d4226量理論釋量論莊嚴疏極清凈嘉瑪日 蘇瑪帝 羅登謝饒c3.5s｜d4226量理論釋量論莊嚴疏極清凈嘉瑪日 蘇瑪帝 羅登謝饒c3.5s（續21）

“‘非’者，為遮破諍論。因此，某些果從一因生起，某些果非如所見從聚集而生。 彼等無’此屬彼’之言說，故若念：觀察彼之利益有何用？則說’於他’者，即無’彼等屬彼’之關聯。‘如是’者，應成見為差別。是故，如諸功能以’彼等屬彼’所示之一義而求利益，如是多果亦依一利益，有何過失？此為密意。 ‘或者’等詞，即解釋某些’非’之否定與’從一生一’相關。‘如何’者，從多功能施益門中。‘如是’者，從多果施益門中。‘二者’者，即義知與自境識。‘先前’者，前識時顯現，‘后’者，識時即彼識。 ‘若’者，即他方生起疑問，即’識’。對此回答即’若爾’。‘由義’者，即由義明顯之義。‘恒成’者，即于不斷多取次第之時亦然。‘他時’者，即后亦不了知。因此，由義了知為義知時，‘百次’者，即于義顯現眾多。 爾時，從何等明顯等由義了知而顯示自識時，全無見到任何明顯等。何以故？‘爾時’者，即顯示自識時，由義了知明顯等者已過去故。‘成憶念’者，即從見明顯等義。 對此所說即’唯憶念’。從成憶念了知憶念而非領受，若非如是，則任何時皆將成無。承許后復說’于彼亦’者，即從所觀領受亦然。說二者與二者顯現，亦成憶念與領受。” 這是嚴格按照原文直譯，保持了論證的邏輯結構和術語的準確性。這段內容主要討論了因果關係、認識過程以及記憶與經驗等認識論問題。

།འོན་ཏེ་དྲན་པར་བྱ་བ་ལས་ནི་དྲན་པ་རྟོགས་ལ་དེ་གང་མྱོང་བ་མེད་པར་མི་འཇུག་པ་དེས་ན་མྱོང་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བདག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་འགྱུར་ཞེས་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་དྲན་པ་འཇུག་པ་ན། ངའི་ བློ་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་དོན་གྱིས་གོ་བ་ནི་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནར་ཏེ་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕྱིས་ཀྱང་དོན་གྱིས་གོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ཉིད་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པས་དོན་གྱིས་གོ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ལས་གཞན་པའི་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡང་མྱོང་ བ་མེད་དེ།དེས་ན་དྲན་པ་ག་ལ་སྲིད་དེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དོན་གྱིས་གོ་བས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གསལ་བའི་ རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བརྗོད་པ་ནི་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་གཉིས་རིག་པ་དེ་ཡང་ངོ་། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནམ་ཤེས་པ་གང་གི་ཚེ་དོན་གྱིས་གོ་བར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ཁོ་ན་དེ་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ གསལ་འདེབས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ།།གང་གི་ཐ་མ་ཡིན་སྙམ་ན། གལ་ཏེ་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་གྱུར་པ་ནི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་དང་འདྲ་བར་རོ། ། དོན་གང་གིས་མྱོང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མ་གྱུར་པར་ནི་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་ཉིད་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོར་གྱུར་པའི་བར་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་གྱུར་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དཔེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ བའོ།།གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཡང་གཞན་དེས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི། སྐྱེས་བུ་གཞན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ཕ་རོལ་པོས་དོན་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་པའི་དོན་ལ་ཡང་མྱོང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མ་གྱུར་ པའི་ཕྱིར་མ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་རྟོག་གོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པ་ནི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གསལ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་མྱོང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་འབྲེལ་པར་ཡོངས་ སུ་བརྟག་པའོ།།གཞན་གྱིས་ཀྱང་མྱོང་བར་ཅི་སྟེ་མི་རྟག་ཅེས་དགོངས་པའོ། །གཞན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་གཞན་གྱིས་དོན་མྱོང་བ་དེའི་ཚེའོ།

“若謂：從應憶念中了知憶念，而彼不離領受而轉，故了知領受。答曰：此非如是。當’我當領受’如是憶念轉起時，‘我有識’如是由義了知實不可能，因僅由憶念而轉故。 后亦非由義了知，因憶念非量故，故非由義了知。除憶念外之由義了知亦無領受，故憶念何從有？因領受由義了知未成故。承許后復說’何時’者。 若謂：二種不明顯相非有，因義成隱蔽故。不明顯二相之了知定有。對此所說即’彼亦’者，即不明顯二相了知亦然。‘何者’之義或識，何時欲由義了知，即彼時由義了知。明顯此義即’何故’者。 何為最後？若謂’若境’者。‘如他人所領受’者，即如他人所領受不成領受義，如是。因義若未領受領受，則彼不可能成為已領受故。最初亦非已領受。 明顯’如他人所領受’之喻即’譬如’。他人雖當領受，彼他所領受，因無他人領受故，如他人未領受義，如是於他人所領受義上，因領受未成領受故成未領受。 若謂從明顯等思維自己領受，對此所說即’彼義自性’者，即明顯性等。‘如何領受’者，即與我相關之遍計。密意為：何故他人亦不思維領受？‘當他人領受時’者，即當他人領受義時。” 這是嚴格按照原文結構直譯，保持了論證的邏輯關係和術語的準確性。這段內容主要討論了關於認識、記憶和經驗的本質，以及自我認知與他者認知的關係等認識論問題。

།དེ་ཁོ་ནར་ནི་གཞན་གྱིས་མྱོང་བར་གྱུར་པ་ལ་ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་འཇོག་མི་ནུས་པ་དེ་ བཞིན་དུ་བདག་གིས་མྱོང་བར་གྱུར་པ་ཡང་བདག་གི་གཞན་གྱིའོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་སོ།།གཞན་རྟོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྟོགས་པས་སོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བཞིན་པའི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་བརྟག་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཡང་བདག་གོ། །བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་ནི་རྟོགས་པའིའོ། །དེས་ན་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གཞན་རིག་པའང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པའོ། །ཅི་ལྟར་ལུས་ཡིན་སྙམ་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ བའོ།།གང་གི་ཚེ་ལུས་ཉིད་རིག་པ་དེའི་ཚེ་ལུས་རང་རིག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་སོ། །བདག་རང་རིག་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་ཀྱང་བདག་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཇི་ལྟར་མི་འདོད་གསལ་བ་ཤེས་པས་དོན་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་མ་ རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ།།ལན་ནི་ངའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་རིག་པ་ཁས་མི་ལེན་ནའོ། །དེའི་ཚེ་མཐའ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གསལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་གདོན་མི་ཟ་བར་འགའ་ཞིག་ལ་འགའ་ཞིག་གི་གསལ་བ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ གང་གི་གསལ་བ་གང་ལ་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་དེ་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན།གང་གི་ཞེས་གསུངས་སོ། །འབྲེལ་པ་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ་གསལ་བ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་རྒྱན་གྱི་ཊཱི་ཀཱ་ལས། མངོན་སུམ་གྱི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །། @##། །རྣམ་དག་རིགས་པ་བླ་མེད་སྣ་ཚོགས་པ། །རང་དོན་གནས་སྐབས་གནོད་མེད་བཤད་ནས་ནི། །དེ་ཡི་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་གནས་སྐབས་མཆོག་།སྐྱེ་བོ་ཀུན་ལས་ཕུལ་བྱུང་བརྗོད པར་བྱ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདི་ལྟར་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་བསམ་པ་དང་སྦྱོར་བའི་དབྱེ་བས་གཉིས་དང་། འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ལེའུ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་བརྩམས་པའི་འཇུག་པ་འདི་ལས་ལེའུ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱན་མཛད་ ནས།ལེའུ་ཐ་མའི་རྒྱན་ལ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

“正如對於他人所領受，無法安立為自身現量，同樣，對於自己所領受，也無法安立為自己的他人的。‘由他了知’者，即由領受了知。‘他’者，即顯現義之自性。雖然了知青等義為真，然而’自身’者，唯由自體而了知，不應觀察識。彼亦是我。即了知為作者性。故非自證，因有他證故，此為他人之意。若念如何是身，即’何故’者。 當身自證知時，身定無自證。‘由彼’者，即由我。雖無我自證領受，然’我領受’之言說如何不許？因明顯識故，義明顯故。‘如何’者，意為因眼未了知故。答即’我的’者。‘若非自證’者，即若不承許自證。‘爾時一切’者，即邊際將明顯，必定太過，因於某者生起某者之明顯故。若念：於何者生起何明顯，于彼有彼明顯故非太過。故說’何者’。關聯亦不生，因明顯未了知故，是其自性。 從《量理莊嚴疏》之現量品第二。 清凈無上種種理， 已說自利位無害， 彼之利他最勝位， 當說超勝諸有情。 薄伽梵之位有四種，即如是：因位以意樂及加行差別為二，果位亦以圓滿自利他利差別為二種故。顯示彼之品亦唯四種。其中阿阇黎所造此入中，作二品莊嚴已，為如是造作最後品莊嚴故而說’自利’等。” 這是完整的直譯，保持了原文的論證結構、術語和詩偈形式。特別注意到最後的偈頌部分，我按照對仗形式翻譯。這段內容討論了認識論中的自證、他證等問題，幷包含了對《量理莊嚴疏》第二品的總結以及第三品的引入。

།འོན་ཏེ་གྲངས་ཅན་བཞིན་དུ་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་བརྗོད་དམ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་བསུ་ནས་བརྗོད་པ།རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་བྱས་པའི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཏེ། དེ་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་སྐྱེས་པ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ ཤེས་པ་དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ།།དེ་མེད་པར་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་བརྗོད་པའི་བདག་ཉིད་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྔོན་ དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨོས་སོ།།དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ན་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་གྲངས་ཅན་གྱིས་བརྟགས་པའི་ཚུལ་གསུམ་པ་འཆད་པ་ན་གཞན་ གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ།།འདིར་ནི་འདི་ལྟར་བསམས་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གནང་དེའི་རྒྱུའི་འབྲས་བུ་ཚིག་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བརྗོད་པ་དེ་ལྟར། དེ་མངོན་སུམ་དང་དེའི་རྒྱུའི་འབྲས་ བུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་མངོན་སུམ་དུ་ནི་མི་བརྗོད་དོ།།ཚིག་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཀྱང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མངོན་སུམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།།རྣམ་རྟོག་མིང་གི་རྟེན་ཡིན་པ་དང་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེས་ན་འདི་ནི་རི་དྭགས་རྒྱུགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མངོན་སུམ་དུ་ཇི་ལྟར་བརྗོད། གལ་ཏེ་ཡང་འདིར་ འདིའི་གོ་རིམས་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདི་སྐད་ཅེས་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྗོད་ནས།གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་དཔག་བརྗོད་དོ་ཞེས་གསུང་པར་འགྱུར་ཏེ། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་ནས་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །གོ་རིམས་བརྗོད་ན་ནི་གཏན་ ཚིགས་འགོད་པར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་སྔ་མ་ཉིད་བཞིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དེར་ནི་རྟོགས་པར་སླ་བའི་ཕྱིར་མ་བཀོད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བས་གཏན་ཚིགས་དགོད་པས་ཅི་བྱ། གོ་རིམས་ནི་ཐམས་ཅད་དང་དུ་མི་འགལ་བར་བསྟན་ཟིན་པ་ཁོ་ན་ཏེ། དེས་ན་སྐབས་དང་རྗེས་ སུ་མཐུན་པར་བཤད་པ་སྔ་མ་ཉིད་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ།།མངོན་པར་འདོད་པའི་གོ་རིམས་བརྗོད་པའི་དོན་ལ་ཚད་མ་གྲུབ་པའི་ཀླད་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།

“若疑問是否如數論派那樣，在無有自比量的情況下宣說他比量，為遣除此疑而說：極為確定的自比量之三相因，因為彼為因故，從彼所生之隱蔽知識之無間。若無彼，則不說具有宣說三相因之自性的他比量，此為其義。云何知此？故說’因為以自比量為先導故’。若非以彼為先導，則他比量不應理故，此為其義。因此，當說明數論派所計度的三相時，將說非他比量。 此中如是思維：如許可比量，說其因之果言詞為比量，如是，彼非現量及其因之果，故不說為現量。言詞是比量之因，故是他比量，而非他現量，因為非彼之因故，此即將緊接著宣說。以分別是名之所依且是果之理故。因此，‘此鹿奔跑’等言詞，如何能說為他現量？ 即便此處欲說其次第，則應說’說自比量已，說他比量’，如同說共相已說別相。若說次第，則立因亦不應理，如前。若謂彼處因易解故未立，則此處亦應如是，何須立因？已說次第於一切皆無違，故隨順場合而說前者為善。關於所欲次第宣說之義，已於《量決定》開首說訖。” 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構和術語。這段內容主要討論了自比量與他比量的關係，以及對數論派觀點的批駁，同時涉及了現量、比量等認識論概念的辨析。

།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཏུ་རྣམ་པར་གནས་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་སློབ་དཔོན་གྱི་ཐུགས་ ལ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་བརྗོད་པས།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དེ་མ་ཐག་པར་གྱུར་པ་ནའོ། །གཞན་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི། རང་གིས་མཐོང་བའི་དོན་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གནས་ཀྱི། ལུང་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་རབ་ཏུ་ གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རང་གིས་མཐོང་བའི་དོན་ནི་ཚད་མས་མཐོང་བའི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཏེ། རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །འདིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་པས་ནི་ཚིག་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །འདི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ནི་རང་ གི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྒོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་གིས་སོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་རང་གིས་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཚེ་རྒོལ་བ་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བརྗོད་པས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཉེས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ ཡིན་ལ།གང་གི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཡང་དག་པའི་ཉེས་པ་བརྗོད་པས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི། རྒོལ་བ་མ་དག་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ན་རྒོལ་བ་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དག་རང་གིས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་སོ།།དེ་དག་གིས་ཅི་ཞིག་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་སྙམ་ན། རང་གིས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་དག་ཁོ་ན་ལ་རང་གིས་མཐོང་བ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། གལ་ཏེ་ ཞེས་སྨོས་སོ།།དེའི་ཚེ་ཞེས་ཁོང་ནས་ཕྱུང་ལ། དེ་དག་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་སྦྱར་ཏེ་དྲུག་པ་འདི་ཡང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་སུ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་འབའ་ཞིག་རང་གིས་མཐོང་བ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ནི་མ་ཟད་དེ། དེ་དག་གིས་མཐོང་བའོ། །གལ་ཏེ་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་ལོག་པར་རྟོགས་ པ་བསལ་བའི་ཆེད་ཁོ་ནར་མ་ཡིན་ནམ།འདིས་ནི་ལུང་ལས་གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མཚན་ཉིད་འདིས་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཤུགས་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་ མཐོང་བའི་དོན་སྨོས་པའི་ཤུགས་ལས།ལུང་ལས་མཐོང་བ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ། དེས་ན་རང་བཞིན་གཉིས་ཀ་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གསལ་བར་བྱེད་པ་རང་ གིས་མཐོང་བ་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་ན།རང་གིས་མཐོང་བའི་དོན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དོན་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

“若如是，為遣除’他比量究竟如何安立’之疑，故說阿阇黎心中所住之相： ‘彼中’即緊隨自比量之後。他比量安住于顯明自己所見之義，而非以教等顯明他人所見之義，此為其義。自己所見之義即以量所見之三相因，為能顯明者。由’以此顯明’之說明，當取言詞等。此中’自己’之解釋，即能立等之自身。因此說’能立與對論者自己’。 當能立者以正確能立而說明時，對論者即應顯示非正確之過失；當對論者以正確過失而說明時，能立者即應顯示非正確之能立。因此，能立與對論者之所顯與能顯二者，皆關係到’自己顯明’。 彼等顯明何者？即’自己所見’。若疑’此他比量僅于彼等顯明自己所見耶？‘故說’若’。應補充’爾時’，並連線’彼等諸者’，此第六格亦為作者等義。不僅彼等顯明自己所見，亦為彼等所見。 若謂相之宣說豈非僅為遣除邪解？此中並未遣除’由教等亦能成立他人所見’之邪解。故說’此相以邪解’。‘由勢力’即由說自己所見義之勢力，遣除’由教所見為能顯明之比量’之邪解。‘彼亦’即二種自性皆為能顯明。 若問何為能顯明之自己所見？故說’自己所見義’，意為非無義。” 這是完整的直譯，保持了原文的論證結構和術語含義，特別注意了邏輯連線詞的準確表達。這段內容主要討論了他比量的性質及其與自比量的關係，以及在辯論中能立與對論者的角色。

།འདིས་ནི་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་རྟགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཡིན་ཡང་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་ ཞེས་བྱ་བའོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚུལ་གསུམ་པ་དང་། རྟགས་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་གཉི་ག་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་སྤོང་བའོ། །ཚུལ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་ཡིན་ལ། རྟགས་ཞེས་ཀྱང་ག་ལས་ཡིན་ཞེས་སོ་སོར་འབྲེལ་ཏོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འདི་ལ་ཕ་རོལ་པོ་ གཏན་ཚིགས་སྨྲ་བ་ནི་རང་གིས་མཐོང་དོན་སྨོས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ།།དོན་ཙམ་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡང་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་པོ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་མེ་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་དེ་རང་གིས་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ རང་གིས་མཐོང་དོན་སྨོས་པས་སྟོན་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེས་ན་ཞེས་སྨོས་སོ། །ལན་ནི་འདི་ལ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཞིག་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་བ་གཞན་གྱི་སྟེ། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་གསལ་བྱེད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།འོན་ཀྱང་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཙམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་དེ་ནི་བརྗོད་ཀྱང་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མི་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ ལ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ནུས་པ་བརྗོད་པའི་ཚིག་ནི་གསལ་བྱེད་ཡིན་ཏེ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དོན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ནུས་པ་བརྗོད་པའི་ཚིག་ནི་གསལ་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བརྗོད་པ་ཅི་ལྟར་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ལ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དོན་གང་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་གཞན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ཡིད་ཆེས་པའི་ཡུལ་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཀྱི་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་གིས་མཐོང་དོན་རབ་གསལ་བྱེད། ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་རབ་ཏུ སྦྱར་བའོ།།ཚད་མས་མ་རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཚད་མས་རྟོགས་པ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་གཞན་དག་ཚད་མས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ ཡོད་དོ་སྙམ་ན།གལ་ཏེ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་པའོ། །རྩོད་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ན་དམ་བཅའ་བ་རྗོད་པ་དོན་མེད་དོ།

“此說明分別增益非為因相。雖為義但非一切，為顯示此故說’三相’。‘若’等語句是遮遣對方所說的三相與因相二者。‘何來三相’及’何來因相’，應分別連線。 對於此所立，對方說因的’說自所見義’者，因僅為義故，亦顯示所比量。當比量者從煙等了知火等義時，因彼為自所見故，由說自所見義而得顯示。 由此如何？故說’是故’。答曰’於此說’。凡成為他比量者，即他之比量所顯明者實不存在。然由三相因本身而有顯明。若問僅為無他顯明之因，故說’彼’。由於所立之自性雖說亦不能為他所了知，故於所立無有顯明。 能說功能之語為能顯，因說量所成義故。不能說之語非能顯，因相違故。若問所立之說如何非為顯明？故說’於何’。即于應顯示他義。‘即由此故’者，即由說他信解境為能顯故。‘殊勝語’者，此中配合’自所見義極顯’。 相對非量所知而言，量所知亦為殊勝。‘他’即所顯示。如是則所立亦為他者量所知，故於彼亦有極顯，作此思者，故說’若’。‘亦’者，不僅因相而已。‘無諍’者，因所立已成故，立宗無義。” 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯結構和術語含義，特別注意了論證過程中的邏輯連線詞的準確表達。這段內容主要討論了因相、三相以及所立的性質，以及它們在邏輯推理中的作用。

།གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཅི་ལྟར་དམ་བཅའ་ བ་བརྗོད་པ་དོན་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟགས་བརྗོད་པ་ཡང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཚུལ་གསུམ་པའི་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལས་ནི་ཚིག་ལས་སོ། །དེ་ཡང་ནི་ ཚིག་གིས་སོ།།གཞན་གྱི་གལ་ཏེ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཚིག་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མངོན་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཚུལ་གསུམ་པའི་ཚིག་ལས་བཟུང་ཟིན་པའི་འབྲེལ་པ་དྲན་པར་གྱུར་པ་ན། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ བཟུང་བ་ལས་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་ལས་མངོན་སུམ་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། ཚུལ་གསུམ་ཞེས་སྨོས་སོ། །གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལའོ། །འདིས་ནི་འདི་སྐད་ཅེས། ཚིག་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་གཞན་གྱི་ དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བརྗོད་ཀྱི།གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མངོན་སུམ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དག་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ།།ཚིག་འདི་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཚིག་འདི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལན་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མ་ཚང་བར་མངོན་སུམ་སྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རི་དྭགས་རྒྱུག་པ་ལ་ལྟོས་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་ཡང་ངོ་དོན་ འདི་ཡིན་ཏེ།མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པར་རུང་བ་ཉིད་ལ་ནི་མངོན་སུམ་སྲིད་པས་ཁྱབ་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་རུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལྟོས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ལས་མངོན་སུམ་སྐྱེ་བར་སྲིད་པ་དེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། དེ་མ་ཐག་པར་ནི་མངོན་སུམ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དེ་མ་ཐག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །རི་དྭགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ། མངོན་སུམ་སྲིད་པས་ཁྱབ་པ་བདག་ཉིད་ལ་སྔར་མཐོང་བ་ལ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་སྟེ། ལྟོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་དོན་གང་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་མ་ཚང་བ་དང་གེགས་བྱེད་པ་མེད་ན་དོན་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྱེད་དམ་པའི་སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་བཞིན་ནོ། །ཁྱོད་ཀྱང་དོན་དེ་ལ་མངོན དུ་ཕྱོགས་པར་རུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ།

“若問：既然所立已成，如同宣說立宗無義一樣，說因相也應成無義，因為所立未成故。答：故說’三相’。‘語’者，即顯明三相因。‘由彼’即由語。‘彼亦’即由語。 他人說’若’，此時語亦成為他義現前，如是相連。‘彼’者為答。如同從三相語已得把握的關聯被憶念時，由把握宗法而生比量，如是從語則不生現量。 此從何來？故說’三相’。‘於他’者，即于所顯示。此說明：語是他義比量之因，故說他義比量，而非他義現量，因為語非現量之因故。 ‘若’等是顯示對方認為：因為是他義現量之因，故是他義現量。若謂此語是現量因，故此語是他義現量，答非如是等。不能缺少而生現量。 若問何故？‘觀鹿奔跑’等言亦是。此義為：于現前趣向性中現量可能遍知，故由現前趣向相而成立，觀察如是了知而可能生現量，是生比量，而非立即生現量。故比量即為直接。 說明此即’如是’。于鹿等義現前趣向，現量可能遍知自身先前所見所應了知，由’觀察’此語而作結合。故此義為：若於某義成為現前趣曏者，在無缺少及障礙時，即能現量彼義，如汝尊者先前狀態。汝亦于彼義可成現前趣向。” 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯結構和術語含義，特別注意了論證過程中的邏輯連線詞的準確表達。這段內容主要討論了語言、現量和比量之間的關係，以及認識過程中的直接性和間接性問題。

།གལ་ཏེ་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་པོ་ནི་ངེས་པར་སྦྱོར་བའི་ཚིག་གིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་དེ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་དངོས་པོ་མི་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་བསྟན་པར་བྱ་བས་དོན་དེ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པ་མ་རྟོགས་པར་བདག་ཉིད་ལ་དེ་མི་ སྲིད་པར་དགོས་པ་ན།དེ་ལ་དེའི་མངོན་སུམ་དོན་དུ་གཉེར་བས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་བརྗོད་པ་ནི། ང་ཡིས་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་དྭགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་པོ་ངས་རྟོགས་ལ། བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་སུམ་གྱི་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་བརྗོད་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། ཚིག་དེ་བརྗོད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་པོ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པ་ཅི་འདྲ བས་མངོན་སུམ་དང་ལྡན་པ་དེ་འདྲ་བ་ནི་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ཚིག་ལས་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཅི་ལྟར་ན་དེའི་མངོན་སུམ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་ལ་འཇུག་སྙམ་ན། མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ངེས་པར་སྦྱོར་བ་པོའི་ངའི་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ལ་ཡང་དེ་འདྲ་བ་ ཁོ་ནར་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ངེས་པར་སྦྱོར་བའི་ཚིག་གི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་རྒྱུའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་འདི་རྗེས་སུ་དཔོག་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ།།མཇུག་སྡུད་པ་ནི་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་ཟིན་པའི་ཚུལ་དུའོ། །མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཐུན་མོང་བ་སྟེ་མངོན་སུམ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དྲན་ པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ནི་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ལ་འདུག་པ་ཞེས་སྦྱར་རོ།།རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་ན་ངེས་པར་སྦྱོར་བའི་ཚིག་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་གསལ་བར་བྱེད་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ ཏེ།དེ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་སྲིད་པར་བལྟས་ཏེ། ངེས་པར་སྦྱོར་བའི་ཚིག་ལས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱིའོ།

“難道確定作者不是以確定語表達自身對彼義趣向之事嗎？因此，若所教示者未了知趣向彼義，于自身不可能必要時，則必定不會為求得彼現量而趣入。為迎接此疑問而說’我以’。‘如是’者，即我知鹿等義知者已知，于所教示者亦已教示。 若問何故？即’由義’。以現量義若無則不生之承許為前提的言說力。若非如此，則說彼語不應理故。若問確定作者如何趣向而具現量，豈非不從確定語而成？若問如何于彼求得現量而趣入？即’趣向’。 確定作者我之趣向如何，于汝亦當如是成就，應知確定語之果為趣向，以言說力而顯示。若非如此，則不應承許為現量因故。于現量因分，此是比量，此為密意。 結語即’是故’。‘如是’者，即如已說之理。‘于趣向’者為共同，而非於生現量。‘諸因’者，即諸語，如是憶念之補特伽羅即確定所作即安住于趣向。 因此之故，確定語即是比量，因為顯明三相因故是比量因。由於如是之故，由比量，即以趣向相之因觀察現量可能，從確定語趣入趣向，應當了知。‘若爾則’等是他人說。” 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯結構、術語和論證過程，特別注意了邏輯連線詞的準確表達。這段內容主要討論了確定語與現量、比量之間的關係，以及認識過程中趣向的作用。

།འོ་ན་ནི་བཤད་ཟིན་པའི་ ཚུལ་གྱིས་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་པོའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ལ།ངེས་པ་སྦྱོར་བའི་ཚིག་ལས། གང་ཞིག་དོན་གང་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། རྟགས་འཇུག་པ་སྟེ་གསལ་བ་ན་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཚུལ་གསུམ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་ མོད་ཅི་སྐྱོན་སྙམ་ན་ཚིག་གི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཚུལ་གསུམ་པ་ནི་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཁྱབ་པ་ཉིད་ཚིག་གིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་དངོས་སུ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་ལ་ནི་ཚིག་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའོ།།དེས་ན་འབྲས་བུའི་རྟགས་བརྗོད་པའི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཚུལ་གཉིས་པའི་རྟགས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །འོན་ཏེ་ཚུལ་གཉིས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་བརྗོད་པ་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེས་ན་ གཞན་གྱི་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟུང་བ་བརྗོད་པའི་འབྲེལ་པ་དྲན་པའི་དོན་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནི་འབྲེལ་པ་བརྗོད་པའི་ཚིག་ལའོ། །ཚད་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚིག་གོ། །མངོན་སུམ་གྱི་དོན་ལ་ཅི་ སྟེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མས་རྟོགས་པ་ལ་ཚིག་དོན་མེད་པར་རྣམ་འགྲེལ་མཛད་པས་བརྗོད་དམ་ཞེ་ན། མཁས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་འདི་ཅི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདིར་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་བརྗོད་ པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་འབའ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་འདི་ལྟར་ཡང་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། འདིས་ནི་རྟོགས་པ་པོ་མ་རྨོངས་པའི་ དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཚུལ་གཅིག་གྲུབ་ན་ཚུལ་གཉིས་སྟོན་པ་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་བསྟན་ཏོ།།དེ་རྟོགས་པ་ཡང་སྐབས་ལ་སོགས་པ་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །རྟོགས་པ་པོ་རྨོངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པྱ་ནས་ནི་ ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་སྟོན་པ་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེར་ཡང་ཞེས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་དུ་བ་ལའང་ངོ་། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པ་ལ་ཚིག་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། ཚིག་གི་དོན་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ།

“那麼，依已說之理，于確定作者現量境，從確定語中，‘某者于某義趣向’等可能之比量，即因入即明顯時為具三相之自性因。雖然如是，若問有何過失？則言詞果之三相因相併不明顯。因為遍攝唯由言詞顯示故。因為由於方分法性唯是直接成立，于彼則言詞無需故。為顯示此即’如是’等。 因此，說果相非為他義比量，因為說二相因故，此為所思。若想二相顯示之言說亦是他義比量，則’故他’。‘彼即’等為答覆。‘是故’者，因為是為憶念所執說之關聯義故。于彼即于關聯說之語。‘量說’者，即他義比量語。 若問于現量義何故非？則說’由現量’。若問量論師是否說于量所知言詞無義？則說’于諸智者’。若問此如何得知？因為於此由遍攝成立故非說彼，由未成立故唯說因相，爲了解此義故。‘如是’者，此僅為譬喻而已，應當如是觀察之義。 此中依非迷惑知者，顯示于方分法等中若成一相，則顯二相亦是他義比量。彼了知亦從處等而了知。依迷惑知者而言，說顯三相因是他義比量，即’或者’。‘于彼亦’即于現見煙等。若念于現量成就有何言詞必要？則說’言詞義’。” 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯結構和論證過程，特別注意了邏輯連線詞的準確表達。這段內容主要討論了因相、比量與現量之間的關係，以及在認識過程中言詞的作用。

།འདི་དུ་བའོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ཏེ་དགོས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་གསལ་བའོ།།མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟོན་པ་ནི་ཚིག་གི་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ས་ཕྱོགས་སུའོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་ མཐོང་བའི་དོན་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་མངོན་སུམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་འདི་ཅི་ལྟར་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རང་ བཞིན་གྱི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པ་དེ་དེ་སྟོན་པ་ནི།འདི་ནི་དུ་བ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་བ་མ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་ རྣམ་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཞེས་སྨོས་ཏེ། སྔར་དམིགས་པའི་དུ་བ་དང་རང་བཞིན་མཚུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དོན་འདི་ཚིག་གིས་དངོས་སུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཅི་ལྟར་དེའི་ཚིག་མངོན་སུམ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དོགས་པ་བཟློག་པའི་ དོན་དུ་བརྗོད་པ་ནི་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ།།གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དུ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་བསྟན་པར་རོ། །འོ་ན་ཚིག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ལ་སྒྲའི་བྱེད་པ་མེད་ན། འོ་ན་ཚིག་ནི་ཞེས་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་རྗེས་ སུ་དཔོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚིག་ནི་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ན་དུ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚིག་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །གྲུབ་པའི་མཐར་ནི། རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ནར་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་དོན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དུས་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་ དེ་རང་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དུས་སུ་ཡང་བར་དུ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་འཇུག་གོ།།གང་དུ་ཞེ་ན། དུ་བའི་རང་བཞིན་ལ་ཏེ། དེའི་དུ་བ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

“‘此是煙’之言詞義即目的是此”所說將要解釋的特徵即明顯的三相因。顯示現量所成就非是言詞之目的，此為其義。即說’于彼’者，即于地處。現量所見之義即自相。‘彼即’者，言詞是他義比量而非他義現量之義，因為是其因故，即是比量之因故。 言詞如何由於顯示具有彼自性之三相因故而成為比量，為顯示此，說’此即是煙’。若問如是亦如何是顯示三相因，因為未說關聯故？則說’彼即’。又問如何非成他相？則說’彼之’，因為與先前所緣之煙性質相同故。若問世間言說不是直接以言詞顯示此義嗎？則如何其言詞非為現量之因？為遣除疑慮而說’是故’。‘異者’即由說’此是煙’而顯示現量所見。那麼’言詞即’等是他義。若於現量無聲之作用，則配合’那麼言詞即’。 若問何故？則’彼之’即因為是自性推度之因故。言詞非是因推度而相關。若問何為非因推度之言詞？則說’此處有煙’。若問何故？則說’言詞即’。為顯示于究竟中，自義比量亦無因推度，說’彼即’，即不僅是他義比量獨無因推度。若問何故？則說’自義’，不僅是他義比量時，于自義比量時亦有自性因介入。若問於何處？則于煙之自性，因為彼煙是具彼自性之比量自性故。” 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯結構和論證過程。這段內容主要討論了言詞、現量、比量之間的關係，以及推理過程中因的作用。特別注意了保持原文的嚴謹性和邏輯連貫性。

།བར་དུ་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེར་ཡང་ཞེས་ སྨོས་ཏེ་དུ་བའི་རང་བཞིན་ལ་ཡང་དཔྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་པོ་རང་བཞིན་རྟགས་ཏེ་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པར་འཁྲུལ་པ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རང་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཡང་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་ སུ་དཔག་པ་ཉིད་ལ་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་མེད་དོ་ཞེས་ཕ་རོལ་པོ་སྟོན་པ་ནི།འདིར་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བར་བཅད་པ་དང་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ལའོ། །ཅི་སྟེ་མི་ཉམས་སྙམ་ན། དེ་ནི་བར་དུ་ ཞེས་སྨོས་ཏེ་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ནིའོ།།རང་གི་དོན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པའོ། །གང་དུ་ཉེ་བར་མཁོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ཡང་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་དུ་བ་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འབྲས་བུའི་གཏན་ ཚིགས་སུ་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དང་པོ་དུ་བ་ལ་ལ་མཐོང་བ་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ལ། དེའི་རྗེས་ལ་འཁྲུལ་པ་སྲིད་པས་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བྱེད་པའི་དུས་སུ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ལ། ཕྱིས་ནི་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཡང་དེའི་རང་ བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བར་ཆོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ནི་མི་འགལ་ལོ།།དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་འཇུག་པ་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཡང་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་ན། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ནི་ཞེས་ སྨོས་སོ།།གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚིག་ཉིད་ཡིན་ལ། ཚིག་ཀྱང་དངོས་སུ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་མེད་པས་ན།མེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལའོ། །ལན་ནི་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། འབྲས་བུ་ ལ་བརྟེན་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནའོ།།གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་ལ་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དེ་མེད་དེ། བསྟན་བཅོས་ལས་ནི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

若問中間是否進入自性因？則說”于彼亦”，即于煙之自性亦觀察，即推理者自性因，若無彼自性之比量則不能遣除錯亂。因此，于自義比量亦無因推度之義。 複次，對方為顯示唯於他義比量無果相因而說：“此中所說”乃至”若問”。“於此”即由彼自性比量所間隔及果相因。若念不壞，則說”彼于中”即彼果相因。“自義”者即解釋。“於何處需要”即無相違之義。如是，即使于自義比量中煙是果相因，如是亦成為果相因。 最初見煙是果相因，其後因可能有錯亂，故於推度其自性時是自性因，后則是因推度。於此，即使為彼自性比量所間隔，然果相因性亦不相違。如是，因推度唯是趣入。 若念則於他義比量亦當唯成因推度，則說”於他義比量”。他義比量即是言詞，又因言詞直接顯示自性因故唯是自性比量，由此於他義比量則無果相因。“是故”者，因無果相因故。“推度火”即于所證因。答則說”彼非”。 “如何可能”即”此是煙”之言詞是依自性而成他義比量，非依果故。“於他”即于因之他義比量性不存在，因論中說依自性而說他義比量之義。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構，特別注意了因明術語的準確翻譯和邏輯連線詞的清晰表達。

།གང་ཡང་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ བརྗོད་པ་དེ་ཡང་རྟོགས་པ་པོ་འཁྲུལ་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ནས་འཐད་པ་ཡིན་གྱི།རྟོགས་པ་པོ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་ཇི་ལྟར་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་མཆོད་པ་ཁོ་ནར་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ནི་ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བའོ།།འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་གང་དུ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དེར་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཆོད་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཚུལ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དངོས་ཁོ་ནར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ བརྗོད་པ་མེད་པར་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པས་སོ།།སྒྲ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་ཙམ་བརྗོད་པ་ལས་སོ། །རྟོགས་པ་པོ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་འབྲེལ་པ་ཙམ་ཞིག་ཚིག་གིས་བརྗོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ནི་ཚིག་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདིར་ཡང་དུ་ བ་ནི་མཆོད་པ་ཁོ་ནར་འབྲས་བུའི་རྟགས་ཡིན་ནོ།།འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་མེད་ན་དེ་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྙམ་པ་སྟོན་པ་ནི། འཁྲུལ་པ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚུལ་གསུམ་ པའི་རྟགས་སྟོན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འགལ་ལོ་སྙམ་ན།ཚུལ་གསུམ་པའི་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྲིད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་ལ་ཚུལ་གསུམ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་མ་འཁྲུལ་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་འབྲེལ་པའི་ཚིག་ཙམ་ལས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་ན་དུ་བ་ ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་རྒྱུའི་འབྲས་བུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་བསལ་ནས།རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བསལ་བའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུས་བྱས་པའི་རྗེས་ སུ་དཔག་པ་ཉིད་དེ་མེད་པར་ནི་ཚིག་ལས་ཚད་མ་མེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཚིག་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་འདི་ཙམ་ཉིད་རང་གིས་མཐོང་དོན་རབ་གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འདིར་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། གང་གིས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་རྒྱུའི་ རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་འདི་མི་འགྲིག་པར་འགྱུར་བ་འདི་ན་དུ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚིག་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་ལྟར་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

所說”有何相違”等言論，唯依據認知者有錯亂而成立，若依無錯亂的認知者而言，如同于自義比量中唯于供養是果相因，於他義比量中亦復如是，為顯示此義而說”或者”。 于果相因無錯亂處，實無自性因之間隔。“此方式”即于自義比量中所說者。“唯直接”者，因無陳述宗法性而無其自性比量故。“從聲”即僅從陳述關聯。依無錯亂認知者而言，言詞僅陳述關聯，而宗法性無需言詞即可了知。因此於此處亦，煙唯于供養是果相。 若念若無錯亂則說此有何用，為顯此義而說”若無錯亂”。答曰”關聯”。如是，則”他義比量是顯示三相因”相違否？故說”三相”。“如何可能”即于錯亂者當說三相，于無錯亂者則否，因從其關聯言詞即可了知故。 如是，“此處有煙”之言詞非因果推度，因是自性推度故，如是遮除二種情況后，為遮除其他方式故說”複次”。無由比量因所作之比量性，非由言詞無量，然言詞以比量因性故是量。 因此，“唯此能善顯自所見義”是此處所許，並非主張一切說”此處有煙”等言詞皆如是，即非許為比量因所說，因於他義比量中無因推度故此相不成立。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構和術語準確性，同時儘量使用自然的漢語表達。

།འོན་ཏེ་ཡང་ཅི་ལྟར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་ཀྱང་ཡིན་གྱི།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་གཞན་གྱི་ཁ་ནས་ཉེ་བར་འགོད་པ་ནི་ཅི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཚིག་ཀྱང་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཚིག་མེད་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ལས་གཞན་དུ་ཡང་ཚིག་ཚད་མར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སུན་འབྱིན་པ་ནི་དེ་ལ་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་གསུམ་མེད་པར་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དམ་ཅི། འོན་ཀྱང་དྲན་པ་ལས་ཀྱང་ཡོད་ པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཅི་གང་འདི་ཙམ་གྱིས་དྲན་པ་དེ་ལ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནམ་སྟེ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །ཐ་སྙད་འཇུག་པ་མེད་དམ་ཅི་ཞེས་སྦྱར་རོ། །འོན་ཏེ་དྲན་པ་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །ལན་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་ བུའི་དོན་ཅན་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དགོས་པ་ཅན་ནོ།།མཚུངས་པ་ནི་དྲན་པ་དང་ཚིག་གོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཚུལ་གསུམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཚད་མ་ཡིན་ཞེས་དོགས་པ་སེལ་བས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དང་པོ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། གང་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པའོ།།གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཚིག་ཚད་མ་ཡིན་པར་མཚན་ཉིད་དུ་ཅི་སྟེ་མི་འདོད་ཅེ་ན། འདིར་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག་ཅེས་གསུངས་ཏེ། རང་གིས་མཐོང་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངག་འདིར་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ ཀྱིས་ཚིག་ཚད་མ་ཡིན་པ་འདི་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི།གང་གིས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མཚན་ཉིད་འདི་མི་འགྲིག་པར་འགྱུར་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་བརྗོད་ པ་ནི་ཚིག་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའོ།།འདི་ན་དུ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚིག་ནི་རང་བཞིན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་རྒྱུའི་རྗེས་དཔག་གི་རྒྱུར་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞིག་བརྗོད་པར་འདོད་སྙམ་ན། བརྗོད་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བརྟན་ པར་བྱེད་པ་ནི་ཚིག་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་གྱི།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

然而，如同現量和比量因是言說之因故為比量，言詞亦如是否？並非因為是比量之因故。為陳述他人所立此前主張而說”如何”。連線為”言詞亦是量”。為何？故說”言說之”。 明顯此義即”無言詞則”。意為除比量因外，亦當承許言詞為量。破斥即”對此說”。無此三者世間言說何在？然而從憶念亦確實存在，此為其義。 若僅由此憶念即為量耶？實非如此。連線為”言說豈不轉起”。若此憶念非量，則補充”雖是言說之因”。答曰”如是”。具如是義即具言說目的。相等即憶念與言詞。 那麼，如何顯示三相為量？為斷此疑，解釋第一偈頌即”於何處”。“於他處則否”即非由是言說因性故。若問：何不許一切比量因性之言詞為量之相？故說”此中唯此”。 此處於”自見義”等相之語中，唯欲說由比量因性故言詞為量僅此而已，並非一切比量之因性，因於他義比量中非比量因故此相不成立。即說此義故說”一切言詞”。 說”此處有煙”之言詞雖表自性，然因是一切比量之因故亦成為因比量之因。若問欲說何義？為堅固已說義而言”言詞比量性”，即比量因性是量，非為非比量因之自續。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯論證結構，同時儘量使用自然的漢語表達。

།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱང་ཉམས་པ་མེད་དོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ལ་ཚིག་ཐམས་ཅད་རྗེས་ སུ་དཔག་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་ནི་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མེད་དོ།།དེས་ན་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་སྲིད་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་ལ་གནོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ལ་གསལ་བར་ བྱེད་པ་མེད་པ་དེས་ན་ཚུལ་གསུམ་སྟོན་པ་ཉིད་ཅི་ལྟར་སྲིད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་སུ་བབ་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དོན་གྱི་ནི་གྲངས་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་རྟགས་སྟོན་པ་ནི་རྗེས་སུ་ དཔག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ།།རིག་བྱེད་དུ་སྨྲ་བས་རིག་བྱེད་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་མཐོང་ནས་འདྲི་བ་ནི་འོ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་དེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཚུལ་གསུམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་དེ་རིག་བྱེད་ལ་ཡང་ངོ་། །མངོན་སུམ་གྱི་དོན་སྟོན་པ་ནི་ལྷག་པར་ཞེས་ པས་སོ།།གཞན་དུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་མཐོ་རིས་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་དབང་པོ་ལས་འདས་པར་རོ། །དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ལ་རིག་བྱེད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་འགོག་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡིད་ཆེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཚད་མ་ནི་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ནི་རིག་བྱེད་ལས་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ལ་རིག་བྱེད་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་བཞིན་ནོ་སྙམ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་སྟེ་རིག་བྱེད་ལས་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་ཐམས ཅད་མི་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ཏེ།བརྡ་ལ་ལྟོས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། མངོན་སུམ་ནི་བརྡ་ལ་ལྟོས་ནས་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རིག་བྱེད་ཀྱང་འགྱུར་རོ། །ཕ་རོལ་པོས་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །ཕ་རོལ་པོ་ཉིད་སངས་ རྒྱས་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་འཁྲུལ་པས་སོ་ཞེས་བྱ་སྟེ།སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི། འདིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རིག་བྱེད་ལའོ། །འདིས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་རིག་བྱེད་དག་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ ཏོ།།ལན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱའོ།

比量之因即自性因之因性亦無損失。于相之語中，無需顯示一切言詞皆為比量性。故雖他義比量因之比量不成立，亦不違害相之語，此為密意。 由於除三相因外他法無能顯示，故三相顯示如何成為比量，此為當下論題。意為因其是因及是果故。義即數論師所計度之因顯示非為比量，如是安立。 吠陀論者見吠陀非量之過失而問”那麼”。答曰”于彼亦”，不僅是顯示三相，于吠陀亦然。顯示現量義故說”殊勝”。“於他處”即天界等極超感官者。 迎遮疑問：若謂因無人造性故，吠陀于超感官義為量。答以”非也”而破。何故？因無可信故。量為決定，而超感官義不由吠陀決定。若謂吠陀能決定超感官義如同現量，故說”若”。 論題為”何故不由吠陀了知一切超感官義”。何須依賴名言？如現量非依賴名言而顯義，吠陀亦應如是。 對方說”剎那”等，等字攝無我等。對治對方即佛教徒之疑問說”由迷亂”，謂若認為剎那性等非由比量了知。即說此義”於此亦”，即于吠陀。此顯示剎那性于比量與吠陀二者相等。答曰”比量”。

།ཡོད་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དེའི་རིགས་ཅན་གྱི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་བསྒྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞུགས་པ་ཡིན་ ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་མ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ངེས་ཤིང་ཡིད་ཆེས་པའི་གནས་ཏེ་རྟེན་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་ལ་རེས་འགའ་འགའ་ཞིག་ཏུ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་སྲིད་དོ་སྙམ་པའི་ འཁྲུལ་པ་བཟློག་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཡོད་པ་ལས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །རིག་བྱེད་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རིག་བྱེད་ལ་ནི་ཞེས་གསུངས་ཏེ་མེའི་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་ངག་ལས་སོ། །དེའི་རིགས་ཅན་གྱི་ཚིག་གིས་འཁྲུལ་པ་བཟློག་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།རིག་བྱེད་དང་རིགས་གཅིག་པའི་ཚིག་ནི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་འདི་ལ་ནི་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པའི་ཚད་མ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་དེས་རིག་བྱེད་ལ་འཁྲུལ་པ་བཟློག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་གཉིས་ནི་མི་མཚུངས་སོ། །མི་མཚུངས་པ་ཉིད་ སྟོན་པ་ནི་རྗེས་འགྲོ་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ན་རྗེས་འགྲོ་ནི་རྒྱུས་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་རྟགས་སོ། །དེས་ན་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་ཚད་མ་ལས་ངེས་ པ་ཁོ་ནའོ།།རིག་བྱེད་ལ་ནི་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་མཐོང་བ་མེད་དོ། །སྔར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་བཞི་པར་རོ། །འདི་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ལ་ཡང་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་གོ་ བར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཡང་ན་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ལ་ནི་རིག་བྱེད་ལའོ། །འདི་ག་ལས་ཤེ་ན་དེ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རིག་བྱེད་ལའོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་གྱི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སྐྱེས་བུའི་ཆོས་ཉིད་དུ་ རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་ལྟར་བདེན་པའི་དོན་ཉིད་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་གསུངས་སོ། །ལྡོག་པ་ནི་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཁས་བླངས་ཀྱང་མངོན་པར་འདོད་པ་འགྲུབ་པ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི།ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་འདི་ལ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།

有性于聲等有法上能成立剎那性等，而彼亦于同類瓶等喻上，通過與剎那性俱關聯之比量而成立。彼即有性不離剎那性，此為決定且可信之所依。 由此于比量，即遮遣剎那效能立因有時于某處雖無剎那性而可有之迷亂。故由有性比量剎那性是量。 若謂吠陀亦應如是，故說”于吠陀”，即由火祭等語。非由同類語遮遣迷亂。吠陀同類語雖能成立為實義，然於此無遮遣相違之任何量。故彼不能遮遣吠陀之迷亂，因不決定故。是故此二不等。 顯示不等即說”隨行”。由此隨行故，隨行即因，為與所立相關之因。故由是關聯故，比量為量性，非他。與所立關聯亦唯由量決定。于吠陀則無見與義俱關聯。 “前”即於四千五百頌中。此是承許宗法性而說。為顯示彼亦非有，且非人造性僅由返遮能了知，故說”或”。“于彼”即于吠陀。若問此從何來，即說”于彼”，即于吠陀。宗法即超感官義有法之法性無。因了知為士夫法性故。 若念何故無真實義隨行，故說”如是”。返遮即吠陀語。無隨行因無同品故。雖承許隨行，亦不成所欲，為顯示此故迎遮疑問說”若”。答曰”於此所說”。

།ཡང་ན་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་བདེན་པ་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་མེད་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་ངག་ལས་ཅི་འོང་ འོན་ཏེ་དེ་ཡང་རིག་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདེན་པ་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ལས་རིག་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འགའ་ཞིག་གིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རིག་བྱེད་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ངག་འདི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུའང་དོགས་ ཏེ།རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་བྱས་པར་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་ངག་གོ། །དོགས་པ་འདི་ས་བོན་མེད་ པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱས་པའིའོ། །ཡིད་ཆེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་དྲན་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡིད་ཆེས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་ལས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞོན་ནུ་ འབྱུང་བ་ཅན་ལ་སོགས་པར་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་དེ་ནི་དྲན་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།བསྟན་ཟིན་པ་ནི་ཞལ་འགྲེལ་ལེའུ་དང་པོ་ལ་སོགས་པར་རོ། །དེ་བས་ན་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཉིད་རང་གིས་མཐོང་བའི་སྒྲར་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕ་རོལ་པོ་རང་གིས་མཐོང་དོན་སྨོས་པ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ན། དོན་མེད་པ་བརྗོད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འགོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏེ་དགོས་པ་ གཞན་རང་གིས་མཐོང་དོན་སྨོས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡང་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་སྨོས་པས་ཀྱང་བཤད་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་མཐོང་དོན་ཁོ་ནར་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་རང་གིས་མཐོང་དོན་སྨོས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞལ་བ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བའོ། །བདག་གི་རྒོལ་བའོ། །གཞན་དག་གིས་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་གིས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི་གྲངས་ཅན་ནོ། །གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བའོ། །རང་གིས་ཞེས་བྱ བ་རྒོལ་བས་རྟོགས་པ་དབང་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྙམ་ན། རྒོལ་བས་རྟོགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་དག་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བའོ།

或者說”十二月為年”，此處無論是否有真實性和隨行，從火祭等語又能得出什麼？若謂彼亦因是吠陀故有真實性和隨行，則不然，因不決定故。 若謂由非人造性故是吠陀，則說”某些”，即此欲顯為吠陀之語亦疑為人造，不僅非吠陀而已。何故？因可能為某人所造故。若問若吠陀是所造，云何為非人造？則說”此”，即火祭等語。 說”于某處”表明此疑非無因。“如是”即所造。“無可信故”意即無量故，憶及時不能確信如是言說之意。“從他亦”即于童施等處亦有”彼言說若憶及則是”之過失故。 “已說”即于自注第一品等中。是故三相因即是自見聲之所許，非所比度等，因無能顯故。 若對方自見義說三相因之義，則無義說為”若”。遮破說”非”。遮除邪解相之義即其他目的，有自見義說故。雖由說三相因亦依解說遮除邪解，然唯為遮除見義邪解而說自見義，此為其義。 顯示彼即說”如是”。“所量”即敵論者。“自”即立論者。“他們”即敵論者們。“某些”即數論派。“由他”等為前說之解釋。“自”即立論者所知非所控制。 若念何故不應說，則說”雖立論者了知”。“他們”即敵論者。

།གལ་ཏེ་དེ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་རང་ཉིད་རྟོགས་པར་གྱུར་ནའོ། །དེའི་ཚེ་རང་ཉིད་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་རྟགས་འདིར་འགྱུར་མོད། གཞན་རྒོལ་བས་རྟོགས་བས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ནི་བསྟན་པར་བྱའོ། །འདིར་ནི་རྟགས་ལའོ། །གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བས་སོ། །ངས་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་སོ། །གྲུབ་པའི་མཐའི་ཆ་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ནི་བསམ་དེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའོ།།རང་གིས་མཐོང་དོན་སྨོས་པ་ནི་རང་གིས་མཐོང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ངག་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཁོ་ནས་མཐོང་བ་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྒོལ་ བས་མཐོང་བ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལུང་ལས་གྲུབ་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ན་ངེས་པར་བཟུང་བ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གཞན་གྱིས་ མཐོང་བ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་གྱི་བཀོད་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་ཐོག་ཏུ་བབ་པོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་ལན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་གིས་མཐོང་བ་སྨོས་པ་ནི་གཞན་གྱི་མཐོང་བ་འགོག་པ་མ་ཡིན་གྱིས། འོན་ཀྱང་ གཞན་ཁོ་ནས་མཐོང་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ།།ངེས་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་གང་ཡང་རང་ཁོ་ནས་ཞེས་ངེས་པར་བཟུང་བ་མ་ཡིན་གྱིས་འོན་ཀྱང་མཐོང་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སོ། །དེས་ན་གཉི་གས་མཐོང་བ་ཡང་མི་འགལ་བ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ན་རང་གིས་མཐོང་བ་སྨོས་ པའི་མཚན་ཉིད་འདི་ནི་རང་གི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཉི་གས་མཐོང་བ་ཉིད་རང་གཞན་ཁོ་ནས་ཞེས་ངེས་པར་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅི་ལྟར་གནས་པ་ཉིད་དོ།།རང་གི་མཐོང་བའི་སྒྲ་ནི་རང་གིས་མཐོང་བ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནས་ངེས་པར་འགོག་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ ནི་ཞེས་བྱ་བ་གཉི་གས་མཐོང་བར་བསྟན་པའི་དོན་གྱིས་ནི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ལུང་ལས་གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་དེའི་དོན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཙོར་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་ཁོ་ནར་མཚན་ཉིད་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། རང་གིས་ མཐོང་བ་བསྟན་པའི་དོན་ནི་མ་ཡིན་པའོ།།རང་གིས་མཐོང་བའི་སྒྲ་ནི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་སེལ་བ་ཁོ་ནས་ཤུགས་ཀྱིས་རང་གི་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལན་ནི་གང་གིས་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ།

“若彼存在”是指若敵論者自己了知。此時雖自己了知即成為此因，但敵論者了知有何用？即毫無用處，此為其義。此當顯示。此中即于因。“二”即立論者。“我”即敵論者。宗義解釋即”思彼”。 “若如是”是他人所說。說自見義是為顯示自見故。一切語皆有遮遣果故，唯由自見之簡別是必要的。因此，唯立論者所見是能立，非敵論者所見。 如是亦唯成教證。若是量所成，則應二者皆成，故簡別無果。因此，為遮遣他見故，無義他即非他義，唯分別安立成能立，此即所當。 對此答說”非”。說自見非遮遣他見，然是遮遣”唯由他見為能立”之決定。所欲決定說者亦非簡別”唯由自”，然是”唯見”。因此，二者所見亦無相違。 因此，此說自見相即是自所說二者所見性，如何安住遮遣”唯由自他”之相。自見聲即由唯自見能立遮遣決定。“由彼”即由顯示二者所見義遮遣邪解”由教證外他見為能立”如是性質。 若謂”即彼義”，是說唯為遮遣邪解義而立相，非為顯示自見義。自見聲唯由遮遣邪解間接令知自見性。答曰”為何義”。

།ཅི་ཞིག་མི་རིགས་སྙམ་ན་གང་གིས་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གིས་དོན་ཏེ་ དགོས་པ་རང་གི་མཐོང་བ་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་འདི་རྩོམ་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་མཐོང་དོན་སྨོས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རང་གི་སྒྲས་བསྡུ་བ་ནི་དོན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་སྟེ་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། །ཅི་ལྟར་མི་རིགས་སྙམ་ན་རང་གིས་ཞེས་སྨོས་སོ། །གལ་ ཏེ་རང་གིས་མཐོང་བའི་སྒྲས་རྒོལ་བས་མ་མཐོང་བ་མི་བསྒྲུབས་ན་དེའི་ཚེ་རྒོལ་བ་རང་གིས་མ་རྟོགས་པར་གཞན་གྱིས་རྟོགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་རྟགས་སོ། །གཞན་གྱིས་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་སོ། །གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་རྒོལ་བས་རྟོགས་སོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཕྱིར་ རྒོལ་བ་ལམ་ཁོ་ན་མེད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཞན་ལ་ཆོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཞེས་བྱ་བར་རང་གིས་ནི་རྒོལ་བས་སོ། །གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་འགྲུབ་པས་སོ། །འོ་ན་གཞན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་གྲུབ་པ་རྟགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྒོལ་བས་ཡོངས་སུ་ ཤེས་པ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་རྒོལ་བ་ལ་རྟགས་འདི་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཚད་མས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ངེས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་རྒོལ་བས་ཀྱང་ངེས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གཞན་དུ་ནི་གཞོན་ལ་གྲུབ་པས་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་དེས་ན་རྒོལ་བ་ རང་གིས་མ་རྟོགས་པར་འདི་ནི་གཞན་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་པ་ཁོ་ནའོ།།གཞན་གྱིས་རྟགས་པར་གྲུབ་པ་ལ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་མེད་པས་བརྗོད་པ་ནི་ཚུ་རོལ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་རྒོལ་བ་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་རྟོགས་པའོ། །རང་གིས་ རྟོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་རྟགས་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མས་རྒོལ་བ་རང་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་ཕྱིར་རྒོལ་བས་རྟོགས་པར་རྒོལ་བས་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་ཤེས་པའི་རྒོལ་བ་རང་གིས་ཀྱང་རྟོགས་ པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་གཞན་ཁོ་ནས་མཐོང་བ་ཞེས་ངེས་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རང་གིས་རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་པས་སོ། །གཞན་གྱིས་རྟོགས་པའོ་ཞེས་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒོལ་བ་རང་གིས་ཀྱང་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ངེད་ཀྱི་ལྟར་ན་ནི་ཚད་མས་མཐོང་བའི་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ།།གཞན་གྱིས་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་སོ། །རང་གིས་ནི་རྒོལ་བས་སོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་རང་གིས་མཐོང་བ་ཞེས་མི་བརྗོད་སྙམ་ན། འོན་ཀྱང་ཞེས་སྨོས་སོ།

若問”何不合理”，即”為何義”，即為何目的而作此顯示自見相，對此如是說。“彼”即說自見義之相。自聲所攝是應由義了知，此不合理。 若問”何以不合理”，即說”由自”。若自見聲不成立論者未見，則彼時立論者自未了知而他了知，不能如是說。彼即因。“由他”即敵論者。“由他”即立論者了知之遍知，于敵論者道中實無。 若問”何故”，即”自”，謂敵論者他已足故。若爾，“由自”即立論者。“於他”即于敵論者成立。若爾，他敵論者所成為因，即成立論者遍知彼性。 若立論者於此因有”敵論者以量決定”之決定，彼時彼亦為立論者所決定。否則，不應說”由他成立”。由有如是過失故，立論者自未了知而說”此於他成立”，如何能爾？實不能爾。 由他因成立無現量及比量故，說”此岸見”即立論者”由他”即敵論者之了知。“于自了知”即於他了知無錯因遍成立之量，立論者自應知。如是，敵論者了知為立論者所知。故他了知為知者之立論者亦應了知。 故何能決定”唯由他見”，即說”故”，由依自了知故。他了知之決定即立論者自亦了知。依我宗，由說量所見能立故無過。“由他”即由敵論。“由自”即由立論者。 若問”云何不說自見”，即說”然”。

།གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་ པའི་ཡུལ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ལུང་གི་ཚིག་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཁས་ལེན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོངས་བརྟགས་ཡོངས་སུ་ལེན་ཕྱིར་ཏེ། །ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལུང་ལས་གཞན་གྱི་གྲུབ་པ་རྟགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་བརྗོད། ཡང་ན་གལ་ཏེ་རྗེས་ སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་ཚིག་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ན།འོ་ན་གང་དུ་འདོད་སྙམ་ན། ཡོངས་བརྟགས་ཡོངས་སུ་ལེན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡུལ་རྣམ་པར་དག་པར་གྱུར་པ་ན་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་གནོད་པ་མེད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ བརྟགས་པ་ཚད་མར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ནི་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ལ་ལུང་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་ཡང་ཚད་མར་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། དེར་ནི་ཞེས་སྨོས་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ལ་ཚིག་ཚད་མར་ཁས་ལེན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྟོགས་ ཟིན་པ་རྟོགས་པ་ལ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཚིག་ཙམ་གྱིས་དོན་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁས་བླངས་པས་གྲུབ་པའི་ཚད་མར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་གཞི་འདིང་བར་བྱེད་པ་ནི་ལུང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ ཡིན་པ་དགག་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།།མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་དེའི་ཡུལ་ལ་ནི་ཞེས་སྨོས་ཏེ་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་གསུམ་ཀ་ལ་ཡང་ངོ་། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ དོན་མེད་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཅན་ནམ་མི་རྟག་པ་ལའོ། །དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་པའི་ཚིག་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་དེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་ཅན་གྱི་ཚིག་ཀྱང་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ནའོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་གྱི་ཚིག་ཉིད་ལས་སོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ཚིག་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མར་གྲུབ་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་པ་ཅན ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་པའི་རྗེས་དཔག་གིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སེམས་པ་མྱོང་བར་མི་འགྲུབ་པོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་སེམས་པ་ཅན་ལས་བཟློག་པའོ།

“彼亦”即無常性等。于比量境即無常性等，不許教言為量。何故？由遍計所執故，由許故。故云何說”由教外他成為因”？ 或若於比量境不許語為量，則於何處許？“由遍計所執故”，即現量與比量二者之境清凈時，于極隱蘊第三分無害遍計執許為量故，于蘊第三分教為量。若於比量境亦許為量，彼時有何過？即說”于彼”，若於比量境許語為量則比量不轉，由了知已知無義故，由語言已成義故。 為顯許成量義而立基礎者，即”彼教”等。“非現量比量境”即由說非遮故，于蘊第三分為量。若謂于現量等境亦如是，故說”于彼境”，即于現量等境。“一切”即於三蘊皆然。明顯比量無義性即”如是”。“于彼”即于有生或無常。 彼時不僅佛語，“樂等無思”等數論語亦為量故。“由彼自”即由數論語自。無常性等即佛語”樂等是無常有生”之量所成。“由彼”即由量成”樂等有思”說之佛教。“由比量”即由數論比量不成顛倒思所證。彼相違即與有思相違。

།གང་གི་ཚེ་ལུང་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པར་རྩོམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ལུང་དེ་ནི་ཚད་མ་མིན་པ་དེ་བས་ན་ལུང་དེས་གྲུབ་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མ་ལུས་པ་ནི་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ།།ཁས་བླངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁས་བླངས་ལས་ཚད་མའི་དངོས་པོས་བྱས་པ་དེས་ནའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ཁས་བླངས་པ་དེར་ན་ ལུང་དེའི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བར་དོར་བར་འགྱུར་རོ།།དེས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལུང་ལས་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གཞན་ཉམས་པས་གཞན་ཡང་ཉམས་སོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཁས་བླངས་པ་ལ་རག་ལས་པའི་བདག་ ཉིད་ཚད་མ་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་ལུང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁས་བླངས་པ་དེའི་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཁོ་ནའོ།།ཁས་བླངས་པ་ཉམས་པས་ཉམས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ དེ་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ལུང་ཞེས་བྱ་བ་སྐབས་སུ་བབས་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་ནི་དེ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། འགའ་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་པ་ཅན་ཉིད་ལའོ། །ཐམས་ཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནིའོ། །འོན་ཏེ་ཚད་མས་གྲུབ་ཀྱང་ཕ་རོལ་གྲངས་ཅན་ལས་ཕ་རོལ་ལས་རབ ཏུ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚད་མའི་གཙུག་ལག་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་རང་གི་གསལ་བར་བྱ་བ་སྟེ། ཚད་མའི་གཙུག་ལག་མི་ཤེས་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་སྟེ་རྒོལ་བས་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་མ་ཤེས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ངེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཉེས་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི། རང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱིར་རྒོལ་བ་བདག་ཉིད་ལ་གྲུབ་པའོ། །རྒོལ་བ་དེའི་ཕྱིར་རྒོལ་འདིའོ། །གཞན་དུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ལ་མ་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀུན་དུ་སེམས་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཡང་མི་ཤེས་པ་ནི་མི་འོས་པ་ཁོ་ནའོ།།རྟགས་མ་ཤེས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཤེས་པ་ནི་རྒོལ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱེད་ཕྱི་མ་འཆད་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱའོ།

當爲顯示教言有害而開始說能立時，彼時彼教非量，故由彼教所成之無常性等一切皆非成立。“由許”者，即由許成量性故。“彼”即于彼許中，教之量性亦如是應舍。“由彼成立”即由教成立之因將壞。 若問：“何以一者壞則他者亦壞？“故說”于彼”。凡依許之自性量及因等能立等一切相具足之教，彼不離彼許，唯隨之。義即”由許壞故定壞”。若不爾，則非依彼。 “能知即因成立”者，即無常性等能立成立等量性，即所說教為目前語境。答即”非彼”。“于某”即于有思性。“一切”即于無常性等。即說無常性等之語一分。 雖由量成，然由對方數論對方極成。何故？由不知量論故。自相即自明顯，即顯示不知量論。“雖爾”等者，即雖他即論者不知能立亦無過，由於敵論者有所立決定故。說無非能立過者，“于自”即于敵論者自成立。此論者之敵論者。 否則，僅由不知無常性等因，於一切無思性不知實不應理。義即雖不知因，論者有所立知。後半解釋即”因”。

།ཚད་མའི་གཙུག་ལག་མ་ཤེས་པའི་ ཕྱིར་ན།མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ཏེ། གྲངས་ཅན་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སེམས་པ་མེད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་མི་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གྲངས་ཅན་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པ་མེད་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་གོ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ནི་རེ་ཞིག་ཅེས་སྨོས་ཏེ། རྟོགས་ པར་བྱ་བ་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕ་རོལ་པོ་སངས་རྒྱས་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གྲངས་ཅན་འདི་སྒོ་མེད་པར་ཏེ་ཐབས་དང་བྲལ་བར་བྱ་ནུས་པ་སྟེ། བསྒྲུབ་བྱ་ རྟོགས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་བྱས་པས་རྒོལ་བ་བརྟན་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སུན་འབྱིན་པ་ནི་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་རྒོལ་བ་མཁྲང་པོ་ཡིན་པས་སོ། །འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་ བྱ་བའོ།།ཁྱོད་ལ་སྟེ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཏེ་གྲུབ་ནའོ། །ང་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ་གྲུབ་པས་སོ། །འོན་ཏེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ་མ་གྲུབ་ན་འདི་ལས་བསྟན་པར་བྱ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ཅི་ལྟར་རྟོགས་སྙམ་ན། ཐམས་ཅད་ང་ཡིས་བྱ་བ་སྟེ་སྟོན་པར་བྱེད་པས་སོ། ། གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །འོན་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པར་བྱ་བས་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ན་དེ་ལ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཅི་སྟེ་བརྗོད་སྙམ་ན། ཐམས་ཅད་ཅེས་སྨོས་སོ། །ཡང་སངས་རྒྱས་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། འོན་ཏེ ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་གྱི་ལན་ནི་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྩོད་པ་ལ་ལན་བརྗོད་པའོ།། །གཞན་གྱིས་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་སོ། །རྒོལ་བ་འདིས་མི་རྟག་ པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བློར་རོ།།འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པ་སྟེ། བསྟན་པར་བྱ་བ་འདི་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ངས་སོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཅི་ལྟར་ཞེས་འབྲེལ་ཏེ། དེ་ལྟར་སུས་མ་རྟོགས་པ་ཞེ་ན། རང་གིས་ཏེ་རྒོལ་བ་གྲངས་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་མ་ རྟོགས་པར་རོ།།འདིས་ཅི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་རྟོགས་སོ་ཞེས་ཤེས་པས་སོ། །བསླུས་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འབྲེལ་བའི་ཚིག་བརྗོད་ནས་ཀྱང་ངོ་། །རྒོལ་བ་ངས་རྟོགས་པས་ཕྱིར་རྒོལ་ཁྱེད་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འདིར་དགོས་པ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

由不知量論故，不能成立無常性等因，即數論者于成立無思性等亦非不能。若問：“由於數論無所立成就，如何令敵論者瞭解？“故說”且”。“所了知由彼因”即由無常性等。何故？即”于自”。迎接佛教徒疑問即”若”。 此數論無門即離方便，由無成為所立了知方便之能立自性明顯故。若謂如是則論者不堅固，破斥即”彼亦”。“由他”即數論論者堅固故。明顯此即”如是”。于汝即于所說因成立。“我成”即由能說成立。 若又因於能說不成，則此由所說如何了知所立耶？“一切我作”即由能說。“因亦”即無常性等。若謂因之自性所說不知故，于彼云何說已成因知？故說”一切”。又迎佛教徒疑問即”若”。“彼”即由於所說成立之因所了知。他答即”彼亦”。“此中”即對”雖爾”等諍論作答。“由他”即由敵論者。于論者此了知無常性等之智中。 “此”即解釋：此所說由我能說。“此”即所說，如是了知云何相關？若問如是誰未了知？由自即論者數論自未了知。“此何為”即由他了知故。“且欺”即說無關語亦然。義即：由論者我了知故，于敵論者汝，於此無常性等能立更有何他需求，全無。

།མ་རྟོགས་པ་ནི་རྟགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །ངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་བ་བརྗོད་པས་སོ། །ཁྱེད་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལའོ། །གཞན་གྱིས་དོགས་པ་ནི་ངས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་རྒོལ་བ་ལྟར་རོ། །འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །རྒོལ་བ་ལའོ། །བརྗོད་པར་ བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་སོ།།འོ་ན་ཅི་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདིར་ཞེས་སྨོས་ཏེ། རྟགས་འདིར་ཕྱིར་རྒོལ་བའིའོ། །མ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །འདི་ལ་ལན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལའོ། །འདི་ལྟར་ནི་ཚུལ་འདིས་སོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་འཐད་པ་དང་བཅས་པས་མི་བརྗོད་ནའོ།།འདིར་ཅི་ལྟར་ངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒོལ་བས་སོ། །འོན་ཏེ་གཞན་ལ་དོན་གྲུབ་པར་ངེས་པས་ཅི་དགོས་ཏེ། མ་ཤེས་པ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་བར་འདོད་པ་ ཙམ་གྱིས་དོན་དུའོ།།འོ་ན་ཅི་ལྟར་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་ངེས་སྙམ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་སྨོས་སོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རང་གིས་རྟོགས་ན་རྒོལ་བ་འདིས་ནི་རྟགས་འདི་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །མ་རྟོགས་པར་བསྟན་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན་འདིས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གྲངས་ཅན་གྱིས་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་གང་ལ་རྟོགས་པ་མེད་པ་སྟེ་བརྗོད་པ་ནི་བརྫུན་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལས་ནི་མ་ཉམས་སོ་སྙམ་ན། རང་གི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒོལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་པར་ནི་རྒོལ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། ། གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གཞན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པར་ཁས་མི་ལེན་ནའོ། །རེས་འགའ་ཁས་ལེན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བའོ། །རྒོལ་བས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་ན་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་རང་ཉིད ཅེས་བྱའོ།།ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཁས་ལེན་ཀྱང་མི་བདེན་པ་སྨྲ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མི་བདེན་པ་སྨྲ་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ན་རང་གིས་རྟོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་གྱིས་ རྟོགས་སོ་ཞེས་ཤེས་པར་ནུས་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

未了知是因的對境者。“我”即由說似能立。“于汝”即于敵論者。他疑問即”我亦”，即由敵論者。“如是”即如論者。“然則”即答。于論者。“不應說”即由敵論者。 若問：“然則應說何？“故說”此中”。此因是敵論者的。“未了知”即他的。對此答即”若爾”。“此中”即于能立。“如是”即以此方式。“若非如是”即若不以正理而說。“此中如何我”即由論者。若謂：“既於他義已定成就何需？為成立未知而作故”，則說”為他”。“為彼”即僅為求勝義。 若問：“然則如何確定他人了知？“故說”是故”。若能立自己了知，則此論者了知此因。若問：“顯示未了知有何過？“故說”此”：數論于任何能立無了知而說即是虛妄。若謂：“如是亦不失能說性”，則說”自己”：論者自己因境了知若無，則論者非能說者。 何時？若不承認他敵論者了知能立自性時。若念：“有時會承認”，故說”自身”即敵論者。顯示論者若了知能立自性則無過失，即”自己”。敵論者雖承認亦將了知是說妄語者。因此，為斷除說妄語，論者所立量所成之能立，唯應為他人所承認。故由自了知之能立，能知他人了知，非余。

།འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་ཏེ། རྒོལ་བས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རང་གིས་རྟོགས་ཀྱང་གཞན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་རྟགས་རྟོགས་སོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་ཤེས། རང་གི་ཚད་མས་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་གཞན་གྱིས་མ་རྟོགས་པ་མཐོང་བའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།འོན་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་མ་རྟོགས་ན་རྒོལ་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ངེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་སོ། །དེ་ལ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཚོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་བརྗོད་པར་ དོན་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཉེས་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་ན།རྒོལ་བའི་ཉེས་པ་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དམུས་ལོང་དུ་གྱུར་བར་རོ། །ཉེས་པ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་པ་པོ་རྣམས་རྟོགས་ པ་ཙམ་གྱིས་སོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གསལ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་ནི་རྩོད་པའོ། །སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་རྒོལ་བས་ནི་ཚོགས་པ་འབའ་ཞིག་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞིག་འདོད་པ་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་དག་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདི་ཉིད་སྐབས་དང་ སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ནི།།ཕྱིར་རྒོལ་བས་རྟོགས་བར་བྱ་བའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཉན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ལས་གང་རུང་གི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བར་གྱུར་པ་ན། རྒོལ་པའམ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གཅིག་ཏུ་ འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྗོད་པ་ནི། དེ་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དེའི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་དེས་ཉམས་པའོ། །དེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཉམས་པའི་ཉན་པ་པོ་ལ་ཡང་ངོ་། །དེ་ལྟར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་སྐྱོན་སྙམ་ན། ཉན་པ་པོ་ཕྱིར་རྒོལ་ཞེས་བྱ་ བའོ།།ཉན་པ་པོ་དང་པོ་ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ཕྱིར་རྒོལ་བར་གྱུར་བ་ན་ཉན་པ་པོ་དང་པོ་ལས་ཉན་པ་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི། ཉན་པོ་གཞན་ཏེ་དེར་ཡོ་བས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྒོལ་བ་ཉན་པ་པོ་གཉིས་པ་ལ་རྩོད་པ་བྱེད་པ་ན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི་ཉན་པ་པོ་ནི་མ་ ཡིན་ལ།དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་འགའ་ཡང་ཉན་པ་པོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །རྒོལ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱོགས་བསལ་བའི་དོན་དུ་ཡང་བརྗོད་པ་ནི། འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་ཡང་གཉིས་ལས་གཅིག་པུ་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་ནི་ཉན་པ་པོ་ཉིད་ མ་ཡིན་ནོ།

“然而”是由他人，即：論者雖自己了知能立，但如何知道他敵論者了知因？因為見到即使是自己量所了知的，他人也有未了知故。若念：“若敵論者未了知，則論者將成非能了知者”，則說”若敵論者”。“決定”即由敵論者。于彼即無生敵論者了知之聚集。 若念：“于敵論者說無義故，唯有非能了知之過”，故說”論者過失”。“于彼”即敵論者成盲。過失即非能了知之相。“僅此”即僅由聽者了知。從”複次”至”明顯”是諍論。具悲論者非唯令聚集了知，而且敵論者亦然。 若問：“欲求何？“故說”彼等”。此即配合處境：“由敵論者所應了知”。聽者亦不存在，因墮入二者任一方故，即說”複次”。聽者墮入一方時，將成論者或敵論者之一。 對此，于成敵論者方說”彼方”，即由墮入彼敵論者方而失。“于彼亦”即于由敵論方失壞之聽者。若念此將如是有何過？則說”聽者敵論”。初始聽者因由敵論方失壞故成敵論者時，異於初始聽者之其他聽者，即其他聽者，由彼存在故成無窮。論者對第二聽者作諍論時將成敵論者而非聽者，如是第三等亦然，如此任何人都不成為聽者。 為遣除成論者之方亦說”然而”。“如是亦”即雖墮入一方，唯墮入二者之一方者非聽者。

།ཆགས་པ་ལས་གྱུར་ཏེ་གཉིས་ལས་གཅིག་གིས་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་ན་ཡང་རིག་པས་འཐད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཡིད་གཏོད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེས་ན་ཅི་ལྟར་ཚོགས་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ཉན་པ་པོ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཉན་པར་བྱེད་པ་དག་གིས་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་རྟོགས་པར་ བྱེད་སྙམ་ན།རྩོད་པ་གཉིས་པ་འདི་ལ་ལན་རིམ་གྱིས་བརྗོད་པ་ནི། འདི་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པ་ནི་སྐལ་བ་ཡོད་པ་ལ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྐལ་མེད་ལ་ཡང་དེ་ལྟའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་ན་ འོ་ན་སྙིང་རྗེ་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན།ནུས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ནུས་པ་མེད་པས་གཞན་གྱི་དོན་མ་བྱས་ཀྱང་འདི་སྙིང་རྗེའམ་བདག་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཉན་པ་པོ་སྲིད་པར་བརྗོད་པ་ནི་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་ཡིན་དང་ཉན་པ་པོ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའོ། །རྩོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་པ་བརྗོད་པ་ནི། ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་པ་རྣམས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཉན་པ་པོ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཟིན་པ ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་ཡིན་ནམ།སྨྲང་རྒྱས་པ་ལ་རྗེས་སུ་མི་བརྗོད་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཚིག་དོར་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །ཕྱིར་རྒོལ་བ་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་ནུས་པ་ཉམས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཇུག་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱའོ། །སྐབས་ཉེ་བར་སྡུད་པ་ནི་ དེས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ།།ལུང་ལས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་གྱིས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ནི་གཞན་ལ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཚད་མས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པས་ནི་གཞན་ཡང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །གཞན་གྱིས་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་སོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་ལུང་ལས་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའོ། ། ལན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱོགས་གཅིག་གནོད་པར་གྱུར་པ་ཅན་གྱི་ལུང་ནིའོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་པ་ཡོད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལུང་གི་ནི། གྲངས་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལུང་དེ་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་པ་ལ་མི་རྟག་པ ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གང་གི་ལུང་གང་ཡིན།གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་པས་སོ། །ལུང་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་པའོ། །དེའི་ཚེ་གྲངས་ཅན་ཡང་ལུང་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པ་ནི་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

由貪著而生，當墮入二者之一方時，即使對於理智所成立之方亦不能專注心意，因此如何是眾？是故聽者實為無有。因此，當思”如何了知是由聽者們了知”時？ 對此第二諍論，次第說答：說”此作他義”是對有緣者而言。因此，此”作他義”于無緣者是否亦如是？即是否唯是或非作他義。若念：“如是則成非悲憫者”，故說”由能力”，即雖因無能力而未作他義，然此非成非悲心或非自性者。義為：此非與悲憫相違。 說”聽者們”是說明聽者可能存在。若念：“如是則聽者將不可能存在”，故說”一切”。說明非諍論之第二理由即”由互相觀待故”。“彼等亦”即諸眾。因為如是有聽者故。“未得”等是否為教證，即不隨說廣說。等字攝受文飾等。 通過總結而顯示”于敵論者了知亦非能力損減”，即說”是故”。攝近處即說”因此”。唯由教證成立，非由量成立者於他不成立。意為：非由量成立者亦不令他了知。“由他”即由敵論者。“于彼極成”即由教證極成。 答即”非”。具一分過失之教證。有樂等思維之佛教證，為數論之比量所違。若於具彼教證之佛教徒，無常性等能立成立時，爾時誰之教證是何？“由他”即由佛教徒。“若具彼教證”即佛教徒。爾時數論亦具彼教證故，無常性等能立於二者皆成立。

།ཅི་སྟེ་གྲངས་ཅན་གྱིས་སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འགའ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་པ་ཡང་། ལུང་དེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ལུང་དང་ལྡན་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་ན་འགའ་ལ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་གྲུབ་པོ། །དེས་ན་ཅི་ལྟར་གཞན་ལ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱིས་གཞན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅེས་བརྗོད། ཕྱེད་ཕྱི་མ་འཆད་པ་ནི་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཚད་མ་ལྟར་སྣང་བའི་ལུང་ལས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྟོགས་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་སངས་རྒྱས་པ་ དེ་རྨོངས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་རྒོལ་བ་གྲངས་ཅན་དེ་གཞན་སངས་རྒྱས་པའི་རྨོངས་པ་དེ་མ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་ཕྱིར་རྒོལ་རྨོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། ལུང་ཚད་མ་ལྟར་སྣང་བ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་གཞན་ཅི་ལྟར་རྨོངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་རྨོངས་པ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་མི་བདེན་པ་ཉིད་ལ་ རྨོངས་ན་ཡང་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དེ་ལས་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལས་ཕྱིར་རྒོལ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་བོ་སྙམ་ན། མི་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་པས་མི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ ཞེས་བྱ་བའོ།།སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་གིས་བསྒྲུབས་པའི་སེམས་པ་ཅན་དང་འགལ་བ་སེམས་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ་ཁས་ལེན་པ་ལུང་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་པ་དེ་ཅི་ལྟར་འགྱུར་གྱི། གལ་ཏེ་དེ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མི་ཤེས་ནའོ། །འོན་ཏེ་དེ་དང་འགལ་བའི་དོན་ཁས་ལེན་པ་ ཡང་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་དང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་པའི་ལུང་གིས་བསྒྲུབས་པའི་སེམས་པ་ཡོད་པ་དང་འགལ་བ་སེམས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཁས་ལེན་ན་དེ་ཅི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་བའོ། །དེ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ རྟོག་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་སྙམ་ན་སངས་རྒྱས་པ་རྨོངས་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་ཉེས་པ་མེད་དོ་སྙམ་ན། སུན་འབྱིན་པ་ནི་རྨོངས་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱིར་རྒོལ་བ་རྨོངས་ན་ནི་རྒོལ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གཞན་གྱི་རྨོངས་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་ནི་སངས་ རྒྱས་པའོ།།བཟློག་པ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སེམས་པ་ཅན་དུ་ཁས་བླངས་པ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་བྱས་པས་རྒོལ་བ་གྲངས་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་བོ། །དེས་ན་རྒོལ་བ་ནི་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམ་པའོ། །ལན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཞན་གྱིའོ།།ལན་ནི་ཉན་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན་སྐལ་ལྡན་ཡང་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པའོ།

若因數論派未承認佛教徒之教證，故如是非於二者皆成立時，爾時”任何”即佛教徒，“具彼教證”即不具顯示無常性等之教證，因此于任何者能立皆不成立。故如何說”由於他成立之因令他了知”？ 解釋後半，即說”彼”。若承認從似量教證了知能立，則彼佛教徒實為愚癡者，故彼數論論者未遮遣彼佛教徒之愚癡。若念：“然敵論者非愚癡”，由不知似量教證故，他論者如何非愚癡，實唯愚癡。 若念：“雖于不真實性愚癡然非決定，故由彼所成之能立，敵論者能成立所立”，故說”亦非不知”，義為：然佛教徒唯決定為不真實性。何故？即說”如是”。 佛教證所成立有思維者與相違之無思維性，承認彼教證之佛教徒如何能爾？若彼不知其為不真實性。若謂：“承認與彼相違義亦是量”，故說”與彼”，若承認與佛教證所成立有思維相違之無思維性，彼如何是量？“此”即佛教徒。“由無彼不生故”即由無不真實性之了知不生故。 若作是念：佛教徒為愚癡故，無前說過失，故說”若愚癡”。若敵論者愚癡，則論者非能顯示。說”他之愚癡”，彼即佛教徒。遮遣即從承認樂等有思維遮遣，如是作則論者數論之果成就。故意為：論者唯是能顯示。 答即”非”。“何時”即他之。答即”聽者”。何時？即說”具緣亦”。“然”即諍論。

།དེ་ལྟ་བུའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་ནི་ཕྱིར་རྒོལ་བའོ། །གལ་ཏེ་གང་ཞིག་སུན་འབྱིན་པ་འབྲེལ་ མེད་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་འབྲེལ་མེད་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་སྙམ་ན།འདི་ལྟར་ཞེས་སྨྲས་སོ། །ཚོང་པ་དང་རིན་ཅི་འདྲ་བ་དེ་དང་འཚམ་པའི་ཕུར་མ་འཆིང་གིས་མི་འཚམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་གཞན་གྱིས་ སུན་འབྱིན་པ་ཅི་འདྲ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ལན་ནི་འདི་གླེན་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ངའི་སློང་ཕོར་དུ་འདིས་ཆང་འཐུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་ནི་བདག་ལ་འདིས་མ་འབྲེལ་བའི་སུན་འབྱིན་པ་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་མཚུངས་པ་ཡིན་ལ། བདག་གིས་དེའི་སློང་ ཕོར་དུ་གཅིན་བཏུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་མཚུངས་པ་ནི་བདག་གིས་འདི་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་འབྲེལ་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།རྒོལ་བས་ནི་གཞན་གྱི་རྨོངས་པ་བསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་གཉི་ག་ལ་ཡང་ལོང་བ་དང་འདྲ་བས་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་མིང་མི་འཐོབ་བོ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དོན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་མེད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་རང་ལ་བསྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །རང་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སེམས་པ་མེད་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་སྟེ། ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ།།འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི། གཏན་ཚིགས་གསལ་བའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དགའ་བར་བྱེད་པའི་ངལ་བ་ནི་གཞན་ལ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགོད་པའོ། །གཞན་གྱིས་གྲངས་ཅན་ལ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་པ་མེད་པ་ནི་གྲངས་ཅན་གྱི་ལུང་ལས་སོ། །ལན་ནི་ལུང་དེ་ཉིད་ ཅེས་བྱའོ།།དེ་ཉིད་ནི་གྲངས་ཅན་གྱིའོ། །གཞན་ལ་ཡང་ནི་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་སེམས་པ་མེད་པའིའོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའོ། །གཞན་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་པ་ལས་སོ། །ལན་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཞེས་ པ་ནི་གཞན་གྱིས་གྲངས་ཅན་ལའོ།།ལན་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ལན་ནི་གྲངས་ཅན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་གྱིས་དེས་ཞེས་སྨྲས་ཏེ་གྲངས་ཅན་གྱིས་སོ། །ལན་ནི་གལ་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བའོ།།གཞན་ཞེས་བྱ་བས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ཡང་ཁས་བླངས་པ་ཉིད་འགྱུར་རོ། །འདིས་ཀྱང་ནི་སངས་རྒྱས་པས་སོ། །དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་པ་དེ་རིགས་པ་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ལན་དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ།

“如是”即是成立無常性等相之能立。“彼亦”即敵論者。若念：“若有人說無關之諍論，則能立亦當說無關”此從何來？故說”如是”。 商人與價格相應，繫繩亦當相應，不應不相應。如是，能立亦當說與他人所說諍論相應者。 答曰：“此愚者”。“彼用我缽飲酒”此與”彼對我說無關諍論”相應，“我當用彼缽飲尿”此與”我當對彼說無關能立”相應。 論者應除他人愚癡。此二者皆如盲人，故不得論者敵論者之名，此為其義。 “彼義”即成立無思維義之能立。“彼”即自成立之能立。“于自極成”即自所立無思維性極成，以決定因由成立。“此極成”即”因明顯”。歡喜勞作即安立他成為能立。 他說”數論于”。“彼”無思維即從數論教證。答即”彼教證”。“彼”即數論。“於他亦”即于佛教徒亦。“能立性”即無思維之。“非”即他所說。“於他”即從佛教徒。答即”于非量”。“于彼”即他于數論。 答即”若”。“一切”即于佛教徒亦。說”他承許”。答即”數論亦”。他說”彼”即數論。答即”若”。“他”即于佛教徒亦成承許性。“此亦”即佛教徒。迎疑即”佛教徒彼未承許正理故”，答”若爾”。

།གལ་ཏེ་ལུང་འཛིན་པའི་རིགས་པ་ཁས་མི་ལེན་ ན།དེའི་ཚེ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པ་ཡང་ཅི་ལྟར་ཁས་ལེན། འོན་ཏེ་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་སེམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པས་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི་ལུང་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། རིགས་པ་ལས་ཞེས་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སངས་ རྒྱས་པས་གྲངས་ཅན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་མོད།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅི་འགྲུབ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསྟན་བཅོས་ཁས་བླངས་པར་གྱུར་ན་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་སེམས་པ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྲིད་པ་ན་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་ལས་གཞན་གང་ཡིན་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉེ་བར་འགོད་པ་ནི་འགའ་ཡང་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །སེམས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་རིག་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལན་ནི་འདི་ ནི་ཞེས་བྱ་བའོ།།གཞན་སངས་རྒྱས་པས་ཀྱང་རང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྗོད་པར་ནུས་སོ། །འོན་ཏེ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་རང་གི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མེད་དོ་སྙམ་ན། དེའི་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྔར་ཐ་མལ་པར་གྱུར་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པའི་ཚད་མ་གང་དག་གིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཐབས་རྟོགས་པ་དང་།དེ་ནན་ཏན་དུ་བྱས་པ་ལས་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོའམ། ཡང་ན་དོན་དེ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་མངོན་སུམ་ཉིད་དབང་ པོ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་དེ་དག་ནི། སངས་རྒྱས་པ་དེའི་དོན་ནུས་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་དོན་གྱི་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། གསལ་བར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་ཅན་དེ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ན། དེའི་རྣལ་འབྱོར་པས་རྟོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་ཁས་ལེན་པར་ནུས་པ་ལ་ཡིན་ཏེ་མཐུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མས་མཐོང་བའི་དོན་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་རྟག་པ དེ་ཁོ་ན་བསྒོམ་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའོ།།དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་རྟོགས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་རྟོགས་པའོ། །དོན་དེ་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བརྟགས་ནས་བརྗོད་པར་བལྟའོ། །དངོས་ཀྱི་དོན་བརྗོད་པ་ནི། ཡང་ན་དབང་ པོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ།

若不承許持教證之正理，則”因無常等故是無思維”此正理又如何承許？若念：“因無常故是無思維”此乃由正理獲得而非教證，故說”由正理”。 若如是，雖佛教徒將承許數論論典，然念：“如是復何所成？“故說”若爾”。若承許論典，則於二者皆成就之教證相無思維能立得有時，除教證相能立外，安立其他無常性等為何皆非所作性。 “若”即他說。若謂：“無思維等相唯瑜伽師所證，非由智慧”，答曰：“此”。他佛教徒亦能說自所立無樂等相。若念：“佛教徒無自瑜伽師境相量”，故說”彼”。 先為凡夫時，以何等能立量證知無常性等修習相之方便，由精勤彼而生顯現一切法之智慧之根，或者證知彼義自性現量即根。彼等所生能立量，于彼佛教徒義能，即剎那性等修習相方便所成義之功能，明顯顯現智生境，于彼了知時，于彼瑜伽師所證境義能承許有力。 于量所見義顯現相之瑜伽師，佛教徒定有量，此為其義。“自性成就”即不待修習彼無常。證彼能立方便即瑜伽師能立方便證知。“證彼義自性現量”者，當視為于因觀察果而說。說實義即”或即根性”。

།རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་དེའི་རྣལ་འབྱོར་པས་རྟོགས་པའི་དོན་ཁས་ལེན་པར་བྱ་བ་ལ་ནུས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏེ། ཅི་ལྟར་གྱུར་པ་ན་ཞེ་ན། ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་དོན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་སྦྱར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་ དེས་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཉེ་བར་དགོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ་ཅི་ཡང་བྱར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།འོ་ན་ཅི་ལྟར་བརྗོད་པར་རིགས་སྙམ་ན། ཅི་ལྟར་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་སྔར་སེམས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་གིས་འདིས་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་གྲངས་ཅན་གྱིས་མ་བརྗོད་དེ་དེས་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འོ་ན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་པ་ མེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ།།འདིར་ནི་སེམས་པ་མེད་པ་ཉིད་ལའོ། །རྗེས་འགྲོ་རྣམ་ཆད་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ངེས་པ་མེད་པའོ། །དོན་གང་ཞིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་ནུས་པ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སེམས་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ།།ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་རྟོགས་སྙམ་ན་སྤྱི་ཉིད་དམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་པ་མེད་པ་ཉིད་ལ་སེམས་པའོ། །ལུང་གཅིག་པུས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་དོན་དང་འབྲལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་ གྱིས་ན་རྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཚད་མ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་གྲངས་ཅན་གྱིའོ།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་བསམ་པའོ། །དོན་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །མེད་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྒྲུབ་བྱེད་ནི་སེམས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། གལ་ཏེ་སེམས་པ་མེད་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་སྟེ་ཤེས་པ་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། བཤད་པ། སེམས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡོད་ཀྱང་རྟོགས་པ་རྟོགས་པ་མེད་པ་དང་མཚུངས་ཏེ། རྟོགས་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གིས་ཕྱིར་དངོས་པོ་སྟེ་རྟགས་དང་འབྲེལ་མེད་དེ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་སྟེ་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་རྟགས་མེད་པར་སྐྱེས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྟགས་དེ་མེད་ན་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་གང་ལས་ཡིན། གཞན་གྱིས་ཀྱང་ནི སངས་རྒྱས་པས་ཀྱང་ངོ་།།ཁྱེད་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་པ་ལའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་སངས་རྒྱས་པ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ།

證知等諸能立，于彼瑜伽師所證義能承許有力，如何時耶？配合”成為方便之義”等。由是如此故，無常性等無之能立即安立，何所作？無所作，此為其義。 若念：“應如何說？“故說”如何”。若爾，先前無思維等所立，以何能立而彼證知者，以彼於他亦應成立，然數論未說，故彼能立非有。正因此故說”若爾”，彼能立即無思維性等能立。此中於無思維性。“隨行斷絕”即于喻無決定隨行。 於何義能以能立隨後證知，于彼所立與能立是思維，此為關聯。若念：“如何隨後證知？“故說”總性等”。“此義”即于無思維性之思維。“非唯教證所證”者，因不離總義故。“于彼”即于總別非所證之數論量轉起。“彼”即補特伽羅意樂。“有義”即因相。“無”即無常性等相。“能立”即無思維等。 若念：“無思維豈非唯有？故從無能立亦生，于智有何過？“答：雖有無思維性，證知同於無證知，為似證知，此為其義。何故？因事即因與無關聯，即無實成因而生，此為其義。“彼無”即所欲因彼無時，彼智存在從何而有？“他亦”即佛教徒亦。“于汝”即于佛教徒。如是他佛教徒亦證知，此為關聯。

།ཅི་ཞིག་རྟོགས་པར་བྱེད་སྙམ་ན། མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་ཁྱོད་གྲངས་ཅན་ལའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སེམས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཅི་ལྟར་ འགྲུབ་སྙམ་ན།ཅི་ལྟར་ཚད་མས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ང་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་པ་ལའོ། །རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །གཞན་ཡང་ནི་གྲངས་ཅན་ཡང་ངོ་། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཁས་མི་ལེན་ནའོ། །འོན་ཏེ་གྲངས་ཅན་གཅིག་པུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་ པའི་གཏན་ཚིགས་ཁྱོད་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའི་སངས་རྒྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན།བདག་གཅིག་པུ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྐབས་ཉེ་བར་སྡུད་པ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཚིག་ཉིད་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་གྱིས། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཐལ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཐལ་བར་སྒྲུབ་པ་དེ་ཅིའི་དོན་དུ་ཡིན་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་དེ་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པར་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཡང ཐལ་བར་སྒྲུབ་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན།ཐལ་བར་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་འདི་ཡིན་ཞེས་སྨོས་སོ། །དུ་མ་ལ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཆ་མེད་པའི་གཅིག་པུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གོང་བུ་གཞན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་དུས་དང་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་ངེས་ པའི་གསལ་བ་གཅིག་པུ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲེས་པ་སྟེ།འབྲེལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་རྣམ་པར་མ་བཅད་པའི་སྟེ་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་གཉིས་པ་བརྗོད་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ ཅན་གཞན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་གསལ་བ་གཅིག་དང་འབྲེལ་པ་ཆ་མེད་པའི་སྤྱི་གཅིག་པའོ། །གཞན་གང་རང་བཞིན་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ནི་གལ་ ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ།།རང་བཞིན་གཞན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཡང་། གལ་ཏེ་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དེ། དེའི་ཚེ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གཞན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གཞན་དང་ཡང་ལྡན་ པར་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།ལན་ནི་འགལ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་དངོས་པོ་ཁྱབ་པའི་དུས་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེའི་དུས་སུ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ།

若念：“證知何物？“此無常性等能立是于汝數論。若念：“如是無思維性如何成立？“故說”如何以量”。於我即于佛教徒。“證知”即無思維。“他亦”即數論亦。“若非如是”即不許量所成。 若念：“唯數論于汝成立無常性等因，而非佛教徒”，故說”唯我”。總結處即”是故”。如是，以自比量為先導之語即是他比量，余非是，此為安立。“從彼”即從能立相違。若從彼非決定所立，則彼相違能立為何義？故說”彼關聯”。何故？故說”無所立”。又彼相違能立為何？故說”彼相違能立即此”。 凡於多法許有之無分一性，彼非具有處等差別之他聚，以空離他自性故。因確定處、時、位差別之唯一顯現，與彼混合即關聯，以彼未遮即未差別之他自性空故。說第二相違能立即”如是”。何故非具有處等差別之他？故說”由何”。“如是事物”即與確定一顯現關聯之無分一總。 他說”空離他自性故”之因不定性即”若”。雖離他自性，若成具多處等，爾時有何相違？故空離他自性亦成具有處等差別之他，故成不定。答即”非無相違”。若謂前後事遍時應有，故說”彼時”。“若”即他之。

།དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་ ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་འབྲེལ་ཏེ།ལན་ནི་དུས་ཡོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དུས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་གཞུང་འཛུགས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །མི་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་སྔོན་གྱི་དུས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་སྔོན་ ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དུས་ཀྱི་དབྱེ་བས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྔ་མ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན་ནི་དུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡང་དུས་གཞན་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་དེའི་ཡང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དུས་དེའི་ཡང་སྔོན་དང་ཕྱི་མ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་གྱི།དུས་གཞན་ཐ་དད་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ལས་ཤར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལན་དུ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་དག་གོ། །དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ མ་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་ཏེ་སྔོན་དང་ཕྱི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་དང་དུས་དག་ཀྱང་དེར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།ལན་དུ་ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་འགྱུར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དང་ཕྱི་མར་འགྱུར་བས་སོ། །འདིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ལའོ། །ཅི་ལྟར་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པར་འགྱུར་སྙམ་ན། ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཅིག་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་དུས་སམ་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའོ། །འོན་ཏེ་དངོས་པོ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ཉིད་ཁས་མི་ལེན་གྱི། འོན་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་གཉིས་པོ དག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ན་ནི་སྔོན་ཉིད་ཕན་ཚུན་གྱི་བྱས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དང་པོ་ནི་གསལ་བ་ཉིད་པས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་གཉིས་པ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་ཅི་སྲིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །གཞན་གྱི་ཕྱོགས་བསལ་ནས་རང་གི་ལུགས་ཉེ་བར་སྡུད་པ་ནི་རང་བཞིན་ཏེ་རང་གི་རྒྱུས་ ཞེས་བྱའོ།།གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ཉིད་ལས་འགྱུར་མོད། དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྔ་མ་འདས་པ་དང་། ཕྱི་མ་མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་རྣམ་པར་གནས་པས་ཏེ། རྣམ་པར་གནས་པས་ནི་དུས་མེད་པས་ཀྱང་གྲུབ་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་ཡོད་དང་མེད་དེའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་ནི་ད་ལྟར་བ་རྣམ་པར་གནས་ལ། མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་གོ།

如是，由無處故，如何成為前等言說？此為關聯。答即”雖有時”。“由時差別故”為疑問。即此立論為”如是”。 凡人等事物具前時等者，即以前等聲所說。若由時分別諸事物之前性等，則時分別亦從他時故成無窮。若作是念，故說”彼亦”。彼時之前後雖有，然唯從自體，非從他異時。如是處亦然，即唯從自體為東等。 答曰”此即”。“彼等”即處與時。迎疑曰：同伴等如是，由為前後故，處時亦應爾。答曰”互”。“如是成”即成前後。“於此亦”即於時。若念何故成互依？故說”同伴”。“一”即時或同伴。 若念不許事物與時等之前後性，然唯是同時生，爾時若許事物與時等二者同時生，則前性不成互作。初明顯故，釋第二偈頌即”乃至”。遣除他宗攝自宗即”自性即自因”。 若他事物為前後性，爾時雖從因有無成，然必須承許故，故說”複次”等。前為過去，后為未來，現在亦安立，以安立即由無時亦成故。何故？由果有無故。由此”果有”即安立現在，由”無”即過去未來二者。

། འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ག་ལས་ཤེ་ན། རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱུ་ཡོད་པ་ལས་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། མེད་པ་ལས་ནི་མེད་པའོ། །དང་གི་སྒྲས་ནི་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་ནི་གྱོ་མོ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་ལས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར བྱའོ།།འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་གང་ཞིག་རྒྱུའི་རྒྱུན་ལ་ལྟོས་ནས་གནས་པ་ཅན་དེ་ནི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལས་ཡོད་པའི་ད་ལྟར་བ་ཡིན། མེད་པས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་མ་འོངས་པ་དང་། འདས་པ་འགགས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་བཞིན་ནོ། །གང་ཞིག་ རྒྱུན་ལ་མི་ལྟོས་པར་གནས་པ་ཅན་དེ་ནི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ད་ལྟར་བ་ཡིན་ལ།མེད་པས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པ་ཡིན་ལ། མི་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ལས་ནི་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དུས་མེད་ཀྱང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ཉིད་ནི་ ཉམས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།།དེས་ན་མ་མཐོང་བའི་དུས་རྟག་པ་ཅི་ཞིག་བྱ་སྔོན་དང་ཕྱི་མ་དང་བར་གྱི་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །བར་གྱི་ནི་དངོས་པོ་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སོ། །ཚིག་ལེའུར་ བྱས་པར་ནི་ཕྱི་མའི་སྒྲས་ད་ལྟར་བ་དང་མ་འོངས་པ་གཉི་ག་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།འདས་པ་ལ་ལྟོས་ན་གཉི་ག་ལ་ཡང་ཕྱི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་རྒྱུ་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དངོས་པོར་འགྱུར་སྙམ་ན། རྒྱུ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཡུན་རིང་མོར་བྱས་སོ་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ལ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྙད་པ་ནི་ལས་ཀྱི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ལ།ཡུན་རིང་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་ཀྱི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྫས་ཀྱིས་དངོས་པོ་དུས་ཡོད་པར་འགྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡུན་རིང་པོ་དང་མྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་བློའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་དུས་ཡིན་པར་ འདོད་ན།།དེའི་ཚེ་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་དུས་ལས། ཅི་ལྟར་ན་མྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་བློར་འགྱུར། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པའི་སྒྲས་ནི་རྟག་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་དང་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱང་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གཟུང་བར་བྱ་བ་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་བློ་མྱུར་བ་ལ་སོགས་པར་ཅི་ ལྟར་འཇུག་།དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་སོ། །གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟ་བུར་མ་གྱུར་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པའོ། །འོན་ཏེ་ཡུན་རིང་པོ་ལ་སོགས་པར་བཟུང་ཡང་འདི་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། གཟུང་བའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ ཞེས་གསུངས་སོ།

若問此”果有無”從何而來？即”因有”等。從因有則果有，從無則無。“和”字表明應知某些果，如陶器等不同果，從有而無。 果有二種。其中，依因相續而住者，即從因有而有的現在，“無故無”即未生的未來和已滅的過去，如煙等果。不依相續而住者，即從”因有而有”的現在，“無故無”即未來，從不同果有則為過去，如瓶等果。 是故雖無時，前後性決定不壞。故何須未見之常時？前後中之事物即有無安立。“中之事物”中即依果有，前後依果無。頌中以”后”字攝現在未來二者，因對過去二者皆為后故。 若念因如何成前後事物？即”彼因亦”。關於”若”等，“長時所作”之言說中，“所作”之說是業事之因，“長時”是實事之因，故由實事成有時。若許長時速等為心所取之時，爾時從無始無終時，如何成速等心？“無始無終”聲表常性及遍性，故若所取為常遍，能取心如何起速等？“彼”即時。“由他”即非遍故。“非如是”即遍。若念雖取為長時等，此即是常性等自性，故說”所取自性為何”。

།རང་བཞིན་ནི་ཡུན་རིང་བ་དང་མྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་གཟུང་བའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་པ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འོ་ན་ཡུན་རིང་བ་དང་མྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུས་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། ཡུན་རིང་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པའོ།།ཐལ་འགྱུར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་བ་དང་མྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བའོ། །དེ་བས་ན་དུས་ཁྱབ་པ་དང་གཅིག་ཉིད་ཅི་ལྟར་ཡིན། འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོགས་པ་བསུ་བའོ། །དོན་འདི་དུས་ནི་ཡུན་རིང་ཞེས་བྱ་བའི་གནས་ལུགས་ཏེ། རྣམ་གཞག་འདི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་ ཏེ་ཐ་དད་པ་ལས་ཡུན་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དུས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་དེར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ།།ཡུན་རིང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཆད་པའོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་བ་ལང་ཉིད་དང་ལྡན་པའོ། །ལན་ནི་དེ་ལྟར་ན་ནི་འོ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཏན་ ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་དུས་ནི་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དུས་ཀྱི་སྤྱི་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དུས་ནི་རྫས་ཀྱི་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདི་ནི་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། ཡུན་རིང་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་དག་ ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུན་རིང་བ་ལ་སོགས་པ་ལའོ།།འོ་ན་ནི་ཡུན་རིང་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུས་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། ཡུན་རིང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་སུམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་བྱ་བ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །ཚད་གྱུར་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ལས་ལ་གནས་པའི་བྱ་བ་མེད་པར་བརྗོད་པའོ།།འགྲོ་བ་ལས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ལ་གནས་པའོ། །འོ་ན་འདིའི་བྱ་བས་ཞེས་ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ཅི་ལྟར་འགྱུར་སྙམ་ན། ཐོག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྒྱུད་ཀྱིས་ན་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉམས་པར་གྱུར་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ།།འདི་ག་ལས་ཤེ་ན་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷས་བྱིན་ལས་ཐ་མི་དད་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་གཞན་དག་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་དེར་མི་འགྱུར་རོ། །ལྷས་བྱིན་གྱི་རང་བཞིན་ནི་ མཆོད་སྦྱིན་གྱིས་ཡིན་པར་མི་འཐད་དོ།།ལྷས་བྱིན་དང་མཆོད་སྦྱིན་དག་ལ་ནི་འགྲོ་བ་ཡོད་པར་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བྱ་བ་ནི་རྫས་གཞན་ཁོ་ནའོ། །འདིས་བཟློག་པ་ཐ་དད་པར་བརྗོད་དོ།

自性即長時、速等之相。“其他方式”即如何異於所取自性的常等。若念長時速等自性即是時，則”長時”等。“應成派”即長時速等之分別。是故時如何為遍及一？“若”字表引生疑問。此義時即長時之實相，此安立從差別中，即從差異中，凡是隨順長時等差別時之自性者，即成為事物性。“長時”等是解說。“具彼”即如具牛性。答即”若爾則”。因此理由，時不得成立，因無時之總相故。 何以故？故說”時即實”。此是承許而說，說此非異彼而有，即”從長時等”。“于彼等”即于長時等。若念則長時等即是時，故說”長時”。“彼無故”即無現量故。並與”比量亦不能了知作用”相連。“從量成”即說無住于業之作用。“異於行”即住于作者。若念此作用如何成異名言？故說”無始”。對於為無始習氣所轉之相續，于義之真實性失壞執著的凡夫，對彼如是說。 若問此從何而來？即”如是”。若”天授”不異彼時，則其他補特伽羅不成具作用。天授之自性不應是祭授。天授與祭授皆有行，故作用定是異實。此說遮返異。

།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བརྗོད་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རང་བཞིན་དང་སྐྱེས་བུ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ལས་སྐྱེས་བུ་ གཞན་ཡང་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་གཞན་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟག་སྟེ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་གྱིས་དོན་དམ་པར་ནི་ཐ་དད་པར་མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པར་ལྷག་པར་ཞེན་པའོ། །བསྟན་ཟིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་ བ་དེར་རོ།།གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་ཡིན་པར་བརྗོད་ཅེ་ན། ཐོག་མ་མེད་པའི་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་ལ་གནས་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་ པའོ།།ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའིའོ། །རྟགས་ནི་མོ་རྟགས་ལ་སོགས་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་གྲངས་གཟུང་ངོ་། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་བྱ་བ་མེད་པ་དེས་ནའོ། ། ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ཉིད་འགྲེལ་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཞེས་ཅི་ལྟར་དེ་ལྟར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། །དུས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་སོགས་པའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གི་དོན་བསྡུའོ། །དེའི རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུའོ།།གལ་ཏེ་ཚད་མས་རྟོགས་པ་ཅི་ལྟར་གྱི་འདོད་སྙམ་ན། མ་རྟོགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བས་སྨོས་སོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡུན་རིང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། ། སྐབས་ཉེ་བར་སྡུད་པ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གིས་འཛིན་པ་མེད་ཅེ་ན། མངོན་སུམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་དུས་ཁྱབ་པ་ནི་མི་འཛིན་པ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཡུལ་ཁྱབ་པ་ལ་ཡང ངོ་།།ཅི་ལྟར་མི་དམིགས་ཤེ་ན། དེའི་རྟེན་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་ནི་དོན་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་སྤྱི་ཉིད་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ནི་ཞེས་སྨོས་ཏེ་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ནིའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ འགལ་ཞེ་ན།དེར་ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པའི་གོང་བུར་རོ། །གཞན་དུ་ཡང་ནི་གོང་བུ་གཞན་དུའོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཁོངས་སུ་ཞུགས་པར་རོ།

說隨行即”複次”，是說自性與補特伽羅具作用，由於其他補特伽羅亦具遍及性，故作用是異，而非他異。此乃觀察安立，究竟義中亦不見差異。“此亦”即過分執著差異。“已說”即于所說境。 若問隨行與返遮豈非現量所知，云何說唯是分別之境？故說”無始”。“隨行與返遮”即住于作用之隨入與返遮。“不成有”即非隨順。“若”即宗派論者之言。相即女相等。“等”字攝數。由於如是作用即無如是作用故。 若問如何相似？即”如何”等。此即解釋”如是”等。“如是等亦”即如何、如是、如此等。“時等”之”等”字等詞義攝。“其因”即作為如何等之因。若念量如何能知？故說”未知亦”。“彼等”即如何等。長時等亦是作用之差別故。 總結處即”是故”。若問何者不取？即”由現量”。是故時遍不取。“若”即他者。“非”即遮破。何以故？“于彼亦”即于境遍中亦。若問如何不見？即”從其所依”。若念義之自性隨順之總相當具異地等，故說”如是自性”，即隨順地等決定義。 何以相違？故說”于彼”，即于地等決定聚中。“於他亦”即于其他聚中。“如是”即包含于中。

།གཞན་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ལ་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་ཉིད་སྤྱི་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པས་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་དེར་རྗེས་སུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ན་གོང་བུ་ གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟེན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་གཉིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པའི་རྟོགས་པའོ། །མཚུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མི་དད་པའི་རྟོགས་པའོ། །འདིར་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚུངས་པ་འདི་ཉིད་དེ་བློའམ་དོན་གྱི་ཡིན་གྲང་། དེ་ལ་རེ་ཞིག་བློའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ གཞན་དུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་བློ་ལའོ།།མཚུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་ལ་ཡོད་པའི་མཚུངས་པ་ཉིད་དེས་ནི་གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་ལ་མཚུངས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པའི་དོགས་པ་བསུ་ནས་སེལ་བ་ནི་མཚུངས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །རྣམ་ པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གཞི་འདིངས་པ་ནི།རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིའི་དོན་དཔྱད་པས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། དོན་ཞེས་གསུངས་སོ། །མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡང་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་རྣམ་པ་ གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྦྱར་རོ།།རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་བརྒྱ་ཞིག་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོ་སེལ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་བློའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྤྱིར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །བློའི་རྣམ་པ་དེ་ཡང་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་སྤྱི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློའི་རྣམ་པའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བློ་གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བློ་དང་པོ་ལས་གཞན་པའི་བློ་ནི་བློ་གཞན་ཏེ། དེ་ལ་བློ་དང་པོ་ལ་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། བློ་ཡི་རྣམ་པའང་བློར་གནས་ཏེ། །དོན་དང་བློ་གཞན་ལ་མི་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིས་ནི་ཚིག་གི་ལེའུར་བྱས་པ་དང་པོ་རྣམ པར་བཀྲལ་ལོ།།ད་ནི་གཉིས་པ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ནི་གསལ་བ་དང་སྤྱིའི་རྣམ་པ་གཉིས་སྣང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་བློས་དངོས་པོ་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡང་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམ་ པའོ།།གལ་ཏེ་ཕྱི་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཅི་ལྟར་སེར་པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་སྔོན་པོ་སེར་པོ་དང་མི་མཚུངས་པའི་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་གཞན་དང་ཡང་མི་མཚུངས་པར་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་བློས་ཀྱང་དངོས་པོ་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཅན་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། ། རང་གི་ལྟ་བའི་ཕྱོགས་སུ་ལྟུང་བས་གལ་ཏེ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་འགྲུབ་ན་ནི་དེའི་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།

若於他處隨行有過失，由總相無差別，則一切顯現隨入于彼，將成一聚。何以故？即”所依”。“此二”即差別之了知。“相等”即無差別之了知。“此中所說”即此相等是心或義？對此，首先非心，故說”於他處”即於心。“相等”即由心中之相等性，“於他”即不成於義中有相等。 迎遣第二分之疑惑即”諸相等”。于斑駁等義。為觀察義而奠基即”具隨行相”。若問觀察此義何為？故說”義”。相等相之心所詮表義，觀察則成二相，如是配釋。顯示二相即”或於自體”。其中遣除第一分別即”自體”。若爾心之自體將成總相。故說”心之彼相亦”。“彼總相”即心相。何以故？即”於他心”。異於初心之心即他心，由彼無初心所具之相故。如是亦說： “心相唯住心， 不行於義及他心。” 此釋第一偈頌。今釋第二即”若”。二相即顯現與總相二相顯現故。“顯現”即無分別心亦取二體性之所思。若是後者，則如黃異於青而見不等，如是亦應見與他青不等。是故無分別心亦取二體性。 由墮自見之偏，若成所欲事物，則世間一切所欲義皆當成就。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྒྲ་ནི་ཀུན་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔོན་པོ་ཡང་སྔོན་པོ་གཞན་ལས་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འོན་ཀྱང་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གོམས་པས་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློས་གཅིག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ།།འདི་ནི་བློ་མེད་དེ་བློ་གྲོས་ངན་པའི་བློ་འཁྲུགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞེ་ན་རྣམ་པ་མཚུངས་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྐོག་ ཤལ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་ངོ་།།ཅིའི་ཕྱིར་གཅིག་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཅིག་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་ནི། གཅིག་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱེད་ཕྱི་མ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་བཟུང་ན་ ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པ་བཟུང་ན་ཡང་ངོ་།།གཟུང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་མཐའ་དག་ལ་འདུ་བའི་རྣམ་པ་གཟུང་བ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པས་ཆོད་པའོ། །དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟུང་བཞིན་པའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་ཐ་དད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདུན་ན་འདུག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ལས་རྣམ་པ་ཅན་གཞན་པའོ། །གལ་ཏེ་མདུན་ན་འདུག་པ་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པ་བཟུང་བ་ན་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་གྱིས་འཛིན་ན་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པ་ཡང་མ་བཟུང་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ ནི་ཞེས་བྱ་བའོ།།གསལ་བ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ནི་གསལ་བ་གཞན་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཡང་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་ཏེ་བཟུང་བའི་རྣམ་པ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པ་གཞན་ གང་ཞིག་གསལ་བ་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གྱུར་པ་བཟུང་བཞིན་པའི་རྣམ་པ་གཞན་དེ་དང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་གསལ་བ་གཞན་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་ཡིན་ཏེ།བཟུང་བཞིན་པའི་རྣམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་ན། དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་གཟུང་བ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་བཟུང་བ་མེད་དོ། །གང་གིས་དེ་བཟུང་བས་གསལ་བ་གཞན་ཡང་བཟུང་བར་ཐལ་བ་གསལ་བ་གཞན་དང་གསལ་བ་ གཞན་གྱི་ལྷན་ཅིག་དེའི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན་བརྒྱུད་པས་ཞེས་བྱ་བའོ།།རྣམ་པ་དང་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དངོས་སུ་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་གཞན་ནི་གསལ་བ་དང་གཅིག་དང་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་ན་གསལ་བ་རང་ཡང་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

何以故？即”聲於一切”。青亦唯異於他青，然由無始顛倒分別習氣所生分別心一向增益為一，此為其義。此非智慧，乃愚癡心之迷亂。何者？即”相等相”。“與彼”即與垂胡等相應。 何故非一？即”如是現量”等。承許為一后復說過失，即”由一”。釋後半偈即”相”。“雖取一相”即雖取總相自性之相。“取”即取遍一切顯現之相。“具相”即由處等所隔。“由彼”即由異於所取相具者故。“差別”即異於前住相者之具相。若取前住具相者之相時由他具相取，則彼時不取住於他具相者之相。“他”即異於顯現之差別相雖住於他顯現亦能取。 何以故？唯由彼自性，即由所取相非異於他相故。“于彼自性”即，他相為他顯現自性者，成為彼自性之所取相，與彼自性者即是住於他顯現之他相。說所取相自性時，非說非彼自性，然說為彼自性。如是二相為彼自性故，取一時不取一切相之自性。由取彼故，應成取他顯現，他顯現與他顯現如何共為彼自性耶？即”間接”。相與他相直接為彼自性，他相為顯現一性及彼自性時，自顯現亦當成就。

།དེས་ན་བརྒྱུད་ནས་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་ ཡང་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་དང་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་བཟུང་བ་ན་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་བཟུང་བར་ཐལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཕྱེད་སྔ་མ་འཆད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱེད་ཕྱི་མ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའིའོ།།དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་བཟུང་ཡང་དེ་ལས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་གསལ་བ་གཞན་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་ཐ་མི་དད་པ་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ཡང་ ཁྱེད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་དེ་འཛིན་པ་ན་དེ་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པ་བཟུང་བ་ན་དེ་དང་ཐ་དད་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཆོད་པ་འཛིན་པར་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྣམ་པ་གཅིག་བཟུང་ཡང་གཞན་བཟུང་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ རོ།།འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོགས་པ་བསུ་བའོ། །དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་སྔ་མ་དང་རྣམ་པ་གཞན་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པས་ཆོད་པའི་གསལ་བ་གཞན་ལ་གནས་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐ་མི་དད་པ་ནི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་ཐ་དད་ པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཐ་མི་དད་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ནི་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་མི་འོས་སོ། །འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཐ་མི་དད་པར་ཐལ་བས་ནིའོ། །རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་པ་ནི་རི་ཁྲོད་རྗེའོ། །རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཚིག་ གང་ཞེ་ན།གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་ན་འདི་སྤངས་ཤེ་ན། རྣམ་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དེ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་གསལ་བ་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཞན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི།དཔེར་ན་ཁྲ་བོ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པ་ལས་སེར་སྐྱ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པ་ཐ་མི་དད་པ་དེ་བཞིན་དུའོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པའོ། །གསལ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་དེ་དང་ལྡན་པའི་གསལ་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་འཐད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་གཞན་མ་ ཡིན་ཏེ།ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དུ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པས་ཏེ། དེ་ནི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པའི་མཐའ་བྱེད་པའོ། །ནག་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཐ་དད་པའམ། ཐ་མི་དད་པ་ཞིག་ཡིན་ དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཕྱོགས་དང་པོ་སེལ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ།

是故，間接地其他具相亦與其他具相及其自性為一，如是則取相時應成取其他具相，此為其義。釋前半偈即”他相”。釋後半偈即”彼他相”。“與彼無別”即與相無別。爾時雖取他相，然”異彼”即不取住於他顯現之他相。若謂唯由彼自性取，故說”無別”。雖無別，然依汝宗取彼時非能取彼。 何以故？即”其他具相”。取相時不許取與彼無別之具相隔。是故雖取一相亦不成取余。“若”即迎疑。“與彼”即由前相與他相無別故。“彼”即住于由處等所隔之他顯現。“如是”即答。相無別即由與具相無別故，具相亦不成差別。無別與無別不應成差別。“此”即由具相無別之過失。作釋者為山居尊。何為釋語？即”於一”等。復云何能遣此？故說”相”。由相無差別故，與彼相無別非即他顯現，以成總相自性故。“如他相”即如住于斑者之相與住于黃白者之相無別。 “若”即諍。顯現由功德等差別故，具彼之顯現差別故成差別，然相非他，以非由功德等差別成多相故，彼離功德等故。“此非”即立宗。黑等顯現能分別者，為異或無異？首先遣除初邊即”若”。

།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནག་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པས་གསལ་བས་ཐ་དད་པ་གང་ལས་ཡིན། དཔེར་ན་ནོར་བུ་ཐ་དད་པས་ཏེ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནག་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གཞན་ཐ་དད་པས་གསལ་བ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པས། གལ་ཏེ་གསལ་བ་ཐ་དད་ན་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་ལའང་ཐ་དད་པ་དེར་ཅི་སྟེ་མི་འདོད་དེ། རྣམ་པ་ལ་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནག་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐ དད་པས་སོ།།རྒྱུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །གཞན་ནི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོགས་པ་བསུ་བའོ། །གཞན་ཐ་དད་པ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་སྟེ། ནག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ནག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ནི། གསལ་བའི་རང་བཞིན་རྫས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡོན་ཏན་དེ་དང རྫས་གྲུབ་པས་བདེ་བ་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཞིག་གང་དང་ལྷན་ཅིག་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ནག་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཡིན་མོད་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱོན་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། རྒྱུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་རྫས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ ཡང་།དེའི་ཚེ་ཡོན་ཏན་དེ་ལས་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་གཞན་ཐ་དད་པ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཀྱང་དུས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། རྫས་ལ་ལྟོས་ནས་ཡོན་ཏན་འབྲས་བུའི་དུས་སུ་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དུས་ཐ་དད་པ་ཅན་དག་ནི་འབྲེལ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དུས་ཐ་མི་དད་ན་ཡང་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་བཞིན་དུ་འབྲེལ་བ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དབྱིག་པ་དང་སྐྱེས་བུ་དག་ལ་ནི་དེ་ལྟར་རྟོག་པས་བཀོད་པ་ནི་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་ གྱིས་རྫས་བསྐྱེད་ན་དེའི་ཚེ་ཡོན་ཏན་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་ལ་ཡང་སྟེ་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཡོན་ཏན་དང་མ་འབྲེལ་བའི་རྫས་ལ་ཡང་འབྲེལ་བ་ཅན་གཞན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཁྱེད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ཡང་འབྲས་བུའི་དུས་ན་ཞིག་པས་འབྲེལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ པས་དེའི་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་རྒྱུ་གཞན་ཚོལ་བས་ན་ཐུག་པ་མེད་དོ།།ཐ་དད་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཞིག་གང་ལས་དོན་གཞན་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་འབྲེལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་བཞིན་ནོ།

所謂”彼”，由黑等差別而顯現差別從何而來？譬如由寶石差別而非差別，如是由黑等異義差別而顯現非差別。“與彼”即由與功德等相連，若顯現有別，爾時于相亦何不許彼差別，以相與彼相連故。“若”等為釋。“彼”即由黑性等差別。何故？說”他”即功德等自性。他即顯現自性。“因性”即迎疑。若謂他差別由因性令他差別，答曰”非”，以黑性等無因性故。何故？即”功德”。黑性等功德性非顯現自性實物之因。何故非因？即”與彼”。由功德彼與實物成就同一生故。若某與某同時成就且同一，彼非彼之因。 或者，雖黑等為因，然仍有過失，故說”因性”。若功德是實物之因，爾時從彼功德生異顯現自性差別。因果二者由時差別故非相連，以對實物而言，功德于果時不隨行故。無者不成相連，是故具時差別者不成相連。若時無別，如瓶與毛毯亦非相連。于杖與士夫，雖有如是分別安立，然非實有。是故若功德生實物，爾時功德非相連。 故於彼亦即于作為因之功德不相連之實物上亦當有他相連。彼亦依汝宗為因，因於果時已壞故非相連，為成就彼相連而尋求他因，故無窮盡。又由差別故，若某異於某，彼非彼相連，如瓶與毛毯。

།རྒྱུ་ཡང་འབྲས་བུ་ལས་དོན་གཞན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ཡོད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ནི་དུ་བའི་འབྲེལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །འབྲེལ་བ་ཅན་ནི་ནག་ པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ།།འོ་ན་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། བཤད་པ། ཡོན་ཏན་དང་རྫས་དག་ཐ་དད་པ་མིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གལ་ཏེ་གསལ་བ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རྣམ་པའང་ཐ་དད་པ་དེར་ཅི་སྟེ་མི་འདོད། གལ་ཏེ་ནག་པོ་ལ་སོགས་ པའི་ཐ་དད་ལ།རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཐ་མི་དད་ལ། ཉེས་ཀྱང་དེ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཐ་དད་པ་ལས་དབྱེར་མེད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐ་དད་ལས་དབྱེར་མེད་ཐ་དད་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྫས་ ཐ་དད་པ་ལས་དབྱེར་མེད་པའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་དེ།ནག་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐ་མི་དད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དུ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པའི་རྫས་ལས་གལ་ཏེ་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་གསལ་བ་དང་རྣམ་པ་དག་ཐ་མི་དད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་རྩོད་པའི་ཆ་ཉིད་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་ནག་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཐ་དད་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ནག་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ནི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ནོ།།དེས་གསལ་བ་རྣམས་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་པའོ། །གྲུབ་པའི་མཐའི་ཆ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། འོ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཡང་ཞེས་སྨོས་སོ། །རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཉེ་བར་སྡུད་པ་ནི། དེས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྣང་བཞིན་པ་མདུན་ན་འདུག་པའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་སྙམ་ན་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་གཞན་དང་། ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པའི་རྣམ་པ་ལས་ཀྱང་ངོ་། །རྣམ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཞེ་ནའི་བར་དུ་ནི་རྩོད་པའོ། །ཡོན་ཏན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པ་ནི ལྡན་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་རྣམས་ཡོན་ཏན་ཅན་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་འདི་བརྗོད་པར་རིགས་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་ནི་ཡོན་ཏན་རྣམས་འདུ་བ་ཡིན་གྱིས་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་འདུ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་ཅན་གཅིག་པར་གྱུར་ན་ ནི།འདི་བརྗོད་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ།

因亦是異於果之他義，故非與彼相連。若因有相連性則有太過之過失，故說”因性”。疑問即”如是”，謂火非煙之相連。何故？謂”因未見故”。“若爾”即是答。相連即黑性等。 若謂于無差別分時為具功德之差別能作者，說明：于功德與實物無差別分時，若顯現有差別，爾時于相亦何不許彼差別？若於黑等差別，具相者無差別，過亦作彼差別，爾時具相差別不可分即相亦是差別。何故？說”不可分於差別即差別”。凡與具功德差別之實物差別不可分之相，即是差別；凡與黑等差別不可分之具相，即是無差別。義謂從彼不可分之相亦是差別。 “若異”即若從差別實物不可分之自性相非差別，爾時顯現與相二者不成無差別，以成就與安樂有別故。且釋辯論分即”黑”。“從差別”即從黑等不可分即顯現自性，思維由彼顯現等是無差別。釋宗義分即”若爾”。何故？說”相亦”。總攝相差別性即”故”。若思於何所依而現前相成差別，則從具相他及處於他處之相亦然。從”相”至”何故”為辯論。 “成為功德”即相是具，彼亦是功德。若功德等異於具功德者則應說此：于具功德聚集功德等，而功德等非互相聚集。若功德與具功德成一，則不應說此，此為關聯。

།གང་ཞིག་མི་རིགས་སྙམ་ན། ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་ཡོན་ཏན་ཅན་འདིར་ཡིན་གྱིས། ཡོན་ཏན་ཅན་འདི་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དབྱེར་མེད་ཕྱིར་ཏེ་གསལ་བ་དང་ཡོན་ཏན་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེས་ན་ནག་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་རྣམས་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གསལ་བ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཉེས་པ་སྔ་མ་ལས་མི་འགྲེལ་ལོ། །གལ་ཏེ་ནག་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་གསལ་བ་དག་ཐ་མི་དད་ན་ཉེས་པ་ཡོད་ན། འོ་ན་ཐ དད་པར་འགྱུར་མོད།གཞན་གྱིས་བརྗོད་པའི་ལན་ནི། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྩེད་མོ་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་འཛུགས་པ་ནི་ཐ་དད་ཕྱོགས་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱོགས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེར་ཡང་ནི་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ངོ་། །སྔ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་སྤྱི་ཡིན་པ་སྤངས་པས་སོ། །དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གཙོ་བོ་ཡང་སྟེ། གཙོ་བོ་དེའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་ཐལ་ལོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐམས་ ཅད་མཐོང་བར་ཐལ་བ་ཉིད་སྤོང་བ་ནི་འོ་ན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་རྟོགས་པས་གནོད་དོ་ཞེས་ལན་འདེབས་པ་ནི་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཙོ་བོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ཁས་ལེན་ན། གྲངས་ཅན་རང་གི་ལུགས་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ པའི་དོན་དུ་དེའི་ལུགས་འགོད་པ་ནི།ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རོ། །འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་གཙོ་བོའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ལ་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་མངོན་པར་མི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ཡོད་ པ་ནི་ཡིན་ནོ།།ཅི་ལྟར་དེ་དག་དེར་གནས་ཤེ་ན། འགྲོ་བ་ཀུན་དེ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ནི་གཙོ་བོ་དེ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། གསེག་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་དེ། དེས་ན་གང་ཞིག་གང་གིས་ སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་གཙོ་བོ་ལས་སྤྱི་གཞན་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་དེ་སྤྱི་ཡིན་ཞེ་ན། ཁྱབ་པ་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ།

若問何為不合理？即此功德等是於此具功德者，而非於此具功德者之義。何故？因不可分，即與顯現、功德無差別故。故因與黑性等種種無差別故，顯現等為種種，如是顯現無差別之相亦然。故不脫離前過。若黑等與顯現無差別則有過失，然則應成差別。 他說之答即”此”。建立遊戲之論即”差別分”。“他分”即無差別分。“于彼亦”即于無差別分亦然。“前”即依於差別分故。“由此”即遮遣相為共相故。說明彼即”彼亦”，即勝性亦，因彼勝性攝持一切狀態故，應成一切補特伽羅見一切。何故？謂”唯彼”。遮遣應成見一切即”若爾”。 答覆一切是一切之自性為覺所害即”彼亦”。若許勝性相之共相，則與數論自宗相違，為顯此義立其宗義，即從”一切”至”是見”。一切果於具勝性自性之因中為功能自性，即住于未顯現自性，彼即勝性，是勝義有。 云何彼等住于彼處？應從彼了知一切眾生，以一切眾生從彼勝性而生，如從芝麻等不能生無油等，故知能生者中有所生者。若謂共相異於勝性，則”若”。“彼性”即勝性即共相。若問因無共相相故云何彼為共相？即”遍及”。

།འོ་ན་ འདི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ན་གཏན་མི་མཐོང་བ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་ན།མཐོང་བཞིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་སྟེ། ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཐར་པའི་གནས་སྐབས་ན་གཙོ་བོ་གསལ་བ་སྟེ་མངོན་ པར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་དེ་གཏན་མི་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་ན། འདིར་འདི་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ཏེའོ། །གང་ཞིག་འགལ་སྙམ་ན། ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོན་ཏན་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་སྤྱིའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།རྣལ་འབྱོར་བས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ཉིད་དུ་བག་ལ་ཞ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང་ཀུན་དགའ་ར་བ་ལ་སོགས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་ གང་གྱུར་པ་དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཡང་ཤིན་ཏུ་གསོག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདི་ཅི་ལྟར་འགལ་སྙམ་ན། གང་གིས་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྲས་བུ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པའི་སྒོ་ནས་འབྲས་བུ་གང་ཞིག་ནུས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་གཙོ་བོ་ལ་བརྟགས་པ་སྟེ་སྲོག་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་བོར་དེ་ཡང་ ནི་གསོག་ཉིད་འགྱུར་རོ།།ཡང་ཅི་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་གསོག་ཏུ་གྱུར་པས་དེ་ཡང་གསོག་ཉིད་ཡིན་སྙམ་ན། རྒྱུ་ལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ་གཙོ་བོ་ཞེས་གྲགས་པ་ལའོ། །དེའི་རང་བཞིན་ཏེ་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཙོ་བོ་ན་ནི་འབྲས་བུ་ནུས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། ནུས་པ་ཡང་ གསལ་བ་ཉིད་དམ།ཡང་ན་དངོས་པོ་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་ཉིད་ནུས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཙོ་བོ་དང་ནུས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་གྱིས་གསལ་བ་རྣམས་གསོག་ཡིན་ན་གཙོ་བོ་ཡང་གསོག་ཉིད་དོ། །དེས་ན་གཙོ་བོ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ ཁས་བླངས་པ་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་གསལ་བ་འབྲས་བུའི་ཚོགས་རྣམས་གསོག་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་སྒོ་ནས་བརྟག་པར་བྱ་བ་ནུས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་གསོག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གསོག་ཡིན་པ་ན་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་གཙོ་ བོ་ཡང་གསོག་ཏུ་འགྱུར་རོ།

若念”此非顯現自性故應完全不見”，則言”正見”，即瓶、毛毯等所見諸法因互相差別故為顯現。其差別即于解脫位時為勝性顯現，即明顯顯現。故非完全不見。若如是顯現欲求，此中有相違。 何者相違？即”功德”等。功德、勇識、塵、暗等之自性最勝，即共相位所成之相非行於見道，因瑜伽師應證知故，及一切亦于彼性潛伏而住故。又遊園、園林等見道所成者，即勝性亦極虛妄無自性。 若念此云何相違？即”以何故”。由果不應成他故，觀察某果以功能自性于勝性，即以命性于勝性，彼亦成虛妄性。又云何由果成虛妄故彼亦是虛妄性？故說”于因”，即于所謂勝性。因有其自性即功能自性故。于勝性中果以功能自性而有，功能或為顯現性，或成他事物。 若功能是顯現性，則彼時因勝性與功能為一體故，果之自性顯現等為虛妄則勝性亦是虛妄性。故許勝性為有則成相違。是故若顯現果集為虛妄性，則由彼門所觀察之功能自性果亦成虛妄性，因與彼無差別故。彼為虛妄時，因與彼無差別故，勝性亦成虛妄。

།གལ་ཏེ་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་འབྲས་བུ་ཉིད་ནུས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འོན་ཀྱང་གསོག་གི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་གསལ་བ་ལས་གསོག་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ནུས་པ་ནི་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་པས་གཙོ་བོ་དེ་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་ཡང་ གསོག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི།ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ལ་ཡོད་པའི་འབྲས་བུ་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་གསལ་བ་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་གྱི་གསོག་གི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ནི་ཡོད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་ པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ལན་འདེབས་པ་ནི་དེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པའི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་གསོག་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ལས་འབྲས་བུ་གསོག་ཏུ་གྱུར་པ་སྐྱེ་བ་ནི་སྔ་ན་མེད་པ་ཉིད་པས་འབྲས་བུ་སྔར་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་མི་གསལ་ བ་ནི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེས་ན་འབྲས་བུ་སྔ་ན་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་མི་ཉམས་སོ་སྙམ་ན། གང་ཞིག་ཅེས་སྨོས་སོ། །ནུས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཞིག་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པས། རྟགས་མེད་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་བརྗོད་ཟིན་པ་ཉིད་དེ། དེས་ན་དེ་ནི་རྣམ་འབྱེད་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བརྟག་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ འགལ་བ་ཡིན་ནོ།།དུས་མཚུངས་པ་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་གསལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁྱབ་པའི་སྤྱི་ནི་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་མ་བཟུང་ཡང་སྤྱི་དགོས་པ་མེད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། དེ་འདྲའི་ཞེས་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་ལུགས་ལ། བརྡའི་དུས་སུ་གསལ་བ་ཐ་དད་པ་ལ་ སྤྱིར་ཁྱབ་པར་མ་བཟུང་ན་དུས་ཕྱིས་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མི་འཐད་དོ།།སྤྱི་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ནི་ཁྱབ་པ་བཟུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྤྱི་ནི་དགོས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ར་དཀར་པོ་གང་ཞིག་སྔར་ལྷ་ལ་གསོལ་བ་མཐོང་བ་ཡོད་པ་དེའི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རའི་རིགས་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཐ་སྙད་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་འདིའོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་དག་གིས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདོད་སྙམ་ན། དུས་གཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་ཐ་སྙད་ལའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཉི་ག་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་སྔར་གྱི་རྗེས་སུ་ འབྲངས་ནས་རྟོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྤྱི་ཡོད་མོད་སྙམ་ན།སྔ་མ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ།

若顯現相果即是功能，則彼時應如是，然而從具虛妄自性之顯現，功能以非虛妄自性實為他性，故勝性雖與彼為一體，卻非虛妄性。對此第二方面之疑問而言：“若”者，即因中所具之果功能自性是異於顯現，非虛妄自性。此說明”因有其自性”之因不成立。 答覆曰：“彼”。若因體性中所具功能自性非虛妄，則彼時從彼生起虛妄果即為前無，故主張果先有之說則失壞。若念：“因中不明顯之果豈非本有自性？故主張果先有之說不失壞”，則言”某”。功能自性隱蔽不為現量所見，無相故亦非比量所知，彼即非勝義，不應安立為有之言說。 對此已說能破，故亦不應觀察”彼為分別者所證知”。因此他說”功德等之自性最勝”等言即為相違。同時異處之顯現即是遍及之總相之執取。若念：“未取顯現亦無總相何用”，則言”如是”。因為依他宗，若於施設名言時不取異顯現為總相遍及，則后時如是言說不應理。總相雖為言說之義，然未取遍及。故總相實無所用。 某白馬先見供養天神者，其類即馬類隨行故。“言說者”即作”此即是彼”言說者。何故如是欲求？即”同時”。“彼”即總相言說。何故？即”二者”。若念：“隨前者而了知者有總相”，則言”前者與”。

།ཐ་དད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོག་དང་རྣམ་པ་དང་ཡི་གེས་སྟོང་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དུས་མཚུངས་པ་དག་ལ་ཡང་སྤྱི་མཐོང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། དེ་བཞིན་དུ་དུས་མཚུངས་ པ་དག་ལ་ཡང་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་པའི་སྤྱི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ།།གལ་ཏེ་དུས་མཚུངས་པར་བྱུང་བ་དག་ལ་སྤྱི་མེད་པ་ཉིད་ན། འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །ལན་ནི་རྟོགས་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བ་ དག་ལའོ།།གསལ་བ་དུས་མཚུངས་པ་དག་ལ་ཡང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་སྤྱི་མངོན་སུམ་གྱི་མཐོང་བ་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚིག་གི་ལྷག་མ་མེད་ན་ནི་མ་འབྲེལ་བ་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ། བསལ་བ་རྣམས་ནི་མྱོང་བས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་དང་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བའོ།།འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པའོ། །རྟོགས་པར་བྱ་བའི་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སུ་སྣང་བ་བ་ལང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེས་དེ་ནི་ཁ་དོག་ ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་སྤྱི་འགའ་ཡང་རྟོགས་པ་མེད་དོ།།དེའི་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་དེ་ལ་མདོག་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་གཟུང་བ་སྤྱི་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །འདིས་ནི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་བསྟན་ཏོ། །གང་ཞིག་ ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་འགྲེལ་བའོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་རྟོགས་པ་ལའོ། །རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཕྱི་རོལ་མི་སྣང་བ་ཉིད་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངང་པ་དང་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། ། ཅི་ལྟར་ཡུལ་ངེས་པར་སྐྱེ་ཞེས་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ཉིད་ལ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་ཅི་འདྲ་བ་ཡིན་སྙམ་ན་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་གྱིས་སོ། །འདིར་ནི་རིགས་ལའོ། །ཆོས་དང་ཆོས མིན་ཏེ་དགེ་བ་དང་སྡིག་པ་གྲུབ་པའི་དོན་དུའོ།།བྲམ་ཟེའི་རིགས་ལ་བྱིན་ན་ནི་ཆོས་ཡིན་ལ། བསད་ན་ནི་སྡིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱིའོ། །གྲུབ་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་གྲུབ་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དམངས་རིགས་ལ་སོགས་པ་ པའི་རིགས་ལས་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

“差異”即指無色相、形態及文字。同樣，對於同時者亦無見總相，此說明：同樣對於同時者，除顯現與不顯現相外，別無總相存在。若同時生起者無總相，則”云何”者為他說。答曰：“此了知”。“彼中”即前後生起者。 同時顯現者中亦無現量所見之相屬總相。正因如此，故說”所謂總相”。若無餘語則成說無關，因顯現為經驗所成。“前者與”即是解釋。“唯”即無所緣，因未見所證總相體性之所緣。“所證識”即顯現為色與形之牛分別。彼不了知任何離色等之總相。 “彼所取”即彼了知中無離色等所取總相顯現故。前後差別亦復如是。此說明自性因。“某”等為解釋。“彼中”即了知中。“自性因”即于證成無所緣性時，外境不顯現性為自性。“一切”即鵝與斑鳩等。應補充”如何決定境生起”。正因如此，將解釋”于某性”。 若問何種遮遣自性，則曰”彼亦”。僅以彼量即唯以增益相。此中即種姓。為成就善惡法故。施予婆羅門種姓為善，殺害則為惡。彼之作用即種姓之。“成就亦”即不僅未成就。何故？“異種姓”即因婆羅門種姓與首陀羅等種姓無差別故。

།གང་གིས་ཆོས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་ཀྱང་རིགས་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ ཏུའོ།།སྤྱི་ཉིད་ཅི་སྟེ་མི་རྟོགས་སྙམ་ན། གཞལ་བྱའི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་སྤྱིའི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་རྟོགས་པ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་ན། སྤྱིའི་རྣམ་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔར་བསྟན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚུངས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །སྤྱི་ཐ་མི་དད་པ་ སུན་འབྱིན་པ་ནི་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ནི་ཡུལ་གཞན་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པའི་དོན་དུ་ཕྱོགས་སྔ་མ་འགོད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གསལ་བ་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་ པའི་ཕྱིར་ཏེ་རང་བཞིན་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཐལ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐལ་བ་ནི་འཐོབ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་ལྡོག་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པ་དང་། །འབྲེལ་པའི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐལ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ དུས་ནའོ།།ཅི་ལྟར་འདི་ཐལ་བའི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཁྱབ་བྱ་འདིར་འགྱུར་ན། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འདིར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་མིན་ན། ཁྱབ་བྱ་དང་ཁྱབ་བྱེད་གཉི་གའང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདིས་ནི་ ཐལ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ།།བཤད་ཟིན་པའི་དོན་ཉིད་ཁྱད་པར་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལྟར་ཐལ་བ་དང་བཟློག་པ་གཉིས་ཀྱི་ས་ནི་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ལ་འགལ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཙམ་ཞིག་ཟད་ཀྱི། འདི་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་པའི་ གྲུབ་པའི་མཐའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཁོ་ནར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞི་མ་གྲུབ་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་བཤད་པར་མཛད་པ་བཞེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་འདིས་ཀྱང་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་བཟློག་པ་ནི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་ལུགས་བཟློག་པ་ནི་ཕྱིས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གསལ་བ་གཅིག་མཐར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ནི་རྣམ་པར་ངེས་པ་འདི་ཉིད་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཐལ་བའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྩོད་པའོ། །ཐལ བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཐལ་བ་བཟློག་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་ན་འདི་ཡང་བཟློག་པའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་དགོས་སོ།

雖然已成立能成立法等之差別確定的自體，但諸種姓彼此並非差異，因為一切相皆空故。“如是”即差別。 若問何故不了知總相？答：“所量相”。若謂唯無總相行相之了知，則曰”總相行相”。“如前所說”即指”某等分別”等。破除總相無差別即”于顯現自性亦”。因此，由於一與其他境等相違故，非不定。 為顯示亦非不成立而立前宗即”若”。因唯至一顯現故，即因空於他性故。“能立應成”即應成為得性故，能立亦為遮遣果相故，及為相屬根本故。“是故”即于應成立時。 若問此如何為應成之能立？答：“若”者，若此所遍轉，能遍亦當轉。若能遍不轉，則所遍能遍二者皆不轉，因許此故。是故此為應成能立，此為密意。 將已說義配於差別即”若”。如是應成與返成二者之處，僅是說他所計之相違而已，於此非為佛教宗義之能立。因不許彼為真實能立故。未成立所依者，不欲說為真實因。以此方式亦能遮遣總相等故。 后當說破除勝法稱等宗義。于”唯至一顯現”者，顯示此即是師許為應成因。“若”等為諍論。一切應成皆以返成為究竟故，此亦應成為返成究竟。

།འདི་ནི་གསལ་བ་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་གཞན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་བཟློག་པ་སྟོན་པ་ནི། གལ་ཏེ་གཞན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་ བྱ་བའོ།།དེའི་ཚེ་ནི་གྲུབ་པ་ཡང་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱོན་འདི་ནི་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཞན་གྱི་མངོན་པར་འདོད་པ་གསལ་བ་དུ་མའི་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་སུན་འབྱིན་པའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་འཛིན་ པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན།དེའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཁྱབ་པའིའོ། །འོན་ཏེ་སྤྱི་ནི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་ཡིན་ལ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སྤྱི་ཡིན་ཏེ། གསལ་བ་མཐའ་དག་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དངོས་པོའི་ཉེས་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།ཆོས་གཉི་ག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསལ་བ་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པ་དང་། ཡུལ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དང་མི་ལྡན་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་ལན་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་ འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྙམ་ན།འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ནི་སངས་རྒྱས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆ་མེད་དུ་མ་ལ་ཁྱབ་པའོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ལས་གཞན་གཉི་ག་ལས་གྲུབ་པའོ། །མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་ པ་སྤྱིའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པའི་རྟོག་པ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་སྤྱི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་བརྟག་པར་བྱ་བའོ། །དོན་ཐམས་ཅད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཅན་གྱི་དངོས་པོའི་ཆོས་དུ་མ་ཉིད་ལ་སོགས་ པ་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་ནི་སྤྱི་ལའོ། །གཞན་གྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཅན་གྱི་དངོས་པོའི་ཆོས་དུ་མ་ཉིད་འགལ་བས་སོ། །འགལ་བས་ནི་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཅན་གྱི་ཆོས་གཞན་སྤྱི་དང་ངོ་། །སུན་འབྱིན་པ་ནི་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གཞན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཉེས་པ་དེས་ན་དེ་ནི་སྤྱི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།

“此由至一顯現故非與他相應”是應成。其返成即”若與他相應”。此時成立亦為能立。“此過無”等是破除他所許之至多顯現。“彼”即總相。 若謂雖總相為能遍，然執為非能遍自性，故說”彼體”，即能遍自性。“由他”即非能遍。若謂總相唯了知為能遍，則曰”若”。何故？曰”所遍”。所遍是顯現，能遍是總相，因遍一切顯現故。“亦無了知”即所遍。“如是”即能遍自性。此事物過失於因果事物等亦同。“是故”即由非能遍性。 “二法”即至一顯現及無不與境等他相應之自性法。若問如是則如何答所依不成？曰”若”。若問此有何用？曰”此”。我等是佛教徒。“如是”即遍無分多。“他”即異於總相二者所成。“未見故”即無現量故。 若謂比量當能立總相，則曰”比量”。“不應異”即由隨行行相不應異故，應觀察隱蔽總相。“一切義”即與有身事物多性等不相順性。“于彼”即于總相。“他法”即由有身事物多性相違故。由相違即入于多性。“他”即有身其他法與總相。破斥即”彼非”。由不應異過失故，顯示彼非成立總相。無身性亦非能立能遍，因不定故。

།ཐ་མའི་ཁྱད་པར་ནི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་ཡང་མ་ཁྱབ་པར་རིག་པ་ཅན་གྱིས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་འདི་མ་ཁྱབ པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་བཞིན་ཞེས་སྨོས་ཏེ་ཐ་མའི་ཁྱད་པར་བཞིན་དུའོ། །འདི་ན་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་གཉི་གའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་གི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་མ་ཁྱབ་པ་དང་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པས་བྱས་པའི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདིས་དེས་མ་བྱས་ཤེ་ན་ཁྱབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁྱབ་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སྤྱི་ཡིན་ལ། མ་ཁྱབ་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ།།ཕ་རོལ་པོ་ཕྱོགས་འདི་ཁས་ལེན་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་ཡིན་མོད་ཅེས་བྱ་བའོ། །མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ཁྱབ་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ རང་བཞིན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ནི་རྩོད་པ་མ་ཡིན་གྱི།སྤྱིའི་རང་བཞིན་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་གྲུབ་སྟེ། དེས་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཅི་ལྟར་གོ་བར་བྱེད། ཕ་རོལ་པོ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ནི་སྤྱི་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །སུན་འབྱིན་པ་ནི་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་ བྱ་བའོ།།ཁྱབ་པ་ཉིད་མ་བཟུང་ན་སྤྱི་ལྟར་ཅིའི་རང་བཞིན་བཟུང་བར་བརྗོད། འདིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ན་གཅིག་ཀྱང་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འོན་ཏེ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་དེ་གསལ་བ་དུ་མ་ལ་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་འཛིན་ན་དེའི་ཚེ་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་སྤྱི་བཟུང་སྟེ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །བསལ་བ་དུ་མ་ལ་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་པ་ནི་སྤྱི་ལ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས ན་སྤྱིའི་རང་བཞིན་ནི་མ་གྲུབ་པའོ།།སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པའོ། །ཅིག་ཤོས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དུའོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་དོགས་པར་བྱས་ནས་འགོག་པ་ནི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་བཀོད་ནས་སེལ་བ་ནི་འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་འོ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསལ་བ་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའོ། །ཅི་ལྟར་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་སོ།

最後的差別雖非有身，然尼夜耶派承許為非遍。若問此豈不成為非遍之能立？故說”如是”，即如最後差別。此中由錯亂故非二者之能立，此為其義。“彼”即差別語之義。“正因此”即由差別語之義故。 “分別”即由有身所作之非遍及由無身所作之能遍。若問何故此分別非彼所作？曰”能遍及”。能遍之能立是總相，非遍之能立是差別。“雖對方承許此分”是迎接對方此立場之疑慮。“不成”即宗。“所立”即由成立而了知所立。 其中於斑等非遍之能立，由差別自性成立故為能成，於此非諍。總相自性之能立不成，故如何能了知所立之能遍性？“總相”即說對方不成性。破斥即”彼非”。 若不執能遍性，說執何種自性為總相？此顯示由所立與能立互相依故，一者亦不成。若謂由不觀待他之自性執故無此過失，則曰”若”。若不觀待總相於多顯現遍及之自性而執，爾時由執自體故，如何執為總相？實非也。未了知于多顯現遍及之自性者，于總相不應如是了知。故總相自性不成。 “總相”即解說。“於他”即于非能遍自性。首先設疑而破即”為能遍性”。陳述第二分而遣除即”然”。若問如是有何過失？曰”如是則”。“具他顯現差別”即總相。“如何了知”即由現量。

།འོ་ན་ཏེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་འདི་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྤྱི་ཡིན པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པའི་མཇུག་སྡུད་པ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ།།སྐབས་ཉེ་བར་སྡུད་པ་ནི་དེའི་ཕྱིར་བྱ་བའོ། །ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་ལ་དེའི་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་མེད་དེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚད་མ་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་ན།མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིས་ནི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པས་གནོད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པའོ། །ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་ བ་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་སོ།།དེ་ལ་ནི་སྤྱི་ལའོ། །ཆོས་ནི་མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལན་ནོ། །རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའོ། །དེ་ཉིད་གསལ་འདེབས་པ་ནི་ཁྱོད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་རིགས་པ་ཅན་ལ་སོགས་ པའོ།།མངོན་སུམ་དང་དེ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་སོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མི་དད་པའོ། །རྣམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་གི་བཀོད་པའོ། །རྣམ་པ་ནི་སྤྱི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་པ་ནི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེས་ན་ཅི་ལྟར་མ་ཁྱབ་སྙམ་ན། ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་ན་ཡང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ནི་སྤྱི་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད པ་ནི།རྣམ་པ་ནི་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེ་གྲུབ་ན་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པ་ཡང་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ན་གཏན་ཚིགས་གསལ་བ་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་མ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ནི་གཞི་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་འདི་ལ་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་ པ་ཉིད་སྤངས་པ་ཡིན་ན་འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ།།རྣམ་པ་སྤྱི་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་དེས་ན་ཚུལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་འདི་ཐལ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ན། ཅི་ལྟར་འདི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ ཞེ་ན།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། ཕ་རོལ་པོས་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྒོལ་བ་གཅིག་གིས་ནི་དབྱིབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ཉིད་སྤྱི་ཡིན་པར་བརྗོད་ལ། རིགས་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་ནི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་རིགས་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ།

若問是否如此形相的了知唯是現量？故說”即此”。總結”由是總相故”此因不成，故說”因此”。攝近處即”因此”。非有身性非能立，因有錯亂故。亦非總相，因不成故。 若對方思：“若於對方無其能立，如是于佛教徒有何量能作損害？“故說”即由現量”。此說由不見顯現而有損害。“若”者，是諍論。“證成非遍”即由”以至一顯現故”之能立。于彼即于總相。法即非遍性。“彼”者是答。“根本”即不觀待他許。明顯說此即”汝”，謂尼夜耶等。“現量及彼等”即比量。“他”即無差別。“形相性”即支分安立。 形相非總相，因無遍故。若謂形相唯見為能遍性，則思何故非遍？故說”為能遍性”。明顯此義即”如是且”，即雖見為能遍性。故形相非見為總相。 說此因亦非不成：“由形相是顯現自性，故若彼成，則具彼自性之形相定成。故因’至一顯現性’為成立非遍性而安立者，非所依不成。” 若於此分遣除所詮不成性，則”云何”即他者。于形相是總相之分，有法性亦有，故具三相。若說此何故非能立？若問此云何非能立性？宗論者說”對方”。一論者說形相相之形相性是總相，理等他者說異於形相是種性。

།དེས་ན་སྤྱི་ཐ་དད་པར་སྨྲ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཐལ་བ་ གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཅི་ཐ་མི་དད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་གང་ཡང་རུང་བའི་ལུགས་ལ་གསལ་བ་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཐལ་བ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞུང་ བཙུགས་པ་ཡིན་ནོ།།གསལ་བ་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་དགག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ནི། ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྒོལ་བ་གཉི་གའི་ལུགས་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་ཐལ་བ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁྱབ་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འགལ་བ་ཡིན་པར་ནི་དུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ།འདི་ནི་སྤྱི་གཉི་གའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་མ་གྲུབ་བོ། །གཅིག་པ་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པ་དགག་པ་ནི་ཐལ་བ་ཡིན་པར་ལྷག་མས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །བཟློག་པ་ནི་རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་བསལ་བ་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པར་ཡང་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཐལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་འོ་ན་དེས་ཅི་ཞིག་བྱ་བ་ཡིན་སྙམ་ན། ཐལ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་ལ་སོགས་པའི་ལུགས་སུན་དབྱུང་བའི་དོན་དུ་ཉེ་ བར་འགོད་པ་ནི་གཞན་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ།།བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་ངེས་ཀྱི་དཀྱུས་དུམ་བུའོ། །དེ་ནི་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཕྱི་མ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན། སྤྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ངོ་། །གཏན་ཚིགས་དངོས་མེད་ཙམ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྲལ་བ་ཙམ་ཁྱབ་ པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པ་ནའོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་བྲལ་བ་ཙམ་ནི་ཆོས་ཅན་གང་དང་ཡང་ངོ་། །སྤྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཙམ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞི་མ་གྲུབ་ པ་ནི།དངོས་པོ་ལ་ཚུལ་གསུམ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །འདི་སྙམ་དུ་བྲལ་བ་ཙམ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གསལ་བ་གཞན་དང་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བྲལ་བ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕ་རོལ་པོ་སྟོན་པ་ནི་འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཚེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གྲུབ་པའི་མཐའོ།།དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟ་ཡིན་དང་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ཉིད་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །གཞན་གྱིས་ནི་མུ་སྟེགས་པའིའོ། །གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་པས་ཁས་བླངས་པའོ།

因此，依據主張總相差別者的觀點而成立應成，因為所依不成故。若依據主張無差別者，則唯是自續能立。如是，首先於任一宗派，“以至一顯現故”此即是應成能立，此為立論。 于證成否定至一顯現性時，由”因遍故”之能立於二論者宗派皆不成故，是應成能立，為顯示此故說”或者”。“因遍故”此相違，以”因趨入多故”而說，此於二總相分皆不成。否定一性至一，餘者說為應成。 “返諍是根本因”即”亦見為至一顯現”，因已成故。若思應成能立非能立性，則將作何用？故說”應成”。為破斥阿阇黎法稱等宗派而安立，故說”諸他者”。 “由離故”是《決定論》正文段。彼即”是已成”，與後文相連。何時耶？即使是總的無實法時。“若因僅是無實”即：當僅離性是能遍之不見時。“彼”即僅離性與任何有法。由總相非實故，僅離彼能立與彼無關聯。“云何所立是能立”即因所依不成故。 故所依不成即：於事物非具三相性，此為密意。若思：“僅離非因。若爾云何？與余顯現相關之自性離為因。“此即對方所說”然”。“爾時亦”即宗義。故”定當”即：如是說相違確實善妙，此為密意。“他者”即外道。“他許”即佛教徒所許。

།གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་པས་མུ་སྟེགས་པ་ ལ་གཞན་སེལ་བ་གསལ་བ་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་མ་ཁྱབ་པར་བསྒྲུབས་ན་དེའི་གྲུབ་པ་མ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ཏེ།གཞན་སེལ་བ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པར་ནི་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་པ་ནི་འདོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །མེད་ པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་རུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོགས་པའོ།།མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཤིང་དང་ཤིང་ཤ་པ་དག་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ན། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཤིང་མ་དམིགས་པས། ཤིང་ཤ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཚེ་ཤིང་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཤིང་ཤ་པ་ཉིད་རྩ་ བའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་གྱི།ཡུལ་ཉེ་བར་མ་བསྟན་པ་ཅན་གྱི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཡིན་ན། ཁྱབ་པར་བྱེད་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་བཟློག་པ། གསལ་བ་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་ཞེའམ། ཁྱབ་པ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་བསྒྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་འབྲེལ་བ་བཟུང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །མེད་པ་ཙམ་ཞིག་ཉེ་ བར་སྟོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པས་སོ།།རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པའོ། །འདིས་ནི། དེ་དག་མེད་ནའང་དེ་མེད་ཅེས། །བརྗོད་པ་ལས་ཀྱང་དེ་རྟོགས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡུལ་ཉེ་བར་མ་བསྟན་པ་ཅན་གྱི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པར་བྱེད་ པ་མི་དམིགས་པ་ལས་ལྟོས་ཏེ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།ཡོད་པར་བསྒྲུབ་པ་ན་ནི་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །བསྒྲུབ་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་དེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡང་རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ ནོ།།སོ་སོར་ངེས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཅན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །འདི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པར་རོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོར་ཡོད་པའི་སྤྱིའོ། །འདིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་ངོ་། ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐུན་མོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་སྟེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若佛教徒對外道證成”由他遮至一顯現故不遍”，則其成立未證，因為外道諸師認為他遮非遍故。佛教徒則唯不許，此說為”複次”。“于無之成立可行”是他者疑問。“非是”等為答覆。 如同樹與娑羅樹二者成立為彼自性時，由能遍之樹不見而了知無娑羅樹時，于樹之成立中，娑羅樹性是根本因，而非無所示境之能遍不見；如是於此亦然，由能遍不見而返于相違品，“以至一顯現故”或”因是遍故”如是自性成立之自性即是根本因，而非能遍不見。 “由彼力”即：由隨行門所攝關聯之力。“唯示無”即由能遍不見。“非根本因”即能遍不見。此說明：“彼等若無則彼無”，此說是就無所示境之能遍不見而言。于有之成立，應知即是此理。 “若”是他者。不僅是成立能解，能遍不見亦是根本因。“各別決定”即有所示境。“若爾”是答覆。“此中”即于地處等。“他”即實有總相。“於此亦”即于”由離故”之能立亦然。“有無共同”即總相。“他”即無異於有無，因於有無皆無故。

།བ་ལང་ཉིད་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ནམ་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་པར འགྱུར་གྱི།དངོས་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་བ་ལང་ཉིད་ལ་ཐུན་མོང་བའི་རང་བཞིན་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱི་ལ་ནི་སྤྱི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གཞུང་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱི་ རོལ་ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྣང་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ལན་འདེབས་པ་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་དངོས་པོའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་བསྒྲུབ་པ་ན་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཁྱེད་ཀྱིས་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་སུ་གཞུང་འཛུགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཞན་ཟོས་ནས་གཞན་སྐྱུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་འདི་ཅི་ཡིན། མི་དམིགས་པ་ནི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པའོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན་ནོ།།དེ་ནས་སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་གིས་བཞེད་པ་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །ཉེ་བར་སྡུད་པ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་སྤྱི་གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་པ་ལ། བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ ཐལ་བ་དང་བཟློག་པ་གཉི་ག་ཡང་དེ་ཁོ་ནར་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་འགལ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྤྱི་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྤྱི་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་འདི་ཐལ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཅེས་ བྱ་བའོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གསལ་བ་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཐལ་བ་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱིས། འོན་ཀྱང་ཁྱབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཐལ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ མ་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།དེ་དག་ཁྱབ་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་ཐལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གཉི་ག་ལྟར་ན་ཡང་ཐལ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།འོན་ཀྱང་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ནས། སྐབས་ཉེ་བར་སྡུད་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་རང་གིས་མཐོང་བ་སྨོས་པའི་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་བསྟན་ནས། དོན་སྨོས་པའི་རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཕྱོགས་སྔ་མ་འགོད་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ།

牛性必定是實有自性或無實自性，于實有自性之牛性中不存在共同之其他自性，因為依教義”總相無總相”故。為迎接”因無他故”之因不成疑問而說”是分別”。意為：于外在之有無事物，分別顯現非共同。 答覆說”若爾”。于分別中顯現之有法，證成非實有所取時，唯是顯現不見，而非能遍不見。你卻立能遍不見為根本因。是故，何為此”吞他吐他”之理？不見即顯現不見。“他”即相對能遍不見而言之他。 此是法勝論師之意趣。總結說”是故”。“此中”即于有法總相異於別相時，“由離故”非根本因，然而應成與返覆二者皆因事例不成故，是顯示相違之果。何故？說”總相”。 說”色等性”是表明：于總相無異品，此非應成能立。“此”即”由離故”與”至一顯現故”非應成能立，然”因是遍故”即是應成能立，因自性不成故。 何故此非能立？說”彼等遍”，色等至一顯現是現量所成。故非應成能立。如是二者皆然，不由應成能立而成立所立，然是成立遍攝之果。如是顯示已，攝近處說”是故”。 如是顯示自見所說之遮已，為顯示義說之遮而立前宗說”若”。

།ཕ་རོལ་པོ་དོན་སྨོས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཡང་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་གལ་ཏེ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྟོག་པས་སྦྱར་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ བའོ།།འདི་ལ་ནི་རྟོག་པས་སྦྱར་བ་ལའོ། །རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་དག་ལས་ཆོས་ཅན་ལ་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཞེས་བྱ་བ་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་ པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས།དེ་ཉིད་ལས་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་བཀོད་པ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་བཟློག་པར་འགྱུར་རོ། །ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལ་མ་གཏོགས་པའི་དོན་གཞན་ནི། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བརྗོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ནི་གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། ། འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་རོ། །དེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་དོན་དུའོ། །དེ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་དོན་རྗེས་དཔག་ཉིད་དུའོ། །ཡང་ན་དགོས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་དུ་དོན་སྨོས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་འདིར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་གི་དོན་དུ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་དཔག་ཏུའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྟོག་པ་སྔོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་རང་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་རྟགས་སུ་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་མེད་དོ། །གཞན་ཁོ་ན་བླའི་བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དོན་རྗེས་དཔག་ཏུའོ། །གལ་ཏེ་ གང་གིས་དོན་སྨོས་པས་གསལ་བར་བྱ་བ་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་ཅི་ཉེས་ཤེ་ན།དོན་དམ་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་གང་ཡང་རུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །དངོས་པོའང་གཞན་དུ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་དང་དངོས་པོ་མི་མཐུན་པར་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྟགས་དང་ཕྱོགས་དང་མཐུན་ཕྱོགས་གང་རུང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དོན་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དོན་སྨོས་པ་མེད་ན་ནི་མ་འབྲེལ་པ་ཡང་རྟགས་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སློབ་དཔོན་ ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་གཞུང་ལ་འབྲེལ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཉིད་ཅི་ལྟར་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་འཕེན་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། གང་དུ་ཡང་ཞེས་གསུངས་སོ།

為顯示對方所說義之果非如是而成立之意，說”若不成”等。意為：“分別所安立非非因”。云何？說”若”。 “此”即于分別所安立。“自義比量”者，即于所比量由具三相因而生智，及由相屬法于有法生起了解，此為自義比量之相，由此僅瞭解安立為因即可遮遣。 說”他”表明：不屬三相因之他義，亦非說為他義比量。“此中”即於他義比量。“于彼亦”即于自義。“于彼自”即于自義比量自身。或為表明有殊勝必要故應於此說義，故說”此中所作”。“于自義”即于自義比量。 何故？說”任誰”。無人為自了解而隨行非事物之因作分別預備。唯為他非為自身。“此中”即於他義比量。 若問：若由義說明顯分別增益為因有何過？說”勝義”。分別增益之因即品或隨一品等。“事物亦可能異故”即愿欲與事物亦可不相符故。因、品及同品隨一等唯是錯亂。由彼即由義說。若無義說，則不相屬亦應成因。 若問：於法稱論師之論中豈非有顯示相屬，如何說由此自身引發相屬？說”于任處”。

།གང་གིས་དོན་སྨོས་པར་འདི་གསལ་བར་བྱ་བ་ཅི་ལྟར་འདི་མ་ངེས་པ་ཡིན་སྙམ་ན། ཕྱོགས་དང་ཞེས་གསུངས་ སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་སྙམ་དུ་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གང་ཡང་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་སྒྲ་དང་བུམ་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འདོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ཅིག་ཤོས་ཉིད་དུའོ། ། ཕྱོགས་སུ་བྱས་པའི་ཅིག་ཤོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡང་རུང་བ་ཉིད་དེ། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བརྗོད་མ་ཐག་པའི་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སེམས་པའོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་སོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ་སྙམ་ན། རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དངོས་པོ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་འགྲུབ་པ་དེས་ན་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་ཀྱང་དེ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོགས་ན་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྒྲུབ་པར བྱེད་པ་ནི་གྲུབ་པས་བསྒྲུབ་བྱ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་པ་དངོས་པོའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་ན་མི་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་ཉེ་བར་སྡུད་པ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་རང་གིས་མཐོང་བའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་མོད། ཚུལ་གསུམ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ག་ལས་ཤེ་ན། རང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གཞན་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་སྟོན་པ་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པས་ནའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱགས་ནི་མ་གྲུབ་པས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་ཅི་སྟེ་མི་འགྲུབ་སྙམ་ན། བསྒྲུབ་བྱ ཞེས་གསུངས་སོ།།བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བའི་ཚིག་གོ། །བསྒྲུབ་བྱ་མ་གྲུབ་ཀྱང་ཚིག་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམ་པའོ། །འགོག་པ་ནི་ཚིག་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ མེད་སྙམ་ན།ཚིག་གིས་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་ཞིག་དོན་ཙམ་དང་ཡང་མ་འབྲེལ་པ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་ག་ལ་འབྲེལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ནི་མ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

若有疑問：由何義說而明顯此為何故不定？說”品”等。 何故？“何與”者，意謂：不欲說”由品及同品隨一故”之義，即聲與瓶之無常性共相不錯亂之法相屬故；然而是作為品之另一性。“作為品之另一性”即隨一性，以”另一”聲欲說作為品性。是故認為不成前述過失。 “僅由彼”者，即僅由欲說無常性。若問何故不成？因為若欲說為常性則無常性將不存在故。 若疑：由事物成立無常性品故，即使欲說為常性亦不會不存在，則說”若於事物”。能立以已成立者不能成立所立。是故，若無常性品性之事物能立已成，則”聲由無常故是無常”將成立已成之能立。如是不應理，故”由欲說為作為品之他性”非因義。 總結此處者，說”是故”。若如是則雖將成為能立自見義，然何以說”唯是三相”？說”于自”，意為：他者不應成為能立故。“是故”者，由三相因顯示為他義比量故。 “彼”者，若疑：品未成立亦何故不能成立所立？說”所立”。所立性非能立所立，此為關聯。“語”者，即立宗語。意謂：雖所立未成，由語已成故是能立。 遮破說”語”。若問何故無關聯？說”由語”。義為：若連義體亦無關聯者，豈能與所立義有關聯？是故由無關聯故。

།སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་ལ། ཚུལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་བྱས་པ་ཉིད་ རྟགས་ཡིན་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།ཚུལ་གསུམ་པའི་བྱས་པ་དེ་མི་རྟག་པ་དེ་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པར་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་གཅད་པ་བརྗོད་པ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་གིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནའོ། །དེའི་ ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་གཞལ་བྱ་བ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེར་མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དམ་བཅས་པ་ཙམ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །ལན་ནི་ཅི་ལྟར་དམ་བཅས་པའི་ཚིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ ཚིགས་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྷན་ཅིག་པ་སྟེ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་དང་བཅས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ས་བོན་དང་བཅས་པ་མྱུ་གུའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །མཁོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་སྟེ་མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཅི་ལྟར་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བྱེད། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་ཀྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཅི་ལྟར་བྱེད། རྡོའི་དུམ་བུ་ནི་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་ཆུ་ལ་སོགས་པས་ལྷན་ཅིག་པར་ལྟོས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྟོས་ན ཡང་མྱུ་གུའི་སྐྱེད་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལས་ཐེ་ཚོམ་དག་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ལའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བའི་ཚིག་དོན་དང་མ་འབྲེལ་ནའོ། །འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་[{]ཅེའི་[}]བར་ནི་གཞན་གྱིའོ། །དེ་ལས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལས་སོ།།དེར་ཡང་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་ཚིག་དེ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་འབྲེལ་ནའོ། །དེའི་ཚེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པ་གང་གིས་ཟློག་པར་བྱེད་དེ་འགལ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དམ་བཅའི་ཚིག་ འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་སྟོན་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དུ་མ་ལ་སོགས་པའོ། །འོ་ན་ཁྱབ་པར་བརྗོད་པ་ཡང་དོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཚིག་གིས་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔོན་ཞུགས་པའི་ཚད་མ་དེ་ལའོ། །དེ་ལ་ཚིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ གྱིས་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལའོ།

以下是直譯： 在”聲是無常，因為是所作”這句話中，具有三相的所作性是因，能令人了知所立的無常性，因為具三相的所作性與無常性不相違背。 以品詞表述確定把握的遮遣。若非如此，則成為令人了知之語。 “彼”者，因之語義即所量性與無常性無關聯故，所量性非因。 “僅立宗”者是他人之說。答覆是：如何立宗語非能立而成為能立？因為安立為因故。 是與因語共同為能立，而非單獨，如種子與芽之能立一樣。“無需要”者即品詞，因為無關聯故。 如何與因語共同成就所立義？因語又如何與品詞共同？石塊為生芽之故不須待水等共同，即使待之亦不成為生芽之因。 若問：於事物何故非量？答：“由彼生疑”。“于彼”者，即于義。“若非如此”者，即若立宗語與義無關。從”然則”至”何”為他人之說。“由彼”者，即由語。“于彼亦”即于能立亦是語無關聯性。“若有關聯”者，即若彼與能立有關。 爾時有何能遮止與所立之關聯？實無相違。 顯示立宗語具果者，即”于能立亦”。“于彼”者，即多種能立等。若謂遍說亦無義，則說”由語”。即于先入之量。“于彼由語”者，即于現量所成之能立。

།དེའི་ཕྱིར་ན་ཚིག་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ནི་འཕེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་ཚིག་གི་ཚད་མ་འཕེན་པར་ག་ལ་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་སྙམ་ན། རང་ཉིད་མི་ནུས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ནུས་པ་ལ་མ་ བརྟེན་པར་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།འོ་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་གིས་ནི་ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་ཅི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཞེས་སྨོས་སོ། །འདི་ཉིད་བསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་བསྒྲུབ་ བྱའི་དོན་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཚིག་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པ་དེས་ནི་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །ཅི་སྐད་བརྗོད་པ་དེ་ཞེ་ན། གཞན་དོན་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་འགལ་སྙམ་ན་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །རང་གི་དོན་ཉིད་ ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ཙམ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའོ། །བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་རང་གི་དོན་ཉིད་དོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ། རེ་ཞིག་སུན་འབྱིན་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ནི་ཚིག་གོ། །གྱི་ན་བརྗོད་པ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་ ལྟོས་ཏེ་ཚིག་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་དཔག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་དེ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཚིག་རང་གི་དོན་མ་ཡིན་ཏེའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚིག་དེ་ལས་དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་མེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོགས་པ་བསུ་བའོ། །དྲན་པར་བྱེད་ པའི་བྱེད་པས་དེ་ཡང་སྟེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་ངོ་།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དྲན་པའི་བྱེད་པས་ཚིག་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པས་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དྲན་པ་སྐྱེད་པའི་ཚིག་ཀྱང་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་རང་གི་དོན་གྱི་ རྗེས་སུ་དཔག་པར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་འགོག་པའོ། །རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་ཚིག་ནི་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་སྙམ་ཏེ། དེའི་ཞེས་སྨོས་སོ། །རྒོལ་བ་ལ་ལྟོས་ན་གཞན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཚིག་ དེ་དགོས་པ་ཉིད་ནི་ལྟོས་པར་འགྱུར་བའི་རྒོལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་མོད། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཞེས་སྨོས་སོ།

因此，由於語言不能引生能立之量，如何能在所立上引生語言之量？若問：為何非能立？答曰：“自身無能”。若不依靠能力則不能具有能力。 若問：那麼品詞應成能立？答曰：“由品詞”。若問：那麼因語如何是能立？答曰：“由因”。 遮遣此者，即”于所立義”。由於如是語言是他義之比量，故所說者亦被遮遣，此為關聯。若問：所說為何？答：“與他義”。若問：如何相違？答：“如是”。唯是自義，非他義。 僅僅複述非是量。對於所顯示而言是自義，對此首先破斥即”如是”。彼即語言。“即說彼”者，即對所顯示而言，語言非自義之比量故。 顯示此即”于彼”。語言非自義。為何？因為從彼語言不能了知所立義故。“憶念”者是迎接疑問。以憶念之作用，彼亦即所立亦然。 不僅能立憶念之作用語言有所助益，而且所立憶念生起之語言亦是了知之因，因此對於所了知而言稱為自義比量。答：“非也”為遮遣。意思是即使對於所了知而言，語言也僅是複述而已。 若問：那麼如何是他義？故說”彼”。對論者而言，他即敵論者，于彼語言之必要性是對所依止之論者而言。為何？故說”于能詮”。如是雖成他義，如何是比量？故說”彼”。

།ཚིག་ནི་ཆོས་ཅན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ནས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ནོ། །རྒོལ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ཁོ་ནས་སྐྱེད་ཀྱི་ཚིག་དེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་ཚིག་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ གཞན་གྱི་དོན་དུ་ནི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ།།དེས་ན་ཚིག་གཅིག་ཁོ་ན་རྒོལ་བ་དང་། ཕྱིར་རྒོལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན་དོན་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཡང་བརྗོད་པར་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་ པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནའོ།།དགོས་པ་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་ནི་རང་རྒྱུད་དུ་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ།།ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚིག་ལས་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ནི་དྲན་པ་འབྱུང་བར་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་རྣམས་ཕྱིའི་དོན་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་བསྟན་ཟིན་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནའོ། །དེ་ལས་ནི་ཚིག་ལས་སོ། །ཚད་མར་གྱུར་ པའི་ཚིག་ལས་ནི་ཚད་མར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།ལྡོག་པ་བརྗོད་པ་ནི་དྲན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དྲན་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་ནི་དྲན་པ་ལ་ཡང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་དྲན་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་དང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྩོད་པའོ།།དོན་དང་མ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཚིག་དེ་ལས་དྲན་པ་དེ་ཉིད་ཅི་ལྟར་འབྱུང་། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དུ་བ་ནི་ཞེས་སྨོས་སོ། །གཏན་ཚིགས་འདི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འབྲེལ་པ་ལ་དྲན་པ་ཙམ་མམ། དྲན་པའི་ཁྱད་པར་འབྱུང་ བར་འགྱུར།དེ་ལ་རེ་ཞིག་དྲན་པ་ཙམ་ནི་འབྲེལ་པ་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་མེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །མཐོང་བའི་དོན་འདས་པའི་ཡུལ་ལ་མ་འབྲེལ་བའི་འབད་པའི་རྩོལ་བ་ལམ་དྲན་པ་བསྐྱེད་པ་མིན་ནམ་ཅི་སྟེ་སྐྱེ་བ་ཁོ་ནའོ། །ད་ལྟར་བའི་དོན་མེད་ཀྱང་འབད་རྩོལ་ཡོད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གང་དུ་དོན་འགའ་ཞིག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འབྲེལ་པ་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་དོན་ལས་སོ། །ཅི་རེས་འགའ་ཁོ་ན་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ལས་སམ་ཞེ་ན། མང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕལ་ཆེར་རོ།

語言是有法，能生起敵論者的比量。因此，唯由對敵論者的依止而成為比量之因，故語言是比量。論者的比量唯由三相因生起，而非由彼語言。因此，對彼而言語言雖非比量，但確實成為他義。 因此，唯一語言對論者和敵論者而言，可說是他義和比量，但非勝義諦。“若非如是”即若對能詮者而言亦是比量之因。“已說必要”即語言作為比量之因而顯示義，若不了知其為因，則不能獨立顯示義。 “若”者是他說。“正因此”是宗義。因為非量故，從語言生起非量之憶念。聲音對外境非量性已經說明。“若非如是”即若語言是量。“從彼”即從語言。已說明若從成量之語言，唯生起成量之知。 反說即”非憶念”。因為憶念非量故。語言對憶念亦非量，因為是能作者，此即”于憶念亦”。“與義”等是諍論。因為與義無關係故，如何從彼語言生起彼憶念？若問為何？故說”煙是”。為顯示此因不定故說”彼非”。 關係中生起僅是憶念還是特殊憶念？其中首先，僅是憶念非唯從關係而有，故無定性。為何？即”憶念亦”。對已見義過去境，豈非由無關係的勤作功用生起憶念，確實生起。因為雖無現在義而有勤作故。 “從某義中”即從無關係共同執行之義。若問是否僅偶爾從共同執行？答：“多”即大多數。

།དཔེར་ན་མཚོན་གྱིས་ཆོད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་བྱ་བ་ཉིད་ལས་དྲན་པ་འབྱུང་བའམ། ཡང་དཔེར་ན་གོས་འཁྲུད་ མཁན་མཐོང་བ་ལས་བོང་བུ་དྲན་པ་བཞིན་ནོ།།གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ་ནི། འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བ་ལས་མེ་ལ་དྲན་པའོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཁས་ལེན་པ་ནི་དེ་ནི་རིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་རིགས་སྙམ་ན། འབྲེལ་བ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ནི་དུ་བའོ། །དེ་ནི་མེ་ལའོ། །གལ་ཏེ་རྟགས་ལས་བཞིན་དུ་སྒྲ་ལས་ཀྱང་ངེས་པར་ཅི་སྟེ་མི་འདོད་སྙམ་ན། འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པས་ན་སྒྲ་རྣམས་དོན་དང་འབྲེལ་བ་མི་འགྲུབ་བོ། །འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་བསྒྲུབ་པར བྱ་བ་ལ་འབྲེལ་པ་མ་བརྟགས་པའི་སྐྱེས་བུ་དག་ནི་རྟགས་བརྗོད་པ་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱིས་ངེས་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གང་དང་གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་དང་དེ་ན་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལས་ནི་འབྲེལ་བ་མི་ཤེས་པ་ཡང་འདི་ནི་མེ་ཡོད་དེ་ཞེས་ངེས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་ལས་ཞེས་ གསུངས་སོ།།འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན་འོ་ན་ཅི་ལྟར་ངེས། ངེས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི། རྣམ་གང་གིས་དེས་སྒྲ་སྨྲས་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྒྲ་འདིས་དོན་གང་ཞིག་བསྟན་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་གྱི་ གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །ངེས་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ངེས་པ་ནིའོ། །མ་ངེས་པ་ནི་སྒྲ་ལས་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཚད་མ་ལས་ཡིན་ནོ། །འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཚད་མ་ལས་མ་ངེས་པར་འགྱུར་མོད། ཚད་མར་ངེས་པ་ནི་སྒྲ་ལས་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མར་ངེས་པ་བསྐྱེད་པ་ན་ཡང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་ནི་ཚད་མ་འདི་ལ་ཚད་མར་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ། །རང་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ནི། དོན་ལ་ཚིག་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཚིག་ཚད་མ་ཉིད་མི་འདོད་པ་ཐོག་ཏུ་བབ་པོ་ཞེ་ན། གང་ཕྱིར་དོན་འདི་ཞེས གསུངས་སོ།།སྔར་ཞུགས་པ་འབྲེལ་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མའི་ཡུལ་འདི་ལ་ཚིག་ཚད་མར་གྲུབ་ཀྱང་དེ་ལ་ཚད་མ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེས་ན་མི་འདོད་པ་ཐོག་ཏུ་བབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ནི་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་པར་ཟད་ཀྱི། ད་ནི་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་ཚད་མ་ཡང་ཞེས་བྱ་བས་ སོ།།གཞན་གྱིས་སྨྲས་པས་སོ། །གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ་ནི་ཅི་ཚིག་མེད་པར་ཡང་ངེས་པར་ཡིན་ནམ་ཅི་ཞེས་བྱ་བའོ།

例如，從與刀割同時執行的作用生起憶念，又如從見到洗衣者而憶念驢子。關於第二種情況的解釋是”然而”。“確定的自性”即從煙而憶念火。宗義論者的承許即”彼合理”。若問如何合理？即”無關係”。“彼”即煙。“彼”即對火。若想：為何不如因相般從聲音也得確定？故說”然而”。“因此”即由於確定自性未成立，故聲音與義的關係不成立。 表達此即”如是”。對於未觀察能立與所立關係的諸人，從陳述因相僅生疑惑而非確定。從說”何處有煙，彼處有火”，不知關係者亦不會確定”此有火”。若問為何？故說”從因”。 “那麼如何”是他說。若從聲音唯生疑惑，那麼如何確定？表述確定相即：“以何相說彼聲，彼即如是，唯是確定”。意思是此聲顯示何義，彼即如是而非他義。 “非”是答覆。“彼確定”即義確定。不確定非從聲音，而是從量。此從何知？即”如是”。雖從量得不確定，但量的確定是從聲音。“如是亦”即生起量確定時亦然。“如是”之語唯是對此量許為量。自身即自性，于義彼語非量。 若如是則落入不許語言是量之過失時，故說”由於此義”。對前已入之把握關係的量境，雖成立語言為量，于彼確實無任何量，故落入不許之過。此一切僅是承許而說，今亦非彼，故說”量亦”。 是他說。他說即”無語言亦是否確定”。

།ལེན་ནི་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་བདེན་པའི་ཚིག་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། བདེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་དོན་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སམ། གཞན་དུ་ཡང་ཁྱད་པར་རྟོགས་ པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་ན།དོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཚིག་གིས་ཁྱད་པར་བདེན་པ་དང་མི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལ་ཚིག་དེ་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་དཔག་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། དུ་བ་བཞིན་ནོ། །དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཚིག་ལས་ནི་རང་ ཉིད་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁ་ཅིག་ནི་ཚིག་ལ་འཁྲུལ་པ་སྤང་པའི་དོན་དུ་འདི་ལྟར་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་བའི་དོན་ལ་རྟོགས་པར་ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་དེ་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་གཞན་གྱི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ ནི་ཚིག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ།།གལ་ཏེ་སྒྲ་རྣམས་དོན་དང་འབྲེལ་བ་མེད་ན་དེ་ལས་ཅི་ལྟར་དྲན་དེ་ན་ཚིག་ལ་ཁྱད་པར་མཐོང་བ་མེད་ཅེས་ཅི་ལྟར་བརྗོད་སྙམ་ན། དྲན་པ་ལོག་པར་འཇུག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་སྔར་གྱི་ཚད་མའི་རང་བཞིན་ངེས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་ནི་དེ་ལ་ཚད་ མར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྟགས་གང་ཞིག་ཤིན་ཏུ་དཔྱད་པ་སྟེ། རྟགས་འགའ་ཞིག་པོ་དེ་ལས་སྔར་གྱི་འབྲེལ་བ་འཛིན་པའི་ཚད་མ་བཞིན་ཏེ་ངེས་པ་སྟེ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དྲན་པ་ཡིན་གྱི་ཚིག་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཚིག་གི་ཚད་མ་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཕྱི་རོལ་ལ་ ཡང་མ་ཡིན།འབད་རྩོལ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་འབད་རྩོལ་ཡང་ཕྱིའི་དོན་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཚིག་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེས་ན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕ་རོལ་པོ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་དུས་ན་འབྲེལ་པ་འཛིན་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་འབྲེལ་བ་ངེས་པ་མེད་པར་བརྗོད་ པ་ནི།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཚད་མ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །ཚད་མ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་དུད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་ལས་སོ། །དྲན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཞན་དུ་རི་ལ་དུ་བ་མཐོང་བ་ལས་དུ་བ་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མེ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན་ཞེས་ཁྱབ་པ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ནི། རྒྱུད་ནས་སྐྱེས་པས་ཉེ་ བར་བཏགས་ནས་ཚད་མ་ཅི་ལྟར་མ་ཡིན།འདི་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླངས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་མ་བཏགས་ན་ནི་གཉིས་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་ལ། ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་ནི་ཚིག་ཀྱང་ཡིན་ ནོ་ཞེས་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་འོ་ན་དྲན་པ་མཐའ་དག་ཚད་མར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། ཚད་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ།

“即是承許”。若想：真實語言是量？故說”真實與”。若想：是由於于義無錯亂性，抑或由其他方式也確實有了知差別？故說”于義”。若承許由語言了知差別為真實與非真實性，則此時對隱蔽義，彼語唯成為自義比量，如煙。因為從確定為無義則不生之語，自身能了知義故。 有些人為遣除語言錯亂之義如是配合：若承許煙等於關係義能了知，則此時彼唯成為自義比量而非他義，因為從因相生故，他義是語言自性故。 若聲音與義無關係，則如何從彼憶念？為何說于語言無見差別？故說”憶念錯入”。若想：則前量自性決定之語于彼成為量？故說”因此”。某因極為觀察，即從某因如前把握關係之量而確定，即隨順憶念，而非從語言。故於語言量非量。于外義亦非，於勤勉亦非。勤勉于外義亦非量。 由於如是語言非量，故說”隱蔽”。說明他人比量時無有把握關係之量故無確定關係，即”若”。“彼量”是答覆。“從量”即從把握火煙關係。“憶念”即他時從見山上煙，執著”此煙一切處與火相關”之周遍，由相續生起而假立，如何非量？此必須承許，若非如此則無生比量故。亦非太過，因為許若無假立唯二者是量，從假立則語言亦是。 如是則若想：一切憶念將成量？故說”是量”。

།དེ་ནི་དྲན་པའོ། །དྲན་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ན་ཉེར་འཇོག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྩོད་པའོ། །ཁྱབ་པ་འཛིན་པའི་མཚན་མ་ལས་ནི་ཁྱབ་པ་ངེས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དྲན་པ་སྐྱ་བ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་ཚད་མ་དང་དྲན་པ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་འཛིན་པའི་ཚད་མ་ནི་དྲན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།འཛིན་པར་བྱེད་པའི་དྲན་པ་དེ་ཡང་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་གཉིས་དང་འབྲེལ་པ་ནི་དྲན་པ་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་འབྲེལ་པ་ཅི་ལྟར་འཛིན། དྲན་པ་གཉིས་པ་དེ་ཡང་དེ་དག་དང་ འབྲེལ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ།དེའི་འབྲེལ་པ་ཡང་དྲན་པ་གཞན་གསུམ་ལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཚད་མ་དང་དྲན་པ་གཉིས་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་དྲན་པ་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པས་དྲན་པ་ལས་ངེས་པ་སྐྱེ་བར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དྲན་པ་འདི་ བསྟན་པ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་དང་པོ་ཉིད་དྲན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་འདི།འདི་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལོག་པ་ལ་དྲན་པ་བསྟན་པ་ཉིད་མེད་དམ་ཅི་སྟེ་མེད་པ་ལ་ཡང་དྲན་པ་བསྟན་པ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསྟན་པ་ནི་དོན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ལོག་པ་མ་ ཡིན་ནོ་སྙམ་ན།ཐོབ་པ་ནི་གྲུབ་པ་ཉེར་འཇོག་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་གནོད་པ་མེད་པ་ལ་ཚད་མར་ཅི་སྟེ་མི་འདོད་དེ། དོན་དམ་པར་ནི་གཉི་ག་ཡང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། ཐ་སྙད་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་གནོད་པ་དང་ བྲལ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཚད་མའམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཚོལ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་དོན་བྱ་བའི་དོན་དུ་གཉེར་བས་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཁོ་ན་ཚད་མའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་སྙད་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་དོན་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་ནི་མ་ཡིན་པའོ། ། ཐོབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐོབ་པ་ཡང་དག་པར་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བརྟེན་པ་ལས་དེ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལས་སོ། །དོན་བྱ་བ་གོམས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་མོད། ཅི་ཉེས་སྙམ་ན། གཞན་ཞེས་སྨོས་ཏེ། དོན་བྱ་བའི་ཤེས་པའོ།། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ལའོ། ། དོན་བྱ་བ་མྱོང་བ་དང་གོམས་པ་དེས་ན་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་འགྱུར་མོད། དྲན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དྲན་པ་འགའ་ཞིག་རང་ཉིད་ལས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཆད་པར་འགྱུར་ན་དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ།

那就是憶念。“此憶念”是關於”即是專注”的爭論。從把握周遍之相而生起確定周遍自性的憶念，即量與憶念二者作為因果事物，把握此關係的量即是憶念。 彼能取憶念與所取二者的關係，應由另一憶念了知。若非如此，如何把握關係？第二憶念也與彼等成為關係，其關係又在另外第三憶念。由於彼與量和憶念二者的關係也應由另一憶念了知，故無窮盡，則如何從憶念生起決定？必定不生，此為其義。 若說”此憶念是顯示”，即第一憶念本身不依賴其他憶念而確定”此從此生”之義。于錯誤處難道無顯示憶念？即于無處亦見憶念顯示，此為其義。 若想：顯示因獲得義故非錯誤？獲得即是成就專注性。若想：于無害何故不許為量？勝義中二者皆不可得故。故說”世俗亦”。“他”即無害性之相。具智者尋求離害之所欲量或非量，並非如此，而是爲了所作義之所欲。故唯獲得義相之世俗為量之因，而非他。 “從世俗”即非從獲得義相。“依于獲得”即依于獲得真實相續不斷，從彼遍執。義為從所作熟習，此為其義。雖然如此，若想有何過失？故說”他”，即所作義之智。“異”即于憶念。由所作義經驗與熟習，故彼即成顯示，而憶念則非。故如何說某憶念從自身顯示？此為其義。若將解說，然而非如是。“因此”是總結。

། དེས་ན་འདི་འདི་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་དྲན་པ་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ཐོབ་པས་ན་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་མི་སླུ་བ་ཁོ་ནས་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སློབ་དཔོན་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའོ། །དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་རང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན བཅོས་སུ་ཞེས་བྱ་བར་བལྟའོ།།འོ་ན་དོན་གང་ཡིན་སྙམ་ན། འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་དང་པོར་དམ་བཅའ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་ཐ་མར་མཇུག་བསྡུ་བར་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚུལ་གཉིས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལའང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་ལའང་ངོ་། །དམ་བཅའ་བའི་ཚིག་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་འཇུག་པ་འདི་ནི་མཚུངས་སོ། །དེས་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་གི་ཆ་རྣམས་ཐུག་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི ཚིག་གོ།།འདི་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་ཅི་ལྟར་ངག་ཡན་ལག་རྣམ་པ་བཅུར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ནི་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཚིག་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཚིག་ཀྱང་དམ་བཅའ་བ་བརྗོད་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གོ། །ཅི་དེ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ།།དོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་དུ་བྱ་བ་ལ་གནས་པའི་དོན་ཏེ་དགོས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ནོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བའི་ཚིག་གོ། །འོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་པའི་ནང་གི་ཡན་ལག་གི་ནུས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ནི་ཚུལ་གསུམ་ ལའོ།།དེ་ཚིག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཚུལ་གསུམ་གྱི་ཚིག་ཉིད་ལ་ཏོ། །དམ་བཅའ་བའི་ཚིག་ལ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །དང་པོ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའི་གོང་རོལ་དུའོ། །དེ་ནི་བསྒྲུབ་བྱའོ། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཡང་དང་པོར་བསྒྲུབ་བྱ་དགོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེ་ལྟར་དམ་བཅའ་བ་བརྗོད་པ་བསལ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བ་བརྗོད་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕ་རོལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་ངོ་། །ཚུལ་གསུམ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་ཕྱོགས་བརྗོད་པའི་འོག་རོལ་ཏུ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་མཐོང་བ་ལ་རྟོགས པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བའི་ཚེའོ།།དེའི་ཚེ་རྟོགས་པ་དེ་རང་གི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་དེ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །གཞན་གྱི་རྟོགས་པ་ཡང་རང་ལ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

因此，“此從此生”的憶念，由於以如是方式獲得義，故僅以于所欲不欺為量，因此非無窮盡，此為其義。阿阇黎即是法稱。“彼自身所說”即是”自身”。“所示應比量”應視為”于論中”。 若問何義？則說”然而”。首先不應示”聲無常”之立宗，因此最後結論亦不應示”聲無常”。何以故？僅由二相故。“于彼亦”即于宗句亦然。不僅僅是立宗語，而且對於承許相違品者，因相語的運用亦是相同。故能立語支無窮。“彼亦”即所立語。 若問：此等雖為能立，如何成為十支言說？則說”此於此”等。“因此”即因相語運用故。“彼亦”即相違語亦與彼立宗語一起。“豈彼”即他者之。“于義”即住于應作他義之義即目的。“若”等為答。“彼”即立宗語。 若問：于所立成就中支分之功能為何？則說”由何”。“于彼”即於三相。“彼語即”即於三相語。非於立宗語。“最初”即示因相之前。彼即所立。他比量亦不應首先安立所立，此為其義。 如是遮除說立宗后，為遮除說結論之義而迎接疑問，故說”故”。“他者”即于所了知亦然。“從三相”即于說三相品后見三相因相而生起了知之時。爾時，彼了知與自比量有何差別？實無任何差別。他了知亦唯隨順於自成立之因相，此為其義。

།འོ་ན་ཉེ་བར་གཏོད་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱའོ་སྙམ་ན། ཉེ་བར་གཏོད་པ་ཡང་ ཞེས་བྱ་བའོ།།མཐོང་བའི་ནུས་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་གང་ཡིན་པ་དེ་སྟོན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་གང་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་ལ་ནུས་པ་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟོད་པས་སྟོན་པར་ཟད་ཀྱིས་ལྷག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་དང་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་ སྐྱེས་ན།དེའི་ཚེ་ཉེ་བར་གཏད་པས་ཅི་བྱ། འོན་ཏེ་མ་སྐྱེས་ན་དེའི་ཚེ་ནུས་པ་མཐོང་བའི་གཏན་ཚིགས་ཡང་བརྗོད་པ་ནི་ཉེ་བར་གཏོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉེ་བར་གཏོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཉམས་སོ། །དེས་ན་ནུས་པ་མཐོང་བ་སྟོན་པ་ཙམ་ལྷུར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ན་ཉེ་བར་གཏོད་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་ པ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཉེ་བར་སྡུད་པ་བརྗོད་པ་ནི་དོན་མེད་དེ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་དེ་དེ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ།།གཏན་ཚིགས་དེ་རི་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་ནའོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ལས་སོ། །ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཞེ་ནའི་བར་ནི་གཞན་ གྱིས་བརྗོད་པའོ།།གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པ་འཇུག་པ་དེས་ནའོ། །རྒྱུའི་དབང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པ་འཇུག་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་དབང་གིས་བྱེད་པ་འཇུག་པའོ། ། རྒལ་ཞིང་བརྟག་པའི་རྣམ་པ་བརྗོད་པ་ནི་ཅི་སྟེ་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཚད་མར་འགྱུར་ན་དེ་བདེན་པ་ཞིག་ན། དེ་ལྟར་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི། དམ་བཅའ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཉེ་བར་འཇལ བ་ནི་རྩོད་པའོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཉིད་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཁས་ལེན་དུ་གཞུག་པའི་དོན་དུ་ཕ་རོལ་ལ་འདྲེ་བ་ནི། སྤྱིར་འབྲེལ་པ་གཟུང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ལན་ནོ། །ཁྱད་པར་གྱི་རྟེན་ཅན་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་ མཐའོ།།ཉེ་བར་འཇལ་བར་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེས་སོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་འཇལ་བའི་ཡུལ་ལོ། །དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་བ་སྒྲུབ་པ་ལའོ། །སྒྲ་དང་འབྲེལ་བ་ནི་ཉེ་བར་འཇལ་བའི་ཡུལ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་བརྒྱུད་པའམ་དངོས་སུ་རྟོགས་ གྲང་ན།དེ་ལ་རེ་ཞིག་དངོས་སུ་རྟོགས་ན་ནི་མངོན་སུམ་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

若問：“應當說示近置”，則說”近置亦”。因為所欲求的是顯示具有所見功能之因相故。僅是以近置顯示彼見有力于了知所立之因相而已，並非其他。因此，若最初已生起了知所立，則此時何需近置？若未生起，則此時再說見有功能之因相即為近置，如是則近置之相已失。故因唯取顯示見有功能故，近置不應說示。 從其他方面亦說示近攝無義，故說”彼彼處”。因相即在山等有法處。“從宗法性”即從如”因所作故”等自性。從”量”至”若”為他者所說。“何者”即何故，因一切量之作用執行故。“因力”即一切量之作用執行是由自因力所生故。“如是”即由因力而作用執行。 說示諍論觀察之相即”若如是成”。“若”即宗義。若如是成為量則應真實，然實非如是為量，此為其義。彼之說示即”立宗是”。近量即諍論。為令宗義論者承許宗法性而與他方交涉，即”總攝關係是”。“所作性等”即他者之答。“彼具別依”即宗義。以彼近量中極成之宗法故。“彼亦”即近量境。“于彼”即于成立聲之差別關係。認為聲之關係是近量境。彼或間接或直接了知？其中若直接了知則成現量。

།བརྒྱུད་ནས་རྟོགས་ན་ཡང་དེ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འགའ་ཞིག་ཏུ་དེ་མཐོང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཁོ་ནས་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཚུལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ནང་དུ་འདུས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ ནོ།།འོ་ན་དེ་ལ་ཚད་མ་གཉིས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་འཇལ་བར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཉེ་བར་འཇལ་བ་ནི་ཚད་མའི་ཡུལ་ལ་ནི་ཉེ་བར་འཇལ་བར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་གཞན་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་འཇལ་བའིའོ། ། དབྱིག་པ་ཐོགས་པའི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་པོ་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པར་དབྱིག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་འདྲ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་འདྲ་བ་གཞན་མེད་ན། དེའི་ཚེ་འདི་འདྲ་བའི་ཞེས་རྟོགས་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན། རྟོགས་པ་འདིས་ནི་གོང་བུ་ཙམ་ལས་བླ་ན ལྷག་པའི་དོན་ལ་རེག་པ་ཡིན་ཏེ།གོང་བུ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་འདི་ནི་ཁྲ་བོ་འདི་ནི་བ་ལང་ངོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་འདི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བར་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་འདྲ་བའོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་གོང་བུ་ལས་ལྷག་པའི་འདྲ་བ་གཞན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ།།འབྲས་བུ་ལས་རྒྱུ་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དུ་བ་ལས་མེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲལ་བ་མཐོང་བ་ལས་སམ། ནུས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ཀྱང་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེ་བ་ལས་ཏེ། དཔེར་ན་དེའི་ཉེས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ལས་དབང་པོ་བཞིན་ནོ། །དེ་རེ་ཞིག་དང་པོ་སེལ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་གི་རྒྱུ་དང་སྐད་ཅིག་འབྲེལ་པ་མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་ལས་རྒྱུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་འདྲ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་མཐོང་བ་ཉིད་འཐོབ་བོ། །དཔེར་ན་དུ་བ་ལས་བརྟག་པར་བྱ་བའི་མེ་བཞིན་ནོ། །མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་ཅི་ལྟར་འབྲེལ་ བ་མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་ལས་དེ་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན།མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་འདྲ་བ་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲ་བ་ཉིད་དམ་སྲ་བ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ནི་སྣང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དངོས་པོའི་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདྲ་བ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན་རང་སྣང་མེད་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་པ་ནི་འདྲ་བ་ཐོགས་མེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །ཡོངས་བརྟགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་འདྲ་བ་དེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདྲ བ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།

若通過間接了知，則應當把握彼與彼之關係，而彼亦唯以見彼為前導，即便如此，因具足三相故，唯攝入比量中。若問：“則于彼將有二量轉起”，故說”近量論者”。近量者，即使是近量論者們，對於量境亦不認為是另外的比量。“彼”即近量的。 除彼二持杖士夫外，所謂持杖者之相似絲毫亦無。“于彼”即他者的。若於彼無其他相似，則此時如何有”此相似”之了知？此了知觸及超過僅聚合之義，若僅是聚合，則應了知”此是花斑，此是牛”，而非說”此相似”。亦有”此是相似”之了知，故應了知超過聚合之其他相似，對此說”非是”即宗義。 從果了知因有二種：如從煙知火，從見與因俱離，或從雖有能力之他因而果不生，如從彼過失不生而知根。其中首先遮破前者即”若”，若從現量與不可得二者之因與剎那關係所見之果了知因，則此時亦應得見相似相之因。如從煙推度火般。然非所見，故如何從見關係之果而應推度彼？故說”現量亦不應推度相似”即”複次”。“即彼”即相似性或堅性。若問：“然于分別則應顯現”，故說”事物”。若謂”即便如此亦安立相似”，則說”無自顯”。依第二分別而說即”無礙相似”。“若詳察”即若詳細觀察，則實際上彼相似中任何自性亦不存在，故相似唯是無。

།འོ་ན་ཅི་ལྟར་འདི་ནི་འདྲ་བའོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མི་སླུ་བའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དངོས་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འདྲ་བའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པས་དོན་བྱ་བའི་བྱེད་པའི་དངོས་པོའི་ཐ་སྙད་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལས་ཤེ་ན་དངོས་པོ་དོན་དམ་པ་དང་བརྒྱུད་ནས་ འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་འདི་ནི་འདྲ་བའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པས་གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ལས་ནི་འདྲ་བ་རྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་འདྲ་བའི་དོན་བྱ་བ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདྲ་བ་ཉིད་ལས་ནི་དོན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདྲ་བའི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་མཐོང་བ་མེད་དེ། མ་ཧེ་ལ་སོགས་པ་ལས་ ཀྱང་འོ་མ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ནང་ཁྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདྲ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་དོན་བྱ་བ་དག་ལའོ། །དེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ་། །འདྲ་བ་ཉིད་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པ་ནི་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་འདྲ་བའི་དོན་བྱེད་པ་ལས་ མི་སླུ་བ་ཉིད་མེད་དེ་འདྲ་བར་བརྟག་པའི་ཤེས་པ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲ་བ་རྣམས་ལའོ། །ཅི་ལྟར་འདྲ་བའི་དོན་གཞན་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་འདྲ་བ་ཡང་བརྟག་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདྲ་བ་བཞིན་དུ་ནི་མི་འདྲ་བ་ནི་གཞན་གྱི་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རྩོད་པ་ནི་མི་འདྲ་བ་དེའོ།།ལན་ནི་འདྲ་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདྲ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོགས་པ་སྟེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །འདི་ནི་མེད་པར་དགག་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་མི་འདྲ་བ་མེད་པ་ གསོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར།འོན་ཏེ་འདྲ་བ་མེད་པར་འདྲ་བའི་ཐ་སྙད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་འདྲ་བ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འདྲ་བ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་སོ། །དེ་ནས་འདྲ་བ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེའི་ཡུལ་ནི་འདྲ་བ་ཡིན་ན་ཞེས་ཅི་ལྟར་ བརྗོད།དེས་ན་ཉེ་བར་འཇལ་བ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་མཇུག་སྡུད་པ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་དམ་བཅའ་བ་ཚད་མ་ཡིན་པ་བསལ་ནས་ད་ནི་ལུང་ཉིད་བསལ་བའི་དོན་དུ་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དམ་བཅས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ལུང་གིས་རྟོགས་པར་བྱས་པའི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དམ་བཅས་པ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ལུང་གིས་མ་གྲུབ་ན། དམ་བཅས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། ལུང་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དམ་བཅའ་བའི་དོན་ལུང་གིས་གྲུབ་པས་དམ་བཅའ་བ་ལུང་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ལུང་མེད་པའི་དོན་ཚད་ མས་ཅི་སྟེ་མི་སྒྲུབ་སྟེ་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ།