d4226量理論釋量論莊嚴疏極清凈嘉瑪日 蘇瑪帝 羅登謝饒c3.5s｜d4226量理論釋量論莊嚴疏極清凈嘉瑪日 蘇瑪帝 羅登謝饒c3.5s（續2）

因此，即便完全確定事物，仍可能存在所有差別不確定的情況，由此成立周遍觀察的機會，何須其他前所未有的勞苦？因此，如同未確定存在於火中之因，由見煙而得確定一樣，從知識趣入時，對於所得之所作事，其為因之自性雖已成立卻未確定者，後來得以確定。 若問如此，誠然，依止勝義世俗則有此答，然而，此如大象之見而置之不理，僅以現量了知離差別之自性體性，此說乃是以他答方便顯示真實之墮處。如是因果事物亦于勝義世俗中存在，當如是顯示。 如是差別執取亦世俗中存在，因了知青色之心即能領受青色。若執為差別，則應執取具分別差別者。若未執取差別之差別，此中何有差別？如說”此異於他之差別”，即是如是行相，若如其所是而領受時，彼時何心能遮遣他？應隨順無等足尊所作諸成就而了知。 因此，僅由顯示事物自性門中示遮他理微弱，故暫且擱置。若必須許可某量之差別，唯由此確定彼與所作事相關而非他者，如是則無欺性以內支分性而成量，何須忍受住于所作事之外支無欺性？因必須最終承許彼差別故。正因如此，有謂：“所作事安住即是所作事可得性。“是故，何須遮除無過之分？誠然，然而所謂相則是欲成其他果之諍論者。於此，說”安住所作事即是無欺”，即是成立直接遮遣唯識等知識為量。

།ཐོབ་པར་རུང་བ་མི་སླུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། །དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པར་ མི་འགྱུར་ཏེ་རུང་བ་ཙམ་ནི་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ལ་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་གལ་ཏེ་མེའི་སྦྱིན་སྲེག་ལས་མཐོ་རིས་གྲུབ་པར་གོམས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེར་རུང་བ་ནི་བསྙོན་པར་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་པ་གནས་པ་སྨོས་པས་དོན་བྱེད་པ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། གདོན་མི་ཟ་ བར་དོན་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི།གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་པར་ངེས་པའི་རྒྱུ་གོམས་པ་ཡང་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །མེ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་མཐོ་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ། དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པ་འདི་ནི་མེད་པས་ན། དེའི་ཤེས་པ་ད་ལྟ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་པ་བཀག་པ་ནི་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ ན་ཅི་ལྟར་སྒྲ་དང་རྟགས་དག་ལས་རྟོགས་པ་ལ་གཞན་སེལ་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒྲུབ་པ་ཉིད་གཙོར་སྣང་ཡང་།དེ་སྦས་ཏེ་གཞན་ལ་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་པར་སྨྲ་བའི་དགོས་པ་དགག་པའི་དོན་དུ་གཞན་སེལ་བ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མདུན་དུ་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཁྱད་ པར་ཅན་ནང་གི་ཡན་ལག་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཡང་བཤད་པའི་དགོས་པས་ན།སྤྱིའི་ཡན་ལག་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་མི་སླུ་བའི་བདག་ཉིད་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་པས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ལ་ཚད་མ་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་།ལེགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་ནི་སྐབས་ཀྱི་རྩོད་པ་ལ་ཡང་དེ་བཟུང་བ་ནམ་བཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་ཡང་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་སོ། །དེས་ན་རིག་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རེ་ ཞིག་རིག་བྱེད་ཚད་མ་དངོས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་བེམས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མིག་ལ་སོགས་པ་ལྟར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མའི་སྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་བསྟན་པའི་གཞལ་བྱའི་ཚོགས་ནི་ཚད་མས་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་མེད་པ་དང་། ཚར་བཅད་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དབང་ ཕྱུག་དང་པོ་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་ རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རམ།ཚད་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མིག་དང་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་ལྟོས་ན་ཚད་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དངོས་སུ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་འདི་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ།

若”可得性”為無欺之相，則不能如是成立，因為僅僅”可能性”對於見果與未見果是共同的緣故。因此，即便如火供養成就天界之修習，其可能性亦不能否認。若說”所作事安住”意指所作事不動，則必定有所作事存在，此說即顯示必定存在之因即是修習。 如同火等，對於天界所作事，此中無有欲許為其能立者，故遮遣其知識當下即是量之理已然成立。因此，如同從聲音和標誌了知時，雖主要顯現遮他差別之成立，然為遮遣隱藏此義而說他成立之目的，應以遮他為首要了知。如是，雖知識自性差別必須依止內支，然因說明之目的，故安立外支所作事之無欺性為量之相。 由彼自性差別之故，于量有”量性差別”之名言亦善。差別于目前諍論中，亦應理解”執取彼時執取”之答。因此，“無欺知識是量”之說得以安立。由此顯示吠陀等非是量。如是，首先吠陀非是直接量，因為是無情物故。非如眼等假立，因非量之生因故。其所說所量之聚無量所攝持，且已被破除故。 如是，所許最初之自在天、神我等，縱使存在，亦非如前所說現量、比量之自性。若是如此，則應如實顯示。因此，世尊即是量，因具現量、比量知識之相故，或以生量性而假立，如眼、光明等。或者，相對補特伽羅而言，生量性即是直接量。自在天等則無此義，已如是成立。

།དེ་ལྟར་མི་སླུ་བས་ཤེས་པ་ཚད་མར་གནས་པ་མ་རྟོགས་པ་དག་འདྲི་བ་ནི། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་ཤེས་པ་དེ་འཇུག་བྱེད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཚད་མ་དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །དོན་བྱེད་པ་མི་སྣང་བས་མི་སླུ་ བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམ་ས་པའོ།།འདི་ནི་འོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྐབས་སུའོ། །གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་པ་རྟོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྩོད་པ་ནི། བྲམ་ཟེ་ན་རེ་ཇི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་དང་པོའི་ཤེས་པ་ཉིད། །མི་སླུ་བ་ལ་ལྟོས་འགྱུར་བ། །དེ་ བཞིན་མི་སླུ་བ་ཡིས་ཀྱང་།།མི་སླུ་བ་ཡང་བཙལ་དགོས་སོ། །ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །གྲུབ་མཐར་ནི་དོན་བྱེད་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ནི། རང་ཉིད་ཁོ་ནས་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐུག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་ཉེ་བར་བསྒྲུབས་པ་ནི་ རྣམ་པར་གཞག་པའོ།།དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དོན་བྱེད་པ་ཤེས་པ་དེ་མི་སླུ་བ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ན་གཞན་ཡང་ཚད་མར་བསྒྲུབ་ནུས་ན་ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཚད་མ་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་མི་སླུ་བ་ཐ་དད་པས་ཚད་མར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་དོན་བྱེད་པ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་རང་ཉིད་ལས་ཚད་མ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ ཅེས་དགོས་པ་ལ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་གནས་པ་ནི།མི་སླུ་ཞེས་སྤྱིར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ནམ་ཁྱབ་པའི་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ནི་རང་ཉིད་ལས་ཚད་མ་ཡིན་ན། དེས་ན་གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་རང་ཉིད་ལས་ཚད་མ་ཉིད་ཅེས་འདོད་ན་ནི། གང་གིས་མི་སླུ་བ་ཚོལ་བ། །དང་པོ་དེ་ལྟའི་དངོས་ཡིན་ལ། །རྒྱུ་གང་གིས་ན་རབ་ཏུ་སྣང་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་དོན་བྱེད་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པ། སྔར་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སེལ་བར་བྱེད་པ་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་འཁྲུལ་པར་དོགས་པ་ལྡོག་པ་དེ་བཞིན་དུ། དང་པོ་ཡང་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད། ། འོན་ཀྱང་དང་པོ་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་ནི་ཚད་མ་དང་ཅིག་ཤོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། །གོམས་ན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ནའོ། །དང་པོ་དེའི་དངོས་ཡིན་ན། །རྒྱུ་གང་གིས་ན་རབ་ཏུ་སྡང་། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཚད་མ་ཐམས་ཅད་རང་ཉིད་ལས། །ཚད་མ་ཉིད་ཅེས་འདོད་པར་གྱིས། །ཤེས་ཕྱིར་བརྗོད་པར མི་བྱའོ།།འོ་ན་གོམས་པ་ན། རང་ཉིད་ལས་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བ་ལ་མི་ལྟོས་སོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་མི་སླུ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཡིན་གྱི། སྔ་མ་ལ་མི་ལྟོས་ན་ནི་གོམས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཕྱི་མ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ནི་རང་ཉིད་ལས་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །དེས་ན་མ་ ཁྱབ་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ།

如是未了解無欺知識安立為量者問道：“那麼如何”。若能立知是趣入者，則彼時如何知量，“為量性”是余詞。因所作事不顯現而對無欺性生疑，此為所思。“此于下”即指”名言中量性”之處。 如同婆羅門所說：“如初智本身，須依無欺性，如是無欺性，亦須求無欺”之諍論。宗義中顯示：顯現所作事之知識，由其自身即是量故，非無窮。他之所作事近立即是安立。 其義如是：所作事知識確定為無欺性時，若能成立他者為量，如何自身非量？若謂以無欺差別顯示為量，則如何說顯現所作事之知識由自身是量？對此說道：因所作事功能安住，總說為無欺故。此即無遍過之義。 若如是無欺知識由自身是量，則若有人許由自身為量性，則”何因求無欺，初即彼體性，以何因顯現”？答：若如顯現所作事之知識，僅由生起遣除前知懷疑即能遮除錯亂疑慮，初亦如是，則有何過？然初生之時，不能分辨量與非量。若謂習已則有，如是則”初即彼體性，以何因顯現”及”一切量由自，許為量性故，為知不應說”。 若謂習時由自身是量故不依無欺性，非如是。彼中不依將生之無欺性，若不依前者則不成習性。由不依後者故說由自身。是故無遍過之過。

།དེ་ལྟར་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མ་ཁྱབ་པ་སྤངས་པ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཧ་ཅང་ཁྱབ་པར་དོགས་པ་བསུ་བར་བྱེད་དོ། །ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡང་མ་ཁྱབ་པ་སྨོས་པ་ནི། སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །མེད་པ་ག་ལས་ཤེ་ན། རང་དང་གཞན་ ལས་ཞེས་སྨོས་སོ།།སྒྲ་རང་གི་ངོ་བོས་ནི་དོན་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ལ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱེད་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་མ་ཐག་ཏུ་འགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མི་སླུ་བའི་མཚན་ཉིད་བསལ་ནས། རང་གི་འདོད་པའི་ མཚན་ཉིད་སྐྱོན་མེད་པར་བསམས་པ་མཇུག་སྡུད་བྱེད་པ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ།།རྨི་ལམ་དང་། སེར་པོར་ཤེས་པ་ནི་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ལ། སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་ནི་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །རི་མོར་སྣང་བ་དང་། དོན་བྱེད་པར་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི།གཞན་གྱིས་བསམས་པའོ། །དེ་མ་ཐག་པའི་མ་ཁྱབ་པར་རེ་ཞིག་སྤངས་པར་སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་ན་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་པར་འདོད་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཅི་ད་ནི་ཐོབ་པ་ལ་སྟེ། མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ལུས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་འདོད་པ་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་སྒྲ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་དོན་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་། སྒྲ་ལས་བྱུང་བར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདིར་གང་ཞིག་གཟུང་ཞེས་དོགས་པ་ལ། སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་བརྗོད་པར་སྡུད་པར་སྟོན་ པའོ།།གཞན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་མོ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །གལ་ཏེ་མི་སླུ་བ་རྟེན་པ་ནི། ཡོངས་སུ་ངལ་བའི་འབྲས་བུ་ཙམ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི། །བློ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ལེགས་སོ། །འཁྲུལ་པར་དོགས་པ་ན་ནི། གནོད་པ་མེད་ པའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོགས་ན།དོན་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨོས་སོ། །གཉི་ག་ལ་ཡང་ལན་རྟོགས་སླའོ། །རྨི་སོགས་ལ་དེ་ཅིས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། ཧ་ཅང་ཁྱབ་པའི་ཆ་མཚུངས་པར་བསྟན་ཏོ། །ཁྱད་པར་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གནོད་པ་ཞེས་བྱ་ བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ལ་དགོངས་པ་འདི་ཡིན་ཏེ།གནོད་པ་མེད་པའི་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དོན་དམ་པ་ལ་ལྟོས་པའམ། ཐ་སྙད་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་གྲང་ན། དང་པོ་ལྟར་ན་གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་པས་ཅི་ལྟར་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མ་ཡིན་པ་ལྡོག་སྟེ། མ་ཁྱབ་པ་ སྤང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་གནོད་པ་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཅེས་གསུངས་སོ།

如是依于無欺知識而遣除不遍時，以”若”等語迎接太過遍之疑。由境之差別而說不遍者，即”以聲境者”。何以無？故說”由自他”。聲以自性無所作事，因是境之自性故。聲亦無所得之其他所作事，因說已即滅故。如是遣除無欺相后，思維自許之無過相而作結語，即”是故”。 夢及黃色知因有害故是量，聲境者因無害故是量。顯現繪畫及顯現所作事等亦復如是，此為他思。暫說遣除相續不遍：“如是則聲生亦”。“為顯現所欲故”者，今于所得，即由得一切所欲故，僅此圓滿所欲之義。 若謂聲所生而緣義之知亦說為聲生，於此何所取之疑問，故說”聲境者”。“復”字者，顯攝未說。“於他亦”者，謂繪畫等。若謂依無欺僅具疲勞果，則”了知體性之，慧即成量性”為善。若疑錯亂時，由無害差別而圓滿，為顯此義故說”義如是”。二者之答易解。 “于夢等何非”者，顯示太過遍之相同。差別當說。對”何為害”之說，此意為”無害了知”之相。若問依勝義抑依名言？若初者，由無所謂害故，如何遮遣夢等為量，不能遣除不遍。又問何以害非勝義？故說”何為害”。

།གནོད་བྱེད་ཀྱིས་ནི་གནོད་བྱའི་ཤེས་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་མེད་པར་བྱེད་པའམ། དེའི་ཡུལ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཡིན།དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ནི་གསོག་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པའི་ཕྱོགས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་སྐྱོན་སྨྲས་པ་ནི། གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་དོན་ནི་རང་གི་ཡུལ་ལའོ། །མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནོད་བྱའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལོ། །ཕྱོགས་དང་པོའི་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉིད་འཇུག་པ་འགྲེལ་ པར་བྱེད་པ་ནི་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའོ།།དེའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་དུས་ནའོ། །རང་ཉིད་ཞིག་པན་འགའ་ཞིག་གིས་གནོད་དོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ། མིག་བཙུམས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྟོགས་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་ པའོ།།དེས་ན་གཞན་གྱི་བསམ་པས་ཀྱང་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སུན་འབྱིན་པ་ནི་རང་གི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལས་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་ཡུལ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་འགོག་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།མ་བཀག་ན་ནི་རང་གི་རང་བཞིན་ཅི་ལྟ་བར་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་ཡང་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་མི་རྟོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅིང་། དེ་ལས་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དང་། ཕུང་པོ་གསུམ་པ་མེད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཤེས་པ་གཅིག་པ་ལ་ཕྱོགས་པས་འཇུག་པ་ན། དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་དེ་ལས་གཞན་ལ་སྒྲུབ་པ་དང་། དགག་པ་མི་བྱེད་དེ་གཅིག་ལ་ནི་འབྲས་བུ་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་གཅིག་ལ་ཕྱོགས་པའི་ཤེས་པས་གཞན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ འདི་ནི་རིགས་ཏེ།དེ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་གཞན་དགག་པ་བྱེད་པར་ཁས་ལེན་པ་ལ། ཉེས་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད། གཅིག་ལ་འབྲས་བུ་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་མ་ཡིན་ཏེ། མར་མེ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ལ་ཡང་བྱེད་པ་དུ་མ་མཐོང་བའི་ ཕྱིར་རོ།།གང་ལས་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་དེ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་བ་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པ་འཛིན་པ་ནི་ངེས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཉམས་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། མེ་མཐོང་བའི་སྐོམ་པ་ནི་ཆུ་མེད་པར་ངེས་པ་མེད་ན། མི་འཇུག་ པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིས་བྱེད་པ་གཉི་ག་དང་ལྡན་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར།སྐྱོན་མ་ཡིན་ནོ།

能害者對所害知識的損害，此處是指使之不存在，或使其對境不存在之義。對此，第一種分別執取積聚而住之方便，說過失即”若由他”。自義即于自境。“不存在”者，即所害知識之境。解釋第一方面之無實性執行即”暫且”。“其時”者，即他知之時。對於自身已滅而有某者能害之疑問，說”僅閉眼”。“亦無了知”者，意為他者亦不作言說。 是故，以他思亦是第二方面，為顯此義即”由他知”等。破斥即”自境”等。此中，由於趣入自境，故能遮遣他法。若不遮遣，則如自性般他性亦當顯現，故應成不能決定一性。正因如此，遍計度並從彼遮遣他相，顯示無第三聚，如是等言說。 若謂趣入一知時，由能成立彼故，于彼之他不作成立與遮遣，因一者無二果之理。暫且，趣入一境之知不能以他為境，此理應然，因決定一相故。正因如此，若許作他法遮遣，有何過失？“一無二果”亦非王令，因見燈等一法亦有多作用故。 由決定一相故彼不可能，無實法並非遍取相之差別，然執無實法僅是決定。彼無失壞，因見火之渴若無決定無水，非不趣入，由見具二作用故，非過。

།དོགས་པ་འདི་བསུ་ནས་མངོན་སུམ་ལ་ནི་ཐ་དད་པའི་འཛིན་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཞེ་ལ་བཞག་སྟེ། རང་གི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལན་གནད་དུ་ཕོག་པ་སྨྲས་སོ། །འདི་ལ་སྔོན་པོ་བཟུང་ བ་ནི་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པ་མེད་པར་ངེས་པ་ནི།ཐ་དད་པར་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཐ་མི་དད་པར་འཛིན་པའམ་ཐ་དད་པར་མི་འཛིན་པར་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཞན་མེད་པར་ངེས་པར་མི་རིགས་ལ། ཐ་དད་པ་དེ་ཡང་གཟུང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་མདུན་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ཏེ་ཐ་དད་ པར་ངེས་པ་ལས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་འཛིན་པ་ལས་ཐ་དད་པར་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕན་ཚུན་བསྟེན་པར་བསལ་ལོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚད་མའི་དབྱེ་བ་ནི་རང་གི་ཡུལ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པས། གཞན་འགོག་པའི་གཏམ་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་དེ་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་སྐབས་ཡིན་ནོ།།མཐོང་བ་ནི་མི་འཐད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་མཐོང་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཆུ་མེད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་འདིར་ཆད་པ་མེད་དོ། །ད་ནི་དེའི་བྱེད་པ་དང་མི་འགལ་བར་བག་ཆགས་ཙམ་དང་ འབྲེལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་མཐོང་བར་བྱེད་པ་མེད་དོ།།རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་སྐབས་སུ་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་ངེས་པར་མི་ནུས་པ་དེས་ན་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ནི། ཡུལ་མེད་པར་ཤེས་པ་སད་པའི་ཤེས་པས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ། །གལ་ཏེ་ཉ་ཕྱིས་དང་དངུལ་ལ་སོགས་པའི་ ཤེས་པ་བཞིན་དུ་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་འཇིག་རྟེན་ན་རྟོགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་བསྟན་བཅོས་སུ་ཕྱོགས་ཀྱི་གནོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་བཀོད་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས།འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཞེས་འདྲི་བར་བྱེད་དོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲས་པ་ནི་འདི་ཡང་དག་པའི་ཀུན་ རྫོབ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་ཅི་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།སྐབས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བར་ལྟའོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་དང་སྐབས་སུ་བབ་པ་གྲུབ་པ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིས་ནི་དོན་དམ་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ། གནོད་པ་མེད་པའི་མཚན་ ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཐ་སྙད་ལྟོས་ནས་འགྱུར་རོ། །ཐ་སྙད་དུ་ནི་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་རྣམ་པ་བཞི་བཀོད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

為迎接此疑問，認為現量有分別執取的能力，於心中安立后，以”由趣入自境”等言說切中要害之答覆。對此，執取青色即決定無非青，是以差別執取為先導。非差別執取或不執取差別，則現量不應決定無他，彼差別亦不能執取。此義將於後文解釋。 若謂由決定差別故是無實法，則由執取無實法故定為差別，成相互依待而遮。是故，量的區分依賴自境，亦無遮遣他法之說。因此，“彼遍計度”等唯是世俗，此是真實觀察之時。 “見無不合理”亦是宗義故。見火之後即刻決定無水，故此無間斷。今彼作用不相違，僅與習氣相關故，此中無能見。于觀察時不能如自體般決定無實法，故夢中知識非為無境之覺知所損害的醒時知識所損害，如是而住。 若想：如貝殼銀等知識，損害與能害之事物世間豈非已了知？論中安立四種方面之損害，汝亦豈非已許？而作”若爾云何”之問。說宗義者思此是真實世俗，故說”皆非”，應視為”就勝義諦而言”。為顯如是及時機已成，即”正因如此”等。此顯就勝義諦而言，非損害之相。 如是則就世俗而言。於世俗中非無損害與能害之事物，因若爾則安立四種損害不應理故。

།མི་སླུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད། གནོད་ པ་མེད་པས་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པར་སྤྱད་པར་ནུས་ཀྱི།མི་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་དོན་བྱེད་པ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གཉི་ག་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་དོན་བྱ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཚད་མ་ཆོལ་བ་ན། ངེས་པར་དོན་བྱེད་པ་ལ་མི་སླུ་བ་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར་ རོ།།དེས་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོ་བོར་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་གནོད་པ་མེད་པས་ནི་འགའ་ཡང་དོན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གནོད་པའི་ཕྱིར་དོན་བྱ་བ་མ་ཐོབ་པས་ན། གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་དོན་བྱེད་པ་ལ་ཕྱོགས་པའི་ ཚད་མའི་ཐ་སྙད་རྒྱུ་ནི་དེ་ལས་མི་སླུ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་དོན་གྱིས་འཕངས་པའི་གནོད་པ་མེད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།མི་སླུ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་དོགས་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བ་སྟོན་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིས་ནི་གང་ལ་དོན་བྱེད་པ་ལ་མི་སླུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་ རོ།།གང་ལས་གནོད་པ་མེད་པ་ཚད་མར་འགྱུར་བ། །གང་དུ་ཡུལ་གནོད་པ་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ན། སྡུད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་བྱེད་པར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོས་སོ། །གཞན་གྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ སྣང་བ་བཞིན་དུ་དོན་བྱེད་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ།།གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་རྨི་ལམ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བདེན་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། གནོད་པ་མེད་པར་ནི་དེར་མི་འབྱུང་སྟེ། རྨི་ལམ་ན་ཡང་དོན་བྱེད་པར་སྣང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྨི་ལམ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ཚད་མ་ དང་གཞན་པའི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡང་གནོད་པས་བྱས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ཉིད་དུ་ན་ནི། རྨི་ལམ་མི་མིན་ཁྱད་མེད་ཅེས་སྨོས་སོ། །རྨི་ལམ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ། །འོ་ན་ཚད་མ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདི་གཉི་ག་ཐ་སྙད་ ཙམ་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།འཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ནང་འདིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་རྨི་ལམ་ན་ཡང་དོན་བྱེད་པར་སྣང་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེར་ཡང་དོན་བྱེད་པར་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན། གང་གི་མཚན་ཉིད་ཧ་ཅང་ཁྱབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་འོན་ཀྱང་ དོན་བྱེད་པར་གནས་པར་མི་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ནི་མི་སླུ་བ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཞེ་ལ་བཞག་འདི་ནི་སྨྲས་སོ།

由於不欺誑的定義也唯是世俗，彼等有何差別？由無損害故可作為夢中知識，但非由不欺誑性，因為彼中亦有經驗作用故。若問： 雖然二者皆是世俗，然一切為求得作用而尋求量時，必定依賴於對作用不欺誑。因此，於世俗本性中以不欺誑為量的定義是合理的。如是，僅由無損害並不能成為有意義。 若謂：因有損害故未得作用，故由無損害性對彼不欺誑。若如是，則趣向作用的量之世俗言說，其因唯是由彼不欺誑，而非由義所引生的無損害為定義。 從懷疑角度顯示不欺誑定義的總結，即所謂”是故”。此說明：凡有對作用不欺誑者即是量。無損害成為量之處，境有損害者非為非量。為明此義，總攝即所謂”若”。 “自或”即如顯現作用般由自性。“由他”即如顯現能立般由顯現作用知識他之自性。若問：暫且夢與非夢的區分豈非真實存在？無損害於彼不生，因於夢中亦見顯現作用故。是故，夢與非夢的量與非量安立亦由損害所作。 對此即說：“夢非人無別”。“夢與”是解釋。若念：則量與非量的區分將成勝義。故說”如是”。 此二者如何唯成世俗？答：“將解釋”，即在”唯由世俗為量性”此中。如所說”夢中亦有顯現作用”之處，僅由顯現作用非為量，何者之定義將成過遍過失，然不住于作用之自性即是不欺誑，彼亦是量，於心中安立此而說。

།གལ་ཏེ་གཉི་ག་ལ་ཡང་དོན་བྱེད་པ་རིང་དུ་གནས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། མོད་ལ་འགྱུར་བ་ནི་རེས་འགའ་སད་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་མི་གཡོ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་རྣམ་ པར་གཞག་ཅེ་ན།བདེན་ཏེ་ཞིབ་མོར་བརྟགས་ན་རྨི་ལམ་དང་ཅིག་ཤོས་དག་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ཟིན་པ་ཉིད་དོ། །དཔེར་ན་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཕྱི་རོལ་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། ཉི་མ་དེ་འདས་ཏེ་མཚན་མོ་ལ་སོགས་པས་བར་དུ་ཆོད་ཀྱང་དོན་བྱེད་པར་སྣང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་དྲན་པ་ཡོད་པ་ན་ བདེན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་།དེས་བྱས་པའི་ཕན་པ་རིམ་གྱིས་ཟད་པས་ཅུང་ཟད་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་རློམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྒྲོ་འདོགས་པ་ནི། གཉིད་ཀྱི་ཆའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་དོན་བྱེད་པ་བརྟན་པ་དང་མི་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྒྲོ་འདོགས་བརྟན་པ་ དང་མི་བརྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དོན་བྱེད་པར་སྣང་བའོ། །གོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ཆགས་སོ། །དོན་བྱེད་པར་སྣང་བ་འདི་ནི་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི། བདེན་པས་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པའི་ཕྱིར་ ན།ཚིམ་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སད་པས་ནི་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ན་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་བག་ཆགས་བརྟན་པ་དང་མི་བརྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པས་ན་ཧ་ཅང་ཁྱབ་པར་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་མི་སྲིད་པའི་གོ་སྐབས་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།།དོན་བྱེད་པར་སྣང་བས་མ་ཁྱབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ཟིན་པས། མ་ཁྱབ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བས་ཀྱང་མི་སླུ་བ་ཞེས་འདིས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་གཞན་ཉིད་ལ་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་ ཞེས་སྨྲས་པ་ནི།གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། ཐུག་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ན་གནོད་པ་མེད་པ་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད་དམ། དུས་གཞན་དུ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་མི་དད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཉིད་དོན་བྱེད་པ་ཡང་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མི་འཇུག་པར་ཐལ་བ་སོ་ན་ འདུག་གོ།།ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་དེའི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ལ་འདིས་མ་རེག་པའི་ཕྱིར་གང་ལ་མི་སླུ། ཆུ་མཐོང་བ་ལ་ནི་མེ་ཐོབ་པ་མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རང་ངམ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་བྱས་པ་མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་མོད། རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དེ་ཚད་མར་འགྱུར་རོ་ཞེ་རྒྱན། དེའི་རང་བཞིན་ རིག་པ་ཙམ་དེ་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ།

若問：二者皆非無有長久作用，剎那變化于醒時亦有，如何安立不動與其他差別？ 答：誠然，細緻觀察時已說明夢與非夢毫無差別。譬如，醒時狀態中向外增益，雖為日過夜等所間隔，于經驗顯現作用時有憶念而增益為真實，由其所作利益漸盡而稍有隨行執著。然于夢中則不如是，因其增益僅至睡眠分位之邊際故。 由此，所謂穩固與不穩固作用，即是增益的穩固與不穩固。為顯示此義即說”夢之”。“作用”即顯現作用。“串習”即習氣。此顯現作用是由串習力所生，非由真實所作，因決定故，無有滿足。醒時則相反故有圓滿滿足，此為其義。此說明習氣有穩固與不穩固。 因此，于不欺誑定義無有錯亂，故不同於過遍。因依世俗故，定無不可能之處。已說非為顯現作用所不遍，為顯示不遍故，此所說”不欺誑亦不欺誑”亦已遮除。 所說”此過唯在他”即”若是無損害性，則唯成無窮”。於此，是說知識生起時無損害為定義耶？抑或他時？因分別有異故。若無差別，則彼時已得作用故，應成不趣入之過仍在。若有差別，則此未觸及其作用成辦自性故，於何不欺誑？見水則于得火非不欺誑。 若謂：雖非由自或他作用所作不欺誑，然僅了知自性即成為量。故說”其自性僅了知”。

།དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་ལམ་བརྫུན་པའམ། ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེའི་སྒྲ་མེད་ན་ནི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་འཛིན་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་རང་བཞིན་འཛིན་པ་ཉིད་ནི་ཚད་མར་མི་འདོད་དོ། ། དེ་ཅི་ལྟར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་ཤེ་ན། འོ་ན་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ནི་དོན་བྱེད་པ་ལ་མི་སླུ་བ་ཉིད་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་སླུ་བ་སྤངས་པ་ལ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་རིག་པ་ཉིད་གནས་པར་འགྱུར་ལ། སྣང་བའི་རང་བཞིན་རིག་པ་ཡང་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་དོན་བྱ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམ་པར ཕྱེ་ནས་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར།ཐ་སྙད་པ་རྣམས་ཚད་མས་འཇུག་པའི་གཏམ་ཡང་ག་ན་ཡོད། རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་དོན་ལ་མི་སླུ་བའི་སྒོ་ནས་རང་རིག་པའི་ཚད་མར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་ཡོངས་ སུ་བཅད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་ནི།དེའི་རང་གི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་སྐྱེས་པའི་དུས་ཉིད་ལ་གསལ་བ་དང་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་མི་སླུ་བ་ཚོལ་བ་ན་ཕྱི་མའི་དོན་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་མི་སླུ་བར་རིགས་སོ། །དེས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ལུས་པ་ན། ཚད་མའི་ཚུལ་ཅི་འདྲ་བར་གནས་པ་དེ་སྟོན་པ་ནི་དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་འགྱུར་དོན་ཡུལ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ནར་ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ ནི་སྐྱོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ།ཐ་སྙད་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། ད་ལྟར་བའི་ཡུལ་ལ་ཞུགས་ཀྱང་ཐོབ་པར་བྱ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཡུལ་ཅན་དང་། གཟུགས་ལ་ཞུགས་ཀྱང་རེག་བྱ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཅན་ཏེ། གང་ཞིག་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཡང་ན་ཐ་སྙད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་གཞན་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ན་ཡུལ་གཞན་རྣམ་པར་འཇོག་ཅེ་ན། ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པས་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་བཏགས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་ལ་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་སྲིད་ཀྱང་དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད མར་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།མཐོང་བཞིན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བཤད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དོན་དང་ཡུལ་གཞན་དེ་དག་ཐོབ་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་། དེ་དག་གི་དོན་བྱ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་སྟེ། ཐ་དད་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ།

“其”是指顯現於識中，或為外境，或為虛妄，或為識之自性。若無”其”字，則”自性”一詞將理解為執取事物自性。若謂不許僅執取自性即為量。 問：此如何於一切識中相同？ 答：若爾，事物自性即由不欺誑作用而成，故離不欺誑而僅有顯現自性之了知，顯現自性之了知又為共同，故不應理求作用者分別趣入與退卻。世間人依量趣入之說又從何有？言”世間”者，因自性了知成為勝義量故。 問：若爾，如何由不欺于義門成為自證量？ 答：不然，以遍計所斷相之作用成為其自性故，于生起時即明顯，且說”此見”為世俗言說故無過。如是求不欺誑時，應理解依后時作用即為不欺誑。故非顯示此即勝義。 因此，當第二分別尚存時，為顯示量之安住方式故說”是故未來義境及”。由於勝義中無量與非量之分別因故，隨順世俗言說即為趣入，依止世俗之義。 問：是何種類？ 答：雖入現在境而有未來所得境，雖入色而以觸等為境界。凡如是者即是世俗，或說世俗者即如是。 問：複次，如何於他境時安立異境？ 答：說”由增益”，即由一向增益。雖於世俗有增益可能，然依此安立為量有何用？應成現見性。答：已說未來義及異境之所求及彼等作用之所求無差別。

།གལ་ཏེ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཕྱིས་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་ པ་དེས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དོན་དང་།གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཡུལ་གཞན་དང་གོ་ཇི་ལྟར་གཅིག་པར་རིགས་ཤེ་ན། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་འཛིན་པའི་ནང་དུ་མི་འདུའོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་གང་དུ་འདུས་ཤེ་ན། ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པས་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བཞིན་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དང་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །ཡུལ་གཞན་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེག་བྱ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །ཡང་གི སྒྲོས་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ཡང་ངོ་།།དེ་ལྟར་གཟུགས་ཙམ་མཐོང་བ་ནི་བུམ་པ་བདག་གིས་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ན། གཟུགས་དང་རེག་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་བདག་གིས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པའི་དེ་ཉིད་འདིའོ་ ཞེས་བྱ་བས་སོ།།དེ་ལྟར་ཚད་མའི་ཚུལ་ལུགས་དཔྱད་ནས་སྐབས་ཉིད་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི། དེས་ན་ཞེས་བྱའོ། །བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ཐ་མི་དད་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་ཀླུ་གྲུབ་པས་ཀྱང་ངོ་། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི་གཉིས་རིམ་གྱིས་སུན་འབྱིན་པ་ནི། དང་པོ་ གནོད་པ་མེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་སྟེ། སྐྱེས་པའི་དུས་ཉིད་ན་གནོད་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་ངེས་པ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པ་ཡོད་ན་ཡང་། ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞན་ལས་རྣམ་པར་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལེགས་པར་ མི་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།གདོན་མི་ཟ་བར་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བ་གནོད་པ་སེལ་བའི་ངེས་པས་ཚད་མར་བརྗོད་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་གནོད་པ་མེད་པ་ལ་ལྟོས་པས་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ཐུག་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བར་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དུས་ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་གཞན་ མེད་པའི་ཕྱིར་ན།དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱིས་ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཉིས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པོ། །གནོད་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་སྟེ། གནོད་པ་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པ་ཁས་ལེན་ནའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བ་གནོད་པ་སེལ་བའི་ངེས་པ་ལའོ། །འདི་ཉིད་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི་དང་ པོ་གནོད་པ་མེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ།།གནོད་བྱེད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་ཡང་། གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་ཅི་ལྟར་དོགས་པ་མ་ཡིན། དོགས་པ་ཅི་སྟེ་མེད་ཅེས་འདོན་པ་ནི་དོན་གཅིག་གོ།

若所見即是后時作用者，豈不應理解為與未來義一體？如何應理解與異境為一？為此說”如何”等。如是，未來自性亦不攝入執取色等自性之中。 問：那麼攝入何處？ 答：說”由增益”。“即一”是指與現見色等自性為一。“亦為異境”是指與觸等相亦為一。“亦”字表示未來自性亦然。 如是，僅見色時執著”我見瓶”，即觀察安立色觸為一體之義。或由”我所見即此”而成。 如是觀察量之方式已，為結束此處而說”是故”。由所計自性無別門中。“亦”字表示龍樹亦然。為此而說二種次第破除：初說”無害”等。 “一切”是指量與非量，因生起時未經驗害與非害之決定故。若有決定，則”非量由他安立”之說不善成立。必由后時生起遮除損害之決定說為量故，彼亦依無害，如是難以斷除無盡分別，此為其義。 “后時”者，因無他所欲說故，由時差別即成第二自性相之業相。若為無害，即許可遮除損害相之決定。“于彼亦”者，謂后時生起遮除損害之決定。此即總結”初無害”。于”無能害”之決定中，如何不疑有能害？“何故無疑”之讀法義同。

།དེ་ལ་ཡང་དུས་ཕྱིས་ཀྱི་གནོད་བྱེད་མེད་པའི་ངེས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པ་ ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གལ་ཏེ་ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་དུ་ཤེས་པའི་གནོད་བྱེད་འདི་ནི། དངུལ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་ཡིན་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཉ་ཕྱིས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཙམ་གྱིས་མཐར་ཐུག་པ་ན་ཐུག་པ་མེད་པ་ག་ལ་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་ཉ་ཕྱིས་མཐོང་བ་ ལ་ཡང་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་གནོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར།མཐར་ཐུག་པ་ག་ལ་ཡོད་དོ། །གང་ཞིག་གནོད་བྱེད་མ་སྐྱེས་ཀྱང་། །རྨོངས་པ་ཡིས་ནི་རྟོག་བྱེད་པ། །དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ལ། །ཐེ་ཚོམ་བདག་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྡིག་པ་ཙམ་ནི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གལ་ཏེ་ཡང་གོམས་པ་ལས་ནོར་བུ་དང་དངུལ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལྟར་ཉ་ཕྱིས་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་གསལ་བ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དོན་བྱ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཚད་མ་འཚོལ་ལ་དེ་ཚོལ་བའི་བྱེད་པ་ནི་དོན་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པ་ངེས་པ་ཉིད་ན་རྫོགས་པར་གྱུར་པས་ཐུག་པ་མེད་པ་ལྡག་ པ་ཡིན་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མི་སླུ་བ་ཚད་མར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །ཡང་ན་གནོད་པ་མེད་པ་ཡིན་ན། ཚད་མ་ཉིད་མི་གནས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཚད་མ་ཉིད་རྣམ་པར་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐྱེ་བའི་དུས་ན་གནོད་པ་མེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པས་ན་ ཧ་ཅང་ཁྱབ་པར་འགྱུར་རོ།།འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་གནོད་བྱེད་མེད་པར་ངེས་པ་ནི་མི་སྲིད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལ་ཚད་མ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ངེས་པ་ཡང་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གོམས་པ་ལས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ངེས་ན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དོན་བྱ་བ་ངེས་པ་དྲངས་ པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་གནོད་པ་མེད་པའི་རྟོགས་པ་ནི་དོན་དམ་པའམ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི། མི་སླུ་བ་ཅན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ནར་མཚན་ཉིད་ཡིན་ལ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །གང་ཡང་དུང་ལ་སེར་པོར་ཤེས་པས་ཧ་ཅང་ཁྱབ་པ་རྩོད་པ་དེ་ལ་སྨྲ་བ་ ནི།དུང་སེར་པོར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལ་ཚད་མ་མི་སྲིད་པ་ག་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དུང་སེར་པོའི་རྣམ་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུང་ཙམ་ལ་མི་སླུ་བ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། མཐོང་བཞིན་པའི་སེར་པོའི་རྣམ་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་དུང་ནི་སྣང་བ་མེད་དོ། །དབྱིབས་ ཙམ་སྣང་ངོ་ཞེ་ན།དབྱིབས་ཀྱང་སེར་པོའི་རྣམ་པ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ནི་སྣང་བ་མེད་དོ།

於此，因為追求后時無能害之決定，故為無窮盡，此為語義。若於貝殼知為銀之能害，是”非銀”之二種知，其後能取亦是知貝殼，故僅此終結時，豈成無窮？ 若如是，則于見貝殼時，如見二月般，因可能有未來損害，豈有終結？ “若未生能害， 由愚而分別， 彼于諸世俗， 成壞疑惑性。” 此僅為過失，因作用故。 若由串習如寶石、白銀等自性，貝殼之作用成就自性差別明顯時，爾時因追求作用而尋求量，其尋求作用於成就作用決定時即圓滿，雖無窮已遮，然如是則思”不欺為量”。 或者，若為無害，則應知量性不住。義為量性不得安立。因生時無害於一切皆有，故成太過。未來能害無之決定，以不可得故非相，因於未來無量故。不定亦非相。若由串習決定能成就自性，則如前引生決定作用。 是故，無害之瞭解于勝義或世俗皆非相，唯于不欺世俗為相，無有任何相之過失，如是而住。 又于螺見黃之太過諍論，說”螺黃”。於此何來量不可得？說”如是”。因以螺黃相不得成就作用故。若謂于螺體有不欺，離所見黃相外無螺顯現。若謂唯形顯現，形亦離黃相外無所顯現。

།སེར་པོའི་རྣམ་པ་ལ་ཡང་བསླུས་པའི་ཕྱིར། གཞན་གང་དུ་མི་སླུ་བ་ཡོད། །དེས་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །སླུ་བ་མེད་པའི་དོན་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་བྱ་བའི་དབྱིབས་ཙམ་ལ་ནི་ཚད་མ་གཞན་མི་བཟློགས་ སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི།དབྱིབས་ཙམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གྲུབ་པ་ནི་ཐོབ་པའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྣང་བ་ནི་དུང་དང་དཀར་པོ་ལྟར་རབ་རིབ་ཅན་ལ་དོན་གྱིས་ན་འབྲས་བུའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་ཁ་དོག་སེར་པོ་མེད་ཀྱང་། དབྱིབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་ཆུ་འཛིན་ པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱེད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར།དེ་འདྲ་བའི་སྣང་བ་དབྱིབས་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་པོའི་རྐྱེན་དང་འབྲེལ་པར་གྲུབ་པོ། །དེས་ནི་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དུང་དཀར་པོ་མ་མཐོང་མ་ཐོས་པའི་མིག་སེར་ ཅན་གང་གིས་སེར་པོར་སྣང་བ་དུང་སེར་པོ་མེད་པར་འཁྲུལ་པ་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་གི།འོན་ཀྱང་དུང་སེར་པོར་སྣང་བ་ན་འདི་འདྲ་བའི་དུང་ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པར་རློམ་པའི་རྟོགས་པ་པོ་དེ་ནི་སླུ་བ་ཁོ་ནའོ། །གང་དུ་སླུ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དུང་སེར་པོ་ལའོ། །གང་ལས་ཤེ་ན། ཇི་ལྟར་ བསམ་པའི་དུང་སེར་པོ་ལ་བསླུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་ལ་ནི་རྟོགས་པ་འདི་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། འཁྲུལ་པ་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་དཔྱད་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེར་པོའི་ རང་བཞིན་ལ་སྟེ།གསེར་དུ་གཏོགས་པའི་སེར་པོ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་སེར་པོའམ་དཀར་པོ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ། །བཟློག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཡང་རུང་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནི་རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་ཉིད་ཡིན་གྱི། དུང་གི་དཀར་པོ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ལས་ཟློག་པ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་འགའ་ཞིག་ གིས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཀྱང་རིགས་པ་དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དོགས་པ་བསལ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན། ཐེ་ཚོམ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དབྱིབས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དོན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དུང་དཀར་པོར་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཇུག་སྡུད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཉིད་བརྗོད་དོ། །འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ནོར་བུ་སྒྲོན་མའི་འོད་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་སྤྲོ་བར་འགྱུར་རོ།

因於黃相亦有欺誑，其他何處有不欺？是故非為現量。對於無欺義即無錯亂之唯形，其他量不能遮，為顯示此說”唯形”。成就即獲得。顯示此推理即說”如是”。顯現如螺與白，于眼翳者實為果相。于彼雖無黃色，由形成就所立持水等作用故，如是顯現唯形之相自性因緣成就。 此說明于彼是推理，於他則非，即說”由何”。未見未聞白螺之黃眼者，由何顯現黃螺，從未見為無黃螺之錯亂，然于顯現黃螺時，妄執”如是螺體應有”之了知者，唯是欺誑。於何處欺？于如所欲求之黃螺。從何處？因於如所思之黃螺被欺，即已見故。於前者無此了知，故說”所知錯亂者”。其觀察即說”於他”。此顯示推理。 “於他”即于黃自性，因有屬金之黃故，疑惑是黃或白。雖成遮遣而生，此乃眼翳過患，非螺之白性，從疑惑轉為決定，因由某理安立故。然因此理不能於一切方面遣除顛倒懷疑，故為疑惑差別。若不爾，則形之推理成無義，因由螺白成就而成就故。正因此故，結論說推理與疑惑性。“此即”等，于寶燈光等中當廣說。

།གལ་ཏེ་གཉི་ག་ཡང་རང་གི་རང་བཞིན་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཅིག་ཚད་མ་ཡིན་ལ་གཞན་ནི་ ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་རྟོགས་ཞེས་བསམས་ནས་རྩོད་པ་བྱེད་པ་ནི།ཅི་སྟེ་ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ལེན་དུ་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྣང་བའི་སེར་པོ་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དུང་སེར་པོར་ཤེས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བཞིན་དུ་ སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཐོབ་པར་བྱ་བ་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར།དེ་ཡང་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ། བཏབ་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལན་དྲན་པ་བྱེད་པ་ནི་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྔར་སླུ་བ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཚད་མར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་གོ་མངོན་པར་ འདོད་པ་སྟོན་པ་ཉིད་ཅི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན།མངོན་པར་བསམས་པའི་དོན་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདིས་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་མི་སླུ་བ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མི་སླུ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་སྡུད་པ་ནི་གཞལ་བྱའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞལ་བྱའི་རང་བཞིན་ལའོ། །གལ་ཏེ་སླུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་རིག་པ་ཉིད་འདིར་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་། རྫོགས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་མི་སླུ་བ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པར་གཞན་དུ་དམིགས་སོ་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས ལན་ཅུང་ཟད་གདབ་དགོས་སོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་མི་སླུ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཞེན་པ་འདི། དེ་ཁོ་ནའམ་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་ཕྱོགས་དང་པོ་བརྗོད་པ་ནི་འདིར་རང་གི་ངོ་བོར་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྠ་ཀྲེ་ཡ་ཛ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་བྱེད་པ་གྲུབ་པའམ་དོན་བྱེད་པའི་རྣམ་པའོ། །གལ་ཏེ་དེའི་དོན་བྱེད་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་འདིར་ལོག་པར་རྟོགས་པ་མེད་དེ།དེ་ལྟ་ན་ནི་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དོན་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་མི་སླུ་བར་འགྱུར་བར་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདི་དག་རང་གི་རང་བཞིན་རིག་པ་འབའ་ཞིག་ཉིད་ནི་རིག་པ་ཙམ་མོ། ། གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ནམ། དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལའོ། །འདིར་བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡུལ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་གཞན་ལ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེས་ཉེ་བར་གཞག་པའི་དོན་བྱེད་པ་དེའི་མི་སླུ་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པའོ།།གལ་ཏེ་གཞན་དང་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་ན་དེའི་ཚེ་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་ན། ཁྱད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ།

若二者皆為自性了知之本質，如何了知一為量而他非量？思此而作諍論，故說”若”。“此亦”者，即于言說中所謂量性。若由未得顯現黃色故，了知黃螺非為非量，如是于聲生之了知亦無所得故，彼亦不成量耶？對此疑問，憶及已說之答：“聲境了知”。 若先前已說無欺即為量，如是何故說顯示所欲求？故說”所思義”。此說明顯示所欲求義即無欺，非他，唯是無欺性。總結此即”所量自性”等。“于彼”者，即于所量自性。 縱使欺等自性了知於此為所欲求及圓滿獲得，然無欺性於一切處作用差別，他處所見，對此質難，汝須稍作答覆。若他成無欺之執著，是真實抑或言說？說明第一方面即”於此自體”。“rtha kre ya ja te”即作用成就或作用相。 若謂彼無任何作用，此中無邪解，若爾則不成趣入。若謂于作用他成無欺之理全未說明，故說”於色等亦”。此等唯自性了知即是單純了知。“於他”者，即于作用自性或其能立自性。 此中意趣為：若境執了知於他亦為量，爾時由彼安立之作用成無欺，然非如是，故說”於何”等。若執與他為一，爾時恐成太過，為顯差別故說”于彼”。

།འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ལ་ནི། མཐོང་བཞིན་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་མཐོང་བཞིན་དེ་འདིའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ཉེ་ བར་ལེན་པ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དང་ཚོགས་པ་གཅིག་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ ཀྱང་སྐབས་ཀྱིས་གང་དུ་རྒྱུད་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱེད་པ་འཇུག་པའམ།དོན་གཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཅན་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་དུ་བ་དང་ཐལ་བ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྐད་དུ་བཤད་པ་གཅིག་ཏུ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་མེད་ན་ཚད་མ་ཉིད་མེད་པར་བརྗོད་པ་ནི། སྨིག་ རྒྱུ་ལ་ཆུར་ཤེས་པ་གང་ལ་ཆུས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱ་བ་ལས་སྨིག་རྒྱུས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ།།དོན་བྱེད་པ་ཐ་དད་པར་མངོན་པར་འདོད་པ། ཆུའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །སྤྱིར་བརྗོད་པའི་དོན་ཁྱད་པར་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་བྱེད་པ་ནི། དཔེར་ན་ཆུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་ བའོ།།གལ་ཏེ་ཆུ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དག་གི་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཉེས་པ་ཡིན་ལ། མཐོང་བཞིན་དང་ཐོབ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་གང་གིས་ཟློག་།འོན་ཏེ་མེའོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་མཚུངས་པས་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཆུ་དང་སྨིག་རྒྱུ་དག་ལ་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་མཚུངས་པ་དེས་ན། དེ་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ། ། དོན་བྱེད་པ་གནས་པ་ཡང་སྤྱིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རི་མོའི་ཤེས་པ་ཡང་གི་སྒྲས་བསྡུས་པས་ཀྱང་ཅི་བྱ་སྟེ། ཤེས་པ་གཞན་དང་གཞན་ཉིད་མི་སླུ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་མོད་ཅེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་བསམས་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཆ་རྗེས་སུ བརྗོད་པ་ནི།མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་སྟོན་པ་ལ་གཙོར་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་དོན་བྱེད་པ་གནས་པ་ཙམ་མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མངོན་པར་འདོད་པ་དོན་བྱེད་པ་གནས་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཞེས་སྨོས་སོ། །ལྷག་མ་ ནི་རྟོགས་པར་སླའོ།།དེ་ལ་སྣམ་བུ་ཐོབ་པ་ན་བུམ་པའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་བཀག་པས་ནི་ཆུའི་ཤེས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྲིད་ཉ་ཕྱིས་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་དངུལ་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བྱུང་ཡང་། མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་མི་སླུ་བ་མེད་པས་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པ་བཀག་པས་ནི། རི་མོའི་ཤེས་པའི་ རྒྱུན་དུ་བྱུང་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་མ་སྐྱེས་ན་ཚད་མ་དང་པོའི་ཤེས་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

對於將要生起的自性，所見即是其因。或者所見是此之因，因為希望說近取與近取所生之事物為鄰近之故。 “依于與彼同一聚集”者，意為依于與色同一聚集之故。依于同一聚集性，也是由場合決定何處相續差別趣入，或欲求特殊之同一義作用，否則如煙與灰般明顯錯亂。 如所說，若無一向增上執著則說無有量性，如於陽焰起水解，於水所成辦之作用，為陽焰所成辦。顯然欲求作用差別，彼水了知即非量性。為使總說義趣達至差別究竟，故說”如水執了知”等。 若水與陽焰之差別為過失所依，則所見與所得二者之差別由何遮遣？若由同樣瞭解為火而成一性，爾時於水與陽焰亦由事物性相同，故於彼亦應成。作用安住亦為總示故。 畫像了知亦為”亦”字所攝有何用？了知異異即成無欺。故說”正因此”，意為如是思維。又隨說莊嚴分，為顯示顯示所欲求為主要故。此說明非僅作用安住即為無欺，而是主張所欲求作用安住為無欺。 由此如何？故說”如是則”。余易可知。其中，得毯時遮遣瓶了知為量，即說明水了知。乃至未得貝母之間，雖銀了知再三生起，由於于所欲求無無欺故遮遣為量性，即說明畫像了知相續生起亦僅此非量，若未生其他剎那了知，則初了知將成非量故。

།དེའི་ཕྱིར་གློག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དང་པོ་མཐོང་བ་ཡང་། མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ འགྱུར་རོ།།མངོན་པར་འདོད་པ་སླུ་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། སྡུད་པར་བྱེད་པའོ། །རིགས་མཐུན་འདྲ་བའོ། །རིགས་མཐུན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངུལ་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་ ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ།ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ངལ་བ་མང་པོས་མི་སླུ་བ་ཁས་བླངས་པ་འདིས་ཅི་བྱ་སྟེ། རྟོགས་པ་ཙམ་ནི་སྤྱིར་ཚད་མར་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། གནོད་པར་བྱེད་པ་དམིགས་ཀྱིས་སེལ་བ་ནི། སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་གནས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཉིད་དེ། མི་སླུ་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་དོ། །དཔེར་ན་ཤེས་པ་སྔ་མའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་མི་སླུ་བའོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ བཞིན་དུ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་གནོད་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡང་མི་སླུ་བའི་རྣམ་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་འདོད་པའི་ངོ་བོར་མ་བྱས་ན་ནི། དོན་དམ་པར་གནོད་བྱ་དང་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་དེ་ཉིད་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་དམ་པར་ནི་རིགས་ མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་ཀྱི།དེ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ཅི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ལྷག་པ་ཡང་བརྗོད་པ་ནི། གལ་ཏེ་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །རིགས་མཐུན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་གནོད་བྱེད་དུ་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་རིགས་ མི་མཐུན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་གནོད་བྱེད་དུ་གཞན་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་བུམ་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་བླའོ།།གལ་ཏེ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་གྱིའོ། །རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། གནོད་བྱེད་ཡིན་ན། གང་གི་ ཚེ་བུམ་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ན།སྣམ་བུའི་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ནི་བུམ་པ་མེད་དོ་སྙམ་པའི་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མིན་ནོ་སྙམ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུན་འབྱིན་པའོ། །འགའ་ཞིག་གི་སྒྲུབ་པ་དང་འགོག་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྒྲུབ་པ་ ངག་ནི།། བསྒྲུབ་བྱར་བསྟན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

因此，如同閃電等，初見也因於所欲求無欺故成為量。“于所欲求無欺故”等語是總攝。 同類相似。非僅由生起同類了知，因為將成立銀了知相續之過。也非僅由異類了知，因為將成立極為相異的瓶等了知亦為量性之過。 若如是，何需如此辛勞承許無欺？若僅了知普遍成立為量，則說”能害所觀擇即是能斷”為善。能害了知之安住，即其安立亦是如是相，即無欺相。如依前了知意樂而安立后了知無欺，能害亦復如是。故能害安住亦從無欺相而來。 若不作為所欲求之體性，則勝義中無有所害能害之事，為顯示此故說”即于彼中”。勝義中僅是生起異類識而已，彼非能害，如前所說。 複次所說：“若異類”等。因未承許同類了知生起為能害，若他許異類了知生起為能害，爾時應知”瓶了知”等。“若非”者是他說。 若於異類了知亦有”非”之了知俱行時為能害，則當有瓶了知時成毯了知時，全無”無瓶”之瞭解，此為其義。“非”想即破斥。 某些成立與遮遣分別之能立語，因是所立所示之自性故，必須依止量，若不爾則一切皆成立之過。

།དེས་ན་གལ་ཏེ་འདི་བག་ཆགས་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ལྟ་བུའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པས་ཅི་ བྱ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།།གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ་ནི། དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་འདི་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དཔྱད་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུན་འབྱིན་པའོ། །དེ་འམ་བདག་ཡོངས་སུ་མ་གྱུར་པའམ། ཡང་ན་དོན་གཞན་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེས་གཞན་ འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་བདེན་ཏེ།བདག་དགོས་པར་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་འགྱུར་བས་སྟོང་པ་ཙམ་ནི། མེད་པར་དགག་པ་ཡིན་པས། དེ་ནི་ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་གི་རྟོག་པའམ། རྟོགས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སུན་དབྱུང་བླ་བའི་ཕྱིར། ཡལ་བར་དོར་ནས། ཡང་ན་ དོན་གཞན་ཤེས་པ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་མདུན་དུ་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་གཞལ་བྱ་གཞན་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་རིག་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡང་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རིག་པར་བྱ་བར་བརྒྱ་ལ་འདོད་པར་འགྱུར་སྙམ་པས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའོ། །ཅི་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པར་བྱ་ བའིའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་ལ་བརྗོད། ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། །མཚུངས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། གང་ཡང་རུང་བ་འགའ་ཞིག་རྟོགས་པས་ཐམས་ཅད་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཟུགས་མཐོང་བ་ན་རོ་འགོག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ ཡང་དོན་གཞན་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཟླ་བོ་དམིགས་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཐལ་བར་ག་ལ་འགྱུར། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེའི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་རྣམས་ཀྱིས་དམིགས་པར་རུང་བའི་དོན་མ་དམིགས་པ་ དངོས་པོ་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཕྱོགས་འདི་ལ་ཅི་ལྟར་གྲགས་པའི་མཐོ་རིས་དང་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་། ལུས་དང་ལྡན་པའི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་མ་བཀག་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་ནི་མི་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བལྟ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་ མེད་པ་ཚད་མར་སྨྲ་བའི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་སོང་བར་གྱུར་ཏོ།།དེས་ན་གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་ཟླ་བོའི་ཤེས་པ་ནི་འདི་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

因此，若此僅與習氣相關，則何需依賴如是俱有因？此為所思。 他人說道：有無事相之量，由此生起”非”之了知。對此應當觀察，此即破斥。 豈非他許為”彼或未成我，或為他義了知”？誠然。僅是空無我所應成之我性變異，即是無遮，故其如何能成某人分別或瞭解之因？等等可破斥，故舍棄之。 “或為他義了知”當置於前。譬如其他所量由現量等所知，如是無事亦應許由他了知所知，作此思維，此為第二分別。 “豈彼”者，即所破。對第一分別說：“將成無差別”者，即成相等，由了知任一則一切皆遮，故見色時將成遮味之過。 若於此”或為他義了知”中，非欲說一了知無錯亂相之對立所緣性，故何有過失？正因如此，隨順婆羅門意樂者等宣說：應得而未得之義是無事之能立。 對此立場，豈非未遮如所知之天界、瑜伽師、具身天等？于彼不能以一無知觀視鬼魅故。因此說無事為量之士夫作用已失。 是故，若不許如上所說對立了知，則說”將成無差別”是合理的。

།འོ་ན་དངོས་པོ་ལ་སྐྱོན་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་ངེས་པའི་རྣམ་ པ་ཅན་ཟླ་བོ་མཐོང་བ་ཉིད་གཞན་མེད་པར་ངེས་པ་སྐྱེ་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར།དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མར་སྨྲས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་སུན་འབྱིན་པ་ནི། དགག་པར་བྱ་བ་དེའི་དངོས་མེད་གང་ཡིན་པ་དེ་རིག་ཟིན་ནི་སྟེ་རིག་པར་ཁས་ལེན་ན། དེའི་ཞེས་འབྲེལ་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི། མེད་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་ཞེས་བྱ་བས་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་ཁས་བླངས་པ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཞེས་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ ལ་སོགས་པ་ཡང་གང་གིས་འགའ་ཞིག་དང་།འབྲེལ་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་འབྲེལ་པ་ཅན་དང་ལྷན་ཅིག་མཐོང་བ་ན། འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། བུམ་པ་རྟོགས་པ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ནི་ བུམ་པ་དང་འབྲེལ་པའོ།།དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་ཡོད་པའི་དུས་སུའོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་དུས་མཚུངས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་དེའི་ཚེ་མ་རྟོགས་པའི་བུམ་པ་དང་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་འབྲེལ་པར་རིག་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། མ་རྟོགས་པའི་བུམ་པ་དང་ཞེས་ སྨོས་སོ།།མ་རྟོགས་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཅི་ལྟར་གཉི་ག་དུས་གཅིག་ཏུ་མི་རྟོགས་པ་འདི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ། །འདིར་ཕ་རོལ་པོ་གཅིག་མཐོང་ཡང་གཞན་གྱི་བློ་ཁོང་ནས་ཕྱུང་ནས་འབྲེལ་པ་ ཅན་ཉིད་དུ་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་གྱི་བློ་མཐོང་བ་ཉིད་དེ།གཉི་ག་དུས་གཅིག་ཏུ་མཐོང་བ་ལ་ནི། གདོན་མི་ཟ་བར་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་ན། ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་དང་བུམ་པ་འབྲེལ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་སོ་ཞེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །འདི་ ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི་རྒྱུ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་རོ།།དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཞིག་ནས་མེད་པའོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔ་ན་མེད་པ་ཡོད་ནའོ། །དངོས་པོ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའོ།

若問：“那麼實事則無此過失？“此時由見決定相之對立即能生起無他之決定，故彼即是現量之作用，說為無事量有何用？ 破斥第二分別：若許已知或承認所破之無事，則”彼之”成無關聯。即說”無事以自性”者，是思維汝之承許。 若問：“如是’彼之’關聯有何過失？“故說”無事”。 豈非瓶等亦于見與某者關聯時即決定為有關聯？如是，無事雖爾，見與有關聯者俱時，亦當執為有關聯耶？故說”了知瓶時”。彼之關聯性即是與瓶關聯。“彼時”即是瓶有之時。 若問：“由事物與無事不可能同時，若爾時知未了知之瓶與無事關聯，有何過失？“故說”未了知之瓶”。未了知者不能決定為有關聯。 是故，如二者不能同時了知是其自性，如是亦非決定為有關聯，此已成立。 於此，見一對方雖能從心中推知他識，然不能決定為有關聯，即見識本身。於二者同時所見，不必定須觀待，作此思維，故說”何故”等。應知無事與瓶了知為有關聯。 為明此義而說：“若有因”等。“若有事物”者是前者。“無事”者，是壞滅無。“若是無事”者，是先前無。“由是事物”者，是芽等。

།དངོས་པོ་ མེད་པའི་རྒྱུ་སྤངས་པ་ན་མ་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་འདི་དགོད་པར་མི་འོས་སོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས།དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འོ་ན་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། རི་བོང་གི་རྭ་དངོས་པོ་ལྟར་ཡོད་ན་མེད་པ་དེ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། དེར་ནི་ཟློག་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡོད་ན་ དངོས་པོར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ནི་ཞིག་ནས་མེད་པ་དང་སྔ་ན་མེད་པ་དག་ཁོ་ན་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་གྱི་གཏན་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞིག་ནས་མེད་པ་དང་། སྔ་ན་མེད་པ་དག་ལ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ལྟར་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་ལ། འབྲེལ་པའི་བློ་ལེགས་ པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐྱོན་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་ནི།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ནི། །གཉིས་པ་དེ་མེད་པར་ཡང་ངོ་། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཅིག་ཅར་མ་དམིགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞན་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་ན་གཅིག་གི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ ནོ།།དེས་ན་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ས་བོན། མྱུ་གུའི་དུས་སུ་དྲན་པས་རྣམ་པར་བཞག་ནས་འདིའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ན་ཡང་དུས་གཞན་དུ་ས་བོན་ཙམ་མཐོང་བ་ན། མྱུ་གུ་ཁོང་ནས་ཕྱུང་སྟེ། མྱུ་གུའི་རྒྱུ་ནི་འདི་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་བདེ་བླག་ཏུ་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་འདི་ནི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བའི་དུས་ན་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཇི་ལྟར་ན་དངོས་པོའི་དུས་སུ་དེ་ཁོང་ནས་དབྱུང་། དེ་ཉིད་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དོན་དམ་པར་རོ། །བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱིས་ནི། བུམ་པའི་ དངོས་མེད་ཅེས་འབྲེལ་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་མེད་ཀྱང་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་སླུ་བའི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡང་དེ་བུམ་པ་ལ་ལྡོག་ པ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མི་བདེན་མོད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་གཞལ་བྱ་གཞན་ནམ་ཐ་དད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ནི། འདི་ལོག་པ་ཞེས་ཁྱད་པར་ གཞན་སྤོང་བས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

思維”捨棄無事之因時，不應安立此不遍之理”，故說”彼亦非”。若爾，則不能說”兔角無”，因為若兔角如事物般有，則彼不成無，于彼若有反轉無事，亦不成事物。 若如是，則唯可說壞滅無與先前無二者與事物關聯，而非永無。于壞滅無與先前無二者，雖如因果般與事物關聯，然關聯之識非善，從其他過失門中顯示，故說”複次”。 因果之自性，亦無彼第二。若因果二者雖不同時所緣，然于離他之位時有了知一之自性。是故，由憶念先前所經驗之種子，于芽時安立，說”此是彼果”，則成關聯，成隨順。 如是了知已，於他時見唯種子時，推知其芽，說”此是芽因”亦成容易。如是，此無事于離事物之時不能了知。云何於事物時推知彼？“即于彼”者，是勝義中。 然由習氣所生唯名言，于分別識中顯現”瓶無”入關聯道。是故，雖無如是自性，由與處所等事物自性差別關聯性，于名言中非欺誑處。自性差別即是彼于瓶之離。 若問：“離豈非即是無事耶？“雖無事不真實，然此是”無事之所量非他或異體可經驗”之時機。即由遮遣他差別，說”此離”之自性。

།གལ་ཏེ། མེད་ལ་དབྱེ་བ་འདི་དག་ཏུ། །མི་འགྱུར་དེ་འདི་དངོས་པོ་ཉིད། །ཅེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་དེ། སྔ་ན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྟོང་པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་གསུངས་ སོ།།སྟོང་པ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྔ་ན་མེད་པའི་དུས་སུ་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་བུམ་པས་སྟོང་པ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་ནི། ཞིག་ནས་མེད་པའི་དུས་སུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་ཡང་སྦྱར་རོ། །དེས་ན་སྟོང་པའི་ཡུལ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཐམས་ ཅད་ལ་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པའི་ཡུལ་ལའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པས་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བཟོས་སྦྱར་བའི་དབྱེ་བ་ཉིད་ནི། དངོས་པོ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི། དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཅི་ལྟར་དངོས་པོའི་དབྱེ་བ་ནི། །ཞེས་སྨོས་སོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པའི་དབྱེ་བ། སྔ་ན་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བདེན་པ་ཡིན་ན། དེའི ཚེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པར་གཞན་གྱི་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟགས་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་ཁོ་ན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་འོས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་ཡིད་ཆེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་མངོན་སུམ་ལ་མི་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མཐའ་དག་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ བའི་ངེས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞལ་བྱ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཡང་ཚད་མ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་ན། གལ་ཏེ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་དེའི་དངོས་པོ་མེད་པར་རིག་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་གཞལ་བྱ་སུན་ཕྱུང་ ནས།ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པ་སུན་འབྱིན་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་དོན་དུ་གཞི་འདིང་བར་བྱེད་དོ། །གཞལ་བྱ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ། །གང་གི་དངོས་མེད་ཚད་མ་ཡིན། །ཞེས་དོན་གྱིས་འཕངས་པའོ། །གཞན་གྱི་ལན། ཚད་མའི་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་འབྲེལ་པར་བྱས་ཏེ། སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ ནི་ཚད་མ་མེད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཚད་མ་སྔ་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་དངོས་པོ་མེད་པར་རིག་པར་ཁས་ལེན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ།

若有人說：“若於無中不成此等分類，此即是事物性”，因為無事有事物性，以先前無等分類安住故。對此答道：“空性之境何者”。 空性是依他而說，即無事之義。于先前無時，處所離瓶之空性如何，于壞滅無時亦復如是。如是于其他處亦當配合。故空性之境於一切無事皆相等。 “于彼”者，即于空性境。是故非唯彼，分別所造作之分類，于成立事物無有功能。 若問：“僅由現於分別，不應成非真實，因為瓶、毛毯等差別亦應如是”，故說”如何事物差別”。 此中意趣為：若無事差別如瓶等，先前無等自性為真實，則應如瓶等差別般，顯現於他人現量為異體，然實非如是。是故，于無相而生之分別，唯應信受隨順現量者，余則不然，故不應由他所作之差別而信為事物性。 若疑：“了知之能立豈非必不觀待現量？無有’應以現量了知事物一切自性’之決定。于無事所量，量亦應隨順無事”，故說”若彼”等。 如是了知彼無事已等，破除無事所量已，為廣說破除是量性之基礎。由義引申”于無事所量，誰之無事是量”。 他人答：“量之無事”而作關聯，破斥說”從無量”，意為若許由無前量故能知無事所量。

།ཅི་ལྟར་ཡུལ་དང་དུས་ཀྱིས་ཆོད་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མེད་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མ་སྟེ་ཚད་མ་ལྔ་ལྡོག་པ་ཡོད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ཀུན་དུ་གཉིད་ལོག་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་གཉིད་ལོག་པ་ལ་ཚད་མ་ལྔ་ལྡོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་མེད་པར་རིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །ཚད་མ་མེད་ལས་རིག་ན་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནིའི་སྒྲ་ནི་གསལ་བའི་དོན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཚད་མ་ལོག་པ་ལས་མེད་པར་ རིག་ན་དེའི་ཚེ་གཉིད་ལོག་པ་དང་ར་རོ་བ་དང་བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལ་ཚད་མ་ལོག་པར་གསལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མེད་པར་དགག་པའི་ཕྱིར་ནི་སྔར་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་གོ། །གལ་ཏེ་མེད་པ་འཛིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། བསྒྲུབ་པ་ ལྷག་པའི་དོན་དུ་རྗེས་སུ་བརྗོད་པའོ།།དངོས་མེད་ཡིན་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མའོ། །དེས་ན་ཀུན་དུ་གཉིད་ལོག་པས་ཁམས་གསུམ་པའི་དངོས་པོ་མེད་པར་རིག་པར་མི་ཐལ་ལོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །ལན་སྨྲས་པ་ནི། དེ་ནི་དངོས་པོ་རིག་མེད་པར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའམ་རྟོགས་པའོ་འགའ་ཞིག་གོ། །ཇི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བློ་ནི་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་མི་ལྟོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་བློ་དང་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ཟླའོ་རྟོགས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ལྟོས། གཞན་དྲན་པ་མེད་ན་སྔོན་པོ་ལ སོགས་པའི་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དངོས་དང་འབྲེལ་པ་གཟུང་བྱ་ཞིང་། །འགལ་ཟླ་དག་ཀྱང་དྲན་བྱས་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སུན་འབྱིན་པ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཚོགས་པས་ ཤེས་པ་ཙམ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་མོད།དངོས་པོ་མེད་པ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མེད་པར་གྱུར་ཏོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ན་སྣང་བ་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། ཅི་དེའི་ཚེ་སྔོན་པོ་མ་བཟུང་བར་འགྱུར་རམ་ཞེས་དོགས་པ་ལ། དངོས་པོ་ལས་ནི་ཐ་དད་ པ།།ཞེས་སྨོས་སོ། །འདི་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་མཐོང་བ་ན་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁོངས་སུ་འདུས་པ་ན། ཡུལ་ཡང་དེར་འདུས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་དབེན་པར་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ དུ་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་ཚོགས་པ་དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པས་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་ལས་ལོག་པའི་རང་བཞིན་སྣང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་དངོས་པོ་ལས་ནི་ཐ་དད་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ཐལ་བ་ཟློག་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

如何了知一切被地域和時間所限定的事物之無？此為餘下之義，因有五量退失故。 “如何非普遍睡眠”者，配釋為：因於極度睡眠有五量退失故，應成了知一切眾生皆無。 “從無量而知”中之”而”字表明義，意為：若由量退失而了知為無，則于睡眠、醉酒、昏厥等狀態中，顯然一切眾生皆有量退失。 正因如此，為遮遣無故，先前置之不論。“若執無”等，是為增益而複述。 “若許是無事”者，即無事之量。意思是：不應成由普遍睡眠而了知三界事物為無。 答曰：“彼無了知事物”等。或瓶等，或某種瞭解。如同藍色等智不必定觀待黃色等，同樣，執取瓶等之智與處所等對應之瞭解何須觀待？若無憶念他法，非不能瞭解藍色等。 他人說：“若”者，因說”應執取事物及關聯，並應憶念相違”等。 破斥：若如是，則應成僅由聚合而生知，“執取無事”此說則成無有。若見藍色時，觀待顯現及根等聚合，有疑：“爾時豈成未執取藍色耶？“故說”異於事物”。 此中意趣：見藍色時，由遮遣不相應，攝入根等時，境亦攝入其中，故生起離他而趣向境自性之智。如是，若無事亦由攝入彼聚合而成自境智之因，則應成顯現離他自性之自性。故以”異於事物”遮遣此過。

།དངོས་པོ་ ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཕྱོགས་སམ་བུམ་པ་ལས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་ཚོགས་པ་དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་སྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡུལ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཚོགས་པ་དེ་ཙམ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་ནི། ཡུལ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །འདི་སྐད་དུ་རྟོག་པ་མ་ གཏོགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་ཟློག་པའོ། །དེ་ཡི་ལྡོག་པ་རིག་ཡིན་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་ལྡོག་པ་མེད་པའོ། །ཡང་ན་དེ་ལས་ཐ་དད་རིག་ཡིན་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པར་རིག་ནའོ།།སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི། དེ་ནི་གང་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱའོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་སྐྱེ་བར་ཁས་ལེན་ན། གཞན་གྱིས་བདེན་པར་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་ཐལ་ལོ་སྙམ་དུ་དོགས་པའོ། །བརྒྱ་ ལ་གཞན་དབང་པོ་ཉིད་རྒྱུར་སྨྲ་བར་འགྱུར་བས་སྨྲས་པ་ནི་དྲན་མེད་དབང་པོ་ཞེས་བྱའོ།།སྔར་མཐོང་བའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དྲན་པ་མེད་པར་དབང་པོ་འབའ་ཞིག་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དྲན་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་དོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོའི་བྱེད་པ་ འཇུག་པ་ལ།བུམ་པ་ཡང་དྲན་པ་དེས་ན་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། དབང་པོ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་བྱེད་པ་འཇུག་གམ་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལ། ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་བརྗོད་པ་ནི། དབང་པོ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འབྲེལ་བ་སྟེ།དབང་པོས་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པའོ། །ཡུལ་མི་ཉེ་བའི་དབང་པོ་ཡོད་པ་ཙམ་ནི་ཤེས་པ་དེའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དབང་པོ་དང་དྲན་པ་དང་། དབང་པོ་དང་ཡུལ་ཕྲད་པ་དེ་ལས་དངོས་པོ་མེད་ པའི་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་ཁས་ལེན་ན་ནི།དངོས་པོ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རིགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བ་རྙེད་པར་དཀའ་བས་མངོན་སུམ་དུ་ཡང་ག་ལ་འགྱུར། ཁྱོད་འདོད་པས་ འདི་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྱུར་གྱི་སྒྲའི་དོན་ཏོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་སློང་བར་བྱེད་པ་ནི། གལ་ཏེ་དབང་པོ་གཞན་ལ་འཇུག་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །ལན་དུའོ།

“從事物”者，即從處所或瓶。因此，如同藍色，無事物並非以境本身攝入彼聚合而成能生。故從不觀待境之彼聚合而生之知，唯是無境。此說明：除分別外，別無所謂無事物。 “此無之知”者，是遮遣。“若了知彼之離”者，即瓶等彼之離無。或者”若了知異於彼”者，即了知無事物異於事物。 破斥曰：“彼從何生？“若許從無事物相之境生，則懷疑應成他人現量見為真實。 又因他人將說根本身為因，故說”無憶根”。無憶念先前所見之瓶等，唯根非因，然懷疑即是憶念之知。 若問此決定為何？因於根作用執行時，亦憶瓶，故成說”瓶無”。於此應思：彼根于無事物起作用耶？抑或於處所等他法？對第一種情況說：“具憶之根”。“具”者，即關聯，謂根與無事物相應之差別與所差別事物之相之關聯。 僅有不近境之根存在，非成彼知之因。故若許從根與憶念、根與境會合而生無事物之知，則彼無事物之知應成現量，而非無事物量，如同正理派等。然而因難得顯現自體，豈能成現量？“依汝所許應如是”者，是”應成”之義。 引生第二種分別者，即”若根趣入他”，謂趣入處所等。為答覆。

།འོ་ན་གཞན་ཤེས་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མེད་ཤེས་ཉིད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ་ནི། མེད་ཤེས་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །སླུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། མི་སླུ་བ་ལས་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་སྐྱེ་བ་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ པས་གོ་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་བཞད་གད་དུ་བྱེད་པ་ནི། དེ་ནི་ཚད་མ་གཞན་ཉིད་ཅིག་།ཅེས་བྱའོ། །ཡུལ་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཡང་མི་སླུ་བ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་གཞན་ཁོ་ན་ཞིག་གོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་བརྒྱུད་ནས་ཡུལ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་མི་སླུ་ བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ལ་བརྒྱུད་ནས་དོན་ལ་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་བསམ་པ། འདི་ནི་བརྟག་པའི་སྒོ་ནས་འོངས་པའི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཐོབ་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དངོས་མེད་ལོགས་ཤིག་པ་ལ་ནི། །ཞེས་སྨོས་སོ། །ས་ཕྱོགས་ ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཐོབ་པ་ནི་མེད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་ས་ཕྱོགས་ཙམ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི། མི་སླུ་འབའ་ཞིག་པ་ལ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབའ་ཞིག་པའོ། །འདི་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འཛིན་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་རྟོགས་པ་མེད་ན་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་མངོན་སུམ་གྱི་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་དུས་སུ་འབའ་ཞིག་པར་འཛིན་པ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དངོས་མེད་བློ་ནི་མེད་པར་ངེས། །ཞེས་སྨོས་སོ། ། ས་ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་རྟོགས་པ་ན། །དབྱུག་པ་ཅན་ལ་དབྱུག་པ་ལྟར། །ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་རྟོགས་པ་མེད་པ་ནི་མེད་དོ། །འོ་ན་འབའ་ཞིག་ཏུ་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གཞན་དང་འདྲེ་བ་མེད་པར་ནི། །ཞེས་སྨོས་སོ། །ཇི་སྲིད་དུ གཞན་གྱི་རང་བཞིན་དང་མ་འབྲེལ་པར་སྣང་བ་དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་འབའ་ཞིག་པར་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི།འདིར་ཁྱད་པར་ལྷག་པ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་གྱི་འབའ་ཞིག་པ་གང་ཡིན་པའམ། འབའ་ཞིག་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་མངོན་སུམ་ལ་མི་སླུ་བ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་མེད་པའམ་དེ་འཛིན་པ་ འབའ་ཞིག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་གཞན་ལ་མི་སླུ་བ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་པོ་མ་རྨོངས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ། འབའ་ཞིག་འཛིན་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་དོ།

那麼，他知非因，“根”為余詞，即非無事物知之因。正因如此，故說”若無知”等，意為不觀待境故。 他人說：“彼非無知，因無欺故”。意思是：由無欺故為量，生起觀待境有何用？ 對此譏笑道：“彼乃別量”。雖不觀待境而生，凡具無欺性者，唯是別量。于比量中亦是間接從境生起性成無欺。 於何者思為間接從義生起性，此非通過觀察而來之瞭解。若問：于無知趣入時，豈不見得無事物？故說：“于離事無”。除處所外無得無事物，然唯得處所而已，此為語義。 即此所說：“唯于無欺”。“彼”者，即”唯”。此中意為：無事物量之士夫作用不存在。 若問：若無瞭解無事物之唯執取，豈不應然？故於現量執取事物時，唯執取即是無事物量果。對此說：“定無無事知”。了知唯處所時，如持杖者之於杖，亦無了知所謂差別化之無事物。 那麼，如何成為唯執取？故說：“無與他混”。凡未與他性相聯而顯現，僅以彼量為唯執取，此中不觀待額外差別。 故於現量之唯，或唯執取自性之現量是無欺，而非於無事物或執取彼之唯，此為義。 因此，“彼”者為總結。因於他無事物無欺之因相故，觀待無迷惑了知者，彼唯執取即是現量性。

།གལ་ཏེ་འོ་ན་རྨོངས་པས་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་ མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མའི་གོ་སྐབས་ཅི་སྟེ་མེད་ཅེ་ན།དེ་ལྟ་མིན་ན་ནི་དམིགས་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །རྟོག་པ་པོ་རྨོངས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་འབའ་ཞིག་པར་འཛིན་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རང་བཞིན་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་དངོས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །ས་ཕྱོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་འབའ་ཞིག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དེ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བུམ་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་འབའ་ཞིག་ཡིན་པར་ འགྱུར་རོ།།དེས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་རིག་པ་མེད་ན་འབའ་ཞིག་ཏུ་ག་ལས་འཛིན། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །ཟློག་པ་ལ་ཡང་ན་[(]ཚུངས་[,]མཚུངས་[)]སོ་ཞེས་ལན་སྨྲས་པ་ནི། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དངོས་པོ་ མེད་པར་རིག་པའོ།།འབྲེལ་པ་རྟོགས་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་བསྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། རང་དབང་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་རྟོག་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པ་གཞན་ཡང་སྨྲས་པ་ནི་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱོགས་འབའ་ཞིག་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ཉིད་མ་ འབྲེལ་པར་རྟོགས་པའམ།འབྲེལ་པར་རྟོགས་པ་ཞིག་འབའ་ཞིག་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་ལ་ནི། ས་ཕྱོགས་དང་ཡང་འབྲེལ་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འབའ་ཞིག་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་འབའ་ ཞིག་པར་རྟོགས་དགོས་སོ།།དེ་བཞིན་དངོས་པོའང་དངོས་པོ་མེད་པར་ཡང་འཇལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་མི་རྟོགས་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་འབའ་ཞིག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པ་ནི་དེ་ལྟ་ནི། མིན་ན་ཞེས་ བྱ་བའོ།།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་རྟོགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅི་ལྟར་དངོས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ནི། དངོས་པོ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་ ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལའོ།།ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་ཁས་བླངས་ན་ནི་སྔོན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་གཞན་དང་གཞན་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ།

若問：那麼，當迷惑者不作如是言說時，為何無事物量之機會不存在？故說：“若非如是則所緣”。觀待迷惑了知者，唯執取顯現為比量自性之不可得性即成立言說，此為義。 若謂”無事物”為他者。凡處所非皆為唯，然為具差別。彼差別亦非異於無事物，若非如是，則與瓶俱者亦應成唯。故無無事物知，何從執為唯？于無事物亦無現量作用故，成立無事物量，如是思維。 對遮遣亦說”相同”之答：“彼亦”者，即無事物知。若了知關聯則因無事物故互相依賴，因遮遣獨立無事物分別故。 復說其他過失曰：“云何”。以了知力應了知為唯處所之無事物，彼自無關聯而了知耶？抑或關聯了知為唯了知之因？於後一方面，因了知與處所亦關聯故不成無事物。亦不成唯了知之因，如彼自性。故應了知無事物唯。如是事物亦量度為無事物，此為關聯。 若謂不了知唯無事物，然無事物觀待他者，事物唯亦如是。對此解說：“若非如是”。“若無事物”等偈頌關聯為”未了知無事物”等。“云何無事”等偈頌為”無事物唯亦”等。其中”亦”字指無事物。 若承許無窮盡過失，應知為破斥：如前無等，其他無事物亦不成立於量。

།གལ་ཏེ་འབའ་ཞིག་པ་ལས་དངོས་པོ་མེད་པ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ལ། དེས་ན་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཚད་མ་གཞན་མེད་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་མི་དམིགས་པ་ཡང་མངོན་སུམ་ལས་གཞན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མར་ཅི་ལྟར་ཁས་ལེན་ཅེ་ན། དེ་ཉིད་དྲན་པའི་དོན་ལ་ལྟོས་ཏེ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར དམིགས་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།མ་ཡིན་པར་འཇུག་པས་ནུས་པ་ལ་སོགས་པ་དགག་པར་བྱ་བ་དྲན་པའི་དོན་ལ་ལྟོས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་འདིར་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་མ་དམིགས་པར་སྨྲས་པས། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་མི་དམིགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལྟར་མངོན་སུམ་ལས་ཐ་དད་ པའི་ཚད་མར་ཁས་བླངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་གཅིག་ནི་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་མངོན་སུམ་ལས་ཐ་དད་པར་ཁས་བླངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དགག་པ་འགྲུབ་ཅེས་དོགས་ན། དངོས་པོ་མེད་པ་ བསྒྲུབ་པ་ནི།།ཞེས་སྨྲས་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པའོ། །རྨོངས་པ་ལ་ནི་ཐ་སྙད་ལ་ལྟོས་ཏེ་མི་དམིགས་པ་མངོན་སུམ་ལས་ཐ་དད་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་འབའ་ཞིག་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེར་ མེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།མེད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། །བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་སོགས་པས་གང་དུ་དྲན་པ་དེར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཅི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་མངོན་སུམ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་དེ་བཞིན་ དུ་དེ་ཁོ་ནར་བདག་ཅག་གི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་ཡང་ཡིན་ནོ།།ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ནི་ས་ཕྱོགས་ལ་ལྟོས་ནས། མངོན་སུམ་ཡིན་ཞིང་། དགག་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་མེད་དོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ནི། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། དེ་ཡང་སྙིང་པོ་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞལ་བྱ་གཞན་བཀག་པའི་ཕྱིར་ན། བཀག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཀྱང་། དངོས་པོ་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བྱེད་པ་ལྷག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་མི་རིགས་ སོ།།སྔོན་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རྟགས་ཀྱིས་རྨོངས་པ་ལ་ཐ་སྙད་ལྷག་པ་སྒྲུབ་པ་དེ་ལ། མི་དམིགས་པ་ཉིད་ནི་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ན་ནི། མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གནོད་པར་བྱེད་པ་རྟག་པའི་ སྐབས་ལས་འཕྲོས་པ།དངོས་པོ་མེད་པ་ཚད་མའམ་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞུང་བཙུགས་པ་ཡིན་ནོ།

若唯一性外無其他無事物，因此若無事物為現量境界故無其他量，那麼為何承認不可得亦為異於現量之無事物成立量？為此說：“觀待憶念義故為不可得。” 若問：何以所緣為不可得？意為觀待應遮遣之憶念義，以非行相能力等。故此處說彼了知即為不可得，表明我等並未承認不可得如無事物般為異於現量之量。 若疑：因說”一為遮遣因相”故，豈非承認不可得異於現量？若非如是，遮遣如何成立？故說：“無事物成立”，即成立無事物言說。意為對迷惑者，觀待言說而承認不可得異於現量。 若因唯一所緣故現量為無事物言說之因，爾時於一切無處何不成無事物言說？故說：“無之言說”。“以習氣力”者，意為于所欲等處生起憶念。 若謂：如汝之不可得不異於現量，如是我等之無事物量亦然。彼識對處所為現量，對所遮生起無之認知為無事物量，有何過失？然此亦無實義。因遮遣他無事物所量故，以遮遣分別亦應了知事物自性。故無增益作用，不應安立為異量。 隨前所見，以因相對迷惑者成立增益言說，此中不可得無相違。若如是承許，即為不可得，非為所謂無事物之他量。如是從常住品類之能害中引申，立論”無事物非量亦非所量”。

།དེས་ན་མངོན་པར་འདོད་པའི་དབང་མ་གཏོགས་པར། རིགས་མི་མཐུན་པའི་རིག་པ་སྐྱེ་བ་ཙམ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། བུམ་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་སྣམ་བུའི་ཤེས་པས་གནོད་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ།།བུམ་པའི་ཤེས་པ་ལ་ནི་སྣམ་བུའི་ཤེས་པ་གནོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པའི་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སད་པའི་ཤེས་པས་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར། ཚད་མར་ཐལ་བ་མ་སྤངས་སོ། །དེས་ ན་གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་ཐ་སྙད་དུ་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་སྤང་བར་དཀའ་ལ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་གཞན་དངོས་པོ་མེད་པར་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གནོད་པར་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ། དེས་ན་ སད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ན་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པའི་གནོད་བྱེད་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན་ན།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་རྣམ་པ་ངེས་པ་ཅན་གྱི་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་འབའ་ཞིག་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཟློག་པ་ཡང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་སད་པའི་ཤེས་པའི་གནོད་བྱེད་ཡིན་པའམ།བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྣམ་བུ་ཤེས་པའི་གནོད་བྱེད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །འབའ་ཞིག་འཛིན་པས་ན་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། སད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་འབའ་ཞིག་འཛིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་བྱེད་ཡིན་ལ། འབའ་ཞིག་འཛིན་པ་དེ་ནི་ རྨི་ལམ་དང་བུམ་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་འདི་དག་ཀྱང་གནོད་བྱེད་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དོན་དམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེས་ན་གནོད་པ་དང་མི་གནོད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་བསླད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཚད་ མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་བསྙད་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།།ཐ་སྙད་དུ་ནི་སྐྱེས་བུའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་སད་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པའི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཉ་ཕྱིས་མཐོང་བ་ཉིད་དངུལ་དུ་མཐོང་བའི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་བཟློག་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ།།འབྲས་བུ་བརྗོད་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་གཞན་པ་དག་དང་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཀུན་དུ་ཐ་སྙད་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་དག་གི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ། །འདིར་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ནི་གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

因此，除了明顯欲求的力量之外，若僅異類認知的生起即為能害，則瓶的認知也應被毯子的認知所害，然而毯子的認知並非瓶的認知的能害。同樣，清醒的認知也非夢中認知的能害。因此，由於清醒認知不能害夢中認知，未能遮遣其為量的過失。故無能害性並非是量的定義。 若暫且於言說中難以捨棄所害與能害之事，因為確定一相的現量對他物作無事物言說，何需其他能害？因此，若清醒認知因確定一相故，為何不是夢中認知的能害？為此說：“因此”等。因為唯有具確定自相的異類認知生起為能害故。 “如是相反亦”者，即夢中認知亦應成為清醒認知的能害，或瓶亦應成為毯子認知的能害。說”因唯一執取”者，清醒認知因唯一執取故為能害，而此唯一執取于夢中與瓶的認知亦有。故此等亦應成為能害。 “此為應理”者，意為此為勝義。故能害與非能害性非為錯亂，因此意趣為：具彼相之量與非量唯是言說安立。于言說中，以補特伽羅意樂力，清醒認知即是夢中認知的能害，見螺貝即是見銀的能害，而非相反。 “因此”等為總結。宣說果為：“因此與他”等。如是，不欺誑性普遍是世俗與勝義二量的共相。此處反駁為：“若薄伽梵”等。

།དོན་འདི་ཡིན་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་དོན་འགྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། དེའང་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། ཅི་སྐད་དུ་ཡང་ཤེས་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བཅོམ་ ལྡན་འདས་བསྒྲུབས་པས་ཅི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་ནོ། །རང་དངོས་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ ཏེ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་པ་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལ་རྟོགས་ཤེ་ན།འདི་ཡང་ཕྱི་ནས་འཆད་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་ལེའུར་རོ། །སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ་ནི་འདི་གཉིས་ཀྱི་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ དོན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཚོལ་བ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་ནི་གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་རྟོགས་པར་བྱ་དགོས་པའི་སྐྱེས་བུ་དེའི་དེ་ལྟའི་སྐད་ཅིག་གཞན་གྱི་ཡང་གཏམ་ཙམ་མི་ཤེས་ན།སྐྱེས་བུ་གཞན་ལྟ་སྨོས་སུ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཚིགས་སུ་བཅད་ པར་རང་དངོས་སྨོས་པའི་ལྷུར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྤྱིའི་ཡུལ་འཛིན་པར་བརྗོད་པའི་ལྷུར་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཞེས་པའོ། །དཔེ་དང་ཐུན་མོང་བའི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པ་ནི། ཁྱབ་པར་འབྲེལ་བ་རྟོགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་གསལ་ལོ། །དེ་ལ་ ནི་མངོན་སུམ་གྱི་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི།རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་བྱེད་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་དོགས་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་བསྒྲུབས་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་འཛིན་པའམ། དེ་སྟེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་གྱིས་ཞེས་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་གཉིས་སོ།། །།དང་པོ་ལ་ནི་ཇི་སྲིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཁྱབ་པ་མི་འཛིན་ལ། ཇི་སྲིད་ཁྱབ་པ་མ་བཟུང་བ་དེ་སྲིད་དུ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་གསལ་ལོ། །གཉིས་པ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཞན་གཅིག་ལ་ལྟོས་ལ། དེ་ཡང་གཞན གཅིག་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ཡང་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པའི་སྒྲས་བསྡུས་སོ།།གལ་ཏེ་འདི་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་འདི་མཚུངས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་སྨོས་པ་ནི། སྐྱེས་བུའི་དོན་མཆོག་སྒྲུབ་པ་ལས་གཙོར་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྲེག་པ་ལ་སོགས་ པ་སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་དེ་དག་གི་བྱེད་པ་མེད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཆད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

此義為：由於是一切補特伽羅義利成就之因，故欲成立世尊，而此亦由現量等量而成，如所說”于知”等。故問何須成立世尊。 “此非有”等為能立之究竟。應知：現量趣入于執取自相之自事，“於他”者，比量趣入于執取共相。若問：于現量與比量中，何以了知何者是量與非量？答：“此亦后當說”，即于現量品中。 於此時機，為顯示此二者無作用，故說”暫且”等。為求世尊所為之他世等是此時機，于彼中，若某補特伽羅須了知他世，然于彼補特伽羅之他剎那連言談亦不知，更何況其他補特伽羅？此即頌中說”自事”之所詮義。 宣說比量取共相境之所詮義，即”比量”等。與喻共同性之決定，明顯為”非無了知遍攝關聯”。於此，為顯示無現量作用，故說”了知自體”等。 若疑有比量作用，有二種分別：即彼比量成立所立后執取所立能立之關聯，或由其他比量。于初者，若無比量則不能執遍，若未執遍亦無比量，故明顯互相依賴。于第二者，須待另一比量，彼復須待他者，故二者皆攝於互依之聲中。 雖于所見之比量亦有此過，然說他世者，因為是成立補特伽羅最勝義利之主要方面故。于成立燃燒等，雖無彼等作用，然非極為缺失。

།གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐད་ཅིག་མ་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་ཡང་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཉེ་བར་མི་མཁོ་བའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན།མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚད་མ་ཅི་དགོས་ནས་བརྗོད། དེའི་དོན་དུ་ནི་འདི་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་དགོས་པ་ཡང་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པར་སྒྲུབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་སྨོས་སོ།།བསམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ། ཁྱབ་པ་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྒྲུབ་པ་ནི། དེའི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་པོ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ན། སྐྱེས་བུའི་དོན་ མཆོག་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་པ་དང་།དོན་དམ་པའི་ཚད་མ་གཉི་ག་ཡང་བརྟེན་པར་རིགས་སོ། །འདིར་འདི་དཔྱད་དེ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་དེ་ཞེན་པར་བྱས་པའི་དོན་ཐོབ་པར་ནུས་པ་འམ་མི་ནུས་པ་ཞིག་ཡིན། ནུས་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་འདོད། འདིར་ བཅོམ་ལྡན་འདས་དོན་དུ་གཉེར་བས་གོ་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ།ཐམས་ཅད་དུ་ཚུལ་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐུན་མོང་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མི་ནུས་ན་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསྒྲུབ་པར་ཡང་མི་ནུས་པ་ཉིད་པས་དེས་བསྒྲུབ་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྒོ་ནས་མངོན་པར་མཐོ་བ་ དང་ངེས་པར་ལེགས་པར་ཅི་ལྟར་འགྲུབ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གྲུབ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་།སྲིད་པ་གཅིག་ལས་གྱུར་པའི་ལམ་གོམས་པས་ནི། དེ་སྲིད་པར་རྗེས་སུ་མི་དཔོགས་པ་དེས་ན། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དང་བདག་མེད་པ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྟོས་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་བསྒོམ་པ་ལ་མངོན་པར་སྦྱོར་བ་མི་འཐད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་ཇི་སྲིད་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མ་གྲུབ་པ་དེ་སྲིད་དུ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མི་འགྲུབ་ལ། ཇི་སྲིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་གྲུབ་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མི་འགྲུབ་པའོ། །འོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་སྒྲས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་འདོད་ ཅིང་།དེ་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

若問：世俗非勝義耶？若如是，因比量非一切處所需，又執取剎那之現量于所得亦非所需，則”現量與比量是量”之說成無義。 答曰：“現量與比量”等。若問：世俗豈非非勝義耶？于彼所依之量有何需要而說？為此，此論之必要性亦成無義耶？ 答曰：“隨順成立一切智”等。意趣是：依於世俗，以執取遍攝為先之比量成立世尊，由此門確定他世等故，為成就補特伽羅最勝義利，應當依止世俗與勝義二量。 此處當觀察：世俗量能否獲得所執著之義？若能，則於他世等亦應許彼為量，此中何須追求世尊？以一切處三相圓滿是共同故，類同故。若不能，則亦不能成立一切智，由彼所立之一切智門，如何成就增上生與決定勝？ 說”比量是一切智之能立，而非他世等之能立”，此亦相違。以一切智之成立，若無他世等之成立則不存在故。于所需一切智分上，僅由一世修習之道，不能推知彼世，故必須依止決定他世、無我等，若非如此，則修習之加行不應理故。 是故，若未成立他世，則一切智不成；若未成立一切智，則他世亦不成。若謂以”他世”之聲欲說能成辦苦樂之業之差別，于彼亦世俗量不趣入故，唯應由一切智性所了知。

།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པའི་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གོམས་པ་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕན་ཚུན་བསྟེན་པ་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཁྱབ་པར་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་ མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་ཅི་ཞིག་དགོས་དེ་ལྟར་ཁྱབ་པ་རྟོགས་པའི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན།སླར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་གྲུབ་པ་བཀག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སྐྱོན་སྤོང་འདིའི་འབྲས་བུ་ནི་རིགས་པ་ཞིག་གོ། །འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ གྲུབ་ན།དེས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ལམ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པས་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གྲུབ་པར་བརྗོད་ན་དེའི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་ཡང་། དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ བ་རག་མོད།ད་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྒྲས་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མེད་དེ། ངེས་པར་ལེགས་པའི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡང་ཐ་སྙད་ཙམ་ཡིན་ན། དོན་དམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གལ་ཏེ་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀུན་རྫོབ་པར་བརྗོད་ན་བརྗོད་ལ་རག་སྟེ། རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ནུས་པ་ནི་བསྙོན་པར་དཀའོ། ། དེ་ལྟར་ཡིན་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཡན་ལག་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་མཐུ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཚོལ་བ་ནི་དོན་མེད་དོ། །དེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་མངོན་པར་མཐོ་བ་ལ་ནི། དེའི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཉིད་འཇུག་བྱེད་ཡིན་ན། ཉེ་བར བསྟན་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དོགས་པ་དང་བྲལ་བར་འབད་པས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཅི་ལྟར་ཚད་མའི་བྱེད་པ་སྤངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལས་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་ཆེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ། ཚད་མ་མེད་པར་ཀུན་མཁྱེན་ལ། །དོན་ཀུན་འགྲུབ་མིན་དེ་ལྟ་ ནའང་།།ཀུན་རྫོབ་པ་ཡི་ཚད་མ་ནི། །ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་དང་བཅས་པར་འདོད། །འདི་ལྟར་ཚད་མའི་ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཞན་དང་ཐུན་མོང་བ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དང་། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བདག་མེད་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལ་དང་པོ་ལ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མེད་ཀྱང་ཚད་མ་རྙེད་པར་སྲིད་ཀྱི། གཉིས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མེད་པར་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་པར་འདོད་པ་མ་སྐྱེས་པར་དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མི་འདུག པའི་ཕྱིར་རོ།།དང་པོ་ལ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བ་ལ་རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་དགག་ཏུ་མེད་ལ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ན་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

若謂：一切智亦由比量成立無我等之修習而成，故互相依止無過。 答：若爾，何須說無遍攝關聯之了知等？以無了知遍攝之心識故，反而遮遣一切智性之成立故，此遣過之果即是正理。 若謂：一切智性唯由世俗成立。答：如是若一切智成立，則由隨行彼所示之道而得增上生與決定勝，此是所顯義。若說由世俗成立一切智，則其他世等亦應如是。今世俗之聲無所需，若決定勝體性之一切智亦唯是世俗，則無餘勝義故。即便如此，若說其能立是世俗，則隨說而已，于自所立之功能難以否認。 如是，于決定勝支分之剎那性等，比量無有障礙故，尋求一切智則成無義。于非其境之增上生，其教示即是趣入因，教示則由離顛倒疑惑之勤勉而成就。 是故，若離量之作用而由世尊一切智成就一切士夫義者，於此說： 無有量故於遍知， 一切義利不得成， 然許世俗諸量者， 皆與一切智相俱。 如是量境有二種：與他共同之他世及色受等，與他不共之無我及剎那性等。其中，于初者雖無一切智亦可得量，于第二則不然。以離世尊教示，不可能生起遍知剎那等，以未生希求了知，則不趣入其能立故。于初者，且不能遮遣近前色等之現量，色等言說於世間亦已成立。

།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་ཚུ་རོལ་མཛེས་པ་མ་རྟོགས་པས། བརྗོད་པ་ཕྱིས་ཤེས་པར་འདོད་པས་སྲིད་པས་སྤྱོད་པ་འཇུག་པ་རྙེད་ པར་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འཇུག་སྟེ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་སྒྲས་ནི། ཐབས་དང་ལྡན་པའི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་ཆ་བརྗོད་ལ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་ལེགས་པ་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་གཟུང་ངོ་། །འོ་ན་ སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་གཞན་དག་གིས་སུན་དབྱུང་བའི་དོན་དུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྤྱོད་པ་འཇུག་པ་བཟློག་ཏུ་མེད་དོ་ཞེ་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་མེད་པར་དེ་དག་གི་སུན་དབྱུང་བའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱང་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་ པར་དང་ལྡན་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་།སུན་འབྱིན་པ་བརྗོད་པ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྐྱེ་བ་གཞན་གྱི་དབང་གིས་ཅི་ཞིག་ལྟར་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དང་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་བཀའ་ལ་མ་ བརྟེན་པར་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་གོམས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ག་ལས་ཡིན་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲུབ་པ་དང་། ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མ་རྙེད་ན་དེ་གོམས་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཁོར་ལོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཉེས་པ་འདི་ནི་ མེད་དོ།།གྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྐྱེས་པ་དང་ངེས་པའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདས་པའམ་ད་ལྟར་བའི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་རྣམ་འགྲེལ་ལས་བཤད་པའི་ཚུལ་དུ་སྤྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ངེས་པར་གྱུར་ན་ཉེས་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད། གལ་ཏེ་རང་གི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་ སོགས་པ་ལས་དེ་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ།།སྐྱེ་བ་ཡང་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ནི་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཉེ་བར་སྟོན་བྱེད་ཅི་ལྟར་སྐྱེ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གཞན་གྱི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་ གཞན་གྱི་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་པར་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གཞན་དང་གཞན་ཡང་རྟོགས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་ངེས་ཤེ་ན། གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་ཁྱད་པར་གྱི། རང་བཞིན་གྱི་དོན་དུ་ གཉེར་ན་དེའི་ཚེ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ན་གནས་སུ་མངོན་སུམ་ལས་སམ།འདས་པ་ལ་ནི་གསུང་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་སོ།

由於未了知他世亦如此世之美，故後由希求了知而可能趣入行為，易於獲得。對於所說”不趣入他世等”，其中”他世”之聲詮表具方便之增上生分，“等”字則攝取剎那性等決定勝及其支分。 若謂：于剎那性等，由他人為破除之目的而觀察故，趣入行為不可遮止。答：不然。以離世尊言教，彼等破除之心念亦不生起故。是故，具特殊自性之世尊言教即是能立與能破言說之能立。 若謂：依其他生之力如何趣入彼等行為，於此無有違害。答：不然。以離如是言教，于其他生亦無修習故。 若問：此從何來？若爾，雖由世尊成立與教示而得無我等之量，復由修習彼而成立世尊，故成輪迴。答：此過不存在。成立有二種：生起與決定。其中，若由過去或現在世尊之教示，如《量釋》所說方式普遍決定世尊，有何過失？若謂欲說由自教示等而生起者，則成過失。雖欲說生起，然為異自相之其他世尊。 若問：能教示者如何生起？答：由其他一切智之教示，以是他業故，染污分與清凈分亦無始。如是應知一切智者復有他與他之生起。 若問：能教示者如何決定？答：若為求殊勝士夫之自性義，爾時于現在住者由現量，於過去者則由具經典相之果相所生比量。

།འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ངེས་པ་སེམས་ན་དེའི་ཚེ་དངོས་སུ་དེ་མ་ངེས་ཀྱང་གཞན་གྱི་ སྨྲ་བ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་དང་།རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡིད་ཆེས་སུ་རུང་བའི་གསུང་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ལས་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྙེད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་འདོད་པ་གྲུབ་པོ། །དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་ངེས་པར་ལེགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་བསྒྲུབས་སོ།།དོན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་གཉིས་དོན་མེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་གདགས་པར་མི་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཚད་མ་སྐྱེས་པའི་སྒོ་ནས་བྱེད་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། ཚད་མ་དག་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ངེས་པའི་སྒོ་ནས་བྱེད་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ མིག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གནས་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་འདོད་དོ།།མངོན་པར་མཐོ་བ་ཡང་ཚད་མ་དང་བཅས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ལས་ཡིན་ཏེ། ངག་དང་པོ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ཅིའི་དོན་དུ་ཚད་མའི་བྱེད་པ་འཇུག་པར་བསྟན་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཚད་མའམ་དེ་ཉིད་ནི་ཐ་སྙད་པ་ལ་མ་བརྟེན་པ་བདག་ཉིད་གནས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་དེའི་ཕྱིར་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བསྟན་པ་ཡིན་ཡང་། འདི་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། འོ་ན་གཉིས་མེད་པ་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡང་ཐ་སྙད་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ལྷག་པ་ཕྲ་མོ་ཡང་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་དེའི་བདག་པོར་གྱུར་པས་ཉེ་བར་སྟོན་པར་སྣང་བ་ལས་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྣམས་དོན་དེ་དང་དེ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་རྣམ་པར འཇོག་པས་ན་ཐ་སྙད་པ་ཉིད་ལས་མི་འདའོ།།དེས་ན་གཉི་ག་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསྒྲུབ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་ནས་གཙོ་བོར་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ལུགས་འདི་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ དང་།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཙོ་བོར་བརྗོད་ན་དེའི་ཚེ་ཚད་མ་མེད་དེ། ཡུལ་གཅོད་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཚད་མའི་ཐ་སྙད་ནི། དེ་དག་ལ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་ འདས་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རང་བཞིན་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།ཚད་མ་ཡང་བརྒྱུད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ།

若思維一切智功德之決定，爾時雖未直接決定彼，然由遮止他人言說，及以神變神通功德聚門中可信之言教示，獲得行為之比量，僅此即成所欲。如是由世尊教示而成立決定勝相一切智之果。 不應說”若是一義，二者無義”。世尊由生量門而作用趣入，諸量亦由決定真實門而作用趣入。是故，世尊如眼與色等處而許。增上生亦從具量之世尊，如前所說初語。 若問：為何義而示現量作用趣入？答：為成立世俗故。為成立無二故，量或真實不依世俗則自體不能安住。如是亦說：是故雖示現道修等相續之增上慢，當說此一切皆是世俗。 若爾，由無二故，一切智亦成世俗，以離自體無有微細了知故。然由成其主故，從顯現教示而隨成立者，由彼彼義成就故，安立為一切智，故不離世俗性。是故二者皆是世俗時，對於成立一切智及隨順稱為量，依此主要能說之規則云何？ 誠然，以一切智性是所立故，能立之量亦從彼得故。如是，若由士夫所需性而說眼等為主，爾時無有量，以觀待境斷之量言說，于彼等是遮止故。世尊由將生自性所需性而為主要。量亦由間接而作利益，是故依彼，世尊即是主要。

།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་སྐྱེས་བུ་བྱས་པའི་ལུང་ཕན་འདོགས་ པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན།ཇི་ལྟར་འོག་ཏུ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་གཉི་ག་སུན་འབྱིན་ཅི་ན། སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། བདེན་ན་འོན་ཀྱང་ཚད་མས་ཕན་བཏགས་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ངེས་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མས་ཕན་བཏགས་པ་ཡང་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལུང་ཉིད་ཡིན་ན།ངེས་པར་ལེགས་པ་ཡན་ལག་དང་བཅས་པ་ལ་ནི། དངོས་ཡིན་ལ་མངོན་པར་མཐོ་བ་ལ་ནི་བརྒྱུད་ནས་ཡིན་ཏེ། དེ་བརྗོད་པ་དང་འདི་བརྗོད་པ་སྐྱེ་གནས་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པ་ཡན་ ལག་དང་བཅས་པ་ལ་ཚད་མར་སྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་གྱི་ཐབས་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་བདག་ཅག་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་ནས།ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཚད་མའི་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་བསོད་ནམས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ ཚོགས་བསགས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྤྱོད་ཡུལ་ཇི་ཙམ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་མི་ནུས་སོ།།ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ལྟོས་པའི་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གསལ་ལོ། །རིག་བྱེད་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚད་མ་གཉིས་ལས་དམན་ པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བསམ་པས་ཅི་བྱ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།།གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕྱོགས་འདོད་པ་ཡིན་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་མི་གནས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་ལྟར་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཚད་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་གསལ་བར་ འགྱུར།གང་དག་ལ་ཚད་མ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་སེམས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དད་པ་ཆེའོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་འདི་ལྟ་བུའི་བརྗོད་པ་ནི་སྲིད་པ་ལ་བསམ་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར ལས་དེ་འདྲ་བ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་ན།དེའི་ཚེ་ཚད་མ་གཉིས་མ་ཞུགས་པས་ངེས་པ་མེད་ཀྱང་གནོད་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར། དེའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གང་གིས་བཟློག་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་བྱེད་མེད་པ་ཡང་མདུན་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །རིག་བྱེད་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་ལ་ ལྟོས་ནས་དམན་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པར་འདོད་པས།བསམ་པ་འདིས་བྱ་བའི་སྐབས་སྟོན་པ་ན། ཕྱོགས་སྔ་མ་དགོད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བའི་མངོན་སུམ་གྱིའོ། །བསྟན་བཅོས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གིས་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ བཞིན་དུ་འདིར་སྐྱོན་དུ་འགྱུར།ཉེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་ནམ། འབྲེལ་བ་འཛིན་པ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若如是，當人造之教言為能利益時，如何下文破斥人造與非人造二者？人造能作利益誠然，然是由量而作利益，非由決定外境之量性。量所作利益即是世尊教言，對決定勝及其支分是直接，對增上生是間接，因說彼與說此同一生處故。 如是，由是所立故，由生起決定勝及支分之量門而趣入天界與解脫方便故，依我等之量，示現所需之一切智為量之主要。由積集無障礙福德與智慧資糧故，此行境有多少不能決定。 一切智方分有依行境之廣大性故，差別明顯。吠陀、自在天等劣於二量故，思維依此世尊之廣大性何為，此是密意。 若雖許一切智方分，由有疑故豈非不住？如何依彼而量之行境殊勝明顯？對於由無二量故疑彼一切智者，依此思維廣大性是極大信心。誠然，如是言說是思維有情，若由資糧差別生如是者，爾時雖由二量未入而無決定，然由無能破故，思維誰能遮遣其廣大性。無能破亦當於前說明。 由欲顯示吠陀等對現量劣性，以此思維而示作用處時，立前宗云：“若”等。“爾時”者謂現量。論非如是故者，謂何以如現量與比量般成過？非僅近相之境者，亦非依系屬執取。

།དེ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས་སོ། །འདི་ལ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལེན་ནོ། །དོན་གྱི་དེ་ཉིད་རྒྱུ་ཅན་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྱིའི་དོན་དང་མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་པོའི་འདོད་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ཁོ་ན་ལ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི།དངོས་པོ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་འམ་གཞན་དུ་ནི་ཡིན་ཞེས་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་རྣམས་ནི་སྨྲ་བ་བོ་ཉེས་པས་སྐྱོན་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དག་ལ་ནི། །ཉེས་པ་ཡོད་ མེད་བརྟགས་པར་རིགས།།བྱེད་པོ་མེད་ཕྱིར་རིག་བྱེད་ལ། །ངེས་པའི་དོགས་ངེད་དེ་ལ་མེད། །ཅེའོ། །དེས་ན་བསྟན་བཅོས་གཞན་ཚད་མ་མ་ཡིན་མོད། སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་སྒྲ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་ཕྱིས་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕྱིས་བསྟན་པར་ བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དེའི་བརྗོད་པ་ཉིད་ལས་དེ་ལ་སྨྲ་བ་པོ་ཡོད་པར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་རོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ན་འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་ནི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཅི་ལྟ་བུའི་གོ་རིམས་བཀོད་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་ འགྲོ་ལྡོག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ངག་སྐྱེས་བུས་བྱས་པར་གནས་པ་ནའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་འགྲེལ་པ་ནི་སྨྲ་བ་བོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་སྨྲ་བར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། འདོད་པ་ལས་འབད་རྩོལ། འབད་རྩོལ་བ་ལས་ནི་ གནས་དང་བྱེད་པ་ཕྲད་པའི་རང་བཞིན་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེས་ན་ཅི་ལྟར་འདོད་པ་ཉིད་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་པོའི་འབད་རྩོལ་ལས་སྐུལ་བྱེད་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྐྱེས་བུའི་འབད་རྩོལ་ཉིད་རྐན་ལ་སོགས་པའི་སྐུལ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འདོད་ པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་ཉེ་བར་བཏགས་པས་དེ་ཉིད་བྱེད་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ།།དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གང་གིས་དེ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་སྦྱོར་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དོན་འདི་བསྟན་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་གཅིག་ཡིན་ལ། སྒྲུབ་པའི་ཚིག་ཉིད་བརྗོད་པ་ ཙམ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འདི་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་སྟོན་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དང་པོ་འཛིན་པ་ན་སྨྲ་བ་པོའི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པོ་ཉིད་སྨྲས་བ་པོར་གཟུང་ངོ་། །བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དོན་སྟོན་པར་འདོད་པའོ།།སྤྱིའི་དོན་བརྗོད་པ་ནི། བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

所謂”即彼”是指論典。“於此所說”等是承接。“義性非因所生”是指因與外境無關係故。因此，唯是說者意欲所取為量，而非確定事物如是或異也，此為其義。 若言：“諸聲豈非為說者過失所染？“如說： “于諸人所造， 應觀有無過， 吠陀無作者， 是故無定疑。” 因此，雖其他論典非量，然非人造，若作是說，后當顯示無非人造之聲。所謂”后當顯示”，即指由其言說本身可知有說者之處。 若非人造，則是何耶？答曰即是人造。因見其如何排列次第，皆隨順說者意欲之取捨故。所謂”于彼亦”，是指言語住於人造性時。 頌義解釋即”說者”等。若謂欲說而有意欲，由意欲生勤勉，由勤勉生處所與作用和合之自性，豈非人之作用？則如何說意欲即是作用？ 由激發言說之作者勤勉而生激發性非他。故人之勤勉即是激發腭等之作用，彼亦依于意欲，故以果喻因而說彼即是作用。 此復有二：一者以”當顯示此義”之相而趣入組織言詞以表達之；二者僅趣入說出成就語。其中此處不當取後者，因是顯示義之場合故。故取前者時，說者之慾說即是執取作者為說者。所謂”欲說”即是欲顯示義。 總義即”欲說之境義”等。

།བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི། སྟོན་པ་པོའི་བློ་ལ་ཡང་གསལ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་རིབ་ཅན་གཉིས་བཞིན་དུ་གཅིག་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ན་ དེ་ཉིད་སྨྲ་བ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་གཉི་ག་ལ་ཡང་སྣང་ངོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ནི་དེ་བདག་ཉིད་སོ་སོ་ལ་ཐ་དད་པ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་ཉིད་དོ། །ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། དེ་ཉིད་ལ་སྒྲ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྨྲ་བ་པོ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ནི་སྨྲ་བ་པོའི་ སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲའི་བྱེད་པ་ནི་ཉིད་ལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་པོ་ལས་སེམས་ལ་གནས་པ་ལ་སྟེ། དེ་ནི་སྒྲའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མངོན་པར་རློམ་པ་ལས་སྨྲ་བ་པོའི་སེམས་ལ་གནས་པ་གང་ ཡིན་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་པོའི་སེམས་ལ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་།གཉི་ག་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ན། གཉི་གའི་ཐ་སྙད་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྨྲ་བ་པོའི་སེམས་ལ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་འདི་མེད་དེ་གཞན་དུ་ཡང་མཐོང་བའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་དོགས་ན།ལན་དུ་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་བསམ་པ་གཞན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ན། སྨྲ་བ་པོའི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པའམ། ཕྱིའི་དོན་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །དེ་ཁོ་ནར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ ཕྱིར་ན།སྒྲ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ཚད་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་པ་ནི་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་པའི་རྒྱན་གྱིས་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པའི་དོན་རྣམ་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་སྒྲ་རྣམས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་དེ་ཁོ་བོ་ཅག་མི་འདོད་ཀྱི། །འོན་ ཀྱང་ཕྱིའི་དོན་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ཟད་དོ།།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་ངེད་ལ་ཚད་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་སྒྲུབ་པའི་དོན་ལ་ཚད་མར་བརྗོད་ཀྱི། །དེ་ ཁོ་ནར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་ན་སྒྲ་རྣམས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་ཞེས་དོགས་ན། རྗོད་པར་འདོད་པ་དེ་ཡང་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གྱི་དོན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་འདི་དང་འབྲེལ་པའོ། ། ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་རིག་པའི་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འགའ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་ཡིན་ནོ།

“所欲表達之境”這一說法，也明確指示說者之心。如同兩個眼疾者將一物執著為一般，于說者與聽者二者皆如是顯現，故立此言說。然就真實而言，彼僅是各自差別之心識相而已。 正因此差別，所謂”于彼聲為量”是指對作為因的說者心識相而言，因為果是推度說者心識相故。所謂”聲之作用即于彼”是指住于理解者心中，因為這是聲音的果故。 此意即是說：雖然由執著而住于說者心中者即是住于理解者心中，然由與二者相關故，是二者的言說。若有疑慮：“說者心中所住即是所應顯示”這一確定性不存在，因為也見有異故。對此回答即”異欲說”等。 所謂”即便如此”是指若異想異說，則說者心識相或外境非量極為明顯。因為于真實中無因果故，成立聲對所欲表達的差別為量是善說，此乃以理嚴飾。 此意即是說：我等並非主張聲音對確定義所欲表達的差別必定為量，而僅是說對外境非量而已。若從觀察角度否定其對所欲表達差別為量，則我等將全無量。僅就世俗言說，說所欲表達成立義為量，而非就真實。 若有疑問：何以諸聲于所欲表達境為量，而非以事物真實為因？故說”彼欲表達”。“又”字表因由義，與緊隨其後所說”是故”相關。 一切並非遍知後世等一切所知，然有些能知後世等。

།དེས་ན་དེའི་ཚིག་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཡིན་མོད་འདི་ལ་འགལ་བ་ཅི ཡོད་ཅེ་ན།འདི་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདོད་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །ཐམས་ཅད་འཚེ་བ་འགོག་པ་དང་ཅི་ཞིག་ལྟར་དེ་སྒྲུབ་པ་ནི་འདོད་པ་གཅིག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་ཡང་ངོ་། །ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ལམ་དག་ནི་འབྲས་བུ་གཅིག་ཉིད་ཀྱང་ མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་མཚུངས་པར་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉི་ག་གཅིག་ལ་འཇུག་མོད་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་དོན་དག་ནི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཚེ་བ་དང་མི་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་སོ། །གཅིག་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་ངེས་པ་མེད་ན་ ནི་སྤང་བྱ་དང་བླང་བྱ་དག་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ།།གཅིག་ལ་ནུས་པ་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་མོད། གལ་ཏེ་ཅི་རུང་རུང་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པས་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ན་ཅི་ཆད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ཡང་རུང་བ་ནན་དུ་བྱས་པ་ན། རྣམ་པར་ཅི་ལྟར་ཡང་རུང་བ་སྒྲུབ་པ་ཙམ་སྟེ་ དེ་ཁོ་ནའོ།།དེ་ལ་དོན་འགྲུབ་པར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ན། བསྟན་བཅོས་དོན་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་དེས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་ན་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་བྱས་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། རང་དགར་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་ ངོ་ཞེས་སྨོས་སོ།།གང་གི་ཚེ་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པས་ཀྱང་འབྲས་བུ་སྟེར་ན། དེའི་ཚེ་རང་དགའ་དང་ཁྱད་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་རྩོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྩེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །འཆད་ པ་པོ་ནི་བྱེད་པ་པོའི་བྱེད་པ་ནི་སྟོན་པར་འདོད་པའོ།།གཙོར་བྱ་བའི་དོན་བརྗོད་པ་ནི། དོན་གྱི་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ཉིད་དུ་གལ་ཏེ་སྨྲ་བ་པོ་ཐམས་ཅད་རིག་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །འདིར་ཡང་ཡོན་གནས་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པའམ་ཞེས་ལྟ་སྟེ།གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་འདི་གཉིས་དང་ལྡན་ན་དེའི་ཚེ་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཚད་མ་ཉིད་བཟློག་ཏུ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཀྱང་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ངེས་པར་མི་ནུས་པས་ནའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བསྟན་བཅོས་ལ་ཚད་མར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ།

因此，唯其言語為量，而非一切。若問：“若一切皆為遍知，此有何相違？“故說”若非如此”，意為將成為一種欲求。 一切遮止損害與如何成立彼，並非同一欲求，如是于其他亦然。相互違背之道，果亦非一。 若謂：“由同爲因故，二者皆入於一，當生果”，故說”相互違背之義”，此處是指損害與不損害等。若於一事無有確定成辦力，則不能分別所斷與所取。 雖於一事非不確定，若問：“若隨意成辦而得所欲果，有何過失？“答曰：任意勤作時，僅是隨意成辦而已。若於此承許事成，則論典無義。若入彼所示，由果成就故，造論有義。 為說明此非如是，故說”于任意隨行亦然”。當非論典所示之能立亦能予果時，任意為之有何差別？若如是則無諍論，不成遊戲。“是故”為總結。 解說者即作者之作用，即欲顯示。主要義說為”非以事物真實為因”。此中欲說”若一切說者非遍知”等為余義。 此中亦如”圓滿功德所依”等，若具此二功德，則不可遮遣以事物真實為因之量性。然因不能確定如是相故。即便如此，已說明于論典非決定為量。

།དེ་ ལྟར་སྟོན་པ་པོ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་པ་བརྗོད་ནས།སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་བརྟགས་པ་ལ་ཡང་། ཉེས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི་ལུང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། དོན་གང་བློ་ལ་རབ་གསལ་བ། ། དེ་ལ་སྒྲ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཡིན་ཡང་དེ་ལ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་པ་མ་སྐྱེས་པ་ན་ཚད་མའི་ཡུལ་སྤྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་རང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་ཡིད ལས་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པ་པོ་ལས་དོན་རྟོགས་པ་ཞེས་འབྲེལ་ཏེ།དེའི་ཚེ་ནི་འཆད་པ་པོའི་འདོད་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་གང་ཡིན་ལ་སྒྲ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉི་ག་ལ་ཡང་། དོན་གྱི་དེ་ཉིད་རྒྱུ་ཅན་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་འགྲེལ་ལས་བརྗོད་པ་ནི་གཙོར་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པའི་དོན་ཉིད་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པ་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་རིག་བྱེད་ལ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཅི་དོན་འདི་ཉིད་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་གཞན་འགའ་ཞིག་གམ། འོ་ན་ཏེ་ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་ ངེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་དོན་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཚད་མ་ག་ལ་ཡིན།སྨྲ་བ་པོའི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་གནས་པའི་སྨྲ་བ་པོའི་སྒྲ་འགྲེལ་བ་ནི། འཆད་པ་པོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བློ་ལ་ཕྱིའི་དོན་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེ་ན་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དོན་གང་བློ་ལ་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ན་དོན་གང་བློ་ལ་གསལ་བ་དེ་ཉིད་དོན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་མཐའ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་རྟོགས་པར་སླའོ། །དོན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ནི་གཞན་གྱི་སྟེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པ་དེའོ། །མངོན་པར་འདོད་པ་མཐའ་དག་གྲུབ་པ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སུན་འབྱིན་པ་སྟེ། མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དེའོ། །དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་དམ། འཆད་པ་པོ་ལ་རྟོགས་ པའི་དུས་སུའོ།།མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ཉིད་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཞན་རྟོགས་ན་ཞེས་སྨོས་སོ།

如是說明了說者所生過失后，對於非人所作之觀察，為說明過失，即於該偈頌作配釋。對於認為聖言非人所作之見解，此偈頌義為： 於心中明顯之義， 其聲即是量， 雖為果，于彼無有障礙力， 因為未生智時無有量境行故。 若問：“何時于彼為量？“則如”何時自身”等。當從意生等解說者而了知義時，即與解說者相關。此時，于解說者所欲境之義，聲為量，因為是果故。 對於二者，《量評釋》中所說”非以事物真實為因”是主要之義。於二邊皆是住于分別中之義即是從聲所生分別之境。因無作者故，于吠陀無有開示者故，是否即此義？抑或是他義？或者毫無所有？因不能確定故，聲豈能是以事物真實為因之量？ 關於”說者之作用”，對說者之聲的解釋即是”解說者”。若謂：“從聲所生分別於心顯現外境自身，因執著為外在故”，故說”義於心中顯現者即是”。 “若非如此”者，若因執著為外在故，義於心中明顯者即是義，則易知”一切所欲義”等。“彼義”等是他者，即住于分別者。非如是成就一切所欲。 “若然彼”等是破斥，即天界等相之義。“彼時”即自身或從解說者了知之時。非如是了知天界等相之義。若謂分別中所住義之了知即是天界等義之決定，故說”若了知他”。

།འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ ལ་གནས་པའི་དོན་ནི་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ།མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་རྣམ་འགྲེལ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སུན་འབྱིན་པ་དགོད་པ་ ནི།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མཐོ་རིས་འདོད་པས་ནི་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་གིས་མཆོད་སྦྱིན་བྱའོ་ཞེས་ཐོས་པ་ན་བདག་ཉིད་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་གིས་ངེས་པར་སྦྱར་རོ་སྙམ་པར་འགྱུར་རོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་ངེས་སྦྱོར་སྨྲ་བ་ལ་དྲིས་པ་ནི་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་གྱི་ལན་དུ་ངེས་པའི་སྒྲ་ནི་མ་ལུས་པའི་དོན་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་ཏྲེ་ལོ་ཙ་ནས་གལ་ཏེ་ངེས་པའི་ཚིག་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན། འདིས་སྦྱར་བར་བྱ་བ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ངེས་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཅི་སྟེ་མི་རྟེན་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་མ་འབྲེལ་ཏེ། གནས་རབ་དག་གིས་ངེས པའི་སྒྲ་དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ན་བཤད་པ་མཛད་པས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་བཀོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་མི་སྦྱོར་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་སྦྱར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་བ་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་ པ་དག་ནི་མེ་ལས་སྦྱིན་སྲེག་གི་ངག་ཐོས་ཀྱང་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་དོགས་ན།ངེས་པར་སྦྱོར་བའི་ཚད་མ་ཅན་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། །ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཚད་མའམ། གང་ཞིག་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ ལ་སོགས་པའི་ངག་དེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན།ངེས་པར་སྦྱོར་བའི་ཚད་མ་ཅན་ནོ། །གལ་ཏེ་ངེས་སྦྱོར་ངག་གི་དོན་དུ་གནས་པ་ལ་འཆད་པ་པོའི་བྱེད་པ་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལན་ཅི་ལྟར་འབྲེལ་ཞེ་ན། དོན་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདིར་འདི་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་སྒྲ་ལས་ངེས་པར་སྦྱར་བ་རྟོགས་པ་བརྡ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་དང་རང་རང་གི་བརྡའི་དབང་གིས་རང་གི་སྣང་བ་ཙམ་རྟོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་སྒྲུབ་ཅིང་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པར་ཁས་ལེན་ན། འཆད་པ་པོ རྣམས་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།སྨྲ་བར་མི་འགྱུར་གྱི། མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ལ་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པའི་དོན་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན་སྨོས་སོ།

“因無關聯”者，是指住于分別之義非從彼生，亦非彼之本性，因為天界等是將生之性故。“何義”者，即住于分別中。 為以另一方式趣入《量評釋》，故立破斥：“若”等。欲求天界者，聞”應以火供養祭祀”時，當生”我當以火供養確定修習”之念。宗派論師對確定修習論者之問即是”此確定修習”。 他人答覆：“確定聲是無餘義”。此處，戴洛迦那所說：“若應當依止於確定語，為修所應修故名確定修習，何故不依止？“此說不相關，因為諸賢者已如是作確定聲故，解說者亦如是安立故。 若問：“為何全無不修習？“則說”以必定修習故”。若疑：“必定性豈非未成？佛教等雖聞火供養語，亦不趣入成辦天界等之祭祀等”，故說”具確定修習量者”。 確定修習即是量，或者以火供養等語是確定修習之量，因為作為言說故，故為具確定修習量者。若問：“確定修習住為語義，如何與’解說者作用境’等答相關？“故說”此義是”。 此處所思考者是：首先，從聲了知確定修習非僅隨順約定，因為未承許故，且將導致僅由各自約定力而了知自顯故。因此，若承許諸聲由自性成辦義及顯示義，則諸解說者不應說確定修習等差別義，不應言說，而應如現量般于彼等生如實了知。所說彼等義為何？故說。

།ངེས་པར་སྦྱར་བ་ནི་ལིང་ངའི་དོན་ཏེ། བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མི་མཐུན་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་བདག་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་སྐྱེས་བུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །སྒོམ་པ་ནི་སྒྲ་དང་དོན་གྱི་བྱེད་པས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁམས་དོན་ནི་བྱ་བའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་སྒོམ་པ་དང་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་དང་། ཁམས་ཀྱི་དོན རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་འམ།འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པའོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །འཁྲུལ་འཁོར་ལ་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ནི་ངེས་སྦྱོར་གྱི་དབྱེ་བ་ཁོ་ནའོ། །ཡང་ན། ངེས་པར་སྦྱོར་དང་བསྒོམ་པ་དང་། །ཁམས་ དོན་བསྒྲུབ་དང་འཁྲུལ་འཁོར་ལ།།གནས་པ་ལ་སོགས་བརྗོད་པ་རྣམས། །ངོ་བོས་དོན་སྒྲུབ་བྱེད་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པ་དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མཐོ་རིས་ཀྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་ མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲ་རྣམས་དོན་སྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་ཡོད་ན། དེའི་ཚེ་བཤད་པ་མི་མཐུན་པའི་གོ་སྐབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གང་ལ་སྣང་བ་དེ་དག་གི་དོན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱང་ འདིས་ནི་འཆད་པ་པོའི་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྐང་གི་དོན་བརྗོད་དོ།།ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། དོན་གྱི་དེ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་བཤད་པ་མི་མཐུན་པ་དག་ནི། ངག་ གཅིག་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་དུ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་སོ་སོར་ངེས་པའི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་དེ་སྐད་དུ་ཅི་སྟེ་བརྗོད་ཅེ་ན། སྒྲ་དེ་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། །མི་མཐུན་པར་ཞེས་པ་ནི་མི་མཐུན་ཙམ་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ན། འཛུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། འབྲས་ བུ་བརྗོད་པ་ནི་དོན་གྱི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་དེ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ནི། དོན་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ངེས་པ་སྦྱོར་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངག་གི་དོན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་དོན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དང་འགལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་རང་རང་ལ་སྣང་བའི་དོན་རྣམ་འགྲེལ་གྱིས་བསྟན་པ་ནི་ལན་དུ་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ།

確定修習是命令之義，即為成辦與修習等相違之自性我成就之目的而令人趣入。修習將以聲與義之作用分為二種而解說。界義即是作用。成就是修習、確定修習與界義等之相互關聯或與果之關聯，將如是解說。“之”字表示圓滿。 所將解說的住于機輪等僅是確定修習之分類。或者： 確定修習與修習， 界義成就及住于， 機輪等諸所說者， 以體性非成辦義。 即確定修習等所說彼等，非以自性成為天界義之成就因，因與彼等有關聯故，此為余義。 若諸聲由自性有成辦義之能力，則無相違解說之機會。然有差別解說，為顯示此義故說”因此”。“於何者顯現即是彼等之義”，此說明”解說者作用”等句義。“如實顯現”即非如其本然。為明此義，故說”義之真實”。 相互矛盾之不同解說，於一語中不能皆為真實。若問：“聲豈非如煙般顯示各別決定義耶？故何故如是說？“故說”彼聲”。“不相順”者，連稍不相順亦不應有，何況相違。 說果即”義之真實”者，所詮義之真實狀況非”唯此義是真，余非”等相，此為其義。因此，為顯示確定修習非以自性成為語義故，以非自性所攝之非自性遍及各自所顯義之解說作為答覆實為應理。

།གལ་ཏེ་བརྡ་དང་ལྡན་པའི་འབྲེལ་པ་ལས་དོན་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། བརྡ་ཡང་མ་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ ཀྱིས་ན་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ངག་གི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་མ་ཡིན་ནམ།དེས་ན་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྟོགས་པ་ཡང་གཅིག་ཏུ་བདེན་པའི་དོན་དུ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཐལ་བ་དང་དེ་ལས་བཟློག་པ་གཉིས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་འབྲེལ་བ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཡང་ཅུང་ཟད་ མི་བྱེད་དེ།སྐྱེས་བུའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་གཞན་དུ་ཡང་རྟོགས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བདེན་པའི་དོན་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་མེད་དོ། །རིགས་པ་ཉིད་ཡིད་ཆེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དོན་འདིའི་ཚད་མ་གཞན་ལས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། རིག་བྱེད་དུ་སྨྲས་པས་ཆོ་ག་གོ། །དེ་ལྟར་ སྐབས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་སྤྱིའི་ཉེས་པ་བཟློག་ནས་སོ་སོར་ཡང་གསལ་བར་འདོད་པས།རེ་ཞིག་ངེས་སྦྱོར་སུན་འབྱིན་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རིག་བྱེད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བསམས་པ་ནི་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལ་ འཇུག་པ་ན་འཇུག་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་འདི་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ངེས་སྦྱོར་ཙམ་ལས་འཇུག་གམ། འོན་ཏེ་མ་ཞུགས་པ་ལ་ཉམ་ང་བ་མཐོང་བ་ལས་ཡང་ན་འཇུག་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་མཐོང་བ་ལས་ཞེས་ཕྱོགས་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ ལ་ནི་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་བྱེད་པའི་རིག་བྱེད་དེ་ལས་ལྟ་བ་གཞན་ལས་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཇུག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་དངོས་ཡིན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་སོ། །ནམ་མཁའ་གཅིག་ལ་གོ་སྐབས་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། གཞན་ལ་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་རོ། །རྟོགས་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ཀྱིས་ལྟ་བ་གཞན་དུ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ལྟ་བ་གཞན་ལ་གནས་པ་དང་། རིག་བྱེད་དུ་སྨྲ་བ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི ལོག་པ་དང་མ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ།གཅིག་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་དེ་སུས་བྱེད་དེ། སུས་ཀྱང་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ངེས་པ་མེད་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པས་ན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལྟ་བ་གཞན་དུ་གནས་ པ་མི་འཇུག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ།།འཇུག་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་བྱེད་ཚད་མར་སྨྲ་བ་ལ་ཡང་ངོ་། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བ་གཞན་དུ་གནས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་དཔྱོད་པ་པ་ཡང་དེའི་ཕྱོགས་སུ་ལྟུང་བ་སྟེ། རིག་བྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ལྟུང་བས་སོ། །དེ་ལྟར་ ངེས་སྦྱོར་གྱིས་འཇུག་པར་ཁས་བླངས་ནས་སུན་ཕྱུང་བ་བརྗོད་དོ།

若由具有約定之關聯而了知義，而約定又具有不確定之自性，則諸人以語言差別而有差異，不是嗎？因此，依此所生之了知亦應確定為一真實義。故遍及及其相反二者皆不確定。 若如是，則俱生關聯亦無少許作用，因為依人之意樂亦可能有異解故。因此，于真實義無有信解。若謂：“理即是信解之因”，則此義應從他量而說，故說為吠陀即是儀軌。 如是，由此處所安立之確定修習等總義過失已遣，為欲各別明顯，首先破除確定修習者，即”複次”等。 對於”吠陀以自性確定修習，故於祭祀等趣入時為能入因，故吠陀是量”此說，應當如是思維：是僅由確定修習而趣入耶？抑或由見未入之怖畏，或由見趣入之殊勝果報而入？如是有三方面。 其中初者，則從作確定修習之吠陀，應成一切住于異見者亦當趣入。“因彼是事物”者，謂是作確定修習之自性故。於一虛空開啟機會之自性，於他非有者不可能。“異”者，謂非能修習。“若了知”者，謂諸住于異見者。 住于異見者與說吠陀者，依次安立為顛倒與非顛倒，于其中”唯一是顛倒”此定解，誰能作之？謂無人能作，此為其義。 為明無定解故說：“若由顛倒”，余義為”若住于異見者不入”。“于趣入亦”者，謂于說吠陀為量者亦然。“此”即住于異見者。“複次”即密米曼差亦墮其品，以墮吠陀品故。如是，承許由確定修習趣入已說破斥。

།ད་ནི་ངེས་སྦྱོར་གྱིས་ཀྱང་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། བདག་ངེས་པར་སྦྱོར་རོ་སྙམ་པ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་བརྗོད་པ་ནི། མངའ་བདག་གཏུམ་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་རིག་ བྱེད་ཀྱི་ངེས་སྦྱོར་གྱིས་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་འཇུག་མོད་སྙམ་ན།ཚད་མ་གཞན་ལས་ཞེས་སྨོས་སོ། །ངེས་སྦྱོར་དེས་མི་འཇུག་ན་གཞན་གྱི་ཚེ་ལོག་པར་ལྷུང་བ་ཚད་མས་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིར་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངེས་སྦྱོར་ལས་མི་འཇུག་པ་ལའོ། །ཚད་མ་གཞན་ནི་ལོག་པར་ལྟུང་ བའི་སྒྲུབ་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་མ་ཞུགས་ན་ལོག་པར་ལྟུང་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་གཞན་མེད་པས་མི་འཇུག་ན། དེའི་ཚེ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་དོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེས་ན་མ་ཞུགས་ན་ཉམ་ང་བ་མཐོང་ངམ་མ་མཐོང་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ ལྟ་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རིག་བྱེད་ཉིད་ནན་གྱིས་འཇུག་བྱེད་ཡིན་པར་གནས་པ་ན། དེ་ལས་ནི་ཐམས་ཅད་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལན་སྔར་བརྗོད་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཀྱང་ལན་གྱི་ཚུལ་གྱིས་གཞན་ལ་བཞད་གད་བྱེད་པ་ནི་མེད་མོད་ སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་འོངས་པའི་དོན་མེད་པ་ལ་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། །སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་རྣམས་ལ་ནི། །ཉེས་པ་ཡོད་མེད་རྟོགས་པའི་རིགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁྱོད་ ཀྱི་ལུགས་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་འདི་ནི་རང་གསད་པའི་ཕྱིར་གཤེད་བྱེད་སློང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཞད་གད་དུ་བྱེད་པའོ། །གཞན་དག་དོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དོན་མེད་ན་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །ལན་ནི་ འདི་ལ་ཚད་མ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ལ་དོན་མེད་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལའོ། །དེ་ལྟར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དོན་དང་མི་ལྡན་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འགལ་བ་ཚད་མས་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་གཞན་ནི་མེད་ལ། ཡོད་ཀྱང་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པོ། །ངེས་སྦྱོར་ཙམ་ལ་འཇུག་ན་སྒྲ་གཞན་སྨོས་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་མེད་པ་ནི་དོགས་པ་མེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྦྱིན་སྲེག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དོགས་པ་གསུམ་པ་ལ་ལན སྨྲས་པ་ནི།འོ་ན་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ངེས་པར་སྦྱོར་བས་ཅི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྦྱིན་སྲེག་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ།

現在為顯示”由確定修習亦不趣入”而說”僅思維我確定修習”。 對第二種回答說：“如暴君”等。若謂：“由吠陀確定修習如是趣入”，故說”從他量”。若不由彼確定修習趣入，則他時由量見墮入邪見，此為其義。 “於此”者，謂于不從吠陀確定修習趣入。他量即是墮邪之能立。“若如是”者，是他人疑慮。若不趣入，則無能立墮邪之他量故不趣入，爾時確定修習無義，此為語義。 因此，不趣入時，或見怖畏或不見怖畏皆可，如是則必定趣入，此為他人之想法。若如是，則吠陀本身為強制趣入因而住，由此一切成過失，即前所說之答。 然以答覆方式譏笑他人說：“有何過失”，謂除了對無有量力所至義如是承許外別無他法，此為所思。如是亦云：“于諸人為，應知有無過”等，此是汝宗。故此是為自殺而請劊子手，此為譏笑。 他人生疑曰：“于非人所作亦”，謂思維若無義則不應成非人所作。答曰：“於此全無量”。謂于”非人所作無義不應理”此說。“因未見如是”者，謂未見無義，因量未定相違故。其他非人所作無有，縱有亦不遍非無義。 為顯若僅由確定修習趣入則說餘聲無義而說：“若”等。無義即無疑。何故？謂”火供”等。 對第三種疑慮答曰：“若爾則果”等。“確定修習何為”者，謂由”應行火供”等。

།རིག་བྱེད་དོན་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ཡང་མི་རིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འབྲེལ་པ་ཉིད་བཞིན་དུ་དོན་མེད་པ་ལ་ཡང་ མི་རིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བརྟགས་ཏེ། སུན་འབྱིན་པ་བརྗོད་པ་ངེས་པར་སྦྱར་བ་ནི་སྐྱེས་བུའོ། །ཡུལ་ནི་མཆོད་སྦྱིན་ནོ། །ངེས་སྦྱོར་བྱེད་པོ་ནི་སྒྲ་སྟེ་འདི་རྣམས་གང་རུང་གི་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷག་མའོ། །དེའི་ཚེ་ཐམས་ ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པར་སྦྱར་བྱ་ལ་སོགས་པ་གང་རུང་གི་ཆོས་ལའོ།།བཤད་པའི་སྒོ་ནས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། ངེས་པར་སྦྱོར་བ་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་བྱ་བ་ལས་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་ཀྱི་ཆོས་སུ་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་རིགས་ཀྱི།ཡུལ་གྱི་ཆོས་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན་བདེན་ཏེ་ཉེ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཞན་དག་ངེས་སྦྱར་ནི། མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ན་དེའི་ཚེ་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་སུན་ཕྱུང་ཡང་དོགས་པ་མི་ལྡོག་པ་དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་སྦྱར་བྱ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་ངེས་སྦྱོར་ངེས་པར་སྦྱར་བྱའི་ཆོས་ཡིན་པ་སུན་འབྱིན་པ་ནི། དེ་ནི་སྦྱར་བྱའི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་བྱའི་རང་བཞིན་གྱིས་ངེས་སྦྱོར་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པ་ནི་ངེས་པར་སྦྱར་བྱ་མ་ཡིན་པས་ངེས་པར་སྦྱར་བྱ་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་དེའི་ཆོས་ཀྱང་གྲུབ་པའི་ ཕྱིར་ན་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་ག་ལས་འགྱུར།དེ་ཉིད་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི། རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པས་ངེས་པར་སྦྱར་བྱ་དེ་ལའོ། །བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། ཡོད་པ་ལ་ཆོས་གཞན་སྒྲུབ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་ལའོ། །བྱ་བ་འདུ་བྱེད་གཞན་གྱིས་བྱེད་ན་དོན་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ནི། རང་གི་ངོ་བོ་སྒྲུབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འགལ་བ་ནི་ཉམས་པའོ། །གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པ ལ་རང་བཞིན་གཞན་བྱེད་ན་ཅི་འགའ་ལ་ཞེ་ན།གྲུབ་ཟིན་པ་ལ་མ་གྲུབ་པ་གཞན་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་ལ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་མི་རུང་སྟེ་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

“吠陀雖是無義，亦無不合理”這句話的意思是：如同無關聯性一樣，對於無義也並非有不合理，反而是完全合理的。 複次，從法的角度觀察，所說的破斥確定修習是人，對境是祭祀，確定修習的作者是聲，這些任一等為余義。“爾時於一切”者，是指于確定所修等任一法。 通過解說而明示：“確定修習如布等義”。若謂因祭祀行為具業，故應有作者與業兩種法分別，而非境之法分別。云何？誠然，因有近分差別故。 若他人說確定修習是祭祀等境本身的某種法，爾時雖破除二種分別，疑惑仍不能遣除，故有第三種分別，一切分別皆非如實。 若問：“確定所修等唯是法”從何而來？故說”於此”等。其中首先破斥確定修習是確定所修之法：“彼是所修法”。以隨成性確定修習自性。已成者非確定所修，如同確定所修之人，因其法亦已成就，如何成為隨成？ 即對此二種分別作觀察而破斥：“由隨成於確定所修彼”。“行為差別”即是造作差別，意為于已有者成立異法。“已圓滿”者，謂以一切自性而生。若由其他行為造作，則成他義。 遮遣第二種分別說：“成立自體”。相違即過失。若問：若於成立有異自性作用，于某者如何？故說”于已成者未成他”。若問：何故於已成者不應有已成自性？故說”若”等。

།དེ་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ ངེས་པར་གཟུང་བ་གཙོར་བྱེད་པའི་དེས་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དེའི་རང་བཞིན་དུ་དམིགས་པས་ཁྱབ་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གྲུབ་པ་ལམ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ཉིད་ཟློག་པ་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །མ་གྲུབ་པར་དོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། ཕྱིས་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་གང་གི་རང་བཞིན་དུ་ནམ་ཡང་མ་དམིགས་པ་དེ་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་མོད། གྲུབ་པ་ནི་མ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཕྱིས་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་རང བཞིན་གྱི་ངོ་བོར་རོ།།ཕྱིས་དམིགས་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་སྟེ། དེའི་ཚེ་གྲུབ་བ་ཟིན་པ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིས་ཀྱི་དུས་ལ་ལྟོས་ནས་ད་ལྟ་བར་ནི་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་མ་མངོན་སུམ་གྱི་བློ་འཛིན་མོད་ཀྱི། འདས་པའི་རང་བཞིན་དང་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟ་བར་འཛིན་པས་ཀྱང་འབྱུང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་འཛིན་ཏོ། །འདི་ག་ལས་ཤེ་ན་མངོན་སུམ་ད་ལྟའི་རང་བཞིན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ད་ལྟའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ། །སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་སྐད་ཅིག་མར་གྱུར་པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་མི་ནུས་པ་དེས་ན། དབང་པོ་ལས་སྐྱེས་ཤེས་པ་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དང་ལྷན་ཅིག་གཅིག་ཏུ་རིག་པ་མ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་འདས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་ རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱིས་གཅིག་ཏུ་མི་རིག་ཅེ་ན། དབང་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་དག་ལ་དབང་པོ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དབང་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་དག་གིས་མངོན་སུམ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།དབང་པོ་བྱེད་པ་མེད་པར་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་བ་དང་འབྲེལ་བ་ནི། །མིག་སོགས་དག་གིས་འཛིན་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གཞན་གྱི་ཡང་གྲུབ་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །ཕྱོགས་ གཉིས་པ་སྤོང་བ་ནི།ངེས་སྦྱོར་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་སྦྱར་རོ། །དེ་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་སྦྱོར་དེ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་འགྲེལ་པ་ནི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་བྱའི་རང་བཞིན་དུ་མི་སྟོན་པ་འདི་ནི་དོན་དམ་པར་ཡིན་ཏེ་ལྷག་པར་ཞེན་ པས་དེ་བསྟན་པ་ནི།དམིགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ།

“彼是其自性”這句話是強調確定把握”唯彼是其自性”的意思。因此”其自性”是指由觀察其自性而遍及。所以，當遮遣已成者被觀察為已成自性時，即是遣除其為自性。 對未成而生疑者說：“后當被觀察”。此中所思為：凡某物從未被觀察為某物之自性者，彼即非其自性。然而已成者將后被觀察為未成之自性。“其”即已成自性之體性。 “不能后觀察”是指未成所許，因為此時已成者已成過去。雖然相對后時而言，現在未成所許為現量心所取，但與過去自性並非一體。同樣，現在所取亦不與生起同時取。 若問此從何來？故說”現量現在自性”等。“現在自性”等為解釋。“前後自性”即過去未來剎那。 由於不能見前後自性，故根生識既不能與前後合為一體了知，亦不能與後者及過去合為一體了知。 若問：為何現量不能一體了知？答曰：因隨根故。由於根不趣入生起等，故非隨根。因此，彼等非為現量一體所取。 離根作用則過去等不成現量，因為”與現在相關，為眼等所取”亦是他人之宗義故。“是故”為總結。 遮遣第二方面說：“若確定修習是境之法”。“彼云何”即解釋”確定修習如是”，謂”即隨成境”。諸聲不顯示為隨成自性，此是勝義，由增上執著而顯示此，意為”唯無所緣”。

།མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ལ་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པས། གཞན་དག་སྨྲ་བ་ནི་རང་བཞིན་འགའ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ངེས་སྦྱོར་ནི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་ བྱའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལ་ཡོད་པ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་དངོས་པོ་ཆ་མེད་པ་ལ་དུམ་བུར་རྟོགས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལན་གཞན་ནས་སུན་འབྱིན་པ་གཞན་བརྗོད་པ་ནི། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱིར་ བསྟན་པ་ནི་ངེས་སྦྱོར་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ།།ངོ་བོ་དེས་ངེས་སྦྱོར་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་དེ་ནི་ཡོད་མིན་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གཉིས་པ་སྟེ། ཉེས་པ་སྔ་མ་ལས་མི་འགྲེལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སུན་འབྱིན་པ་གཞན་བརྗོད་པར་འདོད་པས། རང་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་ སྨྲ་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྨྲས་པ་ནི།དེ་ཡི་རྟོགས་བཞིན་ཉིད་གྲུབ་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་སྦྱོར་གྱིའོ། །སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི། དེ་ཡི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ངེས་སྦྱོར་དེའི་རང་བཞིན་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཞན་ དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་བྱའི་རང་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་ན།ངེས་སྦྱོར་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། །རྟོགས་བཞིན་པ་ཉིད་ཙམ་ཞིག་ནི། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་སྦྱོར་རོ། །དེ་ལྟ་མིན་ན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ངེས་སྦྱོར་གྱི་བསྒྲུབ་བྱ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ནས་ཡང་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལའོ། །རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ངེས་སྦྱོར་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །གཞན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་ སུ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ནི་མ་འབྲེལ་པ་རྣམ་པར་བཅད་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ ནས།རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ངེས་སྦྱོར་ནི་ཡུལ་གྱི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་རིག་པ་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འཐད་པ་བརྗོད་པའི་དོན་དུ་རྟོགས་བཞིན་པ་ཉིད་ཙམ་ཞིག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་དྲན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི་སྤྱི་ རིག་ཡིན་ན་དེ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་རིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དང་གཞི་མཐུན་པའི་བདུན་པའོ།

有人認為”唯一確定之方面才會產生此過失”，故其他人說”某些自性”。若謂確定修習是了知隨成自性，且僅是了知彼處存在之自性，此亦不合理，因為無分事物不應了知為部分，如是從他處提出其他破斥，故說”此非”。 “體性”一般所示即是確定修習之究竟。以彼體性非確定修習。“由彼非有”是第二方面，意為不從前過解脫。 欲說其他破斥，故自明顯他說：“彼了知性成就”等。“彼”即確定修習。能破斥者即”彼之自體”。確定修習之自性即是隨成性。“異此”即若非隨成自性，則不成確定修習。 明顯此義即”唯了知性”。“彼”即確定修習。“若非如是則非”意為”異此則非”。 顯示隨成性即是確定修習之所作能作后，為再次顯示此義故說”若”。“于彼”即于境。“顯現為隨成”即確定修習之相。“非他”即非隨成性。 此義為：隨成性非僅由遮遣無關而成義，而是由遮遣具他性。若非如是，則隨順非隨成性而成非隨成。故確定修習非境之法。 “于共相了知非”此說為顯示理由，令憶念前說”唯了知性”。解釋此即”若是共相了知則于彼”。“于彼”即與”是共相了知”相應的第七格。

།གང་གི་ཕྱིར་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་རིག་པ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །དེར་སྨྲ་བའི་ངེས་སྦྱོར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་ སྡུད་པའོ།།འདི་ཡང་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེར་སྨྲ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་སྦྱོར་ངག་གི་དོན་དུ་སྨྲ་བའི་འདོད་པ་ལ་ངེས་སྦྱོར་ངག་གི་དོན་ཡིན་པ་དེར་མི་འགྱུར་ཏེ། འགྱུར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྤང་བའི་དོན་དུ་གལ་ཏེ་ཞེས་སྨོས་སོ། །གང་འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ གྱི་འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་རྟོགས་པར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ།རྟོགས་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་གསུམ་གྱིས་ཕྱེ་བའི་ངེས་སྦྱོར་གྱི་རྟོགས་པ་ནི། གཅིག་ཀྱང་འགོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་པོར་མི་འདོད་ཅེས་དོགས་པ་ན། གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ་ནི། རིག་བྱེད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རིག་བྱེད་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཡིན་དེ་ལ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི་ལན་སྨྲས་པ་སྟེ།གཅིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་བ་དང་། ངེས་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་པོ་དག་གི་རྟོགས་པ་ཡོད་དུ་ཆུག་ལ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡུལ་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།དེའི་ཚེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་རྟོགས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གང་ཞིག་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མེད་ན། དེར་རང་གི་རང་བཞིན་རིག་པ་ཡིན། རིག་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་སུས་འགོག་ཅེས་བརྗོད་པ་ནི། གང་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པའོ།།དེའི་རང་བཞིན་ལ་མ་རེག་པའི་རིག་པས་ཀྱང་གལ་ཏེ་རིག་པ་ཡིན་ན་ནི། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་རིག་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཁོ་ན་དེ་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པ་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་ཡང་མེད་ལ་རང་གི་རང་བཞིན་རིག་པར་འགྱུར་མོད་འདི་ལ་ཡོད་ཅེ་ན། དམིགས་པར་བྱེད་པ་དང་དམིགས་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་བརྗོད་ནས། ཡོད་པ་བསྒྲུབ་པར་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ངེས་པར་བརྗོད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་འགལ་ལོ། །གང་གིས་དམིགས་པ་ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ལ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

由於祭祀等非是隨成義之了知，此為余說。“彼處所說之確定修習”等為結語。此亦應如是觀。“彼處所說”即主張確定修習為語義者之見解中，確定修習非為語義，不應成為語義。為斷此故說”若”。 此中有”此是其義，此非”之了知有無之決定，且彼了知亦是有，如是思維。以確定修習等三了知所分之確定修習了知，亦是一種安立，此為攝義。 若疑”何故不許補特伽羅為確定修習者”，他人答：“因吠陀之補特伽羅無量故”。即造作吠陀之補特伽羅無量故。“此非真實”等為答覆，意為”一亦非有”之說不成立。 如是，若許確定所修與確定修習者之了知存在，即使如此，境祭祀之了知亦不存在，因彼時無故。若謂了知實有，若無慾成了知者，彼中自性了知，若謂有了知，則誰能遮止自體？故說”由自體”等。 若謂不觸及其自性之了知亦是了知，則一切皆應了知一切，如是思維。唯現前其自性者方是了知，為說此故說”于無自體”等。 若謂彼亦無而成自性了知，此有何過？說明能緣所緣之自性后，說有所得定說有。由如是故，“所緣”即說有，彼亦無故相違。當了知所緣為識時，于”有”之名言決定，此為其義。

།ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་གང་ཞིག་དམིགས་པ དམིགས་པ་རང་གི་རྣམ་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ།གང་ཞིག་དེ་མེད་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཟླ་བ་གཉིས་པོ་དེ་ནི་དགག་པར་མི་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགོག་ན་ཡང་གཞལ་བྱ་མེད་ཀྱང་ཚད་མར་འགྱུར་བས་ཚད་མ་ལ་གུས་པ་ཐག་རིང་དུ་སྤངས་པ་ཉིད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ ཕྱིར་ན་སྣང་བཞིན་པ་ཉིད་ལ་རྟག་པར་བསམས་ནས།གང་ཞིག་སྣང་བ་དེ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་འཁྲུལ་པ་འབའ་ཞིག་ཟད་ལ་འཁྲུལ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དམིགས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་གྱི་གཞན་ལ་ ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་དངོས་སུ་རྟོགས་པར་ཁས་བླངས་ན་འདི་འགལ་བ་ཡིན་ན་འདི་ནི་རྟོགས་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་མངོན་དུ་མ་བྱས་པར་རང་གི་ངོ་བོར་ཞེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ག་ལས་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོགས་པ་ཙམ་ལ་ བརྟེན་ནས་མདུན་གྱི་རྩོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་བསམ་པས་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བར་ངེས་པ་ཡིན་པའོ། །དཔེར་ན་རྟོགས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་ཙམ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ ཡུལ་གྱི་ཆོས་ཅན་ཡོད་པ་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཆོས་ངེས་སྦྱོར་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་དེས་ན་རྟོགས་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་མི་སྤོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཡོད། ངེས་པར་བྱེད་མོད་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། ལུང་རྣམས་ལ་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། ། གལ་ཏེ་རྟོགས་སོ་ཅོག་གིས་དོན་གནས་ན་དེའི་ཚེ་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཅན་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་དེ་ཁོ་ན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བློ་སྣ་ཚོགས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་ལ་འགལ་བ་དེ་ཁོ་ན་དུ་མ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། བློ་གཅིག་པོ་འགའ་ཞིག་ལུས་པར འགྱུར་རོ།།དེ་ཁོ་ན་སྣ་ཚོགས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལུང་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟོགས་སོ་ཅོག་གིས་དོན་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུའི་དྲི་མས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའོ། །རྒྱུ་བྱེད་པ་པོའི་ཉེས་པ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དེས་སྦགས་པ་ནི་ སྐྱེས་བུའི་ལུང་ངོ་།།དེ་ལས་བཟློག་པ་རིག་བྱེད་ལས་གཏོགས་པ་ནི་དོན་གྱི་གཞན་དབང་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པ་པོའི་གཏན་ཚིགས་བརྗོད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་རྗེས་འབྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ཅི་ལྟར་ན་རིག་བྱེད་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗེས་སུ་ འབྲངས་པ་ཁོ་ནས་རྟོགས་ཤེ་ན།སྒྲ་དོན་འཇིག་རྟེན་ན་སྲིད་ཕྱིར། །ཞེས་སྨོས་སོ།

二月並非錯亂，因為彼處所緣之所緣自相確實存在，而彼不存在之外在二月則不應否定。若否定，則雖無所量亦成量，實為遠離對量之敬重。世間離觀察故，執著顯現為常，唯是”所顯現者即不存在”之錯亂已盡，錯亂之安立亦依彼而立。 是故，由所緣實有故，僅由所緣即成有之名言，不待他者，此為其義。若許直接了知自體則成相違，然此僅是了知，未現前自體而執著為自體故，何有相違？依此疑惑，為入後續論辯故說”僅由所緣”。 “非了知為有”即決定為有。如僅是了知故無相違，如是僅由了知故，若不說境有法，則何須言其法之確定修習？故不能遮遣了知無所緣，此為其義。 若謂僅由了知亦能決定有，將如何？故說”于諸教”。若一切了知皆契合義，則彼時依教於一有法，不應生種種互違勝解之心，因於一者安立多種相違真實不應理故，應唯餘一心。然依教之心亦有種種真實勝解，是故非一切了知皆契合義。 “因垢”者為他說。造作者過失貪等所染即人之教。與彼相反之吠陀所攝則是義之他依，此為其義。“非”即能破者說因：“隨順世間”等。若問何故吠陀唯隨順世間而了知？故說”聲義世間有故”。

།སྒྲ་དང་དོན་དག་གནས་ལས་ལྷུང་བར་འདོད་པ་ནི་འགའ་ན་ཡང་མེད་དོ། །དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ན་སྲིད་པ་ཡང་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པས་སོ། །མཆོད་སྦྱིན་ ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ནི་རྗོད་བྱེད་དང་མར་བླུགས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི།འཇིག་རྟེན་ཉིད་ན་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་སྔོན་མཐོང་བའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲ་དོན་ཕྱིས་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་སྐབས་ལ་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྔོན་མཐོང་ཞེས་སྨོས་སོ། །དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒྲ་ལས་རྟོགས་པ་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རིག་བྱེད་པའི་སྒྲ་ལས་ཀྱང་། འདོད་ཆགས་ལས་བསླད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བློ་སྐྱེ་བ་ན་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ལ་མ་ལྟོས་ན་ནི རིག་བྱེད་ལས་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་མི་སྲིད་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ།།སྔར་ཤིན་ཏུ་ཆེར་གོམས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཡིད་ཅན་དག་བློ་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་ འདོད་དང་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདོད་པའི་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པར་མཐོང་བ་མེད་དོ། །ཡང་ན། བློ་སྔོན་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི། །མཐོང་བ་འདོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན། །སྦྱར་བར་བྱའོ། །རྣམ་པ་གཞན་ཡང་བརྗོད་པ་ནི་ངག་དང་ཚིག་དོན་བྱ་བའོ། །ངག་དང་ཚིག་དོན་ཉེ་བར་བསླད་པ་ནི་དོན་ གཞན་ལ་གྲགས་པ་དོན་གཞན་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་དུས་ཐ་དད་པར་གོའི་སྒྲའི་དོན་དགུ་ལ་གྲགས་པ་ཡིན་ལ། ད་ལྟ་ནི་མདའ་ལ་ཡང་མཐོང་ངོ་། །ཡུལ་ཐ་དད་པར་ནི་ཀ་ལི་དང་མ་རི་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་རྩོད་པའི་དུས་ལ་སོགས་པ་ལ་གྲགས་པ་གཞན་དུ་མི་སྦྱོ་བ་ལ་སོགས་པ་ ལ་མཐོང་ངོ་།།ཚིག་བསླད་ན་ནི་ངག་བསླད་པ་ནི་ཡང་རྙེད་པར་སླ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་དོན་མར་གྱི་སྲེག་བླུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྔར་དོན་གཞན་ལ་གྲགས་པ་ཉིད་ད་ ལྟར་དོན་འདི་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས།འདིར་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ་ནི་རིག་བྱེད་དེ་ལ་རྨོངས་པ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སོགས་པ་བསམས་པའི་ཉེས་པ་འགའ་ཡང་མེད་དེ། བྱེད་པ་པོའི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་གང་ལས་བྱེད་པ་པོ་སྲིད་པ་དེ་ལ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ སོགས་པ་བསམ་པ་ཉེས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་མི་འདོད་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པར་དོགས་པས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །རིག་བྱེད་ལ་ནི་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལན་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

聲與義從處所墮落之說，無處可尋。彼等於世間如何存在？由世間祭祀等所緣故。祭祀等之聲為能詮，注油等為所詮，於世間即可得見。故由隨順世間名言先見，而後聲義得以安立。 於此處將如何？故說”先見”。如同世間語言所生解不能成辦義，如是吠陀語言亦然，隨順貪慾所染世間而生心時，不能成辦義。若不依世間，則從吠陀不可能生解，故將成為不可能之相即為量，此為其密意。 為顯示先前深重串習習氣力所致之心者轉為他心而見，故說”欲等”。未見欲果成辦。或可配釋為：“隨順先前之心，所見非欲之能立。” 復說他相：“語與詞義”。語與詞義染污，即是於一義聞名而用於他義。於此，于不同時中，“牛”字見於九義，今亦見於箭。于不同地，如”迦利”與”摩利”等聲于爭論時等聞名而不用於他處等可見。 若詞染污，則語染污易得，因彼為彼聚合故。如何不解：如隨順世間而觀察祭祀等義為注油等，如是先前於他義聞名者今表此義？ 此中他說：“于吠陀彼愚癡等”即無有顛倒等分別過失，因無作者故。於何聲有作者可能，彼有顛倒等分別過失。故恐入不欲義而非量。于吠陀無彼故非非量，此為其義。答曰”復”。

།རིག་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་མ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་ མ་ལོག་པའི་དོན་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱོན་འགའ་ཞིག་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དཔེར་ན་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུའི་ཆོས་གཞན་དུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ མ་ལོག་པར་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་གལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེས་བུ་ལོག་ན་དེའི་ཚེ་བདེན་པའི་དོན་ཉིད་མ་ཡིན་ལ་ལོག་པའི་དོན་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རིག་བྱེད་དོན་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་བསླད་པའི་ཡིད་ལ་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་ པས་བྱས་པའི་བརྡ་ཙམ་གྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དོན་དུ་སྣང་བ་ནི།རྩཝའི་མཐོ་ཡོར་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་ལ་ཚད་མར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངག་ཐོས་པ་ན་དོན་དུ་སྣང་བ་ནི། རྩཝའི་མཐོ་ཡོར་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཉེ་བར་ བསླད་པས་བྱས་པའི་བརྡ་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ཚད་མར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།།སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཡང་བསམ་པའི་ཉེས་པས་དངོས་པོ་དང་། འབྲེལ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་བསམ་པའི་ ཉེས་པའི་ས།།ཞེས་བྱ་བའོ། །བསམ་པའི་ཉེས་པས་སྒྲ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ན་གང་བརྗོད་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། དངོས་པོའི་འབྲེལ་པ་ཉམས་པ་འདི་ནི་རིག་བྱེད་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཅི་ལྟར་རིག་བྱེད་ཚད་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་ མེ་ལ་དུ་བ་བཞིན་དུ་སྒྲ་དང་དོན་དག་གི་འབྲེལ་པ་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཚད་མར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འདོད་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་བཟློག་ཏུ་མེད་ན་འོ་ན་ནི་འབྲེལ་པ་དངོས་པོ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དང་། མ་བྱས་པ་དག་ལ་ཁྱད་ པར་ཅི་ཡོད་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།།གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ཀྱི་ངག་དང་ཚིག་དོན་བསླད་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་རིག་བྱེད་ལ་ཡང་བསླད་པ་སྲིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ཅེས་དོགས་ན། ངག་དང་ཚིག་དོན་འཇིག་རྟེན་ན། །ཞེས་སྨོས་སོ། །ངག་དང་ཚིག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྒྲ་ གང་དག་ལ་དོན་བསླད་པ་མཐོང་བའི་སྒྲ་དེ་ཉིད་རིག་བྱེད་ལ་ཡང་ཡིན་ན།རིག་བྱེད་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་བསླད་པ་མི་སྲིད། དེ་ལྟར་རིག་བྱེད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཡང་བསླད་པ་སྲིད་པས་བསད་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་གསོ་བའི་ཕྱིར། གཞན་དག་གིས་སྨྲས་པ་ནི་རིག་བྱེད་ རང་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ།

所謂”于吠陀境未解”，即由於無有不顛倒義之解，如何不許有過失？然實皆所欲也。譬如貪嗔等為士夫法趣入他處之因，如是士夫法正解亦為不顛倒言說之因。 是故，若一切種士夫顛倒時，彼時非真實義亦非顛倒義，然吠陀唯成無義。故由貪等所染意中，僅由士夫等所立名相隨行而顯現為義，如草人等，于吠陀語不立為量。故聞吠陀語時所顯義，如草人等，由貪等染污所立僅隨名相而行，不應成量，此為密意。 為顯示非士夫所作如同士夫所作，由分別過失故，事物關聯壞失故非量，故說：“世間分別過失處。“由分別過失故聲非量。世間所說彼由事物關聯壞失故，此事物關聯壞失於吠陀亦同，云何吠陀是量？ 若如煙與火般，聲與義之關聯是事物自性，爾時由不隨士夫欲行故，一切聲成量。若不能遮止依欲，則由非事物關聯故，士夫所作與非所作有何差別？此為所思。 若疑：豈非見世間語與詞義染污耶？云何隨順彼而說吠陀亦可能染污？故說：“世間語與詞義。“於何等聲見有詞義染污，彼聲于吠陀亦然，云何吠陀不可能染污？如是雖吠陀非士夫所作，然可能染污，為以他相救治所染量性故，他說：“從吠陀自身。”

།རང་ཉིད་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུའི་དོན་བྱེད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་ཉིད་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ལ། སྐྱེས་བུ་ཡང་རང་ཉིད་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་ཅི་ལྟར་ནུས། མི་སླུ་བ་ དང་འབྲེལ་པའི་དོན་ཅན་གྱི་རིག་བྱེད་ཀྱིས་བསྐུལ་ན་ནི་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་རིག་བྱེད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ལན་འདི་ནི་ལུང་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་རིག་བྱེད་ལ་ཚད་མའི་རྒྱུ་མཚན་ལྷན་ཅིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།འདི་ཉིད་གཞུང་འཛུགས་པ་ནི་ལུང་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལུས་རྣམས་ལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་ནང་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཁྱད་པར་མཆོད་སྦྱིན་དང་། རྣལ་འབྱོར་དང་། ལྷག་པར་གནས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྐྱེས་བུ་ ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གང་གི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ནུས་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རིག་བྱེད་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཐལ་བས་ན། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་ཁས་ལེན་པ་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་གཞན་བཤད་པ་ནི་ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དྲན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འཇུག་པའོ།།འདི་ལྟར་བསམ་པ་ཡིན་ཏེ། མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། །མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཉིས་འདིར་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་ལྟར་མཆོད་སྦྱིན་བྱའོ་ཞེས་དགོད་པ་ཙམ་ལ་ནི་ཐལ་བ་ཡང་ནུས་པ་ ཉམས་པ་མེད་དོ།།དེའི་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་མཐོ་རིས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་ན་ནི་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འབྲས་བུར་བརྗོད་པ་ནི་དགག་པར་ཡང་མི་ནུས་སོ། །དེས་ན་རྨོངས་པས་སམ། བསླུ་བའི་བསམ་པས་བརྗོད་པར་སླ་ཞིང་། མི་སླུ་བ་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ ཡིན་པ་ཡང་སླའོ།།མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་མཚུངས་པ་དེའི་ཀུན་གྱིས་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མཐོང་བར་བྱེད་པའམ། ཕྱོགས་གཞན་ལ་ནི། སྤྱོད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་སེམས་མ་ཡེངས་པར་བྱེད་པ་དེ་རིག་བྱེད་ལ་ཡང་མི་མཚུངས་ སམ་སྟེ།མཚུངས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེས་རིག་བྱེད་དང་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དག་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་མཚུངས་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །འདི་ལ་གཞན་གྱི་དོགས་པ་ནི། །དམ་པས་བརྩི་བ་མིན་ཞེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐབས་ཀྱིས་རིག་བྱེད་ལས་གཞན་པའི་ལུང་དག་ལའོ། །དེས་ ན་དམ་པས་བརྩི་བའི་རིག་བྱེད་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ལུང་དེ་དག་ཀྱང་དམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྩི་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མར་གྱུར་པའི་རིག་བྱེད་ལ་བརྩི་བའི་བྲམ་ཟེ་ཉིད་དམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལན་དུ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།

所謂”由自身不趣入”是指：祭祀等士夫之利益事不待而自身不趣入，士夫又如何能自身了知祭祀等？若由具不欺義關聯之吠陀勸導，則趣入祭祀等。是故，吠陀應是量，若作是說。 答曰：“於一切聖教”。此中意謂吠陀具有量之因。此即立論：“於一切聖教”等。諸身各別決定義，由彼內部差別分類為祭祀、瑜伽、增上住等。 所謂”僅由士夫”是指：若時見極超感官者則能，然吠陀亦應如是，故承許非士夫所作不善。說其他方面曰：“或者”。 所謂”令憶念”即趣入彼境之作意。如是思維：祭祀等能成辦者與天界等所成辦二者於此獲得。其中如是陳述”應行祭祀”僅是安立，則能力無損。若決定其作用果為天界，則不能。其果之說亦不能遮。故由愚癡或欺誑心易於宣說，由決定不欺故易成非量。 祭祀等事業本性相同，非一切能作，然見超感官者，或於他方面，具行為自性令心不散亂，于吠陀豈不相同？實則相同。由此思維吠陀與非吠陀同爲非量。 於此他疑：“若謂非聖者所重”，是就上下文而言非吠陀之聖教。故唯聖者所重之吠陀是量。若謂彼等聖教亦為聖者所重耶？不然，重視為量之吠陀之婆羅門即是聖者。答：若爾則成相互依賴。

།འདི་ཉིད་ གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི།།དམ་པ་རིག་བྱེད་དོན་སྤྱོད་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་རིག་བྱེད་ཀྱིའོ། །དེས་སྤྱོད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པས་སྤྱོད་པ་ལས་སོ། །འོན་ཏེ་རིག་བྱེད་དུ་གྱུར་པའི་ཚད་མ་ལས་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་ན་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་གྱི། འོན་ཀྱང་དམ་པ་ནི་ བྲམ་ཟེ་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་དམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན། ཁ་ཡོན་པོར་མི་འགྲོའོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས། དམ་པས་བརྩི་བར་ཡང་མཚུངས་སོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །རིག་བྱེད་ལས་གཞན་པའི་ལུང་ནི་ལུང་གཞན་ཏེ། དེ་དང་ འབྲེལ་པ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའོ།།གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ། མི་འགྱུར་བ་ནི་ཉིད་ཅེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྲམ་ཟེའི་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །དེ་ག་ལས་ཤེ་ན། བཤད་པ་བྲམ་ཟེ་དེ་དག་ནི་སྡིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བ་གཞན་ལ་མི་དགའ་བས་ སོ།།ལན་དུ་སྡིག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ནི་སྡིག་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ལ་འདི་ནི་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་ལ་ཚད་མ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དེ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་དཔྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་ཉིད་སྡིག་པ་མ་ཡིན་མོད་གང་ལས་ལུང་གཞན་ལ་ཡང་བྲམ་ཟེ་བརྩི་བར་འགྱུར་ བ་ལྟ་བ་གཞན་ལ་འཇུག་ན་སྐྱེས་བུ་ཉིད་སྡིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདིར་ཡང་གལ་ཏེ་ལྟ་བའི་སྐྱོན་གྱིས་སྡིག་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་པའི་ཉེས་པས་སྡིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བས། སླར་ཕན་ཚུན་བསྟེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། བྲམ་ཟེ་མིན་ པས་སྡིག་བདག་ཉིད།།སྡིག་བདག་ཡིན་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་མིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་མ་དཔྱད་ན་དགའ་བའི་བྲམ་ཟེ་ཉིད་ཁས་བླངས་ནས་སུན་འབྱིན་པ་བརྗོད་དོ། །ད་ནི་གང་ལས་སུས་འགོག་ཅེས་བརྗོད་པ་ནི། གང་ཞིག་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་ལས་མ་རེག་པའི་རིག་པས་ཀྱང་གལ་ཏེ་རིག་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་རིག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཁོ་ན་དེ་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། རང་གི་ངོ་བོ མེད་པ་ལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་དམ་པ་ཡིན་པས། དེ་དག་གིས་བརྩིས་པའི་རིག་བྱེད་ཚད་མར་འགྱུར་བ་བྲམ་ཟེ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དཔྱོད་ན་མི་གནས་སོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱའོ། །བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རྒྱལ་རིགས་ལ་ སོགས་པའོ།།བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བྲམ་ཟེར་སྒྲུབ་པའི་འདུ་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའོ།

闡明此義：“從聖者行持吠陀義”等。其中”其”指吠陀。“從彼行持”即從聖者行持。若特別說”從成為吠陀之量”則成此過，然若說聖者僅是婆羅門。 若爾，則說”唯非婆羅門是聖者”，思維不應偏頗，故示”于聖者所重亦相同”曰：“複次”。非吠陀之聖教即他聖教，于彼關聯有增上執著者，說彼等如是。 他說：“若謂不變即”，“為婆羅門性”為余詞。何以故？答：“彼等婆羅門于惡”，由不喜他見故。 答曰：“惡與”等。于”此是惡見，此是他見”之決定中無有任何量，以趣入為此義之觀察故。見解本身雖非惡，然從何處於他聖教亦成婆羅門所重，若趣入他見則由士夫即是惡故是婆羅門？於此若非由見過失成惡，則應說由其非婆羅門過失成惡，示覆成相互依賴曰：“由非婆羅門故惡體性，由是惡體故非婆羅門。” 如是暫不觀察則承許可愛之婆羅門性而說破斥。今說”誰從何處遮”曰：“若由自體性”等。思維：若不由其自性無觸知亦非知，則一切應知一切。說唯現證其自性者是知者曰：“于無自體”等。 示若觀察彼等是聖者，由彼等所重之吠陀成量之婆羅門性不成立曰：“複次”。“婆羅門等”之”等”字謂剎帝利等。“事”謂欲等。“等”字謂成辦婆羅門之造作成辦等。

།འགྲེལ་པ་ནུས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་འདུ་བྱེད་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་ངེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ལེགས་པར་ བྱེད་པའང་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་བྲམ་ཟེ་ཡིན་པར་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། །ཁུ་ཡུ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །ལན་ནི་མངོན་སུམ་དོན་ལ་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཚད་མར་མི་རུང་ཞེ་ན། ཉེ་བར་བསྟན་པ་འཇིག་རྟེན་ན། །ཞེས་སྨོས་སོ། །གཞན་དུའང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ གྱི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་ཐེ་ཚོམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །ཉེ་བར་བསྟན་པ་མངོན་སུམ་ལ་ལྟོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྔར་ནི་མངོན་སུམ་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་གྲོགས་ ཡིན་ནོ།།ད་ལྟར་ནི་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་མངོན་སུམ་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ མིན་ན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་མ་ལྟོས་པར་དོན་སྒྲུབ་མི་ནུས་ན་དེའི་ཚེ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ཡང་མི་ནུས་པ་ཁོ་ནའོ།།གཞན་དུ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་འདྲ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ དོ།།གཞན་དོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གཉི་གས་སོ། །ལན་དུ་དེ་ནི་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་ཡང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཚོགས་པ་ལའོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་མི་ནུས་ པ་མ་ཡིན་ནམ།དེས་ན་ཅི་ལྟར་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་མཐོང་བ་ལས་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨོས། རྟོགས་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན་བུམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཞན་དུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ལའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།དེ་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མངོན་སུམ་དང་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ་ཕྱེད་ཕྱི་མ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། འདིར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་ པ་བཞིན་དུའོ།

此處”具有殊勝功能之註釋”亦應從造作中了知，因為將說”離種姓決定之善作亦無”故。“彼”即是欲顯為婆羅門者。闡明此義：“俱有等”。“為此故”是他人所說。答曰：“于現量義”等。 何故近教不應為量？故說：“近教於世間”。“於他處亦”即勝義中亦然。“若”等為註釋。若謂如是，即若他人近教為大，則”從近教生疑”等。“為此故”是他人所說，意謂近教依賴現量。 先前現量為主，近教為伴，今則相反。答曰：“若”。若不依近教，現量能成立婆羅門等相之義，爾時則能成立近教為真實。若非如是則不然，即若不依近教不能成立義，則亦定不能成立近教為真實。 解釋”非他”即”何時”等。“如是”即無功能。他人生疑曰”由聚集”，即由二者。答曰：“此無”等。“於此亦”即于現量與近教聚集。 若謂從見果亦不能決定為聚集，則何故說一切從見果是聚集？若問”了知”，故說”瓶等”。“於他處”即于稻芽。何故？“于彼”等。由見為彼性即是聚集性故。 若疑于現量與近教聚集亦定有果，解釋後半曰：“於此”等。“如是”即如芽等。

།གལ་ཏེ་ཡིད་ཆེས་པས་བརྗོད་པ་ན། འདི་ནི་བྲམ་ཟེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འདིར་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅི་སྟེ་བརྗོད་ཅེ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཡང་མི་འཐད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ཡོད་ན་ནི། ཐེ་ཚོམ་སྟོང་བྱུང་ཡང་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ཉམས་པ་ནི་མེད་དོ། །ངེས་པར་སྣང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པས་སྐྱེད་པ་ཉིད་དོ། །མངོན་སུམ་གྱི་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ ཙམ་ལ་ཡིན་གྱི།རིགས་ངེས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མི་བདེན་པར་དོགས་པ་ལ་མངོན་སུམ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་རིགས་ངེས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ མངོན་སུམ་འཇུག་པ་དེར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མི་བདེན་པར་དོགས་ཀྱང་རིགས་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི།གང་གི་ཚེ་གསེར་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་བསྲེག་པ་ལ་སོགས་པས་དག་པར་མཐོང་བས་སོ། ། རིགས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མངོན་སུམ་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་ཤེ་ན། བདེན་པའི་རིགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱིས་སོ། །གལ་ཏེ་གསེར་ལ་ཡང་བསྲེགས པས་དག་པ་ལ་སོགས་པ་མ་རྟོགས་པའི་རིགས་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།གསེར་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་བསྲེགས་པས་དག་པ་ལ་སོགས་པ་གསེར་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །དེས་ན་དེ་བཟུང་བ་ཉིད་ ཀྱིས་རིགས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ནི་ཞེས་སྨོས་ཏེ། བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་གོང་བུ་ལའོ། །འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྲེགས་པས་དག་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར། དམངས་རིགས་ལ་སོགས་པ་ དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལྟ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྐང་པ་བརྐྱང་བ་ནི་ཐབས་མི་ཚོལ་བ་སྟེ། དེ་ཙམ་སྐྱབས་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་ཡང་བྲམ་ཟེར་འགྱུར་མོད། འདི་ཙམ་གྱིས་ངེད་ཀྱི་བྲམ་ཟེར་ཉམས་པ་ མེད་དོ་ཞེ་ན།དོན་དམ་པའི་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་པ་ལས་རྣམ་པར་བཅད་པའི་བྲམ་ཟེ་གནས་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ། བྲམ་ཟེ་ལ་བྱིན་པ་འབྲས་བུ་ཆེའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ།

若問：通過信受所說”此是婆羅門”不是即可確定嗎？為何此處說”如是”等？答：不然，因為無有確定，因為對於具有行為習性者疑惑亦不應理。若有種子等聚集，即使生千萬疑惑，芽之生長亦不會損減。所謂確定顯現，也是由信受近教而生。現量之作用僅在於直接面向有法之自性，而非在於確定種姓及隨順之差別。 因此，對於近教不真實之疑惑，現量絲毫無所作為。於何處現量趣入種姓確定及隨順之差別，即使懷疑近教不真實，亦必定成為種姓確定，為顯示此義而說：“當黃金等”。“由現量見”即由現量見到經火煉等清凈。 若問：由種姓近教亦應如是？故說”如是由種姓”等。若問：以何種差別之現量？答：以真實種姓自性執取之行相。若問：于黃金亦非緣未了知經火煉等清凈之種姓耶？故說”于黃金等”。自性差別即隨順經火煉等清凈所安立為黃金。是故由執取彼即是執取種姓之義。 若問：於此處亦應如是？故說”於此”，即于婆羅門等聚合。“如是性”即如經火煉等清凈，因不能見與首陀羅等不共之法故。伸腿即不尋方便，僅此非能救護。 若謂：具有共同色相形狀等之他者亦應成為婆羅門，僅此於我等之婆羅門無有損減。故說”勝義”，當無有從非婆羅門遮除之婆羅門存在時，說”施予婆羅門果報廣大”，對於希求後世者將成迷亂。

།ཇི་ལྟར་བྲམ་ཟེ་དོན་དམ་པ་མ་ ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་གསེར་བྱིན་པ་འབྲས་བུ་ཆེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ཏེ། གསེར་གྱི་རིགས་ཀྱང་བརྟག་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བའི་རྐང་པ་བཀྲུས་མ་ཐག་པ་ལ་གསེར་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། ། རིགས་སོ་སོར་ངེས་པ་རྟོགས་པ་མེད་པར་མཚུངས་ཀྱང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དམིགས་པ་དང་མ་དམིགས་པས་བྱས་པ་ངག་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་རིགས་ངེས་པ་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མི་བདེན་པར་དོགས་པ་ན། མངོན་སུམ་ནུས་པ ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚོགས་པར་སྨྲ་བ་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིའི་ཕྱིར་ཡང་མངོན་སུམ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེར་ཞེས་བྱ་བ་བྲམ་ཟེར་དོགས་ནའོ། །རིགས་ཀྱི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་གཞན་ནི་སྔར་ཞུགས་པའོ། །ཐབས་གཞན་ནི་ མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱིར་འགོག་ཀྱང་མངོན་སུམ་འགོག་པར་ལྷུར་ལེན་པའོ།།གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ནུས་པ་ཡིན་ན་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་དོན་མེད་དོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །འདི་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཙམ་ཡང་ནུས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཡང་དོགས་ པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་རིགས་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་པ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱ་བའི་ཕྱོགས་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྩོད་པ་སློང་བ་ནི། འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། འདོན་པ་དང་འདོན་དུ་འཇུག་ པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ན།བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཅི་ལྟར་ཡང་ཚད་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་ལས་ནི་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་བྲམ་ཟེ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་པ་ནི། རིགས་ངེས་བྲལ་བའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །རིགས་ངེས་བྱེད་པ་མེད་པ་སྟེ། བྱ་བ་ལས་ངེས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་བྱ་བ་དང་འདུས་བྱས་ལ་སོགས་པ་ལས། བྲམ་ཟེ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས ངེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཞེས་སྨོས་སོ།།རིག་བྱེད་འདོན་པ་དང་བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པ་ཉན་པའོ། །ཐ་མ་བྱེད་པ་དང་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་དག་ཀྱང་རིགས་དཔྱད་པར་སུན་ཕྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སུན་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ ཚོགས་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་གསལ་བའི་བཤད་པ་ལ།གཞན་ཡང་། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ཡན་འགར་བས། །རིགས་ནི་རྟོགས་པ་ཉིད་གྱུར་ན། །ཚིག་ལས་ནི་དེ་མི་རྟོགས་པ་ཡང་འགལ་བ་མེད་པ་མིན་པར་འགྱུར་ཏེ། འགལ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།

正如婆羅門非勝義，如是後世亦將如是，作此思維。若如是，則說”佈施黃金果報廣大”亦成迷亂，因黃金種姓亦不堪觀察故，對此剛洗足者說”黃金”。雖同樣無有了知各別種姓之確定，但由不共法之所緣與非所緣，以及由言語相符與不相符所致，此為其義。 因此，當對種姓確定之近教生起不實之疑惑時，現量無有功能，故說聚合非為善說。為顯示由此因故現量亦無功能而說”複次”。“于彼”即于疑為婆羅門時。其他種姓近教即先前已入。“無有他法”雖總遮止，但主要遮遣現量。若現量有功能，則了知種姓等將成無義，此為所思。此說明即使僅是近教亦無功能，因為此時先有疑惑，觀察種姓等亦成無義故。 正因如此，為破除作用之方便而興諍論說”然則”等。若婆羅門等種姓之相成立，則誦讀及令誦讀等相之作用得以施行，然婆羅門等絕非量之行境。從作用不能成為婆羅門等之相，若如是則一切應成婆羅門故。 破除造作之方便說”離種姓決定”。無有種姓決定，已說由作用離決定。又問：何故非由作用及造作等成就婆羅門性等？故說”離種姓決定”。誦讀吠陀及聽聞論典等。最後作用與造作二方便亦由觀察種姓而破除，因依種姓而破除故。 複次，對諸聚合論者以他門明說：若由某現量能了知種姓，則從言說不能了知彼，此亦非無相違，將成相違。

།རེ་ ཞིག་དང་པོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལ་འཇུག་པའོ།།ལྷུར་བྱ་བའི་དོན་འདི་ཡིན། གཉིས་པོ་སོ་སོར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ན་ཚོགས་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ ལྡོག་པར་ངེས་པ་མེད་དོ།།ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་མངོན་སུམ་གཅིག་པུའི་སྐྱབས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་ཕུང་པོ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་ན། གང་གི་ཚེ་མངོན་སུམ་ནུས་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལས་ལོགས་སུ་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་མེད་པས་ནི་དོན་གྲུབ་ པ་གང་ཡིན་ཡང་ཅི་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་གཅིག་པུའི་སྐྱབས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།བརྗོད་པ་དེ་ཡང་ཞེས་སྨོས་སོ། །དམིགས་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་ཤེས་པར་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་ཚིག་ནི་ངེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། ། ཁྱད་པར་ཅི་འདྲ་བའི་སྐྱེས་སུ་གཅིག་ཅེ་ན། མ་ཤེས་པ་ཞུགས་པ་སྟེ། མྱོང་བ་མེད་པར་ཞུགས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་སྔར་རིགས་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞུགས་ན་འོ་ན་དེ་ཉིད་ལ་རིགས་ངེས་ལ་རག་མོད་ཡུ་བུ་ལ་སོགས་པས་ཅི་བྱ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི ཕྱིར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་མངོན་སུམ་གཅིག་པུ་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པར་གྲུབ་པོ།།མངོན་སུམ་ནི་ནམ་ཡང་རིགས་ལ་ཞུགས་པ་མེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རུས་དང་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་མྱོང་བའོ། །གལ་ཏེ་བྱ་བ་དང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་ པ་ལ་མངོན་སུམ་འཇུག་པར་རིགས་པ་ཡིན་གྱི་རུས་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་ཟད་དོ་ཞེ་ན།བདེན་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་འམ་དམིགས་པ་ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ། རུས་དང་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་རིགས་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེས་ན་རིགས་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་དང་འདུ་བྱེད་པའི་ཆ་ལ་ལྟོས་ནས་སོ། །དེ་ལ་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་དངོས་སུ་ལན་དྲན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ལ། འདུ་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་དེ་ ཉིད་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །ད་ནི་རིགས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བརྗོད་པ་རུས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྷག་མ་བཀོད་ནས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི། འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་གྱི་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ལན་དོགས་པ་ནི། བར་དུ་རིགས་ཐ་ དད་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ།།ལན་ནི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ལན་ནི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བྱ་བ་ཐ་དད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལན་དུ་རུས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ།

“首先”等詞是針對”若”等偈頌而言。此中要義為：當二者各別隨行與返遮確定時，方可安立聚合。此處並無如是隨行與返遮之確定。 近教唯依現量為救護，故當依于現量蘊，然當現量無功能時，近教之外別無補特伽羅作用，任何義成就又如何唯依近教為救護耶？故說”彼言說亦”。所緣即體驗。何故？說”不知”，謂補特伽羅言說不能生起決定。 問：何等補特伽羅？答：不知而入，即無經驗而入。若先前于種姓已有體驗，則于彼種姓決定已足，何須父系等？為說明此義而說”如何”。是故成立近教唯依現量為救護。現量從未入于種姓，然唯入于種族、作用等。遍知即經驗。 若謂作用與造作等應由現量趣入，而種族僅是遍知而已。誠然，正因如此，故總說遍知或所緣。他人說：種族與造作等即是種姓。由此認為種姓唯由現量成立。 “已作答”是就作用與造作分而言。其中對作用直接提醒答覆，對造作則以彼為譬喻。“彼即”是指作用。今于種姓之後即說種族方便之餘，為破除而說”然則”等。預料他人過度推論之答，說”中間種姓差別耶”。答曰：“無因故”。他人無因之答即”中間”等。“作用差別故”即行為差別故。答以”種族”即以從梵天所生為相。

། གལ་ཏེ་ཚངས་པའི་ལུས་གཅིག་ལས་བྱུང་ན་དེའི་ཚེ་རིགས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། གང་གི་ཚེ་འོད་སྲུངས་ལ་སོགས་པའི་རུས་དག་ཐ་དད་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། དེའི་དབྱེ་བ་ཉིད་ལས་རིགས་ཐ་དད་པ་གྲུབ་ན་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཐ་དད་པ་མེད པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བསམས་ནས་གཞན་དག་སྨྲ་བ་ནི།འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་དུ་ཚད་མ་འཇུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཐ་དད་པ་འདི་རུས་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ལས་སམ། འོན་ཏེ་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་ལས་ཞེས་འདི་ལ་ཚད་མ་ མེད་དོ།།འོན་ཏེ་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བརྒྱུད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། ལན་དུ། དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་ཕྱིར། །བྱ་བ་བྱ་མིན་ཉིད་དུ་ཐལ། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རུས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།བྱ་མིན་ཉིད་ནི་དམན་པ་སྟེ། །བྲམ་ཟེ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཚད་མ་མེད་པས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་མ་ཆད་པ་ཉིད་གླང་པོ་ཆེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་ནས་ བྱ་བ་དང་ཐོག་མ་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་མ་ཆད་པ་ཡང་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་རུས་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། །རུས་ཀྱི་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་ནི། །ཞེས་བྱ་བའོ། །བྲམ་ཟེ་མོ་དང་རྒྱལ་རིགས་ལས་ སྐྱེས་པ་ནི་སུ་ཏའོ།།བྲམ་ཟེ་མོ་དང་རྗེའུ་རིགས་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་མརྐ་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གཏིང་རིངས་སོ། །བྲམ་ཟེ་མོ་དང་དམངས་རིགས་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་གཏུམ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་གཙུག་ལག་གོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་ནི་མ་ངེས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལ་གང་དུ་ འཁྲུལ་པར་ངེས་པ་དེ་ཉིད་དུ་སུ་ཏ་ལ་སོགས་པར་བཞག་པ་ཡིན་ལ།གང་དུ་ཤིན་ཏུ་སྦས་པས་འཁྲུལ་པ་ཡོད་ཀྱང་མི་ཤེས་པ་དེར་ནི་བྲམ་ཟེའི་ཐ་སྙད་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པའོ། །དེ་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཤེས་པ་ལ་འབད་པ་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་སོ། །གཞན་ ཡང་བྲམ་ཟེའི་རིགས་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་རུས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ན་འདི་ཉིད་ནི་འཁྲུལ་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི།དང་པོ་བྲམ་ཟེ་གནས་གྱུར་ན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་རུས་ནི་བྲམ་ཟེའི་རུས་སོ། །བྲམ་ཟེའི་རུས་ནི་བྲམ་ཟེ་བརྒྱུད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་མི་གནས་ན་ཅི་ ལྟར་རུས་ཡིན།དེས་ན་བྲམ་ཟེ་ཉིད་ངེས་ན་དེའི་རིགས་ངེས་ལ། དེའི་རུས་ངེས་ན་ཡང་བྲམ་ཟེ་ཉིད་ངེས་པ་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ།

若從梵天一身而生，則豈不應無種姓差別？當迦葉等種族差別無始以來即有之時，由其差別即成立種姓差別，云何會無種姓差別？他人思及此理而說”然則”。 答曰：“因量度不行故”。婆羅門等種姓差別，是唯由種族差別，抑或由種種作用，於此無量。若謂由見祭祀等作用相續故為無始，答曰： “由彼全不知， 作用成非作。” 謂無始相之種族不能遍知故。非作即卑劣，不成為婆羅門等言說支分，因無量度故生疑。如是，且以象王視角置不間斷性于舍置，而說對作用與無始性生疑。 今顯示不間斷亦不能知，故說”種族”。為明此義，說”任何種族事物”。婆羅門女與剎帝利所生為蘇多，婆羅門女與吠舍所生為末迦陀即深遠，婆羅門女與首陀羅所生為暴惡，此為彼等論典。故不間斷唯是不定。 於此，於何處決定混亂，即安立為蘇多等；於何處極為隱蔽雖有混亂而不知，彼處即為婆羅門言說。“彼等”即混亂。“由知彼”即由具勤勉而知彼者。 複次，為成立婆羅門種姓而安立種族，此即大混亂，為顯此義而說：“初梵志若變”。其種族即婆羅門種族。若婆羅門種族從婆羅門相續而生，不住則云何為種族？是故若定婆羅門性則定其種姓，若定其種族則定婆羅門性，拋出互相依待。

།འདི་ནི་དམུས་ལོང་བརྒྱུད་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཞད་གད་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ན་ཐ་སྙད་ བྱེད་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ནི་བྲམ་ཟེའི་རིགས་འདི་ནི་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འདི་ནི་དམུས་ལོང་ཁོ་ན་སྟེ།ངེས་པའི་མིག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་སོགས་པའི་སྒྲས་བསྡུས་པ་ནུས་པའི་ཕྱོགས་བཀོད་ནས་སུན་འབྱིན་པ་ནི། འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ། འགའ་ལའང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །གཞན་གྱིས་གལ་ཏེ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ལན་དུ་ཀུན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྔོན་གྱི་དུས་སུ་བྲམ་ཟེ་དང་། །བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ལ་ཐོས་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་དོན་མེད་དོ། །ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བའི་ཁྱད པར་གསལ་བར་བྱ་བ་ནི།ལུང་ཀུན་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན་ཕྲ་བ་དང་རྒྱང་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རིག་བྱེད་ཁོ་ནས་བྲམ་ཟེ་རྟོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གསལ་བ་ལ་ཅི་མ་ཐ་ར་འདི་བྲམ་ཟེ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ མ་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟོས་པ་ན་འདི་ལ་ནི་རིག་བྱེད་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ།།བྲམ་ཟེ་གསད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉེ་བར་མི་མཁོ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་གསལ་བའི་ཕྱོགས་བསམ་པར་མི་རིག་པའི་ཕྱིར་འགྲེལ་པ་ནི། རིག་བྱེད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀཽ་ཏི་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བར་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ཅི་སྐྱོན་ཞེ་ན། རིག་བྱེད་ནི་རྟག་པས་གཏན་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྟག་པས་མི་རྟག་པའི་བརྗོད་ན་ཅི་འགལ་ཞེ་ན། དོན་མེད་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་དང་ལྡན་པ་ཉམས་པ་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ་ནི། གང་གི་ཚེ་དོན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་རིག་བྱེད་དོན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ལན་འདེབས་པ་ནི། དོན་མེད་པའི་རིག བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལའོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་དོན་ལའོ། །ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེའི་རང་བཞིན་བྱ་བ་ནི་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པའི་དུས་ན་རིག་བྱེད་ཁྱད་པར་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྟེ། དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་འདི་རིག་བྱེད་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར།དེའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་དོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ནི་གསལ་བ་བྲམ་ཟེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །གཉི་ག་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་ཉེ་བར་བསྟན་པ་དག་གོ།

“此乃盲者相續”一語是諷刺之意，因種姓特徵不住故，諸言說者所說”此是婆羅門種姓，此是婆羅門種姓”之言說，唯是盲者，因無決定眼故。 今以”等”字所攝之力分立而破斥，即”然則”等。“于任何”即于婆羅門等。他人說”若”。答曰”於一切”，因於往昔時婆羅門與非婆羅門二者聞故，言說無義。為明遍一切之差別，說”從一切教”等。 若謂如微細及遙遠等，唯由吠陀觀察婆羅門，則說”明顯”等。于明顯處生疑：“此是否為婆羅門？抑或不是？“於此吠陀非能立。“不應殺婆羅門”此語即成無用。於此不應思維明顯分，故釋曰”于吠陀”等。 言”一切時無故”者，因憍底等明顯無常故。若吠陀亦同彼性，有何過？吠陀常故恒有。若常說無常有何相違？故說”于無義時”。若義具足損減即明顯，此為語義。 他人言：當義生起時，如是吠陀具義。對此答曰：“無義吠陀”等。“于彼”即於後起義。“差別”即有作用無作用相。其自性作用即于有義無義時吠陀無差別自性。爾時分別，即了知此具義相之吠陀派。故思維吠陀教示非具義。是故吠陀語非能成立明顯婆羅門。 “是故”等為結語。“二者”即現量與教示。

།དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་བྲམ་ཟེ་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེས་ནའོ། །གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པའི་བྲམ་ཟེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཐ་ སྙད་ལ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོགས་པ་མཇུག་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་སྤོང་བ་ནི།དེའི་ཕྱིར་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་ཀྱི་བྲམ་ཟེ་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་གི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲམ་ཟེའི་འོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རིག་བྱེད་ཚད་མ་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡོངས་སུ་མ་བརྟགས་པ་ཚད་མས་མ་ངེས་པའི་རིག་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་ངེས་སྦྱོར་སྐྱེས་བུ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་དག་གི་ཆོས་ཡིན་པ་བསལ་ནས། ངེས་སྦྱོར་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡིན་པ་བཀོད་ནས་སུན་འབྱིན་པ་ནི། འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ངེས་སྦྱོར་ བྱེད་པ་པོ་ནི་རིག་བྱེད་དོ།།ཡང་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་བྱར་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཆོས་ཀྱང་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་སྒྲུབ་ནའོ། །ཚད་མ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་བྱེད་ནི་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ མངོན་པར་འདོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་སྐྱེས་བུ་འཇུག་པར་བྱེད་པས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་རང་གི་ལུས་ཉིད་ལ་རིག་བྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་གཞན་དང་གཞན་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་ཁས་བླངས་པ་དོན་མེད་དོ་སྙམ་དུ་ དགོངས་པའོ།།འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞན་དག་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པས་རིག་བྱེད་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མར་གཞུང་འཛུགས་པར་བྱེད་པའོ། །དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། ངེས་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་པོའི་ཆོས་ཡིན་ཡང་། གལ་ཏེ་གཞན་ལ་མི་ ལྟོས་པར་དེ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ།གལ་ཏེ་གྲུབ་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་ན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འོན་ཀྱང་ངེས་པར་སྦྱར་བྱ་དང་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ན། ངེས་པར་སྦྱོར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་སྦྱར་བྱ་དང་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི།ངེས་པར་སྦྱར་བྱ་དང་བྲལ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཐད་པ་བརྗོད་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིའི་ཡུལ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ན། བླ་ལྷག་ཏུ་གྱུར་པར་དེ་གཉིས་ལ་ལྟོས་པ་བྱ་བ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་གཉི་ག་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་ལྟོས་དགོས་ཤེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་མེད་ན་སྐུལ་བྱེད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

“彼”即婆羅門等。因勝義中婆羅門未成立之故。若謂世俗中成立之婆羅門行持吠陀義之方式，故於世俗不欺誑，因此吠陀非量，為遣除此疑，以結語言：是故非但非婆羅門，于婆羅門亦非世俗成立。“于某”即婆羅門的。因如是吠陀非量故，彼未經觀察，為量未定之吠陀。 如是遮除瑜伽士與祭祀二者之法后，立瑜伽決定所作之法而破斥，即”然則”等。決定作者即吠陀。又因常故非無差別，故其法亦應成常。“如是”即能立若立。“量成無義”者，謂吠陀由通達決定之門令人趣入所欲能立故為量。若於自身相續不斷隨順吠陀之其他修行，爾時因不趣入外境故，承許為量即成無義，此為意趣。 以”然則”等成立令他趣入性，故以吠陀具義性立為量。此義為：雖是決定作者之法，若不待他僅成彼性，爾時雖成立亦成所立之過。然待決定所作及境，則成如是決定。為顯示待決定所作及境性，說”離決定所作”等。說理由即”如是”等。以”此境此”表示因與作者相屬故，顯示更勝待彼二者為所作。 又云何定須待二者？說”因何”等，義為若無境不應成能發起故。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པར་སྦྱར་བྱ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་མཐོ་ རིས་འདོད་པ་ཡང་།གདོན་མི་ཟ་བར་བདག་ཉིད་ངེས་པར་སྦྱར་བྱ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བསྐུལ་བྱ་མེད་ན་ཡང་བསྐུལ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །དེ་ལྟར་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་མཚན་ཉིད་འབྲེལ་པ་ཡིན་མོད། གྲུབ་པའི་ ཕྱིར་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་འདི་ལན་དུ་ཅི་ལྟར་ཆེ་སྙམ་ན།དེ་ལྟ་བུའི་ངེས་པ་སྦྱོར་བ་དེ་ཡང་སྨོས་སོ། །གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་གཞག་གོ། །གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་གང་ཞིག་གལ་ཏེ་ལྟོས་བྱ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་སྐྱེས་ བུ་འཇུག་།ཅི་ལྟར་འཕེན་ཅེ་ན། རང་གི་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེས་ན་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པས་འཁྲུལ་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ཀྱང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཙམ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལས་ཡིན་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཁམས་ཀྱི་དོན་ནི་བྱ་བ་སྟེ། མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ནི་ངེས་པར སྦྱོར་བཞིན་པའི་སྐྱེས་བུའི་རང་བཞིན་ནོ།།སྒོམ་བྱེད་ནི་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་པོ་སྒྲའི་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་གིས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ནི་རིག་བྱེད་ཀྱི་ས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ངེས་སྦྱོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱང་ངེས་སྦྱོར་དུ་རྣམ་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རྟོགས་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་རྟོགས་པའི་དུས་ནའོ། །མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་གཅིག་མེད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འབྲེལ་པ་ནི་ངེས་སྦྱོར་དུ་ཁས་མི་ལེན་གྱི། འོན་ཀྱང་རང་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ དུ་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་དོན་གཞན་ཁོ་ན་ཞིག་ངེས་སྦྱོར་དུ་སྨྲ་བའོ།།འབྲེལ་པ་ངེས་སྦྱོར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བཏགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ་སྙམ་དུ་དོགས་ན། ཁམས་ཀྱི་དོན་ལ་སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །འོ་ན་ཁམས་ཀྱི་དོན་ལ་སོགས་པ་གནས་པའི་འབྲེལ་ པ་ཉིད་དོན་ཡིན་པར་འགྱུར་མོད།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། རིམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

欲求天界者亦必定了知自身為決定所作，因為若無所勸導者則勸導不應理，此為所思。如是三者雖為互相觀待相之關聯，然因已成立故應隨後成立，於此如何成為答覆？ 如是決定作用亦已說。由三者互相觀待而安立。若是關聯，則于所觀待之所立，人亦趣入。云何引生？說”自作”等。若謂因是能趣入故為量，則破斥者之錯亂與疑惑亦應成過，故僅能趣入非為量，然若從通達事物自性則可，彼亦非有，思已而說”若爾”等。 界之義為作用，即祭祀等之境。決定即正在決定之士夫自性。修習者為能發起者之聲之作用。彼等互相關聯相之關聯即吠陀處所立，此即決定論者等亦住于決定之義。“了知時”即了知語義之時。“無故”即縱無一關聯境亦無故。其關聯非許為決定，然唯為自成立義故決定作用之他義，即決定論者。 若疑”關聯是決定”僅是汝之假立，故說”界義”等。若爾，界義等安住之關聯性應成義，彼何故成無所緣？故說”次第”等。

།སྒྲ་བྱེད་པས་ནི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་སྐྱེད། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པས་ནི་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ན། རིམ་པ་དང་ལྡན་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ དངོས་པོར་གྱུར་པ་སྒྲའི་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་མ་རྟོགས་པའི་འབྲེལ་པ་སྣང་བ་ག་ལ་ཡོད།སྔར་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་གཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། ད་ལྟར་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་ཅན་གཅིག་མེད་ཀྱང་འབྲེལ་ པ་མེད་པ་རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེས་ན་ཅི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ངག་གི་དོན་ཡིན་ན་དམིགས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་དོགས་པ་ལ། རང་གི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ནི་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཅན་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་འབྲེལ་པ་ཉིད་འབྲེལ་ཅན་གྱི་ རང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་ན།གཞན་གྱི་ངོ་བོར་ཞེས་སྨོས་ཏེ། འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོར་སྣང་བ་ནི། འབྲེལ་པ་དེ་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། གཞན་ནི་གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ པའོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ལྷག་པར་ཞེན་པར་བྱས་པས་མེད་པའི་ངེས་སྦྱོར་ལ་ལྟོས་ནས། རིག་བྱེད་ཀྱི་མཉན་པ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དོ། །དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་གཞུང་འཛུགས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བས་ནི་སྒྲུབ་པའི་རང་བཞིན་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པར་སྣང་བ་དང་། མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་པ་པོ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེས་ན་ མཉན་པར་བྱ་བའི་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་དང་།དམིགས་མེད་པ་ཞེས་སྒྲུབ་པོ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་གཞན་ལ་ཡང་གཞན་སེལ་བ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །རྟོགས་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་དོན་རྟོགས་པའི་དུས་ནའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དོ། ། སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་བཤད་པ་ནི། སྒྲས་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྒྲས་ནི་རྟོགས་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །ཅི་ཞིག་ཅེ་ན་སྔར་མ་རྟོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་རྟེན་དུ་ཉིད དུའོ།།གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་རྟོགས་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་དམིགས་པ་མེད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཞེས་སྨོས་སོ། །གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཉེ་བར་མཚོན་པར་ བྱེད་པ་སྟེ།དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དོ།

聲之作用生起士夫作用，士夫作用生起祭祀等，因此，具次第之因果事物，聲之作用等未了知之關聯如何能顯現？ 先前說”因一關聯者無故”，而今則說”雖一切關聯者皆有”，此為差別。若疑：縱使一關聯者無，關聯之自性豈不應顯現？因此，若關聯為語義，云何成無所緣？對此疑問，說”因自性顯現是有境之顯現故”。 若又疑：那麼關聯即顯現為關聯者之自性，故說”他性”。關聯者之性顯現非彼關聯之顯現故。此從何知？說”他非他”等，意為將成太過之過。 如是，由增上執著，就無之決定而言，吠陀聞知唯是無所緣，就顯現而言，則是遮余之境。建立無所緣性即”如是”等。 “行祭祀等”表明成立自性祭祀等相非彼之反顯現，及祭祀作者亦將生起，故示無事增上執著。因此，應知聞知之遮余境及無所緣，如是于其他遮余境亦應了知為遮余性。“了知時”即了知語義之時。“彼”即作者性。 復說遮余境成立之另一相：“以聲”等。聲不能了知，此為關聯。何者？先前未了知者。“如是事物”即祭祀等作用所依性。“他”即先前不可得者。 如是雖了知作者性，然此云何成無所緣？故說”隨順先前”。“遮余境”即表示共相境性，即無事境性。

།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་སྔར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ནི། དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་རྟོགས་སོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་བརྗོད་ཅེས་དོགས་ན། མངོན་སུམ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྔོན་དང་ཕྱི་མ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བྱེད་པ་པོ་ནི་འབྲས་བུ་བསམས་ཤིང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་བསོགས་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་བྱེད་པ་པོ་ཞེས་བརྗོད པ་ཡིན་ལ།སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་གྱུར་པ་ཆ་ཤས་དང་ལྡན་པའི་བྱ་བ་ཡང་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན། མངོན་སུམ་ནི་སྐད་ཅིག་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། ཐ་སྙད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། ། ཐ་སྙད་པའི་མངོན་སུམ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པས་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་བྱ་བ་དང་ལྡན་པར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ལུགས་ཀྱིས་བྱེད་པ དངོས་པོ་ཡིན་པའམ།ཡང་ན་རིགས་པས་ཐ་སྙད་ཉིད་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །གང་གིས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་མེད་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་མཉན་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་བསྐུལ་བར་བྱ་བ་ནི་ མ་ཡིན་ཏེ།བྱེད་པ་པོ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མི་བྱེད་པ་པོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དབང་དུ་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་རུང་བ་ཉིད་ནི་དེ་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱང་ངེས་སྦྱོར་དུ་སྨྲའོ་སྙམ་དུ་བསམས་ པའོ།།ལན་ནི་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་འགའ་ཞིག་ལ་རུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་མེད་པར་ནི་དེ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རུང་བ་ཉིད་མེད་ཀྱང་མཆོད་སྦྱིན་གྱིས་ཞེས་བརྗོད་པ་ལས་རྟོགས་པར་ འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ།།དེས་ན་མཉན་པ་དམིགས་པ་མེད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡུལ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་ན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་མ་རྟོགས་ན་དེའི་ཁྱད་པར་ཅན་རུང་བ་ཉིད་མི་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེས་ན་མཉན་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། ། ཕྱེད་ཕྱི་མ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་རང་གི་བྱ་བ་ཅན་ནོ། །མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་རང་གི་བྱ་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རང་གི་བྱ་བ་ཅན་ནོ།

如是，若疑：先前以現量了知具有作用，即是事物自身，若非如此，何能說”了知具有作用”？故說”由現量”等。不僅僅是作用，連作者性亦不能了知。 為何不能了知？故說”由前後”。作者是思維果報並予以助益，積集而成辦，稱為作者。前後分位具有部分之作用亦非一剎那能成辦，而現量唯取剎那，此為其義。 若問：那麼如何說”了知具有作用”？故說”世俗”。世俗現量依于分別而作為一體而轉，依此亦說”了知具有作用”。 “一切”者，若依他宗作用是事物，或依正理即是世俗，皆可。“若復”者，是他宗。由其結合故，說無事之聞知成無所緣，非當勸勵為作者性，作者非所結合。“非成非作者”即說作者性非有。 所取相之堪能性于彼確實存在，此亦說為決定結合，如是思維。答曰：“此亦非”。于祭祀等某所成辦境而成堪能，無境則彼不成。若謂：雖因無境而無堪能性，但由說”以祭祀”而了知。 那麼聞知如何成無所緣？故說”若境超越根”，謂若不了知境，則不了知彼差別之堪能性，此為語義。故思維唯是無所緣聞知。 後半之解釋說”堪能性之境”，即堪能性之境具自作用。祭祀等有自作用者，即具自作用者。

།བྱེད་པ་པོ་བཞིན་དུ་རུང་བ་ཉིད་འདིར་ཡང་སྟེ། ཅི་ལྟར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད པར་ཅན་རུང་བ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།རྣམ་དཔྱོད་ལ་ནི་དཔྱོད་རྣམས་ཏེ། གནས་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །འདི་ནི་བསྟིང་ཆང་ངོ་།། །།ད་ནི་དཔྱོད་པ་པ་གནའ་མ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས། ཡང་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི། གཞན་དག་བྱ་བ་དག་པ་ ཡི།།རང་བཞིན་ངེས་སྦྱོར་བརྗོད་དམ་ཅི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཅིག་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཞན་གནའ་རབས་དག་གིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་བཤད་པ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་ངེས་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་ སྲེག་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བས་ནི་ལིང་ངའི་དོན་དང་རང་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་སྐུལ་བ་འཕངས་པས་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་དང་།རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཡང་རྟོགས་པར་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་དག་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བྱ་བ་དག་ པའི་རང་བཞིན་ངེས་སྦྱོར་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་ལྟར་མཐོ་རིས་འདོད་པས་སྦྱིན་སྲེག་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བས་ཁམས་ཀྱི་དོན་ལ་སོགས་པ་ རྟོགས་ཀྱང་།ལིང་ངའི་དོན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ལིང་ངའི་དོན་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཁམས་ཀྱི་དོན་དང་མཐོ་རིས་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་གཉིས་ལ་ལྟོས་པས་དག་པ་ཉིད་ཉམས་པ་མ་ཡིན་མོད། རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པའི་སྐུལ་བྱེད་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་གོ་ཅི་སྟེ་མི་ཉམས་ ཤེ་ན།འདིར་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། །དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་འོངས་པ་དེ་ནི་རྐྱེན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་ནི་ཡན་གར་བསྐུལ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ངེས་སྦྱོར་དུ་བརྗོད་དམ་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པར་བྱའོ། །འདིའི་བཤད་པ་ནི་བསྐུལ་བ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།ལུགས་རྣམས་ལ་ཐ་དད་པ་ཙམ་ཞིག་བསམ་པར་བྱའི་བརྟག་པར་ནི་མི་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་སུན་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཟློག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསྐུལ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་བྱ་བའོ། ། འདིའི་བཤད་པ་ནི་འདི་ནི་ངའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྔ་མའི་བཤད་པ་ནི། འདིར་ནི་འགར་ཡང་བྱ་མེད་པར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདོད་པའི་གོ་རིམས་ནི་འདི་ཡིན་ལ། མདོར་བསྟན་པ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ངོར་གོ་རིམས་བསྣོར་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། ། གཙོ་ཕྱིར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ནི། །ངེས་སྦྱོར་ཡིན་པར་འདོད་དམ་ཅི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྔ་པའོ།

如同作者，此處堪能性亦然。如同作者性不存在，其境之差別堪能性亦將不存在。于智慧者為諸觀察，由諸處所。此為釀酒。 今依古觀察派之宗，為復破斥故，無分別即：“他者清凈作用之自性決定結合所說耶？“此為一分別，因為是古人所說。 其解釋為”由於決定結合”等三偈頌。其中”應行火祭”表示令詞義及自成義之勸勵，由投向決定結合及應成辦故，亦了知作用自性，彼亦清凈，離諸差別。故作用清凈自性即決定結合。 若問：豈非亦了知作用等差別？故說”其差別為何”等。如是，雖由”欲生天者應行火祭”了知界義等，然非了知令詞義，故令詞義即是彼。雖由觀待界義與欲生天差別二者，清凈性不壞，然觀待成為自體之勸勵性，何故不壞耶？故說”此中”。由義力而來者非緣義。 第二分別即”或單獨勸勵”，應觀待于”說為決定結合耶”。其解釋為”清凈勸勵”等。 于諸宗僅當思維差別，不應觀察，因為皆被破斥故。“或與作用相關”者，為另一分別。若謂是遮遣，即與勸勵相關之作用。其解釋為”此為我作用所作”等。前者解釋為”此中無所作”等。所欲次第即是此，略說應觀頌文而轉次第。 “為主故作用自性，是否許為決定結合？“為第五分別。

།འདིའི་བཤད་པ་ནི། བྱ་བ་བསྐུལ་བའི་ཡུལ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ནི་རང་ཉིད་སྐུལ་བྱེད་མིན། །ཞེས བྱ་བ་ནི།མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོར་གྱུར་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་གཞལ་བྱ་དེ་ཉིད་ལ་ཚད་མ་སྐུལ་བར་བྱེད་མཁན་གྱི་བྱེད་པ་སྐུལ་བྱེད་ཉིད་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདིས་ངེས་པར་སྦྱོར་བས་ན་དེ་ཉིད་ངེས་སྦྱོར་ཡིན་ནོ། །དེ་གཙོ་ཡིན་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དྲུག་པའོ།།སྐུལ་བྱེད་དེ་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་པོ་ཡང་ངེས་སྦྱོར་ཡིན་པར་ཞེས་སྦྱར་རོ། །དེ་གཙོ་ཡིན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་རྟོགས་སླ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མ་བཀྲོལ་ལོ། །བྱ་བ་དང་བསྐུལ་ བའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བདུན་པའོ།།འདིའི་འགྲེལ་པ་ནི། བྱ་བ་མེད་པའི་སྐུལ་བ་འམ། །སྐུལ་མེད་བྱ་བ་འགའ་ཡང་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྐུལ་བ་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐུལ་བར་བྱེད་པ་བྱ་བ་ཆོས་ཅན་གྱི་ཡོན་ཏན་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ ཉིད་ཆོས་སྐུལ་བྱེད་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དང་འབྲེལ་ན། འདིའི་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བ་ཡང་སྐུལ་བ་མེད་པར་རང་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དེ་དག་གི་སྦྱོར་བ་སྟེ། ཕན་ཚུན་འབྲེལ་ པས་ངེས་སྦྱོར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ངེས་པ་སྦྱོར་ཚོགས་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་པའོ། །འདིའི་འགྲེལ་པ་ནི། གཉིས་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་གཉིས་ལས་གཞན་གང་ཡིན་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགུ་པའོ། ། ཆ་ཤས་གཉིས་ལ་གནས་པ་ནི་གཉི་ག་སྟེ་ཆ་ཤས་དང་འབྲེལ་པས་ན་གཉིས་ཏེ་ཚོགས་པའོ། །གཉི་ག་འདི་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཚོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་དང་བསྐུལ་བ་ནི་གཉི་གར་བརྗོད་དོ། །དེ་གཉིས་ལས་གཞན་བྱ་བ་དང་བསྐུལ་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ངེས སྦྱོར་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་འཆད་པ་ནི་གང་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཚངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་མེད་པ་སེམས་པའི་རང་བཞིན་ནི་མན་ངག་ལས་ཞེས་རིག་བྱེད་ལས་རྟོགས་ཏེ། འདི་ཐམས་ཅད་ནི་ཚངས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ན་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །གྲུབ་པ་ནི་གནས་པ་སྟེ། རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པས་ན། རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐབས་ཀྱིས་ན་གང་ཕྱིར་ངེས་སྦྱོར་དུ་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེས་ན་ གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།བྱ་བ་ཉིད་ནི་རང་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་སྐུལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་སྐུལ་བ་ཉིད་ཀྱང་མེད་དོ།

其解釋為”作用是勸勵境”等。“彼非自身勸勵者”者，因為未成立故。由於彼以所成辦性為主，故於所量彼處，量之勸勵者之作用，假立為勸勵性。故由此決定結合，彼即決定結合。 “因彼為主”等為第六分別。“彼勸勵者亦為決定結合”應如是連線。“因彼為主”者，因為非假立故。此因易解故未詳釋。 “作用與勸勵”為第七分別。其註釋為”無作用之勸勵，或無勸勵之作用”等。“勸勵非勸勵者”者，勸勵作用有法之功德勸勵性法，假立於勸勵者，若與彼相關，則此勸勵性不應理故。作用亦無勸勵，為自成辦義之勸勵性亦不應理。故彼等結合，由互相關係為決定結合，此為語義。 “決定結合聚合耶”為第八分別。其註釋為”此二者”等。“或異於彼二者”為第九分別。住於二分者為二者，由與分相關故為二，即聚合。由”此具二者”故，因與聚合相關，作用與勸勵說為二者。異於彼二者，非作用與勸勵自性，當說為決定結合之聲所詮其他。 解釋彼即”由於”等。“梵”者，無二思維自性，從教授即從吠陀了知，因說”此一切是梵”故。“一”者，由”一切處”等故為遍。成就即安住，由與”恒常”相關，故為”常”之義。由此處，因為許為決定結合故，由成就故非作用。作用性即為自成辦義之勸勵，故勸勵性亦無。

།དེས་ན་གཉི་ག་ལས་གྲོལ་བའི་ངེས་སྦྱོར་དག་གི་དོན་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་འཁོར་ལ་གནས་སོགས་ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ལས་དང་པོ་པ་སྟོན་པ་ནི། དེ་བཞིན་འཁྲུལ་འཁོར་ལ་གནས་པའམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིའི་བཤད་པ་ནི། གང་འགའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོ་རིས་ལའོ། །དེར་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཏེ། སྦྱིན་སྲེག་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་ངེས་སྦྱོར་ཡོད་ནའོ། །ཡུལ ནི་འདོད་པའི་ཡུལ་མཐོ་རིས་ཏེ་དེ་ལ་གནས་པའོ།།བདག་འདི་མཆོད་སྦྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ན་ངེས་པར་མཐོ་རིས་ཐོབ་བོ་ཞེས་བསམས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་དང་དེ་ལ་གནས་པ་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དག་གིས་འབྲེལ་པར་ངེས་ སྦྱོར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཅི་དེ་སྤྱད་བྱའི་རང་བཞིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་པ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ནི། འདི་ནི་ང་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞིའོ་ངའི་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་ལྷུར་བྱ་བ་སྟོན་པ་ནི། ང་ཡི་ཞེས་ནི་རྣམ་ཤེས་པ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །མེ་ཏོག་གི་ ཕྲེང་བ་དང་ཙན་དན་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རུང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་མི་འདོད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོས་ཟིན་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་ནི་འབྲེལ་པ་ངེས་སྦྱོར་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་དེ་འདྲ་བའི་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ཐ་དད་དོ། །ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ལོངས་ སྤྱད་པར་བྱ་བའི་བདག་པོའི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ།བ་ལང་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་བདག་པོ་ནི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། བདག་པོ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱ་བ་དེའང་གལ་ཏེ་ལོངས་སྤྱད་པ་པོའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་ངེས་སྦྱོར་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པས། གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྱིར་བསྒྲུབ་བྱའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་རང་བཞིན་གང་གིས་དེའི་ཞེས་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །དེའི་བསྒྲུབ་ བྱའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱའི་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ངེས་སྦྱོར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། གྲུབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། ། དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཙམ་གྱིས་སོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ངེས་སྦྱོར་ཡིན་ཞེ་ན། ལོངས་སྤྱོད་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ཀྱིས་ན། །ཞེས་སྨོས་སོ། །ཡང་ན་ངེས་སྦྱོར་སྐྱེས་བུའམ་བྱ་བ་གསུམ་པ་བཤད་པ་ནི། འདི་ན་ངའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སོ།།དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཉིད་དོ།