d4227決定釋論具理法勝 饒益賢 智慧賢c3.5s｜d4227決定釋論具理法勝 饒益賢 智慧賢c3.5s（續5）

因此，由悲憫等言說而成的離貪等力，雖似有貪，但不能從言語差別推知貪慾，因為非其果故。 若謂：因為是貪慾之果，故不從言語推知貪慾，而是因見說者自身與貪等同時而行，從見他人為說者時推知與貪等同時而行。對此，前已說明：若如是，則因見說者自身白衣，于黑色說者亦應推知白衣，此成過失。 若謂：因言語于白衣有誤，故不推知，則于推知貪等，如何確定無誤？若謂：因未見故。前已說明：即使已見，對於已入與疑惑者，同樣無法確定無誤。 再者，可見之白衣與非白衣性，或因無相違而同時，或因自性相違及因相違而不同時。然離貪者為不可見、超越感官，縱推知具貪等，亦難得確定。如是，因互相排除而住，當有貪時即非離貪，然因未見離貪不應理之因，于具貪相續中他時生起，實無確定。 是故，因未見因相違，故於一相續中次第生起之貪可同時生起。由於非從自身同時而行推知之因，故從言語能推知舌尖等功德之表述及具義者能推知二種表述欲，從無義者則推知聲音表述欲。

།གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདིར་ཡང་སྨྲ་བ་པོ་བདག་ལ་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་ ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐལ་བ་འདི་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན།མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་དང་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེ་དག་རང་གི་རྒྱུད་འདིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་རྒྱུད་གཞན་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། ། བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡོད་པའམ། ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་ན་ཚིག་ཡོད་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ངེས་པས་གཞན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །དཔེར་ན་ཚང་བང་དུ་མེ་དང་དུ་བ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མཐོང་བས་ས་ཕྱོགས་སུ་མ གྲུབ་པ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ།།མི་སྡུག་པ་ལ་དགའ་བ་འདོད་ཆགས་དང་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཚིག་ནི་ལྷན་ཅིག་དེ་ལྟར་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་རང་གི་རྒྱུད་ལ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ཉིད་ལ་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་ ལོག་དང་།མི་སྡུག་པ་ལ་དགའ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་འདོད་ཆགས་ཉིད་ཚིག་ལས་མི་དཔོག་གི། འོན་ཀྱང་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་དོ། །འདོད་ཆགས་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་ལ་ནི་ཚིག་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རུང་བ་ཉིད་ མེད་པར་ཚིག་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཚིག་ལས་རུང་བ་ཉིད་དེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་ཁས་ལེན་ན་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ལ་སྨྲ་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།རུང་བ་ཉིད་མེད་ན་ཚིག་ལྡོག་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་མ་གྲུབ། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་པ་མེད་པ་དག་ལས་འདོད་ཆགས་དག་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་ལོག་ན་ཚིག་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་སེམས་མེད་པ་ཉིད་ལྡོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འདི་འདྲ་བའི་ལྡོག་པས་ནི་རྒྱུའི་ འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་མི་འགྲུབ་པོ།།ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ནུས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་གཅིག་པོ་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་དག་ཡོད་པ་ན་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྟོས་པས་བྱ་བ་གཞན་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་འདྲ་བ་རྒྱུ་གཞན་མཐའ་དག་ཉེ་བ་མེད་པའི་ལྡོག་པ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ དུ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་གྱི།རྒྱུ་གཞན་མཐའ་དག་ཉེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ།

若問：此推理中，因見說者自身具有作用功德等，而推知一切，此過失豈不相同？答：不相同。因為言語與表述欲，從自相續中隨行與返遮二者，已成立為因果關係，故能推知他相續。 若有作用功德與表述欲，或有差別時言語即有差別，因此由確定為因果事物而了知他處。如同在廚房中見到火與煙為因果事物，而推知未成立處一樣。 不凈為凈的貪慾與我見等顛倒與言語，並非如是在自相續中成立為能生所生事物。何以故？因為于自身說為他者是顛倒，且於不凈無有喜樂故。 若謂：如是則不從言語推知貪慾本身，而是推知能生貪慾的可能性。如同貪慾，對於能生貪慾的可能性，言語並非錯亂，因為未見無可能性而有言語故。 對此回答：若承許從言語推知此可能性，則因未見離能生貪慾可能性者說話，故所許為因果關係者實不存在。何以故？因為若無可能性，則言語返遮未成立故。 云何未成立？若謂：因為從無心者返遮能生貪慾可能性，故言語返遮，無心性為返遮處。答：因為如此返遮不能成立因的生果功能。云何？如是，當具有除所知功能外的其他因時，因無果故，由觀待推知其他作用。因此，如是缺乏一切其他因的返遮，非成立為因的根據，而是具足一切其他因的返遮。

།རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་མེད་པ་དག་ལ་མི་འགྲུབ་པོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་ལ་སེམས་པ་དང་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྒྲ་སྐྱེད་པ་ལ་ནུས་ པ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཅི་ནུས་པ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚིག་མེད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་མེད་པས་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་ཚིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ ན་འདོད་ཆགས་དང་ཚིག་གཉིས་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པས་དངོས་སུ་ཡིན་ནམ།རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་འདོད་ཆགས་ཚིག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པས་བརྒྱུད་ནས་ཡིན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་དངོས་སུ་རྒྱུ་ཡིན་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཕན་མི་འདོགས་ན་ཅི་ལྟར་འདོད་ཆགས་དེའི་ནུས་པས་ཕན་འདོགས་ ཏེ་ཚིག་སྐྱེད་པ་ལས་བྱེད་པ་འཇུག་།འདི་ལྟར་གནས་དང་བྱེད་པ་འཕྲོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཚིག་གི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དེ་ལས་འདོད་ཆགས་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལས་འགྱུར་ལ། བྱེད་པ་འཕྲོད་པ་ནི་སྐད་ཅིག་དུ་མ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཅི་ལྟར ཚིག་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་ཏེ།གཉི་གའི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གཉི་ག་ཡང་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡི་གེའི་ཚོགས་སྐད་ཅིག་དུ་མར་གནས་པ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པ་ཉིད་དོ།།འདོད་ཆགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་ཚིག་གི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱིས་དངོས་སུ་ཕན་མི་འདོགས་ན་དེའི་ནུས་པ་བརྒྱུད་པས་ ཀྱང་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲས་བུའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོན་ཏན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྒྱུ་ནུས་པ་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་གང་ལ་འབྲས་བུའི་རང་གི་ངོ་བོ་དེས་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་རྒྱུའི་ནུས་པས་ཀྱང་ནུས་པར་བརྟག་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།བརྒྱུད་པ་འགའ་ཞིག་འགའ་ཞིག་གི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་དེ། དེ་མེད་ཀྱང་ཆོད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་གཞན་ལས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་རྒྱུར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུས་ཕན་མི་འདོགས་ན་ནི་ས་ བོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如此情形於無心者不能成立。何以故？因為彼等無有思維、作用功德及表述欲等能生聲音之功能所見之因。 如是，是因無有功能所見之因故無言語耶？抑或因無能生貪慾之可能性耶？此不能確定為疑惑之因。 複次，若能生貪慾之可能性為言語之因，則貪慾與言語二者和合一處為直接依賴耶？抑或因可能性之果貪慾為言語之因而為間接耶？ 若為直接因，則貪慾既不能助益，云何由彼貪慾之功能助益而生言語之作用得以執行？如是，由處所與作用相應之因，而成為言語之因的等無間緣。由彼等無間緣生第二剎那貪慾，而作用相應則遍及多剎那。 是故，如言語以表述欲為因，如是亦為貪慾之果，因隨順二者之有無故。若二者皆于第二剎那生起，即使如此，因表述者字母聚合住于多剎那故，即成立為貪慾之果性。 然非貪慾之果，故因依賴和合一處，能生貪慾之可能性非言語之因。若貪慾不能直接助益，則其功能亦不能間接助益。何以故？因為果之自性功德能生性等法，假立於因之功能故。於何果其果之自性不能作用，于彼因之功能亦不應思為能作用。 所謂某間接能生某者實不存在，即使無彼，間斷之果於一切時從他而有故。是故，因為是因之因而假立說為因。若果不能助益，則因無種子故，不能說因有功能。

།གལ་ཏེ་ཚོགས་པ་གང་ལས་ཚིག་འཇུག་པ་དེ་བརྒྱུད་ནས་འདོད་ཆགས་ལ་རུང་བ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་གོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལས་ཡིན་ན་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ ཚིག་གི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རུང་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་པ་ཡིན་ཡང་གེགས་བྱེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འདོད་ཆགས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་ མ་ཡིན་པ་དེ་པས་ན་ལྡོག་པ་ངེས་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་འབྲས་བུས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དེ། འབྲས་བུ་དེར་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་མ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།བཤད་པ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་མ་མཐོང་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཅུང་ཟད་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་གོ་བར་བྱེད་པས་མ་མཐོང་བ་གཏན་ཚིགས་གོ་བར་ བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་གཟིགས་པའི་གཟིགས་པ་ལོག་པས་ནི་མ་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་ཡང་གཏན་ཚིགས་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ ནོ།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིགས་དྲུག་ཡོད་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་པར་རུང་བར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ཡིན་ལ། ཚིག་རྣམས་དེ་ལྟ་ བུའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དེས་ན་གཞན་དུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡུལ་ལམ། དུས་ལ་ན་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་བསྐལ་པ་དང་ཚད་ཆུང་ངུ་ན་དུ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། འདུ་བྱ་བའི་ ཁྱད་པར་ལས་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དང་རབ་དང་འབྲས་བུ་ཆེན་པོར་སྣང་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ།།དཔེར་ན་སྐྱུ་རུ་རའི་ཤིང་དག་འོ་མས་བཅུས་པའི་འདུ་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་འབྲས་བུ་རོ་མངར་པོ་འཆགས་ལ། ཕལ་ཆེར་ནི་དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་མངར་པོ་ཆགས་པར་མི་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ན་ལ་ལར་འགའ་ ཞིག་ཕལ་ཆེར་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་དུ་འགྱུར་བའམ།ཅི་ལྟར་མ་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་འབྲས་བུ་གོ་སྲིད་པ་དང་། དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ།

若謂從何等和合而言語執行，由此間接推知貪慾之可能性者，此亦不應理。何以故？因貪慾乃從我見而生，然我見非言語之因。是故，因無因之和合，故不能推知可能性。即使是和合，因有障礙之可能，故不能必然推知貪慾。 因於遮遣有疑惑故非因果之事物，是故若無確定遮遣，則彼不生者即是因，而彼亦由果推知。是故推知因性，因與彼果相關故。其他非果者則不然。 若謂于所立無處不見者即是能詮，則答：即使于所立無處不見，亦全非能詮。何以故？因於所立無處由無因相而能詮不見，是因相能詮，而非僅由自性。一切智者之見若遮遣，則能詮一切不見為無，而非由他。是故，即使于異品不見，因相亦非能詮。 若謂有六類識，彼等皆見能生貪慾之可能性。是故如覺知自性，亦見能生貪慾等可能性是一切識之自性，言語等即是如是之果，故由於他處不見而成遮遣者，此不應理。何以故？于境或時如是，謂于劫或小量中所見者，亦因境之差別、時之差別及作用之差別而於他處，謂廣大及大果顯現之因故。 譬如訶子樹以牛乳澆灌之作用差別，則結甜果，然多數不見如是結甜果。是故，于某處多數所見如是遍一切，或如不見則不成者，皆非然，此即所說。如是由境之差別果可能，由時之差別花等可能。

།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་སྨྲ་བ་ལ་རུང་བ་ཉིད་ཡང་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ལ་རུང་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་སྐྱུ་རུ་ར་ལ་ལར་གཟུགས་དང་རོ་དང་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཞན་དུ་མཐོང་ཡང་། འདུ་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་ དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་འགའ་ཞིག་རེས་འགའ་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་ཡང་རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཞན་དུ་རུང་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་འོ་མས་བཅུས་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་མི་གསལ་བའི་ཤེས་པ་གསལ་བའི་རྒྱུ་ནི་གོམས་པ་ཡིན་ནོ། ། བདག་མེད་པ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རུང་བ རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན།རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡང་གོམས་པ་ལས་གསལ་བར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་གསལ་བར་སྣང་བ་གོམས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འཕེལ་བ་ཉིད་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རུང་བ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ ཡིན་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་གཞན་དུ་མཐོང་བ་ཡང་རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཞན་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་ཚིག་ཙམ་ལས་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བདག་ལྟ་བུ་སྨྲ་བ་པོ་བདག་དང་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྨྲ་བ་ལས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རུང་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་ པར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་ཀྱང་ཅི་ལྟར་རིགས་ཤེ་ན། བཤད་པ། དེ་དང་འདྲ་བའི་སྨྲ་བ་པོ་ནི་འདོད་ཆགས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འདི་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་ལ་ལར་ཁྱད་པར་འདི་འདྲ་ བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཡང་སྨྲ་བ་སྟེ་སྨྲ་བ་པོ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ནི་དོན་མེད་དོ།།ཁྱད་པར་འདི་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་མ་མཐོང་བ་ཡོད་ཀྱང་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པ་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་མ་ངེས་ པ་ཡིན་ནོ།།ཚུལ་རེ་རེ་མ་གྲུབ་པ་དང་། མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བར་བརྗོད་ནས། གཉིས་མ་གྲུབ་པའམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཚུལ་གཉིས་མ་གྲུབ་ན་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བའོ། །དཔེར་བརྗོད་པ་སྨྲ་བ་ནི་དཔེར་ན་ ཞེས་བྱ་བའོ།།རྟག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ལ་རང་བཞིན་བྱས་པ་ཉིད་དང་། འབྲས་བུ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་འགལ་བ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།

如是，某些識雖可能言說，但對於生起貪慾之可能性而言則不可能。譬如，訶子之色等自性，雖于某處見其色、味、大小等有異，然由作用差別而有差異。如是，某些具有覺知自性之識，雖偶見有生起貪慾之可能性，然由因力於他處則不可能。 如是，如同牛乳澆灌般，不明顯之識成明顯之因是串習。緣無我之明顯顯現識即是離貪，緣一切法剎那性等之明顯顯現識即是一切智。若如覺知般貪慾之可能性是識之自性，則任何識亦不會由串習而成明顯顯現。是故，現前所作之明顯顯現由串習因緣增長，即能破除貪等可能性是識之自性。 因於他處所見亦由因力而成他異，此非僅由言語，然應從如我等說者具有如我之差別之言說，推知貪慾之可能性。若問此復如何應理？答：因與彼相似之說者具有生起貪慾之因——我見及邪分別故。 若謂此即成差別者，某時若成就如是差別，則安立言說即說者亦無義。此差別于任何處皆不成就，因無方便故。是故，此亦雖有不見而於遮遣有疑。因於遮遣有疑故不定。 說明一相不成立及不定似因后，為說明二相不成立或有疑時應如何說故云：若二相不成則為相違似因。舉例說即所謂”譬如”。如於成立常性時，自性所作性及果由功用所生性即是相違。

།ཅི་ལྟར་འདི་ལ་ཚུལ་གཉིས་མ་གྲུབ་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་དེ་དག་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་གཉིས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མ་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་འགལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པ་ལས་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གང་དུ་གང་ཞིག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པ་དེ་དེར་མ་གྲུབ་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་མ་གྲུབ་ པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པ་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པོ་ཞེས་ཅི་སྲིད་བརྗོད་པ་དེ་སྲིད་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པ་དེས་ན་གཏན་ཚིགས་འདི་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་མ་གྲུབ་པ་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། །གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྲུབ་པའི་འགལ་བ་འདི་གཉིས་ལས་གཞན་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འགོག་པའི་འགལ་བ་གསུམ་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག ཅེ་ན།དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆོས་ཅན་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དཔེར་ན་མལ་ཆ་དང་སྟན་དང་སྐྱེས་བུའི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་ཡན་ལག་འདུས་པའི་རང་བཞིན་གཞན་རུང་ བ་བཞིན་ཏེ།འདི་ནི་འདོད་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདོད་པ་འདུས་པ་ཡིན་པ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འདུས་པ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་དེའི་ཕྱིར་མ་སྨོས་ཤེ་ན། གཏན་ ཚིགས་བཤད་པ།འདོད་པ་དང་སྨྲས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་མ་སྨོས་སོ། །མདོར་གཞག་པའི་ཚིག་འདི་ཉིད་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ལས་འདི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ནི་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འདོད་པ་དང་སྨྲས་པ་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་བས་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདི་འགལ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་བརྗོད་དོ།

若問：此中如何二相不成？因為彼等因法于同品中無，而於異品中有，是故二相不成。若問：豈非僅由不成立並非相違，而是由相違成立？答：誠然。然而，若於某處某法相違成立，則于彼處亦不成立，故以不成立表示相違成立。因此，凡言相違成立，即說不成立。由於相違成立，故此等因法能證相違所立，是故為相違因。是故，若不成立則為相違成立。 若問：除此二種相違成立所立之相違外，豈非還有第三種能破除所欲成立、即遮遣相違？其如何？答：如說”譬如”，眼等為有法，是他用為所立，以和合故為因，如床座等和合自性他所用物，此即能破所欲。云何？彼欲成立和合為他用，而相違地成立和合他用，故為能破所欲之相違。 若問：汝何故不說此？答：因為所欲與所說作為所立無差別故未說。為開顯此總攝語故說：因為于彼等中此相違成立所立無差別。何以故？因為如在宗相品中已說，所欲與所說作為所立毫無差別。是故，因為能證相違所立，此攝入彼相違中而未別說。

། འདོད་པ་དང་སྨྲས་པ་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཁས་ལེན་ན་ནི་ཅི་ལྟར་འདོད་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་འགལ་བ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བརྗོད་པར་འགྱུར རོ།བརྗོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། གང་གི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་འགལ་བ་ཡང་གཅིག་ ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་འགལ་བ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན། འོ་ན་ཅི་ལྟར་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་འགལ་བ་གཞན་དུ་བཤད་ཅེ་ན། བཤད་པ། འགལ་བ་དེའི་ཐ་དད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་སྒྲའི་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་སྟེ། གང་དུ་སྒྲས་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་ བསྒྲུབ་བྱ་གནོད་པ་དེ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ལ།གང་དུ་དོན་གྱིས་ཐོབ་པ་གནོད་པར་བྱས་པ་དེར་ནི་འདོད་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་འདོད་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དེར་ཡང་དཔེར་ན་འདི་དག་ནི་འདུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་ བུར་གལ་ཏེ་འདོད་པ་དེ་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་འགལ་བ་ཡིན་ལ།གང་གི་ཚེ་འདོད་པ་དེ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་ ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་དེ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ཅི་སྟེ་ཐ་དད་པར་མི་འདོད་ཅེས་དོགས་ན།བཤད་པ། གཏན་ཚིགས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་སུ་ཞིག་འགོག་།གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་འོ་ན་ཅི་ལྟར་འགལ་བ་ཉིད་ཐ་དད་པར་བརྗོད་ཅེ་ན། བཤད་པ། དོན་གྱིས་འཕངས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་དངོས་པོ་མ་བརྗོད་པ་ཡང་ཕ་རོལ་པོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། བརྗོད་པའི་དོན་ཉིད་ལ་གཞན་གྱི་སྐྱོན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། དོན་གྱིས་འཕངས་པ་ལ་ནི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས པ་ན།དེའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་འདོད་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ལྟར་དོན་གྱིས་འཕངས་པ་ཁྱེད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་གྱིས་འཕངས་པ་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བ་ཡིན་པར་ངེད་བརྗོད་དོ་ཞེས་ རྩོད་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་ན་འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བརྗོད་ཀྱི།འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若承認所欲與所說作為所立有差別，則如何別說能破所欲之相違，如是能成立所欲之因亦應從能成立所立之因中別說。然而並未如是說，故以一個能成立所立之因的語詞表明作為所立無差別。正因為作為所立無差別，故其相違成立之相違亦為一體。 若問：若相違成立所立為一，則何故別說能破所欲之相違？答：此相違之差別在於語言運用之差異：若破除語言所立即為相違，若破除義理所含即為能破所欲。于能破所欲處，如說”此等為非和合境之他用”，若彼所欲為法差別，則為法差別相違成立之相違；若彼所欲為有法差別，則為有法差別相違成立之相違。 若疑：若由語言運用差別而有差異，則因何不許因亦有差別？答：誰能遮遣因之分別？若問：若因亦有差別，則何故說相違有別？答：因為義理所含而未說之所欲事物亦為對方所欲成立，且應破斥所說義理本身而非義理所含，故依此意樂而說能破所欲之相違。即是說：如汝義理所含為汝所立，如是因能破義理所含故，我說汝因為相違。僅由此諍論而別說能破所欲，非由相違之相有差別故。

།གང་གི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དོགས་པ་གཞན་གྱིས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པར་སྔ་མ་ཉིད་དུ་བཤད་དོ།།མཚན་ཉིད་ཐ་དད་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ ན།འདུས་པ་རྣམས་འདུས་པ་ལ་མ་ཡིན་པའི་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཁྱབ་པ་འགལ་བ་ཡིན་ན་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ ཁྱབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ལྟར་ངེས་པ་མེད་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འདུས་པ་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ངེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་འདུས་པ་རྣམས་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །གང་དག་ གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་ངེས་པ་དེ་དག་ཀྱང་འདུས་པ་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་ངེས་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་གཅིག་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་པ་འདུས་པ་ཡིན་པས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ངེས་པ་ མེད་ཅེ་ན།གལ་ཏེ་ཡང་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ནུས་པ་རྣམས་ཚོགས་ཤིང་ཕྲད་པ་འདུས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ནུས་པའི་གནས་སྐབས་ལས་སྔར་གགས་བྱེད་པ་དང་མ་ཚང་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་རྣམས་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་འོ་ན་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཕན་འདོགས་པ་མི་ལ་སོགས་པ་ཐ་མའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པར་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཕྱོགས་ དེ་ལ་ཡང་འདུས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱ་བ་ལ་འབྲེལ་པ་ངེས་པ་མེད་དོ།།ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། འདི་དག་ནི་འདུས་པ་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འདྲ་བའོ། །འདི་ལྟར་དེ་མཐའ་དག་ལས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་འདུས་པ་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ངེས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ལ་ལར་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལ་ལར་ནི་འདུས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འདུས་པའི་རང་བཞིན་ལ་འདུས་པ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་མ་ཁྱབ་པའི ཕྱིར་ཅི་ལྟར་འགལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།སློབ་དཔོན་གྱིས་དེ་དག་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་རེ་རེ་ཞེས་ལེན་འདེབས་སོ།

並非因相之差別，而是由於其他疑慮而別說，故如前所說，因亦不另作闡述。若相有差別，則因亦應另作闡述。 若問：此因豈非不定耶？何以故？因諸和合對非和合之他者利益性不定故。是故非相違。如是，若相違為與所立相違遍攝，則因不定故非相違遍攝。 若問：云何不定？因為對”和合能利益他者”此說有何定性？全無定性。某些情況下，諸和合不作利他。即使確定僅作利他者，亦豈能確定和合利他？是故非相違。 若問：因果和合趨向一果，何故果不決定？答：縱使對某果，諸能力和合會遇為和合，然于能力生起之前可有障礙及不具足，故因不必然與果相系。由是之故，即為錯亂。 若念：然則無礙利他如人等獲得最終狀態者，必定利他。誠然，然於此分亦無和合與利他之確定關係。云何？即”此等是和合利他”如是。如是，由彼一切生起同性之眼識，故此中亦無和合利他之決定。如是，或無利他性，或對非和合作利他，故和合自性不遍攝和合利他，云何為相違耶？ 阿阇黎于彼等作”一一配合”之抉擇。

།ནུབ་པ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཞིང་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དང་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ལ་ཕན་གདོགས་པར་བྱ་བ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་དང་ སྐད་ཅིག་ལ་རང་བཞིན་གཞན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་དེ་འདུས་པའམ་རིམ་གྱིས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཅིག་ཅར་རམ་ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། ཁྱད་པར་མེད་པར་རང་བཞིན་དུ་མར་གྱུར་པའི་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འདི་ཡིན་གྱི། དུས་ གཅིག་ཏུ་དུ་མའི་ཕན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་དང་། རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། གཟུགས་འཛིན་པར་ངེས་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཉིད་ལ། མིག་ལ་སོགས་པ་དུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཕན་འདོགས་ པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་དུ་མ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདི་འདྲ་བའི་འདུས་པ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ནི་དངོས་པོ་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་གཅིག་ ཏུ་རང་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་རེ་རེ་ཞིང་རང་བཞིན་གཞན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་དུ་མའི་ཕན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། དུས་གཅིག་ཏུ་དུ་མའི་ཕན་པ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྒྲུབ་བྱའི་གཞུང་ཡིན་པ་དང་།།བསྡུ་བའི་དོན་ནམ་སྨོས་པ་ཡང་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་གཞུང་སྔ་མར་ནི་ཆོས་དུ་མ་བྱེད་པར་བཤད་ལ། ཕྱི་མར་ནི་རིམ་གྱིས་རང་བཞིན་དུ་མ་བྱེད་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དོགས་པ་དེ་ཡང་ལེགས་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྔ་མ་ཉིད་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་དོན་གང་ལ་མིག་ལ་སོགས་པས་རིམ་གྱིས་ཕན་པ་བྱས་པ་དེ་ལས་ཕན་པ་དོན་གཞན་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རང་བཞིན་གཞན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཕན་པ་དོན་གཞན་ ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ཕན་པ་འདི་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དེའི་ཕན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་ཕན་པ་གཞན་ཁས་ལེན་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་དང་ཕན་པ་ཙམ་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་གཉི་ག་མ་ཡིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་བྱེད་པ་དེའི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་ཕན་འདོགས་པ་ནི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ།

無間滅的眼等於每一剎那相應，其所利益之眼識于剎那剎那生起異性，是其因故。如是，彼等和合或次第相應之眼等，無論同時或非同時，無差別地能成就多性之利益，而非同時成就多種利益。 此處識生起為青色行相、了知自性及決定取色，故於一剎那中，非謂眼等多性之利益。以多性乃假立於一識，故如是和合利他非為實有。此亦非所許，如說非能同時成就多性。 以于每一相應生異性故之此文為因，而”成就多性利益，非同時成就多利”此為所立之文。既無總義亦無重述，故前文說作多法，後文說次第作多性，此疑慮亦非善。然前說無過。 若念：于某義由眼等次第作利益者，彼復作異利益，故非作異性。此不應理。若許利益為異義，則此利益與所利益無關聯；若許異利，則成無窮；且如前說唯成作利益。 異與不異二俱非者，全無所作，二者皆無義。以無義故，為所欲義而作證成即為相違。是故，眼等利益乃由生起差別而作利益。

།ཁྱད་པར་སྐྱེད་ པ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན།ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་སོ་སོ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཁྱད་པར་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དེ་བས་ན་རང་བཞིན་དུ་མར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པས་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ལེའུར་བྱས་པར་སྨོས་པའི་ངང་གི་སྒྲས་དོན་གང་བསྡུས་པ་དེ་ བཤད་པ་ནི་གཉིས་ལས་གཅིག་མ་གྲུབ་ལ།གཞན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ན་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཉིད་དོ། །དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དཔེ་ནི་ འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་སྨྲ་བ་པོ་དེ་ཉིད་དཔེར་འགྱུར་རོ། །སྨྲ་བ་པོ་དེ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་སྨྲ་བ་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་འདི་ལ་ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་ལ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ ནོ།རྒྱུ་བཤད་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་བསྐལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའམ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ན་འཁྲུལ་པ་ཅན་དེ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་གཉིས་ ཞེས་བྱ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།གཉིས་ཞེས་སྙེགས་སོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གཉིས་མ་གྲུབ་ན་འགལ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཀྱི་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འདིར་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གང་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་ཡང་མ་ངེས་པ་ ཡིན་ནོ།།དཔེར་བརྗོད་པ་སྨྲས་པ་ནི་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གསོན་པོའི་ལུས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ཏེ། ཤི་བའི་ལུས་ལ་བདག་ཡོད་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ།།འདི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་གང་དག་ལ་གཏན་ཚིགས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་དག་གིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དག་ལས་གཅིག་ལ་ ཡང་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པའོ།།དེ་ལ་མ་ངེས་པའི་ཡན་ལག་བྱེ་བྲག་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་གང་ལ་དངོས་པོའི་ཆོས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཐ་དད་པའི་ཕུང་པོ་གཞན་ནི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ ཕུང་པོ་གཞན་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་བདག་མེད་པ་ཉིད་མེད་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བདག་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།རྣམ་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若問何為生起差別？即是各別相應成為多體性者。由生起差別之因，故成多性，以遍攝成立而為相違。 頌中所說”自性”聲詞所攝義，解說為：二者之一不成，于余有疑即為錯亂。舉例言之：“離貪”或”一切智”為所立，“由說故”為因，欲求之人為喻，故說者即為喻。說者非自一切智，且見具貪等者亦能說，故此因返遮不成，隨行有疑。 說其因為：一切智及離貪之心差別不可得故，于彼言說等有無生疑故。若於二者生疑，則錯亂即不定。此處若問無”二”字耶？言”二”者，指前文”二不成則相違”中之”二”字，此處應觀照之義。 于宗法若隨行及返遮有疑，亦為不定。舉例言：“如”等。活人身為有法，以不許死身有我故。“有我”為所立。“具命等故”為因。此由二因於隨行及返遮生疑而成疑因。 說明具命等性質之諸差別攝盡一切事物，且於彼等任一亦無決定故。為顯示不定支分差別攝盡諸事，故說：以無異於具命等法性之蘊，若有異蘊，則無無我性，必定有我，此定解不生，以有餘相故。

།རྣམ་གྲངས་ཀྱི་གཉིས་ལས་གཅིག་ལ་ངེས་པར་མཐོང་ན་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་གྱི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་མི་ རྟོགས་པ་ཉིད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་གཞན་མེད་ཅེ་ན། བདག་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ལ་བདག་མེད་པ་ནི་བདག་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་སྟེ་ཡོད་ན་ནི་བདག་དང་བཅས་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་བདག་ཡོད་པ་དང་ མེད་པ་དག་གིས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།གཅིག་ལ་ཡང་ངེས་པ་མེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། བདག་དང་བཅས་པ་དང་བདག་མེད་པ་འདི་གཉིས་ལས་གཅིག་ལ་གནས་པར་ཏེ། ཡོད་པར་ངེས་པ་མེད་དོ། །འཇུག་པར་ངེས་པ་ཤེས་ན་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། མ་ངེས་ན་ནི་ཅི་རིགས་པར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སམ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའམ། ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པའི་མ་ངེས་པ་དང་། གཉིས་ལ་མ་ངེས་པར་འཇུག་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་ཡང་འཇུག་པར་མ་ངེས་པར་རྗེས སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་གཞན་མེད་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་འགའ་ཞིག་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ངེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འདི་དག་ གཅིག་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་བདག་དང་བཅས་པའམ་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་སྟེ། ངེས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ངེས་པ་མེད་དོ། །དངོས་པོའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱིས་འདི་ཉིད་འགའ་ ཞིག་ལ་གནས་སོ་ཞེས་ཤེས་ཀྱི།བདག་དང་བཅས་པའམ། བདག་མེད་པ་འགའ་ཞིག་ལ་གནས་པར་ནི་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ངེས་པ་མེད་དོ། །འདིས་ནི་གཉིས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་ གཉིས་ཡིན་ན་དངོས་པོའི་ཆོས་སུ་འགྱུར་བ་འགའ་ཞིག་ལས་ལྡོག་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་གཞན་ལ་གནས་པར་ངེས་པར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་རྣམ་པ་འདིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་ གཉིས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་མེད་པ་དང་།ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བསྟན་ནས་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། དེ་བས་ན་གསོན་པོའི་ལུས་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། མིག་ གིས་གཟུང་བ་ཉིད་ལས་ནི་སྒྲ་ལ་རྟག་པ་པ་དང་མི་རྟག་པའི་དཔྱོད་པ་མི་འཇུག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ནི་དཔྱོད་པ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།

若於異門二者之一見為決定，則成疑惑；若非如此，則為不解。若問何故無餘蘊？以有我、無我攝盡一切事物故。若事物無我即是無我性，若有則為有我性。故由有我、無我二者攝盡一切。 為顯示於一亦無決定故說：于有我與無我二者之一，住即存在亦無決定。若知趣入決定則成能了知。若不決定，則或於同品異品返遮生疑，或成返遮不成之不定，若於二者不定趣入則為不共。是故於一亦無決定趣入，以于隨行及返遮生疑故，為不共決定。 若謂無餘事物，則命等必定住于某者故有決定者，誠然，命等必定住於此等一者。然其自性，即成有我或無我性，于決定事物中命等不成故無決定。以是事物之法故，命等後於此某者安住可知，然于有我或無我某者安住不知故無決定。此說明於二者隨行生疑。正因此故，于返遮亦生疑。 若為二蘊，則從某事物之法離開時，必定決定安住于余。故以此相顯示于隨行及返遮生疑。是故如是因之生疑因二種：無出離外及不共因之隨行返遮生疑已顯示，為總結故說：是故與活人身相連之命等，即是宗法性，由眼所取性，于聲之常無常不起觀察。是故宗法性為觀察趣入之因。

།གཉིས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་བའི་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཞི་དེ་དག་ལས་ལྡོག་པ་མ་ ཡིན་ནོ།འདིས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་མཇུག་བསྡུས་པ་སྟེ། གཉིས་སུ་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མཇུག་སྡུད་པའོ། །བདག་ དང་བཅས་པའམ་བདག་མེད་པའི་བདག་ཉིད་གཅིག་ལ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་དོ།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ལྡོག་པ་ངེས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ངེས་པར་ནི་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྔར་བཤད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ངེས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའམ་ཅིག་ཤོས་ དག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ཏུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་འདི་ལས་འདོད་པའམ་མི་འདོད་པ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ དག་ལ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་ལས་མི་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགའ་ཞིག་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཟུང་བའི་བྱེ་བྲག་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་ལ། འདི་ཡང་དངོས་པོའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་གང་རུང་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཡང་ཆོས་ཆོས་ཅན་གང་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་ནི་ཆོས་དེ་ལས་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་གིས་གཟུང་བ་ཉིད་རྟག པ་དང་མི་རྟག་པ་གང་རུང་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཡང་།སྒྲ་དང་མ་འབྲེལ་པ་ལས་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །སྲོག་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལས་ནི་ཆོས་ཅན་འདི་བདག་དང་བཅས་པ་དང་བདག་མེད་པའི་ཆོས་གཉིས་ལས་གང་དང་འབྲེལ་པར་གནས་ཞེས་ཅི་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་ མི་བྱེད།ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་གཅིག་དང་འབྲེལ་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པའི་མངལ་ཆགས་པ་ལས་རྟོགས་པའི་བུད་མེད་ལས་སྐྱེས་བུའི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་སྟེ། མ་འབྲེལ་བར་མངལ་ཆགས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

由於二者自性之外無任何外在事物，故不能從彼等疑惑之基返遮。此說明由於決定為二種故即是疑惑之因的總結，凡是決定為二者，即是疑惑之因。其中”非隨行”者，是對隨行與返遮生疑之總結。由於有我或無我之自性於一者亦不成立之因故，無隨行。由於隨行無決定之故，若返遮決定則隨行不決定是不應理，此為所顯示。是故於隨行生疑。 因此，由於對隨行與返遮生疑故，由於前說決定為二種故，由於是宗法性故成不定，即是疑惑之因。因為從彼因對所立或其他無有決定故。由於對同品異品之隨行與返遮生疑故，由此對所欲或非所欲無決定，故為疑惑之因。 若如是，則由於于同品異品未見故，應成不了知支分耶？具命等者由此亦非不了知。何故？由於與某者相連故，即由於與疑惑所取之任一差別相連故。因為一切事物為彼二者所攝，而此亦是事物之法。雖與任一差別相連，然于無與法與有法相連之有法，則從彼法不生疑惑。譬如眼所取性雖與常或無常任一相連，然由於與聲不相連故，于彼非為生疑之因。 從命等法中，豈不對此有法與有我及無我二法中何者相連而住生疑？云何？譬如從未了知與某一士夫相連之懷孕，對從所知女人而生疑惑與何種士夫相連，因為不相連而懷孕不應理故。

།སྲོག་ཆགས་གང་ ལ་མངལ་ཆགས་པར་ནི་མཐོང་ལ་སྐྱེས་བུ་གཅིག་དང་འབྲེལ་པར་མ་ངེས་པ་དེ་ལ།སྲིད་པའི་སྐྱེས་བུ་དག་དང་འབྲེལ་བར་རྟོགས་པ་པོ་དེ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་བདག་དང་བཅས་པ་དང་། བདག་མེད་པའི་ནང་དུ་མ་འདུས་པ་མི་རུང་ བའི་ཕྱིར་ཏེ།ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ཆོས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མི་རྟོགས་པར་ཅི་སྟེ་མི་འདོད་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་མ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བདག་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉི་གར་རྟོགས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་གཉིས་མེད་པས་གཉི་གར་རྟོགས་ པ་དང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་འདྲ་བའི་མི་རྟོགས་པ་ནི་བདག་དང་བཅས་པ་དང་།བདག་མེད་པ་གཉིས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་དོན་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་འགྱུར་གྱི། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བྱེ་བྲག་གཉིས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་ན་ཅི་ལྟར་མི་རྟོགས་པ་ངེས་པ་མེད་པའི་ རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ།ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་ནི་རིགས་སོ། །སྲོག་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་བདག་དང་བཅས་པའམ་བདག་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྱི། རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་རྟག་པ་དང་མི་ རྟག་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མིག་གིས་གཟུང་བ་ཉིད་ལས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།གཉིས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་མེད་པ་ཉིད་འདིས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་ཡིན་ཏེ་མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་ ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་མེད་པ་ཅི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་དངོས་པོའི་ཆོས་ཅན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་དེ་གཉིས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །མིག་གིས་གཟུང་བ་ཉིད་ནི་གཉིས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་མེད་ཀྱང་ སྒྲ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་གཉིས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་མེད་པ་དང་། བྱེ་བྲག་དག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེའི་ཕྱིར་རང་གི་གཞི་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།

對於見到某生命懷孕而未確定與某一士夫相連者，了知者對其可能與世間諸士夫相連生起疑惑。如是於此亦然，由於一切事物不應不攝於有我與無我之中故，由於攝入其中故，從事物之法命等生疑。 若問何故不許為不了知？由於所謂不了知，是指無有雙俱了知與疑惑二者，其自性為無雙俱了知與無疑惑者，此等不了知唯于有我與無我二者之外若有某義時方成立。若一切事物攝於二種差別之中，如何成為不了知決定之自性？生疑惑則應理。此命等當成為有我或無我，因無他相故。 若謂由於一切攝入其中故，命等是疑惑之因。若爾，由於無離常與無常之外者故，從眼所取性亦應生疑耶？認為正是由此無離二者之外者而說為疑惑之因。非也，已說由於無相連故。凡是無離二者之外者，一切處非皆為疑惑之因，然于具事物法之有法，由於無離彼二者之外故，是生疑惑之因。眼所取性雖無離二者之外，然由於與聲無相連故非為疑惑之因。 由於無離二種差別之外，及對差別之隨行與返遮生疑故，唯于自基存在之不共法是疑惑之因。

།སྲོག་ལ་སོགས་ པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ཏུ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་བུམ་པ་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པར་ངེས་པ་ཡིན་གྱི། བདག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་བས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ མ་གྲུབ་པར་རྒྱུའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་དང་བཅས་པའམ་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་མ་ངེས་པས་དེ་ལས་ལྡོག་ཀྱང་བདག་དང་བཅས་པའམ་བདག་ མེད་པ་གཅིག་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདིས་ནི་དོན་འདི་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཅི་སྲིད་པ་ནི་འགའ་ཞིག་ལས་ལོག་པར་ངེས་ཀྱང་མ་ཡིན་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་འགའ་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པར་མ་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་ཅི་ལྟར་མ་ངེས་ པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དོན་གཞན་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ལས་དོན་གཞན་མི་འགྲུབ་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །གོ་བར་བྱེད་པ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མེད་དོ། །འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་འབྲས་ བུ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་། བདག་ནི་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་མི་འགྲུབ་པོ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ནི་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དམིགས་ པ་དང་མི་དམིགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་བདག་ནི་བལྟར་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྙམ་དུ་རང་བཞིན་འབྲེལ་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྙམ་ན། བཤད་པ། འབྲེལ་པ་མེད་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་ལས་གཞན་ཡོད་པར་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ།།གཞན་དག་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པའི་ལྡོག་པ་ན་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེའོ། །ཅི་ལྟར་གཅིག་ཏུ་ངེས་ཤེ་ ན།གང་གི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བདག་མེད་པ་ཁོ་ན་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་གྱི། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་མི་ལྡོག་ཅེ་ན། མེད་པ་ལས་ལྡོག་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

命等是特別疑惑之因，如是：所聞性于常與無常中明確成立的瓶子與虛空等中決定返遮，然我由自性隔絕故，于瓶等任何處皆不成立有無，因此命等於彼隨行與返遮亦不成立，故命等特別是疑惑之因。瓶等雖未確定為有我或無我而從彼返遮，然不決定從有我或無我任一返遮，此為語義。 此說明此義：不共法縱然決定從某處返遮，然命等於任何處皆不決定返遮者，豈非不決定耶？由於異義非果故不能成立異義，故為疑惑之因。能表命等由異於我故，無有彼自性之相連，亦非果。 云何非果？如是：命等與我不成立同時因果事，云何？因果事依賴於所緣與非所緣故。我非可見故，不具足成立因果事之理由所緣與非所緣。 若念何須自性相連？答：若有無相連者，則不能決定有異者，因成過遍故。是故為疑惑之因。 他人言：命等是能表我，因為命等從彼相違品返遮時一向決定故，因為是決定故。云何一向決定？由於命等唯從相違品無我返遮，而於同品則否故為決定。云何不從同品返遮？因為不應從無者返遮故。

།ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་མཚམས་སུ་འགྱུར་གྱི།བདག་ནི་ཕ་རོལ་པོ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་དེ་ཅི་ལྟར་ལྡོག་མཚམས་ཡིན། བྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ལ། གང་ཞིག་ཚད་མའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་མ་ངེས་པ་དེ་ལ་ ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་ངེས་པར་བྱར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ཅི་ལྟར་གཞལ་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ལྟར་ལྡོག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་ སྲོག་ལ་སོགས་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་འོ་ན་ཅི་ལྟར་མཉན་བྱ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་གང་ལས་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་མཉན་བྱ་ཉིད་ནི་དེ་ལྟར་ལྡོག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཉི་ག་ལས་ ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གནས་པའོ།།སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་པ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ངེས་པ་ལྡོག་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་སྨྲ་བ་ཕ་རོལ་པོ་དེས་མི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། ། ག་ལས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་མེད་པ་ཡིན་གྱི་བདག་ལ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བདག་མེད་པ་ལ་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དགག་པ་གཉིས་བརྗོད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་བདག་ལ་གནས་པ་སྟེ་ཡོད་པའོ། ། ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། གནས་པ་ལས་གཞན་བདག་དེ་ཉིད་ལ་མེད་པ་དང་། གཞན་ལ་ཡོད་པ་གཞན་དེ་གཉིས་དང་མ་འབྲེལ་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་བདག་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བདག་མེད་པ་ལ་དགག་པ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། བདག ལ་ཡང་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བདག་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཁོ་ནའི། ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལ་བདག་མེད་པ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་གནས་པ་དེ་འདྲ་བ་ནི་བདག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །མེད་ ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གྲུབ་པའི་འགའ་ཡང་ལྡོག་པ་ཡན་འགར་བས་ལྡོག་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་མོད་ངེད་ལ་ཅི་ཆད་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་མོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་མེད་ན་མི་འབྱུང་ བ་ནི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ།དེ་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

凡是存在者，由具有作用能力故成為返遮界限，而我於他方無故，彼無者何以為返遮界限？由離作用能力故非現量與比量之境，凡非量之境不確定者，皆不能確定其有無。 由於命等返遮一向決定故，如何如所量性等隨行一向決定般，返遮一向決定亦是能表。若命等是能表，則何故所聞性非能表？因為若成為能表之所聞性非如是返遮一向決定。何故？因從同品與異品二者皆返遮故，此為前宗完整所立。 大師說：說如是于異品決定返遮之相的彼對方，將說明無有所立則不生之相連性。云何？因為唯于無我處無有，而於我則非無。于彼亦唯是無，非有，如是具有對無我確定之二遮，以此勢力安住於我即為有。 云何？安住異於彼我之無與他有二者說為無相連。如是”于無我處”者，是對無我之確定遮遣，即于彼處無，而於我則非無。“是無”者，此說明于無我唯無，非有。命等於無處決定無我。如是命等住於我者，是無我則不生。由彼無則不生故，成就隨行者任何返遮獨立者非返遮者。 若問：雖成無則不生，於我有何損？答：若有則無少許過失，然實非有。因為無則不生即是相連，彼亦是自性相連，非他相連。

།དེ་ལྟར་ཡིན་དང་བདག་ཉིད་འབྲེལ་པ་དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་ལས་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་ལེའུ་གཉིས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེས་ན་དེའི་བདག་ཉིད་ དང་དེ་ལས་འབྱུང་བ་དེ་དག་ཀྱང་གང་ལ་མཐོང་བ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་འགྲུབ་ལ།བདག་ནི་མཐོང་བ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་དེ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་ ཞེས་གང་བཤད་པ་ནི་བདག་དང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱུ་གང་ལས་འདི་ལྡོག་པ་ཅན་ཞེས་བརྗོད་པས་བདག་ལྡོག་ཀྱང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་འདི་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ལྟར་འབྲེལ་བ་མེད་པ་གཞན་ལོག་ན་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གང་ཞིག་དང་ འབྲེལ་པ་མེད་པ་དེ་ནི་དེའི་འབྲེལ་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་འགའ་ཞིག་ལྡོག་ན་ངེས་པར་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་དེ་ལྟར་ལྡོག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། འབྲེལ་ཡང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པ་དེས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ལྡོག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ནི་འགའ་ ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཁྱད་པར་ལ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ལྡོག་པ་ངེས་པ་མེད་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱིས་མཉན་བྱ་ཉིད་ལྡོག་པ་ཅན་དུ་བཤད་ཅེ་ན། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་ མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་གཟུང་ནས་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་མཉན་བྱ་ཉིད་ལྡོག་པ་ཅན་དུ་བཤད་དོ།།མཉན་བྱ་ཉིད་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མ་མཐོང་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་མཐོང་བ་མེད་དོ། །མཐོང་བ་མེད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་མེད་པར་ངེས་ པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།གལ་ཏེ་མཐོང་བ་མེད་པ་ལས་མེད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ན་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གང་ཞིག་ལ་གང་མེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ངེས་པར་དེ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ན་མི་སྲིད་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་ ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་ནི་མི་རིགས་སོ།།འདི་དེ་ལ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ངེས་པ་དང་། ཡོད་དམ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཅིག་ཅར་དུ་ནི་མི་རིགས་སོ། །དེས་ན་མཉན་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་དོ།

如此，自性相連即是彼之自性與從彼所生外無他，如第二品中已說。此有何用？因此，彼之自性與從彼所生，於何處有見即于彼處成立。我無所見故，命等於無我則不生。 返遮一向決定若是無則不生，而彼既無，云何為返遮一向決定？所說我與無則不生皆無故，由何因說此為返遮者？雖我返遮，而此命等非返遮。 若問：云何無相連他返遮時不成返遮？因為若與某者無相連，則于彼相連境非某返遮時必定返遮。如是返遮一向決定即成相連，雖相連亦是隨行，故無隨行而返遮一向決定者絕不存在。 於差別亦非隨行決定，故無返遮決定亦無隨行決定。若問：云何大師說所聞性為返遮者？答：大師法稱僅取同品異品中未見非為量而說所聞性為返遮者。所聞性于同品未見，于異品亦無所見。僅以未見不能決定為無，此已多次宣說。 若由未見能知無，則不成疑因。云何不成？因為若於某處決定無某，見彼不可得時，于彼境起疑實不應理。決定此于彼無，又同時疑有否，實不應理。故所聞性等於同品異品隨行返遮皆成疑惑。

། ཕ་རོལ་པོ་དག་ལ་ཡང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་བདག་མེད་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་བདག་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱབ་བྱ་བདག་མེད་པ་ཡོད་ན་ཁྱབ་བྱེད་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡང་འདི་ལ་ཡོད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བ་དམིགས་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་བདག་མེད་པ་ལྡོག་གོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་གཞན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་གསོན་པོའི་ལུས་བདག་དང་བཅས་པར་འགྲུབ་པོ་ཞེས་ དོགས་པ་ལ་བཤད་པ།བདག་ལྡོག་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པར་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ལས་ཤེ་ན། བདག་དང་མ་འབྲེལ་པ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་པ་མེད་ལ་ཉེ་བར་མི་སྦྱོར་བའི་དོན་གྱི་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་དང་འབྲེལ་བས་ན་ དུ་བ་ནི་དེ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་མེད་པས་མེ་མེད་པ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དམ་དེ་ལས་བྱུང་བས་བདག་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པའི་ཡུལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དེ་ལྡོག་ན་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྲོག་ལ་སོགས་ པ་མེད་པས་བདག་མེད་པ་ལ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་དང་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་བདག་མེད་པ་ལ་ཁྱབ་ཀྱི། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དེ་མེད་དེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་བདག་ མེད་པ་པར་ཏེ།བདག་གྲུབ་པའི་རྒྱུས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་བདག་མེད་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་དེ་ཡང་མི་འགྲུབ་པོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་མེད་པ་བཟློག་པ་བདག་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལ་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་ ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་མེད་དེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་བདག་མེད་པ་མེད་པ་བདག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་བདག་མེད་པ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པའི་ཡུལ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་མེད་པ་དག་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་མ་ གྲུབ་ཅེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་བདག་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་འབྲེལ་བ་ནི་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་ལས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་མི་འགྲུབ་པོ། །དམིགས་པ་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་ གྱུར་པ་ལ་མི་འགྲུབ་མོད།མི་དམིགས་པ་གོ་ཅི་ལྟར་མེད་ཅེ་ན། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་ནི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་དབང་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།

為向對方證成命等為能詮，故說：因命等無遍於無我，故活體中我應返遮。若有所遍無我，則能遍命等應無，然此中有能遍命等。是故，由見違能遍，因無能遍故，所遍無我返遮。因此，由無餘門故，活體應成有我。 對此疑問解說：我返遮時命等不應返遮。何以故？因我與命等無相連，無相連者不相屬義之無，于彼遍不成立故。煙因與火相連，故無火則無，因自性無遍於無火。如是命等或為彼自性或從彼生故與我相連。相連境相屬者返遮時則返遮。如是則命等無遍於無我。 又問：何故由我相連成立故命等無遍於無我，而非相反？答：若命等無則彼無，若有命等則所遍無我無，由我成立因故，命等無遍於無我之因相，彼遍亦不成。何以故？因無我之反面我與命等相連成立故。若有相連，則命等無則無，若有命等則無我無而我成立。是故，由無我為命等無所遍故，成立境為相連則無者成遍。 若問：何故相連不成？答：因我與命等彼等之相連由見與不見而知。此有何用？見與不見彼等於極隱蔽者不成。雖見於極隱蔽者不成，云何無不見？因於因果事物中，不見顯現有支配力故。此即說為無。

།དེ་དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་བདག་མེད་པ་འགའ་ཞིག་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པར་མཐོང་བ་དེ་ ལྟར་ན་ཡང་ཁྱབ་པར་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ནས།ད་ནི་བདག་མེད་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་གཞན་ཡང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པར་མཐོང་བའི་བདག་མེད་པ་ཡང་གང་ཡིན། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེ་ན། ཡུལ་ཐ་དད་པ་གཞན་དུ་མཐོང་བ་མེད་པའི་བདག་གང་ཡིན་ པ་དེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་ག་ལས་ཤེས་པ་ཡིན།དོན་གཞན་ལ་བལྟར་རུང་བའི་དོན་ནི་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འབྲེལ་པ་ཅན་གཟུང་བ་ན་མེད་པར་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྡོག་པ་ཤེས་པ་མེད་པ་བདག་གི་ལྡོག་ པའི་སྟེ།མེད་པའི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པ་མི་འགྲུབ་པོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡང་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་ལ་ལར་ཡོད་པའམ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ན་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་ནི་མཐོང་བ་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ། ། ཤེས་པ་གཅིག་ལས་འདྲེ་བ་ཅན་རྟོགས་ན་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བ་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་མེད་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །གང་ཞིག་ལ་ལར་མཐོང་བས་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་དང་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བ་རྟོགས་པས་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་བདག་ནི་བལྟར་རུང་བ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི ཕྱིར་བདག་དེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པར་མི་རྟོགས་སོ།།དེ་བས་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་མེད་པར་མ་གྲུབ་སྟེ། དེས་ན་བདག་མེད་པ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པར་ག་ལ་འགྱུར། གང་ཡང་གལ་ཏེ་གསོན་པོའི་ལུས་བདག་དང་བཅས་པ་ མ་ཡིན་ན་དེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཕ་རོལ་པོས་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་བདག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་མ་གྱུར་མོད། བདག་ལྡོག་པ་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པར་གོ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་གཞན་བཀག་པ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་དམིགས་པར་ཏེ། མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་སུ་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཁྱབ་པར བྱེད་པ་བཀག་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཐ་དད་པས་ནི་འབྲས་བུ་བཀག་པ་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་བཀག་པའི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའམ། རྒྱུ་བཀག་པས་འབྲས་བུ་བཀག་པའི་གོ་བྱེད་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།བདག་འབྲས་བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是，即便見到某無我與命等無相應，然亦無遍，如是說已。今說無我本身不成立：複次，為何命等無所遍之無我是什麼？若說是瓶等，則于異處未見之我，于瓶等顯現中無，如何得知？ 于異義可見之義，於一識相連所取時定成無。故於瓶等無返遮知，非我之返遮。無之命等無不成遍。因命等亦由見而了知某處有無。因見某事物時由見而了知有。由一識了知相混者時，於一識了知相混時了知無。若由見某處了知有，由一識了知相混而了知無者，我非如是可見。是故不了知我有無。 是故離命等之瓶等非成無我，故無我何能為命等無所遍？又若活體非有我，則應成不具命等，因無我故，如瓶等。對方所說此亦不成命等與我為因果事物。雖非因果事物，我返遮時命等返遮何故不了知？因非因果之他遮非能詮，如不見，即于諸不見相應中已說。若無差別則能遍遮為能詮。差別則果遮由因力無礙遮而能詮，或因遮由果遮而能詮。此說命等與我非一性故，應尋求因果事物。我非果，因常故。

།ལྷག་མར་གྱུར་པས་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་གྲང་ན། རྒྱུའི་དངོས་པོ་དེ་བདག་བལྟར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །བདག་མཐོང་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་པ་དེ་ ལྟ་ན་ཡང་ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མི་འགྲུབ་པོ།གང་ཞིག་མཐོང་ན་གང་མཐོང་ཞིང་། ནུས་པའི་རྒྱུ་གཞན་དག་ཡོད་ཀྱང་དེ་མེད་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ན། བདག་མེད་པ་ནི་འགར་ཡང་མཐོང་བ་མེད་དེ་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བདག་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རྒྱུའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མ་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལྡོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ནུས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཉེ་བ་མེད་པ་ཅན་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ལྡོག་པ་ལ་ནི་རྒྱུའི་ནུས་པ་མི་འགྲུབ་པོ། །འདི་ལྟར་ ནུས་པ་གཞན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་སམ།འོན་ཏེ་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་མེད་པས་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་ནུས་པ་མི་འགྲུབ་པོ། །འོ་ན་གང་ལས་ནུས་པ་འགྲུབ་ཅེ་ན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་ནུས་པ་ཤེས་པའི་ནུས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ཡོད་ཀྱང་འབྲས་བུ་མི་ སྐྱེ་བས་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅི་ལྟར་བདག་ལྡོག་པ་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་བློ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་ལ། ཁྱེད་མངོན་པར་ འདོད་པའི་བདག་ཀྱང་མེད་དོ།།དེ་ལ་ཅི་བདག་མེད་པས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་དམ། འོན་ཏེ་བློ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་སྟེ། དེ་བས་ན་ལྡོག་པ་ནུས་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལ་བློ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་ཉིད་ ཀྱི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནམ།འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བློ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་བདག་མེད་པ་ལ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བརྒྱུད་པས་བདག་ལྡོག་པ་ཡང་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དགག་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། བློ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ག་ལས་ཤེ་ན། བློ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ནི་བདག་ལས་གཞན་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་བློ་ནི་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་དང་ཡིད་ལ་བརྟེན་པའོ། །དེ་ལ་མིག་ལ་སོགས་པའི་བློའི་རྒྱུ་ནི་གང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དབང་པོའམ་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ ལྡོག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ནུས་པ་ཉམས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།

若余為因，因事物于不可見之我故不成立，此已非一次說明。縱使承許見我，然因返遮不成故，因果事物不成立。若見某者見某，雖有其他功能因，見其無者即是其果，然無我於何處亦不見，因常故。故因無我返遮，非因事物。 若謂瓶等無我中不見命等，故瓶等即返遮境，則無近余功能因之如是返遮中，因之功能不成。如是，或因無其他功能故果不生，抑或因無所欲故，因生疑故功能不成。若問由何成就功能？已非一次說明：由隨行與返遮，雖有知功能之其他功能，然不生果，故顯示有餘因。 若如是者，云何我返遮無功能？因於瓶等既無命等之因——覺等，亦無汝所許之我。於此，為由無我故無命等？抑或由無覺等故？生疑故，返遮功能非疑。命等中覺等之功能，豈非我之功能？如是，因是果故，覺等於無我中亦不應有，故間接我返遮亦非功能。為破此說：覺等非與我相連。何以故？因見覺等有異於我之功能故。首先，覺依根與意。其中眼等覺之因，為誰之自性之根或境，因隨其隨行返遮故。無功能損減之前識亦是因。

།ཅི་སྟེ་གཏན་དུ་གནས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལྡོག་པ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་དེ་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ཕྱི་མའི་གཟུང་བ་ལས་ཡུལ་གཞན་ལ་ཡེངས་ཏེ་ཆགས་སམ།འཁམས་པ་ནི་སྡང་བ་སྟེ་དེ་དག་ལ་སོགས་པ་གཉིད་ལོག་པ་དང་སྨྱོ་བ་དང་རྨུགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པར་གྱུར་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་དང་། མདོ་མདོར་ རྣམ་པར་ཆད་པར་འཆོལ་བ་ཉིད་དང་།སོགས་པ་སྨོས་པས་མི་གསལ་བ་ཉིད་དེ་དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སྔ་མ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་ནུས་པ་ཉམས་ན་དོན་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཕྱི་མ་མི་སྐྱེ་བ་ཉིད་དམ། བར་དང་བཅས་པ་དང་བར་མེད་པ་འཆོལ་བ་དང་། མི་ གསལ་བར་སྣང་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་ཡིད་གཞན་ལ་ཆགས་པ་ན་མིག་དང་རྣ་བ་གཏད་ཀྱང་ཡུལ་གང་ན་གནས་པའི་གཟུགས་དང་སྒྲ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་རུང་བར་མཐོང་བའི་ཡུལ་དེ་ན་གནས་པ་དེ་དག་ཉིད་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་མི་སྐྱེད་དེ།།དོན་གཞན་ལ་ཡིད་ཆགས་པ་དང་ཉམས་པར་གྱུར་ན་རོ་དང་དྲི་དང་རེག་བྱ་དག་གི་དབང་པོ་དང་ཕྲད་ནས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་གསལ་བར་འཛིན་ཏོ། །ཁྱད་པར་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། ཞིང་དང་མྱུ་གུ་ གཉིས་ལྟ་བུའམ།ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་གཉིས་བཞིན་ནོ། །གཉི་ག་གཟུང་བའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བ་དང་འཆོལ་བ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་དག་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་ན་འདུག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་སྔར་མཐོང་བའི་དུས་བཞིན་དུ་མི་གསལ་བར་ མྱོང་བར་བྱེད་དོ།།མི་གསལ་བར་མྱོང་བ་ནི་རྣམ་པར་ཕྱེ་བར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ན་བར་དང་བཅས་པ་དང་བར་མེད་པ་གོ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཉིད་ལ་ཡིད་གཞན་ལ་ཆགས་པའམ། ཡིད་ཉམས་པ་མེད་དེ་མདོར་རྣམ་པར་ཕྱི་བའི་ངས་པ་སྐྱེ་བ་ སྟེ་གཏན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་དགོས་པ་གང་ཞིག་གི་དབང་གིས་རིངས་པར་འགྲོ་བ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་སྣང་བར་གྱུར་ཀྱང་རྣམ་པར་ཕྱེད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་བདག་གིས་ཅི་ཞིག་ཅིག་མཐོང་ཡང་དེ་ཅི་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ནི་མེད་ དོ་ཞེས་སྨྲ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

若問：因未見恒常住之識的返遮，如何知后識生起之因事？前識若從后識所取境轉移他境而貪著或遊蕩，或瞋恚，以及諸如睡眠、狂亂、昏沉等狀態時，則后識或不生，或簡略間斷紊亂，等言表示不明顯，因見如是故前識為因。 前識功能若損，則不生起緣他義境之後識，或生起有間斷、無間斷紊亂及不明顯顯現。如是，當意貪著他境時，縱使眼耳專注，凡處於境中能非一次生起自識、可見之色聲等境，彼等亦不生識。意若貪著他義或受損，則與味、香、觸等根接觸時，因應被領受故不明顯取之。 因隨特相故為因果事，如田與苗兩者，或因隨有無故如種子與苗兩者。為攝二者故說不生與紊亂。當彼等極近住時，如前見時般不明顯領受。不明顯領受因無決定分別故，云何知有間與無間？于近住之有事，意無他貪，意亦無損，略說生起分別決定，然非恒常。如是，因某需要而急行者，雖色等現於眼等，亦成無分別。如是，說：“我雖見某物，然無’此為何物’之分別。”

།དེ་བཞིན་དུ་གཉིད་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡུལ་ཉེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཉིད་ལོག་ན་མིག་ཕྱེ་ཞིང་གཟུགས་ཀྱང་མིག་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དང་། རྣ་བ་ལ་སྒྲ་ཉེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་བསུང་བའི་དྲི་སྣ་ལ་ བདུག་པ་དང་།རེག་བྱ་ཉེ་བར་གནས་པ་དང་། རོ་ཁར་བཅུག་པ་ཡིན་ཡང་ཅི་ལྟ་ཅི་ལྟ་བུའི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་གཉིད་ལོག་པ་ལ་མི་སྐྱེའོ། །དེའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ནུས་པ་ཉམས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ བར་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ།།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡང་ནུས་པ་ཉམས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་དུ་མ་སྟེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་ པའི་རང་བཞིན་དང་།ལ་ལ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་རང་བཞིན། ལ་ལ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ལས་ དངོས་སུ་རྣམ་པ་བླངས་པར་མཐོང་བ་ཡིན་པས་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ།།མངོན་པར་འདོད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི། ཕལ་ཆེར་འབད་རྩོལ་ཅན་ལས་བྱུང་བར་མཐོང་བས་འབད་རྩོལ་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་ པ་སེམས་པའི་ཤེས་པ་ནི་འདོད་པས་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་ལྡོག་པ་ལ་འདོད་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་ནི་གཉིད་ལོག་པ་དང་། སད་པའི་གནས་ སྐབས་སུ་དངོས་སམ་བརྒྱུད་ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་སྔར་གོམས་པའི་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་དོ། །འདོད་ པ་དང་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཕེལ་བ་དང་།འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་འཕེལ་བ་ཡང་གོམས་པ་ཉིད་ལས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ནུས་པ་ཉམས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་རག་ལས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་སྟེ།འདྲ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྔ་མ་སྔ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ལས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་བྱུང་བ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་དང་། རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས། དེ་དང་དེ་མིན་རང་བཞིན་དངོས་ཞེས་བྱ་བ་དེར་བཤད་ཟིན་ཏོ།

同樣，在睡眠等狀態時，即使境近在眼前，識亦不生。譬如，睡眠時雖眼開啟且色現於眼前，耳有聲近，鼻有極香之薰香，觸近在身，味置於口，然睡眠者不生緣如是諸境之識。是故，應當了知眼等諸識隨順無功能損失之前識。 意識之因亦是無功能損失之前識，因隨其特相故。如是，意識有多種：或為僅緣經驗而分別之自性，或為希求之自性，或為思惟論典義等之自性。其中，經驗分別自性者，于隨順及返遮中，見從經驗智直接攝取行相，故為彼果。希求自性者，因見多從勤勉而生，故隨順勤勉之隨順返遮，為彼果。思惟論典等之智，因欲而生住滅故，隨順生住滅中有欲無慾，為彼果。 分別行相於睡眠及清醒狀態中，直接或間接隨順經驗智。如是，思惟論典義等分別，因隨順前習智之隨順返遮故，成明顯顯現。欲與不欲分別增長，貪與嗔增長，亦從串習而來。是故，一切意識皆依無功能損失之前前識而生。 如是，根等近取因亦為同分，即前前相似狀態之差別。已於”彼與非彼自性事”中說明：從一識之近取不生了知自性與非了知自性。

།དེ་བས་ན་མངལ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། བློ་ནི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་བློ་རྐྱེན་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར་བློ་ལྡོག་སྟེ། བློ་མེད་ན ལུས་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འབའ་ཞིག་གིས་ནི་རྒྱུ་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བརྗོད་པ། ལུས་ཀྱི་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པས་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །བློས་བྱས་པའི་གཡོ་བའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་དང་བྲལ་བའི་ལུས་ནི་ ནམ་ཡང་མེད་དོ།།དེས་ན་བྱེད་པའི་ཚོགས་དང་བཅས་པའི་ལུས་ནི་བློས་བྱས་པའི་སྤྱོད་པ་འགའ་ཞིག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བློའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བློ་ཅན་ཡིན་པར་འགྲུབ་པོ། །བྱེད་པའི་ཚོགས་དང་ལྡན་པའི་ལུས་ནི་ཡིད་ཀྱི་ རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ལུས་མེད་པ་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་ཡིན་ནམ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་ན་ཅི་ལྟར་རྩིག་པ་ཡོངས་སུ་གཡོ་བར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བློ་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ། །དེ་ཞིང་ལ་ས་བོན་ལྟར་ ལུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ལུས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་བློ་དེའི་ཁྱད་པར་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་སྡང་བ་ནི་ཡིད་ བདེ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་མེད་པར་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་གཉིས་ཀྱང་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་ལུས་ཀྱིས་བྱས་པ་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་བ་མེད་པར་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ནང་གི་རེག་པའི་ཁྱད་པར་ ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ལ།དེ་ལས་ཀྱང་ཡིད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བས་ན་ལུས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ན་བག་ཆགས་སད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། དངོས་ སུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།མིག་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་ཀྱང་ལུས་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།

因此，從受胎開始，隨順差別是近取因，而心識是緣。何以心識為緣？因為心識有返遮，無心識時並非無身。 若問：僅有隨順不足以成就因果事，答：身體之作用是與識相關而有轉起與還滅。身體從未離開某些由心所作之動轉差別。故具作用聚之身必具某些由心所作之行為。彼亦隨順心識之隨順返遮，故成就有心者。 具作用聚之身非意識之緣，因識不隨順身之隨順返遮。若問：何以不隨順？當無身之墻等無識時，于彼亦豈非識有疑惑？若有識，何以不令墻動轉？答：因不能故，非因無故。是故，於牆等處心識返遮有疑。 又非如田中種子般隨順身之差別。若問：見身壯等令貪等增長，豈非意識隨順彼差別？答：非如是。因貪與嗔必具意樂與意不樂。此二亦必具樂受及苦受之分別，而彼亦必具身所作身所受。 是故，從內觸差別之經驗而有樂受分別，由此具意樂等而生貪等。因此，身成為經驗智之境時，是喚醒習氣之因，而非直接作為意識之因。如眼根般，由不應理故，身亦非因。

།གཞན་ཡང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཡིན་ལ། གསལ་བ་ཉིད་དང་། འདོད་པ་ཉིད་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ པ་ནི་གོམས་པ་ལས་ཡིན་ཞིང་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ལས་ཡིན་ན།དེ་ལས་ཁྱད་པར་གང་ཞིག་སྒྲུབ་པས་ལུས་རྒྱུ་ཡིན་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་ན་དབང་པོ་མ་ཡིན་པའི་ལུས་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོའི་ཚོགས་ཀྱང་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ ཏེ།གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད་དང་། ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རེ་རེའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། ངེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ན་གསལ་བར་སྣང་བ་གོ་ཅི་ལྟར་ཡིན། གལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་དབང་པོ་ རེ་རེས་བྱེད་ནུས་ན་དབང་པོ་ལྔར་རྟོག་པ་དོན་མེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་བློ་ཉིད་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། ལུས་ནི་ཡིད་ཀྱི་བློའི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུའི་ཚོགས་དེ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་བདག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ དང་ལྡོག་པ་རྗེས་སུ་བྱས་པའི་རྒྱུའི་ཚོགས་ལས་གཞན་རྟག་ན་ནི་དེ་ལས་རྒྱུ་གཞན་བརྟག་པར་བྱ་ཞིང་དེ་ལས་ཀྱང་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།བཤད་ཟིན་པའི་དོན་སྡུད་པ་ནི་རྒྱུའི་ཚོགས་གང་ཞིག་ཡོད་ན་གང་འགྱུར་ཉིད་དེ། ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ རྒྱུའི་ཚོགས་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་དེའི་རྒྱུར་རྟོགས་པ་ཡིན་ན།བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱུ་རྣམས་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་མཉན་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྡོག་པ་འཁྲུལ་པ་ མེད་པ་ཅན་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་མཉན་བྱ་ཉིད་ལས་འདི་ཁྱད་པར་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མཉན་བྱ་ཉིད་དང་འཁྲུལ་པར་ཡང་མཚུངས་སོ། །ཅི་ལྟར་ན་མཉན་བྱ་ཉིད་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ཡོད་པས་འཁྲུལ་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་ ལྡོག་པ་ཡང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པས་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ། མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཉན་བྱ་ཉིད་དེའི་ལྡོག་པ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་མ་མཐོང་ནས་ཅི་ལྟར་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ། གང་གི་ ཕྱིར་མཉན་བྱ་ཉིད་དེ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ལས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ཀྱང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ།

複次，意識之形相差別是從經驗而來，明晰性、欲求性及貪等是從串習而來，了知自性是從等無間緣而來。由此，成立何種差別而使身成為因？如是，非根身非因。根聚亦非識之因，因將成明顯顯現性及有境性之過。 若諸根各為意識之因，將成無定，則何來明顯顯現？若一一根能生具一切行相之識，則分別五根無義。是故，意識是身之因，而身非意識之因。 僅依如是因聚及隨順返遮，故彼即是成就之因，而非我。若離隨順返遮之因聚外另有常法，則應觀察彼外之因，彼復有他因故成無窮。 總結已說義理：若有某因聚則必有某果，此因聚之外若復執為彼之因，則於一切所生事物之諸因將成無窮。 複次，汝依所聞性等相應差別而說無錯亂之返遮，然此與所聞性無有任何差別。因命等與所聞性之錯亂相等。如所聞性由隨順品有返遮故有錯亂，如是命等之返遮亦由入隨順品故有錯亂。 他說：不相等。何以故？因所聞性彼之返遮有錯亂故。未見差別故如是說。他說：因所聞性非唯從非隨順品返遮，亦從瓶等隨順品返遮，是故有錯亂。

།དོན་འདི་ཉིད་ཁས་བླངས་ནས་བཤད་པ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་སྐད་བརྗོད་པ་དེ་ནི་མཉན་བྱ་ཉིད་འདི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་མེད་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་མེད་པ་དེ་ནི་གཞན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མཉན་བྱ་ཉིད་དང་མི་མཚུངས། གཉི་ག་ཡང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་མེད་ པས་ལྡོག་པ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་སོ།།གཞན་ཡང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པས་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་འདི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། དགག་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣལ་མ་སྟེ། དགག་ པ་དང་པོའི་བསྒྲུབ་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལ་མེད་དོ་ཞེས་དང་པོས་ཡོད་པ་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དགག་པ་དེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཐལ་བས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་གིས་ཡང་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །དགག་པ་བཀག་ན་ནི་རྣལ་མ་ཡོད་པ་ཉིད་གོ་བར་ འགྱུར་ཏེ།འདི་ནི་ལྷ་སྦྱིན་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན་ལྟ་སྦྱིན་རྣལ་མ་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདིར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ལ་ཡོད་པ་དགག་པ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་པ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་སྒྲུབ་པར་མི་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་བཅད་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་མེད་པ་ཞེས་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲ་ངེས་པར་གཟུང་བའི་འབྲས་བུ་ཅིར་འགྱུར་ཏེ་ཅིར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དགག་པ གཉིས་ཀྱིས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་ངེས་པར་གཟུང་བ་དང་བཅས་པས་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །འོ་ན་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། ངེས་པར་གཟུང་བ་མེད་ན་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མེད་པར་མ་བརྗོད་ པར་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ལྡོག་པ་མི་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱ་དགོས་སོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་ངེས་པར་གཟུང་བའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་མེད་པ་ཞེས་ངག་གི་དོན་དཔེ་དག་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཆོས་མཐུན་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་འདི་གཉིས་ལས་གང་ཡང་རུང་བས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ ལྡོག་པ་གཉི་ག་བསྟན་པར་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་བརྗོད་དོ།།བསྒྲུབ་པ་ལ་ངེས་པར་གཟུང་བས་དགག་པ་འཕེན་ལ་དགག་པ་ངེས་པར་གཟུང་བས་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་འཕེན་ཏེ། ངེས་པར་གཟུང་བ་ནི་གཉི་གའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

承認此義而說：你如此說，豈非是說此所聞性于隨順品無有趣入？由於無有趣入隨順品此點，于命等他法亦相等，故命等何以不與所聞性相等？二者皆無趣入隨順品，故返遮有錯亂而相等。 複次，說”命等非唯于非隨順品”，即是說命等存在於隨順品。此從何知？由雙重否定而成肯定，因了知第一否定之所立故。此中”無”字首先否定有，彼否定復由”非隨順品”之語再次否定。若否定被否定，則知為肯定，如說”非非提婆達多”即了知是提婆達多。 若問：此處於非隨順品否定有，豈非是遮遣？如何成為隨順品有耶？答：不然。若不欲成立於隨順品有，則無所遮故，于非隨順品說”無”之定語詞有何果？實無所得。此說：不僅由雙重否定成為隨順品有，且由定語亦然。 若謂不應加定語，答：若無定語，則未說于不隨順品無，于返遮將有疑惑，返遮將不成無錯亂，故必須加定語。如是即說明于隨順品有。由定語之果為遮遣，故於隨順品有、于非隨順品無之語義，應由諸喻了知，故法稱論師說由同法喻與異法喻任一皆能顯示隨行與返遮二者。 于所立加定語則引生遮遣，于遮遣加定語則引生所立，因定語是二者之自性故。

།གང་གི་ཕྱིར་ངེས་པར་གཟུང་ བ་དང་བཅས་པའི་ལྡོག་པས་སྒྲུབ་པ་འཕེན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་མི་འཁྲུལ་པ་འདི་འདྲ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པོ།།གང་ཞིག་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་བཀག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ ཅི་ལྟར་མཐུན་པའི་མེད་པ་ལ་ངེས་པར་འགྱུར།དེས་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་འདི་འདྲ་བ་གྲུབ་ན་ནི་དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ག་ལས་ཤེ་ན། དགག་པ་ནི་ལྡོག་པ་ཡིན་ལ། དགག་པ་དེ་བཀག་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་ ལྡོག་པ་བཀག་པ་ན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འགུགས་པར་བྱེད་དོ།།འདི་སྙམ་དུ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ལས་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པ་ནི་མེད་དེ། མེད་པ་ལ་ནི་འབྱུང་ཁུངས་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་ སོགས་པ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་བདག་མེད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱིས་ནི་བདག་དང་བཅས་པ་འགའ་ཡང་མི་འདོད་པ་དེས་ན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་མེད་ཅེས་སྨྲས་ན་ལྡོག་པ་དེ་ཉིད་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པར་ ཅི་ལྟར་འདོད།།ཅི་ལྟར་ལྡོག་པའི་མཚམས་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་ལྡོག་པའི་ལྡོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་མེད་པ་བཀག་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་མེད་པ་ལ་ཡང་ཡོད་ལ་དངོས་པོ་བཀག་པ་ལྡོག་པ་ཙམ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་སྟེ། རྨོངས་པ་རྣམས་དགའ་བ་ཁྱེད་ཤེས་རབ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་དེའི་ཤེས་རབ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་གཞན་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དེ་ལ་དགག་པ་མི་འདོད་པ་དང་། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཡང་སྦྱོར་བ་གང ཡིན་པའོ།།གང་ཞིག་བློས་བརྟགས་པར་ནུས་པ་དེ་ནི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཟིན་པ་འབྱུང་ཁུངས་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་དེ་ལ་སྒྲ་ཡང་སྦྱོར་བ་དང་འབྱུང་ཁུངས་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་མེད་ པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཟློག་པར་བྱེད།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་མེད་པ་ལྡོག་པའི་གཞི་མ་ཡིན་ན་ལྡོག་པའི་གཞི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མེད་པ་བཀག་ན་ཡང་ཡོད་པ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཞི་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ ཕྱིར་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྐྱོན་གསུམ་བརྗོད་དོ།

由於帶有定語的返遮能引生所立，故如此無錯亂的返遮離開隨行則不能成立。凡於隨順品非有者，即是從隨順品返遮，因為是遮遣有之自性故。如是，于隨順品無如何能得決定？因此，若成就如此無錯亂，則以義力成立隨行。 何以故？否定即是返遮，而否定之否定即是所立之自性。由此因故，當否定返遮時，即引生於隨順品之隨行。若作是念：從隨順品無中無有因法返遮，因為無中不具有從格等功能，如是已多次宣說。因此，命等於非隨順品即無我有中是無。 若他人想：不許任何有我者，故是隨順品無。若如是，說”從無中無有返遮”，則此返遮本身如何能從無中返遮？如同非返遮之邊際，返遮之返遮亦非。 複次，由於遮遣無即有，此于無實物之無亦有，而遮遣事物僅是返遮，說此為諸天歡喜，汝等愚者所喜之無錯亂智慧。此乃彼之另一無錯亂智慧，即于彼境不欲遮遣，以及對非有、無實物等如是境之詞亦能運用。 凡為意識所能觀察者即是所詮，凡是所詮者即具有言詞施設、從格等功能，故於彼如何既運用言詞又因無從格等功能而遮遣無性？因此如是，若無為返遮所依，則亦非返遮所依。如是，若遮遣無則成立有，此亦不應理，如是由不具足所依等故亦不成所詮，如是說三過失。

།དེའི་སྤྲོས་པ་དང་ཉེ་བར་སྤྲོས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཞེས་ཚུལ་གསུམ་པ་མེད་པ་བཤད་པ་ཆེད་དུ་བྱས་པས་བསལ་ཟིན་ཏེ། དེས་ན་འདིར་ཡང་མི་དཔྱད་དོ། །གཞན་ཡང་བདག་ མེད་ན་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་མོད།བདག་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསལ་བའི་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བདག་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བས་ན་མེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་ ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ།།ཁོ་བོ་ཅག་བདག་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གཞན་གྱིས་བདག་དེ་ལྟར་མེད་པས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱིས་དེ་ལྟར་མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་ཁས་བླངས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་དེ་ལྟར་མེད་པར་འགྱུར་བ་ ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱིས་ནི་གསོན་པོའི་ལུས་ཀྱང་བདག་མེད་པར་ཁས་བླངས་པ་དེས་ན་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བས་ཁྱེད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བའོ། །གང་ཞིག་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བདག་མེད་པར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་ གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི།གཞན་ལ་ནི་ངེད་ཀྱི་ཚད་མས་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་གནོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་དང་། མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་ཡོད་པར་བྱས་ནས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ལ་ནི་ལྡོག་ཅིང་།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོད་པ་ལས་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་བརྟགས་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཁས་བླངས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་གཞག་ནས་ཚད་མ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཚད་མ་འཇུག་པ་ནི་བདག་ལུང་གིས་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁས་བླངས་པས་བྱས་ན་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཁས་བླངས་པར་བྱས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རེ་ཞིག་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ཐེ་ཚོམ་ ཟ་བ་དེའི་ཕྱིར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་མེད་ཀྱང་སྲོག་ལ་སོགས་པར་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ ཟའོ།

其一切所詮之廣說與近廣說義，皆已為無中之無即無三相之說明所遣除，故此處亦不復觀察。複次，若無我則不成返遮，然非無我。何以故？因有我之能立得以執行故。于所遣品中能立不得執行。故以因法運用證成有我，非無而成疑惑。 若謂：我等非無我，然為他人如是承許無我。此不應理，因他人如是承許無，故由非量之承許亦不能成如是無，因將成太過故。他人亦承許活人身無我，若如是則汝之能立無義，此即太過。 若謂：於我等所許無我者，他人之承許即是量，于其他則以我等之量破除他人承許故非量。若如是以承許力立無隨順品及有相違品，而於無隨順品返遮，從有相違品返遮故，汝觀察定一返遮而運用能立。然以承許力安立隨順品與相違品而執行量則不應理，因如是執行量則我將成由教證成立。 若以承許隨順品與相違品，則于所立無錯亂亦成承許故。正因此故，非由比量所成。是故非由他人承許而無隨順品。因此且說從無隨順品亦有返遮。由於我成疑惑故，雖無從無隨順品返遮，然于命等返遮成疑惑。由於對從隨順品返遮有疑惑故，于從相違品返遮亦有疑惑。

།འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ཆོས་ནི་བྱེ་བྲག་གཅིག་ལ་ངེས་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ན་གཞན་ལས་ལྡོག་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་བྲག་གཉིས་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་དངོས་པོ་ནི་མེད་དེ། དེ་ན་ཅི་སྲིད་ཅིག་ལ་ངེས་པར་མ་གྲུབ་པ་དེ་སྲིད་དུ་གཞན་ལ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ ལས་ངེས་པར་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ལས་ལྡོག་པས་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་གཞན་ལས་ལྡོག་པར་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །བདག་མེད་པ་ལས་ཀྱང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ། ད་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་གཅིག་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ན། མཐོང་བའི་དངོས་ པོ་འགའ་ཞིག་ལ་བལྟར་རུང་བའི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་གྲུབ་ཀྱང་མ་མཐོང་བའི་དོན་རྣམས་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པ་གཞན་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ན་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་ལ་ལ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེའི་རིགས་ཅན་ལ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་གསལ་བའི་བྱེ་བྲག་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེའི་རིགས་ལ་གནས་པའི་ གསལ་བ་ཉུང་ཟད་ལ་སྲིད་པ་མཐོང་སྟེ།དཔེར་ན་དངོས་པོ་སྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་སྲ་བ་འགའ་ཞིག་ལ་མཚོན་གྱིས་མི་ཆོད་པ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་སྲ་བ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཚོན་གྱིས་མི་ཆོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ སོ།དེ་བཞིན་དུ་བདག་མེད་པ་འགའ་ཞིག་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མ་མཐོང་ཡང་གསལ་བ་འགའ་ཞིག་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་བདག་འགལ་བ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་གཞག་པ་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། བདག་མེད་པ་དང་ སྲོག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པ་དང་།ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་བཤད་ཟིན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འགལ་བ་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ། །བདག་མེད་པ་སྤངས་པས་སྲོག་ལ་ སོགས་པ་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ།སྲོག་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་འཇུག་པ་ལ་བདག་མེད་པ་ཉེ་བས་ལྡོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

若問此從何而來？因為事物之法若於一差別確定成立，則必成就從他返遮故。無有不攝於二差別之事物，故乃至未於一確定成立，則於他不成返遮。 若謂非由於一確定成立而從他返遮，然亦由見從他返遮。若說從無我亦有命等返遮，今不應理。若於一非決定有，則雖于某可見事物成立無可見命等，然于不可見義則對命等成疑惑。若命等於其他無我得以執行，則由無我性無差別故，于瓶等亦應執行。故由於某處不執行故，疑慮于彼類不執行，為成立疑惑而說： 凡不遍及一切明顯差別之事物，亦見存在於彼類中少許明顯，如見諸堅實事物中金剛等某些堅實不為刀割。僅由此則不能說由堅實性無差別故一切皆應不為刀割。如是雖于某無我不見命等，然可住于某些明顯。複次，因未見命等與我相違故。 為解說略標而說：無我與命等二者互相舍離而住及不共住之自性，如前所說自性相違不成立之因故，于命等從無我返遮成疑惑。非由舍離無我而命等得住，亦非由無我臨近而令命等因緣具足之執行返遮，因如是不應理故。

།གལ་ཏེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པ་དང་འགལ་བ་བདག་གིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་འགལ་བར་འགྱུར་ བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་ལ་ངེས་པ་ཡིན་ན་འགལ་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འགལ་བར་འགྱུར་ལ། ངེས་པ་ཡང་དེའི་འབྲས་བུའམ་དེའི་བདག་ཉིད་རང་བཞིན་འབྲེལ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་ཡིན་ན། དེའི་འབྲས་བུ་དང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་བདག་ལ་ངེས་པ་དེ་ནི་ཐ་དད་པས་དེའི་བདག་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མེད་དོ། །སྐྱོན་གཞན་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་འདོད་པ་ཁས་བླངས་ནས་བཤད་པ་ནི། སྲོག་ལ་སོགས པ་བདག་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། བདག་མེད་པ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པ་དང་། སྲོག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཡོད་པར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལྡོག་པས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་བདག་མེད་པ་ལྡོག་ཏུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ ཡང་བདག་མེད་པ་མེད་པས་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་བདག་ཡོད་པར་མི་འགྲུབ་པོ།།ཅི་ལྟར་བདག་མེད་པ་ལོག་ན་བདག་མེད་པ་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་བདག་མི་འགྲུབ་ཅེ་ན། བཤད་པ། འདི་ལྟར་བདག་མེད་པ་བདག་ལྡོག་པ་མེད་པས་བདག་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་རིག་པ་ཅན་འདི་ལྡོག་ པ་སྟེ།དངོས་པོ་མེད་པ་མེད་པར་དངོས་པོར་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཅི་ལྟར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་མེད་ཀྱང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མི་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་འདི་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྡུད་པ་ནི། གལ་ཏེ་ གཏན་ཚིགས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པ་ཅན་མ་ཡིན་ན།འོ་ན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ལྡོག་པ་བཀག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གཏན་ཚིགས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་མེད་ཀྱང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྗེས་སུ་ འགྲོ་བ་མི་འདོད་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་དགག་པ་བཀག་པ་སྒྲུབ་པར་ཁས་མ་བླངས་པ་དེས་ན་བདག་མེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་གསོན་པོ་ནི་ལུས་གང་ཡིན་པ་དེ་བདག་དང་བཅས་པར་མི་འགྲུབ་པོ། །བདག་བཀག་པ་ནི་བདག་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཀག་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་མ་ ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བདག་མི་འགྲུབ་པོ།།ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་གང་ལས་བདག་མེད་པ་བཀག་ཀྱང་བདག་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལྡོག་པས་བདག་མེད་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བདག་རྟོགས་པ་ནི་ མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ཁོ་ནས་བདག་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་འཇོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་གྱི་བདག་མེད་པ་ལྡོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་བདག་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཅི་ཡོད་དེ་ཅི་ཡང་ མེད་དོ།

若問：命等與無我相違，豈非因為為我所遍而成相違？ 答：因為若命等決定於我，則由相違所遍故，應與無我相違。而決定若由其果或其自性相屬自性而有，則由其果及自性所作之決定於我，因彼差別故無其自性，故不成為果故而無。 為顯示其他過失，承許他人所許而說”命等從無我返遮”。此義為：無我遍及無命等，而命等彼等遍及有，命等無之返遮所遍之無我返遮，縱使如是，由無我之無于活體亦不成立有我。 若問：何以無我返遮時不成立無我返遮自性之我？ 答：如是由無我之我返遮之無而成有我，此乃返遮論者，非許無事物之無為事物。云何？如說譬如：如同命等雖無返遮，于同品亦不許有命等。即此義以偈頌攝： 若因於同品無返遮性，則于同品應有隨行性，因為遮返遮即是隨行故。若雖因於同品無返遮而不許于同品隨行，則既不承許遮遮為成立，故無我非有時，活體即身者亦不成立有我。我之遮即是無我，其遮非是成立，故不成立我。 他方說：若由何處雖遮無我亦不能了知我，由命等有所遍，命等無之返遮而返無我故非了知我，然而命等唯由成立門令了知我，是由安立性故，非由無我返遮。此為語義。若如是則從無我返遮有何果？實無所有。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དེ་བདག་མེད་པ་དེ་ལ་མི་སྲིད་པ་སྟེ། མི་སྲིད་པའི་རྒྱུས་གང་ན་རང་ཡོད་པ་དེ་རང་ཡོད་པས་བདག་མེད་པ་དེ་མེད་པར་གོ་བར་བྱེད་པ་ན་བདག་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཅན་ཡིན་པས་ན་གོ་བར་བྱེད་པར་བརྗོད་ པ་ཡིན་ཏེ།ལྡོག་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་བདག་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ན། གང་གི་ཕྱིར་བདག་མེད་པས་ལྡོག་པ་ཅན་གོ་བར་བྱེད་པར་བརྗོད་པ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པ་ལས་ལྡོག་ པ་བདག་གྲུབ་པ་ལ་ཅི་ཕན།དེའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་གོ་བར་བྱེད་པར་འདོད་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད། འོན་ཀྱང་འདི་ལ་འདི་སྐད་ཅེས། དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ངེས་པར་མ་ གྲུབ་པའི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་བདག་ཅི་ལྟར་གྲུབ་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གོ་བྱེད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པས་ན་ བདག་མེད་པ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལ་མ་ཁྱབ་པ་དང་།ལྡོག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ཀྱིས་མཇུག་སྡུད་པའོ། ། རྩོད་ཕྱིར་ཁྱད་པར་སྤྱི་དག་སྟེ་ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ལ་ཁྱད་པར་ལ་རྩོད་པ་བསྟན་ཏེ། བཟློག་ནས་སྤྱི་ལ་ཡང་བཟློག་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་ནི་གཞལ་བྱ་ཉིད་ཐུན་མོང་བ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་ལ་སྐུར་པ་མདོ་སྡེ་པ་གང་ཡིན་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལ་གཞལ བྱ་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་འདིའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཙམ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ། གཞལ་བྱ་ཉིད་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྟག་པ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་རིགས་པ་ཅན་སྨྲའོ།

何以故？因為命等於彼無我不可能，以不可能之因，凡於何處自身存在，即由自身存在而令了知彼無我之無，于了知我之因故，由是從無我返遮性故說為能了知。返遮當有果報，此為語義。 若非如是，即若非由從無我返遮而作能了知性，則因何說由無我返遮效能了知之命等從無我返遮于成立我有何益？是故應許由從無我返遮門而能了知。 或者雖由命等成立門能了知，然於此當如是說：由其自性及其果性未決定自性之命等彼等，應說如何成立我？若由無相屬性而成立，則成太過，若如是則一切成一切之能了知。 因為相屬未成立故，無我于無命等不遍及，返遮亦非一向決定，是故於隨行及返遮生疑故，具返遮之因即是不共不定，此為此處之結語。 如說”為諍故特相共相”者，於此中顯示對特相之諍，複次為顯示返遮共相故，說量性共相亦于虛空等無為持誹謗經部師彼之無虛空等，量性隨行不應理故，此于無常性有隨行。是故此之隨行乃無錯亂，唯限於同品邊際，量性唯于同品無常性有，于異品常性則無，因彼本無故。是故因無返遮故，理論者說為具隨行性之因。

།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དེ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་འདི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། ཅི་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པར་ཡང་འགྱུར་བའམ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་མེད་ན་ཡང་ཅི་ལྟར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད། གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས ལ་ཡོད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་བཅད་པ་མ་ཡིན་ན།སྒྲ་ངེས་པར་གཟུང་བའི་འབྲས་བུ་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་བཅད་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་ན་ཡང་ཅི་ལྟར་མི་ལྡོག་སྟེ། ལྡོག་པ་དེའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་ལས་ཡོད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཉིད་འདིའི་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྙམ་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྡོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་དོ་སྙམ་ན། བཤད་པ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ལྡོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཉི་ག་འགོག་པ་འདི་ ནི་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མེད་དོ་ཞེས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བཀག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལྡོག་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ ནོ།འདིར་རིགས་པ་ཅན་གྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ནི་གཞིའམ་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ལྡོག་པ་དང་། མི་རུང་བའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་གཅོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཡང་འོངས་པ་ཡིན་པས། གལ་ཏེ་མེད་པ་ལས་ལྡོག་ པ་མེད་ན།ཅི་ལྟར་མེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དགག་པར་འདོད་ཅེས་ཡང་དེ་ཉིད་ལན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྡོག་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བཀག་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་བཀག་པ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་འཕེན་པ་མ་ཡིན་པར་བཀག་པ་དང་། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་མེད་པར་དགག་པ་ཙམ་མོ། །དེ་ལ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལ་རེག་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་མེད་པ་ལ་མི་སྲིད་ཀྱང་། མེད་པར་དགག་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གོ་ཅི་ལྟར་མི་སྲིད།འདི་ལྟར་གང་གིས་ན་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་ལ་རེག་པ་ཅན་ཡིན་པས་གང་གིས་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་དགག་པ་གཅིག་པུ་ནི་དགག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གཞན་མེད་པར་དགག་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མི་འགལ་ལོ། །གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ། མེད་པར་དགག་པ་དེ་ཡང་མེད་པ་ལ་མི་སྲིད་དོ།

對於具隨行之因，若此唯存在於同品，如何說無從異品返遮？由此應成從異品返遮，或若無從異品返遮，又如何說唯存在於同品？因為若不遮除存在於異品，則確定言詞無任何果。因為返遮不異於遮除存在性，若作遮除存在，又如何不返遮？由是返遮故，從異品遮除存在性即是此之返遮。 若作是念：“因異品無故，于彼無返遮與隨行”，則答：既非隨行亦非返遮，此雙重否定實為相違。何以故？如是，于異品否定隨行即是成立返遮，因彼等互相排除而住故。是故此具隨行返遮。 此中理論者所說”無所詮即非基或非他故，對無而返遮，因不應理故非從異品無遮除”者，此義重現，若無從無返遮，如何欲遮止於無之隨行，亦應以此為答。因為返遮不異於遮止隨行故。 由此亦是返遮，因為返遮即是遮止因。彼有二種：非引生事物自性之遮遣，及不依事物自性之單純無遮。其中雖非觸及事物自性之遮遣于無不可能，然何以遮遣不可能了知？如是，非唯由一切觸及事物故而於無事物不可能之遮遣，非唯是遮遣境。若爾云何？亦是他之無遮，彼于無事物不相違。他說：彼無遮于無亦不可能。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞི་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཅན་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཅན་དགག་པའི་ཡུལ་སྟོན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་དང་མི་ལྡན་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཞིག་གཞི་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བློས་རེག་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་སྒྲས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་སྒྲས་ཡུལ་དུ་མ་བྱས་པ་ནི་གཞན་སྒྲུབ་པའམ་དགག་པ་དང་འབྲེལ་པར་ནུས་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།ནུས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་མེད་པ་ཡང་གཞི་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བརྟག་པའམ་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྩོད་པ་འདི་ལ་ནི། དེའི་ཕྱིར་དངོས་དངོས་མེད་རྟེན་ཅན། །ཕྱི་རོལ་རྟེན་མིན་ སྒྲ་དོན་ལ།།བརྟེན་ནས་འདིར་ནི་བསྒྲུབ་པ་དང་། །དགག་པ་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་ལན་བཏབ་ཟིན་པས་དེ་ཉིད་ལས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གང་ཞིག་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ངེས་པར་ཡོད་པ་དེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ།།ལྡོག་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དེ་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ལྡོག་པ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བཤད་དོ།།གཞལ་བྱ་ཉིད་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་དངོས་པོ་ལ་མཐོང་བའི་གཞལ་བྱ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་ གཉི་ག་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།དེས་ན་གཞལ་བྱ་ཉིད་ནི་གཉི་གའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་མཐོང་བ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མི་འགལ་ལོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ཡོད་པ་ཡང་ མ་ཡིན་ནོ།

何以故？因為不具備基礎和真實佈施等功德差別之義，即所詮遮境顯示之分類。凡是無法以心觸及基等自性者，以聲亦不能詮說。非為分別與聲之境者，不能與他之成立或遮遣相關。離一切功德之無，亦不能觀察或詮說為基等自性，是故不與他之成立和遮遣相關。 對此爭論，已如是答：“是故有無所依，外境非所依，依于聲義，此中一切成立與遮遣皆是所許。“已作此答，應從彼了知。 因為若某物定於同品存在，彼即是從異品返遮，是故無有任何名為具隨行之因。因為返遮依于確定隨行故。如是，若於異品非隨行，則亦有返遮，如是已說。 所量性非不具于異品之隨行，彼如何是無錯亂之隨行？於事物所見之所量，于無事物如何成立？因為如前所說：“由依事物、無事物及二者，故有三法。“是故，所量性是二者之法故，於事物所見亦不違于無事物。若於無事物有某法則應如是，然實亦非有。

།ཆོས་ནི་བསྟན་པའི་དོན་ཡིན་ན་མེད་པ་ལ་ནི་འགར་ཡང་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྟེན་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་སྐད་སྨྲ་བ་ནི་རང་གི་ཚིག་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ལ་ཆོས་ཁས་བླངས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ནི་ཆོས་འགའ་ཡང་མེད་ དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངག་འདི་ལ་མེད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ།དངོས་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་དེ་ཉིད་དེའི་ཆོས་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་ཁྱོད་མེད་པའི་ཆོས་བརྗོད་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ། གལ་ཏེ་ཆོས་དང་བྲལ་བ་ཆོས་ མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཅི་ལྟར་ཆོས་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གང་གིས་ཆོས་དང་བྲལ་བ་ཆོས་སུ་མི་འགྱུར་བ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒྲ་དེའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ལས་ཀྱང་ངོ་བོ་འགའ་ཞིག་ནི་རྟེན་ཆོས་གཞན་མ་སྤངས་པར་སྒྲ་དང་རྟོགས་པ་ཡུལ་དུ་བྱེད་ལ། འགའ་ཞིག་ཆོས་གཞན་སྤངས་པར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བྱས་པ་རྣམ་པར་ རྟོག་པའི་ཡུལ་གྱི་ཆོས་དང་།ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ལ་སྒྲ་འཇུག་པའི་ཐ་སྙད་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །སྒྲའི་ཐ་སྙད་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་དོན་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་ལྡན་ པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཅི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་མེད་པ་ལ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་མི་འགྱུར་རོ། །དོན་དམ་པར་ནི་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ལ་ཡང་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོའི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་ཡང་ མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། མེད་ཀྱང་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དང་། དེ་དག་གི་འབྲེལ་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློས་བཀོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དོན་དམ་པར་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་དམ་གཞན་ཡིན། དེ་ཉིད་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ་ཆོས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་རྣམ་གྲངས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཐ་དད་པར་ནི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།

若法是所詮之義，則于無中不能有任何所依，因其不應成為所依。對此所說，以自語即已顯示承許無中有法故，故說： “于無事物中無有任何法”此語中，以無聲所詮、分別境之義是有法，離一切事物之法即是彼之法，豈非如是？汝云何說無有詮說無之法？若謂離法即是無法，云何是法？ 因為若以離法不成為法之事物自性即非法。何以無事物亦是法與有法？因為縱然是無，以某種名言相而作彼法與有法之名言。因為于彼等中，某些體性不捨依法而成為聲與分別之境，某些則捨棄他法。 若非如是，即若是名言所作、分別境之法與有法之無事物，則于彼無事物中應無有聲入之名言。聲之名言是依於法與有法之事物。若謂法與有法之事物豈非具諸義之真實性？云何于無事物中成立？ 若謂若具有事物之真實性，則于無中不成法與有法之事物。勝義中如無一般，于有中亦無有任何法與有法之事物。 則法與有法之事物云何？雖無，法與有法及彼等之關係，唯是具分別之心安立而已。若法與有法是勝義，爾時是一或異？非是一，因一切詮法之聲應成同義。然見為異。

།ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ན་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ལྟར་གཞི་མཐུན་པར་མི་འགྱུར་ན་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དོན་དམ་པར་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་མི་རུང་ བའི་ཕྱིར་དང་།དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་དབྱེ་བ་ནི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་འགྲེལ་དུ་བཤད་ཟིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་བློས་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ མེད་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་བཟློག་།ཡོད་པ་བཞིན་དུ་མེད་པ་ལ་ཡང་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་མོད། གཞལ་བྱ་ཉིད་གོ་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ནི་གཞལ་བྱའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ན། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་འགའི་ཡང་རྒྱུ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་ནི་དོན་བྱེད་པ་ལ འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན།དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ནི་ནུས་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་ག་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་གནས་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའོ། །སུའི་ ཞེ་ན།དེ་ཡིན་པ་དང་དེ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པའོ། །དེ་དག་གི་བརྡ་ནི་ཐ་སྙད་དོ། །དེ་གང་ལ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ངེས་པ་ཡིན་པས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་འཛིན་པར་མི་ འགྱུར་ཏེ།དངོས་པོ་མེད་པ་གཞལ་བྱ་ཡིན་ན་ངེས་པ་དང་ལྡན་པར་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་མེད་པ་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བཅད་པ་མེད་པས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་ག་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ ཉིད་ངེས་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་མི་ནུས་ཏེ།མི་མཐུན་པ་མེད་པར་ངེས་པ་མེད་པར་ནི་ངེས་པར་རྣམ་པར་གནས་པའི་རྒྱུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གནས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པ་མ་ངེས་པས་རྣམ་ པར་གནས་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ངེས་པ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་རང་ཉིད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་པར་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་ཡོད་པ་དང་སྔོན་པོ་མ་ ཡིན་པ་མེད་པ་དང་།གཉི་ག་མེད་པའམ། དེ་བཞིན་དུ་འདི་ནི་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ཉིད་འདོད་པའི་ཡུལ་ན་ཡོད་པ་དང་། གཞན་མེད་པར་རྣམ་པར་གཞག་ནས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་པོ་ཐམས་ཅད་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པའི་བརྡ་ཅན་ཞེས་གཏན་དང་ ལྡན་པ་ལ་ལྡན་པའི་དོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

若法與有法是多，則如提婆達多等聲，應不成共同所依，然實有之。因此，由於勝義中一與異皆不應理，且事物中亦無他相，故法與有法之分別非事物等，此等已於《量釋》中說明，應從彼中了知。 當法與有法之關係是心所作時，于無中亦如有中相等故，何能遮遣？雖于無中亦如有中成為法與有法之事物，然所量性如何可知？若量是所量之果，則無事物非任何因量。量是趣入能作用，而無事物無有功能。是故，緣彼之識非量故，彼亦非所量。 對此解釋：有、無、二俱、非二俱之安立為極成。誰之極成？彼與非彼即是彼與非彼，即有與無。彼等之表示即名言。彼等中凡有名言施設者，其安立因不定故不成一向決定，若無事物是所量，則不應成決定執取。 如是，由於無非所量故無遮遣，欲安立為有、無、二俱、非二俱者，因不定故不能安立。以無違品故無決定，則無能成安立決定之因。當無事物本身是所安立時，不僅因無故違品不定而無能成安立之決定，且因自身亦無故能成亦不定。 若非安立為有等，則無世間名言。如是，青色有、非青無、二俱無，或如是此是而彼非，如是于所欲境中安立有與他無後，一切名言施設者皆趣入。正因此故，說”具彼與非彼之表示”，是說具相應者之相應義。

།གང་གི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་སྟོན་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་སོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་དངོས་པོ་མེད་པ་གཞལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་དུ་ཆུག་ ཀྱང་།དངོས་པོ་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་ནི་དེས་གཞལ་བྱ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་ན་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ཡང་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཚད་མར་སྔར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་མེད་པ་གཞལ་བྱ་ ཡིན་ཞེ་ན།བཤད་པ། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པ་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ངེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་ཉིད་ནི་ མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་མི་སླུ་བ་ཚད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ངེས་པར་བྱས་པའི་རང་གི་ཡུལ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་མེད་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་ཤེས་པས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ངེས་པར་བྱེད་དོ། །གནོད་པ་མེད་པ་དེ་བས་ན་ཤེས་པ་འདི་ལ་ཚད་མའི་རང་ བཞིན་དོན་ཐོབ་པར་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་ཐོབ་པར་ནུས་པ་གནོད་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡོད་པས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་གི་མེད་པ་ཐོབ་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འཇུག་པའི་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་སོགས་པར་དེའི་དོན་བྱ་བར་བཟོད་པའི་རང་བཞིན་ ཐོབ་པར་མེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་པས་མེད་པ་གཞལ་བྱ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡང་ཚད་མར་འདོད་ན། འོ་ན་ཅི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་ཐིགས་པར་སྒྲོ་བཏགས་ཀྱི་རང་བཞིན་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ ནི་དོན་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།རྣམ་འགྲེལ་དང་། ལེའུ་གཉིས་པར་མི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དོན་བྱེད་པར་རུང་བའི་དངོས་པོ་སྟོན་པའི་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་པར་བཤད། འདི་དག་གིས་དོན་བྱེད་པ་ལ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཀྱང་ཅི་ལྟར་ བཤད་ཅེ་ན།དངོས་པོ་འབའ་ཞིག་ལ་ནི་ཚད་མ་ཆུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་བརྗོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་ཚད་མ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་གཉིས་ཀྱིས་དོན་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་དེར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་ ཅིང་།དོན་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་ལ། རྣམ་པ་གཞན་གསུམ་པ་ཡང་མེད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་ཅེས་བཤད་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ།

由於並非顯示一切之有等名言，故如何應理，此乃某種方式。雖令無事物離事物外非所量，然由執取事物門中，應說彼為所量。若彼非所量，則無違品之事物亦應成未遮，故成過失。 若謂：豈非先說唯緣事物者是量？彼如何是無之所量？ 答曰：由於緣事物者非量故。云何？量之相是能得決定義之自性故。雖無勝義亦是所得決定境，而非事物性。由於不欺為量故，若於所決定之自境，現量與比量無有違害，則于有無中，智慧決定有無。由無違害故，此智有量之自效能得義。由有能得義無違害之所緣性故是量。 某些無之獲得即是此：于所欲趣入境等中，無有彼之所作事能忍之自性獲得。是故，緣無者亦是量故，無是所量。若許緣無事物者亦是量，則于《因滴論》中說”執增益自性之分別，由不執所作事成就故非量”，及於《量釋》二品中說”一切不見皆是顯示能作用事物之作者”，復說”由於于所作事不欺故”等，如何解釋？ 答：非說唯於事物有少許量，然執事物之量即是緣無事物者，如是二者遍斷義已如彼處說。由於說彼能遍斷，能遮余義，並能顯示無第三相故。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚད་མ་དངོས་པོའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ན། གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ དངོས་པོ་ངེས་པ་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་ངེས་པ་གཞན་ངེས་པ་ལ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་གྱི།གང་གིས་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་དང་། དངོས་པོ་ཐོབ་པར་མི་བྱེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་རང་རྒྱུད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཚད་མ་ཡིན་ཡང་སྐྱོན་ མེད་དོ།།རིགས་པ་ཅན་གྱིས་ཡང་སྨྲས་པ་ནི། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་བྱ་དང་གཞལ་བྱ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འགའ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་ པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ།།མེ་ཆུའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་རྣམ་པ་གང་གིས་མེད་པའི་རྣམ་པ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གཞལ་བྱ་ཡིན་པས་གཞལ་བྱ་ཉིད་གཉི་གའི་ཆོས་སུ་གྲུབ་པོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བདག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མ་ལ་རི་བོང་ཡང་ཡོད་ལ་རྭ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དཔེ་གཉི་གས་སྟོང་པ་ཡིན་པར་མཐོང་ནས། རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་གསལ་བྱེད་ཀྱིས་བཞད་གང་དུ་བྱས་པ། རི་བོང་དང རྭ་དག་ཡོད་པར་མཐོང་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་པ་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་བཞད་གང་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་མི་ཤེས་པར་སྟོན་པས་བདག་ཉིད་ལ་བཞད་གང་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རི་བོང་གི་རྩོམ་བྱེད་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་བའི་རྭ་མེད་དོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་པར་ འགྱུར་ལ།རྭ་དང་མ་འབྲེལ་པའི་རི་བོང་ཡང་ཡོད་ལ། རི་བོང་གི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་རྭ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་འདིའི་སྐབས་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་བདག་ཉིད་ལ་མི་ཤེས་པས་བྱེད་པར་བཞད་གང་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐབས་སུ་མ་བབ་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ རོ།ཅི་ལྟར་ལན་སྐབས་སུ་མ་བབ་ཅེ་ན། གང་གི་ན་རི་བོང་དང་རྭ་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་དེས་ན་གནོད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། སུན་ཕྱུང་བར་འགྱུར་བ་སངས་རྒྱས་པ་དེ་རྭ་ཙམ་མམ། རི་བོང་ཙམ་ལ་བསྙོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། ཁྱད་པར་ཅན་རི་བོང་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ ནོ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རི་བོང་གི་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་རི་བོང་དང་རྭ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མེད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་རྭ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

正因如此，由量是事物之果故，當獲得事物性時，由獲得遮除他法故，于決定事物時，無錯亂地決定其他決定亦是量，而非成為無果及不能獲得事物過失之自續。因此，雖緣無事物者是量亦無過失。 理論家亦說：若一切無事物皆如所知、所量等某種形式存在故，無一切相無事物者。事物亦無一切自性唯一存在者。火非水之自性。 若爾，以何相無之相即是無事物。是故，無事物是有，彼亦是所量，故所量性成為二者之法。如是，我非有，以不可得故，如兔角，於此量中，兔亦有角亦有故，見二喻皆空，于說兔角無者，明者所作嘲笑。由見兔與角有之因故，佛教徒說兔角無者所作嘲笑，此乃顯示無知而自嘲也。 云何？如是說無成為兔之組成支分之角，無關角之兔亦有，非成為兔支分之角亦有，此答無任何機會。是故，以無知于自身作嘲笑，因說非時故。 云何答非時耶？由說兔與角有故成害，即成破斥，彼佛教徒非誹謗僅角或僅兔。若爾云何？具特殊相系屬兔者。正因如此，故有”兔之”詞之安立。若爾，非說兔與角二者無關係之角。

།འབྲེལ་པ་ལས་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཅིག་ ཤོས་རང་གི་ཚིག་ཉིད་ཀྱིས་རྭ་བཀག་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།ཅི་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་རྭ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཅན་རྭ་ལ་འབྲེལ་པ་ཙམ་ཁྱད་པར་ཡོད་ཀྱི། རྫས་རྭ་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་རྭ་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྭ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། དེའི་ཚེ་གཞན་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་རྭ་དང་རི་བོང་གི་འབྲེལ་པ་དགག་པར་འགྱུར་གྱི་རྫས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ། རྭ་ཅན་རྣམས་ལ་རྭའི་རང་བཞིན་ཡང་ཐ་དད་དོ། །ག་ལས་ཤེ་ན། འབྲས་བུ་སོ་སོ་ལ་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྭ་ལ་སོགས པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ཀྱི་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ཡང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་མེད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཀླན་ཀ་འདི་མེད་དོ། །རི་བོང་དང་འབྲེལ་པའི་རྭ་གང་ཡིན་པ་དེ་ ཉིད་མེད་པ་དེ་བས་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཅི་ཞིག་བརྗོད།ཀླན་ཀའི་གོ་སྐབས་སྨྲས་པ་ནི། རྭ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྭ་དག་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། རྭ་དང་ལྡན་པ་རི་བོང་གི་རྭ་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་མེད་དོ། །འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་རྭ་ ཡོད་པ་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་གྱི།རི་བོང་ལ་ནི་རྭ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རི་བོང་དེའི་རྭ་ཁྱད་པར་ཅན་ཅི་ཞིག་དགག་པར་བྱ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྭ་ཙམ་ཡང་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འབྲེལ་བ་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀླན་ ཀ་འགའ་ཡང་མེད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་ཁྱེད་འབྲེལ་པ་དགག་པར་བྱ་བར་སྒྲུབ་པར་འདོད་པས་དེ་བཞིན་དུ་རི་བོང་གི་རྭ་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར་ཁོ་བོ་དེ་ཉིད་སྨྲའོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་ཁྱེད་ཀྱིས་གང་གི་ཕྱིར་རྭ་ཅན་ལྟར་རི་བོང་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྭ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ འབྲེལ་པ་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དགོས་སོ།།ཁོ་བོས་ཀྱང་རི་བོང་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྭ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་གང་གི་ཕྱིར་ང་ལ་ཀླན་ཀར་འགྱུར་ལ་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡུ་བུ་ཅག་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །ཡང་ན་ཁྱད་ ཀྱིས་དགག་པར་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དངོས་པོ་མེད་པས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཟད་མོད། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་འབྲེལ་པ་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་ པ་ཅན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

由關係成為有關係者，因此應破除關係者耶？由他方自語即說破除角故而說：豈非牛等有角者之有關係角僅有關係之差別，而非實角耶？若一切有角者之角無差別而成一性，爾時如他者般，應破除一切共同之角與兔之關係，而非實體。 他者說：有角者之角性亦各異。何以知之？由於各別果之因性差異故。角等是果有支分之實體之組成。組成亦由果差異故差異。 若爾，則應說由作差異因故無關係，此誹難不存。與兔關係之角即是無，是故說何非所說？ 誹難機會說：有角者之角有差異自性，而具角之兔角特殊自性則無。此即是說：于有角者成為其特殊，而於兔則無角性之特殊。是故，應破何兔之特殊角？由有故，僅角亦應破，是故由應破關係故無任何誹難。 由何故如你欲成立應破關係，如是我亦說無兔之特殊角。你必須說由如有角者般兔無特殊角故，應破關係。我亦說兔無特殊角。是故，於我成誹難而於己非，汝二無差別。 或者，由你應破之關係即是無故是無事物。如是則是無事物所欲。雖僅如是，你亦應破關係而非有關係者。由有關係者故。

།འདི་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་ཚིག་གི་ཚུལ་དོན་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཅན་གཞན་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་ཅན་ཡོད་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །འབྲེལ་པ་ཅན་ནི་འབྲེལ་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་མེད་ན་ཅི་ལྟར་འགྱུར། དབྱིག་པ་མེད་པར་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་ ཅན་དབྱིག་པ་ཅན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཚིག་བརྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་དེ་ཁས་བླངས་པའི་འབྲེལ་པ་ཅན་རི་བོང་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རྭའི་རྫས་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་སྐད་སྨྲ་ན། འོ་ན་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ངེད་ཀྱི་འདོད་པ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ངེད་ཀྱང་རི་བོང་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རྭ་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གལ་ཏེ་མཐར་འདི་ཉིད་གདོན་མི་ཟ་བར་བརྗོད་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ཉིད་དང་པོར་བརྗོད་ན་འདོད་པ་སྨྲ་བ་ཁྱོད་འགལ་བ་འདུ་བ་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པས་ངས་ཉོན་མོངས་པར མི་བྱ་བ་ཞིག་གོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱོད་ནི་ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ། དང་པོར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་པོར་མི་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་ཉིད་ཀྱང་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ མ་ངེས་པ་བརྗོད་ནས་འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས་རྒྱུར་བཤད་ན།།དེ་མ་ངེས་པ་གང་གི་ནང་དུ་འདུ་ཞེ་ན། དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་འདིར་བཤད་པས་མ་ངེས་པའི་ནང་དུ་བསྡུ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཅིའི་ཕྱིར་མ་བཤད་ཅེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ནི་ ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གསུམ་པ་སྟེ།ཡུལ་དེ་ལ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་མི་སྲིད་ཅེ་ན། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་གམ། བལྟར་རུང་བའི་ཡུལ་མི་དམིགས་པ་ལ་ ནི་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མི་སྲིད་དོ།།གང་གི་རང་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཉིས་གཅིག་ལ་འགྱུར་བ་གཅིག་ནི་འགལ་བའི་རང་བཞིན་གཉིས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ དག་ལས་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་གཞན་ནི་མེད་དོ།།དེ་བས་ན་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གསུམ་པའི་ཡུལ་ལ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མི་སྲིད་དོ།

此乃你言語之理無關係之他者，即有關係者而無關係。關係者是關係之特殊者故，若無關係如何成立？無杖時則無其特殊之持杖者。是故言語非觀察。 不僅僅是無關係，所許之關係者兔與關係者角之實體亦無。若如是說，則你已成立我等之大愿，因為我等亦說無兔之關係者特殊角。若終必須說此。你若初即說此，則我不應以說許諾你相違聚等而煩惱。正因此故你是諸天所喜，因為不先說應先說者。 是故無事物非有，彼亦由是所量故，所量性亦是共同不定。如是說不定已，阿阇黎說無錯亂相違亦為因。問：彼不定攝於何不定中？答：此中說為比量境，以不定攝有何用？ 問：何故不說？答：比量境是量所成之三相，于彼境不可能有不錯亂相違故。問：云何不可能？答：如所說相之自性與果自性關係者二者，或可見境不可得中不可能有不錯亂相違。于所立有不錯亂能立二者，一不具二相違自性。除彼等外更無他不錯亂相違。是故於量所成三相境不可能有不錯亂相違。

།འོ་ན་སློབ་དཔོན་གྱིས་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་གང་དུ་བརྗོད་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་མ་བཤད་པ་ དེའི་ཕྱིར་ལུང་གི་དོན་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་དེ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་ལུང་ལ་བརྟེན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།དབང་པོ་ལས་འདས་པ་དཔྱོད་པ་ན་དངོས་པོ་མ་མཐོང་བ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལུང་ལས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་ གསུམ་པ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཇུག་པར་འགྱུར་ལ།དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་བཤད་དོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མི་སྲིད་ན་ལུང་དང་ལྡན་པའི་དོན་ལ་ཅི་སྲིད་ཅེ་ན། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་འཁྲུལ་པས་དོན་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་ལོག་པར་སྟོན་པ་སྲིད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པས་རང་བཞིན་ལོག་པར་སྟོན་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ལུང་གི་དོན་ལ་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་སྲིད་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་ངེད་འདྲ་བས་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག པ་ལ་ཇི་ལྟར་མི་སྲིད་ཅེ་ན།འདི་ལྟར་བདག་དང་འབྲས་བུ་དང་མི་དམིགས་པ་དེ་རྣམས་ལ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ནི་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་མི་སྲིད་དོ། །དོན་དམ་པའི་རྣམ་པར་གནས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལས་མ་འདས་པར་འདུག་པ་སྟེ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ རྣམས་ལ་སྟེ།འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅི་ལྟར་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་དང་འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་ལ་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ གོ་སྐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འབྲེལ་པ་མ་མཐོང་བ་ནི་འབྲས་བུའམ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ལ། འབྲེལ་པ་མ་མཐོང་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ། །དེ་ལས་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་གཟེགས་ཟན་གྱི་ཐམས་ཅད་ དུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པའི་དངོས་ཀྱི་སློབ་མ་གཉིས་ལས།པེ་ལུ་ཀས་ནི་སྤྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་དང་། པེ་ཐ་རས་ནི་རང་གི་རྟེན་ཙམ་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་པར་གཟུང་ངོ་། །དེ་དག་གི་མཁན་པོ་འདས་ནས་རྩོད་པ་ན་པེ་ལུ་ཀས་ཅིག་ཤོས་ལས་ཚད་མའི་ལན་སྨྲས་པ། བ་ལང་ཉིད་ལ་ སོགས་པའི་སྤྱི་ནི་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།།ཡུལ་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་འདུ་བའི་རྟེན་གྱི་གོང་བུ་དག་དང་ཅིག་ཅར་མངོན་པར་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ནམ་མཁའ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་ལོ།

若問阿阇黎於何處說不錯亂相違？答：由於未于比量境中說明，故於觀察超越感官之教言義時，即依教言之比量。于觀察超越感官時，由未見事物非量分別之力，從教言所成三相而生起比量，依此說明不錯亂相違。 若問：若於事物力所生比量中不可能有不錯亂相違，于具教言義中何以可能？答：因論師們由錯亂而可能錯誤顯示諸義之自性故。 若問：若由錯亂可能錯誤顯示自性故而於教言義中可有不錯亂相違，則如我等所作之比量何以不可能？答：如是于自性、果及不可得等中，于彼等內不可能有不錯亂相違。 勝義安住即於事物中，不離彼而住，即安住者，于彼等中，此為因相。由於事物真實如何安住，即如是安立自性、果及不可得，故於此等中由錯亂力而成不錯亂相違之機會實不存在。未見關係非果或自性因相，未見關係無錯亂。此為不錯亂相違之舉例。 於此，大仙人食米之直接弟子二人中，關於所說”遍一切”，貝盧迦執為總相遍一切，貝塔拉執為僅自所依遍一切。彼等師長去世后爭論時，貝盧迦對他方作量答言：牛性等總相於一切處有，此為所立。由與一切處安住相關聚集所依團一時明顯相關故，此為因相。如虛空，此為遍處。

། ནམ་མཁའ་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་རང་དང་ལྡན་པ་ཅན་དང་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྫས་རྣམས་དང་ཅིག་ཅར་མངོན་པར་འབྲེལ་པ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱི་ཡང་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྦྱར་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། སྤྱིའི་རང་བཞིན་གང་ཞིག་ཡུལ་དུ་མ་ན་ཡོད་པའི་རྫས་དེ་དག་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་སྤྱིའི་རང་བཞིན་དེ་ཙམ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དེ་དག་གི་ཡུལ་ན་འདུག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་གང་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཡུལ་ན་འདུག་པའི་རང བཞིན་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་གང་ཞིག་ཡུལ་གང་ན་མེད་པ་ནི་ཡུལ་དེ་གང་ལ་ཡོད་པའི་དོན་དེའི་ཡུལ་ཅན་དེར་དེ་ན་མེད་པའི་དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཐག་རིང་པོ་ན་འདུག་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འགྱུར་བ། སྤྱི་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནོར་དང་བདག་ པོའི་འབྲེལ་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་འདུ་བས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཡུལ་གཅིག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་པོ་དག་འཁྲུལ་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་མེད་ཀྱང་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ཡང་ཡོན་ཏན་ཅན་བུམ་པ་ལ་ སོགས་པ་ལ་འདུ་བ་ཡིན་གྱི།ནམ་མཁའ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་སྦྱོར་བ་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་དེས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཡང་ནམ་མཁའི་ཡུལ་ཅན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།འཕྲོད་པ་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གང་གིས་གང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དེས་ནི་ཁྱབ་བྱའི་ཡུལ་ཅན་དུ་གྱུར་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མ་ངེས་སོ་ཞེ་ན། གང་ལས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་བ་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་ གྲགས་པར་ལྡན་པ་དང་འདུ་བ་དག་ལས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་ཡུལ་ལ་གནས་པ་ཉིད་འདི་ནི་རེ་ཞིག་བཞག་སྟེ།འཇིག་རྟེན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པའམ་ཐ་མི་དད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་གང་ན་མེད་པ་དེས་ནི་དེའི་ཡུལ་ཅན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་ པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པའི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དེ་ཉིད་བརྗོད་པར་རྣམ་པར་ཆད་པ་དང་མ་ཆད་པའི་དོན་དག་ཏུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་རུང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཏེ། དོན་གཉིས་པོ་དག་རྣམ་པར་ཕྱེ་བར་སྣང་ བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་རུང་བའི་རང་བཞིན་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ལ།རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་མེད་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ནོ།

如同虛空與一切處所具有的、相應的、聚集的諸實體同時明顯相關而遍一切處，如是總相亦遍一切處。為配合自性因相之相而說：總相之自性，凡與諸多處所存在之實體相關之總相自性，僅與彼等相隨，即安住于彼等處所之自性。 若問：為何某者與某相關之自性即成為安住于彼處所之自性？答：因為若某者于某處所不存在，則不能以自體遍及彼處所存在之義之境者中不存在之義。由於遠處諸者亦有，總相與具總相者非財物與所有者之關係，而是由聚集，且唯屬於同一處所者。 為說對方之錯亂而言：雖色等於虛空中無，彼等雖是功德，然功德所依瓶等有聚集，于虛空則無，故非彼之境者。瓶等與虛空相合故為彼之境者，因此雖色等非彼之境者，然為虛空之境者瓶等之差別，因相應聚集故。是故所謂”能遍者應成所遍境者”此說不定。 且置暫不論依宗義所成色等與瓶等處所無別而有具德與聚集二者之境與境者之事，而依世間經驗所知差別或無差別，說明若某者于某處無，則不能以自體遍及彼之境者。依經驗所成處所差別與無差別，即說明顯現為斷與不斷之義之能生識之自性境，依此二義顯現差別識之能生自性為處所差別，顯現無差別識之能生相為無差別。

།གཟུགས་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་རྣམ་པར་བཅད་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་མ་ཆོད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བུམ་པ་དང་དེའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡུལ་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་འདི་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ན། དེས་ན་འདིར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡུལ་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། བཤད་པ། སོ་སོར་གྲུབ་པ་དག་ལ་ནི་ལྡན་པའི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ། སོ་སོར་མ་ཡིན་པར་འགྲུབ་པར་གྲུབ་པ་དག་ལ་ནི་འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལ་སོ་སོར་གྲུབ་པ་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པའོ། ། སོ་སོར་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པ་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་བསྟན་བཅོས་ལས་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཡང་དེ་ཉིད་ཁོ་བོ་ཅག་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་མི་རིགས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེས་ན་འདིར རང་གི་ངོ་བོས་ཁྱབ་པ་ནི་ཡོད་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ།དེས་ན་ཉེ་བར་མི་གནས་པ་ཡང་དེ་ན་ཡོད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ན་དེ་ན་ཉེ་བར་གནས་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤྱི་འདིའི་རང་ཡོད་པ་ ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན།འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རྫས་ཀྱི་ཡུལ་ན་གནས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེའི་ངོ་བོས་ཁྱབ་པས་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །གཟུ་བོ་འགའ་ཞིག་མཚུངས་པར་སྟོན་པ་ནི། གལ་ཏེ་རང་གི་རྟེན་ལ་ཁྱབ་པར་སྨྲ་ བས་ཀྱང་རང་གི་རྟེན་གྱི་ཡུལ་ན་སྤྱི་གནས་པར་འདོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཕྱིར་ཕྱིར་རྒོལ་བ་མི་འདོད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། མི་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། སྤྱི་ནི་གཉིས་ཀྱང་བྱ་བ་མེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གསལ་བ་དེ་ སྐྱེ་བ་ལས་སྔོན་ཡུལ་དེ་ན་མེད་པའི་སྤྱི་དེ་ནི་གསལ་བ་དེའི་ཡུལ་ལས་ཡུལ་གཞན་དུ་སྔ་ན་མེད་པའི་གསལ་བ་སྐྱེ་བ་ན།བྱ་བ་མེད་པས་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཀྱང་གསལ་བ་དེ་དང་འབྲེལ་པར་མི་རུང་ངོ་། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཐ་དད་པ་དག་དང་ཅིག་ཅར་མངོན་ པར་འབྲེལ་པ་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན་གྲུབ་པོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གཅིག་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཡུལ་གཞན་པ་སྔོན་མེད་སྐྱེས་པ་དག་དང་འབྲེལ་པ་ནི་སྔོན་ནས་ཡིན་ནོ།

於色與瓶等諸法，並非生起顯現為分別的識，而是顯現為無分別。因此，瓶及其色等即是處所無別。若問：若此非依世間之行為，則此處何需世間境界？答：已說明，于各別成立者為具德關係，于非各別成立者為聚集關係，此乃論典之安立。其中，各別成立即是處所差別成立，非各別成立即是處所差別未成立，故為聚集關係。 雖處所差別與無差別必須依據論典，然我等所說有何不合理？因此，此處以自體遍即是以有遍，故不近住者亦因彼處有故無能遍，無關係者即不近住，若離此則為近住所遍。是故，此總相僅與自有相關，應成立住于相關實體之處所，以自體遍故，凡與彼相關者即是自性因。 有公正者示同：若主張遍自所依，豈不亦許總相住于自所依處？是故，對方有何不許？為顯示何為不許而說：總相二者亦許無作用。與一相關之顯現生起時，彼處先無之總相，于彼顯現之處外余處先無之顯現生起時，以無作用故不行，故后亦不應與彼顯現相關。由是之故，若與異處同時明顯相關，則總相遍一切處方成立。由是之故，與一事物相關之義，于余處先無生起者之相關，乃先有也。

།དུ་མ་ནི་མ་སོང་ཡང་སྔ་ན་མེད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་ པར་འགྱུར་གྱི།སྤྱི་གཅིག་ནི་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་སོང་བར་ཡུལ་གཞན་པ་དག་དང་ཅིག་ཅར་མངོན་པར་འབྲེལ་པ་ནི། གསོལ་བའི་ཁྱད་པར་དེ་དག་གི་བར་དེ་དག་གསལ་བ་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་དང་། གསལ་བས་སྟོང་པའི་ཡུལ་གྱི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁྱབ་པ་སྟེ་ཟིན་པ་དེ་མེད་ ན་མི་འབྱུང་བ་དེར་མི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ།།དཔེ་བཤད་པ་ནི། དཔེར་ན་ཡུལ་དུ་མ་ན་གནས་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མངོན་པར་འབྲེལ་པ་ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་དུའོ། །རང་གི་རྟེན་ཙམ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་པེ་ཐ་རེའི་སྦྱོར་བ་ཡང་སྤྱི་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་ ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།།དམིགས་པའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ལས་གསལ་བའི་བར་དག་ཏུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །སྤྱིའི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། མངོན་པར་གསལ་བ་དེར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་ ཕྱིར་སྤྱི་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ནི་མངོན་པར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་གསལ་བ་ལ་ལར་དེ་མངོན་པར་གསལ་བ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། སྤྱི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གསལ་ བ་གཅིག་ལ་གསལ་བའི་རྒྱུས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་གསལ་བའི་ཕྱིར་མི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའོ།།འདི་སྙམ་དུ་ཆོད་པས་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཆོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་གཅིག་ཉིད་ནི་ཆོད་པ་ དང་མ་ཆོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ལ།མ་ཆོད་པའི་ཡུལ་དུ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་དོ། །འོ་ན་ཐག་རིང་པོར་གནས་པས་མི་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐག་རིང་པོར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐག་རིང་པོར་གནས་པ་མ་ཡིན་པར་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །འོ་ན་ བལྟར་མི་རུང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།བལྟར་རུང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་བལྟར་རུང་བ་དང་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་ལ། གང་དུ་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བ་དེ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་དོ། །འོ་ན་རང་གི་རྟེན་དང་དབང་པོ་འབྲེལ་བ་ མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།བཤད་པ། སྤྱིའི་རང་གི་བརྟེན་ཏེ་རང་གི་རྟེན་དེ་དང་དབང་པོ་འབྲེལ་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟེན་གཅིག་དབང་པོ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་ན་གང་དུ་ཡང་རྟེན་དབང་པོ་ དེ་དང་མ་འབྲེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།

雖多未至，亦與先前無者共住，而一總相因無作用故未至而與他處同時明顯相關者，彼等差別請求之間，彼等為他顯現之自性及離顯現之處所自性，即是遍及，若無彼執取則不生，於此不錯亂。 舉例說明：譬如住于多處之瓶等與明顯相關之日等亦復如是。主張僅於一切自所依皆有之毗陀羅之論式亦應成立”總相非遍一切”。因於所緣境成為顯現間得見，此為因。若問：何為總相所緣之相？答：因生起執取彼明顯之識，故總相應顯現。是故，成立諸顯現為識之境即是明顯顯現。 若謂如是則于某些顯現是明顯顯現，非於一切，則說：因總相無差別故，由一顯現顯現因，於一切處顯現故，離不顯現自性。若念由遮障故非於一切明顯顯現，則說：因無差別故無遮障。一總相非成遮障與無遮障，于無遮障處亦無所緣。 若謂因遠處住故不顯現，則因無差別故非遠處住。非遠處住亦不可得。若謂因不可見之自性故，則可見自性亦因無差別故。彼非可見與不可見，於何處非一次所見，彼亦無所緣。若謂因與自所依根無關係故非一切顯現，則說：總相之自所依即自所依與根之關係亦因無差別故。因是一總相故，若一所依與根相關，則於何處亦不成所依與彼根不相關。

།དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་རང་བཞིན་ཅི་སྲིད་རྟེན་དང་འབྲེལ་པ་དེ་སྲིད་ཉིད་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། རྟེན་དང་འདུ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཡང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ རོ།གཅིག་པོ་དེ་ལ་རང་གི་རྟེན་དང་འདུ་བའི་རང་བཞིན་མི་འདུ་བའི་རང་བཞིན་ནི་མེད་དོ། །འདི་སྙམ་དུ་སྤྱི་དང་ཡུལ་མཚུངས་པའི་སྤྱིའི་རྟེན་དབང་པོ་དང་སྦྱོར་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ། སྤྱི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་ནི་གང་ན་བདག་ཉིད་དང་མཚུངས་པའི་རྟེན་དབང་པོ་དང་སྦྱོར་བ་ཡོད་པ་ དེར་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན།གསལ་བའི་བར་དག་ན་ནི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པའི་རྟེན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེར་སྤྱི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་སྤྱི་འདི་རྟེན་དང་ཡུལ་མཚུངས་པའི་རང་བཞིན་དང་། རྟེན་དང་ཡུལ་མི་མཚུངས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཐལ་ ལ།འགལ་བའི་ཆོས་དག་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འགལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་བལྟར་རུང་བ་དང་མི་རུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྔར་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྟེན་གྱི་དབང་གིས་བལྟར་རུང་བ་དང་མི་རུང་བའི་བདག་ཉིད་ནི་གཅིག་པར་འགལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་ནས། མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་བས་ན་མི་དམིགས་པ་འདི་འདྲ་བ་འདི་དང་། སྔར་བཤད་པའི་རང་བཞིན་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་དོན་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། གཅིག་ལ་འགལ་བའི་ཆོས་འདུ་བར་ཡང་མི་འཐད་པ་དེས་ན། འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་དག་ནི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །གལ ཏེ་མ་མཐོང་བ་དང་ཅིག་ཅར་མངོན་པར་འབྲེལ་པ་དག་མ་ཁྱབ་པ་དང་།ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་འགལ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། དེ་དག་དངོས་སུ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་དམིགས་ པ་དང་།ཐམས་ཅད་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་གིས་འགལ་བ་མ་ཁྱབ་པ་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་དག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་མ་མཐོང་བས་ཆོས་དེ་གཉིས་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་སྲིད་དོ། །དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ནི་ཚུལ་ འདི་མ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེར་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཆོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་འགལ་བའི་དངོས་པོ་དག་གཅིག་ལ་མི་སྲིད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་གིས་ཁྱབ་པ་དག་ཀྱང་གཅིག་ལ་མི་སྲིད་པ་དེ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དེ་དག་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།དེས་ན་འདིར་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འགལ་བ་ནི་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་འདི་ནི་ཁས་བླངས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若如是則問：只要自性與所依相關多久，即有所緣多久，因此非於一切明顯顯現？答：離無與所依和合之自性亦因無差別故。彼一者無有與自所依和合自性與不和合自性。若念依總相與境相等之總相所依與根結合，總相乃有所緣。總相於何處有與自性相等之所依與根結合，則于彼處成顯現，而顯現間無具根之所依，是故於彼總相無所緣者。 若如是，則此總相應成與所依境相等之自性及與所依境不相等之自性，相違法無差別則相違。如是于可見與不可見性等前說一切皆應成過。依所依而成可見與不可見之自性一者相違，已說此已。 總結而言：是故此等不可得及前說自性乃互相違義之成立，於一者相違法和合亦不應理，因此，不錯亂之相違者生疑。若問：未見與同時明顯相關者未遍及，及遍一切二相違遍及於事物豈非不相違？論著作者何故如是說？答：因彼等無實相違故，以不可得及與一切相關者之相違未遍及，及遍一切二者無則不生性未見故說此二法，是故有不錯亂之相違。 於事物相關之比量則非此理，因於彼處應取量所成之法故。如相違事物不可能於一處，如是彼等之遍及亦不可能於一處，是故由相違所遍及彼等非有於一處。是故此中於事物相關之比量則不然。是故此不錯亂相違乃依許可力而行，非依事物。

།འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་ཉིད་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་ གྱི་དཔེར་བརྗོད་ཅེ་ན།ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱས་པ་ཉིད་ལུང་ལས་གྲུབ་པ་གཟུང་བ་ཡིན་ན། དེ་སྒྲ་ཉིད་བཞིན་དུ་དཔེར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཕྱོགས་ཙམ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་རྟག་སྟེ་མཉན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་ལ་ནི་ཚད་མ་ཅན་མ་ཡིན་ པའི་དངོས་པོ་གསུམ་སྟེ།སྒྲ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྒྲ་ཉིད་དང་། དབང་པོས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། རྟག་པ་སྟེ། ཚད་མ་ཅན་མ་ཡིན་པ་གསུམ་པོ་དེ་ལས་སྒྲ་རྟག་སྟེ་མཉན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མ་འདི་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཀོད་ཀྱང་འདི་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གསུམ་ པ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གེགས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་བྱས་པ་ཉིད་ཉེ་བར་འགོད་པའི་སྐབས་སུ་ནི་འདི་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དངོས་པོས་བྱས་པ་ཉེ་བར་འགོད་པ་ནི་ལུང་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུང་ཉེ་བར་དགོད་པ་མི་རིགས་པ་དེའི་ཕྱིར་གང་གིས་བྱས་པ་ཉིད་ གེགས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་འདི་ག་ལ་སྲིད།སྒྲ་ཉིད་ཅི་སྐད་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། མཉན་བྱ་ཉིད་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟག་པར་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་ལྷན་ཅིག་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་གང་མཉན་བྱ་དེ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ ཞེས་དེ་དག་དེ་ལྟར་མི་འཁྲུལ་པ་ཅན་དུ་མི་འགྲུབ་པོ།།དེས་ན་མཉན་བྱ་ཉིད་ནི་བྱས་པའི་གེགས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཕྱོགས་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལེའུ་གཉིས་པར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། འདི་ནི་སྦྱོར་བ་དང་། གཏན་ ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་དོ།།དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དཔེ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ན་ཅི་ལྟར་དཔེའི་མཚན་ཉིད་མི་བརྗོད་ཅེ་ན། བཤད་པ། གཏན་ཚིགས་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཡིན་ཕྱིར། །དཔེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ལས་ལོགས་ཤིག་བརྗོད་བྱ་མིན། གལ་ཏེ་གཏན་ ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་མིན་མོད།དཔེ་གོ་ཅི་སྟེ་མི་བརྗོད་ཅེ་ན། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་བཤད་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདི་སྙམ་དུ་དེ་ཙམ་གྱིས་དོན་མི་རྟོགས་པས་སོ་སྙམ་ན། བཤད་པ། དེ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་རྟོགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དཔེ་ཞེས་བྱ་བ་ གྲུབ་པའི་ཡན་ལག་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ན་དཔེ་དེའི་མཚན་ཉིད་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་བཤད་དེ།སྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་གཞན་མེད་མོད། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་དེ་ནི་དཔེ་ལ་བརྟེན་པར་བཤད་དེ། དེས་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་ ལོགས་སུ་བཤད་པར་བྱའོ།

若問：如何說所作性為不錯亂相違之例？為顯示一分故。若取所作性為教證所成，彼如聲性而舉例故，此乃一分。于”聲是常，因為是所聞故”此結合中有三非量事：異於聲之聲性、根所知及常性。由此三非量，此”聲是常，因為是所聞故”之量得以執行。是故雖近立，此非以量所成三相之所作性為障礙。于所作性近立處亦不可能。 因此依教證及事物所作近立非依教證故，教證近立不應理，是故何有此所作性成障礙？聲性如所說具德為量所成爾時，所聞性與所立常性雖相關，然僅以共存不能成立”凡所聞者即是常”之不錯亂。是故所聞性非所作之障礙故，此乃一分。 是故如是于第二品中說因相及此結合與似因等相。其中因之結合具有譬喻，則何故不說譬喻相？答： 因具三相故， 譬喻非離因別說。 若問：若非因三相，何故不說譬喻？答：已說因三相。若念僅此不解義者，答：僅此能解所立義。因如是故，譬喻為成分之他支分非有，是故不別說彼譬喻相。雖無餘成分，說因隨行返反成立能害量依于譬喻，是故當別說其相。

།ཞེ་ན་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དཔེ་བརྗོད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་ལ། མཚན་ཉིད་བརྗོད་པའི་དགོས་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་དཔེ་ཤེས་ པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།།གཏན་ཚིགས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པའི་ཚུལ་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་བཤད་ལ། ངེས་པ་ན་ཡང་གསལ་བའི་བྱེ་བྲག་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པས། དེས་ན་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ ལས་སྐྱེ་བ་དང་།རང་བཞིན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཚུལ་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བར་བཤད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྤྱི་བསྟན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་དེ་ཡང་གང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ ངག་གམ།ལྡོག་པའི་ངག་གིས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་ཚང་མང་དང་གཞན་པ་དག་གམ། བུམ་པ་དང་ནམ་མཁའ་དག་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཅན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གནས་པ་ཚང་མང་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པའི་ཚད་ མའི་ཡུལ་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་འབྲེལ་པ་ཉིད་མི་འགྲུབ་བོ། །ལྡོག་པའི་ངག་ལ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱིས་མེ་ལོག་ན་དུ་བ་ལྡོག་པའི་ཡུལ་གཞན་མཚེའུ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བསྟན་པར་བྱའོ། །རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ ཚིགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མས་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱབ་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་དག་གི་ནང་ནས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡང་རུང་སྟེ། གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མའི་ཡུལ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེའི་བདག་ ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ལོག་ན་བྱས་པ་ལྡོག་པའི་ཡུལ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་རབ་ཏུ་མ་བསྟན་ན། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་བསྟན་པར་མི་ནུས་ ཏེ།ཁྱད་པར་མ་རྟོགས་པར་སྤྱི་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་བྱའི་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ངེས་པའི་འབྲས་བུའམ་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱའི་རང་གི་ངོ་བོས་ཁྱབ་པ་ཡང་བསྟན་པར་མི་ནུས་ཏེ། འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་རབ་ཏུ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

答：不應說，因為譬喻所說之果已成故。譬喻本身由了知因相而得知，說相之目的亦爲了知彼義。為顯示如何由因相了知譬喻，故說： 因於異品有，及從一切異品返反無差別而說，于確定時亦于明顯差別成為殊勝。是故說應顯示果所立生起及自性所立能立僅以隨係爲殊勝之理。若非如是，則不能顯示總相故。 共相與不共相之理亦由”何處”等隨行語或返反語顯示，應顯示酒店等與他者，或瓶與虛空等。於何處有現量與不可得能立之因果事相住于酒店等，彼應顯示為現量與不可得量境。若非如是，則隨行與返反之因緣關係不成。 于返反語中，亦應以因果事相本身顯示火滅則煙滅之境其他大湖等處。自性因事於一切境之能害量應成立遍於自所立。是故於彼等中隨取瓶等任一有法，為顯示能害量境而應顯示。以其自性故，應顯示無常滅則所作返反之境虛空等。 若非如是者，謂若不明顯顯示關係成立量境，則不能顯示于同品異品有無，因為不了知差別則不了知總相故。亦不能顯示所立果之自性決定於自所立之果，或以自所立自性所遍，因為未明顯顯示關係成立量故。

།དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེས་ན་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་བསྟན་པར་བྱ་བ་འདི་བསྟན་ན་ཡང་དཔེ་བསྟན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དཔེའི་ཚུལ་ནི་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད བསྟན་པར་བྱ་བ་སྟོན་པར་ནུས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་དཔེ་ཡིན་ནོ།།གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཡུལ་དཔེ་འདིས་ནི་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཀོད་པ་དེར་མི་ནུས་པ་ནི་དཔེ་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་དོན་ གྱིས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ།།དཔེའི་ཉེས་པ་དེ་དག་ཉིད་དཔེར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྒྲ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་། ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་བཀོད་པ་ན། ལས་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་བུམ་པ་རྣམས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ།།ལས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟག་པས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྟོང་པ་སྟེ། ལུས་ཅན་རྫས་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚད་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་ཡོད་དེ། ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བུམ་པ་ནི་ མི་རྟག་པ་དང་ལུས་ཅན་ཡིན་པ་དེས་ན་གཉིས་ཀས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ།།ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཞིང་། གཏན་ཚིགས་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལམ་པོ་ཆེའི་ མི་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ།།འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ནི་ལམ་པོ་ཆེའི་མི་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ ལྡན་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་བྱས་པ་ལ་ནི་ལམ་པོ་ཆེའི་མི་གཉི་ག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་དཔེ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་ཀྱང་གང་ལ་སྐྱེས་བུས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་བསྟན་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་བསྟན་པའི་དཔེའོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་དཔེར་ ན་གང་ཅུང་ཟད་སྨྲ་བ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ཞེས་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་མི་དཔེར་བྱས་པའོ།།གལ་ཏེ་བདག་རང་ཉིད་ལ་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདིར་དོན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྡུས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ བསྟན་པར་ནི་མི་ནུས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

由此將如何？因此，若顯示總相與差別自性之義，亦成為顯示譬喻。為何如此？因為譬喻之理僅此而已，因為僅是成立總相與差別相之自性故。凡能顯示總相與差別相之義，即是譬喻。 由此顯示因相成立境之譬喻，亦明顯似譬喻，因為為成立因遍而安立於彼而不能者，以義說為似譬喻。為舉例說明彼等譬喻過失故說：“譬如”。 欲成立聲為常，立無身為因時，業、極微、瓶等皆空所立等。業空常性所立，極微空能立，以一切有身實法之量存在於極微而非無身。瓶以無常及有身故空二者。疑惑者亦因於所立等生疑故。 舉例：欲成立具貪等，因說話等時，大路之人于所立法生疑。于成立有死法時，于大路之人具貪等性生疑。如是，于成立非遍知及立貪等為因時，大路之人於二者生疑。 如是，無隨行譬喻及有隨行而未顯示補特伽羅隨行者，是未顯隨行譬喻。舉例無隨行譬喻：譬如”凡有言說者皆具貪等”，為顯差別而立欲人為喻。雖于自身見有言說性及具貪等性，然此處以攝一切義故不能顯示隨行，故為無隨行。

།སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་དཔེ་བུམ་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རབ་ཏུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་དོན་གང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཔེ་ཉེ་བར་བླངས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ངག་སྦྱོར་བ་མེད་ དོ།།དོན་དམ་པར་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ནི་སྨྲ་བ་པོའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །དཔེ་བུམ་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་མི་འཁྲུལ་པར་ཤེས་པའི་བྱས་པ་ཉིད་ལས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ན། འདིར་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་བྱས་པ་མི་འཁྲུལ་པར་མ་བརྗོད་དོ། །འོན་ཀྱང་ངག་འདི་ ལ་ནི་ཆོས་མཐུན་པས་བྱས་པའི་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པར་བརྗོད་དེ།ཅི་ལྟར་བུམ་པ་བྱས་པ་མི་རྟག་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་བྱས་པ་ཡིན་པས་ནི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་འགའ་ཞིག་གིས་ཆོས་མཐུན་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་གཞན་གྱི་ཆོས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མཚུངས་པར་ནི་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་དཔེ་གང་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་སྐད་གང་བྱས་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱས་པ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་དེ་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཚེ་གང་མི་ རྟག་པ་དེ་ནི་བྱས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱས་པ་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པ་ངེས་པར་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་ནི་བྱས་པ་མི་རྟག་པ་ལ་ངེས་པར་མ་བརྗོད་པ་དེས་ན་གཞན་ལ་ཡང་འཇུག་པར་དོགས་པས་གོ་བར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གང་གིས་གཏན་ཚིགས་གོ་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་དེ་དཔེས་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ སྨྲ་བ་པོའི་ཉེས་པས་དཔེ་སྐྱོན་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ།།དཔེ་སྐྱོན་དགུ་པོ་འདི་དག་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པས་ཀྱང་གང་རྟག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱ་ལོག་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ལྡོག་པ་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་ལས་དང་ནམ་མཁའི་དཔེ་རྣམས་ནི་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ།།རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་རྟག་པས་རྟག་པ་ཉིད་ལོག་པ་མེད་དོ། །ལས་ནི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པས་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་ནི་རྟག་པ་དང་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པས་གཉི་ག་ལྡོག་པ་མེད་དོ། །དཔེ་གང་ལ་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ དེ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྗོད་པ་སྟེ།དེས་ན་རིགས་པའི་ཐིགས་པ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ལྡོག་པ་རབ་ཏུ་མ་བསྟན་པ་ནི་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྡོག་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ནི་གང་མ་བྱས་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

在”聲是無常，因為是所作”這一論式中，瓶子作為譬喻未充分顯示隨行。此處為顯示何義而取譬喻應成顯示隨行，卻無隨行語論式。勝義中實有隨行。因此，這是說者之過。 若由瓶子上所知無常性不錯亂的所作性而了知聲無常，此處卻未說所作于無常不錯亂。然而此語僅以法同說所作之共存，如瓶是所作無常，如是聲亦是所作故將成常。僅由某法之法同，不應由他法與他法相等，因將成太過。 如是，凡譬喻有顛倒隨行者即稱為彼。應顯示”凡所作者即是無常”，以所作性決定無常性，如是則由彼能了知所立。當說”凡無常者即是所作”而對所作性確定無常時，因未說所作決定於無常，故疑慮及於他處而不能令理解。 因此，由於譬喻未顯示令因得以理解的自性，故因說者過失而譬喻有過。此九種譬喻過失是同法。 以異法而言：“凡非常者即非無身”，以所立返而能立返時，極微、業、虛空等譬喻無所立等返。極微以常故無常性不返，業以無身故非無身非無，虛空以常且無身故二者皆不返。 亦說譬喻有返疑等，故如理滴所說。未充分顯示返者，如說”聲無常，因所作故，如虛空”。顛倒返者，即說”凡非所作者是常，如虛空”。

།གང་གི་ཕྱིར་ ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ལ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལོག་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ལོག་པ་ལ་ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་གང་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་པ་དེར་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་གཅིག་ལ་ནི་ཅི་ལྟར་ནམ་མཁའ་རྟག་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ སྒྲ་ནི་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་མི་མཚུངས་པ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གཅིག་གིས་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་མི་མཐུན་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་དང་ཆོས་མཐུན་ པ་དང་མི་མཐུན་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ལྡོག་པས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་ཉེས་པས་དཔེ་སྐྱོན་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ལོག་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ལྡོག་པ་ལ་ངེས་པར་བསྟན་ཏོ། །གང་མ་བྱས་པ་དེ་ནི་ཞེས་སྒྲུབ་བྱེད་ལོག་པ་རྗེས་སུ་ བརྗོད་ནས།དེས་ནི་རྟག་པའོ་ཞེས་བསྒྲུབ་བྱ་ལོག་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་བྱ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཡོད་པ་ལས་སྒྲུབ་བྱེད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལྡོག་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ལྡོག་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཀྱང་སྐྱེས་བུའི་ཉེས་པ་ལས་ ཡིན་ནོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་དག་སྐྱོན་ཆགས་པ་ཡིན་ཞིང་ཅི་ལྟར་ན་གསལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འདི་དག་གིས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དམ། བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་དེའི་བདག་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་བསྟན་ པར་མི་ནུས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དོན་གྱི་འོངས་པས་དེ་དག་གསལ་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དཔེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མའི་ཡུལ་ཉིད་ལ་མ་རེག་པར་དེ་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པར་རང་རྒྱུད་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་མ་རེག་པ་ཡིན་ ནའང་བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་དང་དཔེ་མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དཔེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི། གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་ཚད་མའི་ཡུལ་སྟོན་པའི་དཔེ་དེའི་བདག་ཉིད་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བས་བྱས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་མི་སྟོན་ན། བསྒྲུབ་བྱ་བསྒྲུབ་པ་ལ་དཔེ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།བསྒྲུབ་བྱ་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དཔེ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དང་བཅས་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་དེ་ཡང་དཔེའི་ཆོས་ཅན་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་ཡང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འདྲ་བ་ལས་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཡིན་ནོ།

因為在異法喻中，應當確定顯示能立返時所立返，如此則於何處有能立，彼處即能成立所立。此處僅如虛空是常而非所作，聲非非所作而是所作，僅顯示以非所作性不同法而已。僅由一法不同，不能決定一切法不同，因見一切與一切有同法、異法故。 因此，由於顯示能使理解之因相返，故因人之過失而譬喻有過。于其他情況，確實顯示能立返于所立返。說”凡非所作者”而說明能立返后，說”彼即是常”而證成所立返故。即使所立有勤勇所發性，能立無常性不返，然亦不能令理解無常性。故返之顛倒亦由人之過失。 若問：“為何此等有過？如何明顯？“因為此等不能顯示因之共相：于同品、異品有與無，或別相：彼之自性與從彼生。故應由義理來明顯此等。 若譬喻不涉及因之形式所破量之境而作為自身能立支分，則雖不涉及因之形式，由於所立義與譬喻無關聯故，譬喻將成無義。為解釋此義而說：若爾時顯示量境之譬喻不顯示其自性與從彼生對所立所作性之不錯亂，則于證成所立，譬喻將全無所需，因與所立無關聯故。 若謂譬喻是與能立俱證所立，故能立法之有法如譬喻有法亦具所立法，由相似而於成立所立有所需。

།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱང་དཔེའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་སྙིང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གང་གིས་ན་ཉེ་བར་འཇལ་བ་ལས་དོན་འགའ་ཞིག་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དོན་རྣམས་དོན་འགའ་ཞིག་དང་རྣམ་པ་འགའ་ཞེས་ བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གཅིག་དང་འདྲ་བ་ཙམ་གང་ཡིན་པ་དེས་རང་བཞིན་གཞན་དུ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་འདྲ་བ་ལས་རང་བཞིན་གཞན་དུ་མི་ངེས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དོན་འགའ་ཞིག་དང་། རྣམ་པ་འགའ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་ན་གཞལ་བྱ་ཉིད་ཀྱིས་མི་མཚུངས་པའི་དོན་ནི་ འགའ་ཡང་མེད་དོ།།འོན་ཀྱང་མཚུངས་པ་ཉིད་དེ། མཚུངས་པ་དེས་ན་གང་དང་གང་མཚུངས་པའི་དོན་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན། དོན་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ན་དེ་ནི་མངོན་སུམ་དང་འགལ་ཏེ། དེས་ན་རང་བཞིན་གཞན་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདྲ་བ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་གཞན་ངེས་ པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེས་ཁྱབ་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ལས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་འདིའི་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པའི་ཡན་ལག་བསྒྲུབ་ བྱས་ཁྱབ་པ་དཔེར་ཁྱབ་པའི་ཚད་མ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་དང་ལྡན་པར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཁྱབ་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཡུལ་དཔེ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྨྲ་བ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་ཡང་འདོད་པ་སྐྱེས་བུ་དཔེ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །བསྒྲུབ་བྱ་ མ་གྲུབ་པས་དཔེ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པར་གྲུབ་པ་ལ་གལ་ཏེ་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབ་པའི་མཚན་མའི་ཡུལ་ཡིན་ན་དཔེར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཡོད་པ་དང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་བུམ་པ་ཞེས་དོན་གྱིས་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་ཁྱབ་པའི་ཆོས་དང་ ལྡན་པ་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི།གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་འདིར་རང་རྒྱུད་པ་དངོས་སུ་བསྒྲུབ་བྱ་ལས་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་དེ་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་སུ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་མོད། མ་འབྲེལ་ན་དོན་མེད་པར་གོ་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དཔེ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་གྱི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཉིད་དོ།

若說所立之相似性也與譬喻之所立相關聯，此說無實義。因為凡由度量而成立某義時，諸義與某義及某相之事物性等一法相似而已，不能由此確定為他性。 若問：“為何由相似不能確定他性？“因為即便以所量性，無有任何義不相似於某義及某相。然而相似性即是相似，若是與何相似之義即是彼體性，則一切義將成為一切之自性，而此與現量相違，故不能確定他性。 由於僅相似不能確定他性，因此所立無常性等，凡為彼所遍之法，即所作性等及具彼性，由此而聲等具所立，非由他故。是故此因之所立了知支分，即顯示所立所遍、譬喻所遍之量。 正因如此，僅由成就具能立之所立，不能成為顯示遍攝之境之譬喻。如同雖具言說及非一切智，所許補特伽羅非譬喻。 所立未成亦非非譬喻，若於成就具能立時是遍攝證相之境，則成譬喻。如有性及剎那性于瓶，以義表述。因為由具所立遍攝法而能成立所立，非由他故，此處自相非直接所需。 由於不相關於彼因，亦非成無義。若問：“雖非直接所需，不相關如何成無義？“因為由彼因自身圓滿成立所立之自性義故。因此，譬喻實攝於因義中。

།གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་བརྗོད་པ་ན། སུན་འབྱིན་པ་ལྟར སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་སྐབས་སུ་བབ་ནས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ།མ་ཚང་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ངེས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་གང་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཚིག་གོ། །དེ་ནི་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་དགྲོལ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི་མ་ཚང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་ བའོ།།འདིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་ཚིག་གོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་དེས་ཕ་རོལ་པོ་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྐྱོན་མ་བརྗོད་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཉིད་སྐྱོན་ཆགས་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་མེད་པས་དེ་ལས་ཕ་རོལ་ པོའི་འདོད་པའི་དོན་འགྲུབ་པའོ་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཅི་ལྟར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། དོན་ཉིད་ནུས་པ་མེད་པས་འདོད་པ་མི་འགྲུབ་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་བསྒྲུབ་བྱའི་རང་བཞིན་གྲུབ་པར་བྱེད་པའམ། སུན་འབྱིན་པས་གྲུབ་པ་ལྡོག་ པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྔ་མའི་རང་བཞིན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་པས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་ བའི་རྣམ་པར་གནས་པའི་དངོས་པོ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།རྒོལ་བས་ནི་རྟགས་འགའ་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་ལ་ནུས་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཕྱིར་རྒོལ་བས་ནི་མི་ནུས་པར་རོ། །ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པར་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གནས་པར་བྱེད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་འགྲུབ་པ་དེ་ ཡང་གང་གི་ཕྱིར་ཚིག་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་རྟགས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ན།བསྒྲུབ་བྱ་དེའི་བྱེད་པ་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པ་དེ་དང་དེའི་ཚིག་ནི་བྱེད་པར་བརྗོད་པ་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རྟགས་ནུས་པ་མེད་པར་སྟོན་པ་ན། བསྒྲུབ་བྱ་མི་ངེས་པ་ དེའི་བྱེད་པ་པོ་སུན་འབྱིན་པ་པོ་དང་།དེའི་ཚིག་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་ཀྱི། རྣམ་པར་མི་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

當說似因及其相關內容時，因為已到達似破及其相關內容的場合而說，故解說：凡所說不完整等乃至不定之極限者，由此說故為語。此即破斥。為解釋此義故說”不完整性等”。由此說故為說語。 若問：“如何是破斥？“因為彼說能障礙對方所欲義之成立。若問：“即使不說過失，因義本身有過失故無力，由此豈不是對方所欲義不得成立？如何說’說過失即是破斥’？“雖然義本身無力故所欲不成立確實如此，然而能立並非成立所立之自性，破斥亦非令已成者退轉。 為何如此？因為所作性與無常性等，一切處皆具前者之自性故。那麼為何？能立與破斥依次成就立論者與對論者之安住事相顯明之力用。立論者成立某因具有成立所立之力用，對論者則成立其無力。彼力用與無力用亦是自性安住。 成就能立之力用，由於無言說則不成就，故當顯示如是立論者性之因相時，彼所立之作者為能立者，其言說稱為能作。當顯示如是對論者性之因相無力時，彼不定所立之作者為能破者，其言說稱為能破，而非為令不安住故。

།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་གལ་ཏེ་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་ན་མ་ཚང་པ་མེད་པ་དང་། གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་ཡང་ལན་བཏབ་པ་ན། ངག་དེ་དེའི་ཚེ་འདོད་པའི་ གེགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སྔར་བརྗོད་པ་དེ་སུན་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གིས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་ཡིན་ལ། སྔར་གྱི་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སུན་ཕྱུང་བ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ ལྟ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངག་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་ཉིད་དུ་སུན་འབྱིན་པ་པོས་ཅུང་ཟད་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཕྱོགས་སྔ་མ་སྨྲ་བ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན། སུན་འབྱིན་པའི་སྐབས་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ལས་ལྟོས་པ་དང་བཅས་ པར་རྟོགས་ཤེ་ན།ངག་མ་རྫོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འོ་ན་ནམ་སུན་འབྱིན་པའི་སྐབས་ཡིན་ཞེ་ན། ངག་རྫོགས་པ་ན་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཚིག་འཕྲོ་རྫོགས་པ་ན་དེ་ལ་སྐྱོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་སུན་འབྱིན་པ་ཉིད་དོ། །རྒོལ་བས་ཡང་ལན་བརྒྱ་བཏབ་ཀྱང་སྔར་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ སུན་དབྱུང་བ་ཉིད་ལ།ཕྱོགས་བརྗོད་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེར་སྣང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུན་འབྱིན་པ་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟག་ཆོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སུན་འབྱིན་པ་དང་འདྲའོ། །ལྟག་ཆོད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་འདྲ་བའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ལན་དང་འདྲ་བའི་ཚིག་གང་ཡིན་པ་ དེ་དག་ནི་ལྟག་ཆོད་ཅེས་བརྗོད་དོ།།དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན་བཤད་པ། ལོག་པའི་ལན་ལ་མཐའ་མེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་དེ་དག་འདིར་ནི་སྤྲོ་བའི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་ལན་ལོག་པ་ནི་ལྟག་ཆོད་ཡིན་ལ། ལྟག་ཆོད་ཀྱི་རྒྱུ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་གནས་པ་མེད་པ་སྟེ། མཐར་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་བརྟགས་པའི་ལྟག་ཆོད་དག་ལ་མཐའ་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ནང་དུ་མ་འདུས་པའི་ལན་ལོག་པ་སྟོན་པ་ནི། དཔེར་ན་རིགས་པ་ཅན་དག་བདག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་དམ་བཅས་པའི་དོན་ཉིད་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བས་ན་དམ་བཅས པ་དང་འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།འགལ་བ་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་བདག་གི་སྒྲའི་དོན་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་ན་བདག་གི་སྒྲ་སྦྱོར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་སྒྲ་སྦྱོར་བའི་རྒོལ་བས་ནི་དོན་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ཡིན་ལ། མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་བ་ཡང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ངག་གཅིག་ ཉིད་ལ་དོན་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་དང་འགོག་པ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།

若如是，當說過失時若以”無不完整”和”已成立”等言語作答時，彼語言此時無礙於所欲，則前述之破斥將成非破斥耶？此理不然。因為以”無不完整”等言語所說者是另一能立，而前者之所立已被破除。 若謂：“如是，能立語未圓滿時破斥者所說少許即是破斥”，則不然。因為若待前說者具有所待，則非破斥時機。問：“由何知有所待？“由語言未圓滿故。 問：“何時是破斥時機？“答：“語言圓滿時”。言語完結時對其說過失即是破斥。立論者雖作百次回答，前者之能立已被破除，而說立宗則成為另一能立。 所謂”似彼”，是因為似破斥故。所謂”詭辯”，是與破斥相似。“詭辯”之詞是相似語，故凡與回答相似之語言皆稱為詭辯。 若問：“彼等是何？“則說：因邪答無邊際故，此處不應廣說。解釋此義：邪答即是詭辯，詭辯之因即邪分別諸無所依，因為無有究竟故。 為顯示所計詭辯無邊際故，示現不攝內之邪答：如正理派說：“‘無我’此立宗之義自相違故，名為’違立宗’，是立宗過失。” 顯示彼相違：誹謗我之詞義時，我之詞不應可用，故以我之詞立論者是安立義，而又誹謗為無，因此於一語中建立與遮遣彼義相違。

།དེས་ན་དམ་བཅས་པའི་ཚིག་གཉིས་དག་འགལ་བས་འདི་ནི་དམ་བཅས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དམ་བཅའ་བ་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་དངོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྟག་ཆོད་ཡིན་ཡང་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ ལྟག་ཆོད་དག་ཏུ་འདུལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྙམ་དུ་འོ་ན་དེ་ལྟ་བུ་དག་སུན་འབྱིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། བཤད་པ། སུན་འབྱིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། སྒྲའི་དོན་ལ་མི་བསྙོན་པས་སོ། །གལ་ཏེ་བདག་གིས་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ལྟར་བསྙོན་ནས་དེའི་ཚེ་ འགལ་བར་འགྱུར་ན་སྒྲའི་དོན་ནི་མི་བསྙོན་གྱི།དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པར་གྱུར་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་འགོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡོད་མེད་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་དེར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྒྲ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། །རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་བྱའི་དུས་ནི་མི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་དེ་དག་ཀྱང་འདྲ་བའི་ཆ འགས་ཏེ།འདྲ་བ་འགའ་ཞིག་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འོ་ན་བརྗོད་པའི་ལྟག་ཆོད་འདི་དག་ཀྱང་འདྲ་བའི་ཆ་འགས་ཕན་ཚུན་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནང་དུ་འདུ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཏེ་ལྟག་ཆོད་ཀྱི་དབྱེ་བའི་ཚུལ་མཐའ་ཡས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཆའི་སྐབས་སུ་ནི་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བས་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཉིད་དུ་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་བྱས་ན་ནང་དུ་མི་འདུ་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་ཅིག་ཅེ་ན། བཤད་པ། ལྟག་ཆོད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་སུན་འབྱིན་པར་སྣང་བ་ལྟག་ཆོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ནི་ལྟག་ཆོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་སྙམ་དུ་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་མེད་ན་ཅི་ལྟར་ལྟག་ཆོད་ཤེས་པར་ནུས་ཤེ་ན། བཤད་པ། ལྟག་ཆོད་དེ་ནི་བསྒྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་ལན་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་བདེ་བླག་ཏུ་ཤེས་པར འགྱུར་རོ།

因此，由於兩個立宗語相違，此乃立宗過失。如是，其他人等[論證]聲是無常，因為是從努力而生，這樣的因法被安立為有法之差別，故是立宗義之一分，如是等說。 如是等非實際立宗與因之過失，故雖是詭辯，但以所說之相不攝入詭辯中。 若作是念：“如是等即是破斥”，則說：亦非破斥。何以故？因不誹謗聲義故。若於我之聲所詮義如何誹謗而成相違時，不誹謗聲義，唯遮遣其所取之自相，如是已於有無分別中說明。 同樣，亦非說立宗義一分為不成立因。何以故？因超出所立有法之外故。其中聲是所立有法，從努力而生是能表，故不住于所立時，如是等已說明。 若作是念：若彼等以某相似分[攝入]，即由某相似故，是此義。則所說詭辯亦應由相似分互相如是攝入內。 是故，由詭辯分類方式無邊及相似分時成一，故應略說總相，因為若說別相則不攝入內故。 若問：“請說總相”，則答：已說詭辯總相即”似破斥是詭辯”。非真實過失之詮說即是詭辯，是此義。 若作是念：“無別相則如何能知詭辯？“則說：由了知能立與破斥之相，即能輕易了知彼詭辯為似答。

།ཅི་ལྟར་གྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་པ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པས་ལན་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ཤེས་ཤེ་ན། ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཆད་པ་དང་བྲལ་བ་མ་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཆད་པ་ཉིད་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་ བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་ཡང་སུན་འབྱིན་པ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་བདེན་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པའི་གེགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་སུན་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་ལ།གེགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་གང་བཤད་པ་ཡིན་པ་དེ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ནི་ཁྱད་པར་དུ་སུན་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་ སོ།རྣམ་པ་གཞན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་ཀྱིས་བརྟགས་ནས་ལན་ལྟར་སྣང་བར་ཤེས་པར་ནུས་སོ། །འདི་དག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཁྱད་པར་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མཐའ་ཡས་པས་མཐའ་མེད་ལ་མཐའ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། །དཔེར་ ན་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་རྟགས་བརྗོད་པ་ཡང་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟགས་འགོག་པ་བརྗོད་པ་དང་།འགོག་པར་སྣང་བ་ཡང་བྱིས་པ་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལ་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལྟར་ཀླན་ཀ་བརྗོད་པ་ན། རྒོལ་བ་ལ་བརྗོད་ པ་ལ་མི་སྨོས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པ་བརྗོད་པ་མི་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་གིས་གྲངས་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་བ་ བརྗོད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་བཅས་པ་དང་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་བཅས་པ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སུན་འབྱིན་པ་ལྟར་སྣང་བ་དང་བཅས་ཏེ་བཤད་དོ།།ཅི་སྟེ་གལ་ཏེ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་བསྟན་པར་འདོད་ན། ཅི་ལྟར་དེ་ཉིད་ལ་ལར་སྤོང་སྟེ། དཔེར་ན་འདི་ནི་ངེས་ པར་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ།མེད་པ་ཉིད་ལ་མེད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་པ་ལ་མ་ཡིན་ལ་འགལ་བ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚུལ་གསུམ་པ་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་པར་བཤད་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་གི་སྦྱོར་བ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་སྦྱར་རོ་ཞེ་ན། བཤད་པ། མདོ་དག་གིས་བསྟན་གྱི། འགྲེལ་པས་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འགྲེལ་པ་ནི་འདི་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་སྡེ་དང་དེའི་ཕྱོགས་པ་གཞན་སྔ་མ་དག་གིས་ནི་འབྲེལ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱས་སོ། །མདོ་ནི་འགྲེལ་པའི་དབང་གིས་གཞུང་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་བཤད་དོ།

若問：“如何通過了知能立與破斥之相而了知似答？“[答：]非境三相因缺失而離非成立之相，因三相因缺失不入故非能立。 了知非能立事物亦非破斥，因相之境真實所立之障礙非故非破斥，又因不具所說障礙差別相故，了知非特殊破斥。 又因無餘門故，自當觀察而能了知似答。此等差別分類，由非如理作意無邊故無邊際，因無邊際故不能宣說。 譬如，于宣說真實智時說因，如是亦當向愚者宣說遮因之說及似遮。于真實因說時，若他方以某方式說詰難，為免對論者重複而說，或為令不知非真實說及敵論者非能立支分之說不致不知故。 論者與敵論者依次說真實智支分及非支分，皆當了知有違品，故連同似破斥而說。 若欲說總集，為何于彼處有捨棄？譬如說：“此是決定義，于無性是無，于異性非[無]，于相違亦非[無]“，如是說三相是決定義。而汝為令了知隨行、返遮二者之關係而說，如是亦當配合。 [答：]以經說，非以釋，此非釋。自在軍及其他前代同派者，皆顛倒解釋。經不能依釋而成他論，是故如是解說。

། ཅི་ལྟར་ན་དེ་སློབ་དཔོན་གྱི་གཞུང་ཡང་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་དོན་ཡོད་དེ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་ལུགས་རྟོག་གེའི་ཚུལ་གང་ཡིན་པ་གཟིགས་པ་དེའི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་འགལ་བ་ནི་དེའི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འགྲེལ་པ་ལ་ཡང་ཡིད་མི་རྟོན་ན། གང་ལས་ལུང་ཐོབ་ནས་འཆད་ཅེ་ན། འགའ ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ།ལུང་ཡང་ཡལ་བར་དོར་ནས་ཏེ། འཆད་པ་པོ་རྣམས་ལས་འོངས་པའི་དོན་ཡལ་བར་དོར་ནས་བཤད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་མངོན་པར་མི་བརྩན་པས་བློ་བསླད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལུང་བཏང་ན་ཅི་ལྟར་འཆད་ཅེ་ན། དེ་ན་འདི་རིགས་སོ་ཞེས་ ཏེ།དེ་ལ་དེ་ལྟ་བུར་རོ། །ལུང་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་བླ་སྟེ། འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་པར་ཚད་མས་འཐད་དོ་ཞེས་འཆད་དོ། །འོ་ན་ནི་བསམ་པ་འདི་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་གྱི། སློབ་དཔོན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སློབ་མ་བརྒྱུད་པ་མ་ཆད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རྣམ་དག་ཐུགས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། རྣམ་ པར་དག་པའི་ཐུགས་མངའ་བས་ན།སློབ་དཔོན་དེའི་དགོངས་པ་ངེས་པར་ཏེ། གདོན་མི་ཟ་བར་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་བློ་མངའ་བ་ནི། ཚད་མ་དང་མི་ལྡན་པའི་དོན་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེའི་ཡང་དགོངས་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་ན། ཅི་ལྟར་ཊཱི་ཀ་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ མ་རྟོགས་ཤེ་ན།མི་གསལ་བ་དོན་གསལ་བ་མེད་པའི་བློ་གང་ལ་ཡོད་པའི་སྐྱེ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེས་དགོངས་པ་འདི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་གསལ་བས་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་འདི་ཉིད་ཡིན་པར་ངེས་སོ།

若問：“為何此非阿阇黎論著？“因為有義且具果之理，見彼論理之道故，相違釋非彼論。 若問：“若於釋亦不信，從何得教而釋？“答：非從任何處，舍教而說，舍諸釋論師所來義而說。彼等亦因不精進而慧染污故非真見。 若問：“若舍教如何釋？“答：謂”此應理”，即于彼如是。有教無教皆可，以量成立此義是此而釋。 若謂：“此意唯是汝意，非阿阇黎意，因無不斷傳承弟子故。“答：具清凈慧故，阿阇黎意決定即此。具清凈慧者，不解非量義。 若問：“若此亦是彼意，為何註釋者自身未解？“答：凡具不明晰無明義慧之人，不能解此意趣。明慧者定知此即阿阇黎意趣。

།དེ་ལྟར་ཕྱོགས་ཉམས་དོགས་པས་གསུང་རབ་རྒྱ་མཚོ་ཡི། ། རིགས་གཟིགས་རྒྱ་ཆེན་རྣམ་ངེས་འདི་ནི་མི་བརྟེན་པའི། །ལྟ་བར་ལྟུང་བས་མ་རྟོགས་དེས་དེ་རབ་ནུས་བཞིན། །བདག་གིས་འབད་པས་འདི་བྱས་བྱས་རྣམས་ཁོ་ནས་ཤེས། །བདག་གིས་ཚད་མས་ཕྱེ་བས་མ་ཕྱེད་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་རྣམ་བཀྲལ་བས། །འདི་ལྟར ཐར་པ་ཕུན་ཚོགས་འབྲས་ཅན་ལེགས་པར་བྱ་བ་བྱས་འགྱུར་བ།།ལེགས་སྤྱད་དེས་ནི་འགྲོ་རྣམས་འཕོ་མེད་གོ་འཕང་བྱང་ཆུབ་ཀུན་གྱི་ནི། །ཆོས་མཆོག་ཐོབ་ནས་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ནི་རབ་ཏུ་རྒལ་བར་ཤོག་།གྲོགས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐུལ་བས་མི་འདོད་ཀྱང་། །རྣམ་ པར་ངེས་པའི་འགྲེལ་བཤད་ངེས་བྱས་ཏེ།།འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་སྤྲོ་བ་མེད་པ་ཡང་། །གྲོགས་པོས་ལག་གིས་འཇུག་ནས་འབྲས་ལ་སྦྱོར། །གཞན་ཟེར་རྗེས་འཇུག་ཤིན་ཏུ་ཆེར་སེམས་མི་མཐུན་པར་ནི་གནས་པ་དག་།རྣམ་གཡེང་སྐྱེ་མཆེད་དེས་འདིར་གལ་ཏེ་ལེགས་ བཤད་གཟིགས་མ་ཡོད་ན་དེར།།གང་དག་ཞལ་སྔ་ཆོས་འབྱུང་བྱིན་དང་དགེ་བསྲུངས་ཞེས་བྱས་ས་སྟེང་ན། །སྒྲིབ་མེད་རབ་གྲགས་དེ་དག་གིས་ནི་རྟོགས་པའི་མྱུ་གུ་ཅུང་ཟད་ཡིན། །ལེགས་འབྲེལ་ཕྱོགས་གནས་གཞན་གྱིས་བགྲོད་པ་ཡིས། །རིང་དུ་སྤངས་ནས་རབ་ཏུ་ འཇུག་བགྲོད་དཀའི།།བགྲོད་བྱའི་མཐར་ཕྱིན་ཤེས་རབ་དེ་དག་གི། །ཚུལ་ནི་བྱ་ཡི་རྒྱལ་པོ་དག་དང་མཚུངས། །ཉི་ཤར་འོད་འཇོམས་མུན་སྟུག་གིས་བསྒྲིབས་གངས་རུམ་དུ། །གནས་པའི་མིའམ་ཁ་བས་འཁྱགས་པའི་པདྨ་དག་།རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དག་ནི་ག་ལ་ཡོད། ། དེས་ན་ཆེ་རྣམས་དཔྱོད་མེད་བདག་ལ་མི་མཉེས་མེད། །སྟོང་ཕྲག་བཞི་དང་གསུམ་དང་བཞི། །བརྒྱ་ཕྲག་ལྔ་དང་དྲུག་དང་གསུམ། །ཉི་ཤུ་གཉིས་དང་སུམ་ཅུ་སྟེ། །དེ་ནི་གཉིས་དྲུག་གསུམ་བཅས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་གིས་སྦྱར་བ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཊཱི་ཀ་འཐད་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་རྫོགས་སོ།། །། བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོའི་དོན་དང་ཚིག་ཏུ་བཅས། །ལེགས་རྟོགས་འགྲོ་ན་ཉི་བཞིན་གསལ་བྱེད་པ། །ཚུལ་ཁྲིམས་གཙང་མའི་དྲི་དང་ལྡན་པ་གང་། །སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་རྟོག་གེ་ངན་འཇོམས་མཆོག་།ཡང་དག་དོན་གསལ་ཚད་མའི་བསྟན་བཅོས་འདི། །ལེགས་པར་བསྒྱུར་ལས བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་གང་།།དེས་ནི་ལོག་ལྟའི་རྒྱུན་ཕྱོགས་སྐྱེ་བོ་རྣམས། །ཡང་དག་རིགས་པའི་ལམ་དུ་འཇུག་པར་ཤོག་།ཁ་ཆེའི་པཎྜི་ཏ་གཞན་ལ་ཕན་པ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གྲོང་ཁྱེར་དཔེ་མེད་དུ་བསྒྱུར་བའོ།

我為您直譯這段藏文，這是一段包含偈頌的結語： 如是由於擔憂立場有損，于教法海洋， 不依廣大確定見理， 墮入邪見而不解，如其能力， 我以勤勉作此，唯諸智者能知。 我以量擇分，無有絲毫未析而詳釋， 如是成就圓滿解脫果之善業， 愿以此善行，諸眾生獲不退轉果位， 得勝法已，超度輪迴大海。 諸友勸請雖不願， 已造決定釋論， 如是世間無歡喜， 友以手引至果。 隨他說者極思維不相順住者， 散亂處若於此見善說者彼處， 諸如法生吉祥與德護等地上， 無障大名彼等知解微芽。 善繫住方他所行， 遠離而入難行道， 至所行邊智慧彼， 其理與鳥王相同。 日照光破濃暗雪堆中， 住者人或為雪所凍蓮花， 豈有能得極開放？ 是故大德無責難我不悅。 四千三千與四千， 五百六百與三百， 二十二與三十數， 此乃二六三和合。 阿阇黎法勝所造《決定釋論·具理》圓滿。 大論義理及文句， 善解如日照世間， 具清凈戒香德者， 阿阇黎法勝勝伏惡論最勝。 善譯此正量論著， 所生福德愿以此， 邪見相續諸眾生， 趨入正理道中行。 迦濕彌羅班智達饒益賢等與藏譯師智慧賢于無比城譯。