །སྔོན་པོའི་སྒྲ་ཡིས་དེ་བརྗོད་པའི། །སྒྲ་ཡི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་ནི། །བདག་ཉིད་ཀུན་དེ་ཆ་ཤས་མིན། །ུཏྤལ་སྒྲ་དེ་དོན་མེད་ཡིན། ། ཆ་ཤས་ལས་ནི་གྲོལ་བ་ལ། །ཟད་དང་ཆ་ཤས་རྣམ་རྟོག་མེད། །ངག་དོན་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་ཕྱིར། །འདིར་ནི་འདི་དག་བརྗོད་འདོད་ཡིན། །དང་པོའི་སྒྲ་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིས། །དེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་གསལ་བྱས། །བདག་ཉིད་ཅི་ཡང་མ་དོར་བར། །ཇི་འདྲ་དེ་འདྲར་དེ་བསྟན་ཏེ། །རྣམ་གྲངས་དེ་དག ཉིད་ཀྱིས་ནི།།དེ་ལ་སྒྲ་གཞན་དག་གིས་ཡང་། །བརྗོད་པ་འབྲས་བུ་ཡོད་མིན་ལ། །བརྗོད་ན་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ངེས། །ཁོ་བོ་ཅག་ནི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས། །ཕྱིའི་དོན་རྟོགས་བྱར་མི་འདོད་དེ། །སྒྲ་དང་རྣམ་ཤེས་དག་གི་ཡང་། །ཡུལ་ནི་ཕྱི་ཡི་དོན་མིན་ནོ། །གང་ཕྱིར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །བདག་ ཉིད་ཡུལ་བྱེད་ལས་གཞན་པའི།།སྒྲ་དང་ཤེས་པ་གཞན་དེར་ནི། །རྣམ་གྲངས་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར། །སྒྲ་ལས་རྣམ་རྟོག་གཟུགས་བརྙན་ཉིད། །རིམ་གྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །གཅིག་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ལ། །ཕྱི་ཡི་ཉིད་དུའང་འཁྲུལ་ཕྱིར་རོ།

若與蓮花相系之自性，非為彼之自體者，凡與蓮花性相系者，唯與彼二相系也。由青色聲詮說彼故，于聲之識境界中，一切自性非支分，蓮花之聲成無義。 于離支分者，無盡與支分分別。由未能遍知語義故，於此欲說此等也。唯由初聲本身者，於一切中作明顯，不捨任何自性已，如何即如是顯示。 由彼等異門自身，于彼復由余聲音，說者無有果利益，若說則定成果性。我等不許由諸聲，外境為所了知者，聲與識二者之境，非是外在之對境。 以是彼等一切之，自性作境異於彼，聲與彼識于彼中，當得異門之體性。由聲漸次而生起，分別影像之自性，如是顯現唯一故，亦由錯亂為外性。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構和語義。譯文儘量維持對仗形式，並準確處理了邏輯連線詞。原文中出現的”ུཏྤལ”(蓮花)等藉詞按常規翻譯處理。整體上採用了更自然的漢語表達，使得這段探討聲、義關係的論述更易理解。

།གཟུགས་བརྙན་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །གཞི་ མཐུན་པ་ཉིད་སོགས་ཡིན་གྱི།།དམ་པའི་དོན་དུ་སྒྲ་འདི་ནི། །ཡུལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་ཡིན། །རྟགས་དང་གྲངས་སོགས་སྦྱོར་བ་འདི། །གསལ་བ་རྣམས་ལའང་ཡོད་མ་ཡིན། །འདོད་པས་སྦྱར་བའི་བརྡ་དག་གིས། །སྤྲུལ་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་ལ་མིན། །མོ་དང་ཕོ་དང་མ་ནིང་གི་།རྟགས་གསུམ་ དངོས་པོ་ལ་ཡོད་མིན།།དེ་ལ་སེམས་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་ཉིད་དུ་འགྱུར། །བརྗོད་འདོད་རྗེས་འཇུག་ཉིད་དེ་རྣམས། །དེ་ཡི་དབང་གིས་གཅིག་དངོས་ནི། །གཅིག་དངོས་ཉིད་དུའང་དངོས་སུ་མིན། །གལ་ཏེ་གནས་པ་དང་སྐྱེ་དང་། །འཇིག་ལ་བརྟེན་ནས་རྟགས་རྣམས་ནི། ། གནས་པ་ཡིན་ན་རྟགས་གསུམ་ཉིད། །དབྱེར་མེད་པར་ནི་ཐལ་འགྱུར་ཞིང་། །ཡོད་པ་མིན་ལའང་མེད་པ་དང་། །རང་བཞིན་མེད་དང་གསོབ་ཉིད་ཅེས། །གང་སྨྲ་དེ་ལ་གནས་པ་སོགས། །འབྲེལ་པར་ཅི་ཕྱིར་རྟོག་པར་བྱེད། །དངོས་འདི་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི། །རབ་ཏུ་འབྱུང་ཡིན་འཇིག་པ་ནི། ། ཉམས་པ་ཉིད་དེ་གནས་པ་ནི། །རང་དངོས་གྲུབ་པར་བརྗོད་བྱ་སྟེ་། །དེ་ལ་སྐྱེ་བ་འཇིག་མིན་པ། །དེ་ལ་ཅི་ཡི་བྱེད་པར་བརྗོད། །གནས་ལ་འདྲེས་པ་ཡོད་མིན་ན། །དེ་ལ་སྐྱེ་བར་ཇི་ལྟར་བརྗོད། །འཇིགས་ལ་གཉིས་ཡོད་བརྗོད་མིན་ན། །འཇིགས་པའི་དངོས་དང་ཉམས པ་དང་།།ཞིག་པའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྟོན་པར་བྱེད། །གནས་དང་གནས་ལ་རང་བཞིན་དུའང་། །རྒྱུ་གང་གིས་ན་སྨྲ་བར་བྱེད། །འོན་ཏེ་འདི་རྣམས་དབྱེར་མེད་དངོས། །ཁོ་ན་ཡིན་ན་རྟགས་གཅིག་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་བ་ལང་ཉིད། །སོགས་བཞིན་མ་གཏོགས་སོགས་ འདོད་ན།།སྤྱི་བསལ་བས་ནི་དེ་འདྲ་བ། །དེ་རྣམས་བསལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན། །རིགས་དང་ཡོད་དང་ཕྱི་ཞེས་པའང་། །དེ་རྣམས་ལ་དེ་ཅི་ཕྱིར་སྦྱོར། །སྤྱི་རྣམས་ལ་ཡང་གཞན་པ་ཡི་། །སྤྱི་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་དང་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་། །གསོབ་ཅེས་བྱ་སོགས་ཇི་ལྟར་ཡིན། ། དེས་ན་དེ་རྣམས་རྟགས་གནས་པའི། །གནས་པའི་བརྡར་ནི་བྱས་པ་ཡིན། །གྲངས་ལ་སོགས་པའི་བརྡ་ཅན་ཉིད། །བརྗོད་པར་འདོད་པ་བརྟགས་པ་ཡིན། །ཐ་དད་ཐ་དད་མིན་དབེན་ཡང་། །བཙུན་མོའི་རྣམས་དང་ནགས་ཚོགས་བཞིན། །བསལ་བ་དག་ནི་རིགས་དག་ལ། །བཙུན་མོ་ལ སོགས་སྦྱོར་ཞེ་ན།།གསལ་བའི་ཆ་ཤས་རྣམས་ལ་ཡང་། །གྲངས་བླངས་ནས་ནི་འཇུག་པ་ཡིན། །གསལ་བ་མང་པོའི་གྲངས་ཉིད་ཀྱིས། །བྱེ་བྲག་བྱས་ལ་ནགས་སྒྲས་བརྗོད། །ཡང་ན་རིགས་ལ་གསལ་བ་ནི། །མང་པོ་ཡོད་ལ་བརྟེན་ནས་སོ།

依託影像而言之，共同依據等是也，就勝義諦而言此聲，應知離於境界矣。標記與數等結合者，于諸顯現亦非有，由欲安立之名言，是幻非實體性也。 陰性陽性及中性，三相於實非所有，于彼一切心識現，顯現種種之自性。隨順欲說彼等者，由彼勢力一實體，非成一實體性也。若依住與生滅者，諸相若是安住性，則三相性成無別，成相違過。 于無有者亦無性，無自性及虛妄等，若有所說于彼者，何故思維住等系？此諸事物之生起，即是顯現滅壞者，即是衰損而住者，說為自體成就也。于彼生非是滅者，于彼說為何所作？若於住無和合者，于彼云何說為生？ 若說滅無二性者，滅之實體與衰損，及以壞滅之體性，于彼云何而顯示？住與住性自性中，以何因緣而宣說？若謂此等無別體，唯爾一相應成也。若謂彼等如牛性，等同無攝等許者，由遮普遍如是彼，諸法唯是遮遣也。 類及有與外等言，于彼等中何故合？于諸普遍復有餘，普遍非為應理也。無及無自性等言，及謂虛妄等云何？是故彼等相住性，安立為住之名言。數等名言之所詮，是為欲說所分別。 離於異同二性已，如後宮眾及林聚。若謂遮遣于諸類，如後宮等相應者，于諸顯現支分中，攝數而得趣入也。由多顯現數性故，差別所作林聲說。或復依于類法中，有多顯現為所依。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構和語義。譯文儘量維持對仗形式，並準確處理了邏輯連線詞。整體採用了更自然的漢語表達，使得這段探討名言、實相等哲學論述更易理解。

།རྣམ་པ་དེས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །གཅིག་ གི་ཚིག་ཉམས་འགྱུར་མིན་ནམ།།གཞན་ལ་བརྗོད་འདོད་མིན་ཞེ་ན། །འདི་ལ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་ཡིན། །རིགས་ལའང་གྲགས་ཡོད་མ་ཡིན་ལ། །ཡོད་ནའང་ཇི་ལྟར་བྱེ་བྲག་ལས། །གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་དང་འབྲེལ་པའམ། །ཡང་ན་དངོས་སུ་འབྲེལ་པ་ཞེས། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་ན། །རྩ་ཐུང་ གཅིག་ཀྱང་ནགས་འགྱུར་ཏེ།།མང་པོ་ལ་ནི་སྨྲས་པ་ཡིས། །འབྲེལ་པ་འདི་ལའང་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བ་དུ་མ་ལ་བརྟེན་གང་། །དེ་ཉིད་གཅིག་ལའང་གནས་པ་ཡིན། །དེ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལའང་ནགས་ཀྱི་བློ་འབྱུང་འགྱུར། །གང་གི་ཕྱིར་ན་དེ་ལྟ་བུའི། །རྗེས་སུ་འགྲོ་ དང་ལྡོག་པ་དག་།བརྗོད་འདོད་དེ་ལས་འདི་ངེས་ཀྱི། །དོན་ལས་མིན་ཏེ་དེ་འཁྲུལ་ཕྱིར། །ལས་དང་དུས་སོགས་དང་འབྲེལ་པའམ། །གོང་དུ་གསལ་བ་ཁོ་ན་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་བརྡ་ཅན་ཡིན། །གསལ་བ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གསལ་བའི་ངོ་བོར་ཞེན་པ་ཡིས། །གལ་ཏེ་སེལ་བར་སྨྲ བྱེད་ན།།དེ་ཕྱིར་རྟགས་སོགས་དང་འབྲེལ་པའི། །གསལ་བའི་སྒོ་ནས་འདི་ཡོད་དེ། །མངོན་འདོད་པ་ལ་བློ་འཇུག་ཕྱིར། །སྒྲ་སྦྱོར་བར་ནི་བྱེད་པ་ཡིན། །དེ་ཡི་ཤུགས་ཀྱིས་མངོན་འདོད་པ། །མིན་ལས་ལྡོག་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཐམས་ཅད་ཉིད་ཀྱང་འདོད་མིན་ཏེ། །སྒྲ་ཡི་དོན་ནི་ངེས་མེད་ འགྱུར།།དེ་ཕྱིར་འཚེད་པ་སོགས་སྒྲ་རྣམས། །མཆོག་ཏུ་གསལ་བར་ལྡོག་པ་ཡིན། །འདི་ལྟར་འཚེད་སོགས་བརྗོད་པ་རྣམས། །བྱེད་པ་མེད་པར་འདུག་པ་མིན། །ཟ་བའམ་གསལ་བར་བྱེད་ཅེས་པའམ། །གཞན་ལས་ལྡོག་པ་གོ་བ་སྟེ། །མ་ཡིན་པར་དགག་བདག་ཉིད་ཀྱི། །གསལ་ བྱར་གང་དང་གང་འདོད་དེས།།འཚེད་བྱེད་ཅེས་པ་མི་དགག་པའང་། །རང་དངོས་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་ཡིན། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་ངག་དེ་དག་།ཕན་ཚུན་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡིན། །འདི་ནི་གཞན་གྱི་དངོས་དགག་པས། །རང་གི་ངོ་བོས་གནས་པ་ཡིན། །དེ་ལས་གཞན་དུ་ངེས་བཟུང་བ་། །སྨྲས་ལ་དོན་ ནི་མེད་པར་འགྱུར།།ནམ་མཁའི་ཨུཏྤལ་སོགས་རྣམས་ཀྱི། །གྲུབ་པ་གང་ནའང་ཡོད་མིན་ན། །དངོས་མེད་པར་བརྗོད་སེལ་བ་ཉིད། །གྲུབ་པ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། །དངོས་བཅས་འདི་ཉིད་དངོས་པོ་ཞེས། །ངེས་པར་སྣང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། །དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་དངོས་པོ་དང་། །འདི་ནི་ཆོས་ མཚུངས་པར་རྟོགས་འགྱུར།།དེ་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཤེས་དང་། །དེ་བཞིན་བྱུང་གྱུར་སོགས་ངོ་བོ། །དངོས་པོ་རྣམས་སུ་ཆོས་མཚུངས་ཕྱིར། །དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་དུ་ཐལ་འགྱུར། །སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་དོན་སོགས་ཀྱང་། །ཡོད་མིན་མིན་སོགས་དགག་བྱེད་པའོ།

以此方式豈非一切，單一詞義將成損壞？若問非欲說於他，此中彼性即為因。于類亦無所共許，縱有云何從差別？ 若謂關聯與關聯，或者直接關聯者，若作如是之說時，一小草亦成林矣，以說多數之緣故，此關聯性亦具故。依于眾多顯現者，彼性一中亦安住，以其因相相等故，于彼亦生林覺知。 以是如此隨行與，返遮二者欲說故，由此決定非由義，以其錯亂之故也。業與時等相關聯，或唯上述之顯現，是故彼為名言者，顯現非為生起也。 由執顯現之體性，若說遮遣而言者，是故標記等關聯，由顯現門此有也。于所欲顯心趣入，是故安立聲結合，由其勢力所欲顯，非者返遮成就也。 非是一切皆所欲，聲義將成不定故，是故煮等諸聲者，最極顯現為返遮。如是諸煮等言說，無有作用非安住，或食或為顯明說，或知返遮于餘者。 非遮自性為體性，隨許何等所顯明，煮者之說非遮遣，以自體性而安住。如是言說彼等者，互為損害而作用，此由遮遣他實故，以自體性而安住。 若異於此決定說，所說義將成無有，如空蓮花等諸法，何處亦無成就時，說為無實遮遣性，如何即是成就性？若謂有實此即是，決定顯現為實體，由此何成實體與，此成同法而了知。 是故成立性了知，如是已生等體性，以諸實法同法故，彼成因相有過失。成立等義等亦是，無非等等能遮遣。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構和語義。譯文儘量維持對仗形式，並準確處理了邏輯連線詞，使得這段探討語言、概念和實相關係的論述更易理解。

།སྒྲ་ཡི་ཤུགས་ཀྱིས་ མངོན་འདོད་པའི།།མིན་པ་གང་དེ་ཉིད་མིན་ནམ། །དགག་པ་ལ་ཡང་དགག་ལྡན་པའི། །སེལ་བ་དེ་འདྲ་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཅི་འདྲ་ཡང་དག་རྟོགས་པ་ལ། །དགག་པ་བཞི་པ་ཡོད་པ་ཡིན། །དོན་གང་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ལ། །དགག་པ་ཉིད་སྦྱོར་སྒྲུབ་པ་ཡིན། །དགག་པ་གསུམ་པས་ དེ་དང་ནི།།བྲལ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །དེ་ཡང་དགག་ཕྱིར་ཕྱི་མ་ནི་། །ཕྱི་མས་གང་ཡིན་སྦྱར་བྱ་སྟེ། །དེ་ལ་བརྗོད་འདོད་པ་དེས་ནི་། །རྟོགས་བྱེད་གཞན་ནི་སེལ་བ་ཡིན། །འདི་ནི་མི་འཚེད་མི་སྨྲ་ན། །འཚེད་བྱེད་ཉིད་དུ་གོ་བར་བྱེད། །གསུམ་པས་བྱེད་པ་མེད་ སོགས་པར།།སྦྱོར་བ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །བཞི་པས་དེ་ནི་དབེན་པ་ཡི། །འཚེད་བྱེད་དེ་ནི་ངེས་བྱེད་དེ། །དེས་ན་འདིར་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡི། །ཚིག་གིས་སེལ་བར་མཚུངས་པ་ཡིན། །བསྡུ་བ་ལ་སོགས་དོན་གང་ཡིན། །འགའ་ལ་དྲོ་སོགས་སྒྲར་འདོད་ན། །དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་ གྲངས་པ།།དེ་ཡིས་སེལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །གཞན་སེལ་བ་ཡི་དག་དོན་ཡང་། །རྟོགས་བླ་ཉིད་དེ་འདི་ལྟར་འདི། །དངོས་པོ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་པའི། །ངག་དོན་འགའ་ཞིག་བརྗོད་བྱ་སྟེ། །དེ་རྣམས་རང་རིགས་མི་འདྲ་གང་། །དེ་རྣམས་བསལ་བྱར་ཤིན་ཏུ་གསལ། །དེ་རྣམས་ཉིད་ ཀྱི་ངག་དོན་ཡང་།། དེ་རྣམས་ལ་གཞན་ལ་འདི་མེད། །ནག་པ་བ་ལང་ཁྱེར་ཤོག་སོགས། །ངག་གི་དོན་ནི་རྟོགས་པ་ཡིས། །བྱེད་པ་པོ་གཞན་ལ་སོགས་རྣམས། །དོན་གྱིས་སེལ་བར་གོ་བར་བྱེད། །གཞན་སེལ་མིན་པའི་སྒྲ་སོགས་ཀྱིས། །སྒྲུབ་པ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཕ་རོལ་ མངོན་འདོད་རིགས་ལ་སོགས།།གོང་དུ་གསལ་བ་ཡིན་ཕྱིར་རོ།

由聲勢力所欲顯，豈非即是彼非者？于遮遣中具遮遣，如是遮遣得成就。于任何真實了知，具有第四種遮遣。于彼唯一之義上，安立遮遣即成立。 以第三遮遣彼與，顯示遠離而作者。彼亦為遮後者以，後者隨應而配合。于彼欲說彼即是，遮遣其他能了知。此若不說不煮時，令知即是能煮者。 第三令知無作用，等類配合而了知。第四令其決定知，彼煮作者成遠離。是故於此成立之，言詞與遮遣相等。 攝集等類何等義，若於某處欲說暖，異於彼者差別分，由彼遮遣而成就。遮遣他者清凈義，即是易解如是此，與實體性同時之，某些語義為所詮。 彼等自類不同者，彼等明顯應遮除。即彼等之語義亦，于彼等外此非有。黑牛帶來等言說，由了知其語義故，其他作者等諸法，義理遮遣而令知。 非遮遣之聲等故，決定成立非應理，對方所欲種類等，以上已明顯故也。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構和語義。譯文儘量維持對仗形式，並準確處理了邏輯連線詞，使得這段探討語言概念和遮遣關係的論述更易理解。

།འོན་ཀྱང་སྒྲ་ནི་གང་ཞིག་ལས། །སྒྲུབ་པའི་རྣམ་རྟོག་ངེས་སྐྱེས་ལ། །ཕྱིས་ནི་སེལ་བའི་སྒྲ་དོན་གྱི། །དགག་པའི་བློ་ནི་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དེ་འདྲ་དེ་ནི་དངོས་པོ་དང་། །འབྲེལ་པ་འཇིག་པ་མི་སླུ་སྟེ། །སྒྲ་དང་ཤེས་པ་ཐམས་ ཅད་ནི།།ཡང་དག་དོན་ལ་ངེས་པ་མིན། །གཞལ་བྱ་ཤེས་པའི་སྒྲ་ལ་སོགས། །གསལ་བྱ་ཅི་ཕྱིར་མེད་པ་ཡིན། །འདི་འབའ་ཞིག་གི་སྐབས་མིན་པར། །རྟོགས་དང་ལྡན་རྣམས་སྦྱོར་བྱེད་མིན། །འོན་ཏེ་མ་ངེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་།ཡོད་པ་སྲིད་པ་འགའ་ཞིག་ལ། །ཁ་ཅིག་ལ་ནི་དེ་བཟློག་ ཅིང་།།ཐེ་ཚོམ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པའི། །ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །བློ་གྲོས་ལྡན་རྣམས་དེ་སྦྱོར་བྱེད། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེ་རྣམས་ཀྱིས། །སྦྱར་བས་འབྲས་བཅས་ཉམས་མྱོང་བྱེད། །དེ་ལ་བེམས་པོའི་བློ་ཅན་རྣམས། །གང་ཡིན་ཡིད་གཉིས་གནས་སུ་འདོད། །དེས་ན་དེ་ཉིད་དོར་ བྱ་སྟེ།།གཞན་དུ་སྨྲས་པ་དོན་མེད་ཡིན། །འདི་ལ་ཡིད་གཉིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་། །མེད་ན་ཅི་ཕྱིར་འདྲི་བར་བྱེད། །དེ་མིན་འདུ་བྱེད་སྒྲར་བརྗོད་ཉིད། །ཐ་མལ་གནས་བློས་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གཟུགས་དང་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡི། །ཤེས་པའི་ཤེས་བྱར་གང་བསྟན་པ། །དེས་ནི་ཁ་ཅིག་གིས་ སྒྲོ་བཏགས་།།གང་ཡིན་དེ་ནི་དགག་པ་ཡིན། །སྔོ་སོགས་གཟུགས་རྣམས་མིག་འདི་ལ། །བརྟེན་པ་ཁོ་ནར་རིག་མིན་གྱི། །འོན་ཀྱང་རྣ་བ་ལ་བརྟེན་པ། །རྟག་པ་གཅིག་བུའི་སེམས་ཀྱང་ངོ་། །ཆོས་རྣམས་སྐད་ཅིག་སོགས་ངོ་བོར། །ཤེས་བྱའམ་ཅི་ཞེས་རྣམ་འཕྲུལ་དང་། །ཆོས་དེ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡི།།ཤེས་པའི་ཤེས་པ་མིན་ནམ་ཅི། །མེད་པ་ཤེས་པ་སྐྱེད་བྱེད་མིན། །མེད་པའང་ཤེས་བྱ་ཡིན་ནམ་ཅི། །དེ་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར། །ཤེས་བྱ་དེ་ཡི་ཚིག་བརྗོད་བྱ། །དེ་ལ་དེ་འདྲའི་ཤེས་བྱ་ཉིད། །སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་སྒྲུབ་ཕྱིར་ཡོད། །འདི་ཡིས་ ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཡང་།།ཡང་དག་རིག་པར་འཇོག་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟའི་ངག་གཞན་རྣམས་ཉིད་ལ། །གཞལ་བྱ་ཤེས་བྱའི་ཚིག་སོགས་ཀྱིས་། །རྟོགས་པ་ཡི་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད། །དུས་གཞན་དུ་ཡང་མཐོང་བ་ཡིན། །འབའ་ཞིག་དག་གི་དམིགས་པ་ལ། །རྟོག་པའི་ངོ་བོ་གང་སྐྱེས་པ། ། དེ་ནི་ངག་གི་རྗེས་འཇུག་པས། །བྱེ་བྲག་དོན་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན། །བུམ་སོགས་ལ་ཡང་སྒྲ་རྣམས་ལས། །དེ་ལྟའི་རྣམ་པ་དེ་ཡོད་ན། །དེ་ཕྱིར་བུམ་སོགས་སྒྲ་རྣམས་དང་། །ཤེས་བྱའི་སྒྲ་སོགས་མཚུངས་པར་འགྱུར། །གསལ་བར་བྱ་བར་བརྟག་འདི་ཡང་། །དངོས་པོ་ཉིད་རྟོག ཅེས་སྨྲས་པ་།།ངེས་པ་ཡི་ནི་གཞན་འདོར་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །བརྗོད་འདོད་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་ལ། །དངོས་པོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་འདོད་ན། །དེ་ཕྱིར་བརྗོད་འདོད་མི་འདོར་འགྱུར། །ཀུན་ནི་བརྗོད་འདོད་མ་ཡིན་ནོ།

然而從某種聲音中，確定生起成立分別，其後遮遣聲義之，遮遣心識得生起。如是彼等實事與，關聯壞滅不欺誑，一切聲音與心識，于真實義非決定。 所量知識聲等類，何故無有所明顯？此非唯一之時機，具智者眾不配合。若或不定顛倒有，于某可能存在時，于某等中彼轉變，無有懷疑及顛倒。 為生起此等智慧，具慧者眾作配合。正因如此彼等以，配合而得有果經。于彼愚鈍智者眾，認為何者住疑處。是故應當舍彼性，否則所說無義利。 於此若無少許疑，為何還要作詢問？若非和合聲詮說，凡常住智何能成？色法眼根等諸法，所顯知識之所知，由此某些所增益，即是彼等之遮遣。 青等諸色於此眼，非唯依止而了知，然而依止於耳根，常一之心亦復然。諸法剎那等體性，為所知耶作幻變，彼等諸法一切智，知識之知豈非然？ 無法不能生知識，無法亦是所知耶？如是等類成迷亂。所知彼之語所詮，于彼如是所知性，為證剎那等故有。由此所知事物亦，安立為真實了知。 如是于余言語中，所量所知語等類，了知之因之性相，於他時中亦得見。唯一所緣境界中，所生分別之體性，彼隨言語而轉故，於差別義成迷亂。 瓶等之中聲音等，若有如是之行相，是故瓶等諸聲音，與所知聲等相同。所明顯之此觀察，即是實事分別說，為舍決定之他故，彼性即成為損壞。 于彼欲說即彼上，欲解實事之性時，是故不捨欲詮說，一切非是欲詮說。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構和語義。譯文儘量維持對仗形式，並準確處理了邏輯連線詞，使得這段探討認識論和語言哲學的論述更易理解。

།རང་ཉིད་རིག་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡིན། །རྣམ་པར་དགག་པར་ནུས་ མ་ཡིན།།དམིགས་པ་མེད་ཀྱང་སྒྲོ་འདོགས་པའི། །རྣམ་པ་དུ་མར་རིག་པ་ཡིན། །ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་རྟོག་འགའ་ཡང་། །སོ་སོའི་ཡུལ་ལ་ངེས་པ་ཡི་། །རང་བཞིན་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་ཀྱང་། །ཁྱེད་ཀྱིས་ངེས་པར་ཁས་བླངས་དགོས། །ཁོ་བོ་ཅག་སྨྲའི་རྣམ་པ་དང་། །གཟུགས་བརྙན་དང་ དེའི་སྣང་བ་དང་།།གསལ་དང་སོ་སོར་སྣང་བ་ཡང་། །རྣམ་པའི་མིང་གི་བྱེ་བྲག་ཡིན། །ངེས་གཟུང་ལ་སོགས་སྒྲ་རྣམས་ལ། །ངེས་མིན་ལ་སོགས་བསལ་བྱ་བ། །རྣམ་པ་གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི། །ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཡོད་པ་ཡི་། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནི་སྒྲ་ལ་ཡང་། ། ཐ་སྙད་བཟུང་བ་ཡོད་པ་སྟེ། །དོན་དེ་བསལ་བ་འདི་ལ་ནི། །གཞན་སེལ་བ་བརྗོད་འདོད་པ་ཡིན། །ཐམས་ཅད་ཆོས་རྣམས་བདག་མེད་དང་། །ཐམས་ཅད་མིན་རྣམས་འགྲོ་བ་དག་།མ་ལུས་པར་གོ་བྱེད་དེ་ལ། །ཆ་ཤས་ཅུང་ཟད་བསལ་བྱ་ཡིན། །ཕྱི་ཡི་བུམ་སོགས་ལས་འབའ་ཞིག་།ཁོ་ན བདག་མེད་འདོད་པ་དང་།།ཁ་ཅིག་འགྲོ་བ་ཉིད་དུ་ནི། །འཁྲུལ་པས་དེ་ནི་བཟློག་པའི་ཕྱིར། །ཆ་ཤས་ཐམས་ཅད་འགག་པ་ནི། །དེར་ནི་བརྗོད་འདོད་ཉིད་མིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་རང་དོན་སེལ་བར་ནི། །ཐལ་བར་མི་ཤེས་པས་སྨྲས་ཡིན། །སེལ་བ་དངོས་སུ་ཡོད་མེད་མིན། །རྟེན་པ་མ་ཡིན་མི་རྟེན་ མིན།།གཅིག་མིན་དུ་མ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ངེས་པ་བཞིན། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མི་འདོད། །མེད་པ་དེ་མེད་པ་ཡང་མིན། །དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཞེན་ཕྱིར་རོ།

因自身能知故是識，無法作為遮遣法，雖無所緣增益相，乃是多種了知性。識之本性諸分別，于各自境得決定，其自性為何等者，汝等必須承許定。 我等所說之行相，及其影像與顯現，明顯與各別顯現，皆是行相名差別。于諸限定等聲中，非定等類所遣除，其他行相之性相，極為明顯而存在。 一切之聲亦復然，皆有名言之執取，於此遣除彼義時，即是所說他遣除。一切諸法無我性，非一切者諸有情，令知無餘彼等中，少許部分應遣除。 唯從外在瓶等法，執為無我之見解，某些迷亂執著為，有情自性故轉變。一切部分之遮遣，于彼非是欲詮說，是故說為自義遣，乃是不解者所說。 遣除非是實有無，非是依託非不依，非是一體非多體，如其所定於彼中。不許彼為真實性，無之無性亦非是，因執著為實事故。

།ཐ་དད་ཐ་དད་མིན་སོགས་ཀུན། །དངོས་པོ་ལ་ཡོད་ལ་བརྟེན་པ། །སྒྲ་དོན་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་གཞི་མེད་ཡིན། །སྒྲ་ ནི་དངོས་སུ་དོན་གཞན་ལས།།ལྡོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རང་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡི། །ཤུགས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་གོ་བ་ཡིན། །དེ་བདག་མ་ཡིན་གཞན་བདག་མིན། །ཞེས་ནི་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །གཞན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་མ་ཤེས་པ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྨྲ་བ་ཡིན། །གང་གིས་བ་ལང་མ་ ཡིན་པར།།ཞེན་ཅིང་གང་གིས་བསལ་བྱར་བྱེད། །དེ་ལྟར་སྒྲ་ཡིས་གཙོ་བོར་ནི། །དེ་ནི་བསལ་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཡི་སྒྲ་ཡི་ནི། །བརྗོད་བྱ་ཉིད་ཡིན་འདྲི་བར་བྱེད། །སེལ་བ་དེ་ཡིས་ཡིན་ནམ་ཅི། །འོན་ཏེ་བུམ་པ་སོགས་ཀྱི་ཡིན། །སྒྲ་དོན་སེལ་བ་ཡིན་ནམ་ཅི། །སྒྲུབ་པ་ཡིན་ ཞེས་ངེས་རྟོག་ལ།།སེལ་བ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །གང་ཡིན་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད། །སྒྲ་དོན་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་པར་ནི། །དངོས་སུ་བྱེད་པའི་བློ་ཡིན་ལ། །རིགས་སོགས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་པར་ནི། །ཤུགས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན། །བུམ་པ་ཤིང་སོགས་སྒྲ་རྣམས་ཀྱང་། ། བརྗོད་པ་ཡིས་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཉིད། །བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་དངོས་སུ་སྟེ། །ཤུགས་ཀྱིས་གཞན་ནི་འདོར་བ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པ་ལས་འབྱུང་སྐྱོན་། །མཐའ་མེད་ཐལ་འགྱུར་འདི་ལ་མིན། །བརྗོད་བྱ་མིན་ཕྱོགས་ཁོ་བོ་ཅག་།ཁས་མི་ལེན་ཕྱིར་སྐྱོན་འདི་མེད། །གཅིག་ཉིད་རྟགས ཉིད་སོགས་རྟག་པ།།ཡིན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མིན། །འདི་ལ་བཞད་གད་བྱེད་པ་ནི། །མཁས་པ་ཆེན་པོར་མཚོན་བྱེད་ཡིན། །ངེས་པར་བཟུང་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ནི། །གཞན་སེལ་བར་ཡང་གོ་བ་ཡིན། །གཞན་དུ་རང་བདག་ཉིད་རྟོགས་པར། །གང་ལ་ངེས་བཟུང་དོན་མེད་ཡིན། །དེ་ ལྟར་གང་ཡང་ཕྱི་མའི་ཡང་།།གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཡོད་མིན་ཏེ། །དེས་ན་མོ་གཤམ་བུ་སོགས་གང་། །གང་ལ་སེལ་བ་རྗོད་པར་བྱེད། །མེད་པ་རྣམས་ནི་དངོས་མེད་ཕྱིར། །སྒྲ་རྣམས་རིགས་སོགས་རྗོད་བྱེད་པར། །དོགས་པར་མི་བྱེད་དེ་རྣམས་ནི། །ཆ་མེད་མཚོན་བྱེད་གྲུབ་ཕྱིར་རོ།

差異與非差異等一切，依託于實有事物者，聲義實為無實體性，是故彼等無所依。聲音並非直接從，其他義中作遮遣，乃是宣說自義時，以間接力而了知。 非是彼體非他體，如是已作廣宣說，他方不解此道理，是故如此而宣說。由何執著非牛性，復由何者作遮遣，如是聲音主要地，彼非所應遮遣者。 問：如何聲音之所詮，是否即是彼遮遣？抑或是瓶等諸法？聲義是否為遮遣？抑或是為成立法？對此思維決定時，說為遮遣而了知，即是了知彼自體。 聲義乃是影像者，是為直接之心識，類等成立之破滅，則是間接而通達。瓶與樹等諸聲音，由其表述即影像，因能生起故直接，間接捨棄其他義。 是故成立所生過，無邊過失此中無，非所詮方我等人，不許故無此過失。一性與相等常法，唯是而非真實性，於此發笑譏諷者，乃是顯示大智者。 由其限定之力故，亦能了知他遮遣，否則了知自體性，于彼限定無意義。如是任何後者亦，無有從他之遮遣，是故石女子等法，於何說為能遮遣？ 諸無實法因無體，聲音詮說類等法，不應生起彼懷疑，彼等已成無分別。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構和語義。譯文儘量維持對仗形式，並準確處理了邏輯連線詞，使得這段探討語言哲學和認識論的論述更易理解。

། དོན་གྱིས་སྟོང་སོགས་རྟོག་པ་ལས། །སད་པའི་བག་ཆགས་ཙམ་གྱིས་སྤྲུལ། །གཟུགས་བརྙན་གང་ཚེ་སྣང་བ་ནི་། །སྒྲ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་པ་ཡིན། །སྒྲ་དེ་རྣམས་ནི་དེ་ཙམ་དུ། །དངོས་སུ་གསལ་བྱེད་གང་ཐེ་ཚོམ་། །བརྡ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་ཕྱིར། །བརྟགས་པའི་དོན་རྗོད་བྱེད་བཞིན ནོ།།སྒྲ་དེ་རྣམས་ནི་ཕ་རོལ་པོས། །ཁས་བླངས་བྱེ་བྲག་སོགས་བསྒྲུབས་པར་། །སྟོན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཞེས་རྟོག་མིན། །བྱེ་བྲག་ལ་སོགས་འདི་ལ་བརྡ། །མེད་དང་འབྲས་མེད་ཉིད་དུའང་སྔར། །སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་གཏན་ཚིགས་ཏེ། །ལྡོག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མིན། ། འོན་ཏེ་སེལ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་། །བརྡ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཡི་འབྲས་བཅས་ཇི་ལྟ་བུར། །སྨྲ་བ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ། །གཉིས་ལ་ཕན་ཚུན་ཤེས་པ་དེ། །རིགས་པས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། །བརྡ་ཡི་དུས་སུ་གང་མཐོང་དེས། །ཐ་སྙད་དུས་སུ་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །རང་རང་གི་ནི་སྣང བ་ནི།།རིག་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པ་སྟེ། །གང་ཕྱིར་འདི་ནི་ཕྱི་དོན་དུ། །ཞེན་པ་གཉིས་ཀའང་མཚུངས་པ་ཡིན། །དཔེར་ན་རབ་རིབ་ཀྱིས་ཉམས་པའི། །མིག་ཅན་ཟླ་བ་གཉིས་ཞེས་སྨྲ། །རང་དང་མཚུངས་པའང་དེ་བཞིན་དུ། །སྒྲ་ཀུན་ལས་བྱུང་ཐ་སྙད་འདོད། །འདི་ལ་དེ་ཡི་ཁྱབ་ བྱེད་དུ།།འདོད་པ་ཞེན་པ་པ་ཡིན་ཏེ། །རྒྱུ་ཡིས་སྤྲུལ་པ་ཤེས་པ་ནི། །དེ་རྣམས་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ཡིན། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་སྒྲའི་དོན་བརྟག་པ་སྟེ་ཉི་ཤུ་པའོ།། །།མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་དཔག་ལ། །བྱེ་བྲག་ཅན་དུ་སྒྲུབ་ པའི་ཕྱིར།།ཕ་རོལ་པོས་སྨྲས་དེ་མི་འགྲུབ། །དེ་ནི་མཚན་ཉིད་འདི་དག་ལྡན། །མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་། །མ་འཁྲུལ་པའོ་རྟོག་པ་ནི། །བརྗོད་པ་དང་ལྡན་ཤེས་པ་སྟེ། །ཐ་སྙད་རྒྱུ་སོགས་བདག་ཉིད་ནི། །མ་ཡིན་སྒྲ་དོན་འདྲེར་རུང་བ། །ཤིང་ཞེས་བྱ་སོགས་ཚུལ་གྱིས་ ནི།།གང་ཞིག་སྒྲ་དང་མ་འདྲེས་ཀྱང་། །དེ་ནི་བརྗོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །འདས་དུས་སྲིད་པར་མིང་དོན་ལ། །གོམས་པའི་བག་ཆགས་རྗེས་འཇུག་ཕྱིར། །སྐྱེས་མ་ཐག་པ་གང་འབྲེལ་པས། །འདི་ལྟར་བྱ་ཞེས་སྒྲིན་པོར་འགྱུར། །སེམས་ཀྱིས་དཔྱོད་སོགས་དུས་སུ་ཡང་། །དེ་ནི་རྣམ་ པར་གསལ་བར་རྟོགས།།སྒྲ་ཡིས་རྗེས་རྟོགས་དེ་ཉིད་ལ། །བསྙོན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ངེས་པ་མེད་པ་ཡི། །དེས་ཀྱང་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས། །འཁྲུལ་པའི་སྒྲ་དང་དོན་དུ་གནས། །དེ་དང་འདྲ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །རིགས་ལ་སོགས་དང་འབྱོར་འོས་ལ། །རྟོག་པ་ཡང་ན་ གཞན་གྱིས་ཤེས།།རིགས་ལ་སོགས་པ་དེ་གསལ་ཕྱིར། །མི་སྣང་བས་ནི་མི་འཐད་དོ།

由離義等分別中，唯由習氣力所現，當彼影像顯現時，由彼諸聲而顯示。彼等諸聲僅於此，直接明顯生疑惑，因具觀待約定故，如同詮說假立義。 彼等諸聲非顯示，他方所許差別等，所作成立之道理，故非如是而分別。此中差別等無有，約定及無果性者，先已成立故為因，于遮遣中無懷疑。 若謂遮遣一方亦，約定如何而非有？其果如何而存在？說者與聞者二者，相互了知之道理，非由正理而成立，約定時中所見者，言說時中亦見故。 各各自身之顯現，于覺知中亦趣入，以其執著外境故，二者皆是相等同。譬如眼患所損者，說見月亮有二輪，與己相同亦如是，許諸聲生言說故。 於此執為彼遍計，即是執著分別者，由因所現之智慧，彼等乃是迷亂現。 此為《攝真實論》第二十品觀察聲義品。 現量與及比量中，為成差別派義故，他方所說不成立，彼具如是諸性相。現量離分別無誤，分別即是具言說，了知即是言說因，等性自體非如是。聲義和合而相應，如說樹等諸方式，雖與聲音不相雜，彼成言說之自性。 往昔世中於名義，串習習氣隨行故，初生即能相系屬，如是稱說而明瞭。思維等時亦于彼，明瞭通達而了知，由聲後起分別中，不能否定彼自性。 彼亦由其無定性，由彼亦起執著故，住于迷亂聲與義，雖與彼同不可得。類等及應結合處，或由分別他能知，為顯類等彼等故，由不顯現不應理。

།རིགས་ལ་སོགས་རྣམས་མི་སྣང་བས། །དེ་དང་འབྲེལ་པ་མི་སྣང་ཕྱིར། །ཆུ་དང་འོ་མ་སོགས་འདྲ་ན། །དོན་ལ་སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ། །བླང་དང་དོར་བའི་ཡུལ་དག་ནི། །བསྟན་པའི་ཕྱིར་ན་གཉིས་ གསུངས་ཏེ།།བདག་དང་གཞན་ལ་འདི་འགྲུབ་པའི། །རྟོག་པ་རྣམ་གཉིས་གསུངས་པ་ཡིན། །མིང་ལ་སོགས་དང་སྦྱོར་བྱེད་འདིའི། །རང་གི་རྒྱུ་མཚན་དེ་མ་ཐག་།གང་གིས་འཕགས་པར་གནས་གྱུར་པ། །དེས་ན་གནས་སྐབས་མིན་བརྗོད་མིན། །མིང་དང་རིགས་སོགས་རྣམས་ཀྱི་འམ། ། ཡང་ན་འདི་ལ་དེ་སྦྱོར་བས། །བརྗོད་པ་དང་ལྡན་ཤེས་པ་དེ། །རྟོག་པར་བརྗོད་ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན། །ཡང་ན་བརྗོད་པ་འབའ་ཞིག་ཉིད། །བསྟན་པས་རང་གི་འདོད་པ་གྲུབ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མིང་དང་དོན། །སྦྱོར་བས་སྦྱོར་བ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ནི་བྱེད་པའི་བྱེད་ཚིག་ཉིད། ། འབྲས་བུ་དང་བཅས་ཤེས་པར་བྱ། །མིང་དང་རིགས་ལ་སོགས་རྣམས་ཀྱི་། །དེ་ཡི་ཤེས་བྱའི་དོན་དུ་གནས། །འདོད་རྒྱལ་སྒྲ་ཡི་བརྗོད་བྱ་བའི། །འདི་ཡི་མ་ཁྱབ་པར་ཤེས་བྱ། །སོ་སོའི་སྒྲར་ནི་རབ་ཏུ་འགྲུབ་། །འོ་ན་བརྗོད་བྱ་གཞན་གསལ་ཕྱིར། །རིགས་སྒྲ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པ་འམ། ། བརྗོད་འདོད་གཞན་དབང་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །འདོད་རྒྱལ་སྒྲ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། །འཇིག་རྟེན་རྗེས་འབྲང་འདི་ཡོད་པར། །རིགས་པ་མཁྱེན་པས་གསུངས་པ་ཡིན། །འདི་ཉིད་ཙམ་གྱི་སྒྲ་ཡིས་ནི། །འདིར་ནི་ཐ་སྙད་ལམ་དུ་ཞུགས། །རིགས་སོགས་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་བཞིན། །འདིར་ནི་ཐ སྙད་ཡོད་མ་ཡིན།།དེ་དག་འདི་ལས་རྟོགས་བྱའི་ཕྱིར། །གཞན་དུ་འདི་སྐད་གསུངས་པ་ཡིན། །གང་ཞིག་རྟོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། །གང་དག་རིགས་སོགས་སྦྱོར་བས་ཀྱང་། །དེས་ཀྱང་བརྗོད་པ་དང་ལྡན་པའི། །རྟོག་པ་ངེས་པར་ཁས་བླངས་འགྱུར། །གཞན་དུ་དངོས་པོ་གཉིས་ དག་གི་།སྦྱོར་བ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །རང་དབང་དུ་ནི་ཡོངས་གཅོད་པས། །རྟོག་པ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་མིན། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྣ་ཚོགས་པ། །འདི་ཀུན་ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར། །རིགས་སོགས་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །འདི་ནི་ཐ་སྙད་ཉིད་དུ་འདོད། །རིགས་ལ་སོགས་དང་སྦྱོར བའི་སྒྲ།།སྦྱོར་བ་ལ་ནི་མ་འཁྲུལ་པའོ། །དེ་སྐད་བསྟན་པའི་ཚིག་དེ་རྣམས། །འབྲས་བུ་དང་བཅས་ཚིག་ཏུ་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་པ་རྣམས་ཀྱིས། །གྲུབ་མཐའ་ཡང་དག་གནས་ཀུན་གྱིས། །རྩོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་འདིའོ། །ཁོ་བོས་དཔྱད་དེ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན། །མིང་དང་རིགས་ སོགས་བརྗོད་པ་ཡིས།།ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་དེ་དག་ཀུན། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་བདག་གཞན་གྱིས། །འདི་ནི་འདི་ལྟར་ཁས་བླངས་པའོ།

由於類等諸法不顯，故與彼等關聯不顯，若如水乳等相似，于義結合如何成？為顯取捨諸境故，故說二種分別者，于自與他此成就，宣說二種分別性。 此能結合名等者，其自因相剎那間，由何安住殊勝中，故非住時非言說。或由名與類等法，或由於此彼結合，具有言說之了知，說為分別如是說。 或唯顯示言說性，成就自宗所許義，一切處中名與義，由其結合說結合。由此應知能作詞，具有果報之自性，名與類等諸法中，安住彼之所知義。 任立聲之所詮義，應知此非遍一切，各別聲中善成立，若爾為顯余所詮。或唯是為類聲者，或因隨順他欲故，豈非即是任立聲？隨順世間此道理，智者如是而宣說，唯由此等聲音故，於此趣入言說道。 類等彼亦如世間，於此言說不存在，為令彼等了知故，於他處中如是說。依於何等之了知，由彼類等結合故，彼亦必定當承許，具有言說之分別。 若非如是二事物，結合不應得存在，由自主力遍決斷，非是分別所假立。如是一切諸差別，將成無有言說性，依于類等諸方式，許此即是言說性。 類等結合之聲音，于其結合無錯亂，如是所說諸言詞，成為具果之言說。是故諸論辯者眾，由諸正理立宗處，無諍了知此道理，我經觀察而成立。 由名類等言說故，一切遍計彼等法，如是自他二者中，此即如是所許者。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構和對仗形式，準確傳達了原文探討語言、認識與實在關係的哲學論述。

།དེ་རྣམས་དང་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི། །ཁྱད་པར་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཙམ་ཞེས། །དེས་གསུངས་གཞན་དུ་འདི་ལ་སོགས། །ཚིག་ནི་དེ་བརྗོད་གསུངས་པ་ཡིན། ། དེ་བཞིན་རིགས་པའི་སྒོ་ཡི་གཞུང་། །ལམ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་བྱ་སྟེ། །ཤེས་པ་ཞེས་བྱར་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། །དེར་ནི་རྟོགས་པ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས། །ཡང་ན་གཞན་སེལ་བྱས་པའི་སྒྲ། །ལྡོག་པས་ཐ་དད་བྱས་པ་ཡིན། །འདིར་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས། །རྣམ་པར་བཅད པ་འདི་མཛད་དོ།།དེ་ལྟའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། །འདི་ལ་གང་ཚེ་རྟོགས་པར་འདོད་། །དེ་ཡི་བདག་ཉིད་དགག་པ་ཡི་། །མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བརྗོད། །དེ་ཚེ་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས། །བརྗོད་བྱ་ཤིང་སོགས་སྒྲ་དེ་ཡིས། །རྟོག་པ་དང་བྲལ་ལ་གནོད་མིན། ། གཞན་དུ་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ། །རྟོག་པ་དང་བཅས་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱའི་སྒྲ། །མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར། །ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཤེས་བྱ་སྟེ། །སེམས་ནི་གཞན་དུ་ཀུན་ཞེན་ཀྱང་། །དབང་རྟེན་སྔོན་པོར་རྟོགས་ཕྱིར་རོ།

彼等與自身之間，唯此差別如是說，彼說於他此等等，言詞即說彼所詮。 如是理門之論典，當由此道而解說，由與了知相關故，于彼亦說爲了悟。 或由遮遣他法聲，由返體性成差別，於此類等諸法中，作此遮除之安立。 如是了知之體性，於此何時欲了知，彼之自性遮除之，說為臨近現量性。 爾時樹等諸聲中，所詮樹等彼聲者，于離分別不相違，若非如是色聲等，將成具有分別性。 若謂現量之名言，現量離於諸分別，應當極為明瞭知，心雖趨向於他境，由依根識知青故。 這是完整的直譯，保持了原文的對仗形式和邏輯論證結構，準確表達了關於認識論中現量、分別和遮遣等概念的論述。

།རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ཉིད ནི།།དོན་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །འདས་པ་ལ་སོགས་མིང་བཏང་ནས། །དེ་ཡི་མིང་གིས་སྦྱོར་བྱེད་འཐོབ། །དེ་ཚེ་མིང་དང་དོན་འདྲེས་པས། །རྣམ་རྟོག་ལ་ཡོད་གཞན་དུ་མིན། །སྣང་བ་སོ་སོར་མ་དམིགས་པས། །ཅིག་ཅར་གཉིས་སྣང་བར་མི་འདོད། །རྟོག་བཅས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ དང་།།ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་ཤེས་བྱས་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་འདི། །རྟོག་པ་མེད་པར་གསལ་བ་ཡིན། །རྣམ་རྟོག་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཉིད། །ཡིན་ཡང་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་བཞིན། །མྱུར་བར་འཇུག་ལ་ཅིག་ཅར་བར། །མངོན་པར་སེམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། །མ་ཡིན་དེ་ཚེ་ མངོན་གྱུར་པའི།།དངོས་པོ་མིན་དང་རྗེས་འབྲེལ་པར། །ལྡན་པའི་རྣམ་རྟོག་སྣང་བ་ཞེས། །འདི་ནི་ཅུང་ཟད་བསྟན་པ་མེད། །འཁྲུལ་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དེའང་། །དོན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་དང་། །རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ལྷན་ཅིག་པ་། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་གསལ་བ་ཡིན། །གར་མཁན་ལ་ལྟའི་ གནས་སྐབས་སོགས།།མ་ལུས་པར་ནི་ཅིག་ཅར་མཐོང་། །མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བར་བཅད་ཀྱང་། །མྱུར་དུ་འཇུག་པས་དེ་འཁྲུལ་པའི། །ལྕུག་མའི་སྒྲ་ལ་སོགས་རྣམས་ཀྱིས། །བློ་ནི་ཤིན་ཏུ་མྱུར་འབྱུང་བའི། །འདི་ལའང་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་ཡི། ། ང་རྒྱལ་ཅི་ཕྱིར་འབྱུང་མི་འགྱུར། ། ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་ལའང་། །རིམ་དུ་ངེས་པར་བས་བྱེད་མིན། །བློ་རྣམས་ཀུན་ཀྱང་མྱུར་འབྱུང་ཞིང་། །རིམ་དུ་གནས་པ་མིན་པར་མཚུངས། །དེ་ཕྱིར་ཡུལ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། །རིམ་གྱིས་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་གྱི། །སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་བློ་བཞིན་དུ། །ཅིག་ཅར་འཛིན་པར སྣང་བར་འགྱུར།།མགལ་མེ་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡིས། །ཅིག་ཅར་འཁོར་ལོར་སྣང་བར་འབྱུང་། །གསལ་བར་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཕྱིར། །མཐོང་བས་མཚམས་སྦྱོར་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མཚམས་རྣམས་སྦྱོར་བ་ནི། །དྲན་པར་བྱེད་པས་སྦྱོར་ཡིན་གྱི་། །མཐོང་བས་མིན་ཏེ་འདས་པ་ ཡི་།།ཡུལ་དང་འཛིན་པ་མིན་ཕྱིར་རོ།

此等分別念本身，是能了知彼義者，施設過去等名已，以彼名字而得連。 爾時名義相混故，唯存分別非他處，各別顯相未得見，故不許有二顯現。 應知具有分別識，與意識共同生起，是故根識之體性，明顯無有分別性。 分別雖是次第生，猶如火輪之旋轉，迅速趣入似頓時，若作如是妄分別。 非也，爾時現前之，非實與后相連繫，具足分別之顯現，此中少許未宣說。 錯亂增上慢彼等，即與彼等義知識，相續不斷同俱行，是故說為明顯性。 如觀舞者之狀態，無餘一切皆頓見，雖為眾多所間隔，速入故生彼錯亂。 竹聲等等諸法中，心識極為速生起，於此亦生頓時起，增上慢何不生起？ 唯獨意識分別中，非由次第而決定，一切心識速生起，次第安住皆相同。 是故於諸境界中，非是次第而執取，如同聲等諸心識，顯現頓時而執取。 于彼火輪亦復然，由於錯亂而顯現，頓時顯為輪形狀，明顯各別而顯現。 由見非能作連線，如是諸際相連繫，是由憶念而連線，非由見故因過去，境與執取非有故。 這是完整的直譯，保持了原文的對仗結構和論證邏輯，準確表達了關於認識論中分別、顯現、錯亂等概念的論述。

།འདི་ཡི་ཡུལ་དུ་གང་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཞིག་པར་གསལ་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་འཁོར་ལོར་སྣང་བ་འདི། །གསལ་བ་མིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། །གཞན་ཡང་དངོས་པོ་གང་ཞིག་གིས། །གང་གི་ངོ་བོར་གཞག་པའི་རྒྱུ། །མེད་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དུ། ། བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་གཞག་མི་བྱ། །དུང་དཀར་པོ་ལ་བ་ལང་གི། །རང་བཞིན་ལྐོག་ཤལ་མེད་སོགས་བཞིན། །བྱེ་བྲག་ཅན་དང་བྱེ་བྲག་གི་།དོན་མཛད་པ་ཡང་མེད་པ་ཡིན། །འདི་ལ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི། །དངོས་པོར་གཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད། །བ་ཁྲ་བོ་སོགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས། ། གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ་ཆོས་འགྱུར། །རིགས་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་ཡིས། །གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན། །དབྱེ་བས་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་ཕྱིར། །དེ་བཞིན་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱང་མེད། །སྒྲ་ཡི་རང་གི་མཚན་ཉིད་གང་། །མིང་དང་རྗོད་བྱེད་མིན་པ་ཉིད། །བརྗོད་བྱ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ། རྗོད་བྱེད་ཉིད་ཀྱང་སུན་བཏོན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་དུ། །འདོད་པ་དེ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་ཡིན། །སྒྲོ་བཏགས་དང་བྲལ་དོན་ཉིད་དུ། །མངོན་སུམ་ཉིད་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོད་གྱུར་ལ། །མོད་ལ་དེ་ནི་མེད་གྱུར་ན། །དེ་ཡང་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ནི། །དངོས་པོ་བར་བཅད སོགས་ཕྱིར་རོ།

凡是此境所攝者，彼非明顯已壞滅，是故此等輪相現，因其非為明顯故。 複次若由某事物，立為某體之因由，既無此故彼自體，智者不應作安立。 如同白螺無牛性，垂胡等相亦復然，別相與及能別義，所作亦皆悉非有。 於此安立有分別，事物之因理非有，花牛等諸相違品，他處將成太過失。 由遮種性等諸法，因即成為不成立，以未圓滿區分故，如是諸別相亦無。 聲之自相為何者，非是名稱能詮說，所詮自相及能詮，皆已破除而遣除。 是故所詮能詮性，應知唯是增益見，離諸增益實義中，應知即是現量性。 若於自相有法中，剎那彼即成非有，彼亦成為轉變者，以有事物間隔故。 這是完整的直譯，保持了原文的對仗結構和論證邏輯，準確表達了關於認識論中自相、共相、能詮所詮等概念的論述。譯文力求在保持原意的同時，使用自然流暢的現代漢語表達。

།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་བདག་ཉིད་ལ། །བརྡ་སྦྱོར་མི་ནུས་གཞན་རྟེན་མིན། །དེས་ན་དེ་དག་རང་རིག་ནི། །བརྗོད་དང་རྗེས་འབྲེལ་ཅན་མ་ཡིན། །དེ་ནི་གཟུང་བྱའི་བྱེ་བྲག་ལས། །མིང་སོགས་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ཡང་། །འོན་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ། །གང་གིས་རྗེས་སུ་ འཇུག་པ་མིན།།གལ་ཏེ་དོན་གཞན་རྣམ་བཅད་པའི། །ཚུལ་གྱིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ན། །དོན་ཙམ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་འམ། །འཛིན་པར་མི་འགྱུར་བུམ་པ་བཞིན། །གལ་ཏེ་བུམ་གཞན་རྣམ་བཅད་པའི། །ཚུལ་གྱིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ན། །བུམ་པ་ཙམ་ཞིག་འཛིན་འགྱུར་རམ། །འཛིན་ པར་མི་འགྱུར་བུམ་ཉིད་བཞིན།།གཟུང་བྱ་གཞན་ནི་རྣམ་བཅད་པའི། །ཚུལ་གྱིས་འཛིན་པ་ཡིན་སྙམ་ན་། །ཤིང་ངོ་ཞེས་བྱ་སོགས་བློ་བཞིན། །རྟོག་དང་བཅས་པའི་རྣམ་ཤེས་འགྱུར། །སྤྱི་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ན། །བྱེ་བྲག་གང་ན་ཡང་ཡོད་མིན་ཏེ། །འཛིན་ ཚེ་དེ་ལ་མ་རེག་པས།།དངོས་པོ་མེད་ཕྱིར་གཟུང་བྱ་མིན། །དེ་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན། །དངོས་མེད་འདི་ནའང་གཟུང་བ་མིན། །བྱེ་བྲག་དག་དང་མ་འབྲེལ་པའི། །བྱེ་བྲག་ཅན་ནི་མི་སྲིད་པས། །བྱེ་བྲག་ཅན་གྱི་ཡུལ་གྱི་བློ། །རྟོགས་པ་མིན་ཞེས་གྱ་ཚོམ་སྨྲ། །མཐུན་དངོས་མི་ མཐུན་དངོས་དག་ལས་།།ལྡོག་པའི་དོན་ནི་འཛིན་པར་འདོད། །བྱེ་བྲག་ཅན་གྱི་ཡུལ་གྱི་བློ། །བྱེ་བྲག་དག་དང་འབྲེལ་མིན་ན། །ཐ་དད་དེ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཅན། །ཞེས་བརྗོད་བྱེ་བྲག་འབྲེལ་པས་མིན། །ཐ་དད་ཅེས་བྱའང་དེ་སྒྲ་དང་། །འབྲེལ་པ་མེད་པར་ཤེས་བྱ་སྟེ། །རང་བཞིན་ལས་གཞན་ དངོས་དག་ནི།།མ་ལུས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཅན། །བཟུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ལ། །དེ་ལྟའི་རྣམ་རྟོག་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །བྱེ་བྲག་ཏུ་ནི་མ་བཟུང་ལ། །སྤྱི་ཞེས་ཕ་རོལ་པོ་འདོད་པ། །རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤེས་པ་ལ། །འཛིན་ན་དེར་ཡང་དེ་དང་མཚུངས། །བྱེ་བྲག་དག་ལས་བྱེ་བྲག་ཅན། ། དེ་ལ་སྤྱི་རུ་ཤེས་བྱ་ན། །དེ་ནི་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །རྟོག་དང་བཅས་པའི་རྣམ་ཤེས་འགྱུར། །བྱེ་བྲག་མེད་པ་འཛིན་སྙམ་ན། །ལྡོག་པ་ལས་ནི་སྤྱི་ཞེས་བརྗོད། །དེས་ནི་སྤྱི་ནི་བྱེ་བྲག་ལས། །བྱེ་བྲག་ཅན་ཉིད་དུ་མི་འཐད། །མཐུན་དང་མི་མཐུན་ངོ་བོ་ཡིས། །འདི་དག་ཤེས་བྱ་ཡིན འདོད་ལ།།སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་གནས་པར། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རབ་ཏུ་བརྟགས་། །གལ་ཏེ་མཐུན་དང་མི་མཐུན་པའི། །དངོས་ནི་ཐ་དད་པར་འདོད་ན། །བྱེ་བྲག་དག་ལས་བྱེ་བྲག་ཅན། །ཉིད་ནི་སྤྱི་དང་འདྲ་བར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་འདི་ནི་མི་འབྱེད་ན། །འདི་ལྟར་མ་འདྲེས་པར་གནས་ན། ། ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པ་ཡིས། །འགྲོ་བ་གཞན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །བྱེ་བྲག་བདག་ཉིད་ལས་ལྡོག་པར། །དབྱེ་བས་མཚན་ཉིད་གཞན་ཡོད་མིན། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་མ་བཟུང་ན། །དེ་ལ་འཛིན་པར་ཇི་ལྟར་བརྗོད། །དེ་ཡི་དངོས་ལ་རེག་ནའང་འདི། །

我來為您直譯這段藏文論著： 對於青等自性，無法施設名言且非依他，因此彼等自證，不與言說相連屬。 雖然彼非由所取，差別而施設名等，然而因不成立，何故不隨之而行。 若非由遮他義，之理而有執取，則應唯取事物，或如瓶般不取。 若非由遮他瓶，之理而有執取，則應唯取瓶體，或如瓶性不取。 若謂由遮其他，所取之理執取，如同”此是樹”等覺，則成有分別識。 若不與共相連，別相於何亦無，執時不觸及彼，無實故非所取。 是故如空花然，無實此亦非取，不與諸別相連，有法實不可得。 有法境之智覺，非解說為猶豫，從同品非同品，許取遮遣之義。 有法境之智覺，若不與別相連，彼差別亦有法，所說非由別相。 差別之言亦應知，與彼聲無系屬，除自性外諸法，無餘悉皆遮遣。 于彼所取體性，即生如是分別，未取別相之中，他方許為共相。 若於有分別智，執取則與彼同，由諸別相有法，若知彼為共相。 以其是能取故，則成有分別識，若謂取無別相，由遮稱為共相。 由此共相非由，別相成有法性，由同品與異品，許此等為所知。 安住共相別相，自性所作觀察，若許同品異品，事物為差別者。 則由諸別相故，有法如同共相，若於此不分別，如是安住無雜。 由互相違住故，更無他趣存在，別相自性遮遣，分別無他相性。 若未執取彼性，云何說為能取，若觸及彼事時… 這是完整的直譯，保持了原文的對偶結構和邏輯論證特點，準確表達了關於認識論中能取所取、共相別相等概念的論述。譯文在保持原意的同時，使用了較為自然的現代漢語表達。

དེ་ལ་འཛིན་པར་ཇི་ལྟར་བརྗོད། །དེ་ཡི་དངོས་ལ་རེག་ནའང་འདི། །ཐ་དད་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ཡི། །འཛིན པ་ཞེས་བྱའི་རྣམ་ཤེས་འདི།།འདི་ལ་རྟོགས་དང་བཅས་པར་འགྱུར། །སྤྱི་ནི་དངོས་པོ་མེད་པས་ན། །གང་གིས་བྱེ་བྲག་ཅན་རྟོགས་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་དེ་ཡང་ནི། །རྟོགས་བཅས་ཤེས་པའི་གཟུང་བྱར་འགྱུར། །མིང་གིས་བྱེ་བྲག་ཅན་ཡིན་ན། །དེ་ཅི་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་དམ། ། གལ་ཏེ་མིན་ནའང་བྱེ་བྲག་ཅན། །དེ་ཕྱིར་འདི་ལ་ཅིས་མི་འདོད། །དེ་ཡི་བདག་ཉིད་མིན་པ་འདི། །དངོས་པོའི་བྱེ་བྲག་ཅན་ཡང་ཡིན། །དངོས་མེད་སྤྱི་དེ་ཁྱོད་ལ་ནི། །ཇི་ལྟར་བྱེ་བྲག་ཅན་ཉིད་མིན། །དེ་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ། །ཤེས་པ་ཅུང་ཟད་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ལྡོག་པའི་དངོས་པོའི ཡུལ་ཅན་ནི།།དེ་ཀུན་རྟག་མེད་ཡིན་པར་འགྱུར། །དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པ་ནི་། །རྟོག་པ་མེད་པ་ཡོད་པ་ཡིན། །བྱིས་པ་ལྐུགས་སོགས་མཚུངས་ཤེས་པ། །བྱེ་བྲག་མ་ཡིན་སྤྱི་ཡང་མིན། །དག་པའི་དངོས་ལ་དམིགས་དུས་སུ། །སྐྱེ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར། ། དེ་དག་གི་ནི་གཞིར་གྱུར་པའི། །གསལ་བ་ཉིད་ནི་རྟོག་པར་འགྱུར། །དེ་ལས་གཞན་དུའང་རིགས་ལ་སོགས། །དངོས་པོའི་ཆོས་ནི་ཇི་ལྟ་བར། །ངེས་པར་བྱེད་པའི་བློ་གང་ཡིན། །དེ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འདོད། །ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣམ་རྟོག་པའང་། །ཇི་སྲིད་འཛིན་པར་གྱུར་པ རྣམས།།དེ་དང་འབྲེལ་པའི་རྗེས་འབྲངས་ནས། །ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འདོད། །སྣང་བ་ལས་ནི་ཁྱིམ་ཕུགས་སུ། །ཞུགས་པའི་མོད་ལ་དོན་མཐོང་མིན། །བྱས་ཀྱང་དབང་པོས་མི་རྟོགས་སམ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་མོད་ཉིད་ལ། །དང་པོར་རང་གི་ངོ་བོར་ཤེས། །ཕྱི་ནས་ རིགས་ལ་སོགས་ཆོས་ཀྱིས།།དེ་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱེད། །གལ་ཏེ་དམིགས་ནས་མིག་བཙུམས་ཏེ། །འགའ་ཞིག་རྣམ་པར་རྟོག་འབྱུང་བ། །འབྲེལ་པའི་རྗེས་འབྲངས་དེ་མིན་པས། །དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འདོད། །ཟེར་བ་མི་རིགས་གལ་ཏེ་ཡང་། །ཤེས་པ་རང་གི་མཚན་ ཉིད་ལ།།ཞུགས་པ་རིགས་སོགས་པར་འཛིན་ཀྱང་། །བརྗོད་པ་དེ་ནི་ཞུགས་པ་ལ། །དེ་ལྟའང་རང་གི་མཚན་ཉིད་འདི། །བརྗོད་བྱ་མིན་པར་གོང་དུ་བསྒྲུབས། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་། །རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས། །རིགས་ཙམ་འཛིན་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། །བྱེ་བྲག་ གཅིག་ཏུ་ཐ་དད་པ།།ཉིད་དུ་ཕ་རོལ་པོ་དེ་ཡང་། །འདོད་པ་ཡིན་པར་ཇི་སྐད་སྨྲས། །གང་ཚེ་བྱེ་བྲག་ཅན་དག་ལས་། །བྱེ་བྲག་གཅིག་ཏུ་ཐ་དད་པ། །རང་དང་རྗེས་མཐུན་རང་བཞིན་བློ། །བྱེ་བྲག་ཅན་ལས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་། །རང་དང་སྤྱི་ཡི་བདག་ཉིད་ཅན། །ཤེས་པ་ གཅིག་གིས་རིགས་མི་འཐད།།རྟོགས་བཅས་གཞན་དུ་གྱུར་ནས་ནི། །སྔ་མ་རིགས་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རིགས་སོགས་རྟོགས་པ་ཅན། །གཅིག་ཏུ་ཐ་དད་མ་ཡིན་ན། །

如何說為能取彼？即便觸及彼事時，此遮遣異類差別之能取所謂識，於此成有分別。 由於共相無實故，何以能解有法性？是故於汝彼亦成，有分別智之所取。 若由名成有法性，彼為是否其自性？若非如是有法性，是故於此何不許？ 此非彼之自性者，亦是事物之有法，無實共相於汝前，何故不成有法性？ 是故於自相之中，少許智識得生起，遮遣事物境相者，彼等皆成無分別。 僅由所緣之智識，實有無分別存在，如嬰兒啞者等同，非別相亦非共相。 于清凈事所緣時，生起即成所體驗，彼等之所依基礎，明顯性即成分別。 除此之外種性等，事物諸法如其性，任何能作決定智，亦許彼為現量性。 反覆生起諸分別，乃至成為能取者，隨順彼等相系屬，一切皆許為現量。 由光明入室內時，剎那不見其對境，雖作感官不了知，如何于現見剎那。 初時了知自體性，後由種性等諸法，于彼作出決定解。若謂觀已閉目時。 某些分別念生起，非由系屬隨行故，彼許為是現量性，此說不應理。即便。 智識趣入自相中，雖取種性等諸法，言說趣入于彼時，如是自相此義中。 已證非是所詮義，緣彼之智識亦定，成為無分別自性，縱成唯取種性時。 一異差別性即是，他方所許為何說？當從諸有法之中，一異差別自性智。 如何從有法生起？具自共相之自性，一智不應理種性，有別轉變成他性。 前者種性成他性，若種等解有分別，非是一異差別者… 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證特點和對偶結構，準確表達了關於認識論中現量、分別、無分別等概念的論述。譯文在保持原意的同時，使用了較為自然的現代漢語表達。

གལ་ཏེ་རིགས་སོགས་རྟོགས་པ་ཅན། །གཅིག་ཏུ་ཐ་དད་མ་ཡིན་ན། །བཅད་པའི་དོན་ལ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། །ཕྱི་མ་དྲན་པའི་བློ་དང་མཚུངས། །སྤྱི་ཡི་དངོས་པོ་དུ་མ་ཡིས། ། མི་གསལ་བ་ནི་རྟོགས་ཤེ་ན། །དེ་དང་མཚུངས་མིན་ངེས་པ་ལ། །ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ངེས་པ་ཡིན། །སྒྲོ་འདོགས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡི། །ཇི་ལྟར་ཡུལ་ལ་རྗེས་དཔག་ལ། །དེ་བཞིན་ངེས་པ་པ་ཡིས་ཀྱང་། །ཡུལ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་རྣམས་གཅོད་ཡིན། །སྒྲོ་འདོགས་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཡི། ། ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཡིན། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་ཡིན། །ཡིད་ལ་དྲན་པ་མངོན་སུམ་གྱི། །རྗེས་སོགས་སྒྲོ་འདོགས་སེལ་བས་ཡིན། །རྟགས་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ནི། །ཚད་མར་འདོད་དེ་ཁྱེད་ལ་མེད། །དེ་ཉིད་དང་ནི་གཞན་བདག་ཉིད། །རིགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་མིན ན།།རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤེས་པ་གང་། །མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མིན། །རྗེས་འགྲོ་མེད་པའི་ཐ་དད་ལས། །ཐ་དད་པར་ནི་སྣང་བ་མིན། །དེ་ཉིད་དང་ནི་གཞན་པ་དག་།ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པ་ཡང་། །རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་། །རྟོགས་བཅས་ཤེས་པའི་ནུས་པར་ ལྡན།།ཐ་སྙད་མ་ལུས་ཡན་ལག་ནི་། །དེ་ཡི་སྒོ་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན། །རྟོག་མེད་རྟོག་བཅས་སྐྱེད་ནུས་མིན། །ཡུལ་ཐ་དད་ཕྱིར་རྟོག་མེད་ཕྱིར། །གཟུགས་སོགས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན། །མིག་སོགས་རྣམ་ཤེས་བཞིན་ཞེ་ན། ། དེ་དག་དང་ཡང་རྟོག་བཅས་དག་།འདིར་ནི་ ལྷན་ཅིག་འགལ་བ་མིན།།དོན་དེ་ཉིད་ལ་ངེས་འབྱེད་ཕྱིར། །ཡུལ་ནི་ཐ་དད་པ་ཡང་མིན། །དངོས་སུ་ན་ནི་དམིགས་མེད་ལ། །རྟོག་པ་ཡང་དག་འཇུག་པ་ཡིན། །དེ་ལ་ཡུལ་ཉིད་ཡོད་མིན་ན། །གང་གིས་ཐ་དད་ཡོད་པ་ཡིན་། །གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་བློ་རྣམས་ཀྱི། །རྒྱུ་ནི་ གཞན་དང་གཞན་ཡོད་པས།།དེ་ཕྱིར་གོང་དུ་སྨྲས་པའི་དཔེ། །བསྒྲུབ་བྱས་སྟོང་པས་འདི་མི་འགྲུབ། །མེ་དང་དུ་བ་སོགས་བློ་རྣམས། །འབྲས་བུ་རྒྱུ་ཡི་ངོ་བོ་ཡིས། །འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཡང་། །འདི་ལ་གསལ་བར་མཚོན་པར་བྱ། །མ་འཁྲུལ་པ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི། ། སྐྲ་ཤད་འཛིངས་སོགས་ཤེས་པ་རྣམས། །འཁྲུལ་ཕྱིར་ཚད་མར་མི་འདོད་དེ། །དེ་རྣམས་བསལ་ཕྱིར་འདི་བྱས་སོ།

若種性等有了知，非為一異差別者，由取已斷之義故，等同後起憶念智。 若謂共相諸事物，由多不明而了知，彼非相等決定中，後後皆是決定性。 如於遮遣增益境，比量如是而執行，如是決定性亦復，于境遮遣諸增益。 由遮遣增益境相，即是量性之根據，比量即是正量性，意念憶知現量后， 等由遮遣增益故。從因相生之智識，許為量性汝則無。若無即彼與異性，種性等法不存在， 任何具有分別智，皆不成為現量性。由無隨行差別故，不現為有差別性。 即彼與異二者性，互相遠離而安住，無分別之智識中，具有分別智功能。 一切言說之支分，由彼門徑而生起。無分別不生分別，境異故及無分別， 如色等諸識性故，如眼等諸識若謂，彼等及諸有分別，於此非為相違者。 由於決定彼義故，境亦非為差別性。實際上于無所緣，分別正確而趣入。 于彼若無境性時，由何而有差別性？色聲等諸智識之，因有種種差別故， 是故上說諸譬喻，無所立故不成立。火與煙等諸智識，以果與因自性故， 唯是錯亂性故亦，於此當作明顯示。言”無錯亂”所說者，髮絲糾結等智識， 由其錯亂非正量，為遮遣彼而說此。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構和對偶形式，準確表達了關於認識論中量、分別、無分別等概念的論述。譯文在保持原意的同時，使用了較為自然的現代漢語表達。

།ཁ་ཅིག་ཡིད་ཀྱི་འདོད་པ་ཡང་། །དེ་མིན་དབང་པོ་ཡོད་ན་ནི། །ཡོད་ལ་དབང་པོ་མེད་མིན་ཡང་། །ཉམས་པར་གྱུར་པ་འགྱུར་བ་ཡིས། །བསྒྱུར་བ་ཡང་ནི དམིགས་པ་ཡིན།།སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་པ་བཞིན། །ཡིད་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་ལྡོག་འགྱུར་ཞིང་། །གསལ་བར་མི་སྣང་པར་ཡང་འགྱུར། །དེ་ཡོད་པ་ལས་ཡོད་པ་ནི། །དངོས་སུ་མ་གྲུབ་འཁྲུལ་པ་ཡིན། །དྲན་པའི་བློ་ནི་རྗེས་འཇུག་པས། །ཡིད་ནི་བརྒྱུད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ ཡི་འགྱུར་བས་བསྒྱུར་བ་ཉིད།།འདི་ལའང་བརྒྱུད་པས་སྐྱེ་བར་ནི། །མདའ་ཡི་ཤུགས་སོགས་ལས་དག་ལ་། །འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་གསལ་བར་སྣང་། །ཡིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །རྣམ་པར་དཔྱད་པས་ལྡོག་འགྱུར་ན། །དངོས་པོ་སྤྱི་ཡི་བློ་རྣམས་ཀྱི་། །འདི་ལ་འཁྲུལ་པ་ ཉིད་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འཇུག་མིན། །དེ་བཞིན་དེ་ཡི་ལྡོག་པ་ཡང་། །ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་དང་མཚུངས། །ཡོད་པ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །སྤྱི་ཡི་བློ་དང་མཚུངས་ཤེ་ན། །དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་འཁྲུལ་པ་རྣམས། །དེ་ཡི་གཞུང་ལ་ཞེ་ན་ རྣམས་ཀྱིས།།རིགས་པ་བྱེ་བ་སྙེད་ཐོས་ཀྱང་། །ཡོད་འདོད་མི་ལྡོག་སླར་ལ་ཡང་། །དེ་དག་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས། །སྐྱེ་བ་དེ་དག་རང་ཉིད་སྨྲ། །དེ་ཡོད་པ་ལས་ཡོད་པ་ཉིད། །དངོས་སུ་མ་གྲུབ་ཅེས་པ་དེ། །མི་འགྲུབ་མ་འཁྲུལ་རྣམས་བློ་ལ། །བརྒྱུད་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མེད་ ཅེས་བྱ།།སེམས་ནི་གཞན་དུ་ཞེ་ན་གྱུར་ཀྱང་། །ཟླ་བ་གཉིས་སོགས་སྣང་བ་ཡིན། །རྒྱུན་མི་འཆད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །བརྒྱུད་པ་ལས་སྐྱེ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མ་གྲུབ་བློ་རྣམས་ནི། །སོ་སོར་སྡུད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །ལྡོག་བར་གྱུར་པ་ཡོད་པ་ཉིད། །རང་འདོད་དབང་ཕྱུག་གཞུང་ ཡང་ལྡོག་།དུང་ལ་སེར་སོགས་བློ་རྣམས་ཀྱང་། །དོན་བྱེད་སོགས་ལ་མི་སླུ་བས། །གཞན་དག་ཚད་མ་ཡིན་པར་འདོད། །དེ་ཡང་དོན་བྱེད་ནུས་མིན་ཏེ། །གཞན་དུ་ཧ་ཅང་ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར། །སྐྲ་ཤད་འཛིངས་སོགས་པར་མི་མཐོང་། །སླུ་བའི་ཤེས་པའང་མཐོང་བར འགྱུར།།དེ་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཚད་མ་ཉིད། །ཡིན་པར་བཟློག་པར་དཀའ་བར་འགྱུར། །ཁ་དོག་ལས་ནི་ཐ་དད་པའི། །དབྱིབས་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁ་དོག་དུ་ནི་སྣང་བ་ཅན། །མི་སླུ་བར་ནི་མཐོང་བ་ཡིན། །རྣམ་པ་ལ་ནི་མ་ལྟོས་པར། །གལ་ཏེ་ཚད་མར་རྟོག་བྱེད་ན། །དོན་བྱེད་པ་ལ་ མི་སླུ་བས།།དེ་ཡི་ངོ་བོ་དོན་ལ་ངེས། །དེ་སྐད་ཅེས་སོགས་སྨྲ་བ་ཀུན། །ཇི་ལྟར་འགལ་བར་འགྱུར་མ་ཡིན། །བག་ཆགས་སྨིན་པའི་རྒྱུས་བསླང་བ། །དེ་ཕྱིར་མི་སླུ་མ་ཡིན་ནོ།

有些人認為意識欲求，非彼若有諸根時，雖有而非無諸根，由其損壞變化故，轉變亦為所緣境。如同蛇等錯亂般，意之錯亂得轉變，亦成不現明顯相。由彼存在之存在，實際未成是錯亂。憶念之智隨行故，意非為間接生起，即由彼變而轉變。 於此亦由間接生，如箭之勢等業力，世間中亦明顯現。意識一切諸錯亂，若經觀察得轉變，諸事物共相智識，於此即是錯亂性。 于諸事物自相中，以自性故彼不行，如是彼之轉變亦，等同二月等顯現。若謂存在非轉變，與共相智識相等，大自在等諸錯亂，于彼教法諸論師。 雖聞千萬種正理，存在執著不轉變，複次彼等非正理，彼等自身如是說。由彼存在之存在，實際未成此所說，不成無錯諸智識，間接生起不成立，彼即謂為極無有。 心識轉變他相時，二月等相亦顯現。由無相續不斷故，非從間接而生起。諸事物未成智識，由有各別集聚故，轉變即是存在性，自許大自在教轉。 貝殼黃等諸智識，于作用等不欺故，他人許為是量性。彼亦不能作所用，否則成太過失故，髮絲糾結等不見，欺誑智識亦得見。是故彼亦成量性，難以遮遣而轉變。 異於色彩差別之，形狀實不應理也。顯現諸多色彩相，見為不欺惑性故。若於行相不觀待，而作量性思維者，于作用中不欺故，彼性決定於義中。 如是等說諸言論，云何不成相違性？由習氣成熟因起，是故非為不欺性。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構，準確表達了關於認識論中的錯亂、量性等概念的論述。譯文在保持原意的同時，使用了較為自然的現代漢語表達。

།ཡིད་དང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ནི། །རྟོག་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ། །བདེ་སོགས་རིགས་པ་གང་ཡིན་པ། །རྟོག་ པ་མེད་པར་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན།།གཞན་རིག་བྱེད་པའང་མ་ཡིན་པ། །རང་རིག་ཇི་ལྟར་ཡིན་པར་དཔྱོད། །དོན་གཅིག་ལ་རྟེན་རྣམ་ཤེས་ནི། །དེ་དག་རིག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། །སྤྱི་ཡི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ། །རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་པ་ན། །དེ་ཚེ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཡང་། །བདེ་སོགས་ ཅི་ཕྱིར་རིག་པ་ཡིན།།གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱིས་དེ་རིག་པ། །ཉིད་དུ་འདོད་ནའང་དེ་མིན་ཏེ། །རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་བྱེད་སྨྲ་བས། །དུས་དེར་དེ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་ཀྱི། །གནས་པ་དེ་ལྟ་མིན་ཞེ་ན། །སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པར་བསྒྲུབས་པས། །དེ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་མེད། ། མྱུར་བར་འཇུག་པ་ཅིག་ཅར་བར། །འཁྲུལ་པ་ཞེ་ན་དེ་ལའང་བསལ། །དྲན་པའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། །གསལ་བར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བདེ་དང་བདེ་མིན་སོགས་ངོ་བོ། །དེ་ལའང་གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པར་ནི། །རྟོག་ན་བདེ་སོགས་དེ་ཙམ་དུ། །ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་འགྱུར། གང་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པས་གཞན་གྱི། །བདེ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་ན། །དེས་ཀྱང་དེ་བཞིན་མངོན་སུམ་དུ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མཚུངས་པར་འགྱུར། །རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ལའང་། །ཡོད་ཉིད་ཉམས་མྱོང་ཁྱེད་མི་འདོད། །འོན་ཀྱང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དེ་ཡི། །ཡུལ་ལ་ཤེས་པ དེ་ཡང་ཡོད།།གཞན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་དཔོག་པའང་། །དེ་ནི་མཚུངས་ཏེ་འོན་ཀྱང་དེ། །གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སོགས་ཡུལ་ཞེས་། །སྨྲ་བ་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ། །བདེ་བ་ཉིད་ཅེས་གོ་འགྱུར་གྱི། །ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་གོ་མི་འགྱུར། ། དེ་ནི་ཤས་མིན་བུམ་སོགས་བཞིན། །གལ་ཏེ་འདི་བརྡ་གཞན་ཡིན་ན། །ཤེས་པ་ཞེས་བྱའི་བློ་དེ་ཡང་། །སེམས་ལ་ཡོད་ཕྱིར་དེ་ཡི་མིན། །ཁྱེད་ལ་དེ་ཡང་ཤེས་མི་འགྱུར། །གསལ་བར་སྣང་བ་དངོས་ཡིན་ཕྱིར། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་མིན། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་བར་མཚུངས་པར། ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཅིས་མ་གྱུར། །ཡང་དག་དོན་བསྒོམ་ལས་བྱུང་བ། །རྟོག་དང་འཁྲུལ་པ་རྣམ་སྤངས་པ་། །བཤད་པ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཤེས་པ། །དྲི་མེད་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ཡི། །ཡུལ་རྟོགས་པའམ་རང་རིག་པ། །འདི་ནི་ཚད་མའི་འབྲས་བུར་འདོད། །ཚད་མ་ཉིད་ནི་འདྲ་བའམ། །རེག ཏུ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་།།སེང་ལྡེང་བཅད་པར་གྱུར་པ་ཡིས་། །པ་ལ་ཤ་ནི་མི་འཆད་ལྟར། །འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་སྟ་རེ་དང་། །གཅད་བྱ་གཅིག་འདོད་མིན་ཞེ་ན། །དེ་མིན་རྣམ་བཞག་ལ་བརྟེན་ནས། །བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་དག་གནས། །རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ། །རྣམ་གཞག་དེ་ནི་མི་ རིགས་སོ།

關於意識與根識，證成無分別性時，樂等諸理為何者，即是無分別能證。非為知他之性者，如何是自證當觀。依於一義諸識別，若謂彼等成能知，緣于共相事物時，相續不斷而趣入，爾時相續不斷中，何故能知樂等耶？ 若許由意能知彼，自性亦非如是者，說由次第而生故，彼時彼者實非有。若謂非許頓時生，而住非如是性者，已證剎那壞滅故，于彼無有所謂住。 若謂迅速趣入成，頓時錯亂于彼遣，憶念智識行境界，不成明顯而顯現。樂與非樂等自性，于彼若復起錯亂，分別則成樂等量，具有彼等有相性。 瑜伽師時知他人，樂等諸法之時中，彼亦如是現量中，等同領受為經驗。自身于苦不承許，有性即是所經驗，然於他相續彼境，彼等智識亦是有。 推度他人諸苦時，彼亦相等然而彼，他人痛苦等境界，所說非是行境性。樂與痛苦等諸法，了知即是樂性已，不成了知識性者，彼非識別如瓶等。 若此為異名言者，所謂智識之覺知，由於心有故非彼，于汝彼亦非能知。由是明顯顯現故，彼非如是而成就，樂與痛苦同等性，此等一切何不成？ 修習真實義所生，遠離分別與錯亂，所說瑜伽師智識，無垢堪能而成就，了知境界或自證，此許為量果性者，量性即是相似性，或亦即是可觸性。 如截紫檀所成者，不能截斷波羅奢，若謂世間斧子與，所截非許為一者，非爾依于安立故，所立能立皆安住，于無行相諸識知，彼安立者不應理。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構和詩偈形式，準確表達了關於認識論中的分別、無分別、自證、現量等概念的論述。譯文力求在保持原意的同時，使用較為自然的現代漢語表達。

།དེ་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་རྟོག་ན། །གཞུ་ལ་སོགས་བཞིན་ཡོད་པ་ཡིན། །བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཉིད་ཀྱི་ནི། །རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་མི་འདོད། །ཤིང་སོགས་སྟ་གྲིས་བཅད་པ་ན། །ཕྱེ་བའི་མཚམས་སུ་ཞུགས་པ་ལ། །ཆད་པ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །དེས་ན་དེ་ཉིད་གཅིག་ ཉིད་ལྡོག་།རྣམ་པར་བཞག་པར་གྱུར་པ་ཉིད། །བསྐྱོད་བྱ་སྐྱེ་བྱེད་ཉིད་དུ་ནི། །གཞན་དུ་ཡང་ནི་རྣམ་བརྟགས་ཀྱང་། །རྣམ་བཞག་དེ་ནི་འགལ་བ་མིན། །བྱེད་པ་ཞུགས་པའི་དེ་མ་ཐག་།ཆད་པ་འབྲས་བུ་ཉིད་མིན་པར། །ཤེས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། །འབྲས་བུ་གཞན་དུ་འདོད་པ ཡིན།།རང་རིག་འབྲས་བུ་ཉིད་ཅེ་ན། །དེ་ནི་བཀག་ཕྱིར་མི་རིགས་ཏེ། །ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཚད་མ་ནི། །དོན་ནི་ཐ་དད་འགྱུར་ཞེ་ན། །ཐམས་ཅད་མ་རིག་པར་འགྱུར་བས། །དགག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་དོན་ཡང་འདིར་ཡོད་མིན། །རང་རིག་པ་ཡང་དོན་རིག་འདོད། ། རང་ལས་ཐ་དད་བྱ་བ་བྱེད། །བྱེད་པ་ཡིན་ཕྱིར་ཚད་མ་སྟེ། །སྟེའུ་ལ་སོགས་བཞིན་ཞེ་ན། །འབྲས་བུ་མེད་པའང་འབྲས་གཞན་ཕྱིར། །སྨྲས་པའི་རིགས་པས་སྟེའུ་སོགས་ལ། །འབྲས་བུ་གཞན་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཁོ་བོ་ལ། །མ་གྲུབ་བརྟགས པས་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན།།འཇོག་པ་པོ་ཉིད་བརྟགས་པ་ཡིན། །འགལ་བ་ཅི་ཡང་ཡོད་མིན་པས། །དེས་ན་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པའོ། །འགལ་བར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །རྣམ་པ་གཟུང་བ་དང་མཐུན་མིན། །དེ་ཕྱིར་རིགས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པས། །གཟུགས་དང་རོ་སོགས་བཞིན་ ཤེས་པ།།དེ་ཉིད་རིགས་པ་མིན་ཞེ་ན། །གཟུང་བར་འཛིན་པ་རྣམས་སྤངས་ཤིང་། །འདི་ཡང་གཞན་པར་རྣམས་བསལ་བར། །ཐམས་ཅད་རིགས་པའི་རྗེས་འབྲངས་ནས། །ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་སྨྲ་བ་ཡིན། །བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འདྲ་ན། །ཤེས་པ་ཤེས་མེད་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཆ་ འགས་འདྲ་བ་ཡིན་ན་ནི།།ཀུན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་རིག་བྱེད་འགྱུར། །འོན་ཀྱང་ཕྱི་ཡི་དོན་ཡོད་པར། །སྨྲ་ལ་འདྲ་བ་ཡོད་པར་ནི། །ངེས་པ་ཁོ་ནར་ཁས་ལེན་པར། །བྱ་ཕྱིར་དེ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན། །ཤེས་པ་རྣམས་བཅས་ཕྱོགས་ལ་ཡང་། །སེམས་ནི་གཟུང་བ་ལས་གཞན་ཡང་། །དེ་ ཡི་གཟུགས་བརྙན་ངོ་བོ་ཡིས།།ཕལ་པ་ཡང་ནི་རིག་ཏུ་རུང་། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཡོད་མིན་པས། །ཕྱི་རོལ་རིག་པའི་སྣོད་མ་ཡིན། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བརྟག་པ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའོ།

因此若作差別解，如弓等物實是有，所生能生性之中，此安立者不許可。以斧砍斷樹木時，進入分離之界處，說為斷裂之謂也，是故即彼一性返。 安立所成性之中，所動能動性之中，雖復別處作觀察，彼安立者非相違。作用趣入彼無間，斷裂非是果性者，智識非是量性故，別處許為果性也。 若謂自證是果性，由彼已遮不應理，境相即是量性者，義成差別若說者，一切成為不知故，不能作其遮破也。差別之義此亦無，自證亦許知境義。 異於自體作所作，由是作者故為量，若謂如同錘子等，無果亦由異果故。所說道理于錘等，別果亦復實非有。作者性於我等前，未成思擇為能生。 安立者性是假立，全無任何相違故，是故因相不決定。由未顯示相違故，不順所取諸行相，是故即是異類故，如同色與味等識，若謂彼非如理者。 遠離諸執所取已，此亦遣除諸異性，隨順一切諸道理，我等亦復如是說。若於一切體相同，智識成無所知性，若是部分相似者，一切皆成能了知。 然于外境實有者，所說相似性存在，唯為決定許可故，是故宣說彼義也。于諸具相智分中，心識異於所取已，由彼影像自性故，尋常亦得成能知。 彼亦無有諸行相，非是了知外境器。 此為《攝真實論》觀察現量相品第二十一。 這是完整的直譯，保持了原文的論證結構和詩偈形式。譯文在保持原意的同時，儘量使用自然的現代漢語表達，準確處理了邏輯連線詞。最後一句是該品的題記，表明這是《攝真實論》的第二十一品，主題是觀察現量的定義特徵。

། །།རང་དང་གཞན་དོན་དབྱེ་བ་ ཡིས།།རྗེས་དཔག་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད། །རང་དོན་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས། །དཔག་བྱའི་དོན་ནི་ཤེས་པ་ཡིས། །ཚུལ་གསུམ་པ་ཡི་རྟགས་བརྗོད་པ། །གཞན་གྱི་དོན་དུའང་བསྟན་པ་ཡིན། །ཚུལ་རེའམ་གཉིས་གཉིས་དོན་ལྡན་པ། །དེ་ཕྱིར་རྟགས་ལྟར་སྣང་ བར་འདོད།།གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་ནི། །གཏན་ཚིགས་གཤའ་མར་མ་མཐོང་མིན། །ཡན་ལག་གསུམ་ཡང་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་གསུམ་དམན་པའི། །གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་ནི། །གང་འདི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་འདོད། །འདི་ནི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་དོན། །མཚན་ ཉིད་བཞི་པའང་མ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་བུ་གསུམ་ཡོད་པ་ལའང་། །དེ་ཡི་བུ་གཅིག་གཅེས་པའི་ཕྱིར། །བུ་གཅིག་པ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་སྨྲ། །དེ་བཞིན་འདིར་ཡང་བལྟ་བར་བྱ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། །ནམ་ཡང་ཚུལ་གསུམ་ལ་ཡོད་མིན། །གཞན་དུ་མི་སྲིད་པ་ཡི་ཆར། །གཅིག་ ནི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཡོད་དམིགས།།གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་ནི། །གང་ཡིན་དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཏེ། །དཔེ་གཉིས་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རུང་། །དེ་ཡི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ན་གཞན་དུ་མི་འཐད་ཡོད། །དེར་ནི་གསུམ་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །སྔོ་བསངས་ཡིན་ཏེ་ཕ་དེའི་བུ། །ཡིན་ཕྱིར་ ཅིག་ཤོས་སྣང་བ་བཞིན།།འདིར་ནི་ཚུལ་གསུམ་པ་ཡིན་ཡང་། །ངེས་པའི་ཕྱིར་ནི་འཇུག་པ་མིན། །དེ་ཡི་དཔེ་གཉིས་མ་གཏོགས་པ། །མཚན་ཉིད་གཅིག་གི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དངོས་པོའམ་དངོས་མེད་ཡོད་བདག་ཉིད། །ཇི་ལྟར་ཡང་ནི་དམིགས་ཕྱིར་རོ། །ཟླ་བ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་ པའི་ཕྱིར།།རི་བོང་གིས་མཚན་ཟླ་མིན་མིན། །འདི་ནི་མཚན་ཉིད་གཉིས་པའོ། །གཏན་ཚིགས་གཞན་ཡང་བརྗོད་བྱ་སྟེ། །མཆུ་སྦྲང་བབས་པའི་རེག་པ་ལས། །བྱུང་བ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ནི། །མཆུ་སྦྲང་བཅས་པས་ཚོར་བ་འདི། །བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་ངེས་པར་ཤེས། །གཟུགས་འཛིན་པ་ཡི་བྱ་བ་ལ། ། མིག་ནི་ནུས་དང་ཤིན་ཏུ་ལྡན། །དེ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་ཕྱིར་དང་། །དེ་ནི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་། །གཞན་ཡང་བདག་དང་བུམ་པ་སོགས། །ཇི་ལྟར་ཡང་ནི་མེད་བདག་ཉིད། །ཇི་ལྟར་ཡང་ནི་མ་དམིགས་ཕྱིར། །བོང་བུ་དང་འབྲེལ་རྭ་བཞིན་ནོ། །རི་བོང་རྭ་ལ་སོགས་པ་ཡང་། །ཇི་ལྟར་ཡང་ནི་ཡོད་བདག་ཉིད། །ཇི་ལྟར་ཡང་ནི དམིགས་ཕྱིར་ཏེ།།དཔེར་ན་བདག་དང་བུ་སོགས་བཞིན། །ཁྱེད་ཀྱི་ཕ་ཡང་ཁྱིམ་འདི་ན། །ཡོད་དོ་ཞེས་ནི་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ཁྱེད་ཀྱི་ཕ་ཡི་སྐད་ཉིད་ནི། །ཁྱིམ་འདི་ན་ནི་གྲག་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་དང་མར་མེ་སོགས་དངོས་ལ། །གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་དོ།

由自他義分別故，比量分為兩種類。自義三相之因相，由知所量義性故，宣說三相之因相，為利他義而顯示。具一相或具二相，是故許為似因相。 其他不合理性者，非為未見真因相。三支亦復非有故，是故缺少三性相。其他不合理性者，即此許為因相也。此乃一相之義故，亦非具有四性相。 譬如有三子者中，由愛其中一子故，世間說為一子者，此中亦當如是觀。由無則不生關係，三相何時亦非有。於他不可能分中，一者因相有所見。 其他不合理性者，即彼本身即因相，有無二種譬喻者，彼非是其因性也。何處有其不應理，彼處三相何所為？青色即是彼父子，由是因故如顯現。 此中雖是三相者，為求定解非趣入。除其二種譬喻外，一相性者即因相。有實無實諸自性，無論如何皆可見。由說月亮之名故，兔紋月輪非非月。此為第二種性相。 更當宣說余因相，由蜂唇觸所生起，所見生起即是此，具蜂唇者此感受，決定了知是所作。於色取之作用中，眼根具足殊勝能，由作彼處作用故，復由見彼性故也。 複次自我瓶等物，無論如何無自性，無論如何不可見，如同驢角所繫屬。兔角等物亦復然，無論如何有自性，無論如何可得見，譬如自我子等然。 汝父亦在此屋中，應當了知如是義，由汝父之聲音者，於此屋中可聞故。聲與燈等諸事物，即是其他不應理。 這是完整的直譯，保持了原文的論證結構和詩偈形式。譯文在保持原意的同時，儘量使用自然的現代漢語表達，準確處理了邏輯連線詞。這段內容主要討論了因明學中關於比量和因相的理論。

།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དངོས་མེད་ན་ཡང་། །རྟོགས་ པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུའང་མཐོང་།།དེས་ན་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཡི། །གཏན་ཚིགས་རྟོགས་བྱེད་གཙོ་བོ་ཡིན། །དོན་མེད་ཕྱོགས་ཆོས་སོགས་གཞན་གྱི། །བརྟག་པས་ཁྱེད་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། །མཚན་ཉིད་འདི་ལྡན་གཏན་ཚིགས་དེ། །དེ་ཅི་སྤྱི་ཡིས་རྟོགས་བྱའམ། །ཤེས་པར་འདོད་ པའི་བྱེ་བྲག་གི་།ཆོས་གཞན་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་དཔེ། །དེར་ནི་སྤྱི་ཡིས་རྟོགས་ཤེ་ན། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ། །གཏན་ཚིགས་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ན། །བརྗོད་འདོད་འགྲུབ་པ་མིན་པ་སྟེ་། །དཔེར་ན་མིག་གིས་གཟུང་བྱ་ནི། །མི་རྟག་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཉིད། ། སྤྱི་ཡིས་གོ་བར་བྱེད་དེ་ཡང་། །སྒྲ་ཡང་དེ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །དེ་ལ་ཆོས་ཅན་ཡོད་གྱུར་པར། །ཤེས་བྱ་ཞེ་ན་དེ་ལྟ་ན། །ཚུལ་གསུམ་པོ་ནི་ཁྱེད་ཅག་གི་།གཞུང་ལུགས་ལ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར། །གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་ནི། །ལོག་དང་རྗེས་འགྲོ་དག་ཏུ་རྟོགས། །དེ་ནི་ཆོས་ཅན ལ་ཡོད་ཕྱིར།།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་བརྟེན་པ་ཡི། །གཟུང་བྱའི་ཆོས་ལ་དེ་ཡི་ཆོས། །ཁྱབ་པའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ལྟར་ནའོ། །འདི་འདྲའི་མདོར་བསྡུས་མཚན་ཉིད་ནི། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་རྒྱས་པར་བསྟན། །འོན་ཏེ་གཏན་ཚིགས་མཚན་ཉིད་འདི། །ཆོས་ཅན་ཉིད་ལ་ཤེས་བྱ་ན། ། གང་གིས་ཚད་མར་དེ་གྲུབ་ཀྱང་། །དེ་ལས་བསྒྲུབ་བྱའང་ངེས་པར་གྲུབ། །བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པར་མ་གྱུར་ན། །གཏན་ཚིགས་ལ་ཡང་ངེས་པ་མེད། །གཞན་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་ན་ནི། །དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ལས་ངེས་པས། །ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་སྐྱོན་ཡང་སྟེ། །གཉིས་ལས་ཅིག་ཤོས མ་གྲུབ་པས།།གཞན་པའང་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་ཡི་ཡིན་ན་དེ་གྲུབ་ཀྱང་། །བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་བློར་མི་འགྱུར། །དེ་ཡིས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ལ། །ཁྱབ་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡང་དམིགས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱའི་གཏན་ཚིགས་འདིར་སྨྲས་པ། །ཕྱི་ལ་ཡུལ་ ཉིད་མེད་པ་སྟེ།།ཐེ་ཚོམ་ཅན་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མེད། །དངོས་པོའི་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཉིད། །ཐམས་ཅད་ལ་ནི་རྣམ་ངེས་ཉིད། །ཇི་ལྟར་ཡང་ནི་བསྒྲུབ་བྱར་དེ། །གང་གིས་འདི་སྐད་རྗོད་པར་བྱེད། །འགྱུར་བའི་བདག་ཉིད་སོགས་དབྱེ་བས། །དངོས་ཀུན་གཅིག་པར་སྨྲ་བ་ཡང་། །ཅི་ནས་ཀྱང་ ནི་ཡོད་པ་ཡི།།བདག་ཉིད་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད། །གང་ཞིག་དངོས་པོར་གནས་པ་ཀུན། །རང་བཞིན་མེད་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ། །དེ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ། །ཞེས་སོགས་བྱེ་བྲག་ལ་བརྟན་པའོ། །གཞན་དུ་ཡང་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་། །དམིགས་པ་ཉིད་ནི་མི་འགྲུབ་བོ། །ཐ་སྙད་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་ལ། ། དཔེ་ནི་གྲུབ་པར་གྱུར་པ་མིན། །ཟླ་བ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ན། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལའང་རྗེས་འཇུག་སྟེ། །ལ་ལར་མི་འམ་གཞན་ཡང་སྟེ། །ག་པུར་དངུལ་སྐྱ་སོགས་པ་ལའོ།

即使無有宗法性，亦見為能了知者。是故一相之因相，是爲了知主要者。無義宗法等他者，于汝觀察何所為？具此性相之因相，是否由總而了知？ 或為所欲了知之，別法性質抑或喻？若謂由總而了知，于所立法之有法，宣說因相存在時，所欲詮表不成就。譬如眼之所取境，于無常性有錯亂。雖由總相而了知，聲亦非為能立者。 若謂于彼有法中，應知存在如是者，三相之法于汝等，教規之中亦當生。其他不合理性者，了知為返及隨行。由彼有法中有故，依于宗法所取境，于彼性質遍攝者，如是即是因相也。如是略說之性相，大師亦曾廣宣說。 若謂因相此性相，應知唯于有法者，以何量成彼性時，由彼所立亦定成。若未了知所立法，于因相中亦無定。若由他成所立者，是故因相定了知，互相依止過失故，二者之中隨一者，未成故余亦不定。 若屬譬喻雖成彼，所立有法不生解。由彼攝持一切中，遍攝決定非有也。又復此中所說者，由任何相可得故，名為因相之論說，外境無有對境性，由是疑惑無果報。 諸法彼之自性者，於一切中決定性。任何所立於彼中，誰能作如是詮說？由變異性等差別，諸說諸法為一者，皆是顯示任何法，悉具有性之自性。 若於諸法住性中，一切依止無自性，彼亦即是真實性，如是等依于別相。其他任何諸相中，可得性亦不成就。於世俗諦所立中，譬喻亦非成就者。 當說月亮之名時，隨行於同品類中，或於人等其他處，如龍腦香白銀等。 這是完整的直譯，保持了原文的論證結構和語言特點。譯文力求準確表達原意，同時使用自然的現代漢語表達，特別注意了邏輯連線詞的處理。這段內容主要討論了因明學中關於因相、宗法等概念的深入理論。

།ཟླ་བ་ཉིད་སྒྲུབ་གཏན་ཚིགས་ལ། །ཐུན་མོང་མིན་པ་ཉིད་གསུངས་པ། །གྲགས་པ་ལས་ནི་ཐ་དད་པ། །དངོས པོའི་ངོ་བོ་ལ་བརྟེན་པའོ།།མཆུ་སྦྲང་བཅས་པས་བྱས་པ་ཉིད། །ཁྱད་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །མཆུ་སྦྲང་བཅས་པའི་རེག་པ་ལས། །བྱུང་བ་དམིགས་པར་གྱུར་པ་ཡང་། །དེ་ཡི་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ། །གཏན་ཚིགས་ཁྱད་པར་ངེས་པ་དགོས། །གཞན་དུ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་པ། །བཟློག་ པར་དཀའ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར།།འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ནི། །བརྗོད་པ་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་བྱ་ན། །གལ་ཏེ་གོང་དུ་གྲུབ་པའི་དཔེས། །བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ན་ཚུལ་གསུམ་འགྱུར། །ཆོས་ཅན་མིག་གི་ངོ་བོ་ལ། །ཡོད་པ་རེ་ཞིག་དེས་མིག་ཉིད། །མ་གྲུབ་སོགས་པར་ཐལ་འགྱུར་བས། ། དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་མི་རིགས་སོ། །འོན་ཀྱང་གཟུགས་ནི་ཡོད་གྱུར་ཀྱང་། །མིག་གི་རྣམ་ཤེས་མི་འབྱུང་བ། །དེ་ཉིད་ཙམ་གྱིས་ནམ་དུ་ཡང་། །དེ་རྣམས་རྟོགས་བྱེད་མ་ཡིན་གྱི། །རང་གི་རྒྱུ་ཡིས་ངེས་པ་ལས། །སྐྱེ་བ་མྱུ་གུ་སོགས་པའང་ཡོད། །དེ་ནི་དཔེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ། །མཚན་ཉིད་གསུམ པར་ཤིན་ཏུ་གསལ།།བུམ་པ་ལ་སོགས་ཇི་ལྟར་ཡང་། །མེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ། །རང་བཞིན་གཏན་ཚིགས་འབྲས་མེད་པའམ། །ཤིན་ཏུ་མ་གྲུབ་པར་ཡང་མཐོང་། །འདི་ལའང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ། །གསལ་བར་ཡོད་པ་མིན་ན་ནི། །དེ་རྣམས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི། །མི་ མཐུན་ཕྱོགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

對於月亮本身成立之因相，所說不共性，乃是異於共許，依於事物自性者。具有蜂唇所作性，非為見其差別性，從具蜂唇觸所生，雖已觀察而得見。 所謂彼之具有性，因相差別須決定。否則即成錯亂性，難以遮遣而成過。若說果性之名言，為所立法而言之，倘若由前已成喻，為能立者成三相。 有法眼之自性中，暫時存在彼眼性，不成等過應成故，彼非應理而能立。然而雖有色法在，眼識亦不得生起，僅由彼性任何時，彼等皆非能了知。 由自因緣決定故，芽等生起亦存在。彼喻亦復如是然，三相性相極明顯。瓶等任何諸法性，無性自體而成立，自性因相無果報，或見極不成就性。 於此不相應喻例，若無明視訊記憶體在者，彼等自身之體性，即成異品類自性。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構。譯文在保持原意準確的同時，儘量使用自然的現代漢語表達。這段內容主要討論了因明學中關於因相、自性等概念的深入理論分析。

།མེ་བདག་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་། །མེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའང་། །འདོད་པ་གྲུབ་པའམ་མ་གྲུབ་པའི། །དེ་བཞིན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུའང་འགྱུར། །ཕ་ཡི་སྐད་ཐོས་གང་ཡིན་པའང་། །ཁྱིམ་ན་ཕ་ཡོད་པར་གྲུབ་ལ། །ཕ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡིན་ན། །གཏན་ ཚིགས་མཚན་ཉིད་གསུམ་པར་གསལ།།ལ་ལར་ཕ་དང་འབྲེལ་པའི་སྐད། །སྔར་ནི་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ནི། །སྔན་ཆད་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་ན། །གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པར་བཟློག་དཀའ། །གང་དུ་སྔན་ཆད་དམིགས་པའམ། །གང་དུ་དེ་ན་དམིགས་པ་ལ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་དང་ལྡོག་ པ་དག་།དེར་ནི་རྣམས་པ་གསལ་བར་མཐོང་། །ཤེས་པའི་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཡི་དོན། །ཇི་ལྟར་ཡང་ནི་ཕྱི་རོལ་མིན། །གཞན་ཡོད་མ་ཡིན་དངོས་མིན་ཕྱིར། །བརྗོད་པར་འདོད་པ་འདི་ཉིད་ནི། །གོ་བྱེད་ཡིན་པར་དེ་བསྒྲུབ་ན། །མཚན་ཉིད་གསུམ་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ། ། བརྗོད་འདོད་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ། །ཡིན་ན་སྒྲ་ནི་སྦྱོར་མི་བྱེད། །མར་མེ་ཉིད་ནི་སྔོ་སོགས་ལ། །རྟགས་ཉིད་ལས་ནི་ཤེས་བྱེད་མིན། །ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ནི། །བྱུང་བ་ཡིན་ཕྱིར་དེ་སྐད་བརྗོད། །ཤེས་བྱེད་རྟགས་ཀྱི་དངོས་ཡིན་ན། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་སོམས། །གཞན་དུ་མི སོགས་དེ་ལྟ་བུར།།ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་རྩོད་མི་བྱེད། །གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་དུ། །མིག་གིས་བཟུང་བ་ཅིས་མི་བསྒྲུབ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་བྲལ་བས་ན། །དེ་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་དམན། །ཚུལ་གཅིག་པ་གང་སྨྲས་པ་ནི། །ཚུལ་གཉིས་པ་ཉིད་མཚོན་པར་བྱེད། །ཚུལ་གཉིས་པ་ རྣམས་སྨྲས་པ་ཡིས།།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལས་ཚུལ་གསུམ་པའོ།

如同對於火的自性，無論如何證成無性，皆成所欲已成未成，如是亦成相違品。凡是聞父聲音者，證成家中有其父，若與父親相系屬，因相三相極明顯。 某處與父相系聲，先前已得而觀察，若昔未曾經歷者，因相不成難遮除。於何處先曾觀察，或於彼處得觀察，隨行及其返遮二，于彼諸相明顯見。 了知作用聲之義，無論如何非外境，非有他法非實故。此所欲說即是彼，若證彼為能詮者，三相性相極明顯。若無顯現欲詮說，則不應當運用聲。 燈光本身于青等，非由相性而為知，能生知識之功能，因其所生故如是說。若知作相為實性，當思所立法等性，否則人等如是事，何故不作諍論耶？ 若成不應理自性，眼所取境何不立？由離所立法性故，是故單一相不足。所說單一相性者，表徵二相之自性，由說二相之諸法，從所立法成三相。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構和對仗形式。譯文在保持原意準確的同時，儘量使用自然的現代漢語表達。這段內容主要討論了因明學中關於因相、所立法等概念的深入理論分析。

།གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱིས། །འཕངས་ཕྱིར་ཞེ་ན་དེ་མིན་ཏེ། །གཞན་དུའང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ། །མིག་གིས་གཟུང་བྱ་འདི་ཉིད་འདོད། །དེའི་བུ་ཡིན་ཕྱིར་སོགས་གཏན་ཚིགས། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་འགལ་མིན་ ཕྱིར།།ལྡོག་པ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེས་། །ཚུལ་གསུམ་པོ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ནི་བུ་ཡི་བུ་ཡིན་ཡང་། །ལས་དང་ཁ་ཟས་སོགས་རྣམས་ཀྱི། །རྒྱུ་ཡི་དབྱེ་བས་ཐམས་ཅད་དུའང་། །དངོས་པོ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །འདི་ནི་འབྲས་བུའམ་རང་བཞིན་ནམ། །སྣང་བ་མི་དམིགས་ཉིད་ཀྱང་ མིན།།དེ་ལས་ཐ་དད་པ་མིན་ན། །འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གལ་ཏེ་མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ནི། །གཞན་པ་རྣམས་ལའང་མཐོང་བ་སྟེ། །དཔེར་ན་ཀུ་མུ་ད་ལ་སོགས། །ཁ་བྱེ་རྒྱ་མཚོ་འཕེལ་བ་ལ། །ཟླ་བ་འཆར་བ་རྟགས་ཡིན་ཞིང་། །གདུང་བྱེད་ཡོད་པར་མཐོང་བ་ལས། །ཆ་གཞན་དག་ ན་གྲིབ་མ་ནི།།ཡོད་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཡིན། །མུན་པར་མགལ་དུམ་ཚིག་མཐོང་བས། །རིང་ནས་དུ་བ་དཔོགས་པར་བྱེད། །སྨིན་དྲུག་ཤར་བ་ལས་ཀྱང་ན། །སྣར་མ་ཉེ་བ་ཡིན་པར་རྟོག་།འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་ཆོས་དེ་ནི། །དེ་ལྟ་བུར་ནི་རྟོགས་པ་ཡིན། །གང་ལས་བྱུང་བ་དེ་རྣམས་དང་། ། དུས་གཅིག་པ་གཞན་དེ་ཀུན་རྟོགས། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་དབྱེ་བ་འདི། །འབྲས་བུ་ལས་ནི་རྒྱུ་གྲུབ་པའོ། །འབྲེལ་པ་ཉིད་ནི་མི་འཐད་ན། །ཐམས་ཅད་ཀུན་ཀྱང་རྟོགས་བྱེད་འགྱུར། །སྨིན་དྲུག་འཆར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ། །རླུང་གི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པའི། །ཚོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། །སྣར མ་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་ཡི་ཆོས་ནི་ཤེས་པ་ལས། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་ཤེས་པར་འདོད། །རང་དབང་དུ་ནི་དེ་ཤེས་པ། །འདི་གཞན་སུ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །གཟུགས་བརྙན་དུ་བརྗོད་རྟགས་ལས་ནི། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་ཡིན། །གང་ཞིག་ལུས་ཀྱི་ཡུལ་ལྡན་མིན། །གཞན་ ལས་འབྲས་བུའི་རྟགས་སྐྱེ་མིན།།དངོས་མེད་གཟུགས་བརྙན་དང་ལྷན་ཅིག་།གཉིས་ནི་གཅིག་ན་ཡོད་མིན་ན། །དམ་པའི་དོན་དུ་དེ་ཉིད་ནི། །ཇི་ལྟར་དེ་འབྲེལ་ལྡན་ཞེ་ན། །གཞན་དུ་ལུས་དང་གཟུགས་བརྙན་དག་།དངོས་པོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若謂因不應理性而推故，此非然，于聲等他處，亦許此眼所取境。因”是其子故”等，與相違品無違故，返遮生疑惑彼故，三相性相實非有。彼雖為子之子，然由業及飲食等，諸因差別於一切，皆成異體之事物。 此非是果或自性，亦非顯現不可得，若非異於彼等者，則成無有錯亂性。若謂無錯亂自性，于余法中亦可見，譬如睡蓮等開放，海潮漲時月升起，為相而見熾熱時，由見其他分影子，而得明瞭彼存在。 暗中見火把燃燒，遠處推知有煙起，由昴宿升起亦知，畢宿將近而推知。於此因相彼法性，如是即為所了知，從彼所生諸法中，同時知曉彼一切。如是差別之分類，從果證成其因性。若相屬性不應理，則一切法皆能知。 昴宿升起之因性，即彼風之差別性，彼等聚合之自性，是畢宿近因所攝。由知因法之自性，是故許彼為所知，自主了知于彼性，此外更無他所有。由說影像之相故，比量推理得執行。若無身境相應者，不從他生果相生。 無實影像若同時，二者一處皆非有，勝義諦中彼自性，云何與彼相系屬？否則身與影像等，實有自性皆非有。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構。譯文在保持原意準確的同時，儘量使用自然的現代漢語表達。這段內容主要討論了因明學中關於因果關係、比量推理等概念的深入分析。

།དེར་སྣང་བ་ཡི་རྣམ་ཤེས་ནི། ། གང་གིས་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར། །དེ་ཉིད་འདིར་ནི་རྟགས་ཉིད་དེ། །དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་འདོད། །དེ་ལྟའི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ལུས་གང་། །དམིགས་པ་མེད་ལ་འཇུག་པ་ཡིན། །གཞན་དོན་ལ་ནི་དམ་བཅས་སོགས། །ཚོགས་གཞན་དག་ཀྱང་བརྗོད་པ་ནི། །སྒྲུབ་པའི་ཡན ལག་གྱུར་མིན་ཕྱིར།།དམ་བཅས་པ་ནི་མཁོ་བ་མིན། །འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་སུ་། །དོན་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་བྱེད་མིན། །མཚོན་པར་བྱེད་ནུས་མ་ཡིན་ཕྱིར། །བརྒྱུད་པས་ཀྱང་ནི་རིགས་མ་ཡིན། །བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཆོས་དག་གི་།ཡུལ་ལ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །དེ་ ནི་དཔེ་ཡི་ཚིག་བཞིན་དུ།།གལ་ཏེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡན་ལག་ཏུ། །འདོད་ན་ཁས་ལེན་སོགས་ཚིག་གིས། །གཞན་དུ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ནི་ཉེ་བར་སྟོན་བྱེད་ན། །འདིར་ཡང་འདི་ནི་འབྲས་བུ་མེད། །ཕྱོགས་ལ་སྦྱོར་མེད་ཇི་ལྟར་ན། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གཞག་ཅེ་ན། ། ཚུལ་གསུམ་པོ་ནི་མེད་ན་ཡང་། །ཕྱོགས་འདྲེན་པ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན། །ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་པ་སྟེ། །ཕྱོགས་བརྗོད་པ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ནི་རབ་དབྱེ་བས། །དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཡིན། །ཡང་ན་དེ་ཡང་གནས་སྐབས་ཀྱི། །དོན་ལ་བརྟེན་ནས་འགལ བ་མེད།།གཞན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ན། །ཚིག་གི་ཆ་ཡིས་སྨྲ་མི་བྱ། །ཤེས་པར་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་ལ། །བརྟེན་ནས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། །དེ་ནི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་འདྲ་ཕྱིར། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལའང་དེ་མེད་པས། །དམ་བཅས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ། རྒྱུ་ནི་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པས། །ཉེ་བར་སྦྱར་བར་བརྗོད་པར་བྱ། །ཡོད་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །སྔོན་དུ་དངོས་པོ་ཙམ་བརྗོད་ཅིང་། །ཕྱི་ནས་ཁྱབ་པ་བསྟན་པར་བྱ། །རྗོད་འདོད་དོན་ནི་གྲུབ་པས་ན། །འདྲ་བ་ལ་ནི་འབྲས་བུ་མེད། །ཚུལ་གསུམ་པ་ཡི་རྟགས་བསྟན་པའི། །ཤུགས་ཉིད ཀྱིས་ནི་གྲུབ་པས་ན།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་དགོས་མེད་པས། །མཇུག་སྡུད་བཞི་དོན་མེད་པའོ། །འབྲེལ་མེད་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གིས་ནི། །དོན་གཅིག་པར་ནི་རྟོག་བྱེད་པར། །འབྲེལ་བ་དེ་གྲུབ་བྱ་བའི་ཕྱིར། །མཇུག་སྡུད་ལོགས་སུ་བརྗོད་བྱ་མིན། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་གཉིས་པ་། །ཁ་ཅིག་ གཞན་དུ་སྨྲ་བར་བྱེད།།ཁྱད་པར་དུ་ནི་མཐོང་བ་དང་། །སྤྱིར་མཐོང་བ་ཡི་དབྱེ་བས་སོ། །འབྲེལ་པ་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་ནི། །གང་དག་ཡིན་ཉིད་ཁྱད་པར་ཏེ། །བ་ལང་ལྕི་བས་དེ་ཡི་ཕྱོགས། །ཁྱད་པར་ལ་སོགས་བློར་བྱས་པའོ།

彼處顯現之識別，何者成為無實體？此即是為能立因，許彼即是其果性。如是增上緣身體，于無所緣而趣入。為他義故立宗等，其他聚合所說者，非成能立支分故，立宗實非所需要。 因無相屬故直接，不能了知具實義，因不能作表詮故，間接推理亦非理。所立能立諸法性，境上非為主要故，彼如同于喻詞般，若許為能立支分，則由許諾等言詞，於他處中無錯亂。 若為顯示境近者，於此亦無有果報。無繫於宗云何能，安立為同品耶？雖無三相之性質，然為引宗之因由。宗等是為所觀察，宗之詮說實非有。由論典之分類故，如是假立名言也。或者彼亦依時分，義理而無有相違。 複次于能立時中，不應言說詞支分。依于所欲知差別，即是宗法之自性。彼與同品相似故，相違品中彼亦無。非是立宗之詮說，亦非因由之詮說，應當說為近結合。非為成就為有性，先說事物之自性，后當顯示遍充義。欲說義理已成就，于相似中無果報。 由說具足三相因，以其勢力而成就，顛倒無有必要故，結論四義皆無用。以無相屬言詞故，能知一義之思維，為成就彼相屬故，結論不應別詮說。 有謂比量有二種，由見差別及普遍，差別分類而安立。現量所見相屬性，即是彼等之差別，如牛糞等彼方分，差別等事所思維。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構和對仗形式。這段內容主要討論了因明學中關於能立、所立、三相及比量等概念的深入分析。

།ཕྱོགས་དེ་ན་ཡོད་དེ་ཉིད་ནི། །སྔོན་ནས་དུས་ གཞན་ཚེ་ན་ཡང་།།དེ་སྔོན་ཡང་དང་ཡང་ཤེས་པས། །མེ་གང་ཡིན་པ་དེར་ཤེས་འགྱུར། །ཡོད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟབ་ལ། །ཡོད་པར་རྟོགས་ཕྱིར་ཚད་མ་སྟེ། །དེ་ཡང་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་ཞེས། །རི་བོ་འབིགས་བྱེད་ལ་གནས་སྨྲ། །མེ་དང་དུ་བ་གཞན་ཉིད་དེ། །སྤྱི་ཉིད་ཀྱི་ནི་གློ་བུར་འདོད། ། སྤྱིར་མཐོང་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་ནི། །འདིའོ་ཞེས་སོགས་སྨྲ་བ་ནི། །དེ་འདིར་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པས། །ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྔར་བསྟན་ཉིད། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་རྒྱུན་ལག་གཅིག་ཉིད་དུ། །བཏགས་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ། དེ་ནི་གང་ན་འང་ཡོད་མིན་ཏེ། །དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་མིན་ཕྱིར། །ཡུལ་མེད་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར། །ཁྱེད་ཅག་རྗེས་སུ་སེམས་པ་ཡིན། །རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་དོན་ཉིད་འདི། །ཡུལ་མེད་པར་ནི་གསལ་བར་འགྱུར། །གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཞིག་ན་ཡང་། །དེ་དག་རིགས་ཉིད་དུ་གནས ན།།གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ། །མིན་ན་དེ་ཡང་རྟག་ཉིད་འབྱུང་། །འབྲེལ་པ་མངོན་སུམ་མཐོང་བར་འགྱུར། །གང་ཡིན་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཞེས། །ངེས་པ་འདི་ཡང་ཁྱེད་ཅག་ནི། །རྒྱུ་གང་གིས་ནི་སྨྲ་བར་བྱེད། །ལན་ཅིག་རྗེས་དཔག་གིས་མཐོང་བ། །དེ་ཉིད་ལ་ནི་རྗེས་ དཔོག་པ།།གང་ཕྱིར་སྔ་མ་ཤེས་ལས་ཁྱོད། །མེད་པས་ཚད་མར་མི་འདོད་དོ། །རྟོགས་པའི་དོན་ལ་རྟོགས་བྱེད་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་འདི་ནི་དྲན་པ་བཞིན། །ཚད་མ་ཡིན་ན་སྔ་མས་ཀྱང་། །དེ་དང་མཚུངས་པར་ཅིས་མ་མཐོང་། །བར་དུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པས་ནི། །བཟློག་ཕྱིར་དེ་ནི་ལྷག་ བ་ཡིན།།ཞེ་ན་དེ་དག་འདིར་ཡང་ནི། །ཅི་ཞིག་གིས་ནི་མཚུངས་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཅི་འདི་ཡོད་དམ་མེད། །ཅེས་བྱས་ཐེ་ཚོམ་བཟློག་བྱས་པས། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཞེས། །སྤྱི་ནི་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ཡིན། །ཁ་ཅིག་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི། །ཚད་མ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ། །བརྗོད་འདོད་ ཚིག་གིས་རིག་བྱེད་པར།།འདོད་པའི་ལོག་པར་ལྟ་བའོ།

彼方所存在之性，從前及至他時中，由先前再三了知，于彼火處當了知。于有生深切疑惑，因能了知為有故，即是量也；彼複次，住于破山者說，名為見其差別性。 火與煙者為異體，普遍性則許暫時。于普遍見一性中，說此等言說之時，因彼此處剎那滅，為顯示其周遍故，由彼性故前已說，不成比量之推理。若許相續支分一，假立為有之性者，彼於何處亦非有，以非事物之實故。 無境非量此道理，汝等隨後所思維。觀察義理之自性，無境之中當顯明。雖是明顯之體性，若彼等住種性中，設若非是剎那滅，則彼亦成常住性。相屬現量所見者，即是彼等差別性，此等決定汝等人，以何因由而宣說？ 一次比量所見者，即于彼性而推度，因由前知故汝等，無故不許為量性。于所了義能了故，設若此如憶念般，是為量者前者亦，何故不見同等性？ 由中間生疑惑故，因能遮遣故殊勝，若謂如是此中亦，以何因由不相等？是故此有或此無，如是疑惑遮除已，即是無有疑惑性，如是普遍所見也。有謂比量非是量，此說乃是欲詮說，言詞能知之邪見。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構。這段內容主要討論了因明學中關於量、比量、現量等認識論概念，以及對剎那性、普遍性等哲學問題的分析。

།རང་དོན་རྗེས་དཔག་མི་རིགས་ཏེ། །ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་སྔོན་འགྲོའི་ཕྱིར། །འདོད་པ་ལ་གནོད་སྐྱེད་བྱེད་པ། །ལོག་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་སྨྲ་གྲག་།རྗེས་སུ་དཔག་པའང་དངོས་པོར་མེད། །རྗེས་སུ་དཔོག་པའི་ རྒྱུ་ཡང་མེད།།ཚུལ་གཉིས་པ་ཡི་རྟགས་བཞིན་དུ། །ཚུལ་གསུམ་མེད་པས་རྗེས་དཔག་མེད། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བའི། །འགལ་བ་རྣམས་ནི་བསྒྲུབ་པ་ན། །འོན་ཀྱང་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བས། །ཐམས་ཅད་ལ་ནི་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཡུལ་དང་དུས་དང་གནས་སྐབས་ ཀྱི།།དབྱེ་བས་ནུས་པ་ཐ་དད་པའི། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་གིས། །འགྲུབ་པ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ། །དངོས་པོ་རྣམས་ནི་དེ་དང་ནི། །དོན་བྱེད་པར་ནི་ནུས་པ་ལ། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྗེས་འབྲེལ་པས། །དེ་ཡི་ནུས་པའི་བར་དུ་གཅོད། །རྗེས་དཔག་ལ་ནི་མཁས་རྣམས་ ཀྱིས་།།འབད་པས་རྗེས་དང་གདོན་ལ་ཡང་། །ཤིན་ཏུ་འབད་པ་གཞན་དག་གིས། །གཞན་དུ་ཡང་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་སྨྲ་བ་པོ། །ལ་ལྟོས་པས་ནི་ཚད་མ་མིན། །རྗེས་སུ་བརྗོད་ཕྱིར་དེས་ན་འདི། །རང་ཉིད་ཀྱིས་དོན་རྟོགས་མ་ཡིན། །ཐོས་པ་པོ་ལ་ལྟོས་ པའི་ཕྱིར།།དེ་ན་རང་དོན་ཉིད་དུ་འཐད། །ཐོས་དང་མཐོང་འདི་རིགས་པ་ལ། །གང་གཙོ་འདི་ཡི་ཁྱད་པར་ཅི། །གཞན་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད། །ཚིག་དེ་ཐོས་པ་མ་ལྟོས་མིན། །ཉན་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི། །རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར་ཤེས་བྱེད་ཕྱིར། །དབང་པོ་ཇི་ལྟ་ བ་བཞིན་ནོ།།དངོས་སུ་དཔག་བྱ་གསལ་བྱེད་མིན། །དེ་ཕྱིར་འདི་མེད་མི་འབྱུང་བའོ། །འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན། །འོན་ཏེ་གཞན་དོན་ཉིད་གཞན་ལས། །ལོག་པ་ལ་བརྟེན་ཕྱིར་ཞེ་ན། །རང་དོན་ལ་ཡང་དེ་ཡོད་ཕྱིར། །གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཚུལ་གསུམ་པར་ བརྟགས་སྔོན་འགྲོ་ཉིད།།ངེས་པར་མི་སླུའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །མཚན་ཉིད་དེ་ལྡན་ཚད་མ་ཉིད། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་ཅི་ཕྱིར་བདག་།ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི། །འདོད་པ་ལ་གནོད་སྐྱེད་བྱེད་པ། །ལོག་པའི་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པའི། །ཤེས་པར་སྨྲས་ཀྱང་དངོས་པོ་མིན། །མི་སླུ་བར་ནི་ ངེས་པ་ཡི་།།དངོས་པོ་ལ་ཡོད་ཤེས་པ་དེ། །སྨྲ་བ་པོ་འདོད་གཞན་མིན་པ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཚད་མར་འདོད། །དེ་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་འགལ་བ་ཉིད། །དཔེ་ལའང་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་མེད་པའི། །རྣམ་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །གཏན་ཚིགས་གཉིས་པ་མ་གྲུབ་པའོ།

自比量不應理，因三相因前行故，能損害所許者，如同顛倒知識聞。比量亦無實體性，比度之因亦不存，如同二相之因相，以無三相故無比量。 與比量相違諸法，當其成立之時中，然由不謬相違故，於一切中皆生起。由境時與處位等，差別力用各異之，諸事物之比量中，極難獲得其成立。 諸事物與彼性及，能作義利功能中，差別性之隨系故，遮障彼之功能性。于比量中諸智者，勤勉隨行推度時，其他極為勤勉者，復於他處作成立。 為他比量諸說者，待彼故非是正量，因隨說故是故此，非由自身能了義。因待聞者之故故，是故應理為自義，聞與見此道理中，何為主要有何別？ 為他比量之自性，非不待聞彼言詞，聞者相續識體之，因性故為能知故，如同根境之性質，非顯現直接所量。是故此中無不生，如同具相屬知識，設若為他性異於，依止相違故若爾，于自義中亦有彼，應成為他之義故。 三相觀察前行性，決定無謬相為性，具足彼相即量性，是故彼為何故我。依止前行宗義故，能作損害所許者，雖說同於顛倒知，之識然非實體性。 于決定無謬性之，事物中有彼知識，說者所許非他故，是故許彼即為量。是故因相相違性，于喻亦無所立法，由彼等相狀故者，第二因相不成立。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構和對仗形式。這段內容主要討論了因明學中關於比量、三相等概念的論證。

།གང་དེ་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་དང་། །དེ་ ལས་བྱུང་བའི་འབྲེལ་པར་ངེས།།དེ་བཞིན་སྒྲུབ་བ་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །ཡིན་པར་རིགས་པ་གསུངས་པ་བསྟན། །འདི་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་དཔག་ལ། །འགལ་བ་ལ་སོགས་ཡོད་མ་ཡིན། །རང་བཞིན་གཏན་ཚིགས་དག་མེད་པར། །དེ་ནི་གང་ནའང་སྲིད་མ་ཡིན། །ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཆོས་ དག་ཀྱང་།།དངོས་པོ་གཅིག་པ་མི་རིགས་ཏེ། །དེ་ནི་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ། །ཅན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ནི་གོམས་རྣམས་ཀྱི། །རྟགས་ནི་ཡང་དག་རྣམས་ངེས་པའི། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་འཇུག་གི། །གཞན་ནི་རྗེས་དཔག་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཡུལ་དང་དུས་དང་གནས་ སྐབས་ཀྱིས།།དབྱེ་བ་པ་ཐ་དད་པ་ལ། །དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རྗེས་དཔག་གིས། །དེ་སྒྲུབ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའ་མིན། །རྗེས་དཔག་ལ་ནི་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །འབད་པས་རྗེས་སུ་དཔག་དོན་ལ། །ཤིན་ཏུ་འབད་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་། །གཞན་དུ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་མ་ཡིན། །རང་བཞིན་ དག་ནི་འབྲས་བུ་དག་།རང་བཞིན་དང་ནི་རྒྱུ་མིན་ལས། །རང་བཞིན་དང་ནི་འབྲས་ཡོད་མིན། །ཐ་དད་པ་དང་རྒྱུ་མིན་འགྱུར། །དེ་དག་མེད་པའི་རྗེས་དཔག་མེད། །ཚུལ་གསུམ་པ་ཡི་རྟགས་ཀྱི་ཚིག་།ནུས་པའི་མཚོན་བྱེད་ཉིད་ཡིན་པས། །གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་གང་ཡིན་ཉིད། ། ཉན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་གསུངས། །རྗེས་དཔག་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །བརྡར་བཏགས་ཅན་ཉིད་པ་ལ་པའོ། །ནུས་པ་མཚོན་བྱེད་ཉིད་ཡིན་པ་། །དེས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་འགྱུར་མིན། །རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཞེས། །ཁྱེད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་འབྲས་མེད་དེ། །ཚིག་གང་གིས་ཀྱང་བརྗོད་འདོད པ།།སྟོན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་རྟགས་འདོད་ཀྱི། །གཞན་ནི་བརྟག་བརྟགས་ནུས་མིན་ཞེ་ན། །འཇིག་རྟེན་འབྲས་སྩོགས་གཏན་ཚིགས་ལ། །སྩོགས་པས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ། །གཞན་གྱིས་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་ནི། །རིགས་པ་གསུང་པས་ཀྱང་སྤྱོད་མིན། །འཇིག་རྟེན་པ་ དེ་ཁས་བླངས་པ།།ཁྱེད་ལ་འདོར་བར་འགྱུར་རམ་ཅི། །ཚད་མ་མིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་རྟོགས་པར་བྱེད། །ཚད་མ་མིན་ལའང་འདིར་བྱས་པ། །ཅི་འདྲ་བ་ལས་ཡིད་ཆེས་འགྱུར། །རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། །སྨྲ་བ་པོ་ཡི་ཚིག་ཉིད་ནི། །སྟོན་བྱེད་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ པ།།དེས་ནི་དེ་བཞིན་འགྱུར་ཞེ་ན། །མི་ཤེས་དོན་སྟོན་མ་ཡིན་ཕྱིར། །དེ་ནི་ཚད་མ་མི་འདོད་པ། །དེ་མིན་ནུས་པ་མཚོན་བྱེད་པས། །ཁྱེད་ཀྱི་དང་ནི་མཚུངས་མ་ཡིན། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྟག་པ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའོ།

凡彼即是彼之體性，及從彼生之相屬而決定，如是所立能立者，應理教言而宣說。如是成立比量中，相違等過皆非有，若無自性因相者，彼於何處亦不成。 互相違背之諸法，於一事物不應理，彼非成為具有其，不謬相違之性故。于相而習熟諸者，決定諸正確因相，趣入于其比量中，其餘則說是比量。 由境時與處位等，差別性各各異中，諸事物之比量者，彼證極難得非是。于比量中諸智者，勤勉推度所量義，縱由他人極勤勉，亦不能於他處立。 自性諸果自性及，非因之中自性與，果性皆不得存在，成為相異與非因。無彼等故無比量，三相因相之言詞，乃是功能之表徵，為他比量之自性。 待聞者故而宣說，依止比量自性故，假立名言之性質，功能表征之自性，是故不成太過失。比量非是量性者，汝所言說無果實，任何言詞皆不能，顯示所欲表達義。 若謂世間許因相，其餘觀察不能者，世間果等諸因相，等類不能了知者，由他顯示彼性質，應理教者亦不行。世間彼許所承許，于汝豈成棄捨耶？彼即非是正量性，他者能知何所為？于非量中此所作，由何能生起信解？ 比量非是正量者，說者言詞自性即，非是能顯之體性，由彼如是若轉成，不知義故非能顯，彼非許為正量性，非爾功能表征故，與汝所說不相等。 攝真實論品類中比量觀察品第二十二。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構和對仗形式。這段內容主要討論了因明學中關於比量、因相等概念的論證，並在最後標明了這是《攝真實論》的第二十二品。

། །། སྒྲ་ལས་བྱུང་དང་ཉེར་འཇལ་སོགས། །ཚད་མ་གཞན་ཡོད་མ་ཡིན་ནམ་། །ཚད་མ་གཉིས་པོ་ཁོ་ན་ཡི། །མཚན་ཉིད་ཅི་ཕྱིར་སྟོན་པར་བྱེད། །སྨྲས་པ་གཉིས་པོ་ལས་གཞན་པའི། །ཚད་མ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་མི་ལྡན་པའམ། །ལྡན་ནའང་འདི་ཡི་ཁོང་གཏོགས ཕྱིར།།གཞན་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །ཤེས་པས་དོན་རྟོགས་སྒྲ་ལས་བྱུང་། །དེ་ཡང་བྱེད་པས་མ་བྱས་པའམ། །ཡང་ན་ཡིད་ཆེས་ཚིག་ཡིན་ཟེར། །འདི་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡི། །ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཕྱིར་མངོན་སུམ་མིན། །རྗེས་དཔག་ཏུ་ཡང་མི་འཐད་དེ། །དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་བྲལ་ཕྱིར་ རོ།།ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལྡན་ཆོས་ཅན། །དེ་ནི་རྟགས་ཅན་དུ་རབ་ངེས། །ཇི་སྲིད་དེ་ཡུལ་མ་གྱུར་པ། །དེ་སྲིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མིན། །འདི་ལ་ཆོས་ཅན་དུ་རྟོག་གང་། །དེ་ཉིད་དཔག་བྱ་ཡིན་ན་ནི། །དེ་ཉིད་ངེས་པར་མ་གྱུར་པས་། །དེ་ཡི་ཆོས་ནི་ངེས་མི་འགྱུར། ། གལ་ཏེ་སྔ་རོལ་ཕྱོགས་ཆོས་ཉིད། །དེས་ན་དེ་ཡི་འོག་རོལ་ཏུ། །ཕྱོགས་ཆོས་སོགས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་གང་། །གང་གིས་རྗེས་དཔག་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གཞལ་བྱའི་དོན་ལ་ངེས་རྟོགས་པའོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྒྲ་ལ་མེད། །ཡོད་པ་ཡིས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རྗེས་སུ་འཇུག་པ་རྟོགས་པར་བྱ་། ། གང་ན་དུ་བ་ཡོད་དེ་ན། །མེ་མེད་རྗེས་འགྲོ་མེད་པར་གསལ། །དེ་བཞིན་གང་ན་སྒྲ་ཡོད་པ། །དེ་ན་ཡོད་པར་ངེས་མིན་ཏེ། །དེ་ལྟར་ས་ཕྱོགས་དེ་ན་མེད། །དེ་ཡི་དུས་ནའང་མེད་ཤེས་བྱ། །རྟག་ཅིང་ཁྱབ་ཕྱིར་ཡོད་ཅེ་ན། །སྒྲ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེར་མཚུངས་པ། །དེས་ན་ཀུན་དུ་མཐོང་བའི ཕྱིར།།ལྡོག་པའང་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །སྒྲ་རྣམས་ཀུན་གྱི་མ་ལུས་པའི། །དོན་རྣམས་བརྟགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ལ། །དེ་འདྲའི་ཡུལ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཚུལ་གསུམ་པོ་ཉིད་དང་བྲལ་བས། །རྗེས་དཔག་མ་ཡིན་མངོན་སུམ་བཞིན། །མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ སྩོགས་ཚིག་གིས།།མི་གཡོའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ལས། །དེ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པའང་། །འདི་ནི་བཟློག་པར་ནུས་པ་མིན། །དེ་ལ་བྱེད་པོས་མ་བྱས་པའོ། །ཚིག་དང་དོན་དག་ཀྱང་མེད་པ། །དེ་ཕྱིར་མི་སྲིད་པར་བསྟན་པ། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་།ནུས་དང་ནུས་མིན་ངོ་བོ་ཡིས། ། ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་རྗེས་འཇུག་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་རྣམ་ཤེས་དེ་འབྱུང་བའམ། །ནམ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་། །དེ་ལྟར་བརྫུན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ། །ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་སོགས་ཉེས་པ། །དེ་བཞིན་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ། །ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེ་སོགས་ཤེས་བྱ། །དེ་ཡི་རྟེན་ཉིད་མེད་པ་ལ། །དེ་དག་ཀྱང ནི་སྲིད་པ་མིན།།དེ་ཕྱིར་དོན་མེད་ཉིད་འགྱུར་བའམ། །སྒྲ་ནི་སྐྱེས་བུ་རྟེན་འཐོབ་པ། །དོན་རྟོགས་ཤེའམ་མིན་ན་སྟེ། །འདི་ནི་བསྟན་པའི་ལས་ཡིན་ནོ།

聲生及近量等，豈非有他量耶？何故唯說二量，之相為何而說？ 答曰：除此二量外，餘量實不應理，或不具量相故，或具相攝此中。其他聲生所生，知解義謂聲生，彼或非作者作，或謂信許語言。 此于隱蔽境界，為境故非現量，亦不應是比量，以離彼相故也。具法差別有法，彼定成具因相，乃至彼境未成，爾時非是比量。 於此所思有法，若即是所量者，以彼未決定故，彼之諸法不定。若謂前位即是，宗法性故爾後，宗法等所知何，由何成比量性？ 于所量義定解，隨行於聲中無，由有性故一切，隨行皆應了知。何處有煙之處，無火隨行明顯，如是何處有聲，彼處非定有性。 如是彼處無有，彼時亦無應知。若謂常遍故有，諸聲皆同於彼，是故普見故也，返體亦不得成。一切諸聲無餘，諸義應成觀察，是故聲所生中，以無如是境故。 離三相性故者，非比量如現量。火祭等等言詞，生不動之智故，彼即是量性者，此不能違害也。于彼非作者作，言詞義亦皆無，是故已說非有，聲生一相即是。 由能不能體性，於一切中隨行，常時彼識生起，或永時不生起。如是虛妄之因，嗔癡等諸過失，如是真實之因，智悲等應了知。 彼之所依無故，彼等亦不得有，是故成無義性，或聲依止士夫，解義與否皆是，此乃教示作業。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構。這段內容主要討論了量論中關於聲生量、比量等認識論概念，以及對各種認識方式的批判性分析。

།དངོས་སུ་དོན་མཐོང་བར་འདོད་པ། །སྐྱེས་བུའི་རང་འདོད་ཀྱིས་ཡིན་གྱི། །ཡང་དག་དོན་གསལ་ནུས་པ་ནི། །རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ཅེ་ ན།།རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་དེ་ཅན། །བརྡར་ཤེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཡང་། །དེ་ལས་དོན་རྟོགས་འགྱུར་བ་ཡིན། །རང་བཞིན་གྱིས་གསལ་མར་མེ་ནི། །བརྡ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྡ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ན། །དོན་ཀྱང་གཞན་འགྱུར་སྒྲ་ལས་མིན། །བརྡ་ཡོད་གྱུར་ཀྱང་སྒྲོན་མས་ནི། ། དྲི་རོ་ལ་སོགས་གསལ་བྱེད་མིན། །རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ནི། །དེ་ཡི་ནུས་པས་ནུས་མིན་པ། །དེ་ལས་མི་གཡོ་གང་མ་འགྱུར་། །དེ་ཡང་བརྡ་ཅན་ལ་རིགས་ཏེ། །སྐྱེས་བུའི་ཚིག་དང་དབྱེར་མེད་དོ། །རིགས་པ་ཤེས་པས་དེ་དག་གི། །དབྱེ་བ་གང་ཡང་རྟོགས་མི་འགྱུར། །རིག་བྱེད་འདོན པ་རིགས་པའོ།།ལམ་ལས་མི་གཡོ་འདི་མི་རྟོགས། །ཡིད་ཆེས་པ་ཉིད་མི་འདོད་པས། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་གཉིས་པ་ཡང་། ། མི་བཟོད་འདོད་ན་དེ་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱའི་རྣམ་པར་ངེས་པ་མེད། །གང་གི་ཚིག་ལས་མི་སླུ་བར། །ལན་གྲངས་དུ་མར་མཐོང་བ་ཡི། །ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དེ་ཡི་ ཚིག་།ལྐོག་རྟོགས་ཕྱིར་ནི་གཟུང་ཞེ་ན། །སྔ་རོལ་དག་ཏུ་མི་སླུ་བའང་། །དུས་ཉིད་ཚེ་ན་ཡིད་ཆེས་མིན། །དུས་གཅིག་ཉིད་ནི་མི་སླུ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ངེས་པ་མིན། །ཚིག་དང་ཕྱི་མའི་དངོས་དག་ལས། །འབྲེལ་པ་ཡང་ནི་ཅི་ཡོད་ན། །གང་གིས་དེ་རྟོགས་གྱུར་པ་ལས། །འདི་ནི ཚད་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར།།དབང་པོ་ཐ་དད་སོགས་འཛིན་པས། །འཁྲུལ་ཕྱིར་བདག་ཉིད་གཅིག་མིན་ཞིང་། །དེ་ལས་འབྱུང་མིན་མ་འཁྲུལ་བ། །གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མ་ལུས་པ་ཡི་ཚིག་དག་ལས། །རྗེས་སུ་བསམ་པ་རྗེས་དཔག་སྟེ། །མངོན་སུམ་མི་དམིགས་པ་དག་ལས། ། དེའི་རྒྱུ་དེ་ཡང་ངེས་པ་ཡིན། །འཁྲུལ་པའམ་བསམ་པ་གཞན་པ་ལ། །ཚིག་གཞན་པར་ནི་མཐོང་བ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བར། །དེ་ནི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་དང་མ་འཁྲུལ་སྦྱོར་བ་རྣམས། །མཚན་ཉིད་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གསལ། །མཁས་དང་སྐབས་ལ་སོགས་པ་ཡི། ། དེས་བྱས་ཚིག་གིས་ནུས་པའོ། །མཚན་ཉིད་ཁྱད་པར་ཅན་གྱུར་པའི། །རྒྱུ་ལས་དེ་ཡི་བྱེ་བྲག་སྟེ། །གང་ཞིག་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི། །ངེས་པ་འདི་ཡིན་རྟགས་ཀྱི་མིན། །ཡོད་གཉིས་ལྡན་པའི་དུ་བའི་དངོས། །དུས་གཅིག་ཚེ་ན་གཞན་གྱུར་པས། །ངེས་པའི་དུས་སུའང་དུ་བ་ནི། ། མེ་ཡི་རྟགས་སུ་མི་འགྱུར་རོ།

直接欲見義境者，是由士夫自欲故，然而明顯真實義，若謂自性本有者。 雖彼異自性具者，非是了知名言者，由彼亦能解其義。自性明照如燈火，不待名言而顯現。若名言轉為他時，義亦轉異非聲生。縱有名言燈亦非，能明香味等諸境。 所應了別諸境界，由彼功能所不能，于彼不動何非轉，彼亦應理具名言，與士夫語無差別。由知正理彼等之，差別亦不能了知。誦持明論為正理，不動此道不能知。 以不許信可性故，聲生第二亦復然，若許不忍即是彼，如是決定相非有。由誰語言不欺誑，多次觀見所生起，信可彼之言說者，為知隱義故取者。 前際不欺誑性者，彼時亦非信可性，一時之中不欺誑，一切時中非決定。言詞與後事物中，若有何等關聯性，由何能知彼性故，此成量性而顯現。 根境差別等取故，迷亂故非一體性，非從彼生無迷亂，其他亦復不存在。從一切語言之中，思擇推理為比量，從現量與不得見，彼因彼亦得決定。 于迷亂或異思維，見有異說不同故，是故如其所思維，彼非如是而趣入。迷亂無迷諸觀察，相應差別相明顯，智者時處等諸事，彼所作語具功能。 具有差別相性之，因中彼之差別性，若非能知之決定，此即是彼非因相。具二有性煙實體，一時之中成他性，決定時中煙亦非，能成火之因相也。 這是完整的直譯，保持了原文的論證結構和邏輯關係。這段內容主要討論了認識論中關於語言、認知和推理等哲學問題。

།བསམ་པ་དེ་རྣམས་གཅིག་པུ་ནི། །རྗེས་དཔོག་ཡིན་པར་འགལ་བ་མེད། །ངེས་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །སྲོག་ཆགས་བཅས་སོགས་བསྒྲུབ་པ་ཡི། །བསམ་བ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ། །ཚུལ་གསུམ་པོ་ཉིད་རྣམས་གསལ ཉིད།།མེ་ནི་ཆོས་ཅན་བསྒྲུབ་བྱ་ནི། །འབྲས་བུ་ཚིག་གང་ལས་རྟོགས་ཏེ། །མེ་འདི་ཤིང་གི་བསམ་པ་དང་། །ལྡན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་བྱས་ཏེ། །ཤིང་གི་སྒྲ་ལས་རབ་སྦྱོར་ཕྱིར། །དཔེར་ན་སྔོན་དུས་བདག་བཞིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་ཕྱི་ལས་ཕ་རོལ་པོ། །ཚུལ་གསུམ་སོགས་གསལ་སྒྲ་ རྣམས་ལ།།དེ་ལ་ཁོ་བོ་འང་ཚད་མ་ཉིད། །ཡིན་པ་ཉིད་དུའང་འདོད་མ་ཡིན། །གང་དུ་དེ་རྣམས་མངོན་འདོད་དེ། །ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གསལ། །གང་ཕྱིར་བསམ་པ་བསྒྲུབ་པ་ལས། །མཚན་ཉིད་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བསྟན། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་སྒྲ་ཉིད་ནི། །ཚུལ་གསུམ་པོ་ཉིད་ དང་ལྡན་པས།།དེ་འདྲའི་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །དུ་བ་སོགས་བཞིན་རྗེས་དཔག་ཡིན། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པར་དཔྱད་པའོ། ། གང་གིས་བ་མེན་ཅི་འདྲ་ཞེས། །གྲོང་པ་དག་གིས་དྲིས་པ་ན། །བ་ལང་ཅི་འདྲ་དེ་འདྲ་ཞེས། །འབྲོག་པས་སྨྲས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཉེ་བར་འཇལ་བར་གྲགས་ ལྡན་པ།།དེ་ལ་སླར་ཡང་རི་ཁྲོད་པས། །བྱས་པའི་ལུང་ལས་དེ་ཉིད་ཀྱིས། །ནང་དུ་འདུས་པར་གཞན་སྨྲས་པ། །བ་ལང་མཐོང་ནས་འབྲོག་གནས་པའི། །བ་མེན་གང་ཚེ་མཐོང་བ་ན། །མགྲིན་པ་ཟླུམ་པའི་རྣམ་པ་ལ། །ཡན་ལག་པ་ལ་ཆར་འདྲ་བར་སྣང་། །དེ་ཚེ་བ་མིན་དུ་ཤེས་ པ།།གཟུགས་ཙམ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི། །མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་གང་ཡང་གཞན། །བྱེ་བྲག་གིས་ནི་རྟོགས་བྱ་སྟེ། །བ་ལང་དང་འདྲའི་གཟུགས་ཅན་འདི། །དེ་ཕྱིར་འདི་འདྲ་འདི་ཕྱུགས་ཞེས། །དབང་པོའི་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ལས་། །སྐྱེས་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འདོད། །དེར་ནི་གལ་ཏེ་བ་ལང་ ཉིད།།དྲན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་དེ། །བ་མེན་ཉེ་བ་ན་གནས་ཕྱིར། །དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །སྤྱི་བཞིན་དུ་ནི་འདྲ་བ་ཉིད། །རེ་རེ་ལ་ཡང་ཚང་བ་ཡིན་། །མ་མཐོང་ན་ཡང་འདྲ་བ་ཡིན་། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་དམིགས་པ་སྟེ། །འདྲ་བར་འང་དངོས་པོ་ཡིན་པ་ལ། །གནོད་པར་ནུས་ པ་མ་ཡིན་ནོ།

彼等思維唯一性，作為比量無相違，以其確實存在故。有情等事之成立，于所應知之思維，三相即是明顯故。 火為有法所立者，從果及語而了知，此火具有樹思維，應當了知是如是，以從樹聲正合故，譬如往昔自性然。是故后時諸他方，三相等明諸聲中。 于彼我亦非許為，即是量性之自體，於何處中許彼等，三相性即為明顯。以由思維之成立，顯示差別之性相。若是如此聲性者，具足三相之性故，由於彼境存在故，如煙等性是比量。 聲生觀察品。 若有村人問及說，野牛為何種狀貌，牧人即答如牛相，其狀即是如是然。具有稱量之名聲，于彼復由山居者，依教說彼即由此，攝入內部他所說。 見牛已住牧地者，何時見彼野牛時，圓頸之相貌顯現，肢體如雨般顯現。爾時了知為野牛，僅從形貌而通達，即是現量任何他，由差別相應了知。 此具牛相之形體，是故此類是畜生，由有根境作用故，許為現量之自性。于彼若生牛性之，憶念覺知彼生起，因野牛近住之故，成為根境之對境。 如同共相相似性，於一一中悉具足，縱未見亦相似然，是故彼為所緣境，于相似事物性中，不能損害其自性。 這是完整的直譯，保持了原文的論證結構和邏輯關係。這段內容主要討論了認識論中關於比量、現量以及對事物認知的過程等哲學問題。

།དེ་ནི་རིགས་པ་གཞན་ན་ཡང་། །ཡན་ལག་མང་པོས་འདྲ་བས་འབྲེལ། །གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ཚེ་ན་ཡང་། །དེས་ན་དེ་ཡི་ཕྱུགས་ཉིད་དུ། །མཚུངས་པའི་རྣམ་ཤེས་གང་སྐྱེས་པ། །དེ་ཡི་དཔེ་ནི་བ་ལང་གཟུགས། །དེ་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་ཅན་ཉིད་དུ། །འདྲ་བས་གང་ཞིག་ དྲན་པ་དེ།།འདྲ་བ་ཉིད་ལ་དེ་བརྟེན་ནས། །ཉེ་བར་འཇལ་བས་གཞལ་བྱར་འགྱུར། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་རྟོགས་པ་དང་། །འདྲ་བའི་བ་ལང་དྲན་པ་ན། །ཉེ་བར་འཇལ་བའི་ཚད་མ་ལས། །ཁྱད་པར་ཅན་གཞན་གྲུབ་པ་སྟེ། །ཇི་ལྟར་ས་ཕྱོགས་མངོན་སུམ་གྱུར། །མེ་ཉིད་ཀྱང་ནི་དྲན་ བཞིན་པའི།།ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས། །རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མ་ཡིན་མིན། །རྣམ་ཤེས་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད། །ཡིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དོན་དང་དབང་པོར་མངོན་འབྲེལ་པའི། །བྱ་བ་དེ་ཚེ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་གསུམ་པོ་ཉིད་མི་འཐད་པས། །རྗེས་དཔག་ཉིད་ནི་དེ་ ལ་མེད།།འདིར་ནི་ཕྱོགས་ཆོས་ལ་སོགས་པ། །མེད་པར་ཇི་ལྟར་བརྟག་པར་བྱ། །གཞལ་བྱ་ཡི་ནི་འདྲ་བ་ཉིད། །ཆོས་ཀྱི་སྔ་རོལ་གཟུང་བ་མིན། །བ་མེན་གཟུང་བར་གྱུར་པ་ནི། །བ་ལང་རྗེས་དཔོག་མ་ཡིན་ཏེ། །དམ་བཅའི་དོན་དང་ཡུལ་གཅིག་ཕྱིར། །བ་ལང་ལ་ཡོད་རྟགས་ཉིད་ མིན།།འབྲེལ་པ་མེད་ཕྱིར་བ་མེན་ཡང་། །བ་ལང་ལ་རྟགས་རིགས་པ་མིན། །ཤེས་པ་དེ་ནི་མ་རྟོགས་པའི། །དོན་གསལ་བྱེད་ཕྱིར་ཚད་མ་སྟེ། །བ་མེན་མཐོང་བའི་སྔ་རོལ་ཏུ། །དེ་འདྲ་མ་བཟུང་ཕྱིར་ནའོ།

彼于其他理路中，由多支分相似連，即便在彼時分中，是故彼為畜生性，所生相等之意識，彼之喻為牛之形，是故由其差別性，由相似而生憶念。 依止於彼相似性，由稱量成所量境，由現量而了知時，憶念相似之牛已，由稱量之量性中，成立差別之他義，如同地方成現量，火性亦正憶念時。 由差別境之自性，非為非是比量性，彼等意識現量性，不應道理此因為，義根顯現相連繫，彼時作用無有故。以三相性不應理，于彼即無比量性，此中宗法等諸相，無有何能作觀察。 所量之相似自性，非於法前所執取，野牛成為所執取，非是推度于牛性，宗義境界一性故，非是存於牛之相，以無關聯野牛亦，于牛為相不應理。 彼之覺知為量性，能顯未知義故也，于見野牛前際中，未曾執取如是故。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構。這段內容主要討論了認識論中關於現量、比量以及相似性推理等問題，特別以牛與野牛的認知為例進行說明。譯文儘量保持了原文的對仗形式，並準確傳達了各個邏輯連線詞的含義。

།གཞལ་བྱ་དངོས་པོ་མེད་པས་ན། །འདི་ནི་ཚད་མར་མངོན་འདོད་མིན། །ཡན་ ལག་མང་པོ་ཐུན་མོང་བས།།འབྲེལ་པའི་འདྲ་བ་ཡོད་ཅེ་ན། །སྤྱི་རྣམས་བསལ་བས་དེ་དག་ལ། །མང་དང་དེ་འབྲེལ་ག་ལ་ཡོད། །དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡི། །ཚད་མ་ཡང་ནི་ཡོད་པ་སྟེ། །སྤྱི་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་གཟུང་བྱ་ཡང་། །དངོས་མེད་ལས་གཞན་ གཞལ་བྱ་ཡི།།ཐུན་མོང་མིན་པའི་དངོས་པོ་བཞིན་། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱོགས་བཞག་ནས། །སྤྱི་ཡི་དོན་ནི་རབ་བརྗོད་པ། །གྲུབ་མིན་དང་པོའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡང་། །དམ་བཅའི་དོན་དུ་ཡུལ་གཅིག་ཉིད། །དེར་ནི་འདི་ལྟར་རིག་འགྱུར་ཏེ། །བ་ལང་གཟུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། །བ་མིན་ ཡན་ལག་ཁ་ཅིག་ནི།།མཚུངས་པའི་རྒྱུ་ལས་ཤེས་པ་ཡིན། །དེར་ནི་བ་མེན་མཐོང་བ་ན་། །སྔ་ན་ཆད་ལན་ཅིག་མིན་པར་ཡང་། །བ་ལང་གཟུགས་ཀྱི་ཡན་ལག་དག་།མཐོང་ཕྱིར་འདི་ཡི་དྲན་པ་བྱུང་། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་རྟ་ལ་སོགས་པ། །དེ་དག་འདྲ་ལ་བ་མེན་ནི། ། མཐོང་བའི་ཚེ་ན་བ་ལང་བློ། །ཅི་ཕྱིར་མི་འཇུག་ཁྱད་པར་ཅི། །གཞན་དུ་སྔར་ཤེས་དོན་གསལ་ཕྱིར། །འདི་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་མིན། །ཚད་མ་གཞན་ནི་མེད་པ་ན། །གང་ལས་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན། །འདྲ་བའི་དངོས་དེའང་བ་ལང་གི་།སྤྱི་བཞིན་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནི། །ཡོངས་སུ་འབྲེལ་བར་མ མཐོང་ཡང་།།མདུན་ན་འདུག་པ་མཐོང་བ་ཉིད། །དེ་ལྟའང་དྲན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཇི་ལྟར་གསལ་བར་བྱ་བ་མིན། །བ་ལང་ངོ་བོར་འདྲ་བ་དེ། །ཡོད་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་ནི། །བ་མེན་དང་ཡང་འདྲའོ་ཞེས། །དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ངེས་པ་མིན། །ཉེ་བར་འཇལ་བའང་དེ་ལྟ་བུར། །ངེས་པར་དྲན་ལ་ མཚན་ཉིད་གཞན།།གལ་ཏེ་མིང་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱིས། །དེ་ཡི་སྔོན་དུ་བཟུང་བ་མིན། །གང་འདིའི་བདག་ཉིད་སྔོན་བརྗོད་པ། །རང་གི་ངོ་བོ་བཟུང་བ་ཡང་། །དངོས་པོ་ཡི་མིང་དངོས་མིན་ཏེ་། །གང་ཕྱིར་དེ་མིན་འཛིན་པ་ན། །རང་གི་དེ་ཉིད་ཡོངས་ཤེས་ཀྱང་། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་མི་འགྱུར། །དེ་ཙམ་གྱི་ནི་ཆ་ཡིས་ ནི།།ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་འཇོག་ལ། །ཚད་མ་རྣམས་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག་།བྱ་མིན་གཞན་ལས་ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར། །ཤིང་གི་ཕྲེང་སོགས་མཐོང་བ་ན། །རྩ་འཐུང་གཅིག་ཉིད་མཐོང་ལ་མིན། །གཉིས་པའི་ཡལ་ག་ཅན་ཤེས་པས། །དང་པོའི་ཡལ་ག་ཅན་ངེས་པ། །ཚད་མ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །འདྲ་བ་ ལྟོས་ལ་མི་སོགས་ཕྱིར།།ཉེ་བར་འཇལ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་། །གཟུང་བར་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས། །བ་མེན་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ན། །རྟ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་ནི། །མི་འདྲའི་ཤེས་པ་འབྱུང་འགྱུར་གང་། །དེ་ནི་གཞན་པའི་ཚད་མ་ནི། །དངོས་པོ་ལ་ཡང་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །དངོས་པོ་མེད་ པའི་ཁོང་གཏོགས་མིན།།ཕན་ཚུན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ནི། །འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་བློ་ལའང་མཚུངས། །འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པར་ནི། །

由於所量無實體，此非顯現許為量。若謂由諸共支分，相連相似而存在。遮遣諸共相彼等，豈有多及彼相連。復有能成彼性之，量亦是有而存在。共相亦是實體性，且為現量所取境，如同異於無實體，所量不共之實體。 安立無實體之分，宣說共相之義理，未成初之所立義，宗義境界一性故。于彼如是當了知，牛之形色諸支分，與野牛支分某些，從相等因而了知。于彼見野牛之時，縱使先前未曾見，由見牛形諸支分，是故生起此憶念。 正因於此馬等類，于彼相似野牛見，其時何故不生起，牛覺何為差別因。若謂明顯先知義，此非為非是量性，當無有他量性時，從何而成如是耶。若彼相似之事物，如牛共相而有者，縱未見其普遍系，唯見現前而已矣。 如是憶念之體性，云何非為所明顯。彼牛體性相似性，唯有存在之了知，與野牛亦相似者，非如是作決定也。稱量亦如是決定，憶念有異特徵故。若謂此名即是彼，先前未曾所執取。 凡此自性先所說，自體執取亦非是，事物之名非實故，以彼非彼執取時。雖遍知自之真實，然不成為遍知性。唯由彼量之分故，安立為量之自性。諸量僅此而已矣，若他將成過失故。 見樹行等之時中，非見一飲根莖者。由第二枝幹知解，決定初之有枝者，應成他量而存在。由觀相似人等故，于諸稱量等性中，執取境界性亦同。當緣野牛近見時，與馬等類彼等中，生起不似之知解，彼即是為他量性。由緣實體之故也，非攝無實體類中。互為無有性之中，于相似性覺亦同。于離相似性中者。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構和對仗形式。這段內容主要討論了量論中關於相似性推理、現量和比量的關係，以及共相和自相等認識論問題。

།འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པར་ནི། །ཇི་ལྟར་དེ་ལ་ཤེས་པ་བཞིན། །ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པ་དང་། །བྲལ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཡན་ལག་དུ་མ་ཐུན་མོང་བས། །འབྲེལ་པར་རང་ གི་ཤེས་པ་ནི།།ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་དུ། །འབྲེལ་པ་དེ་ཉིད་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཤིན་ཏུ་བརྟན་པའི་ངག་ཐོས་ནས། །འདྲ་བའི་དོན་དུ་དམིགས་པ་ན། །མིང་དང་འབྲེལ་པ་རྣམ་རྟོག་པས། །ཉེ་བར་འཇལ་བར་ཁ་དོག་འདོད། །དེར་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྟན་པའི་ངག་།མཉན་ པ་ལ་ནི་སྐྱེས་པ་ཉིད།།གལ་ཏེ་ཉེ་བར་འཇལ་བ་ན། །མཁོ་བ་མཚུངས་དོན་འཛིན་པ་ན། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས། །འབྲེལ་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་ལུང་ལས་འབྲེལ་བ་དེ། །སྤྱི་ཡི་ཡུལ་ནི་རིག་པ་སྟེ། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡུལ་ནི་དེར། །ཉེར་འཇལ་བརྟན་ ནས་རྣམ་རྟོག་འགྱུར།།གལ་ཏེ་འདི་ལ་མིང་དང་ནི། །འབྲེལ་པ་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་ན། །དེ་ལས་གཞན་པའི་དོན་རྟོགས་པར། །མི་རིགས་ཤིན་ཏུ་ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར། །སྣ་ཚོགས་ལག་རྒྱན་ཅན་འགའ་ཡི། །མིང་ནི་བཟུང་བར་གྱུར་པ་ན། །ཕྱི་མའི་དུས་སུ་སྒྲ་དེ་ལས། །མཛེས་པའི་ ཅོད་པན་ཅན་རྟོགས་འགྱུར།།དེ་ཕྱིར་སྔ་མ་དེ་ཉིད་འདིའི། །ཕྱི་ཡི་རྣམ་རྟོག་གཟུགས་བརྙན་འདི། །བློ་ནི་སྤྱི་ཡི་མིང་ཅན་ནོ། །བ་མེན་ཉེ་བར་དམིགས་ན་ཡང་། །དེ་ཉིད་ལ་ཡང་འདི་ལྟར་འགྱུར། །མཐོང་དང་རྟོག་པའི་རྣམ་དབྱེ་བ། །མི་ཤེས་ཕྱིའོ་སྙམ་དུ་སེམས། །དེ་ལྟར་ཡང་ནི་ ཤེས་བྱས་ཏེ།།སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་ནི། །རྒྱས་པར་བསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དེ་རྣམས་ཡུལ་ཡིན་དུ། །ཟིན་ཀྱང་ཉེར་འཇལ་རྗེས་དཔག་ཉིད། །ཚུལ་གསུམ་པོ་ཡི་རྟགས་ཉིད་ལས། །སྐྱེས་པ་འདི་ལྟར་ཤེས་བྱ་སྟེ་། །གང་ཞིག་བ་ ལང་འདྲ་བར་ནི།།ཐོས་པའི་ཡུལ་གྱི་བ་མིན་ཏེ། །བརྡ་འཛིན་པ་ཡི་གནས་སྐབས་ཀྱི། །བ་མེན་བློ་གནས་ལྟ་བུའོ།

如同于彼了知般，應知離於相似性，與一切支分相等，皆為相離而存在。由諸多支分共同，自身了知相連時，一切支分共同中，將成彼性相連過。 聞極堅固語言已，緣慮為相似義時，名稱相連分別念，許為稱量之色相。于彼極為宣說語，唯于聽聞而生起。若於稱量之時中，執取等同所需義，由殊勝境界性故，當能了知其相連。 以何教證彼相連，了知共相之境界，于彼殊勝境界中，稱量決定成分別。若於此中名稱與，相連已得了知時，從彼了知異義者，不應理故成大過。 某具種種手飾者，其名若已執取時，后時從彼聲音中，了知具美冠飾者。是故前者即此之，后時分別影像此，智慧具有共相名。縱然近緣野牛時，于彼自身如是成，見與分別差別中，不知故思為外境。 如是亦當了知已，聲與分別之境界，自相性者即是此，當知廣為遮遣性。彼雖是彼等境界，然稱量與比度性，從具三相因性中，如是所生當了知。 若於牛之相似中，所聞境界野牛者，安立名言時分中，如住野牛之覺知。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構。這段內容主要討論了認識論中關於相似性、名言安立、分別與現量等問題，以及它們之間的關係。譯文儘量保持了原文的對仗形式，並準確傳達了其中的邏輯關係。

།གལ་ཏེ་བློ་ལ་གནས་པ་ཡང་། །དུས་དེར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །འདི་ནི་བ་ལང་དང་འདྲ་ཞེས། །བརྡ་ཡི་ཅི་ལས་འབྲེལ་པ་ཡིན། །འབྲེལ་པ་ཅན་ལས་ཐ་དད་པའི། ། འབྲེལ་པ་གཞན་ཡོད་མིན་པར་བསྒྲུབས། །སྔོན་དུ་བརྡ་ལ་རྣ་བ་ཡི། །རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་སྒྲ་བཟུང་ལ། །མིག་གི་མདུན་ན་གནས་པ་ཡི། །བ་མིན་བཟུང་བར་གྱུར་པ་ན། །མངར་བ་དང་ནི་དྲི་ཞིམ་སོགས། །སོ་སོར་བཟུང་བ་ཀུན་སྦྱོར་བ། །རྣམ་ཤེས་སོ་སོ་བ་དག་ནི། །སྦྱར་འདི་ཚད་མར རིགས་པ་མིན།།མིང་དང་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་རིགས། །དྲན་པ་ཉིད་ནི་བསལ་བ་མིན། །ཐབས་མཐའ་ཡས་པ་ལས་བྱུང་བའང་། །མིང་འབྲེལ་ཡང་དག་རིགས་པ་རྣམས། །ཆོས་མཐུན་ཉིད་ལ་མི་ལྟོས་ཀྱང་། །མི་བདག་ཉིད་ལས་འབྱུང་འགྱུར་ཏེ། །ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ གྱིས་གདུངས་པ།།རྣམ་པར་[(]སལ་[,]སེལ་[)]བའི་གདུགས་དཀར་ཅན། །དེ་རྣམས་ནང་ན་མི་བདག་ཅེས། །སྨྲས་པའི་ཉེར་བསྟན་བྱེ་བྲག་གིས། །དུས་ཕྱིས་དེ་ནི་མཐོང་བ་ན། །མི་དེ་འདིའོ་སྙམ་བློ་དེ། །ཁྱེད་ལ་ཚད་མ་གཞན་ཐོས་འགྱུར། །ཆོས་མཐུན་ལ་སོགས་ལྟོས་མེད་ཕྱིར། །རྗེས་ དཔག་སྟོབས་ཀྱིས་ཚད་མ་གཞན།།ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གཞན་སྒྲུབ་བྱེད། །མངོན་སུམ་རྗེས་དཔག་ལས་གཞན་པ། །གཉིས་བཅས་ཚད་མ་གཞན་ཡིན་ཏེ། །ཚད་མ་ཡིན་ཕྱིར་རྗེས་དཔག་བཞིན། །རྗེས་སུ་དཔག་པའང་དེ་དེ་བཞིན། །གཏན་ཚིགས་ལ་གནོད་མ་བསྟན་ཕྱིར། །དེ་རྣམས་ འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡིན།།དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་ཡིན་ན་ནི། །ཚད་མ་བཞི་པོའང་ཁྱེད་ཀྱིས་བསལ། །ཁྱེད་ཀྱིས་དེར་སྨྲས་ལན་གང་ཡིན། །དེ་ཉིད་འདིར་ནི་ལན་དུ་འགྱུར། །ཉེ་བར་འཇལ་བ་རྣམ་པར་དཔྱད་པའོ།

若於心識所安住，彼時亦非為有者，此與牛相似云何，由何名言而相連？已證相連事物外，更無異體之相連。 先於名言耳識中，執取聲音而領納，于眼前所安住之，野牛形相執取時，甘味及與妙香等，各別執取諸和合，彼等各別諸識知，此合非為正量理。 名言結合實應理，憶念自體非遮除。從無量方便所生，名言相連諸正理，雖不觀待法相同，從人自性而生起。為日光所炙烤者，持白傘蓋遮蔽時，彼等之中人主者，所說近示差別故，后時見到彼者時，思維此即是彼人，此智于汝成異量，以不觀待法相等。 由比量力成異量，能立有性為他者。現量比量所餘者，具二即是異量體，以是量故如比量，比量亦復如是然，因相過失未顯故，彼等無有相連性。若如是者即如是，四量亦為汝所遣，汝于彼說何答覆，即彼於此成答案。 稱量觀察品。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構和對仗形式。這段內容主要討論了認識論中關於心識、名言、量和相連等概念的關係，以及對各種認識方式的辨析。譯文力求準確傳達原文的邏輯關係，同時保持自然流暢的表達。

། །།ཚད་མ་དྲུག་ཏུ་ཤེས་བྱས་ཏེ། །གང་དུ་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་ཡིན། །མ་མཐོང་ བ་ལ་རྟོག་པ་གཞན།།དེ་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བར་བསྟན། །དེ་ལ་བསྲེག་པར་མངོན་སུམ་རིག་།མེ་ལ་བསྲེག་པའི་ནུས་ཡོད་དང་། །ཉི་མ་འགྲོ་བར་རྗེས་དཔག་ལས། །དེ་ཡི་ནུས་པ་ལ་སྦྱོར་བས། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་ནི། །འབྲས་ལས་དོན་གྱི་གོས་སྒྱུར་བྱེད། །འབྲེལ་པ་བཟུང་བ་མེད་ པར་ནི།།སྔར་མེད་དེ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱེད། །འདི་རྣམས་སྔར་འབྲས་འབྲེལ་པའང་མིན། །ད་ལྟར་གཞན་འཛིན་པ་ཡང་མིན། །གང་ལས་ཕྱོགས་ཆོས་རྗེས་འགྲོར་འགྱུར། །རྣ་བ་ལ་སོགས་ནུས་ཕྱོགས་ལའང་། །གཏན་ཚིགས་ཇི་སྙེད་རབ་སྦྱོར་བ། །དེ་ཀུན་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པས། །གཞི་མ་ གྲུབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར།།ལྷ་སྦྱིན་ཚོན་པོ་ཉིན་པར་ནི། །མི་ཟ་ཞེས་སོགས་ཚིག་ཐོས་པ། །མཚན་མོ་ཟ་བར་ཤེས་པ་ནི། །ཐོས་ལས་དོན་གྱིས་གོ་བར་བཤད། །མཚན་མོ་ལ་སོགས་ཚིག་རྣམས་དོན། །ཉིན་མོའི་ཚིག་གིས་རྟོགས་པ་མིན། །ཉིན་མོ་ལ་སོགས་ཚིག་གི་དོན། །ཟབ་མོའི་བཟའ་ལ་འདྲེ་བ་མིན། །གང་གིས་ཚིག་དེ་དེ་སྒྲུབ་པར། །བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་པ་མིན། །དོན་གཞན་ལ་ནི་འཇུག་ཕྱིར་ཡང་། །གཉིས་པའི་དོན་ལ་རྟོགས་པ་མིན་། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ནི་ཚིག་གཞན་གྱིས། །བློ་ལ་བརྟེན་པར་འདི་ཞེས་བྱ། །དེས་ན་གོ་བྱེད་མིན་པར་ཡང་། །ཚིག གང་ཡིན་དེ་ཤེས་བྱ་སྟེ།།མངོན་སུམ་ཚོགས་པར་གང་འགྱུར་བའི། །ཚད་མར་དེ་ནི་བརྗོད་བྱ་ན། །ཚིག་ཏུ་མ་སྨྲས་པ་ཉིད་ནི། །རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་པར་མི་འདོད། །འདི་ནི་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་པར། །ནམ་ཡང་མ་མཐོང་རྗེས་དཔག་མིན། །གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་མ་མཐོང་ཡང་། ། རྟགས་ཉིད་དུ་ནི་འདོད་པ་ན། །དེ་ནི་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་། །ཚིག་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འགྱུར། །འབྲེལ་པ་མེད་པར་གཞན་དག་ལ། །དེ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཡིན། །བ་མེན་གྱིས་མཚོན་པ་ལང་གང་། །ཤེས་པས་གཟུང་བ་ནུས་པ་ཉིད། །ཉེ་བར་འཇལ་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི། ། ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད། །བརྗོད་པ་སྨྲ་པོའི་ནུས་པ་ལས། །གཞན་དུ་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །དོན་གྱིས་གོ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར། །དེ་ལས་གཞན་པ་འགྲོ་བ་མིན། །སླར་ཡང་དོན་གྱིས་གོ་བ་གཞན། །ཉིད་ཀྱིས་སྒྲ་ནི་རྟག་ཉིད་ངེས། །གང་ཕྱིར་རྟག་པ་མིན་ན་བརྡ། །ཐ་སྙད ལ་ནི་རྗེས་འཇུག་མིན།།ཚད་མས་ངེས་པའི་དངོས་མེད་པས། །ནག་པའི་ཁྱིམ་ན་མེད་པ་ཡི། །བྱེ་བྲག་ལས་ནི་ཕྱི་རོལ་ན། །ཡོད་པར་འགྲུབ་ཅེས་གང་སྨྲས་པ་། །དངོས་མེད་དེ་ལས་བྱུང་བ་གཞན། །དོན་གྱིས་གོ་བ་ཞེས་བཤད་དོ།

應知量有六種別，於何處轉為異義，未見之中異分別，彼由義理而顯明。 其中燒灼現量知，火有燒灼之功能，日行由比量推知，以彼功能相結合。諸事物之功能性，由果義理而轉變，若無執取相連性，亦能了知前所無。此等非前果相連，亦非現今取異體，由何成為宗法隨行，耳等功能諸方面，一切能立所安立，皆因所詮未成立，應成所依不成過。 天授肥胖于晝日，不食等語聞知已，夜晚食用之了知，說為聞后義理解。夜等諸語之意義，非由晝語而了知，晝等言語之意義，非與深奧食相混。由彼言語成立彼，非能成立其他義，趣入異義之故故，不解第二之意義。是故由他言語故，此依心識而安立，故應了知非能詮，一切言語之自性。 若成現量之聚集，說彼即是為量者，未經言說之自體，暫且不許為現量。此與彼者同時性，從未見故非比量。若謂雖未見相連，許為能立之相時，則僅由其所詮說，一切言語皆可知。無有相連於他者，于彼無有差別性。 野牛所表之牛相，由智執取功能性，近量力所生起之，由其功能而了知。言說說者功能外，不能成立為他義，應知義理而瞭解，除此之外無所行。複次義理了解他，自能決定聲常性，以若無常則名言，不隨世俗而安立。 由量決定無事故，那嘎家中所無之，差別之外于外境，說為成立為有者，無事所生之異體，說為義理而瞭解。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構。這段內容主要討論了六種量的分類、現量與比量的區別、言說與義理的關係等認識論問題。譯文嚴格遵循原文結構，同時注意邏輯連線詞的準確表達。

།ཕྱོགས་ཆོས་ལ་སོགས་ཡན་ལག་ནི། །མིན་ ཕྱིར་རྗེས་དཔག་ལས་གཞན་འདི།།ཕྱི་ཡུལ་བྱེ་བྲག་ཅན་དོན་ནམ། །དེ་ཡི་བྱེ་བྲག་ཅན་གྱི་ཡུལ། །གཞལ་བྱ་ཡིན་ན་གང་ཁྱིམ་ན། །མེད་འདི་ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་ཆོས་ཡིན། །སྲོག་བཅས་ཁྱིམ་ན་མེད་པ་ནི། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་འདིར་རྟོགས་ན། །རྒྱབ་ན་དེ་ཡོད་པར་རིག་པའི། །བློ་ནི་སྐྱེ་བ་ མ་ཡིན་ནོ།

由於宗法等支分，非是故異於比量，外境差別之義理，或彼差別境界性。 若是所量之對象，某家中無此事物，如何能成為宗法？若解有命家中無，於此了知為宗法，知其存在於背後，此等智慧不生起。 這段論述主要討論了宗法(pakṣadharma)的概念及其在因明推理中的應用問題。譯文保持了原文的對仗結構，並準確表達了邏輯關係。這裡論證了為什麼某些看似宗法的情況實際上並不符合宗法的定義，特別是在處理”不存在”這類命題時的邏輯問題。

།ཡོད་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཡི་། །གང་ཞིག་ཁྱིམ་ན་མེད་པ་ཙམ། །ཤི་བ་ལ་ཡང་དེ་མཐོང་ཕྱིར། །ཕྱི་རོལ་གནས་པར་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །དེ་ལ་ནུས་བཅས་དང་བྲལ་བའི། །ནུས་པ་གང་ན་སྲིད་མིན་པ། །ནུས་བཅས་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ན། །དོན་གྱིས་གོ་བས་རྟོགས་བྱ་ གང་།།སྲེག་པ་ལ་སོགས་རྒྱུ་གང་ཡིན། །མི་ལ་སོགས་པ་མ་ནོར་བར། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་མཐོང་བ་ནི། །དེ་ལ་བུམ་པ་གཞན་ཅིར་འགྱུར། །ཐ་དད་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་ལ། །དེ་ནི་དགོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །དངོས་པོ་བྱེད་པ་མིན་ཉིད་འགྱུར། །དགོས་པ་ ཡིན་ན་ཐ་དད་འགྱུར།།དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ནི། །ནུས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ། །དེ་འདྲའི་བདག་ཉིད་དུ་སྣང་བ། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་ངེས་པ་ཡིན། །མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་གྲུབ་པ་ཉིད། །ཚད་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་མིན། །དེས་རྟོགས་ན་ཡང་དོན་མེད་དེ། །ངོ་བོས་དེ་འབྲས་གྲུབ་ཕྱིར་ རོ།།ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་གཞན་བྲལ་བས། །དོན་གྱིས་གོ་བ་རྟོགས་ཤེ་ན། །མ་ཡིན་གཞན་དུ་འབྲེལ་འབྱུང་ཕྱིར། །དངོས་པོ་ལས་དེ་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པ། །སྲེག་པ་ལ་སོགས་ནུས་བཅས་མེད། །མངོན་སུམ་གྱུར་བཞིན་དེ་ལས་གཞན། །ནུས་པ་དགོས་པ་ཅི་ ཞིག་ཡོད།།ནུས་དེ་གཅིག་ཏུ་ཐ་དད་མིན། །གཉིས་ཀའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞེ་ན། །མ་ཡིན་འགལ་ཕྱིར་གཞན་མིན་ན། །གང་ཕྱིར་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱུར། །མངོན་སུམ་ཉིད་གནས་འདི་རྣམས་ནི་། །རྗེས་སུ་དཔག་བྱ་ཉིད་བསལ་བ། །ཉམས་མིན་གང་གིས་འདི་ལ་ནི། །ཡུལ་ན་རྗེས་ དཔག་ཏུ་མི་འདོད།།སྣང་བ་ལ་སོགས་དངོས་པོ་གང་། །མངོན་སུམ་གྱི་ནི་ཡུལ་མིན་པ། །དེ་རྣམས་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ། །ཡོད་ཉིད་རྟགས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད། །རྒྱུ་མཚན་ལ་ནི་ལྟོས་བཅས་པའི། །སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རིགས་པ་པོ། །རྒྱུ་གཞན་དག་ནི་ཡོད་གྱུར་ཀྱང་། །མི་འབྱུང་ མྱུ་གུ་ལ་སོགས་བཞིན།།ཉི་མ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡི་། །ཡུལ་ལས་ཡུལ་གཞན་དག་ཏུ་ཡང་། །རྒྱུན་མི་འཆད་འགྲོ་ཡུལ་གཞན་ཐོབ། །འབར་བ་སོགས་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །བརྟན་བདག་ཉིད་དུ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །གཞན་པར་འདི་ནི་མི་རིགས་ཏེ། །དེ་ནི་ཡུལ་གཞན་ཕྱིན་པ་ ལས།།གཞན་པའི་ནུས་པ་བསལ་བ་ཡིན། །ཚོ་ལ་ཉིན་མོ་མི་ཟ་བའང་། །དོན་དེ་ལ་ནི་ངེས་པ་མིན། །ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་སོགས་འབྲེལ་མི། །གཞན་དུ་ཡང་ནི་སྨྲ་བར་བྱེད། །དོན་དུ་གཏོགས་ལ་མི་ལྟོས་པ། །འདིས་ནི་གལ་ཏེ་ཚིག་གཞན་ཡང་། །དོན་དང་བཅས་པ་འདྲེན་བྱེད་ན། ། ཚིག་གཞན་དག་ཀྱང་འདྲེན་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ཡི། །ངོ་བོར་དེར་ནི་རྟོགས་པ་ཡི། །ཚད་མ་གཞན་ཉིད་གང་ཡིན་དེས། །དོན་རྟོགས་འགྱུར་བ་བརྗོད་འདོད་ན། །མཚན་མོའི་བཟའ་བ་དང་འབྲེལ་བ། །བརྗོད་འདོད་མིར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཉིན་མོའི་བཟའ་བ་དང་བྲལ བ།།ཚོ་ཕྱིར་དེ་ལ་གཞན་བཞིན་ནོ།

凡是與存在性相離，僅僅是家中所無者，于死者亦見此故，非能成立外境住。于彼離有功能者，功能於何處非有，若是顯現有功能，義理所含當了知。 焚燒等等諸因者，於人等無有錯亂，無有疑惑而見者，于彼瓶等何所成？若是差別則于果，彼乃必要性故者，事物非成能作性，若是必要成差別。 能作所用之體性，功能即自相本性，如是體性所顯現，由現量而得決定。別異相性若成立，全無少許之量度，縱使了知亦無義，以體性成彼果故。 離於功能別相故，義含了知若問者，非也別處相屬生，從事物生彼體性。從水等等而返者，焚燒等具功能無，如成現量彼之外，功能必要何所有？ 彼能非一非差別，具二體性若問者，非也相違故非他，何故彼亦成現量？現量安住諸法性，遮除所應比量性，無損何故於此中，境上不許為比量？ 顯現等等諸事物，若非現量之境界，彼等功能之相性，以相而作其了知。觀待因由相屬者，聲等諸法能知者，縱有別因亦不生，如同苗芽等法爾。 日輪所取因緣者，從此境至別境中，相續不斷行他境，如同火焰當了知。堅固體性無別故，此成異者不應理，彼由至於他境故，遮除異體之功能。 長者晝日不食者，于彼義理非決定，嗔癡等相屬之人，於他處亦作宣說。不待所屬諸義理，此若引生異詞句，具義之句若能引，則彼異句亦能引。 如是趣近行走之，體性于彼了知者，彼為異體量度故，義理了知若欲說。夜晚飲食相屬者，當知欲說為人也，離於晝日飲食者，長故於彼如余爾。 這是完整的直譯，保持了原文的對仗結構和邏輯關係，討論了因明學中關於現量、比量、功能差別等概念的深入論述。

།ཟ་བ་ཡིན་དང་ཚོ་བ་ཉིད། །རྗེས་སུ་འགྲོ་དང་ལྡོག་པ་ཡི་། །འབྲེལ་པ་ངེས་པ་དེ་ཡི་ནི། །དངོས་པོ་ལས་ནི་དངོས་པོ་རྟོགས། །འབྲེལ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པའི། །ཚིག་ལས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་འགྱུར་ཏེ། །གཅིག་ལས་གཞན་ཀུན་རྟོགས་ མིན་གྱི།།གཞན་དུ་ཡང་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་མེད་པ་དང་། །ཡོད་ཀྱང་ངེས་པར་མ་བཟུང་བ། །ཚིག་འདི་རྟོགས་བཞིན་པ་ནའང་། །ཚད་མ་ཅན་དུ་འགྱུར་མ་ཡིན། །འབྲེལ་པ་ཚད་མ་ཉིད་གནས་པ། །གལ་ཏེ་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ཡིན་ནམ། །མངོན་སུམ་འབྲེལ་པ་མེད་ བཞིན་དུ།།ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །འབྲེལ་པས་རྟོགས་བྱེད་ཉིད་ཡིན་ན། །ཅི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་རྟོགས་བྱེད་མིན། །འབྲེལ་པས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ནི། །བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་པར་འདོད། །མངོན་སུམ་ལ་ཡང་འབྲེལ་པ་ཉིད། །ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གནས། །མི་སླུ་བ་ ནི་ཚད་མ་ཉིད།།དོན་དེ་ལས་ནི་བདག་ཉིད་ཐོབ། །དེ་རྒྱུ་མིན་པའམ་རྒྱུ་མིན་པ། །དེ་ཡང་ངེས་པར་མི་སླུ་བར། །རིགས་པ་མིན་ཏེ་མ་ལུས་པ། །མི་སླུ་བར་འགྱུར་གཞན་དུ་མིན། །གཉིས་པའི་ཚིག་ནི་སྣང་བ་ཡི། །བསམ་པའི་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་སྟེ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚིག་འདི་ ལས།།ལྡོག་པར་གོ་བར་འདོད་པ་ཡིན། །ཉེ་བར་འཇལ་བ་ཚད་མ་ཉིད། །ཡིན་པ་རྒྱས་པར་བསལ་བས་ན། །དེས་བསྐྱེད་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡིས་། །ཚད་མ་ཉིད་ཀྱང་བསལ་བ་ཡིན། །བ་ལང་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཉིད་། །ཉེ་བར་འཇལ་བའི་ཚད་མར་འདོད། །དེ་ཡོད་པ་ལ་དམིགས་པ་ ཡང་།།རང་ཉིད་ཉེས་པ་སྐྱེད་བྱེད་པ། །འདོད་ཕྱིར་དོན་གང་རྟོགས་པ་ལ། །ལྟོས་པའི་ནུས་པ་གང་ཞིག་ཡིན། །གཞན་མིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཡང་། །ལག་པ་བསྐྱོད་སོགས་ལས་བཞིན་དུ། །སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དོན་རྟོགས་པར། །འགལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ ལྟར་འདྲ་བའི་ཆོས་དག་ནི།།བསྲེས་པ་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་སྒྲ་རྣམས་གོ་བྱེད་པ། །ཉིད་དུ་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་རྫས་ལ་བརྟེན་པར་ནི། །མཐོང་བའི་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ། །དེ་རྣམས་ཡི་གེ་ཇི་བཞིན་དུ། །སྔར་མཐོང་ངོ་ཤེས་རྟག་ པར་འདོད།།གསལ་བར་བྱེད་པ་མེད་ཕྱིར་ཡང་། །འདི་ནི་ཡོད་ཀྱང་མི་དམིགས་ཉིད། །ཁྱེད་ཀྱི་སྐྱེད་བྱེད་གང་ཡིན་ཡིད་། །དེ་ཉིད་ཁོ་བོ་གསལ་བྱེད་ཡིན། །དེ་མིན་ནུས་པ་ཐོགས་མེད་པ། །ཡིན་ན་ཤེས་པ་དེ་རྟག་འབྱུང་། །དེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ན། །དེ་ནི་ནམ་ཡང་འབྱུང་མི་ འགྱུར།།དེ་ཕྱིར་དེ་རྣམས་གསལ་བྱེད་པའི། །རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་མི་རིགས་སོ། །སྔར་མཐོང་ངོ་ཤེས་པ་རྟག་ཉིད། །གོང་དུ་བསལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

食與肥胖性，隨行與返遮，關聯之決定，由事物知事。空無一切系，言語何能知，非由一知余，亦覆成他相。 是故無關聯，雖有未執定，此語正知時，亦不成量性。關聯量安住，若是王令或，無有現量系，云何成量性？ 若以繫了知，何故他非知？于彼空系性，許無任何別。現量亦具系，量性得安住，不欺即量性，由義得自性。 非因或非因，彼亦定不欺，非為應理者，盡皆成不欺，除此別無他。第二語顯現，隨順意推度，由此隨行語，許為返遮知。 近量即量性，廣大遮除故，彼生義含攝，量性亦遮除。牛之近緣性，許為近量度，彼有所緣者，自生諸過失。 為欲義了知，觀待何功能？雖非不異性，如手動作業，諸聲知義理，不成相違者。如是相似法，和合為因故，是故諸音聲，能詮非相違。 現量依實體，所見諸作用，如是諸文字，先見知常許。以無顯現故，此雖有不見，汝之能生者，即是吾顯事。 若非無礙能，彼智恒常生，若非具彼性，終不得生起。是故彼等顯，因生非應理，先見知常性，已於上遮除。 這是完整的直譯，保持了原文的對仗結構和邏輯關係。這段論述主要討論了因明學中關於量、現量、比量以及言語與義理關係等重要概念。譯文力求準確傳達原意，同時保持語言通順。

།ནག་པ་ཁྱིམ་ན་མེད་པ་ལས། །ཕྱི་རོལ་ཡོད་པ་མི་རིགས་ཏེ། །གང་ཕྱིར་ཤི་བར་དོགས་པ་ལས། །གཞན་དུ་ན་ནི་འཐད་པ་ཡིན། ། གསོན་ལ་ཁྱིམ་ན་མེད་པ་ནི། །ཕྱི་རོལ་ཡོད་པར་རབ་བསྒྲུབས་པའི། །དོན་གྱིས་གོ་བ་འདིར་སྨྲ་བ། །དེ་མིན་དེར་ཡང་མ་ངེས་ཕྱིར། །ཚུ་རོལ་མཐོང་བས་ནག་པ་ནི། །ཁྱིམ་དུ་མ་མཐོང་ཚད་མ་མིན། །དེ་ནི་སྲོག་བཅས་དང་འབྲེལ་པ། །ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན། །ཇི་སྟ་སྐད་ལ སོགས་པ་སྟེ།།སྲོག་དང་བཅས་པར་ངེས་ཡིན་ན། ། ཁྱིམ་ན་མེད་པས་མེད་པར་ཡང་། །ངེས་འདི་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ན། །དེ་ལྟའང་ཁྱིམ་ན་མེད་པ་ཉིད། །བལྟར་རུང་མ་མཐོང་བར་ངེས་པའང་། །དེ་ཕྱིར་དེར་ནི་ཕྱི་རོལ་ན། །ཡོད་པར་བརྟགས་ཉིད་ལས་ངེས་ཡིན། །ཁྱིམ་དུ་གང་ ཞིག་མ་ཕྲད་པ།།འདི་ནི་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་ངེས། །ཁྱིམ་གྱི་དང་ར་ཁྱིམ་སྒོ་ནས། །ཡོད་པ་མཐོང་བའི་མི་བཞིན་ནོ། །འདིར་ནི་ཁྱིམ་གྱི་ཁོང་གཏོགས་པ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་དོན་གྱིས་གོ་བ་འདི། །རྗེས་དཔག་ལས་ནི་མི་ཕྱེད་དོ། །དོན་གྱིས་གོ་བ་རྣམ་ པར་དཔྱད་པའོ།། །།དངོས་པོ་གང་ཞིག་ངོ་བོ་ལ། །ཚད་མ་ལྔ་པོ་མ་བསྐྱེད་པའི། །དངོས་ཡོད་རྟོགས་ཕྱིར་དེ་ལ་ནི། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་ཉིད། །མངོན་སུམ་ལ་སོགས་མི་བསྐྱེད་པའམ་། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མར་འདོད། །བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་གྱུར པའམ་།།དངོས་གཞན་རྣམ་པར་རིག་པའམ། །ཚད་མ་མེད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས། །དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོག་པར་བྱེད། །སྔ་ན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ། །འདི་ནི་རྣམ་པ་བཞི་རུ་དབྱེ། །ཞོ་སོགས་འོ་མ་ལ་མེད་གང་། །དེ་ནི་སྔ་ན་མེད་པར་བརྗོད། །ཞོ་ལ་འོ་མ་མེད་པ་ཉིད། །ཞིག་ནས་ མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།རྟ་སོགས་བ་ལང་ལ་མེད་གང་། །གཅིག་ལ་ཅིག་མེད་པར་བརྗོད་དེ། །དེ་ལས་གཞན་དངོས་མེད་ཅིང་དེའི། །བདག་ཉིད་གཞན་ལ་མེད་པས་སོ། །མགོ་ཡི་ཆ་ནི་དམའ་མོ་ལ། །འབྲེལ་དང་སྲ་སོགས་ངོ་བོ་ཡི། །རི་བོང་རྭ་དག་མེད་གྱུར་པ། །འདི་ ནི་ཤིན་ཏུ་མེད་པར་འདོད།།གལ་ཏེ་སྔ་མ་མེད་པ་སོགས། །དབྱེ་བས་དངོས་མེད་ཡོད་མིན་ན། །རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དབྱེ་བའི། །ཐ་སྙད་འདི་ཡང་མེད་པར་འགྱུར། །དེ་དངོས་མིན་ན་དབྱེར་མེད་པ། །དེས་ན་འདི་ནི་དངོས་པོ་ཉིད། །འབྲས་བུ་ལ་སོགས་དངོས་མེད་ གང་།།རྒྱུ་སོགས་དངོས་མེད་ཡིན་བདག་འདོད། །གང་འདི་རྗེས་འཇུག་མི་འཇུག་གི་།བློ་ཡི་བཟུང་བ་གང་དེའི་ཕྱིར། །བ་ལང་སོགས་བཞིན་དངོས་པོ་ཉིད། །གཞལ་བྱའི་ཕྱིར་ཡང་ཤེས་པར་བྱ། །དངོས་མེད་སྒྲ་ཡི་བརྗོད་བྱ་ཉིད། །ཡིན་ཕྱིར་མངོན་སུམ་སོགས་ལས་གཞན། ། གཞལ་བྱ་དངོས་པོ་མེད་པ་བཞིན། །ཚད་མ་རྣམས་ཀྱང་དངོས་མེད་པའོ།

由那伽（人名）不在家中，在外存在不應理，因為若疑其已死，則於他處方合理。活人不在家中者，已成立在外處，義含攝說此者，非彼彼亦不定故。 此岸所見那伽者，家中未見非為量，彼與有命相系屬，如何隨之而轉耶？如聲等諸法，若定具命已，以不在家中，此定即量性。 如是不在家，可見未見定，是故於彼處，外在由思定。於家未遇者，此定在外處，如見庭院中，門外所在人。此中家所屬，違品亦有故，是故義含攝，不離於比度。 義含攝之觀察竟。 若於某事物體性，五量未能生起者，為知實有故於彼，即是無事量性也。現量等不生，或許為無量，自性未轉變，或知異實事。 無量諸事物，能知為無事，先前無等性，此分為四種。酪等於乳無，說為先前無，酪中無乳性，壞滅無相也。馬等於牛無，說名互相無，離彼無實事，彼性他無故。 頭部低處中，系屬堅等性，兔角皆無有，此許極無性。若謂先前無，等分無實事，因等諸差別，言說亦應無。彼非實事故，無別故是實，果等無事者，許為因等無。 此隨行不行，心所執持故，如牛等實事，亦應知所量。無事聲所詮，故異現量等，如無事所量，諸量亦無事。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯結構和語義關係。這段論述主要討論了因明學中關於存在與不存在、量與所量等概念的辨析。譯文力求準確傳達原意，同時注意保持語言通順。

། དངོས་པོ་མེད་པའང་ཚད་མ་ཡིན། །རང་དང་རྗེས་མཐུན་དཔག་བྱ་སྟེ། །གཞལ་བྱ་ཡིན་ཕྱིར་དངོས་པོ་བཞིན། །དེ་ཕྱིར་དངོས་བདག་ཉིད་ལས་གཞན། །དེ་འདིར་རྟག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི། །ཡོངས་སུ་གྱུར་པ བསལ་བས་ན།།དེ་ལས་བཟློག་པའི་དངོས་ཡོད་པ། །རེས་འགའ་བ་ནི་མི་རིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡོངས་དོར་ཙམ་གྱིས་། བདག་ཉིད་དུ་ནི་འདི་སེམས་ན། །རྟག་ཏུ་དངོས་པོ་མེད་ཉིད་དུ། །འདི་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅེས་བྱ། །ཡོངས་སུ་མ་གྱུར་འདི་ཡོད་ནའང་། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཉིད། ། གཉིད་དང་བརྒྱལ་སོགས་གནས་སྐབས་སུ། །དོན་ཡོད་ན་ཡང་དོན་འབྱུང་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་རྐྱེན་གཞན་ཡོད་པ་ལ། །དེས་དབེན་པ་ཡི་གཞན་མཐོང་ཕྱིར། །བུམ་པ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི། །ངོ་བོས་དེ་ནི་ཡིན་འདོད་ན། །གཉིས་པའི་ཕྱོགས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། །འདི་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད ན།།གང་འདི་ཁྱོད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས། །ཕྱོགས་གཉིས་དག་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན། །དངོས་གཞན་སྒྲུབ་པའི་ཤེས་པ་ལ། །འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཉིད། །དངོས་མེད་གཉིས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། །མ་མཐོང་བ་ཡང་གོ་བར་འགྱུར། །རྒྱུ་གཞན་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ན། རུང་བར་མཚུངས་པའི་ངོ་བོ་དེ། །དེས་དབེན་གཞན་ནི་མ་ཤེས་པ། །དེ་ནི་མེད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། །བལྟ་ནུས་དངོས་པོ་སྣང་བ་ནི། །མེད་ཉིད་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་བསྟན་པ་ནི། །འཁྲུལ་པ་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་མིན། །གང་བློ་མངོན་སུམ་མི་འདོད་པ། །དངོས་གཞན རྣམ་པར་རིག་པ་ནི།།སྐྱེ་བར་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱེད། །གལ་ཏེ་དོན་གྱིས་གོ་བ་ལས། །ཡིན་ན་དེ་ཡང་ཤེས་བདག་ཉིད། །ཡིན་པས་དེ་ཡང་ག་ལ་གོ་།དོན་གྱིས་གོ་བ་གཞན་དགོས་ན། །ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །དངོས་མེད་ཚད་མ་དངོས་ཡིན་ན། །གཞལ་བྱ་དངོས་མེད་ ཀྱང་དེ་བཞིན།།དངོས་མེད་མངོན་སུམ་ནང་འདུས་པ། །དེ་བཞིན་ཁྱོད་ལ་ཇི་ལྟར་མིན། །འབྲས་བུ་ལ་སོགས་དངོས་མེད་པ། །གང་ཡིན་རྒྱུ་སོགས་དངོས་མེད་པའོ། །དེར་ཡང་གཞན་གྱིས་དབེན་བདག་ཉིད། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད། །རང་དངོས་གཞན་གྱིས་དངོས་བདག་ནི། ། རྟག་ཏུ་ཡོད་དང་མེད་བདག་ཉིད། །དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཅུང་ཟད་ནི་། །རེས་འགའ་འགའ་ཞིག་གིས་རྟོགས་འགྱུར། །མངོན་སུམ་ལ་སོགས་འཇུག་པས་ཀྱང་། །གང་ཚེ་དངོས་པོའི་ཆ་འཛིན་པ། །བྱ་བ་དེ་ནི་མི་སྐྱེད་པ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆ་འཛིན་འདོད། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་དངོས་ཉིད། ། གཞན་ལས་ལོག་པ་མ་ཡིན་ནམ། །དེས་ནི་དེ་བདག་ཉིད་ཡོད་པའི། །བདག་ཉིད་འདིས་ནི་མངོན་སུམ་མོ། །ཡོད་པ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་སྟེ། །གཞན་ནི་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །དེ་དག་གཅིག་ཏུ་ཉམས་གྱུར་པར། །རིགས་པ་མ་ཡིན་འགལ་ཕྱིར་རོ།

無事物亦是量，與自相順所量，因是所量如事，故異於事體性。此中常住體性，遍轉已遮故，與彼相違實有，暫時性不應理。 若謂僅舍彼遍，即思為此體性，則常無事性中，此說為相續不斷。縱使未遍轉此有，如是亦是迷亂性，睡眠昏迷等狀時，境雖有而生故。 若謂於他緣有時，見離彼之他故，瓶識等諸法，體性許為彼。已說第二品，此有何差別？汝以異門說，此為二品者。 于證他事智中，一切趣入皆無，依于第二無事，未見亦當了知。他因近現時，同等可能體性，離彼他未知，說彼為無者。 可見事物顯現，以現量性為無，如是真實宣說，非他諸迷亂者。若智不許現量，了知異事體性，如何能知生起？若由義含攝者，彼亦是智體性，故彼云何能知？若需他義含攝，則成無窮過失。 若無事量是事，所量無事亦爾，無事攝入現量，于汝何故不爾？果等諸無事，即是因等無事，于彼離他體性，以現量而了知。 自事他事體性，常有無體性者，少分事物體性，有時為某所知。由現量等趣入，若時執取事分，彼業不生起時，許為執無事分。 諸事物自體性，豈非離他反體？由彼有彼體性，此體性即現量。有即能作所作，宣說余為非有，彼等成一衰損，不應理故相違。 這是完整的直譯，保持了原文的對仗結構和邏輯關係。這段論述主要探討了量、所量、有無、現量等因明學概念的關係。

།གལ་ཏེ་རང་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ། ། གཞན་སྒྲུབ་མི་ནུས་མ་ཡིན་ནམ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉིས་དངོས་ཉིད། །དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ནུས་མེད་གཞན་ཉིད་ལས། །གཞན་དུའང་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན། །དངོས་པོ་གཉིས་ནི་འཐོབ་འགྱུར་ན་། །གཅིག་ནི་གཉིས་ཀྱི་དངོས་ཉིད་མིན། །དངོས་པོ་མེད་པའང་དངོས་པོ ཉིད།།ཡིན་པར་གོང་དུ་ཁས་བླངས་པ། །དེ་ཉིད་སླར་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད། །མེད་ཅེས་ཅི་ཕྱིར་སྨྲ་བར་བྱེད། །ངོ་བོ་མེད་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡི་། །ངོ་བོ་ཉམས་པས་ཚད་མ་ཉིད། །མི་རིགས་དེ་ནི་གཞལ་བྱ་ཉིད། །ཡང་དག་རིག་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་རྒྱུ་ཡིན་ཕྱིར་ཚད་མ་སྟེ། །མིག་སོགས་ བཞིན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན།།ངོ་བོ་མེད་པ་རྒྱུ་ཉིད་དོ་། །འགྱུར་བ་ནམ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །ཤེས་པའི་ངོ་བོས་ཤེས་པ་ན་། །དེ་དངོས་མེད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས། །དེ་ཡི་ཡུལ་དངོས་ཚད་མ་ཉིད། །ལས་ཡིན་ཐུག་མེད་མ་ཡིན་ནམ། །དངོས་པོ་དངོས་མེད་ལས་ཚད་མ། །ཚད་མ་དངོས་མེད་ལས་དངོས་ པོ།།གལ་ཏེ་མེད་པ་གོ་བྱེད་ཉིད། །ཡིན་ན་ཕན་ཚུན་གནས་པར་འགྱུར། །དེ་ཡི་གཅིག་མཐོང་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་གཞན་མཐོང་ཡིན་པར་བརྗོད། །རང་གི་ངོ་བོས་བེམས་པོ་ཉིད། །མིན་ཕྱིར་དེ་ཡང་རང་དབང་འགྲུབ། །བློ་ནི་བློ་གཞན་ལས་གྲུབ་པ། །བློ་གཞན་གྱིས་ནི་རྟགས་ ལས་ཏེ།།ཡང་ན་གཞན་དུ་མི་འཐད་པའམ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མི་འབྱུང་བའོ། །བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་གསུམ་པོ་འདི། །རེ་རེ་ཞིང་ཡང་ཡོད་སྲིད་ན། །ཐུག་པ་མེད་པ་དུ་མ་ཡི། །ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ལ་ཁྱབ་པར་འགྱུར། །རུང་བའི་ངོ་བོར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། །གཅིག་ཉིད་ཉེ་བར་དམིགས་ པ་ལས།།རུང་བ་ཉིད་གཞན་མེད་པར་ནི། །ངེས་པར་ཡང་དག་རྟོགས་པར་བྱེད། །མཁའ་ལ་ཟླ་བ་མེད་ཤེས་པར། །གཅིག་པོ་གང་ལས་རིག་པ་ཡིན། །སྒྲ་ཀུན་གྱིས་ནི་དབེན་པར་ཡང་། །གང་དུ་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་བྱེད། །སྣང་བ་དང་ནི་མུན་པ་ཡི་། །ཕུང་པོ་དག་ལས་སྒྲུབ་པ་པོ། །དེ་ཉིད་ ཤེས་མཁའོ་སྙམ་སེམས་ཏེ།།གང་ཕྱིར་གནས་མེད་བ་ལྟར་ཡང་མེད། །སྒྲ་ཀུན་གྱིས་ནི་དབེན་པར་ཡང་། །འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བ་ལས་ཤེས། །དེ་ལྟར་ཤེས་པ་གཞན་དག་གི་།ཉམས་སུ་མྱོང་ལས་དེ་ཡང་འགྲུབ། །འདི་ཡི་དངོས་མེད་ཚད་མ་ནི། །དངོས་པོའི་དངོས་པོ་དེ་གནས་ པ།།དངོས་མེད་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱ་ཉིད། །ནང་དུ་འདུས་བྱས་གནོད་པ་མེད། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་ནི། །རང་དང་རྗེས་མཐུན་པས་དཔོག་ན། །དེ་འདིར་འགྲུབ་པ་ལས་བསྒྲུབ་ཉིད། །དེ་འདྲར་རྗེས་མཐུན་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་པའོ།

若能自證成者，豈非不能證他？正因如此二事，不存在於一物。若由無能他性，亦許為異者時，則得二種事物，一非二事體性。 無事亦是事性，如上已經許可，彼復何故說為，無有自體性耶？因無體性故知，體性壞故量性，不應理彼即是，所量真實性相。 若謂彼為因故，是量如眼等者，無體性為因性，終不可能成立。以知識體知時，彼無事何能知？彼境事量性者，豈非無窮所作？ 事物從無事量，量從無事生事，若謂無能詮顯，則成互相依存。見彼一者即是，說為見於他者，以自體非頑鈍，故彼亦自成立。 智從他智成立，他智復從因相，或不應理他者，或一切皆不生。此等三種觀察，若一一皆可有，則汝此說遍於，無窮眾多過失。 以可能性相同，從觀察一事故，定能如實了知，余可能性非有。知空中無月時，從何一事能知？于離一切聲處，如何於何定解？ 從光明與黑暗，二蘊中能成者，彼即知空心想，因無住如牛亦無。于離一切聲處，從未見果而知，如是從他諸智，經驗中彼亦成。 此中無事之量，事物體性住時，無事聲所詮義，攝入內無損害。無事之量若由，自隨順而推度，此中成立能立，以有如是隨順。 無事之觀察竟。 這是完整的直譯，保持了原文的對仗結構和邏輯關係。這段論述主要探討了能立、所立、有無等因明學概念的關係。

། །། དེ་ཡོད་པར་དེར་འདི་འབྱུང་ལ། །མེད་པར་ཡང་ནི་མི་འབྱུང་བ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལས་འབྱུང་བ་དེ། །འདི་ནི་རིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། །འདི་ཡོད་པས་ནི་འདི་འབྱུང་གི་།འདི་མེད་པར་ནི་འདི་མི་འབྱུང་། །འདི་ནི་ཚད་མ་གཞན་ཉིད་ཅེས། །ཐུབ་པ་ཙ་ར་ཀ་སྨྲ་སྟེ། །གང་ཕྱིར འདི་དཔེ་མ་དམིགས་ཕྱིར།།འདི་ནི་རྗེས་དཔག་མ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་གང་གིས་དོན་གང་ཞིག་།རྟོགས་པ་དེ་དངོས་མེད་པ་ལས། །མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་སྟེ། །མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད། །དཔེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །འདི་ཡང་ཚད་མ་གཞན་ཡིན་ནོ། ། དཔེ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ནི། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རབ་ཏུ་གྲུབ། །རྒྱུ་འབྲས་ཉིད་དང་དངོས་མེད་དང་། །རྟོགས་པ་དང་ནི་འབྲེལ་མེད་ཀྱི། །སྒྲུབ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་གང་ཡིན་པ། །དེ་དང་འདི་ལ་འདི་དབྱེར་མེད། །དེ་ཡོད་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པར། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་གཞན་མེད། །སྣང བ་མི་དམིགས་མ་གཏོགས་པར།།མེད་པ་གཞན་ཉིད་རྟོགས་པ་མིན། །དངོས་པོ་དེ་ཡི་ཐ་སྙད་དུ། །རུང་བ་ཉིད་དུ་རབ་སྒྲུབ་བྱེད། །བརྡ་ཡིས་དངོས་སུ་རྟོགས་པ་ཡིས། །དོན་ཡོད་ངེས་པར་མཐོང་བའོ། །ཚོགས་པར་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡི། །རྒྱུ་ནི་ཚོགས་པ་ཅན་ཉིད་དེ། ། སྟོང་ཡོད་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་ནི། །བརྒྱ་སོགས་ཡོད་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ། །ཞེས་གྲགས་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ། །མཐངས་ཀྱིས་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ། །འདི་འདྲའི་འཁྲུལ་བཅས་དུ་མ་དག་།ཚད་མར་མི་སྦྱར་ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་འདི་ནི་གནས་མིན་པ། །ཉིད་ལ་ཉམ་ཐག ལས་བྱེད་ནའང་།།མངོན་སུམ་དང་ནི་ལྐོག་གྱུར་ཏེ། །དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་གནས། །གཉིས་ཀ་གཉིས་ཀ་མིན་བདག་ཉིད། །དོན་གཞན་རིགས་པ་མིན་པ་ཉིད། །གཅིག་ལ་བྱ་དང་བྱ་མིན་པར། །ཤེས་ན་གཅིག་ཉིད་ཉམས་པ་ཡིན། །དངོས་སུ་རྣམ་ཤེས་སྐྱེད་བྱེད་ ལ་།།མངོན་སུམ་དོན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལས་བཟློག་པ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ཅེས་བྱ་བར་བརྗོད། །རེ་ཞིག་སྒྲ་འབྱུང་ཉེར་འཇལ་སོགས། །འདི་ནི་དང་པོའི་དོན་ཡུལ་མིན། །མངོན་སུམ་ཁོང་གཏོགས་ཐོབ་པའམ། །འབྲས་མེད་ཉིད་དེ་དྲན་པ་བཞིན། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ པའི་ཡུལ་དེ་ཡང་།།དེ་རྣམས་ཡུལ་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དངོས་གྱུར་ལྐོག་གྱུར་འདི། །མིན་ཏེ་མངོན་སུམ་དངོས་པོ་བཞིན། །གཞན་ལ་རྣམ་པར་བརྟེན་ན་ཡང་། །འདི་ནི་དེ་རྟོགས་ཇི་ལྟར་ཡིན། །གཞན་དང་འབྲེལ་པའམ་མ་འབྲེལ་པའམ། །ཐ་དད་སྣང་བའམ་དེ་བཞིན་ མིན།།མ་འབྲེལ་པ་ལས་དེ་འབྱུང་ན། །ངེས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་སྣང་འགྱུར་ན། །ཁྱབ་པ་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་རོ།

彼處有此則生，無彼則此不生，是故從彼所生，此即名為正理。由此有故此生，無此則彼不生，此即他量體性，勝者遮羅迦說。 以此未見喻故，此非是比量也。以何所見何義，了知彼無事時，即是了知為無，許為不可得量。由無待于喻故，此亦是異量性，喻亦無有性者，由此即得成立。 因果性與無事，了知及無系屬，能立所立諸法，於此彼無差別。除彼有則生外，更無他因果性，除現不可得外，更無他無了知。 彼事假名言中，成立為應理性，由名言直接知，決定見有義利。聚集安住之因，即是具聚集者，從空有果相故，生知有百等智。 如是聞名同理，觸受等諸法性，如是諸錯亂法，不應成量過故。若此于非處所，雖作疲勞事業，現量與隱蔽義，二義安住二相。 二俱非二自性，異義非應理性，於一作非作知，即是一性壞失。直接生識作者，應說為現量義，如所說之相違，說名為隱蔽義。 且如聲生近量，此非初義境界，現量攝受所得，或無果如憶念。彼隱蔽境界者，如何成彼等境？若謂事成隱蔽，此非如現量事。 雖依於他性時，此如何能知彼？或系屬或無系，或異現或非爾，若從無系生彼，則成無決定過。若成異相現者，周遍系屬不成。 這是完整的直譯，保持了原文的對仗結構和邏輯關係。這段論述主要探討了因果關係、現量、比量等認識論概念。

།གང་ཞིག་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན། །འབྲེལ་པའི་དོན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། །ཐ་དད་དེ་གཞན་མི་བརྟེན་ཏེ། །རྗེས་དཔག་ཡིན་པར་བསལ་ ཞེས་བྱ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་ཚད་མ་གཞན་བརྟག་པ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པའོ།། །།གལ་ཏེ་ནོར་བུ་གཟི་ལྟ་བུར་། །དངོས་པོ་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཅན། །རང་བཞིན་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་འམ། །ཡོད་ལ་སོགས་པ་འགལ་ཅི་ཡོད། །དངོས་པོ་དངོས་གཞན་ མཚུངས་པ་ཡིན།།ནམ་མཁའ་མེ་ཏོག་ཁྱད་པར་མེད། །གལ་ཏེ་མཚུངས་མིན་ཉིད་བྲལ་ན། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་མིན། །གང་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཚུངས་མིན་ཕྱིར། །མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ལ། །དངོས་པོ་གཞན་དུ་ངེས་པ་ནི། །དངོས་པོ་ཉིད་ནི་མེད་པར་འགྱུར། ། དངོས་པོ་ལས་ནི་ལྡོག་པ་ན། །མེད་པ་ཉིད་ནི་སྤངས་ནས་ནི། །གཞན་དུ་འགྲོ་ཡོད་ཅི་ཞིག་མཚོན། །རྒྱུ་སྐར་ལམ་གྱི་མཚོ་སྐྱེས་ཕྱིར། །དེ་ཕྱིར་དངོས་དེར་འདོད་པ་ནི་། །ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་མཚུངས་མིན། །ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་མཚུངས་མིན་པར། །འདོད་ན་དེ་ཕྱིར་དངོས དེ་ནི།།དེ་དང་མཚུངས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད། །སྤྱི་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པར་གྱིས། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་བློ་དེ་ནི། །གཏོར་ཟས་སོ་བརྟག་ལ་འཇུག་མིང་། །དངོས་པོ་རྣམས་སུ་ངེས་ནས་སོ། །འཇུག་པ་དེ་ནི་གང་གིས་བྱས། །གལ་ཏེ་འདྲ་བས་ངེས་འདི་ནི། །དེ་ཉིད་སྤྱིར་ནི་བདག་ཅན་ འདོད།།རང་བཞིན་རྗེས་འགྲོ་ནུས་པ་ནི། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་བློ། །འབའ་ཞིག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མིན། །གང་ཕྱིར་དངོས་པོས་ངོ་བོ་ཀུན། །ཕན་ཚུན་དུ་ནི་ཐ་དད་མིན། །དངོས་པོའི་མཐར་ནི་བྱས་པ་ལས། །གལ་ཏེ་འདྲ་མིན་དང་བྲལ་བའི། །དངོས་ པོ་དེ་ནི་ཐ་དད་མིན།།དེ་དབྱེ་མེད་ཕྱིར་དེ་བདག་བཞིན། །དེ་ལས་ཐ་དད་རང་ངོ་བོ།

凡是隱蔽之義境，依于系屬之義理，異此不依於他者，說名遣除比量性。 此為《攝真實論》第二十三品”觀察他量”品。 若如寶珠吉祥紋，諸多事物之自性，如是性相本然耶？有等相違何所在？事物與他事相等，虛空花朵無差別，若離不等性相者，彼等一切皆不成。 以一切皆不等故，于所許之事物中，決定為異事物者，事物性即成非有。從事物中退卻時，除遣無性之外者，更有何往他處耶？星道蓮花故。 是故許為彼事者，不等同於虛空花，若許不等虛空花，是故彼事之體性，與彼相等事物性，應當許為普遍相。 若作異相分別時，如同施食察牙相，決定諸事物性已，彼等趣入由誰作？若由相似定解此，許為普遍之自性，自性隨行功能者，即由彼性而宣說。 是故極為差別智，非唯獨自得成立，以諸事物自性等，互不差別故。從事物究竟所作，若離不等性相者，彼事物非差別性，無差別故如彼性，異彼差別自性也。 這是完整的直譯，保持了原文的對仗結構和邏輯關係。這段論述探討了事物的自性、差別、普遍相等本體論和認識論概念。

།མི་འདྲ་བར་ནི་མངོན་པར་བརྗོད། །འདྲ་བ་མིན་ཡང་ཐ་དད་མིན། །དེ་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་དོན་རྣམས་ཐ་དད་ཉིད། །ཇི་ལྟར་ཡང་ནི་འདོད་པ་ན། །མི་འདྲ་ བར་ནི་འདོད་པར་གྱིས།།དེ་ནས་ཁྱད་པར་བདག་ཉིད་ཀྱང་། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དངོས་གཅིག་དང་། །རྣམ་པ་དུ་མར་འདོད་པ་ཡིན། །དེ་དག་རྗེས་འཇུག་ལྡོག་པ་ཡིན། །བློ་ཡི་གཟུང་བྱ་ཉིད་དུ་གནས། །ཐོག་མར་གང་དག་རྗེས་འཇུག་ཕྱིར། །སྤྱི་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས་པ་ཡིན། །དེ་ ལས་གཞན་ནི་ལོག་པའི་ཕྱིར།།ཁྱད་པར་ཡང་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དག་གི་ནི། །ཕན་ཚུན་རང་བཞིན་ཉིད་ལ་ནི། །འདྲེ་བར་གྱུར་པས་དེ་ཉིད་དུ། །རྣམ་པ་གཉིས་འདི་རིགས་མ་ཡིན། །ཕན་ཚུན་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད། །སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་།དེ་ལྟ་བུ་ ཡི་ངོ་བོ་ཡང་།།རྣམ་པ་གཉིས་ནི་རིགས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་གཅིག་དངོས་འདི་ཡོད་ནའང་། །ཆོས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རབ་གྲུབ་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་གནས་འགལ་མིན། །དཔེར་ན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་བཞིན། །མཐོང་བ་ལ་ཡང་རིགས་མིན་མེད། །གང་ཕྱིར་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ལ། །གཅིག་ པུ་ཉིད་དང་ཐ་དད་དང་།།འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་རྗེས་འཇུག་མཐོང་། །གཅིག་པུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ན། །ཐ་དད་ཆོས་གྲུབ་མ་ཡིན་ནས་། །གང་ཕྱིར་མ་བརྟགས་དབྱེ་བ་ནི། །སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་མངོན་པར་བརྗོད། །ནུས་པ་སྣ་ཚོགས་བདག་ཉིད་ནི། །བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་སྤྲུལ། །དངོས་ པོ་གཅིག་པུའི་བདག་ཉིད་ནི།།དེ་ལ་ཐ་དད་རིགས་པ་མིན། །གང་དེ་ཉིད་དངོས་ཅེས་བརྗོད་པ། །དེ་ཉིད་གཅིག་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན། །དེ་དངོས་མི་འགྱུར་སླར་ཡང་དེ། །སྣ་ཚོགས་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།

顯現宣說為不同，雖不相同非差別，此乃互相相違故，是故諸義成差別。若作如是許可時，應當許為不相同。 複次差別之自性，由彼即成一事物，及許為諸多行相。彼等隨行與遮遣，安住為心所取境。最初由於隨行故，說名普遍而著稱。由於遮遣彼余故，亦復宣說為差別。 普遍與諸差別等，于彼互相自性中，由於和合成一性，此二行相不應理。互相自性本空故，隨行於諸差別中，如是體性亦復然，二種行相不應理。 若此一事物存在，由法差別成立故，若住差別不相違，譬如作用功能然。于所見中亦無非，以于普遍差別中，一性差別世間用，隨行可見故。 若有一性之體性，差別諸法不成就，以其未經觀察分，顯現宣說為種種。功能種種之自性，唯由許說而變現，一事物之自性中，差別于彼不應理。 所說彼之事物性，即說彼為一性也，彼事不成複次彼，說名種種之自性。 這是完整的直譯，保持了原文的對仗結構和邏輯關係。這段論述探討了普遍與差別、一與多等哲學概念的關係。

།དེ་དངོས་དང་ནི་དེ་དངོས་མིན། །ཕན་ཚུན་དུ་ནི་འགལ་བའི་ཕྱིར། །དངོས་པོ་ གཅིག་པུ་ཉིད་དུ་ནི།།ཇི་ལྟར་ཡང་ནི་རིགས་མ་ཡིན། །སྒྲུབ་པ་དང་ནི་དགག་པ་ནི། །ཕན་ཚུན་དུ་ནི་འགལ་བ་ཡིན། །གང་གིས་མ་འཁྲུལ་སེམས་ཀྱིས་ནི། །གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་ནུས་པ་ཡིན། །རིགས་མཐུན་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན། །དུ་མ་ལས་ལྡོག་དངོས་པོ་ལ། །དེ་དང་དེ་ལས་ལྡོག་ པ་ན།།ཆོས་ཀྱི་ཐ་དད་རབ་ཏུ་བརྟགས། །དེ་ཕྱིར་གཅིག་ལའང་དུ་མ་ཡིན་། །ངོ་བོ་ཉིད་བརྟགས་རིགས་པ་མིན། །དངོས་པོ་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཡང་དག་པར་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་ཡང་མི་ཡི་སེང་གེ་སོགས། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཉེར་བཤད་དེ་། །དེ་དག་ལ་ཡང་རྣམ་ པ་གཉིས།།ཡང་དག་པར་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ནི་རྡུལ་ཕྲན་དུ་མའི་ཚོགས། །ངོ་བོ་གཟུགས་གཅིག་ལྡན་མ་ཡིན། །སྣ་ཚོགས་གང་ཡང་དེ་གཅིག་མིན། །སྣ་ཚོགས་རིགས་ཀྱི་རིན་ཆེན་བཞིན། །གཅིག་ཉིད་ན་ནི་རྣམ་གཉིས་པས། །སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་སྣང་མི་འགྱུར། །སྦྲང་མའི་ རྐང་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་།།བསྒྲིབས་ཏེ་མ་བསྒྲིབས་པ་ལ་ནི། །མི་ཡི་སེང་གེའི་ཆ་རྗེས་འབྲང་། །ངོ་ཤེས་པ་ཡི་རྒྱུ་དག་ནི། །དེ་ཡང་རྡུལ་ཕྲན་རང་བཞིན་ཏེ། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྐྱེན་འབྱུང་བཞིན། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པ་ཡིས། །སྣ་ཚོགས་རིན་ཆེན་ལ་སོགས་ བཤད།།དུ་མའི་བདག་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ཏེ། །གཅིག་པུ་ཉིད་དང་འགལ་བ་ཡིན། །དོན་བྱེད་པར་ནི་ནུས་པ་ཉིད། །དངོས་པོ་ཉིད་དུ་བས་པར་བརྗོད། །གལ་ཏེ་རྗེས་འགྲོ་ཉིད་དེ་ནི། །ཐམས་ཅད་ཀུན་གྱི་བྱ་བྱེད་འགྱུར། །དངོས་པོ་གཅིག་པུ་ཉིད་དང་ནི། །སྐྱེད་པར་ནུས་པ་དང་སྦྱོར་བ། ། དེ་ཡང་གཞན་ཡང་ཁྱད་མེད་ཡོད། །ཇི་ལྟ་བུར་ནི་སྐྱེད་བྱེད་མིན། །སྔོ་སོགས་ཁོ་ན་དངོས་པོ་ཉིད། །གལ་ཏེ་རྗེས་འགྲོར་འདོད་ན་ནི། །དཀར་པོ་སེར་པོ་ལ་སོགས་ཀྱང་། །སྔོན་པོའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་བྱེད་འགྱུར། །གཉིས་པའི་བདག་ཉིད་དང་བྲལ་བ། །གཅིག་པུ་ཉིད་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས། ། དེ་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་ཀུན། །གཅིག་ལ་དུ་མའི་རྣམ་པ་མེད། །གཟེགས་ཟན་འདོད་པའི་ཡོད་པ་བཞིན། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་དངོས་ཉིད་མིན། །གཅིག་ནི་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མིན་ཐ་དད་ཕྱིར། །འགལ་བའི་ཆོས་དང་འདྲེ་བ་ཡང་། །དངོས་པོའི་ཐ་དད་མཚན་ཉིད་དེ། ། སྔོན་པོ་སེར་པོའི་ཐ་དད་ནི་། །འདོད་པ་ཇི་ལྟར་ཡང་མི་འགྱུར། །རྗེས་འགྲོ་རྣམ་པ་གཞན་དངོས་ཕྱིར། །དེ་ཡང་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ལ། །དེ་དག་གསལ་པོར་ཐ་དད་དུ། །ཡོད་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་མེད། །ཇི་བཞིན་ཁ་དོག་ཁྲ་བོ་ལ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་ཁ་དོག་འཛིན། །སྣ་ཚོགས་ཉིད་ཕྱིར་དངོས དེ་བཞིན།།ཐ་དད་ཐ་མི་དད་པར་ངེས། །གང་ཚེ་དངོས་པོ་ཁྲ་བོ་ནི། །ཅིག་ཅར་དུ་ནི་རྟོག་པར་བྱེད། །དེ་ཚེ་གཞན་དང་གཞན་མིན་སོགས། །

彼事與非彼事性，由於互相相違故，於一事物之自性，無論如何不應理。肯定與其否定者，互相之間成相違，何者無錯亂心識，能成一體而作用。 同類與其非同類，從多遮遣事物中，從彼從此遮遣時，觀察法之諸差別。是故一中亦是多，觀察體性不應理，一事物中二行相，真實中實不存在。 若復人中獅子等，宣說具有二行相，于彼等中二行相，真實中實不存在。彼為極微眾多聚，體性不具一色相，種種任何非彼一，如同種種寶石類。 若是一性具二相，則不顯現為種種。即使如蜂足量處，于所遮蔽未遮中，隨行人中獅子分，能生識別諸因緣，彼亦極微為自性，如同殊勝緣生起。由彼自性諸行相，宣說種種珍寶等。 多性自體為種種，與一性相相違背。能作所作功用性，說為事物之自性。若是隨行性彼者，一切諸法成能所。一事物性以及能，生起功能相應者，彼與餘者無差別，如何不成能生因。 若許唯青等事物，隨行性為所許者，白色黃色等諸法，亦應能生青果報。離於二性之自體，唯一性從彼所生，是故汝許諸種種，一中無有多行相。如同食米所許有，若彼自性非事物，一即多性之自體，非如是成差別故。 相違諸法和合者，事物差別為性相，青與黃色差別性，無論如何不應成。隨行異類事物故，彼于普遍差別中，彼等明顯差別性，如何說其不存在。如於雜色之本性，隨欲取色而執著，由其種種性事物，決定異同亦如是。 當於雜色事物性，同時作意思維時，彼時異與非異等。 這是完整的直譯，保持了原文的對仗結構和邏輯關係。這段論述探討了事物的一多性質、同異關係等哲學概念。

།དེ་ཚེ་གཞན་དང་གཞན་མིན་སོགས། །དབྱེ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཐིམ་ཉིད། །དངོས་པོ་དུ་མའི་ངོ་བོ་ལ། །བརྗོད་པར་འདོད་པ་ངོ་བོར་འདོད། །རིམ་དང་ཅིག་ཅར་འཇུག་པ་ ཡིས།།ཚིག་རྣམས་རྣམ་པ་གཞན་ཡོད་མིན། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་འགག་པའི་ཕྱིར། །གཅིག་ནི་སྣ་ཚོགས་ཉིད་མ་ཡིན། །དུ་མའི་ངོ་བོ་སྣ་ཚོགས་ཏེ། །གཅིག་ཉིད་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་མིན། །ཇི་སྲིད་རྣམ་པ་དེ་དག་ནི། །དངོས་པོ་དེ་ལ་ཡང་དག་ཡོད། །དེ་སྲིད་ཁོ་ནར་སྐྱེད་པ་སྟེ། ། དེ་སྲིད་དངོས་པོར་གཅིག་ཉིད་ནི། །དངོས་པོ་གཅིག་ལས་གཞན་ཉིད་དུ། །དེ་ཡི་བདག་ཉིད་དང་བྲལ་འགྱུར། །ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་འདྲ་མིན། །དེ་ཡང་དོན་བྱེད་ནུས་པ་མིན། །གཅིག་པུའི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། །དངོས་པོ་གཞན་ལ་འཇུག་མ་ཡིན། །འབྲས་བུ་དམིགས་པར་སྣང་བ་ཡི། ། ཐ་དད་ལ་སོགས་བཤད་པའི་ཕྱིར། །དངོས་དེའི་བདག་ཉིད་མིན་པ་ཡང་། །དེ་དང་མ་འདྲེས་པས་ནི་རིགས། །དངོས་མེད་ཉིད་ནི་ཁྱད་མེད་མིན། །དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡང་དོན་བྱེད་ནུས་པ་རུ། །དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ཞེས་སུ་བརྟག་།ནུས་པ་མེད་པ་ལ་ལྡོག་པ། །འདྲ་བ ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་ཡིན།།དེས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ། །མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་བརྟགས། །དང་པོ་དངོས་གཞན་དང་མཚུངས་པ། །ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དེ་ཁྱད་ཡོད། །མཐུན་དང་གཞན་དང་དངོས་པོ་ལས། །གང་གི་བདག་ཉིད་དངོས་དེ་ནི། །གལ་ཏེ་ལྡོག་ན་མཐུན་པའི་རིགས། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ མཚུངས་མ་ཡིན་ནམ།།དེ་ཚེ་མཐུན་པའི་རིགས་རྣམས་ཀྱིས། །མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར། །དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཁྱད་མེད་ཕྱིར། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དེ་ཤེས་མིན། །གང་ཕྱིར་རིགས་མཐུན་པ་ཡི་མིང་། །གང་གིས་འདི་ནི་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་དང་མཐུན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་། །དེ་དང་ རང་བཞིན་ཐ་དད་འགྱུར།།རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེ། །མཐུན་པ་ཞེས་བྱར་རྟོགས་པ་ཡིན། །གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ། །རྒྱུ་ཉིད་གཞན་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །གང་ཕྱིར་གཅིག་པུ་རྟོགས་པ་ལ། །རྒྱུ་ནི་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་སྟེ། །ནུས་པ་རང་བཞིན་ངེས་ཐ་དད། །དབང་པོ་བདུད་རྩི་ལ་ སོགས་བཞིན།།གལ་ཏེ་སྔོ་སོགས་ལས་མིན་ནི། །ལྡོག་པའི་ངོ་བོའི་རྟེན་ཉིད་འདོད། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་ཤེས་པ་ནི། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་སྐྱེད་ཡིན་ནམ། །སྔོ་སོགས་ཤེས་སྐྱེད་སྔོན་པོ་ལས། །ཇི་ལྟར་ཐ་དད་ལྡན་པ་ཡི་། །རྣ་བས་དེ་ནི་མི་སྐྱེད་དེ། །དེ་བཞིན་མིག་ཀྱང་འདོད་པར་གྱིས། ། སྐྱེད་བྱེད་ལས་ནི་ལྡོག་པ་ཡི་། །གང་གཞན་སྐྱེད་བྱེད་དངོས་པོར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ནི། །རྗེས་འགྲོ་ཡང་ནི་ངེས་པ་ཡིན། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཁྱད་མེད་ཕྱིར། །རྣ་བ་ལ་སོགས་ཐ་དད་ཀྱང་། །དེ་ཡི་སྐྱེད་བྱེད་ཅིས་མི་འདོད། །མིག་གཟུགས་ལ་སོགས་ཁྱད་པར་བཞིན། །

我來為您直譯這段藏文論著的後續部分： 彼時異與非異等，一切差別悉融入。于諸多事之自性，欲說即許為體性。由其次第與頓入，言詞無有異行相，由其剎那即滅故，一非種種之自性。 多性自體為種種，一性不能共安住。乃至彼等諸行相，于彼事物真實有。唯爾許時能生起，爾時事物一性者，從一事物成異性，離彼自性而轉變。 非如虛空之花朵，彼亦不具作用能。唯一功能之自性，不趣入于餘事物。果相顯現所見故，說明差別等義故，非彼事物之自性，由不相雜故應理。 無事非無差別性，由有事物性相故。彼亦能作所作用，如是觀察名事物。于無功能遮遣中，觀察為同等性質。由此極為差別者，觀察即成相等性。 初與異事相等者，虛空花朵有差別。從同與異及事物，何者自性即彼事。若是遮遣同類性，豈非由彼成相等？彼時由諸同類性，當知即成相等性。 由彼自性無別故，如是亦非能了知。由於同類之名言，以此成為彼性者。與彼相順之自性，與彼自性成差別。由彼自性即于彼，了知所謂相順性。 於一認知之智中，因性差別各異故。由於唯一認知中，因唯是某一法故。功能自性定差別，如根與甘露等然。 若非從青等法中，許是遮遣性所依。青等諸法之智慧，彼云何能成能生？從青生青等智解，如何具有差別性。耳根不能生彼故，如是眼根亦應許。 從能生法遮遣中，餘者成為能生事。是故於諸事物中，隨行亦是決定性。無差別于異行相，耳等雖有差別性。何不許為彼生因？如眼色等差別然。 這是完整的直譯，保持了原文的對仗結構和邏輯關係。這段論述繼續探討了事物的認知、因果關係等哲學概念。

མིག་གཟུགས་ལ་སོགས་ཁྱད་པར་བཞིན། །སྐྱེད བྱེད་ལ་སོགས་ལས་ལྡོག་པ།།མིག་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པ་མིན། །གང་ཕྱིར་ཁྱད་མེད་དེ་དག་ནི། །བདག་ཉིད་ཀྱང་ནི་སྐྱེད་བྱེད་འདོད། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས། །ལྡོག་པ་ཉིད་ནི་དམིགས་མི་འགྱུར། །རང་བཞིན་ལས་ནི་ལྡོག་པ་ན། །རང་བཞིན་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །སྐྱེད་བྱེད་ གཞན་ལས་དེ་དག་ནི།།ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ན། །དེས་བསྐྱེད་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན། །དེ་ཡང་ཁོ་བོ་ཅག་ཉིད་འདོད། །དེ་ཡི་སྐྱེད་བྱེད་དེ་ཡང་ནི། །རང་བཞིན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན། །དེ་ཀུན་དེ་ལས་ངེས་པར་ནི། །རང་གི་རྒྱུ་ལས་ཡང་དག་འབྱུང་། །གཅིག་པུའི་བདག་ཉིད་རྗེས་འགྲོའི་ཕྱིར། ། གལ་ཏེ་དེ་དག་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །བདག་ཉིད་གཅིག་ལའང་དེ་ཡོད་ཡིན། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་གཞན་ཅི་ཞིག་།ཁྱད་པར་གཞན་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་གཅིག་པུ་སྐྱེད་བྱེད་ཕྱིར། །དེ་ཐ་དད་ཕྱིར་ནུས་མིན་ནམ། །ཐ་མི་དད་ཡིན་མ་ཚང་ཅི། །ཇི་ལྟར་རྗེས་འགྲོ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། །ཐམས་ཅད ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་མིན།།སྣ་ཚོགས་ཉིད་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། །དེ་ལྟ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འགྱུར། །ཐ་དད་འགའ་ཞིག་ཀྱང་སྐྱེད་བྱེད། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ངེས་པར་འགྱུར། །རྗེས་འགྲོ་ཉིད་ནི་གཅིག་ཅིག་ལ། །སྐྱེད་བྱེད་སྐྱེད་བྱེད་མིན་ཅི་ཞིག་།གལ་ཏེ་དེར་ཡང་ཁྱད་ཡོད་ན། །ཡོད་ཆུ་དེ་ཅི་དངོས་དེ་ ཉིད།།དེ་ཐ་དད་ཕྱིར་མི་སྐྱེད་པ། །རྗེས་འགྲོ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནམ། །དེ་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཡི་དོན། །གང་ཞེས་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན། །དེ་ལ་རྗེས་འགྲོ་ཅན་མ་ཡིན། །རྗེས་འགྲོ་གང་དེས་འབྲས་སྐྱེད་མིན། །བདག་ཉིད་གང་ཞིག་མངོན་འདོད་པས། །སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་རབ་འཇུག་འགྱུར། ། དེ་ལ་གནས་པ་ཉིད་སྤྱོད་པས། །ཐ་དད་ཐ་མི་དད་མི་རྟོགས། །གཞན་དུ་བདག་ཉིད་ཐ་དད་ལ། །ལོག་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་ཉིད་དུ། །ཡོད་ཉིད་དངོས་པོའི་རྗེས་འགྲོ་ན། །རབ་འཇུག་ལ་སོགས་ཐལ་བར་འགྱུར། །བྲམ་ཟེ་གཅེར་བུ་སེར་སྐྱ་བས། །རྟོགས་པས་དཔྱད་པ་ཉིད དུ་ནི།།སྣ་ཚོགས་སུ་ནི་བརྗོད་པ་ན། །ཅི་ཞེས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྨྲས། །གསེར་གྱི་ཕོར་བུ་ཆག་པ་ཡིས། །གང་ཚེ་གསེར་གྱི་གདུ་བུར་བྱས། །དེ་ཚེ་སྔ་འདོད་མྱ་ངན་སྐྱེད་། །ཕྱི་མ་འདོད་པས་དགའ་བའང་སྐྱེད་། །གསེར་འདོད་པ་ནི་བཏང་སྙོམས་སོ།

如眼色等差別然。從能生等法遮遣，眼等諸法非成立。由彼等無差別故，自性亦許為能生。從諸事物之自性，遮遣性相不可得。若離開于自性者，將成無有自性過。 從余能生彼等法，當說即是遮遣性。非彼所生之體性，此亦是我等所許。彼之能生即彼者，說為自性之本身。彼等一切決定從，各自因中正生起。 由隨行於一性故，若彼等為能生者。於一自性亦有彼，何需其他助緣耶？由無其他差別故，若謂唯一能生故。由彼差別豈無能？無差別者何不足？ 如何隨行無別中，非能生起一切法？種種性中無別故，如是決定即應成。某些差別亦能生，由自性故成決定。隨行性于某一法，何為能生非能生？ 若於彼亦有別者，有性彼為何即事？由彼差別不生故，豈非異於隨行性？彼即真實之義者，謂能作所作用者。于彼非有隨行性，彼隨行者不生果。 何種自性所欲求，彼補特伽羅趣入。住于彼中而行故，不知差別無差別。否則自性差別中，遮遣性中相等性。若有事物之隨行，趣入等過應成故。 婆羅門與尼犍子，及迦毗羅所了知，觀察即成種種說，云何稱讚為殊勝？金盃破碎之時分，若造金手鐲莊嚴。爾時先欲生憂惱，后欲復生歡喜心。欲求金者住舍心。 這是完整的直譯，保持了原文的對仗結構和邏輯關係。這段論述探討了因果關係、自性、遮遣等概念，最後以金器的比喻說明了認知與情緒的關係。

།དེ་ཕྱིར་མངོན་སུམ་བདག་ཉིད་ཅན། ། སྐྱེ་དང་འཇིག་དང་གནས་མེད་ན། །བློ་གྲོས་གསུམ་དུ་འགྱུར་མ་ཡིན། །འཇིག་པ་མེད་ན་མྱ་ངན་མེད། །སྐྱེ་བ་མེད་ན་རྒ་བ་མེད། །གནས་པ་མེད་ན་བཏང་སྙོམས་མེད། །དེས་ནི་སྤྱི་ནི་རྟག་པ་ཉིད། །དེ་ལྟར་དེ་ཡང་རིགས་པ་མིན། །རྟེན་ནི་མི་མཚུངས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །གང་ཕྱིར་སྐྱེ་དང གནས་དང་འཇིག་།དོན་གཅིག་ལ་ནི་བརྟེན་པ་མིན། །ཕན་ཚུན་འགལ་བ་རྣམས་ལ་ནི། །དུས་ནི་མཚུངས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །འདི་ནི་སྐད་ཅིག་འཇིག་པ་ཉིད། །ཡོད་ན་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་མ་ཡིན། །གསེར་ཕོར་གྱི་ནི་དངོས་པོ་ཡང་། །གསེར་གྱི་བདག་ཉིད་རང་བཞིན་ལས། ། རྗེས་འགྲོ་མེད་པར་འཇིག་པ་ཡིས། །འགའ་ཞིག་ལ་ནི་མྱ་ངན་སྐྱེད། །རྣམ་ཀུན་སྔོན་ནི་མེད་ངོ་བོའི། །དེ་ཡི་བདག་ཉིད་གདུ་བུ་ནི། །འབྱུང་བ་ན་ནི་དགའ་བ་བསྐྱེད། །གང་ན་ཡང་ནི་བརྟན་པ་མེད། །གསེར་གྱི་བདག་ཉིད་དངོས་པོ་དག་།གང་ཚེ་མཐོང་བ་བློ་གྲོས་རྨོངས། །འདྲ་བ་གཞན ནི་འབྱུང་བ་ན།།དེ་ཚེ་བརྟན་པ་ཉིད་དུ་སེམས། །གསེར་ནི་བརྟན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་གདུ་བུ་ཡང་། །སྔ་ཕྱི་ལ་སོགས་གནས་སྐབས་ལ། །མཐོང་འགྱུར་གཞན་གྱི་དུ་མ་ཉིད། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས་འགྱུར་བར་སྨྲ་བ་བརྟག་པ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ པའོ།། །།གསེར་གྱི་རྗེས་འགྲོ་མཚུངས་པ་ཡི་། །དུས་གཉིས་རྗེས་འགྲོ་མ་ཡིན་ནོ།

是故若無現量性，生滅與住三法者，智慧不成為三種。若無壞滅則無憂，若無生起則無老，若無住法則無舍。由此普遍性常住，如是彼亦非應理。由所依不相等故，以生住滅三法者，不依止於一義中。于諸互相違法中，時分當得相等性。 此若是剎那滅性，一切皆非錯亂也。金盃之體性亦復，從金自性本質中，無有隨行由壞滅，于某者生起憂惱。一切種前無體性，彼之自性手鐲者，當其生起生歡喜，於何處亦無堅固。 金之自性諸事物，何時見之智慧迷。當其他相似生時，爾時思為堅固性。金是堅固之體性，彼性手鐲亦復然。前後等諸時分中，所見他者成多性。 此為《攝真實論頌》中觀察變異論第二十四品。金之隨行相等性，二時非是隨行者。 這是完整的直譯，保持了原文的對仗結構和邏輯關係。這段論述探討了無常、剎那生滅等概念，並以金器的比喻說明了事物的本質與現象的關係。最後標明了這是《攝真實論頌》的一個章節。

།གནས་སྐབས་ཐ་དད་ལྡན་དངོས་པོ། །འགའ་ཞིག་སངས་རྒྱས་པ་ཡང་འདོད། །གནས་སྐབས་ཐ་དད་ཡོད་ན་ཡང་། །ཇི་ལྟར་ཁ་དོག་མ་སྤངས་གསེར། །དུས་གསུམ དུ་ནི་དེ་བཞིན་དངོས།།འདི་ནི་རྫས་མ་སྤངས་པ་མིན། །འདས་དང་མ་འོངས་པའི་ཤེས་པ། །གཞན་དུ་ཡུལ་མེད་པར་ནི་འགྱུར། །གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་ཤེས་ནི། །སྐྱོབ་པས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་ཡིན། །འདས་པའི་ལས་ཀྱང་ཡོད་མིན་ན། །ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་སྟེར་ བར་འདོད།།འདས་དང་མ་འོངས་ཤེས་དབྱེ་བ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ། །དེ་ཕྱིར་འདས་དང་མ་འོངས་པའི། །ཡུལ་ནི་རྫས་སུ་མེད་པ་མིན། །དུས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས། །དངོས་པོ་ལ་སོགས་ད་ལྟར་བཞིན། །གང་ལས་དུས་ཐ་དད་རྗེས་འགྲོ། །དེ་ ལྟར་འདི་ནི་བསམ་མི་བྱ།།གང་ཕྱིར་བྱེད་པས་རྣམ་ཕྱེ་བ། །འདིར་ནི་དུས་རྣམས་རྟག་པར་འགྱུར། །བྱེད་པ་ལ་ནི་གང་གནས་པ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་བ་རུ་བརྗོད། །བྱེད་པ་ཞིག་ལ་འདས་པ་སྟེ། །དེ་མ་ཐོབ་པ་མ་འོངས་པ། །བྱེད་པ་འབྲས་བུ་འདྲེན་པ་སྟེ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྐྱེད་བྱེད་ མིན།།འདས་པ་འདྲེན་པ་ཡོད་མིན་ཏེ། །དེ་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་དག་ཆོས་ལ་བྱེད་པ་འདི། །གཞན་ཉིད་དམ་ནི་དེ་ཉིད་དུ། །ཁས་ལོང་གང་ཕྱིར་གཞན་འགྲོ་བའི། །དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཡོད་མ་ཡིན། །གཞན་ཉིད་དུ་ནི་གནས་པ་ན། །སྔ་ཕྱི་ལ་ཡང་རང་བཞིན་མེད། །རྒྱུ་ཉིད་ འདུས་བྱས་ཉིད་སོགས་བཞིན།།བྱེད་པ་ཡང་ནི་རྟོགས་པར་གྱིས། །རང་བཞིན་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར། །གཞན་དུ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་གཟུགས་ལས་ཐ་དད་པའི། །རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མིན། །རིམ་དང་རིམ་མིན་འགལ་བའི་ཕྱིར། །རྟག་པ་ཡི་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ ནི།།སྔར་སུན་ཕྱུང་སྟེ་འདུས་བྱས་ནི། །རྟག་པ་ལ་ནི་གསལ་བརྟེན་མིན། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་ཐ་དད་པའི། །བྱེད་པ་རུ་ནི་རྗོད་བྱེད་པ། །རང་གི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བ། །བཟློག་པར་དཀའ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར། །གཞན་ཉིད་མིན་ཡང་བྱེད་པ་ནི། །ཆོས་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ ཕྱིར།།ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན། །དུས་ཀུན་ཏུ་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར། །དེས་ན་དུས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་འདི། །དེ་ཡི་དབང་གིས་རྟག་མི་འགྱུར། །དེ་ཡི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡིན། །ཞིག་དང་ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་མེད། །བྱེད་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་ནི་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར། །སྔོན་ དང་ཕྱི་མ་རྣམ་གཅོད་ཅིང་།།དབུས་ཙམ་དུ་ནི་ཡོད་པ་ཅན། །རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མིན། །ཆོས་ནི་རྟག་ཏུའང་ཡོད་པར་བརྗོད། །ཆོས་ལས་གཞན་ནི་བྱེད་པ་མིན། །ལྷ་ཡི་སྤྱོད་པ་བསལ་བ་ཡིན། །བྱེད་པ་གཞན་ནི་ལྟོས་བཅས་ན། །གལ་ཏེ་དེར་ཡང་དུས་གནས་ པ།།མཚུངས་པར་རྗེས་སུ་རྩོད་པ་ནི། །ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནམ། །རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་མཐོང་ན་ཡང་། །

有些佛教徒主張，事物具有不同時位。縱有不同時位存在，如同金色未舍離故，三時中亦如是事，此非舍離實體性。過去未來之智識，他處則成無對境。依二所生之識別，救主如何而宣說？若無過去之業力，如何能與其果報？過去未來智差別，于瑜伽師何能成？是故過去未來，境非無有實體性。 時所攝之色等法，諸事物等如現在。由何時分差別隨，如是此不應思議。以作用而區分故，此中諸時成常住。住于作用之法者，即說彼為如是性。作用已滅為過去，未得彼為未來時。作用能引生果報，非為諸法之生因。 過去無有能引性，彼中作用已無故。彼等諸法之作用，或異性或即自性。應許以何故他行，事物性中實非有。若住于異性之中，前後亦無自性故。如因性及有為等，作用亦應如是知。 自性恒時安住故，異性則成常住性。以離色法差別外，無有常住之性相。次第非次相違故，常住之因性即是。先已破除有為法，不依常住而顯現。蘊等差別之作用，若說彼為能詮者，違背自宗之立論，難以遮止成過失。 縱非異性其作用，與法無有差別故。如諸法之自性然，於一切時成過失。是故時分差別此，不因彼力成常住。彼之差別性即是，無滅得與未得故。與作用無差別故，諸法同於作用性。 遮除前後唯有中，具有暫時之存在。相續作用實非有，諸法恒時說為有。法外別無其作用，天行已得遮除故。作用他性若待緣，設若彼中時安住。相等隨行諍論者，豈非遍行一切耶？自性無有差別性，設若見有差別相。 這是完整的直譯，保持了原文的語義結構和邏輯關係。這段論述主要探討了時間、作用、法性等概念的關係，以及對常住性與無常性的辯證分析。

རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་མཐོང་ན་ཡང་། །ཐོགས་དང་བཅས་པ་ཉིད་བཞིན་དུ། །དེ་ནི་རང་བཞིན་ལ་ཕན་མིན། །དངོས་པོ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལས་། །ཐོགས་དང་བཅས་པ་ཉིད་སོགས་ནི། །འགའ་ ཞིག་རེས་འགའ་བར་འདོད་མིན།།དངོས་པོ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་བྱེ་བྲག་འགུགས་པ་མིན། །དངོས་པོ་ཉིད་དུ་དེ་ལྟར་བརྗོད། །གཟུགས་ཀྱིས་དེ་ཞེས་སྒྲ་ཡིས་ནི། །འོན་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་སོ། །བྱེད་པ་རྒྱུན་ལ་སོགས་པ་བཞིན། །དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་རྣམ་པ་ ཡིས།།འོན་ཏེ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་བརྗོད། །བྱེད་པ་རྒྱུན་ལ་སོགས་པ་བཞིན། །དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་ནམ། །དེས་ན་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །རྒྱུ་བཞིན་དུ་ནི་འབྲས་བུ་ལའང་། །དེ་ནི་གང་དུའང་དགོས་པ་མིན། །གང་ཕྱིར་དངོས་ཉིད་དོན་བྱེད་ནུས། །དེ་དང་འདི་ནི་ཉེ་བ་སྟེ། །ངོ་ བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་མ་ཡིན།།དེ་ཡིས་བྱས་པའི་དུས་གསུམ་གྱི། །རྣམ་གཞག་དེ་ཉིད་དུ་མི་འཐད། །བྱེད་པ་ཞེས་བྱའི་འབྲས་འགུགས་པའི། །ནུས་གསང་སྒྲ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ནུས་པ་ཁོ་ནའི་དངོས་ཉིད་ཕྱིར། །ཐ་སྙད་དུ་དེ་ཇི་ལྟར་ཡོད། །གང་འདི་དངོས་པོ་སྣང་བ་ནི། །བཙོ་ དང་སྲེག་སོགས་འབྲས་བུར་བྱེད།།འདས་དང་མ་འོངས་པར་གནས་པ། །དེ་ཉིད་ཁས་ལེན་བྱེད་དམ་ཅི། །གལ་ཏེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་། །དེ་ཉིད་གཅིག་པུའི་བདག་ཉིད་ཡོད། །བྱེད་དང་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ནི། །ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་ཇི་ལྟར་ཡིན། །དངོས་པོ་གཅིག་པུ་འདི་ཉིད་ལ། །ཁྱད་པར་ མེད་ན་ཕན་ཚུན་དུ།།འགལ་བའི་རྣམ་པ་དེ་དག་ཏུ། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་རིག་པ་ཡིན། །གནས་སྐབས་གཅིག་ནི་ཡོངས་བཏང་ནས། །གནས་སྐབས་གཞན་ནི་ཡོངས་འཛིན་ཕྱིར། །དེ་ནི་ཁྱད་མེད་མ་ཡིན་ཏེ། །ཁྱད་པར་མེད་ཅེས་བཏགས་པ་ཡིན་། །དངོས་པོ་གནས་སྐབས་ཐ་དད་ ཅིང་།།མ་ཡིན་བྱེད་པོ་མི་འཐོབ་ཕྱིར། །དེ་དག་ཉིད་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །འབྲས་བུ་ཡོད་པར་དམིགས་པར་འགྱུར། །དུས་རྣམས་སུ་ནི་དངོས་དེ་དག་།ཐ་མི་དད་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །མ་བྱུང་བ་ནི་བྱུང་བ་དག་།འཇིག་འགྱུར་དེ་བདག་ཉིད་ཅི་ལྟར། གནས་སྐབས་སུ་ཡང་དབུས་མ་ལ། །རང་ བཞིན་གྱིས་ནི་བྱེད་པོ་ཉིད།།དེ་ཕྱིར་དེ་ཉིད་རང་ངོ་བོ།

自性無有差別性，即便見到其差別，如同有礙性一般，彼于自性無益處。從事物隨行而言，有礙性等諸性質，某些非為暫時性，以說為事物性故。不引他法之差別，如是說為事物性。色法所說彼聲音，然為心識之習氣。如同作用相續等，以彼性他性諸相。或說為不可言說，如同作用相續等。 如是豈非世俗諦？是故以其常住性，如因對於果報等，彼於何處皆無需。以事物效能作用，彼與此為鄰近性，自性中實不存在。由彼所作三時之，安立於勝義不成。所謂作用引果報，功能密意非言境。唯是功能事性故，世俗中彼何能有？ 此等顯現之事物，能作煮燒等果報。安住過去未來者，彼性豈可承許耶？若謂彼之自性者，唯一自性獨存在。作者作用之體性，所謂已滅何能爾？於此唯一事物上，若無差別互相違，彼等諸種行相中，如何能成為智識？ 捨棄一種時位已，攝取另一時位故，彼非無有差別性，假立為無差別性。事物時位有差別，非為作者不得故。以彼等性存在故，果報當成所緣境。諸時中彼等事物，如何能成無差別？未生者生彼等法，壞滅如何成自性？于諸時位唯中間，自性即是作者性，是故彼即自體性。 這是完整的直譯，保持了原文的對仗結構和邏輯關係。這段論述主要探討了事物的自性、差別、作用等概念，以及它們與時間的關係。

།དེ་ཉིད་གནས་སྐབས་གཞན་དག་ལའང་། །དེ་ཡི་བྱེད་པ་ཞིག་པ་དང་། །དེ་ཡི་དེ་དག་ཇི་ལྟར་འདོད། །གཞན་གྱི་ངོ་བོས་བྱེད་པ་ན། །བྱེད་པ་ཉིད་ནི་ཐོབ་པའང་མེད། །འདས་དང་མ་འོངས་པར་གནས་པའི། །མེ་སོགས་གལ་ཏེ་གཞན་ ཡིན་ན།།དེ་ཕྱིར་འདྲེས་སོགས་སྐྱོན་དེ་ནི། །ཕྱོགས་འདི་ལ་ནི་གཞི་མེད་པ། །ད་ལྟར་མ་བྱུང་དེ་ཉིད་ནི། །འབྲས་བུ་སྐྱེར་རུང་འབྱུང་བ་ནི། །འབྱུང་བ་དེ་ནི་གནས་པ་མིན། །འདི་རྗེས་འགྲོ་མེད་བདག་ཉིད་གྲུབ། །གང་ཕྱིར་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ནི། །དེ་ཉིད་ཡང་དག་དངོས་པོ་སྟེ། །དེ་དག་ལ་ ནི་དེ་ཡང་མེད།།གང་ཡོད་དེ་ལས་འབྲས་མི་འབྱུང་། །མ་བྱུང་བ་ནི་བྱུང་བའི་ཕྱིར། །འདས་པ་ཡང་ནི་དངོས་པོ་འདི། །གཞན་བཞིན་ད་ལྟར་བ་བསལ་ཐོབ། །རེས་འགའ་ལ་ནི་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་། །རྒྱུ་མེད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་ཡོད་པའང་མེད་པར་འགྱུར། །རྒྱུ་ནི་ངེས་པར་ ཡོད་པ་ཅན།།དོན་ནི་ད་ལྟར་རབ་ཏུ་བརྗོད། །སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ལས། །མཚན་ཉིད་མི་འདོད་གཞན་དག་འདོད། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདུས་བྱས་ཉིད། །སྐྱེ་དང་གནས་སོགས་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་གང་། །བསྐྱེད་པས་སྐྱེད་བྱེད་བརྗོད་པ་ཡིན། ། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པའི་དངོས། །མ་སྐྱེས་དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་ཡིན། །དེ་ལས་གཞན་མིན་ཁྱད་པར་ནི། །རེ་ཞིག་བྱེད་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཡིད་ཕྱིར་སྔར་ཡང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །གྲུབ་པ་ཡིས་ནི་དུས་ཕྱིས་བཞིན། །འདི་ནི་ཁྱད་པར་གཞན་ཉིད་མིན། །ཐ་དད་ཕྱིར་དང་མ་འབྲེལ་ཕྱིར། །དེ་ནི སྔ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར།།ཡོད་པའི་འབྲས་བུར་ཐལ་བར་འགྱུར། །རྣམ་པ་གཞན་དང་གནས་དང་འཇིག་།གཞན་ཉིད་དེ་ཉིད་བརྟགས་པ་དང་། །རྒས་སོགས་ཡུལ་གྱི་སྐྱོན་རྣམས་ནི། །དེ་དག་ཁོ་ནར་ཡོངས་སུ་སྦྱར། །ནུས་པ་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །འདི་དག་རང་གི་འབྲས་བུ་ སོགས།།རིགས་ལ་སོགས་པའང་དེའི་ངོ་བོར། །སྔ་ཕྱི་ལ་ཡང་ཡོད་པ་མིན། །ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །རང་དང་མཐུན་པའི་བྱ་བ་ནི། །དེ་ཚེ་ཅི་ཕྱིར་རྩོད་པ་མིན། །དེ་རྩོམ་དཔག་མེད་དུས་ནི་ཐོབ། །འོན་ཀྱང་འདས་དང་མ་འོངས་དངོས། །སྐད་ཅིག་མ་ མིན་པ་ནི།།དེ་དག་སླར་ཡང་ཐོག་མ་ནས། །དེས་ནི་དཔག་མེད་དུས་ཐོབ་འགྱུར། །དེ་སྐྱེས་པ་ཡི་སྐད་ཅིག་གང་། །དེས་ནི་དེ་ལྟ་བ་རུ་བརྗོད། །སྐྱེས་ནས་འཇིག་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་འདས་པ་འབྱུང་མ་འོངས། །འོན་ཏེ་དེ་དག་སྐད་ཅིག་མིན། །ཁྱེད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་ འགྱུར།།འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མར། །གྲུབ་མཐའ་ལས་ནི་རབ་ཏུ་བཤད། །རིག་པས་གནས་ཀྱང་ཡོད་ན་ནི། །ངེས་པར་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་ཡིན། །ད་ལྟར་བ་བཞིན་འདིར་ཡང་ནི། །འབྲེལ་པ་སྔར་ནི་བསྒྲུབས་པ་ཡིན། །འདི་དག་འདིས་ནི་མ་འོངས་པ། །དོན་བྱེད་ ནུས་པ་ཡིན་ནམ་མིན།།

彼性于其他時位，其作用已經壞滅，彼等如何能承許？以他體性而作用，作用性亦不可得。安住過去未來中，火等若是他性者，是故混雜等過失，於此觀點無所依。現在未生彼自性，果報堪能生起者，彼生起非為安住，此無隨行性已成。 以其能作所作用，彼即真實事物性，于彼等中彼亦無，有者不生其果報。未生者已生起故，過去亦是此事物，如他現在已遮得。某時自性亦復然，無因不待他故者，恒有亦當成無性。因具決定有性者，義說為現在法性。擇滅所攝諸法中，相違他宗所許者。色等諸有為法性，生住等相相屬故，于彼生起差別性，能生所生而宣說。 此謂有性之事物，未生彼性即他性，異彼非他差別性，暫時不能有作用。意故先前已成故，如同成就后時般，此非差別他性也，差別故及無系故。彼無前者之故也，應成有性之果報。異相安住與壞滅，他性自性觀察及，衰老境界諸過失，唯于彼等當遍修。 功能決定自性故，此等自果等諸法，種性等亦彼體性，前後時中亦非有。以有功能體性故，自類相順作用者，爾時何故非爭議？彼作無量時已得。然而過去未來法，非為剎那性者也，彼等復從最初起，由彼得無量時分。彼生起之剎那者，即說彼為如是性，生已壞滅即是彼，過去生起未來性。 若謂彼等非剎那，則違汝宗所許義，一切有為剎那性，教義中已明宣說。若以正理而安住，定當成就剎那滅，如同現在法性般，此中系屬先已成。此等於此未來法，是否具有作用能？ 這是完整的直譯，保持了原文的對仗結構和邏輯關係。這段論述主要探討了事物的時間性質、作用、剎那性等概念。

།དོན་བྱེད་ ནུས་པ་ཡིན་ནམ་མིན།།དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡོད་པ་ན་། །ད་ལྟར་བ་ནི་དེ་གཞན་བཞིན། །ད་ལྟར་བ་ནི་མ་ཡིན་ན། །ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཕྱིར། །ནམ་མཁའི་པདྨ་ལ་སོགས་བཞིན། །འཇིག་དང་མི་སྐྱེད་ཐལ་བར་འགྱུར། །བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་པར་བྱས། །མ་ངེས་ པར་ནི་བརྟག་པ་ལས།།དེ་དག་ཀྱང་ནི་རྒྱུ་མཚན་མིན། །དོན་བྱེད་ནུས་པར་ངེས་པ་ནི། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་སོ།

是否具有作用能？ 若有作用之功能，現在法如彼他性。 若非是現在法者，以離一切功能故， 如同虛空蓮花等，應成壞滅不生起。 已作征詰與觀察，從不決定觀察中， 彼等亦非為因相，決定具有作用能， 乃從諸法緣起生。 這是完整的直譯，保持了原文的對仗結構。這段論述探討了事物的作用能力與現在性的關係，以及通過觀察和推理得出的結論。譯文儘量使用自然的漢語表達，同時保持了原文的邏輯連貫性。

།རྒྱུ་མེད་ཉིད་ཀྱིས་མཚུངས་པ་ནི། །ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ལ་དངོས་ཡིན། །ངེས་པར་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡི། །སྐྱེ་བ་རྐྱེན་གྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་། །ད་ལྟར་བ་ཡི་ དངོས་པོ་ཡི།།མཚན་ཉིད་ཡོད་པས་གཞན་ཡོད་མིན། །འདས་དང་མ་འོངས་པ་དག་ལ། །དེ་ཉིད་ཁྱེད་ལ་མ་ཉམས་ཡོད། །དེ་ཕྱིར་ད་ལྟ་བ་ཉིད་ནི། །དེ་དག་ལས་ནི་ཅིས་མི་འབྱུང་། །དེས་ན་མཐོ་རིས་ཐར་པ་ཡི། །འབྲེལ་པའི་བརྩོན་པ་འདི་དོན་མེད། །འབད་པས་འབྲས་བུ་ བསྒྲུབས་པ་ནི།།དེ་ནི་ཅུང་ཟད་དམིགས་སུ་མེད། །འོན་ཏེ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཡང་། །མེད་པར་དེ་དག་ལ་ཁས་ལེན། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་དེ་ཡི་ཕྱིར། །གཏན་ཚིགས་རྣམས་ནི་དངོས་མེད་ཆོས། །མ་གྲུབ་ཕྱིར་ན་གྲུབ་རྟེན་མིན། །ད་ལྟར་ཉིད་ནི་གྲུབ་པས་ན། །འགལ་ཡིན་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་ ཕྱིར།།བྱུང་ནས་གཟུགས་ནི་གང་སོང་བ། །དེར་ནི་འདས་པ་རབ་ཏུ་བཤད། །རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པས་ན། །གང་བྱུང་དེ་ནི་མ་འོངས་པ། །ཡོད་པ་ད་ལྟར་བ་ཉིད་དུ། །འགྱུར་བ་ཞེས་བྱར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་ཡོད་པ་མཚན་ཉིད་ནི། །ད་ལྟ་བ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཡིན། ། འདས་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་སོགས་ཉིད། །དེ་བཞིན་འབྱུང་བའི་ཁོངས་ཆུད་དེ། །སྒྲོ་བཏགས་གནས་སྐབས་འདི་ལ་ནི། །བཤད་པ་ཡིན་ཏེ་ཡང་དག་མིན། །གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་ནི། །གང་གསུངས་དེ་ཉིད་གཟིགས་པ་ཡི་། །ཡུལ་དང་བཅས་པས་སེམས་དགོངས ནས།།དེ་ནི་བརྟན་པར་བཞེད་པ་ཡིན། །རྟག་པའི་དབང་ཕྱུག་སོགས་ཀྱི་བློ། །གང་ཕྱིར་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན། །སྒྲ་དང་མིང་ལ་སོགས་པའི་ཆོས། །དེ་ཡི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་ཕྱིར། །རྟོག་པའི་རྗེས་འགྲོ་ཙམ་གྱིས་ནི། །རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱར་བཤད་པ་ཡིན། །དེ་འདིར་བེམས་པོ་ ངོ་བོ་ཉིད།།རབ་གསལ་ནས་ནི་ཡོངས་བརྟགས་ཡིན། །འདས་པ་རྣམ་སྨིན་རྒྱུ་འབྲས་ནི། །སྟེར་བ་ཁས་ལེན་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡི་བག་ཆགས་ལྡན་ཤེས་པའི། །རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འདོད་པ་ཡིན། །དེ་ཉིད་ཀྱང་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །ལས་དེ་ཡོད་ ཅེས་ཉེར་བཏགས་ཏེ།།བརྟེན་པས་དངོས་པོ་མི་འཇིགས་བཞིན། །ཆད་པའི་ལྟ་བ་སྤངས་བྱའི་ཕྱིར། །དེ་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ལས་བཤད་ཡིན། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྟོང་ཉིད་མདོར། །གསུངས་པ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད། །དངོས་སམ་བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་ནི། །རྒྱུ་འམ་འབྲས་བུ་ཉིད་གྱུར་པ། ། ད་ལྟ་བ་ཡི་ངོ་བོ་གང་། །དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་བ་དག་ཤེས། །རྣམ་རྟོག་རྗེས་འགྲོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི། །དད་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་ཡུལ་མེད་ཀྱང་། །སླར་ཡང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན། །དེས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ནི། །འདས་དང་མ་འོངས་པ་ཡི་རྒྱུན། །དེ་ལ་རྟེན་ནས་རབ་འཇུག་འགྱུར། །འདས དང་མ་འོངས་བསྟན་པའོ།

無因性的相同性，於一切法皆實有。 決定具有作用能，生起必從緣中現。 現在法之諸事物，有其性相非他有。 於過去未來二者，此性于汝未曾失。 是故現在性本身，何故不從彼等生？ 因此生天與解脫，相關精進皆無義。 勤勉所成之果報，彼亦絲毫不可得。 若謂作用功能性，于彼等中亦不許。 若是如此因此故，諸因相皆無實法。 以未成故非所依，現在性已成就故。 相違損害所立故，形色生已何處去。 彼即宣說為過去，具足因緣而存在。 所生即是未來法，有法成為現在性。 以有性之體相者，即是現在之性相。 過去等色等諸法，如是攝入生起中。 遍計所執此時分，所說非是真實義。 依二所生諸智慧，所說即是見真實。 具境故而心意解，彼即許為堅固者。 常遍等智慧之故，無有所緣對境故。 聲名等法之自性，離彼行相之故也。 唯隨分別而行故，說為識之自體性。 此中無情之體性，明顯遍計所執性。 過去異熟因果性，不許能予果報故。 具彼習氣之智慧，從因欲求其果報。 彼性亦依習氣故，依止心識之因緣。 說彼業有假立已，依止不壞諸事物。 為斷斷見應斷故，如是論中所宣說。 若於他相空性經，所說彼當如何許？ 或由直接間接門，為因或成果報者。 現在法之體性中，瑜伽行者皆能知。 分別隨行之體性，信解世間之智慧。 雖于真實無對境，複次隨後能了知。 是故因果二者性，過去未來之相續。 依彼趣入而轉變，過未二者所顯示。 這是完整的直譯，保持了原文的對仗結構和邏輯連貫性。這段論述探討了因果關係、時間性質以及認識論等深奧的哲學議題。譯文力求準確傳達原意，同時使用自然的漢語表達。

།རྟོག་པའི་དྲ་བ་མ་ལུས་པ། །སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་ལྡན་པའི། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ནི། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་ཡིན། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ལས་དུས་གསུམ་བརྟག་པ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པའོ།། །། གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་རྗེས་འགྲོ་བ། །འདིར་ནི་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཚེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་པ། །མེད་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད། །ལུས་དང་བློ་དང་དབང་པོ་སོགས། །སོ་སོར་སྐད་ཅིག་འཇིག་པའི་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་པ་རིགས་མིན། །གཞན་ནི་ཁས ལེན་མ་བྱས་པས།།དེ་ཡི་འབྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ལས། །དེ་ལྟར་དེ་དག་ལས་ཤེས་ཉིད། །ཇི་ལྟར་རྒྱུ་དང་ནུས་སོགས་བཞིན། །སྐྱེ་བའི་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་ས་ལ་སོགས་པ་ཡི། །ཁྱད་པར་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། །ལུས་དང་དབང་པོ་སོགས་ཀྱི་མིང་། །གཞན་ནི་དེ་ཉིད་ དུ་ཡོད་མིན།།རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་སེམས་དག་ནི། །ཐ་དད་ལུས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། །རྒྱུ་འབྲས་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མིན། །བ་ལང་རྟ་ཡི་ཤེས་པ་བཞིན། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཤེས་པ་ཡིས། །བློ་རྣམས་སྐྱེད་པར་འདོད་པ་མིན། །ཤེས་པ་ཉིད་ཕྱིར་རྒྱུད་གཞན་དང་། །འབྲེལ་པའི་ བློ་རྣམས་ལྟ་བུའོ།

斷除一切分別網，具足智慧相續流， 如來教法之本身，任運成就而趣入。 ——此為《攝真實論》第二十五品”三時觀察品”—— 若於事物之隨行，此中絲毫亦不存， 爾時彼世間之法，以無故無他世間。 身體智慧諸根等，各自剎那壞滅故， 他世間者不應理，其他未曾承許故。 從彼生起差別中，如是從彼等了知， 猶如因與功能等，令生顯明而成就。 彼復趣入地等法，種種差別性之中， 身體根等諸名稱，真實中無他體性。 爭論所依諸心識，住於差別身體故， 因果性實不存在，如牛馬之諸智慧。 欲說所生諸智慧，不許能生諸智解， 以其智慧自性故，如同他續諸智慧。 這是完整的直譯，保持了原文的對仗結構和邏輯連貫性。這段論述探討了如來教法的本質，以及對世間法、因果關係和心識本質的深入分析。譯文嚴格遵循原文結構，同時確保漢語表達通順自然。

།ཆགས་པ་དང་བཅས་འཆི་ཀའི་སེམས། །སེམས་གཞན་དང་ནི་འབྲེལ་བྱེད་མིན། །འཆི་བའི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །ཉོན་མོངས་བྲལ་བ་དེ་ཇི་བཞིན། །དེ་ཕྱིར་སྲོག་རྩོལ་སོགས་བྱིན་རླབས། །ལུས་ཉིད་ལས་ནི་ཤེས་པ་ནི། །སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་རིགས་སོ་ ཞེས།།ཟླ་བ་ཅན་དང་རྟ་མཆོག་ཟེར། །ནུར་ནུར་པོ་སོགས་ཤེས་ཡོད་ལ། །རིགས་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན། །དབང་པོ་དག་ནི་མ་སྐྱེས་ཕྱིར། །དེ་ལ་རྟོགས་བྱའི་དོན་ནི་མེད། །དོན་རྟོགས་པ་ལས་གཞན་ཉིད་དུ། །ངོ་བོའི་ཤེས་པ་རིགས་པ་མིན། །དེ་ཚེ་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཡིས། །བློ་ཞེས་བྱ་ བའང་ཡོད་པ་མིན།།ནུས་པ་རྣམས་ནི་རྟེན་མེད་པར། །གནས་པར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་པའི་རྟེན་གྱི་བདག་ཉིད་ནི། །ཡོད་ན་ལུས་ཉིད་དེ་ཡི་རྟེན་། །མཐར་ནི་ལུས་ནི་ལྡོག་པ་ན། །ཤེས་པའི་འཇུག་པ་ཅི་ལ་བརྟེན། །དེ་ཡི་དེ་མ་ཐག་བྱུང་བའི། །གལ་ཏེ་ལུས་གཞན་ལ་བརྟེན་ན། ། ལུས་གཞན་མཐོང་བ་མེད་པས་ནི་། །དེ་ནི་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས། །གླང་པོ་རྟ་སོགས་སེམས་བཞིན་དུ། །ཐ་དད་ལུས་ལ་འཇུག་པས་ན། །ཤེས་པ་དེ་ནི་རྒྱུན་གཅིག་པུ། །འབྲེལ་པ་རུ་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་ཤེས་པའི་རྟེན་གཅིག་ནི། །ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་སྐྱེས་བུ་འགའ། ། འཁོར་བ་པར་ནི་འདོད་པར་གྱིས། །ཡང་ན་མེད་པ་ཉིད་ཁས་ལོང་། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནི། །ཉེ་བར་ལེན་དང་བླང་བྱ་རུ། །འགྱུར་བའི་ཤེས་རྒྱུན་ལ་སོགས་ལས། །འགའ་ཞིག་གཞན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཡི་ཐོག་མཐའ་མེད་པ་ཡི། །སྔོན་དང་ཕྱི་མ་ད་ལྟར་གྱི། །འགའ་ཞིག ངེས་པའི་བར་མཚམས་ཀྱི།།གནས་སྐབས་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བཤད། །མཐོང་བའི་བདེ་བ་ཙམ་ཞེན་པས། །ཇི་ལྟར་དེ་ཙམ་བརྟག་པ་ཡིན། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡུལ་གཞན་སོགས། །དེ་ལྟར་དེ་ནི་ཁོ་བོ་སྨྲ། །གལ་ཏེ་དེ་དང་ཐ་དད་པའི། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་བཀག་ཡིན་ན། །དེ་ཚེ་ བསྒྲུབ་པ་དོན་མེད་དེ།།དེ་མེད་ཉིད་ལ་རྩོད་མེད་ཕྱིར། །རྒྱུན་ནི་དངོས་མེད་མ་ཡིན་ཕྱིར། །གནས་སྐབས་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མིན། །དེ་ལ་གནས་པའི་འཇིག་རྟེན་ནི། །ཕ་རོལ་ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་ཀྱིས། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་རྒྱུན་གྱི་སྒྲས། །སྐད་ཅིག་རྒྱུན་ཅན་དེ་དག་ནི། །ཟོར་ཡང་ཕྱིར་ན་ནགས་ ཚོགས་བཞིན།།མ་ལུས་པས་ནི་རབ་བསྟན་ཏེ། །གཅིག་པུ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་ནི། །དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་སོགས་བརྗོད་མེད། །ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་བཞིན། །རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །དེ་ཡང་ཐོག་མཐའ་མེད་པ་ནི། །ཇི་ལྟར་ཡང་དག་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ ཐོག་མར་འདོད་པའི་སེམས།།དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་འགྱུར་བའམ། །ཡང་ན་བརྟག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་། །དེ་ཡང་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྟག། །འབྱུང་བ་ཙམ་ལས་བྱུང་བའམ། །ཡང་ན་གཞན་ཤེས་ཙམ་ལས་བྱུང་། །མ་ལ་སོགས་པ་ཐོག་མའི་སེམས། །

具貪之臨終心識，不與他心相連繫， 以其臨終心性故，如同離垢心識然。 是故命氣等加持，唯從身體而生起， 智慧生起應理者，月稱勝馬如是言。 凝滑精等有知覺，此說實無有道理， 以諸根尚未生故，于彼無所知之境。 除了了知諸境外，體性智慧不應理， 爾時以其功能性，智慧一名亦不存。 諸種功能無所依，安住實不應道理， 若有智慧所依體，則身即是彼所依。 最終若身已壞滅，智慧趣入何所依？ 若謂依于彼無間，所生其他身體者， 以未見有他身故，如何得知彼存在？ 如同象馬等心識，趣入差別諸身故， 彼等智慧唯一續，如何能成相連繫？ 是故智慧唯一依，無始無終某士夫， 應許彼為輪迴者，或當承許全無有。 于彼他世間法者，能取所取之性中， 從其智慧相續等，更無他法而存在。 彼之無始無終性，前後現在諸時中， 某一確定間隔之，狀態即為遍說者。 唯著現見之安樂，如何僅作是思維？ 他世間境及他等，如是此理我宣說。 若謂異於彼體性，他世間法已遮破， 爾時證成無意義，以無彼故無諍故。 相續非是無實故，更無其他諸狀態， 安住于彼世間法，他世如何即彼性？ 如是非也相續名，剎那相續彼等法， 猶如森林諸樹木，悉皆顯示無餘盡。 若執一性思維者，即彼離異等無說， 猶如虛空花鬘然，許為無有自性者。 彼之無始無終性，如何能成真實性？ 若許最初之心識，彼成無因所生者， 或從所思因中生，彼亦自性常住性。 或從大種生起者，或從他識生起者， 母等最初之心識。 這是完整的直譯，保持了原文的對仗結構和邏輯連貫性。這段論述探討了心識的本質、相續、因果關係等深奧的哲學問題。譯文嚴格遵循原文結構，同時確保漢語表達通順自然。

ཡང་ན་གཞན་ཤེས་ཙམ་ལས་བྱུང་། །མ་ལ་སོགས་པ་ཐོག་མའི་སེམས། །དེ་ལ་རྒྱུ་མེད་རེས་འགའ་བར། རིགས་མིན་གཞན་དུ་དེ་ཡི་ནི། །ཡོད་ཉིད་རྟག་ཏུ་སྣང་བར་འགྱུར། །རྟག་པའི་ཡིད་དུས་ཕྱོགས་དང་ནི། །དབང་ཕྱུག་བདག་སོགས་ཀྱིས་བྱས་མིན། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྟག་ཡོད་མིན་། །ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར་རོ་དེ་མེད་ཕྱིར། །རྣམ་ཤེས་གཅིག་པུ་རྟག་པ་ཡི། །རང་བཞིན་ཞེས་སྨྲ་གཟུ་ལུམས ཡིན།།གཟུགས་དང་སྒྲ་སོགས་ཀྱི་སེམས་དག་།གསལ་བར་ཐ་དད་སྣང་བའི་ཕྱིར། །ས་དང་ཆུ་དང་མེ་སོགས་པའི། །འབྱུང་བ་ལས་ནི་སྐྱེས་པ་དང་། །གསལ་བ་མིན་པའི་སེམས་རྣམས་ནི། །ཅིག་ཅར་འབྱུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར། །འབྱུང་བ་བཞི་པོ་དེ་ཡང་ནི། །གཞན་གྱིས་ བསྟན་པའི་ངོ་བོར་འདོད།།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ལྟོས་ལ་ཡང་། །འོན་ཏེ་འདི་ཉིད་སྐད་ཅིག་མར། །གཞན་དག་གིས་ཀྱང་བརྗོད་ན་ནི། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་དེ་དག་གི་།ཇི་ལྟར་གྲུབ་མཐའ་ལ་མི་གཏོད་། །དེ་ནི་ངེས་པར་གནོད་གྱུར་ཀྱང་། །རིགས་པ་ཡིན་ཞེས་ཁས་ ལེན་བྱེད།།སྔར་བཤད་རིགས་པས་སྐད་ཅིག་མར། །ཐམས་ཅད་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཡིན། །རང་གི་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་མེད་ཅིང་། །གལ་ཏེ་རིགས་པའི་རྗེས་ཆགས་ན། །འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་ཡོད་མིན་པའི། །རིགས་པའི་མཆོག་འདི་འདོད་པར་གྱིས། །དེ་དག་ཡན་ལག་ཅན་དངོས་མེད། ། རྡུལ་ཕྲན་དངོས་ཉིད་ཀྱང་རིགས་མིན། །རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལྟར་དེ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར། །བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པས་ན། །ཕྱི་རོལ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ནི། །རྣམ་ཤེས་ལ་ནི་སོ་སོར་སྣང་། །རྨི་ལམ་སོགས་མཚུངས་གཞན་དུ་མིན། །རྣམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ ལ།།བརྟེན་ནས་རབ་ཏུ་བརྟགས་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཞི་པོ་ནི། །རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་སྟེ། །དེ་ཚེ་དེ་ལས་གཞན་མེད་ཕྱིར། །རྒྱུ་ཉིད་དུ་ནི་མི་འཐད་དོ།

或從他識生起者，母等最初之心識， 于彼無因偶現起，不應道理否則彼， 存在恒常顯現故。常住意識時方及， 自在我等所作非，以此即非常有性， 應成過失彼無故。唯一識常住本性， 如是所說乃偏執。色聲等等諸心識， 明顯差別顯現故。地水火等諸大種， 從其生起之心識，以及不明諸心識， 應成同時而生起。彼等四大種性者， 許為他說之體性。待于俱生緣起時， 若謂此即剎那性，若他亦作是說者， 如是若爾彼等之，如何不歸宗義中？ 彼雖定成有過失，仍許其為應理者。 前說理證剎那性，於一切法應道理， 于自宗義無所待，若隨理證而行者， 大種自體實非有，此勝理證當許之。 彼等有分實非有，微塵實性亦不理， 以諸微塵非有故，如是彼當作解說。 習氣圓滿成熟故，無有外境之體性， 于諸識中各別現，如夢等同非他性。 唯依識性顯現故，是為周遍所思維。 若謂四大種性者，如同夢幻般性質， 爾時除彼更無他，故不應理為因性。 這是完整的直譯，保持了原文的對仗結構和邏輯連貫性。這段論述探討了心識的本質、因果關係、大種性質等深奧的哲學問題，特別涉及唯識學派的觀點。譯文嚴格遵循原文結構，同時確保漢語表達通順自然。

།སྔར་གྱུར་འབྱུང་བ་ངེས་གནས་པ། །ཤེས་པས་གཞན་ནི་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན། །གལ་ཏེ་རྒྱུད་གཞན་གྱི་རྣམ་ ཤེས།།དེ་ཡི་རྒྱུར་ནི་འདོད་པ་ན། །དེ་ཅི་ཉེ་བར་ལེན་ཡིན་ནམ། །ཡང་ན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའམ། །གལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་འདོད་ན། །བུ་ཚའི་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ལ་ནི། །ཕ་མ་འདུས་སོགས་འདུས་བྱས་ལ་། །ཁྱད་པར་རྗེས་འགྲོར་འགྱུར་བ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་ཉེར་ལེན་ཉེར་བླང་བའི། ། ཆོས་འདི་ཉིད་ནི་རྣམ་གནས་པ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་དང་ལྡོག་པས་ན། །རང་གི་རྒྱུ་ལས་ངེས་པ་ཡིན། །རང་གི་ཉེར་ལེན་སྟོབས་བྱུང་ན། །རྒྱུད་གཞན་པ་ཡི་རྣམ་ཤེས་ནི། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་ཉིད་དུ་བརྟག་ལ། །གང་ཡང་འགལ་བ་སླར་ཡང་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཐོག་མའི་རྣམ་ཤེས་ནི། །རང གི་ཉེར་ལེན་སྟོབས་ལས་བྱུང་།།རྣམ་ཤེས་ཉིད་སོགས་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས། །ད་ལྟར་མ་ཡིན་རྣམ་ཤེས་བཞིན། །རྒྱུ་གཞན་པ་ནི་སྤངས་པའི་ཕྱིར། །རྒྱུ་ཉིད་མེད་པར་གནས་པ་ལ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་ངེས་པའི་ཆོས། །འདི་ནི་དེ་ཡི་ཐལ་འགྱུར་མིན། །ཤི་ཀའི་སྐད་ཅིག་རྣམ་ ཤེས་ནི།།རང་གི་ཉེར་བླང་སྐྱེད་ནུས་ཏེ། །ཆགས་པས་བྱས་པའི་འབྲེལ་པ་ཉིད། །སྔོན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན། །གང་གི་ངོ་བོས་རྣམ་ཤེས་ནི། །སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ངེས་ཡིན། །སྔ་ཕྱིར་དེ་ནི་མ་ཉམས་སུ། །ཟིན་ཀྱང་ཅི་ཕྱིར་རྒྱུ་མ་ཡིན། །ཕ་རོལ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་ ཤེས་ནི།།ལུས་སྐྱེས་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ན། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལྡན་པ། །དཔེ་ནི་དེ་དག་ཇི་ལྟར་འགྲུབ། །ལུས་ནི་རྣམ་ཤེས་རྒྱུ་ཉིད་དུ། །སྔར་ནི་བཀག་བྱས་མ་ཡིན་ནམ། །སེམས་རྣམས་ཅིག་ཅར་ཐོབ་ཕྱིར་དང་། །ཐ་དད་པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར། །འདོད་ན་སྡུག་པ་ཡིད་ བྱེད་སོགས།།དྲན་དང་ཆགས་སོགས་རྣམ་ཤེས་ནི། །འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ངེས། །དེ་ནི་དགག་པར་མི་ནུས་སོ། །གོམས་པའི་ཁྱད་པར་སྔར་ཡོད་པ། །འཕེལ་དང་འགྲིབ་པ་དག་ལས་ནི། །བློ་རྣམས་འགྲིབ་དང་ཕུལ་དུ་བྱུང་། །བློ་ལ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ཡིན། །དོན་གཞན་ ལ་ཆགས་མི་མཐུན་སེམས།།དོན་གཞན་འཛིན་པ་མེད་ཕྱིར་རོ།

先前已生確定存在之事物，由識產生其他法。 若許他相續之識，為彼之因時， 彼為近取因耶？抑或為俱生緣？ 若許為近取因，于子識相續中， 父母和合等諸行，差別隨行而轉變。 以近取所取法，此性安住故， 隨順及違逆故，從自因而決定。 若從自近取力，他相續之識， 應觀為俱生緣，復無有相違。 是故最初之識，從自近取力生， 以識性等因相，如現非識故。 以離他因性故，于無因安住， 異類決定之法，此非其過失。 臨終剎那之識，能生自所取， 由貪所作系屬，如同前識故。 以何體性之識，定有能生者， 前後彼雖未壞，何故非為因？ 他方所許之識，唯是身所生， 具所立法性者，彼喻如何成？ 身為識之因性，前已遮破否？ 諸心同時得故，于異則無故。 若許可意作意等，憶念貪等諸識， 決定而有生起，此不能遮破。 先有習氣差別，從增長減退， 諸慧減退增勝，于慧中顯現。 于異境貪著之，違逆心無有， 以不執異境故。 這是完整的直譯，保持了原文的對仗結構和邏輯連貫性。這段論述主要探討了識的因果關係、近取因與俱生緣的關係、相續識的性質等深奧的佛教認識論問題。譯文嚴格遵循原文結構，同時確保漢語表達通順自然。

།ཤེས་པ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ལ། །རྩོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མིན། །དེ་ཉིད་ཕྱིར་ལུས་ཐ་དད་ལ། །བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །སེམས་ནི་ལྟུང་བའི་ཆོས་ཅན་མིན། །ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་རྟེན། །འབབ་ པ་ལ་ནི་གེགས་བྱེད་ཕྱིར།།ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་དུ་འགྱུར། །འགྲོ་བ་མེད་པའི་སེམས་རྣམས་ལ། །རྟེན་དག་གིས་ནི་ཅི་ཞིག་དགོས། །གལ་ཏེ་དག་གིས་བདག་ཉིད་གནས་། །བརྟེན་པར་འདིར་ནི་རྟོག་ན་སེམས། །ལུས་ནི་བདག་ཉིད་མི་རིགས་ཕྱིར། །ཁྱེད་ཀྱི་དེ་ཡང་འཐད་པར་ མིན།།ཇི་ལྟར་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ལུས། །གཞན་དག་གིས་ནི་གསལ་བར་རྟོགས། །དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་ལས། །སོགས་པའི་སེམས་ཀྱང་ཅིས་མི་རྟོགས། །སེམས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རིག་སྟེ། །ལུས་ནི་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་རིག་།འདི་ལྟར་གང་དག་དེ་ཐ་དད། །རྒྱུ་ གསེར་དང་ནི་ཟློས་གར་བཞིན།།གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི། །གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་འཁྲུལ་མ་ཡིན། །རང་རང་གི་ནི་སྣང་བ་ནི། །རིག་ཕྱིར་རབ་རིབ་ལ་སོགས་བཞིན། །སེམས་ནི་སྐྱེས་མ་ཐག་འཇིག་པ། །བར་ཆད་མེད་པར་མཚོན་གྱུར་ཏེ། །ལུས་ནི་དེ་ཡི་དངོས་ཡིན་ན། ། སྐད་ཅིག་ཉིད་དུ་ཅིས་མི་འདོད། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དང་། །དེ་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་ཡི་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་བརྟན་འདོད་ན། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་འཁྲུལ་ཉིད་ཡིན། །སྔར་གནས་པ་ཡི་ཤེས་པ་ཡང་། །སྐད་ཅིག་སོ་སོར་འཇིག་ལུས་ལ། །བསྟན་ནས་རྒྱུན་མི འཆད་པར་ནི།།ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཁོ་ནར་བྱེད། །གལ་ཏེ་རྒྱུན་གཅིག་ངོ་བོ་ཡིས། །དེར་ནི་ཐ་དད་ཉིད་མིན་ན། །གཞན་དུ་ཡང་ནི་རྒྱུན་གཅིག་ཏུ། །ཡོད་ཉིད་ཐ་དད་མི་འགྱུར་མོད། །ཟག་པ་ཟད་པའི་རྣམ་ཤེས་ནི། །ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་མེད་ཅི་ལ་ཤེས། །གལ་ཏེ་གཞན་གྲུབ་ མཐའ་ཡིས་ནི།།ཆ་ཡིན་ཚད་མར་མ་བཟུང་ཕྱིར། །འདིར་ནི་བློ་བཟངས་འགལ་གང་དག་།རྒྱལ་བ་མི་གནས་མྱ་ངན་འདས། །ཐེག་པ་གཉིས་ནི་དེའི་ཐེག་པར། །འདུས་པར་ཡང་ནི་རབ་ཏུ་བཤད། །ཕྱིར་རྒོལ་འདོད་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ། །ཁྱོད་ནི་རྟེན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡི། །ཆེས་དང་ ལྡན་པའི་དཔེ་འདི་ནི།།དེ་དག་ལ་ནི་གྲུབ་པ་མིན། །གནོད་པ་ཅན་ཡང་མ་བརྗོད་ཕྱིར། །ལྡོག་པ་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ། །རིགས་མི་མཐུན་ལ་ཡོད་དོགས་ཕྱིར། །ནུར་ནུར་སོགས་ལ་རྣམ་ཤེས་ནི། །ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་གཟུ་ལུམས་མིན། །དབང་པོ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ལ། །དེར་མི་ཤེས་ པ་ཅི་ཕྱིར་མེད།།རྣམ་ཤེས་ཀུན་ནི་དབང་པོ་དང་། །དོན་གྱིས་སྟོབས་ལས་བྱུང་ཞེས་པ། །དེ་ནི་མི་རིགས་གང་ཕྱིར་དེ། །གཞན་དུ་རྨི་ལམ་སོགས་སུའང་རིག་།དོན་རྟོགས་པ་ལས་གཞན་དངོས་ཀྱང་། །འདི་ལ་ངེས་པར་བྱས་པ་ཡིན། །དེས་ན་རྒྱལ་བ་ལ་སོགས་ལ། ། འདི་ནི་ཡོད་པར་འཐད་པ་ཡིན། །དེ་ཚེ་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཡིས། །བློ་ནི་གནས་པར་འགྱུར་བ་མིན། །

識為識之因性，不應成諍論事。 正因此故異身，依止性不成。 心非墮落法性，云何依有身？ 能為阻障故，如水等為依。 無行諸心性，何須諸所依？ 若謂以自性，住于所依中。 身非自性理，汝說不應理。 云何彼自性，身為他所知？ 如是貪與嗔，等心何不知？ 心由自性知，身為他所知。 如是彼差別，因如金與舞。 于無二邊中，此因非錯亂。 各各自顯現，能知如翳等。 心生即滅壞，無間而顯示。 若身是彼體，何不許剎那？ 依彼而生起，彼無錯亂故。 若許依止彼，如是亦錯亂。 先住之心識，剎那各滅身。 依止相續中，唯作結生緣。 若以一相續，自性無別異， 余處一相續，有性應無別。 漏盡之識性，何知無結生？ 若以他宗義，支分非量故。 此中智者違，佛入無住滅。 二乘即彼乘，亦極善宣說。 對方所許宗，汝雖依止已， 具所立法性，此喻于彼無。 未說能破故，返諍生疑惑。 異類有疑故，羯羅藍等識， 所謂有識性，此非偏執見。 根未生性中，何故無彼知？ 諸識皆從根，境力所生者， 此理不應理，以彼於他處， 夢等亦能知。所知異事物， 於此定作故，是故於勝者， 等中有此理。爾時以力性， 慧不應安住。 這是完整的直譯，保持了原文的對仗結構和邏輯連貫性。這段論述主要探討了心識與身體的關係、識的自性、漏盡與結生等佛教哲學問題。譯文嚴格遵循原文結構，同時確保漢語表達通順自然。

།བློ་ནི་གནས་པར་འགྱུར་བ་མིན། །དེ་ཚེ་རང་དོན་ཁོ་ན་ཡིས། །བློ་རྣམས་ཡོད་པར་འདོད་པ་ཡིན། །གཉིད་དང་བརྒྱལ་སོགས་གནས་སྐབས་སུ། །སེམས་མེད་ཁྱེད་ཀྱིས་ཅི་ལ་ངེས། །གལ་ཏེ་རིགས་པ་མེད་པའི ཕྱིར།།དེ་ཡང་གང་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ནི་དེ་དག་ལ། །འདི་ལྟར་ངེས་པར་འཇུག་འགྱུར་ཏེ། །སེམས་ནི་རིག་པ་མིན་ཞེས་མིན། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་སེམས་ལྡན་གྲུབ་། །གལ་ཏེ་བརྒྱ་ལ་རྣམ་ཤེས་དེ། །གནས་སྐབས་དེ་དག་ལ་ཡོད་ན། །སད་པ་ལ་སོགས་ དྲན་པ་ནི།།དེ་ཡི་རྣམ་པ་ཅི་མི་འགྱུར། །དེ་ནི་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་མིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་གསལ་སོགས་མེད་པའི་ཕྱིར། །དྲན་པ་རབ་ཏུ་མི་འབྱུང་སྟེ། །སྐྱེས་མ་ཐག་སོགས་སེམས་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིད་འདི་ལ། །ཡོད་ཉིད་དེ་དག་ལ་ཅི་ངེས། །སྔར་བསྟན་གཏན་ཚིགས་ ཉིད་ཀྱིས་ནི།།ངེས་པར་འགྱུར་བར་གོ་བར་གྱིས། །གཉིད་དང་བརྒྱལ་སོགས་གནས་སྐབས་ལ། །གལ་ཏེ་སེམས་མེད་པར་འདོད་ན། །འཆིར་འགྱུར་དེ་ནི་ཡང་སྐྱེས་ན། །འཆི་བ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར། །མིག་ལ་སོགས་ལ་ལྟོས་མེད་ཕྱིར། །རང་དགའ་ཡིད་ཀྱི་བློ་ཡིན་ཏེ། ། རང་གི་ཉེར་ལེན་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས། །རྨི་ལམ་སོགས་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་རྣམས་ནི། །དབང་པོ་དང་དོན་ལྟོས་པ་མིན། །དེ་ཡི་བྱ་བ་མེད་ན་ཡང་། །ནམ་མཁའི་ཨུཏྤལ་ཡོད་ཕྱིར། །དེ་དག་ཡོད་ཕྱིར་སྔོ་སོགས་པའི། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་བྱུང་གྱུར། ། དེ་ནི་དོན་མེད་སྣང་བ་དང་། །མཚུངས་པ་ཁོ་ནར་ངེས་པར་འགྱུར། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ལ་ནི། །སྒྲ་དོན་སོ་སོར་སྣང་བས་ན། །དངོས་པོའི་ངོ་བོར་མི་སྣང་སྟེ། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་རྒྱས་བསྟན་ཟིན། །གསང་ནང་ལ་སོགས་གནས་སྐབས་སུ། །ལུས་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། ། ཡིད་ཀྱི་བློ་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་འདི་བརྟེན་མིན། །རབ་རིབ་ལ་སོགས་ཕྲ་མོ་ཡིས། །མིག་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ན། །མིག་ལ་སོགས་ལ་བརྟེན་པའི་བློ། །རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དུ་སྐྱེས། །དེ་ཕྱིར་ལུས་ནི་འཇིག་ན་ཡང་། །ཡིད་ཀྱི་བློ་ནི་འདིར་བརྟེན་མིན། །རང་གི་ཉེ་བར ལེན་སྟོབས་ཀྱིས།།འབྱུང་འགྱུར་འགལ་བ་མེད་པ་ཅན། །གང་ཕྱིར་ཡིད་བློ་འབའ་ཞིག་ཀྱང་། །འགལ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ལུས་གཞན་ཡོད་གྲུབ་ཕྱིར། །ཁོ་བོ་ཅག་གིས་འབད་མི་དགོས། །དེ་ནི་དགག་པར་ནུས་མིན་ཏེ། །མ་མཐོང་ན་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཕྱིར། །མིག་མི་ གསལ་བས་དུ་བ་ནི།།ཕྲ་སོགས་མི་མཐོང་བཞིན་དེ་འགྱུར། །ཐ་དད་ལུས་ལ་བརྟེན་ན་ཡང་། །དེ་ཡི་ཁྱད་པར་རྗེས་བྱེད་ཕྱིར། །རྒྱུན་གཅིག་ཏུ་ནི་འབྲེལ་པ་ཡིན། །ཤེས་པ་སྔ་མའི་རྒྱུན་བཞིན་ནོ།