d4267攝真實論難解疏蓮花戒 德文跋陀羅 札覺協饒c3.5s｜d4267攝真實論難解疏蓮花戒 德文跋陀羅 札覺協饒c3.5s（續11）

是故，若一切事物之時所成前後非為應理，則于某者境所成前後更為殊勝者，若無有分性則不可能故。如說：“若有方分異，彼不應為一。“此說應理。言說已足。 對此，有人言：若爾，則令彼等極細分即是極微可矣。如是，即使思維分位時亦成為分即是極微，然將成無窮，而非成有分過失。不能成立極微為假有性，縱使假有，亦必須許施設所依，彼假立所依即成極微。縱使成立極微亦無，則”由有方分差別故”之因不成，因無因之驢角等亦不應具東等方分差別，此亦非能立過失，因未許方分差別故。 對此答覆曰：“由他分”等。彼論者必須許某究竟體性事物為極微性，若非如是，則成無窮時因未執持體性故，將顯示無自說性，如是則成立他人所許。是故，若不依于以決定體性安立為極微性者，則成無窮分別，當行持時云何成無窮？然以無窮違自所許，於他則無少許不欲成立，因僅此即成他人所許故。

།འདི་ནི་ཐལ་བ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞན་གྱིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་འབྱར་བ་ཉིད་དང་། བར་མེད་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བར་དང་བཅས་པ་མང་པོས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་ བླངས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རྒྱས་པར་འགྱུར། དེ་ལྟ་ན་གལ་ཏེ་ཡང་ཕྱོགས་ཆའི་དབྱེ་བ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་བར་ཁས་བླངས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འབྱར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཁས་བླངས་པའི་སྟོབས་ཉིད་ལས་འོངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྟེང་འོག་གི་ཆ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་ན་འབྱར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་གསུམ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སེམས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གང་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཏགས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཁས་བླང་བར་བྱ་དགོས་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་ འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ལ།འདིར་ལོག་པའི་བསྟན་བཅོས་ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་ལས་བསྒོས་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། སྐར་ཁུང་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་སྣང་བའི་འཁྲུལ་པའི་བློའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །བཏགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྒྱུར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བཏགས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བདག་ཏུ་གདགས་པའི་རྒྱུ་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི། ཕུང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཞིན་དུ་བདག་གདགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་གཅིག ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་བོ།།དེ་མ་གྲུབ་པས་ན་དུ་མ་ཉིད་ཀྱང་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་བསགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྡུལ་ཕྲ་རབ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ནས། ད་ནི་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྡུལ་ཕྲན་མི་རིགས་པ་ཡི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་དག་རགས་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བརྩམས་པར་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་འདི་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཞིན་དུ་གཅིག་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ། ཕྱོགས་ཆ་ཐ་དད པའི་ཕྱིར་དང་།ལག་པ་ལ་སོགས་པ་གཡོ་བ་ན་ཐམས་ཅད་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་མང་དུ་དཔྱད་པས་གསལ་བའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སུན་འབྱིན་པ་མ་བརྗོད་དོ།

此乃能立過失，因亦非不成，如是他人許極微有粘著性、無間隔性，如是為多數有間隔者所周遍。若非如是，云何廣大？如是，縱使許不應說方分差別，然由許粘著等法之力而來。若無上下分等方位差別，則粘著等三方不應理，如心等已說。 又所說極微若是假有則必須許所依，彼所依即成極微者，於此，有邪論聞思熏習習氣成熟，及窗隙等塵顯現迷亂心之因緣性。若為假立則不應為因，應成非假有故。若非如是，則我之施設因應是我自身，而非蘊。如是則如極微亦不應施設我。如是，暫且極微非成一性。由彼不成故，多性亦不成，因彼為積聚自性故。極微無之言說能立因非不成。如是，暫且已成外境離多自性，今為成立離一自性故，說”由極微不應理故”等。 若許粗者非由極微所造者，依彼見解，此亦如極微不應為一，因有方分差別故，及動手等時應成一切皆動等過失，由多次觀察已明故，未別說破斥。

།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ན་གཅིག་དང་དུ་མའི་ རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་ས་ལ་སོགས་པའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པོ།།དེ་མེད་ན་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་བཏགས་པའི་ཤེས་པའི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པ་ ཙམ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་བསྟན་ནས། ད་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་འགལ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་མེད་པ་དང་རྣམ་བཅས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།རྣམ་པ་མེད་པའམ། རྣམ་པ་དང་བཅས་པའམ། གཞན་གྱི་རྣམ་པས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་འཛིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྒྱུ་གཞན་ཡོད་ན་ཡང་ཤེས་པ་ནི་བདག་ཉིད་རིག་པ་ཙམ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་ པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་བོ།།ཁ་ཅིག་ནི་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡང་དོན་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པར་འདོད་དེ། དཔེར་ན་དཀར་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་དུང་སེར་པོར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གྲགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཅི་སྐད་དུ་ཀུ་མཱ་ར་རི་ལས། སྐྱེ་བ་གཅིག་ པོ་དེ་ལ་ནི།།ཡུལ་དུ་གཞན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་། །ཕྱི་རོལ་ཐམས་ཅད་དུ་དམིགས་ཏེ། །དེའི་ཚེ་དུས་གཞན་དུ་ཡང་ཡིན། །ཞེས་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གསུམ་པོ་དགོས་པར་བྱས་སོ། །འོན་ཏེ་བདག་རིག་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅིའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་ མི་འགྱུར་ཞེ་ན།རྣམ་ཤེས་བེམས་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོས་བདག་ཉིད་རིག་པར་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དུ་གནས་པའི་སྣང་བ་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་དང་ འཛིན་པའི་ངོ་བོར་མི་འདོད་ཅེ་ན།གཅིག་པ་ཆ་མེད་རང་བཞིན་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ནི་རིག་བྱ་དང་རིག་བྱེད་དང་། རིག་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ། །ཡང་ཅི་སྟེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་བདག་ཉིད་རིག་པ་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་མེད་ན་ཡང་རིག་པར་ འགྱུར་རོ་སྙམ་ན།དེའི་རང་བཞིན་གཞན་ལ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྡོག་པའི་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དངོས་པོ་རེ་རེ་ལ་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན།དམ་པའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

因此，當證成外境無之言說時，于”非成一與多之自性”等論式中，因非不成，故成立地等外境所取無之言說。若彼無，則依彼假立之能取識亦無，故成唯識性。 因此，如是由外境不應理故，已說唯是分別，今為顯示所取能取相違性故，說”無相及有相”等。無相或有相或以他相亦不應理解外境，亦無餘相。是故，縱有外境他因，由識唯是自證性故，成立唯識。 有些人許識雖具他相亦能了知異境，如具白相之識亦能執黃螺，如是聞說。如庫瑪利拉所言：“于彼一生中，境為他體性，悉皆得觀察，彼時異時亦。“故立第三分。 若問：于自證亦何不起無相等分別？故說”識非無情”等。非許以所取能取體性自證。若問云何？如住虛空中之光明，自性明照。 又問：何故不許所取能取體性？故說”一無分自性”等。三自性者，即所知、能知及了知差別。又若思：如了知外境，無所取能取體性亦應能了知，故說”彼自性他無”等。若謂諸法雖于無等返體有等性為一，然於一一事物勝義差別故非一性，故說”勝義”。

།གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་རྟོག་པའི་ངོ་བོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟར་རང་རིག་པ་བསྒྲུབས་ནས། ད་ནི་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་ པས་ཕྱི་རོལ་རིག་པར་མི་རིགས་པ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།ཤེས་པ་རྣམ་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་ནི་ཤེས་པའི་རྣམ་པའོ། །འདྲ་བས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དང་འདྲ་བ་ལས་སོ། གདགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་མ་ཡིན་པའོ། །འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་ འདྲ་བས་ཉེ་བར་གཏགས་པས་དངོས་མ་ཡིན་པའོ།།ཡང་ཅི་སྟེ་དཔེར་ན་རལ་གྲིས་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་གསོད་པ་དང་ཡང་ཇི་ལྟར་མེས་བུད་ཤིང་སྲེག་པར་བྱེད་ལ་རལ་གྲི་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གླང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་མ་ཐོབ་ཀྱང་ཡུལ་ ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་།བརྒྱ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་འདིའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་དཔེར་ན་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བཟུང་ངོ་། །འདི་མི་མཚུངས་དཔེ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པས་ལན་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།རལ་གྲི་ལ་སོགས་པ་ནི་གླང་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་གྲགས་ཏེ། རལ་གྲི་ལ་སོགས་པའི་སོས་བརྒྱབ་པ་ན་གླང་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཚིགས་ཐ་དད་པ་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མེ་དང་ཕྲད་ པ་ལས་བུད་ཤིང་སོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་སྐྱེ་ལ།དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྣང་བའི་དབང་གིས་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཤེས་པས་ཡུལ་ལ་ཕན་པ་འགའ་ཞིག་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་ བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་དེའི་རིག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར།འདི་མིག་ལ་སོགས་པ་རིག་པར་བྱེད་པར་ཡང་འགྱུར་དུ་འོང་བས་ཤེས་པ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དེའི་རིག་པར་བྱེད་པར་བརྟགས་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བཙུན་པ་དགེ་སྲུངས་ན་རེ། རྣམ་པར་ཤེས་ པའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་མ་ཐོབ་ན་ཡང་ཡུལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅིང་ཅི་དང་འདྲ་བར་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཅེས་དོགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

若作是念：即使外境異於識，亦應如識能了知。為此說”分別體性”等。如是已證成自證，今為成立如何無相之識不應了知外境，故說”具相識”等。影像即是識之行相。“由相似”者，謂由與境相似。“假立”者，謂非實。“此亦”者，謂由相似假立非實。 又若念：如劍能殺象等，如火能燒薪，劍等雖非像等體性，如是識雖未得境相亦應能決定境。為此以”百中”等迎遮疑慮。“此”者，謂此識。等字攝如燈等能顯青等。以”此不同喻”等說答：劍等為象等之能生，故成立為能斷等，以劍等擊打時生異類象支節，如是由火接觸故生炭等體性薪。 如是瓶等亦由光明力成為能生識，如是識于境不作任何利益，然由境自身能生識之差別故，如何能了知全無所作者？此亦應成能了知眼等，故不應理解彼識之果即是彼之能了知。 尊者護法說：識雖未得境相亦能了知境，以其為決定體性故。是故不應疑問如何決定及似何決定。

།ཡང་སྨྲས་པ། གལ་ ཏེ་ཇི་ལྟར་དེ་འཛིན་བྱེད།།དེ་ཡང་གཅོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི། །ཤེས་པ་དེ་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དང་། །ཅི་འདྲ་བར་ཞེས་དོགས་མི་བྱ། །ཞེས་སོ་། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ། གང་ཚེ་གཟུང་བྱ་ཤེས་པ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐ་དད་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་ གྲུབ་ན་འདི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྱུར་ན་དེ་ཉིད་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ཞེས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཅོད་པར་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར་རོ།།གང་གིས་དེ་དང་འདྲ་བས་ཀྱང་དེས་རིག་པ་བཏགས་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གལ་ཏེ་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་ན་ཤེས་པ་དོན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ ན་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་དོན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གསལ་པོར་བརྗོད་པར་གྱིས་ཤིག་།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དོན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཐ་མི་དད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །འདི་སྙམ་དུ་གང་གིས་དོན་ཁོ་ན་ཡོངས་སུ གཅོད་ལ།དེ་ཡང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་གོ། །ཞེས་བསྟན་པར་མི་ནུས་པ་འདི་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལྟར་དོན་རིག་མ་བསྟན་པར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྟན་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བཏགས་ པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྨྲས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ངེས་པར་མ་བཟུང་བའི་ངོ་བོས་ཤེས་པ་དོན་རིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསལ་པོར་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ རྣམ་པར་མ་དཔྱད་པའི་ངོ་བོས་དངོས་པོ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ལེགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྙམ་དུ་གཅད་པར་བྱ་བ་དོན་མེད་པ་ན་འདི་གང་གིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ནི་གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེའི་བདག་ཉིད་དེ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དཔེར་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སིམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །བདེ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་དད་དུ་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་སིམ་པ་ཉིད་དེ་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།

又說：若問如何能執彼？由其決定相之識，是故不應起疑慮，如何及似何決定？ 為此說”若時所取識”等。若成立為異境決定之體性，則一切皆應如是，然彼體性未成。如是，非僅由存在即能決定，因將成一切皆能決定故。亦非由其果性，因眼等亦應成能決定故。亦非由與彼相似假立能知，亦非由具相性。 是故，若所取之決定成為識之體性，則識成為決定境之體性。若非如是，請明說識如何是決定境之體性？若如是，由除決定境外無有差別之識體性已成，故成唯識。 若念：唯能決定境，然不能顯示此是如何，有何差別？為此說”如是未顯境知”等，“將成”為余詞。雖不能顯示一切不共事物，然于假立世俗中已說。若非如是，則色等差別亦應不可說。如是由未確定之體性識能了知境故，當無疑明顯可顯。 是故，以未觀察之體性安立事物時，諸事物善得安立故，此無過失。若念：無所斷之境時，此由何能決定？為此說”彼由何”等。彼體性即明瞭體性之決定，如樂等之悅意性。僅由顯示樂之差別，彼悅意性不成他性。

།དེ་ལྟ་ བས་ན་གལ་ཏེ་ཡང་སྔོན་པོའི་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡིན་གྱི་སེར་པོའི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་གསལ་བ་བཞིན་པ་ཉིད་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་དེ། ཤེས་པ་ནི་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཅི་སྟེ་གང་གི་མཐུས་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་བར་རང་རིག་པའི་དོན་འདི་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་རིག་བྱ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་དོན་རྟོགས་བྱ་ཕྱིར་རྩོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རང་གིས་ངོ་བོ་རིག་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་གཞོན་ནུ མ་ལེན་གྱི་ཀླན་ཀ་དོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ན་རེ་གལ་ཏེ་ཡང་ཤེས་པ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་གྱི་རང་གི་བདག་ཉིད་རྟོགས་པ་དེ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དོན་གསལ་བ་ཉིད་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཅིག་ལ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་པར་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་གཞན་དུ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྒྲོན་མས་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་དོགས་ནས་ཕྱོགས་གཞན་བཤད་པ་ནི། འདི་འདྲ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་ཉིད་གསལ་བ་མེད་ན་འདིའི་ཕྱི་རོལ གསལ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན།དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་བདག་ཉིད་གསལ་བ་མེད་ན་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་གསལ་བ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་སྟེ་ཤེས་པ་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ། །འདི་ སྙམ་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བས་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་ཅིའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་ཁོ་ན་གསལ་བར་བྱེད་སྙམ་དུ་སེམས་ན།ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བདག་གསལ་བ་ལ་ནུས་པ་མེད་ཅེ་ན། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་མེ་ནི་ སྲེག་བྱེད་ནམ་མཁའི་མིན།།འདི་ལ་རྒལ་དུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡང་དོན་རྟོགས་བྱ་ཕྱིར་རྩོལ། །ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་རིག་པ་ནི་ཤེས་པ་ལས་གཞན་ མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་རིག་པ་དང་དམིགས་པ་དང་དོན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་ཤེས་པ་ཉིད་རྣམ་གྲངས་དེ་དག་གིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ནི་དོན་རིག་པ་ལའོ། །དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ནི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནའོ། །གང་གིས་དོན་རིག་པ་ལ་བྱ་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ བ་ན་བདག་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པ་ཤེས་པ་དོན་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བར་འགྱུར་བ་གཞན་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན།བདག་ཉིད་ལ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ།

是故，即便顯示如”是青色之決定而非黃色”這樣的差別，然彼仍是自性。如是，如青等體性明顯，即如是說，因識是自證體性故。 若問：由何力說此自證之義為何？故說”于自體所知”等。“若爲了解境而勤”等，是對”于自體所知無待”之kumārilā（童受）之詰難，彼言：即便識是明瞭體性，然于明瞭自體無待他，而了知自體非是識，因彼具有明瞭境之作用故。於一事具有作用時，未舍彼而同時具有他作用不應理。 此中，燈論因疑惑為錯亂而說他分：“如是”等。若無自體明瞭，則此外境明瞭如何安立？為此說”譬如”等。譬如雖無自體明瞭，眼等於色等境安立為明瞭性，此中於識亦如是。若念：為何舍近在之自體而唯明瞭外境？故說”于外境”等。若問：為何于自明瞭無能？故說”諸事物”等。如說：“火能燒非虛空，此有何可諍？” 以”然則”等作答。所說”若爲了解境而勤”亦無關聯，因境知非異於識，如是”了知”、“所緣”、“境分別”等是以彼等異名說識。其中於境知，成為其體性時即成為識體性。若說境知有作用，則異於自體之識成為境知體性之作用，更有何他？于自體不了知有作用。

།འདི་སྙམ་དུ་གང་གིས་ཤེས་པ་དང་དོན་རིག་པ་དག་རྣམ་གྲངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་དོན་རིག་པ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ སྙམ་དུ་སེམས་ན།དོན་ནི་ཉམས་མྱོང་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ངོ་བོ་སྟེ། རང་བཞིན་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཅི་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་ལ་བྱ་བ་དང་བཅས་པར་འགྱུར། མེད་པ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་ རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དེའི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟེ་རང་བཞིན་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ལ་ཐ་དད་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་ལས་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ། དེ་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་།འདི་འདྲ་བ་ཉིད་གསལ་བ་ཉིད། །ཅེས་གང་བཤད་པ་དེ་རིགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ རོ།།རེས་འགའ་གཞན་འདོན་བཞིན་པ་དག་།ཤེས་པ་དོན་ཉམས་མྱོང་བ་ལས། །ཐ་དད་ཁས་ལེན་བྱེད་ན་ཡང་། །དེ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །ཁས་བླངས་ན་ནི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་རིག་པ་དང་བྲལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཁས་ བླངས་པའོ།།དེ་ཡོངས་སུ་དོར་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་ན་རང་རིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་དོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཉམས་སུ་མྱོང་ བའི་བདག་ཉིད་གསལ་བ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འཆད་པ་ནི།དེ་རང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི། དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་ནི་སྔོན་པོའི་རིགས་པ་ཡིན་གྱི། སེར་པོའི་ནི་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་དུ་དོན་རིག་པར་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡིན་ལ། བློ་ནི་རྣམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་གི་ ལྟ་བ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་ལའོ།།དེ་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་།འདི་འདྲ་བ་ཉིད་གསལ་བ་ཉིད། །ཅེས་གང་སྨྲས་པ་འདི་ལ། གལ་ཏེ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་བེམས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ ཚེ་དེ་རང་ལས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ན།དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འཐད་དོ།

若念：由何因識與境知成為異名，如何境知是識之體性？故說”境是體驗體性”等。此是境體驗之體性，應許為自性。若非如是，則如何彼識有作用？于無者如兔角等，任何作用皆不應理。 如是，若其境體驗體性之本質（自性）異於識，則從識而體驗境，彼境體驗體性，如所說”如是性即明瞭性”即成應理。“有時諸他說者，許識異於境體驗，彼亦無”者，彼即異於識之體驗。若許此，則許識體性離了知相。舍彼則成過失，因若許識異於體驗則成自證故。 若念：因識是境體驗體性故不許為明瞭性。若爾云何？僅因體驗體性是明瞭故，為解釋此說”彼自”等。若識唯以體驗體性而生，非境體驗體性，則”此是青色之知而非黃色”等差別境知不得成立。 若問：何故不得成立？故說”如何識”等。“於他”者，謂具相是外境，心無相，此說無相識者之見解。對所說”彼境體驗體性，如是性即明瞭性”，故說”若此”等。若識以無情體性不能自證知時，彼非自身現量，則境體驗亦不應為現量。

།འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར། གཟུགས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པས་ནི་སྒྲ་ཡང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཉིད་དུ་ངེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ངེས་པར་མ་བཟུང་བར་ཐ་སྙད་བྱེད་ན་ཅི་ལྟར་རང་དང་གཞན་དག་ སླུ་བར་བྱེད་ཤེས་པ་དེའི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ་ན་དེའི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གཞན་གང་ཞིག་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅི་སྟེ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་དེ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། རང་གིས་མ་མྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གྲུབ་པ་ནི་ཤེས་པ་སྟེ་མ་གྲུབ་པའོ་། །གསལ་བ་ མ་གྲུབ་པ་ནི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་བདག་ཉིད་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་ན་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་གསལ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་དེའི་དུས་ན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གང་གི་ཚེ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་ སོ།།དེའི་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ན་སྟེ། རང་གི་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་དུས་སུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་རང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་ན་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་ན་གྲུབ་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་ཐུག་པ་མེད་པར་ མི་འགྱུར་ན་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ནི་བཟློག་པར་དཀའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་།དེའི་ཡང་ཉམས་མྱོང་མ་གྲུབ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་པའོ། །དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ ལ་གྲུབ་པ་མེད་པས་མ་གྲུབ་པ་སྟེ།དེའི་དངོས་པོ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་གཞན་དེ་ལ་ཡང་བདག་ལ་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་གཞན་གྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་ བར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ནི་དྲན་པ་སྐྱེ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ལས་མེད་པ་སུ་ཞིག་ཤེས་པའི་ཕྲེང་བ་འདི་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །རེ་ཞིག་དོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྩ་བའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་དང་ སྣང་བ་དག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

若念：若識非現量，何故境體驗成為現量？色非現量並不導致聲亦成非現量。故說”識本身”等。除識體驗外，無法確定他體。若未先確定為他性而作言說，如何知曉欺誑自他？若彼識體未成立，則何有其境體驗之他者得以成立？實無有也。 若念：由他識可成立彼。故說”自未經驗”等。成立即識，然未成立。明瞭未成立者不應名為明瞭。如是，首先於自身體驗境之時未成立，因彼時其明瞭體驗之自性未成立故。應說彼何時得成立。 若謂：生起彼識之識時，即于自識之識生起時得成立。此說甚善。然于自體驗時未成立者，如何於他體驗時得成立？若無無窮過則可成立，然彼難以遮止，為顯此故，說”若彼體驗亦未成立”等。“彼”即第二境識之識。“初”即境體驗。“未成立性”即此無有成立故未成立，其事即未成立性。 複次，若許由他識體驗時，則于彼他識亦生起”我生起識之識”之憶念，彼亦應說由他體驗，然于體驗不應生起憶念。如是，應說誰能無因生起此諸識串？首先非境，因彼是根本識之對境故。根與光明亦非，因彼等唯于根識作功用故。無因亦非，因將成恒有等過失故。

།བློ་སྔ་མ་དེ་ཉིད་བློ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བར། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་ལྟ་ན་ནི་ཡུལ་གཞན་ལ་འཕོ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར། བློ་སྔ་མ་སྔ་མ་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་དེ་འདྲ་བ་སྤངས་ནས་ཇི་ལྟར་མི་ཉེ་བའི་དོན་འཛིན་པར་ བྱེད་པ་ཡིན།དོན་ཉེ་ན་ཡང་དེ་ལ་གེགས་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མི་ཉེ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མི་ཉེ་ཡང་གེགས་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནམ་ཡང་འགའ་ལ་ཡང་བློ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དོན་གང་ཞིག་མི་ཉེ་བའི་གནས་སྐབས་དེ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་དོན་མི་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲན་པ་ཡང་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ།ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གང་དག་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་ཉེ་བ་མེད་པར་འབྱུང་བ་དེ་དག་ལ་འཕོ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུད་ལ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་ གནས་པའི་ཕྱིར་སུས་ཀྱང་དོན་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དོན་གཞན་ལ་འཕོ་བ་མི་འཐད་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཐའ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སུ་ཞིག་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །ཡང་ཅི་སྟེ་བློ་ཕྱི་མ་འདི་ཉིད་དོན་གཞན་འཛིན་པའི་བློ་སྔ་མ་དང་དོན་གཉི་ག་ འཛིན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན།འདི་ལྟར་སྒྲའི་ཤེས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་གཟུགས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་གཟུགས་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ལ་སྒྲའི་ཤེས་པ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སྣང་བའི་སྒྲ་ཡང་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ལྟར་ན་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་དེའི་ལྟར་ན་ཡང་སྒྲ་འཛིན་པ་མེད་པར་དེ་ འཛིན་པར་བྱེད་པར་འཛིན་པར་མི་རིགས་ཏེ།དབྱིག་པ་འཛིན་པ་མེད་པར་དེ་འཛིན་པ་བྱེད་པའི་དབྱིག་པ་ཅན་མི་འཛིན་པར་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་གཟུགས་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྒྲ་ཡང་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསམ་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡི་གེ་ཨ་ལ་ སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་གཉིས་གཅིག་ལ་རིམ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་ཡི་གེ་ཨི་སེམས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཡི་གེ་ཨ་སེམས་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་ཡི་གེ་ཨ་སེམས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཨི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་སེམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ཤེས་པ་ ལ་སྣང་བའི་ཡི་གེ་ཨིའི་བརྗོད་པ་ཡི་གེ་ཨའི་བརྗོད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ལན་གཉིས་སུ་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། རང་གི་ཤེས་པའི་དུས་སུ་དང་རང་གི་རིག་པས་ཤེས་པའི་དུས་སུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།

若謂前識能生後後識，故說”如是轉向他境”等。如此則不應轉向他境。如是，前前識作為後後識之境體的近取因，由此建立為近，捨棄如是所說近性，如何能取非近之境？ 即使境近，亦不能對其作障礙，因其本為非近故。若謂雖非近亦能作障礙，則永不能對任何對像生起識之體驗。因無有任何境處於非近位故，“境非近”之憶念亦將消失，因無體驗故。 複次，對於無近境而生起的過去等分別念境，因無轉向之因，分別相續將恒時安住，故任何人皆不能知境。且讓轉向他境不應理，然應說最終識由誰體驗？ 若念此后識能同時執取前識與他境二者，如是，當聲識之後生起色取識時，彼色取識中應現聲識，故其中所現之聲亦應顯現。依無相識見者，亦不應理無執聲而執彼能執者，如不應理無執杖而執持杖者，故於色識中聲亦應顯現。 如是，于思維識中亦如前所說理，對於字母”a”等境之二種言說不應同時。如是，當思維字母”i”之後即思維字母”a”時，其思維字母”a”之識亦思維執取”i”故，于自識中顯現之字母”i”之言說亦應顯現於字母”a”之言說識中。 複次，一切事物皆應二次顯現，因於自識時與由自證知識時顯現故。

།དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་བློ་ཕྱི་མས་གཉིས་འཛིན་པ་ནི་མི་རིགས་པས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཅི་སྟེ་མའི་ཤེས་པ་གཅིག་པོ་དེ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བ་དང་མ་དྲན་པར་འགྱུར་མོད་། སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་སྙམ་ན། སྤྱོད་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོ་བ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་རིག་པ་ཁས་མི་ ལེན་པའི་ཕྱིར་རང་ལས་མ་ཡིན་ལ་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཉེས་པས་གཞན་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།འདིའི་མཐའ་མ་གྲུབ་པ་ན་སྔ་མ་སྔ་མ་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ། དམིགས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དོན་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཡང་འགའ་ཡང་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ དང་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལོང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཉེས་པས་འཇིགས་ནས། ཐ་མ་རང་ལས་ཏེ་རང་རིག་པས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་ཡིན་ལ་རག་མོད། སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་ ཤེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་ཉིད་རིག་པ་ལས་གཞན་གྱི་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་ཡང་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གང་ཞིག་རང་ལས་མ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མའོ།།མིག་ལ་སོགས་པ་གསལ་བྱེད་པར། །རྣམ་པར་གཞག་པ་མཐོང་བ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ། མིག་ནི་གཟུགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ན་གཟུགས་ཀྱི་གསལ་བར་བྱེད་པ་བརྗོད་ཀྱི།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཉིད་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར་རོ། །མཚུངས་པ་ནི་འདྲ་བའོ། །གང་ཞིག་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་དང་དེའི་བློ་དག་ཐ་མི་དད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པར་སྨྲས་པ་ལ་ཚད་མ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ནི་རིག་པ་སྟེ་གང་ཞིག་ རིག་པ་ན་གང་རིག་པ་དེ་ཉིད་ངེས་པར་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་དང་པོའི་གང་ཞིག་གི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་དེ་ནི་གཅིག་ཏུ་གང་གི་སྒྲ་གཉིས་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་བཟློག་ནས་ཐ་མི་དད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ།

由於如是顯現亦不存在，故說后識執二者不應理。若謂僅一母識未被體驗與未被憶念又有何過？故說”轉向他境處”等。因不承認自證，故非從自，以無窮過故亦非從他。 若其最終未成立，則前前亦不成立，因所緣非現量故。如是，由境亦未成立故，永不能緣取任何對象。若如是，則一切眾生皆成盲者。 若因畏如上所說過失，而承許最終由自證成立，爾時，由一切皆無別是識性故，須是自證。其比量為：凡是識者，不待他作用而自證知，以是識故，如最終識。所諍事亦是識，此為自性因。若不爾，凡非自成者，如瓶等，則色境識應壞，此為能破量。 關於”如見安立眼等為能顯”，說”眼於色”等。眼生起色境識時說為顯色，而識於色全無所作，因色自能生故。全無所作者不應理為能顯，因成太過故。是故如是。相等即相似。 以”何所知”等成立青色相與其識無別，對說無相識者作量，即何所知時所知者定非他，故初”何”字所詮無別性，即是第二”何”字所詮。或反之，無別性為所立。

།འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ ཞིག་གང་ལས་ལོགས་ཤིག་མ་ཡིན་པར་རིག་པ་ཉིད་དེ་ནི་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྔོན་པོའི་བློ་རང་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལྟ་བུའམ། ཡང་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་ཟླ་བ་དེ་ཟླ་བ་གཉིས་པ་བཞིན་ནོ། །རིག་པ་འདི་ལ་ཡང་སྔོན་པོའི་བློ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ལ་ཆོས་ཉེ་ བར་བསྡུས་པའོ་།།ཆོས་ཅན་འདི་ལ་སྔོན་པོའི་རྣམས་པ་དང་དེའི་བློ་དེ་དག་ཐ་མི་དད་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ དོན་འདི་འདྲ་བར་འདོད་དོ།།དེ་ལ་བཙུན་པ་དགེ་སྲུངས་ན་རེ། གཏན་ཚིགས་འདི་འགལ་གང་གི་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ལྷན་ཅིག་སྒྲ། །གཞན་མེད་པར་ནི་གང་ནའང་མེད། །གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་རིག་ཡོད་ན། །དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་འདི་འགལ་ལོ། །ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།གང་ཞིག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གཏན་ཚིགས་འགལ་བ་ཡིན་ལ། འདི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཟླ་བ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པར་འཇིག་རྟེན་ན་མངོན་པར་འདོད་མོད་ཀྱི། དེ་ དག་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡང་སྨྲ་བ་པོ་ཁོ་བོས་ཟླ་བ་གཉིས་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་ཤེས་པ་ལས་ཐ་མི་དད་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་ལྟ་བུར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་གཉིས་པར་བྱས་ནས་བརྟགས་པའི་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ལྷན་ཅིག་པའི་ སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ།།གང་ལས་གཏན་ཚིགས་འགལ་བར་འགྱུར་བ་གང་གིས་ལྷན་ཅིག་པའི་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ཙམ་གྱིས་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པའི་རྟགས་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ན་རེ། གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་ གི་སྒྲ་དོན་གཅིག་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་གར་དང་ཟླ་བ་དང་གྱད་ལ་ལྟ་བ་དག་ལ། ལྟ་བ་པོ་གཅིག་ཁོ་ནས་དམིགས་པའམ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྔོན་པོ་དང་དེ་དམིགས་པ་དག་གཅིག་ཁོ་ན་ལས་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ ལྟར་སྔོན་པོ་དམིགས་ན་ཡང་རྒྱུད་གཞན་དུ་གཏོགས་པའི་དེ་དམིགས་པ་རྣམས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

此中所示：凡某物不離某物而了知者，即與彼不異，如青色識之自性，或如眩目者識中所現二月。此了知亦是青色識，此為宗法攝。於此有法，青色相與其識無別是所立法。如前所說同時決定為因。阿阇黎于”由同時決定故”之比量中，許因義如是。 對此，尊者護法言：“此因相違，因為世間同時聲，無處不待他，若有同時知，故此因相違。“此說非正確。凡唯于異品存在者方為相違因，而此非唯于異品存在，以于同品亦有故。如是，雖世間許二月同時所見，然彼等勝義中無異體。如是，說者自謂”見二月”。 如是，於此雖與識無異，然現似外境之相，作為二相而觀察，以分別差異為緣而施設同時聲。若僅由施設同時聲，即令實際相關之因成為他性，則非一切言說皆如實轉。 複次彼復言：若同時聲表一義時，因不成立。如是，于觀舞蹈、月亮及角力時，非唯一觀者所見，于青等亦非青與見青唯一所見。如是，見青時，不見屬他相續之見青故。

།ཡང་གང་གི་ཚེ་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་སེམས་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཁོ་ནས་དམིགས་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར། གཞན་ཡང་གཞན་གྱིས་དམིགས་པ་ བཀག་པ་ན་གཅིག་གིས་དམིགས་པ་ངེས་པར་གྲུབ་པར་གྱུར་ན།གཞན་གྱིས་དམིགས་པ་དགག་པ་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པ་དང་དགག་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ལྷན་ཅིག་པའི་སྒྲ་དུས་གཅིག་ལ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། དུས་གཅིག་བརྗོད་ པར་འདོད་པ་ཡིས།།སངས་རྒྱས་མཁྱེན་པར་བྱ་སེམས་དང་། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་རྣམས་ཀྱིས། །ཀུན་དུ་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་སོ། །ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཁྱེན་པར་བྱ་བའི་རྒྱུད་གཞན་གྱི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འདི་ལྷན་ཅིག་ དམིགས་པ་ངེས་པ་ཡིན་པ་ན་ཡང་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པ་ཡིན་ན་ཡང་གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདིར་གཅིག་ཁོ་ ནས་དམིགས་པ་ནི་གཅིག་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་གཅིག་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི། ལོགས་ཤིག་ཏུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་བྱ་ དམིགས་པ་ཡིན་ལ་ཤེས་བྱ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གང་ཞིག་ཤེས་བྱ་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཤེས་བྱ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། གང་ཞིག་ཤེས་པ་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་གར་དང་ཟླ་བ་དང་གྱད་ལ་ལྟ་བ་དག་ལ་ ཤེས་པ་དམིགས་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་ལས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན།ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྨྲ་བ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་དམིགས་པ་ཞེས་དེ་ ལྟར་བརྟགས་ནས་མ་གྲུབ་པར་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱོགས་ཁས་མ་བླངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ།།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་ གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ། དེ་ལ་གཟུང་བྱ་མེད་ཅིང་འཛིན་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་གཟུང་བྱ་ན་ཡང་སྟོང་། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བསྒྲུབ་པ་ནི་བདག་པོ་ཙམ་གྱི་ཡིན་ནོ།

又當一切智者思維一切有情心相續之時，如何成立唯一所見？再者，若遮遣他見而定立一見，然他見不可遮，以自性相隔不應證成與遮遣故。 又若許同時聲表示同時，則： “欲說同一時， 佛智所知心， 心與心所等， 因皆不決定。” 如佛世尊所知之他相續心與佛智雖同時決定所見，然是差別性；如是心與心所雖同時決定所見，然非一性，故因不決定。此等皆非正確。此中所說唯一所見，非表示唯一者見之義。若爾云何？謂識與所知互為一體所見，非各別也。即見識者即是見所知，見所知者即是見識，此為語義。 若有非所知所見之體性，及非識所見之體性，于觀舞蹈、月亮及角力時，全無識所見，故何有不成立？亦無疑惑，如是，識體性之了知即是其境，此亦外境論者所許。由此當明瞭未許彼唯一所見之主張。 佛世尊智入他相續心剎那亦非決定，以彼世尊斷除一切障，離能取所取垢染故。如說： “彼無所取亦無能取， 是故為他智所取亦空。” 如是所說，無顛倒成立唯是主要。

།ཇི་སྐད་དུ། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱིས་བསྒོས་པས་ རྟག་ཏུ་གཞན་གྱི་བྱ་བ་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ།།འོན་ཏེ་སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་ཡུལ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བ་ན་སྔར་དམིགས་ལ། ཕྱིས་རིག་པའོ་ཞེ་ན་ཞེས་དེ་ལྟར་ཕྱོགས་སྔ་མ་བསྟན་ནས། འདིར་ལྷན་ཅིག་པའི་སྒྲ་ནི་དུས་གཅིག་པའི་དོན་དུ་བསྟན་གྱི། ཐ་མི་དད་ པའི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དུས་གཅིག་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ན་གཞན་ལ་དུས་ཐ་དད་དུ་བསྟན་པར་རིགས་ཀྱི། ཐ་མི་དད་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཐ་དད་པ་ལ་དངོས་པོ་ཐ་དད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཐ་དད་དུ་བསྟན་པ་ནི། དམིགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་དོན་ཉིད་དུ་ཆེས་རིགས་ ཏེ།ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་པར་བྱ་བའི་སེམས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ལ་གཅིག་ལ་དམིགས་པ་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་རང་སོ་སོར་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ཀྱང་སོ་སོར་བདག་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་སེམས་མཁྱེན་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པར་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ དག་ཕན་ཚུན་དམིགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་སྲིད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངེས་པར་ལྡོག་པ་ཡིན་གྱི།དམིགས་པ་དང་། རྒྱུད་གཞན་དང་། དུས་ཐ་དད་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དོན་འདིར་འགྱུར་ཏེ། གང་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ན་གང་ དམིགས་ཀྱི་གཞན་དུ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དམིགས་པ་ཁོ་ན་རྒྱུད་གཞན་དུ་གཏོགས་པའི་སེམས་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། རྒྱུད་གཞན་དུ་གཏོགས་པའི་སེམས་དམིགས་པ་ཁོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རང་རང་གི་སེམས་སོ་སོར་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་སྣང་བ་དག་གིས་འཁྲུལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་འབའ་ཞིག་ཀྱང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ལ། སྣང་བ་དང་བྲལ་བའི་གཟུགས་ལ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འགའ་ཞིག་གིས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ བས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་མ་ངེས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པ་ལ་ ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ།

如說：“由昔願力熏習，恒時自然成辦他事。“若謂法稱論師說”境由識因靠近時，先有所緣，後有了知”，如是立前宗已，此中”同時”聲表示同時義，非表示無別義。若欲說同時，則應對他說時差別，若無差別則不然。非也，以時差別遍攝事物差別故。說時差別，最應理解為說所緣差別義，以所遍不離能遍故。 佛智所知心亦非因不定，如是于彼無決定一所緣，以各各自證故。由此心與心所亦無錯亂，以彼等亦各自證知故。縱使世尊智知他心，然亦非不定，以必定返故。若有互為差別所緣可能者即是必定返，非由所緣、他相續及時差別而有自相差別性。 是故義成：唯緣此時唯緣彼，非余故。世尊智慧所緣時，非唯緣他相續心，他相續心所緣時，亦非唯緣世尊智慧，然非他異，以各自心自證故。由此色與光明亦無錯亂，以唯見光明故，離光明之色為某類有情所緣故。是故於相違品不可能有，故因亦非不定。 若作是念：縱使未定有于相違品，然非疑惑。如是亦定是因不定，以于相違品返疑惑故。

།འདི་ལྟར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་ངོ་བོས་ངེས་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་ཡང་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པ་སྲིད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཆོས་ནི་ཡུལ་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ཡང་དེའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ནི་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ ཚོགས་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ངེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི།མིག་ལ་སོགས་པར་ངེས་པའི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ལ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེས་ངེས་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེད་ཀྱི། མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། འཛིན་བྱེད་ཤེས་བྱ་ལས་ གཞན་མེད།།དབང་བློ་ཡུལ་མེད་པར་མེད་དེ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ལྷན་ཅིག་རིག་།སྔོ་དང་དེ་བློ་གཅིག་མ་ཡིན། །ཚོགས་པ་སྔ་མ་ཉིད་ཀྱིས་ནི། །སྣང་བ་དང་བཅས་གཟུགས་ལྡན་པའི། །ཤེས་བཅས་ཡུལ་གྱི་སྐད་ཅིག་བྱེད། །དེས་ན་ལྷན་ཅིག་རིག་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཀྱང་ བཤད་དོ།།འདིར་སྨྲས་པ། ཤེས་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པར་ཐ་དད་པར་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པར་ངེས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཐ་དད་པ་རིག་པ་ལ་འབྲེལ་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ འབྲེལ་པ་ཡིན་པ་ན་དེའི་བདག་ཉིད་དམ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་གྲང་།རེ་ཞིག་འདི་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་ནི་གཞན་གྱི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་རིག་པའི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དག་ལ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་པ་སྔ་མའི་དབང་གིས་ཅིག་ཅར་བ་ཙམ་གྱིས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཡུལ་ དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཚོགས་པ་སོ་སོར་ངེས་པས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་ངོ་བོར་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ རོ།།འབྲེལ་པ་གྲུབ་ན་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་རིགས་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ན་འབྲེལ་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

如是由境與有境之體性決定故，於他處亦唯可能有同時所緣決定。因為識是能取自性，其法為取境故。境亦以彼所取性為自性，彼等依賴一和合故，恒時同時生起。雖同時生起無差別，然眼等非成境性，以無如是自性故。 如是和合生起青等境之決定體性識，非生起眼等決定體性。青等亦生起彼決定體性，非眼等。思維：能取所知外無他，根識無境不存在，如是則同時了知，青與彼識非一體。由前和合即能作，具光明及有色之，具識境之剎那，故成同時了知。如是亦說。 此中所說：“知我”等，無關聯差別而同時所緣決定不應理，以太過故。此中於差別了知無有任何關聯，如是為彼體性或從彼生耶？首先於此非他所許為彼體性，以是作用故。亦非從彼生，以同時了知之同時生起者無因果事故，眼等亦應成所緣故。 由前和合力僅同時性亦非境有境事，以心心所及眼等亦應成互為境有境體性故。亦不應說由和合各別決定生境有境體性故無太過失，以由觀察即不成境有境性故。若成關聯則境有境應理，以于安立境有境事時，即應觀察彼關聯故。

།གང་ལས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གྲུབ་པར་འགྱུར་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་ལས་མ་ གཏོགས་པ་འབྲེལ་པ་གཞན་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ།དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་དག་གིས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཐེ་ ཚོམ་ཟའི་མ་གྲུབ་པ་ག་ལ་ཡིན།རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཉིས་པ་བཤད་པ་ནི། རིག་པ་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་དང་རང་རིག་པ་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་ནི་ཤེས་པ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་བའི་ཡུལ་ཅན་ མ་ཡིན་ཏེ།བདག་ཉིད་རིག་པ་བཞིན་ནོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་འདི་ཡང་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པ་སྟེ། དོན་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དང་འགལ་བ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་པ་དེ་ ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།།རང་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱ་བ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་འགའ་ཞིག་འགའ་ཞིག་གིས་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་འཛིན་པར་བྱེད་པར་ བརྗོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ།།དེ་ལྟར་ཤེས་པ་དངོས་སུ་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བདག་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཤེས་པའི་དངོས་སུ་རིག་པ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བ་དོན་གྱི་ཡིན་ པར་ནི་མི་འདོད་དོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རང་སྣང་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོན་རིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་གལ་ཏེ་དངོས་སུ་རིག་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། ཡང་ཅི་སྟེ་ཇི་ཞིག་ལྟར་རིག་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལས་འདོད་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།གོའི་སྒྲར་མཚུངས་པས་ངག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྭ་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

除了由彼體性及從彼所生之外，並無其他能成就境與有境事之關聯。已說明由彼體性及從彼所生亦不應理為境與有境事。是故，於差別無論如何亦無同時所緣，故因豈有疑惑不成？ 為證成具相性故，說第二能立：“此等了知”等。凡與自證為一者，彼彼非是異於識之外境有境，如自體了知。此青等相亦是了知，此乃相違遍知，以了知為異境有境性相違之非異境有境性所遍故。 為成立彼遍故，說”自自體性”等。一切法無作用故，勝義中無有某者能取某者，唯是明瞭體性，如是顯現時，僅說識體為能取而已。如是識不應理實際能取境，以一切事住于自自體性故。彼體性為何者，即非他者。 思維：不許識之直接了知如何，境亦如是。若爾云何？唯生起自顯現即是了知境。如是若取直接了知為因時，即成因不成；若復以如何了知之名言為所立，如是亦由如是相成立所許，如以”牛”聲相同故，不成立語等為有角。

།ཡང་ཤེས་པ་ལ་ཡོད་པའི་སྔོན་པོའི་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ ཀ་ཡང་གཏན་ཚིགས་སུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ། ཤེས་པ་རྣམ་བཅས་ཕྱོགས་ལ་ནི། །དེ་ཡི་རྣམ་པ་རིག་པ་ཉིད། །དེ་ནི་ཐ་མི་དད་གྲུབ་ན། །གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་བཙུན་པ་དགེ་སྲུངས་དེའི་ དོགས་པ་བསུ་ནས།དོན་གྱི་རྣམ་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ་དོན་དང་འདྲ་བ་ཡང་ཡིན་ལ། གཟུགས་བརྙན་ཏེ། སྣང་བ་ཡང་ཡིན་པས་དོན་གྱི་རྣམ་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གང་གི་ ཕྱིར་རྣམ་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་པ་དེས་ན་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཉེ་བར་བཏགས་ནས་དོན་གཞན་རིག་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གདགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ནས། ཕྱོགས་ གཉིས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འོ་ན་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ལས་དེའི་དབང་གིས་དོན་རྣམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་བ་ཡང་དག་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་ལ། བརྫུན་པའི་རྣམ་པས་དོན་རིག་པར་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་རྣམས་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། ཤེས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྟན་ཁྲ་བོ་མཐོང་བ་ན་ཤེས་པ་གཅིག་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱང་དུ་མ་ཉིད་དུ་མི་ འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་ཡང་དུ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་དག་རིགས་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པའི་གྲངས་བཞིན་དུ་མང་པོར་སྟན་ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བའི་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བས། དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ ཐལ་བར་འགྱུར་བ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ཡང་སྟན་ཁྲ་བོ་ལ་ཇི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་མང་པོ་རིག་པ་དེ་ལྟར་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་ལ་ཡང་ཚུ་རོལ་དང་དབུས་དང་ཕ་རོལ་གྱི་ཆའི་ངོ་བོའི་རྣམ་པ་མང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་བདག་ཉིད་དེ་ལ་ཡང ཤེས་པ་རྣམ་པ་དུ་མའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།འདོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། ད་ནི་གཅིག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།

再者，依于識中存在的青等諸相之有法，于具相識之宗，二相皆許為因時，即成立已成，如說：“于具相識宗，彼相即了知，若成無差別，即成立已成。” 思維此等一切，迎向尊者護法之疑慮，說”境相影像”等。此是境相，即與境相似，亦是影像即顯現，故為境相影像。“此”即二種能立，以于無相論者為所見故，非成立已成。假立亦無知他境，以無假立因故。如是首先已說無相識不能知外境，為顯示依第二分亦非具相故，說”若爾相似”等。 由彼力能安立境者非真實了知，虛妄相亦不能知境，以如是相於錯亂識中亦有故。云何諸相是虛妄？說”從識”等。見彩毯時，以不異於一識故，如識自性，諸相亦不成多性。如是以不異於相故，識亦成多性。 若有人思維：如同類識亦如相數眾多，于彩毯等同時生起如色聲等異類識，如是則成立已成之過失。依彼等見，如於彩毯了知青等多相，如是於一白等相中亦有此岸、中間、彼岸分之體性諸多相故，于彼體性中亦成多相識之體性。若謂正是所許，今當說如何是一性。

།རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གང་ཡིན་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་འགལ་ཏེ། གང་དུ་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་མེད་པའི་ངོ་བོར་སྣང་བར་མི་མངོན་ནོ། །གང་གིས་དེ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དུ་མ་བརྟགས་པ་ལེགས་པར་འགྱུར་བ།ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་གྱིས་བྱས་པའི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་གནས་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པར་སྣང་བ་ཡང་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་རྣམས་བདེན་པར་འགྱུར། ཡུལ་ ལ་ཁྱབ་པར་གནས་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་གཞན་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཤེས་པ་དུ་མ་བརྟགས་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སྐྱོན་གཞན་ཡང་བཤད་པ་ནི། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མི་ཤེས་པ་ནི་བེམས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་གསུམ་པ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡང་ཅི་སྟེ ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་གང་གིས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་རིག་པར་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་ཐམས་ཅད་རིག་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། རྒྱུ་ཡང་ངེས་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར། མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁྱེད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་བཙུན་པ་དགེ་སྲུངས་ཀྱི་ལན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ན་རེ། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་ཁྱེད་ཅག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་དམ་པར་རྣམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆུ་ཁམས་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་རྣམས། །དག་པ་བཞིན་དུ་དག་པར་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་། ཡང་ རྣམ་པ་ཡང་རིག་པར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།འདིར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དངོས་སུ་རིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ང་རྒྱལ་གྱི་གཞན་སིམ་ པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་སྣང་བ་གང་ཡིན་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བདག་ཉིད་དེ་དག་གི་དངོས་སུ་རིག་པ་ཡིན་ལ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ལས་གཞན་དེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རིག་པ་དེ་ནི་དངོས་སུ་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ཡང་དག་པ་མ་ ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།བཏགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གདགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若問何為極微無分之對境，此與經驗相違，因為任何地方都不顯現為極微無分之體性。為證成彼為真實而觀察多識是善，于非對境之識中，由境所作之前後安住不應理。若於境顯現具遍滿性亦是虛妄，諸相如何成真？除了于境遍滿安住顯現為青等之外，青等識之其他相不應理，故觀察多識即成無義。 復說其他過失：“以一切自性”等。無知即是無情之體性。等字攝取無貪、無嗔等。依此第三分”他相”，說”若他”等。又若某識由何所生即能了知彼，則不能了知一切，若作是念，因亦不能決定，眼等亦應成所知性故。 以”如汝等”等迎向尊者護法答覆之疑慮。彼言：如同汝等識論師所說，勝義中識無相，如說：“如水界、黃金及虛空，許清凈如清凈。“如是于外境亦然。 此處說”心與心所”等。非真實無直接了知，如是以明顯自性不共我慢、喜悅等體性顯現之心與心所之自性，彼等之直接了知，異於彼識自性之非真實諸相之了知非直接了知，以彼等非真實故。假立亦非，以無假立因故。

།འདི་ལྟར་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་དམ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཉིད་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་འདྲ་བ་སྟེ། འདི་དག་གདགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་ན། ཡང་དག་པ་ མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་འདི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།ཉེ་བར་བཏགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡང་མེད་དེ། མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་སྐྱེ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །འོ་ན་འཁྲུལ་པ་དེ་ཉིད་མེད་པའི་རྣམ་པ་ རིག་པའི་གདགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདིར་སྨྲས་པ་ཅི་སྟེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་བསྟན་པའོ། །འདི་ལྟར་དོན་དམ་པར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་རིག་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རིག་ པས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དེ་ཉིད་ན་རེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་ཡེ་ཤེས་ལའང་། དེ་ནི་རྣམ་བཅས་རྣམ་མེད་དང་། །དུས་མཚུངས་དུས་མི་མཚུངས་སྐྱེ་ཞེས། །བསམ་པ་ཅི་ཡི་ཕྱིར་མི་འཇུག་།ཅེས་སོ། །དཔེར་ན་རྣམ་པ་དང་བཅས་ པས་དོན་འཛིན་པར་བྱེད་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དོན་འཛིན་པ་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་དཔྱོད་ཅེས་ཟེར་རོ། །འདིར་དེ་ནི་རྣམ་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གིས་འདི་ལ་ཡང་སེམས་པར་བྱེད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ ཤེས་ནི་དེའི་འཛིན་པར་མི་འདོད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གཟུང་བར་བྱ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུད་གཞན་ལ་གནས་པའི་སེམས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུང་བར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་གཞན་གྱི་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རིག་པ་ནི་འདྲ་བ་ཉིད་སྟོན་པར་ལྷུར་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཆགས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་མ་སྤངས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དམིགས་ པས་སྤྱོད་པ་ན་དམིགས་པ་ཅན་ཏེ།དེ་དག་གི་ལྟ་བ་ནི་གཞུང་ལུགས་སོ། །ཡང་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་དུ་ཁས་ལེན་པ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ཡིན་ནོ།

如此，若依賴一聚合或為因果事物性，等字表示相似，若此等成為假立之因，于非真實中此等一切皆無，亦無其他假立之因。僅是由無明力故，于無境性中生起顯示非真實相之迷亂識而已。 若謂彼迷亂即成爲了知無相之假立因，此處說”何故復”等。“彼”即指示為非真實相之對境。如是勝義中無非真實相可知，若許彼為所知性，則成真實故。 複次彼言：“于佛智慧中，彼具相無相，同時非同時，生起何不思？“如同思維具相取境不應理一般，於世尊智慧取境亦何不觀察？ 此處說”彼具相”等。於此亦作思維，不許世尊智慧有彼取執。因彼離一切障故，無所取能取分別故。縱使無外境可取，然豈非有他相續中之他心？何故彼不成為世尊智慧之所取？ 對此說”他貪”等。了知他相續中之貪等，唯顯示相似性，若非如此則成太過。若如是且若以一切自性相似，則世尊智慧亦應成貪，如是則成未斷煩惱障故成有障。 緣而行者即有所緣，彼等之見即教理。或者，于許世尊見有所緣時之義是此。

།ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འདྲ་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡོད་ པར་འགྱུར་ཏེ།གཟུང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་གཅིག་ལ་ཡང་དག་པའི་ངོ་བོ་གཉིས་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་འཁྲུལ་པའི་ས་བོན་གནས་ངན་ལེན་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་མ་སྤངས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་ཤེས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དཔག་བསམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མ་གཟིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་གཟིགས་པ་སྟེ། དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་མ་ གཟིགས་པའོ།།སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལྟར་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་བརྗོད་ཀྱི། དམིགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གཞན་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་དུ་དམིགས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་འགེགས་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་བརྗོད་ནས། གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ་དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་བསལ་བའི་ཕྱིར། བློ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མངོན་སུམ་གྱིས་སམ། རྗེས་ སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པར་འགྱུར།ཚད་མ་གཞན་ཡོད་ན་ཡང་འདིར་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པས་དོན་འཛིན་པར་འགྱུར་རམ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པས་ཡིན་གྲང་། རེ་ཞིག་རྣམ་པ་མེད་ པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཉེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་བློ་དེ་ཅི་ལྟར་དོན་དེའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཅི་སྟེ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པས་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་པུ་ ཤེས་པར་གཏོགས་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི་མངོན་སུམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་གཅིག་ནི་ཤེས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ། གཞན་ནི་དེ་གཏོད་པར་བྱེད་པ་སྔོན་པོ་གཉིས་ནི་ནམ་ཡང་རིག་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་གྲུབ་པོ། །འོ་ན་ རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པ་ལ་རག་མོད་ཅེ་ན།འདི་ལ་བཙུན་པ་དགེ་སྲུངས་ཚད་མ་བྱེད་པ་ནི་གང་ཞིག་མི་སླུ་བ་ཉིད་ན་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་བཞིན་ནོ།

即便以一分相似，然由於未斷二種相故，將成有所知障，因為具有所取相故。如是，於一事中不應有二種真實體性，故彼必定安立為迷亂性。若如是，由未斷迷亂種子習氣故，世尊將成為未斷障礙。 若問：若全然不知，云何成為一切智？說”如意”等。“未見”即於此見，由無所緣故為未見。由往昔願力任運成就，如如意樹般隨眾生根機成辦一切眾生利益故，說為一切智，非由所緣力，因為他性於一切相中皆不應成所緣故。 如是宣說遮破外境之量后，為破除他說之能立量故，說”諸識”等。如是，外境是由現量或比量成立？若有其他量亦攝於此中故。其中首先非由現量，如是，欲成為現量之識，是以無相取境耶？抑或以具相？首先非由無相，因無近因故。若非白等識之體性，彼識如何能領受彼境？定不能故，如前已說。 若謂由具相，爾時，由唯見屬於識之青等一相故，外境定成隱蔽，非現量。如是，一是識之影像，他是能現彼之青，二者皆無所知。如是，首先未由現量成立。 若謂由比量成立，於此尊者護法造量論云：若是不欺性即是識相，彼由如是相之他事所生，如能取相。

།དབང་པོ་མ་བསླད་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་ པ་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་མི་སླུ་བ་འདི་ཡང་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ།།དེ་ལྟར་འདི་དོགས་པ་བསུ་ནས། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གསུམ་པའོ། །མི་སླུ་བ་ཉིད་ ཀྱིས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་རྒྱུ་དེ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་རིགས་མཐུན་པ་ལས་སྐྱེས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱས་སོ་།།ཤེས་པ་བཞིན་ཏེ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སུན་འབྱིན་པ་འཆད་དེ། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཐོབ་པའམ། དེ་ཐོབ་པར་ནུས་པའི་མི་སླུ་བ་ཉིད་དུ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་བསྙོན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་སྨྲ་བ་ལ་དེ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་མངོན་པར་འདོད་པའི དོན་བྱེད་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་མི་སླུ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་བཟློག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ མི་སླུ་བ་ཉིད་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།མི་འགལ་བ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་དཔེར་ན་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གཞན་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཡོད་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་ལ་ སོགས་པ་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་གསལ་ལོ།།འདི་སྙམ་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། མེ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་གིས་རྣམ་པས་སྟོང་པ་དེ་ནི་དེའི་ ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཤེས་པ་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་པས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མེ་ལ་སོགས་པ་ གསལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དེ་དང་འདྲ་བ་སྟེ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་མི་གསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་སོ་སོར་ངེས་པའི་རྩཝ་དང་ལོ་མའི་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོས་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ ཤེས་པ་ལ་ཡང་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།

未被損壞的根識所顯現的青等差別之不欺性，亦是識之行相，此為因。如是迎接此疑，說”青等”等。“由不欺性”即如是性相之第三。由不欺性所表徵之識相，彼等由同類識相因所生，此為所立。如識，即如能取相之義。 “若外境”等說破斥。其中，若許外境之獲得或能獲得之不欺性為因之差別，爾時，於懷疑外境之唯識論者，由彼不成故，任何因皆不成立。若許顯現為所欲義之識因即是不欺性，爾時，由未顯示違害相違之量故。由於相違品之相違有疑，因成不定，因為于無所緣之識亦不相違如是相之不欺性故。為成立不相違性，故說”如水等”為喻。 複次，即使是無所緣，由比量有不欺性故，于相違品決定有故，如所量等，因明顯成共不定性。若作是念：比量分別無所緣性不成，說”火等”等。其理為：若離某者之相，彼非彼境者，如色識非聲境。比量識亦離外相，此為相違能遍所得。 因亦非不成，如是，凡火等明顯者，彼與比量識之相非相似，即非等同，因彼不明顯故。若非如是，如於現量識中顯現確定之莖葉火等差別體性，則于比量識中亦應顯現。

།འདི་ལྟར་སོ་སོར་ངེས་པའི་ངོ་བོ་སྤངས་ནས་གོ་བར་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་སྤྱིའི་ངོ་བོས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་མེ་ལ་སོགས་པ་སྣང་ལ། སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་གཉིས་གཅིག་ལ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གཏན་ཚིགས་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞལ་བྱ་ཉིད་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འོད་བྱེད་པའི་ཚད་མ་དག་དོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་རེ། གང་འདི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་རྣམ་པར་ཆད་པར་སྣང་བ་དེ་ནི་ཉམས་སུ་མྱང་བ་ལས་ཆད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་གཞན་གྱི་སེམས་བཞིན་ནོ ཞེས་ཟེར་བའི་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ལ་འཁྲུལ་པ་སྟེ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ།ནང་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ཡང་གཞལ་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་སྣང་བའི་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཟླ་བ་ལ་སོགས་ པའོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་གཞལ་བྱ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའི་ཤེས་པ་གང་ལ་དེ་དག་སྣང་བ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ལ་དོན་དུ་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་དོན་མིན་ཏེ། །དོན་དུ་ཞེན་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལ་ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀུ་མཱ་ར་རི་ལའི་ལུགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་མ་གྲུབ་པར་དོགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ན་རེ། འདིར་སེར་པོ་དང་ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དུང་ལ་སོགས་པའི་དོན་ ཉིད་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་དམིགས་ཏེ།དེ་ཕྱིར་འཁྲུལ་པར་མི་འགྲུབ་བོ་། །ཞེས་ཟེར་རོ། །འདིར་སྨྲས་པ། སྣང་བཞིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་སྡུད་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་གང་ལ་རྣམ་པ་གང་ཁོ་ན་སྣང་བ་དེ་ཁོ་ན་དེས་རིག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་ རིགས་ཀྱི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་སྣང་བས་རིག་པ་ལ་ཁྱབ་ལ། སེར་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་དཀར་པོའི་རྣམ་པ་སྣང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བར་མངོན་པར་འདོད་པ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་སྣང་བ་ལོག་པ་ ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་རིག་པ་ཡང་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་རྣམ་པ་གང་ལ་མི་སྣང་བ་དེ་ནི་དེས་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲའི་ཤེས་པ་ལ་གཟུགས་བཞིན་ནོ།

如前所述，捨棄各別確定之體性，以能瞭解隨行之共相體性，于比量中顯現隱蔽之火等，共相與別相之體性互相矛盾二者於一處亦不合理。因亦非相違，以于同品有故。亦非不定，以將成太過故。 “所量性等”等，明慧量論者生疑，彼言：凡此青等境界顯現斷絕者，即離領受，以是所量故，以無常故，以是果故，以是緣故，以具因故，如他相續心。一切因皆有錯謬即不定，以內領受亦有所量性等故。如是，于眼翳等識中所顯二月等亦成不定，以二月等應視為所量性，是緣于”月等”分別識之境性，而非緣于彼等顯現之識，因於彼等無執著為義故。如說：“髮絲等非義，以無執著為義故。” 於此，“外境”等，依庫瑪利拉論師懷疑錯亂境不成立。彼言：此中，于黃色及二月等識中安立為錯亂境性，外境螺等義以黃等體性所緣，故錯亂不成立。 此中答言：“如所顯現”等。此總義為：于某識中唯顯何相，即彼所知，應理如是，若非如此，則一切識成一切境。是故，顯現遍於了知，于具黃相之識中亦不顯現白相，以未見所許顯現故，能遍之顯現若遮，所遍之了知亦遮。 其理為：若某相於某不顯現，彼非彼所了知，如聲識於色。

།དུང་དཀར་པོའི་ངོ་བོ་ཡང་སེར་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། ། དེ་ཡང་རིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིས་ནི་རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཞེས་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་རང་རིག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དེས་ན་རྒྱལ་དཔོག་པས་བློ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་དང་རྣམ་པ་མེད་པའོ་ཞེས་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དེ།རྟོག་པར་བྱེད་པ་ན་དོན་ཉིད་རྣམ་པ་གཞན་དེ་ཡོད་པ་བདོག་པ་རྟོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏེ་། །འདིས་ཀྱང་ཀུ་མཱ་ར་རི་ལས་སྨྲས་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀུ་མཱ་ར་རི་ལ་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མའི་ ཕྲེང་བ་ཆད་པ་ཡིན་ཏེ།གང་ཞིག་གཟུགས་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་གཟུགས་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་དེ་རིག་པ་ན་དེ་མི་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གཟུང་བར་བྱ་བའི་འཛིན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་འཛིན་པ་དེ་རྟོག་པ་མ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རོ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་གཉིས་པོ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ནི་འཛིན་པའོ། །ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཡང་རུང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ན་གཞན་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང ན་གཅིག་ཏུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུད་གཞན་གྱི་སེམས་བཞིན་ནོ།།ཡང་ན་ཤེས་པ་ནི་རང་གི་ཆ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་པའི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་གཟུང་བའི་ཆ་དགག་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཤེས་ པའི་ཆ་ནི་ཤེས་པའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པའི་ནུས་པ་བག་ཆགས་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དེ་མ་ཐག་པའི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་པོ་འདི་ལ་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་དཔེ་གྲུབ་ཅེ་ན། བག་ཆགས་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཉིས་དང་ནི་གཟུང་ བ་དང་འཛིན་པ་དང་ངོ་།།ཡང་སྦྱོར་བ་གཞན་ནི་ནག་པོའི་ཤེས་པ་ནི་ནག་པོའི་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པའི་ཆ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏོ་། ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེའི་ནག་པོའི་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པའི་ཆ་བྱམས་མའི་བུ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ ཕྱིར་འདི་ལ་སོ་སོ་རུ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དེ། སོ་སོར་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་དང་དེའི་བློ་དག་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ།

白螺之體性亦不顯現於具黃相之識中，此為能遍不得。“彼亦了知”者，此顯示與自語相違。“正因此故”者，以太過故而成立自證。因此，遮除勝論派所許識非現量及無相。 “是故”等為結語，當思維時，即思維義之彼異相存在，此亦遮除庫瑪利拉所說。 “若”等，即庫瑪利拉量鬘之斷，謂：凡取色之識，彼異於彼色，以了知色時不了知彼故，如余取等。或者，色等所取異於能取，即因能取非思非不思故，如味等能取。或者，二者即色等與能取，互異，以思維任一時不思維他故，如味與色等。或者，以不知為一故，如他相續心。 或者，識非取自分，以從識生故，如習氣名為識之功能。如是，亦應說遮識所取分，譬如識分非識所取，以從識生故，如識之功能習氣。 問：如何於此二個相鄰因上成立具有所立法之喻？答：“離二習氣”，二即所取能取。 復有他比量：黑識非思維從黑識所生之識分，以是識故，如從彼黑識所生之識分中生起慈子等他識。 “是故於此各別”等為破斥，“以無各別了知故”者，因青及其識定共同緣故。

།དམིགས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན། །དོན་མཐོང་བར་ཏུ་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་རང་རིག་པ་སྒྲུབ་པས་ བསྟན་ཟིན་ཅིང་།།སྔོན་པོ་དང་དེའི་བློ་དག་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གཅིག་གི་ངོ་བོར་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་པའི་མཐུར་ཐུག་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམས་མ་གྲུབ་བོ། །དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་དག་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་སོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་དང་འབྲེལ། །མངོན་སུམ་དུ་ནི་དམིགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་འདིས་བཤད་པ་བྱེད་པ་རི་ཁྲོད་པས། འཛིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་ན་ཡང་གཟུང་བ་རིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་། དེ་རིག་པ་ནི་མི་རིག་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་གྲུབ་ པོ།།གཏན་ཚིགས་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར། དེ་ཚེ་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཟུང་བ་མི་དྲན་ན་ཡང་འཛིན་པ་དྲན་པར་མཐོང་ངོ་། །ཡང་གལ་ཏེ་འཛིན་པ་དེ་ལས་གཅིག་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་འཛིན་པ་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་ལ་ ཡང་དྲན་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་དག་ཐ་དད་དོ། །འདི་སྙམ་དུ་གཟུང་བ་ལ་ཡང་དྲན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། འཛིན་པ་དྲན་པ་ཡོད་པ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེར་མི་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་འཛིན་པ་དྲན་པ་ཡོད་པའི་ཚེའོ།།དེ་ཉིད་འཛིན་པ་ཉིད་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི་གཟུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་རིམ་པ་བཞིན་དུའོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དྲན་པ་དག་སྟེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་ལས་སོ། །འདི་ལྟར་འཛིན་པ་དྲན་པ་མེད་པར་གཟུང་བ་དྲན་པ་ མེད་དོ།།དམིགས་པ་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་འབྲེལ་པའི། །མངོན་སུམ་དུ་ནི་དམིགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་འཆད་པ་ནི། དེ་བཞིན་མིག་ནད་ཅན་རྣམས་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གསལ་བར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་དཔྱད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བདེན་པར་མངོན་པར་འདོད་པའི་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་དང་འབྲེལ་པ་གསལ་བར་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མིག་སེར་གྱིས་ཉམས་པའི་མིག་ཅན་ལ་ཡང་དམིགས་པ་པར་མཐོང་ངོ་། ། གལ་ཏེ་མཐོང་མོད་དེ་ལས་ཙིར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཤད་པ་འཛིན་པའི་ཆ་ལས་རིག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། །འཛིན་པའི་ཆ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བཏོན་ནས་ཞེས་ཁོང་ནས་འབྱུང་ངོ་། །རིག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ།

如前已通過成立自證而說明：“若所緣非現量，則不能成就見義”，且已證成青及其識無別，故”不能完全了知為一體性”等因不成立。 “彼即外境”等，顯示他者已成立。外境之對象無有行相，如山居者以”彼與外境對像相關，將成為現量所緣”此論釋說，顯示即使無有能取之體驗，亦是了知所取。如是，“以不了知彼故”此因已成。 問：第二因等如何成立？答：故說”爾時我”等，見雖不憶所取而憶能取。又若能取異於一體所取時，應如能取亦能憶所取，然實不然。是故，以成就與安樂有別故，所取能取二者相異。 若念：“所取亦應能憶”，故說”有能取憶時”等。“彼中”者，即有能取憶時。以”即”字次第表明彼即能取之能取，而非所取。“從隨行遮遣”者，即從所取能取二憶之有無。如是，無能取憶時則無所取憶。 以”所緣全未成”等作答。對”彼與外境對像相關，將成為現量所緣”此說明為不定，故說”如是眼疾者”等。此中觀察”明顯決定”。“如是”者，即如欲顯為真實之黃等與外境對像相關而明顯所緣，如是于眼患黃疾者亦見有所緣。 若問：雖見，由此如何？答：說明”非從能取分了知”。“從能取分”者，補充”除去”。余詞為”不能了知”。

།དེས་ན་དོན་འདིར་འགྱུར་ཏེ། རབ་རིབ་ཅན་ལ་སོགས་པས་དམིགས པའི་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་འཛིན་པ་ལས་བཏོན་ནས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ།ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་དང་འབྲེལ་པར་ཡང་དམིགས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་གཞན་ཡང་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པར་མངོན་པར་འདོད་པའི་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། །འདིས་ནི་རྣམ་པར་ ཆད་པ་གསལ་པར་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་གཉི་ག་ཡང་མཚུངས་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཚེ་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཁྱད་པར་མ་བཟུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་འཛིན་པ་དང་དྲན་ན་གཟུང་བ་མི་དྲན་པར་མི་གྲུབ་པར་བཤད་དོ། །འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་གཟུང་བ་ལ་དྲན་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མ་ བཟུང་བར་འགྱུར།འདི་ལྟར་གཟུང་བ་དེ་རིགས་མཐུན་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐ་དད་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དེ་དྲན་ན་དེ་ལྟ་ན་དེ་དེའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ཁྱད་པར་དེ་མ་བཟུང་ན་ཇི་ལྟར་དེའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། ཀུན་ལས་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྟོབས་ལས་གང་ཁོ་ན་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་དྲན་པའི་ཤེས་པ་དོན་དམ་པར་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རང་གི་སྣང་བ་དོན་མེད་པ་ལ་དོན་དུ་ཞེན་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ།།དེ་ནི་ཞེན་པའི་དབང་གིས་ཡུལ་དུ་གཞག་གི་དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་ཡང་གཟུང་བར་ཞེན་པ་འབའ་ཞིག་ལ་ཡོད་པར་མ་ཟད་ གང་གིས་དྲན་པ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གོམས་པ་གསལ་བ་གཞན་མྱུར་བ་དང་ཆེས་མྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྙམ་དུ་འདིར་གཟུང་བར་ཞེན་པ་ལ་ཇི་ལྟར་དྲན་པ་ཡོད་པར་ངེས་པར་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་དྲན་པ་དེ་ཁྱད་པར་མ་བཟུང་བའི་བཟུང་བའོ་ཞེས་མ་ཞེན་པ་དེའི་ཚེ་ཅི་ཞིག་གཟུང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་སྤྱིའི་རྣམ་པ་གཟུང་བ་རྟོགས་པས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་གཟུང་བའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའོ། །འཛིན་པ་སྐྱེས་པ་དྲན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བརྗོད་པ་འབའ་ཞིག་ལ་གཟུང བའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བའི་ལུས་ཅན་གྱི་འཛིན་པ་ཤེལ་གོང་དག་པ་ལྟ་བུར་དྲན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

因此此義為：眼翳者等所緣之黃等，既不應從能取中分離而別處了知，又緣于外境對象，是故此為不定。“如是他亦然”者，即欲顯為真實之黃等。此以明顯顯現之斷除僅以此而證成二者相等。 說”爾時我”等”未執持差別”等，此說明不成立能取若憶則不憶所取。若念：若無所取之憶，為何成為未執持差別？如是，若所取於一切同類異類中如其差別而憶，則成為彼境，否則若不執持彼差別，如何成為彼境？因將成太過。故說”從一切遮遣”等。 此說明：首先，分別念不能如實執持事物，因非事物之境故。由如是事物之體驗力，於何者具有希求等決定因，于彼具彼行相之憶念識，勝義中無境，執著無義之自顯為義而趣入，故唯生起一切錯亂而已。彼由執著力安立為境，非勝義。 不僅憶念唯于所執著所取有，且由無如是行相串習明顯之速疾、極速等因，能令憶念異於他者之差別，故未執持差別。若念：此中如何決定於所取執著有憶念？故說”否則”等。若彼憶念未執著為”未執持差別之所取”時，則不能趣入瞭解”何為所取”等如是總相行相。以何離所取體性。 “能取生起成憶念”，不僅說此，亦非憶念如凈水晶般離所取行相之具身能取。

།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དྲན་པ་ན་དེ་མི་དྲན་པར་མ་གྲུབ་པོ། །གང་ཡང་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་། ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཕྱི་མ་འདི་དག་ནི་དུང་ལ་སེར་པོ་ལ་ སོགས་པའི་ཤེས་པས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དུང་ལ་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན། རང་གི་ཆ་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་དང་། ཡང་ཇི་ལྟར་ཤེས་པ་ཡིན་ཡང་ཤེས་པའི་ཆ་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །དུང་ལ་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་དུ་གཏོགས་པའི་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་རིག་པ་བསྒྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི ཡང་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ།།ཕྱོགས་འདི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ལ་འདི་ནི་ཉེས་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་གཉིས་སུ་མེད་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཉིད་དུ་འདོད་ཅི་སྣང་བཞིན་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་ མྱོང་བ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ན།འདི་ཇི་ལྟར་འཐད་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་བར་གང་སྨྲས་པ་འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ལས་ཐ་དད་པའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ས་ལ་སོགས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། རྒྱུད་ གཞན་གྱི་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ངོ་བོར་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བའི་རྣམ་པས་སྟོང་པ་ཡིན་ལ་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཛིན་པའི་རྣམ་པས་སྟོང་པ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སོ་སོར་ལ་སོགས་གང་ཤེས་ལས། །ཕྱི་རོལ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དེ། །མི་བདེན་དེ་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི། །ཤེས་བྱ་ཉིད་དུ་བྱེད་ཡོད་མིན། །རིག་པའི་བྱེད་པོའི་ ངོ་བོ་ཉིད།།དེ་ལ་ལྟོས་པར་འདོད་པ་གང་། །དེ་ནི་མི་བདེན་དེ་ལྟར་ན། །རིག་པ་གཉིས་མེད་ངེས་པར་བྱ། །ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཞུང་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ ངོ་བོས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ལེགས་པར་དྲངས་པར་འགྱུར་རོ།

因此，當憶念彼時，未成立不憶念彼。又因從識生起故，以及因是識故，此等後面的因相對於貝殼黃等識是錯亂的。如是，若貝殼黃等識從識生起，則執持自分黃等行相，又雖是識，了知識分黃等所取。如是其他亦然故，因相錯亂。已證成貝殼黃等識無所緣性。正因如此，已證成”由了知屬於自體之黃等行相故”及”成立自證”。 所說”此是此方”者，即於他處為成立外境而安立，此是過失方。他人如何許無二為所成，因無成立如顯現之青等識體驗故，此如何應理？若如是，則說一切將成無，此處當說：非一切皆無。因無異於自之所取地等自相，及因無他相續所取體性，故空離所取行相；由依彼之能識作用故是識，因無彼遍計為識之作者性故，空離能取行相，然非一切處皆無識之自相。 如是亦說： “從別別等諸識中， 似外境相所顯現， 不實故無外境性， 作為所知之體性。 能知作者之體性， 許彼所依為何者， 彼亦不實如是故， 當定了知無二識。” 如是則善引般若波羅蜜多教典，執持空性相而說”識以識性空”。

།དེ་ལྟ་ན་གང་དང་གང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་དང་། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབས་ནས་མཇུག་སྡུད་པ་ནི། དེ་ཕྱིར་རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་ཡིད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྩོད་པའི་གཞིའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་འདིར་སྐྱོན་མེད་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་འདི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་དུ་བསྟན་གྱི། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། དེས་ན་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།རིག་བྱ་བྱེད་པོ་དང་བྲལ་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །རིག་བྱ་དང་རིག་བྱེད་གཉིས་དང་བྲལ་བས་གཉིས་མེད་པར་འདོད་ཀྱི། ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཟུགས་བརྙན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཅན་ལ་ཡུལ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་དོ།།ཡང་ན་བདུན་པའི་མཐའ་ཅན་གྱི་ལྡན་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ན་ཤེས་པ་ཉིད་ཤུགས་ཀྱིས་བརྟེན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་ནས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་པ་པོ་ཉིད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་བརྙན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་དག་དཔེ་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ཚང་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མིག་གི་འོད་ཟེར་དག་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པའི་ངོས་ལ་གཏུགས་ནས་ལོག་པ་ན་རང་གི་བྱད་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་དེ་དག་དེ་ལྟ་བུར་བྱད་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རང་གི་བྱད་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དེ་ལྟར་མེ་ལོང་ལ་སོགས པའི་ནང་དུ་ཆུད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་སྣང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་མ་གྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། རང་གི་བྱད་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་བྱད་ལ་སོགས་པ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་ཕྱོགས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡུལ་དང་ཚད་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །དེ་ལྟར་རང་བཞིན་ལ་སོགས་མཐོང་མིན་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །དངོས་པོ་གཞན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་ པའི་དངོས་པོ་བཞིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་བྱད་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་དེའི་བྱད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གནས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་གཞན་དུ་རིགས་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

如是，對於”凡是識”等根本因相之結合，證成所立和因相之周遍后，總結道：“是故成為諍論之基的意…”等。由諍論基之差別，此處顯示無過失之眼等差別為所立法，而非一切之共相，此為”因爲了知”之因相。因此，宗義之一分非即因相。 “離能知所知作者故”是無二之差別。意為由離所知能知二者故許為無二，非由一切皆無故。“影像”者，因於所緣上假立境故，影像之識以影像詞表述。或者應作第七詞尾之相屬，因此識本身以勢力成為所依。 因相亦非不成立，因捨棄其他差別而如是顯示自體性故，非即能知者性。亦非相違，因於同品中有故。由”于影像亦”等顯示他人之喻具足於所立，因為眼光觸及鏡等表面返回時與自面容等相連，由此成為如是了知面容等之因。因此，自面容等以如是入于鏡等之體性而顯現。 如是則未成立影像識離能取所取二者。以”如是自性”等作答：非如是見到自面容等，因為面對自面容等而親見故，以及由處所、大小、顏色等差別而見故。“如是非見自性等”為相連。“如其他事物”即如聲等事物。 如是亦已說明：若識成為執取面容等，則應如其面容等安住之體性而執取，不應理解為他相之識之所取，因將成太過故。

།འདི་ལྟར་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཁ་བལྟས་ནས་གནས་པ་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལ་ལྟ་བ་ན་རང་གི་བྱད་ལ་ནང་དུ་བལྟས་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་མེ་ལོང་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའི་ངོས་ལ་རང་གི་བྱད་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཡང་གཟུགས་བརྙན་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བར་ དམིགས་ལ།དེ་བཞིན་དུ་མེ་ལོང་གི་ངོས་དང་འབྲེལ་པ་ནི་ཁྲོན་པར་གཏིང་དུ་ཞུགས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་སྟེ། དེའི་ཚེ་མེ་ལོང་གི་ངོས་ཀྱང་དེ་སྙེད་ཟབ་པ་མ་ཡིན་ལ་བདག་ཉིད་བྱད་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཚོ་ཆུ་དྲི་མ་མེད་པའི་འགྲམ་ན་གནས་པའི་ཤིང་དང་རི་ལ་སོགས་ པའི་གཟུགས་བརྙན་ཤིང་དང་རིའི་རྩེ་མོ་ཐུར་དུ་བལྟས་པ་དམིགས་ན།དེ་ལྟར་དེ་དག་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་རང་གི་བྱད་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་སྒྲའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །བཙུན་པ་དགེ་སྲུངས་ན་རེ། བློ་ཙམ་ཉིད་ནི་ བསྒྲུབ་བྱ་ལ།།ཤེས་ཕྱིར་ལ་སོགས་སྒྲུབ་བྱེད་གང་། །རིགས་མི་མཐུན་དང་མི་འགལ་ཕྱིར། །ཐམས་ཅད་ལྷག་ལྡན་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ལ་རྣམ་ཤེས་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་བཅས་རྣམ་པ་མེད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པས་དང་པོ་ཉིད་དུ་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར།གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས། དམིགས་པའི་རྐྱེན་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ནང་གི་ཤེས་བྱའི་ངོ་བོ་ནི། །ཕྱི་རོལ་ལྟར་སྣང་གང་ཡིན་ཏེ། །དོན་ཡིན་རྣམ་ཤེས་ངོ་བོའི་ ཕྱིར།།དེ་རྐྱེན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིས་ནི་གཟུང་བའི་ཆ་ལ་ཡུལ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་ཡང་ན་ནུས་པ་འཇོག་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་ཀྱང་། དོན་དུ་སྣང་བ་དེ་ནི་རང་དང་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ རྟེན་ཅན་བྱེད་པས་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།འདིས་ནི་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་ལ་རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནུས་པ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་སྣང་བ་དེ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བཙུན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། གལ་ཏེ་དབང་པོའི་རྣམ་རིག་ ནི།།གཟུང་བའི་ཆ་ནི་རྒྱུར་གྱུར་ནའང་། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་མི་སྣང་བས། །དབང་པོ་བཞིན་དུ་དེ་ཡུལ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སུན་འབྱིན་པར་སྨྲས་པ་འདི་ལ། མཇུག་ཐོགས་ཤེས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཇུག་ཐོགས་ཤེས་པ་ནུས་པ་ལ་གཞི་ཐ་དད་པའི་ བདུན་པ་གཉིས་པའོ།།མཇུག་ཐོགས་ཤེས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་སྣང་བས་བསྒྲུབས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མི་འདོད་དོ།

如是，當面向南方而立，觀看鏡面時，可見自己的面容向內觀看。同樣，在極小鏡面上，即使自己的面容極大，所見影像也極小。同樣，與鏡面相連時，顯現如入井深處，此時鏡面並非如此深邃，自身面容也並非與之相連。同樣，當見到清澈湖水邊的樹木、山嶽等之影像，樹木山峰倒影向下時，它們實際並非如此安住。因此，如是之識並非執取自己面容等，因為與之不相似故，如聲之識。 尊者護法說： “唯識即是所立法， 因知等為能立因， 不違異品之故故， 說一切皆有餘支。” 對此說”識性等”等。由”有相無相等”等已先證成周遍故，因相非不定。 大師法稱言： “為立所緣緣故， 內識之體性， 現似外境者， 是境因識體故， 亦因彼為緣故。” 此說于所取分立為境。 又復”或為安立功能故漸次亦然”，謂顯現為境者以具有產生與自相順果之功能、以識為所依之作用故不相違。此說明非他境之識，為安立產生與自相順果之因由功能故，各別顯現即成為因。 對此尊者自身說： “若根識之知， 所取分為因， 彼不如是現， 如根非彼境。“等作破斥。 對此說”後續識于功能”等。“後續識于功能”為異處第七格之第二。“後續識”即等無間緣阿賴耶識中，凡是具有如是相之境顯現所成就之功能，不許為真實。

།གང་གི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ དམིགས་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱས་པར་བསྟན་ནས།ཐམས་ཅད་དུ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་བཀག་ནས་གྲགས་པས་གནོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མོས་ལས་དམིགས་པ་དང་། བདག་པོ་དང་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པ་དང་། རྒྱུའི་རྐྱེན་གྱིས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་བཞིའོ་ཞེས་གསུངས་ པའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་པས་གནོད་པར་ཡང་འགྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་པས་མི་འགལ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།འཇིག་རྟེན་དང་བསྟན་བཅོས་སུ་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུའི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྟན་གྱི། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ནི་ཤེས་པ་ ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་དཀའ་འགྲེལ་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བརྟག་པ་སྟེ་ཉི་ཤུ་བརྒྱད་པའོ།། །།རང་དབང་ཐོས་ལ་མ་ཞེན་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་གཞན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་ དཔོག་པ་རྣམས་སོ།།དེ་དག་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཟེར་ཏེ་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣང་བར་གྱུར་པ་ཐུན་མོང་གི་མིག་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་ཉིད་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་ པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བརྟེན་པར་བྱའོ།།གཞན་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་པ་དང་མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུའི་ཚིག་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ དོན་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཚིག་དེས་ཆོས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ལ། ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ ཡིན་པ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་རུང་བ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ་རི་ཁྲོད་པས་བྱས་པའི་བཤད་པ་ལས། ལེགས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ཆོས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། གང་མཆོད་སྦྱིན་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ནི་ཆོས་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བརྗོད་དོ།།གང་གི་བྱེད་པ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེས་བརྗོད་དེ། དཔེར་ན་འཚེད་པ་ཡོད་པ་བཅའ་བ་པོ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་གང་ཞིག་སྐྱེས་བུ་ལ་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཆོས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིས་ནི་རྫས་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་ ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།

由於大師廣說”除極微等外，所緣不應理”，遍處遮破所緣緣而有共識相違，如是由信解所緣，及增上、等無間、因緣為四緣之相而說，故若成自語相違則不應理，為顯示無違故，世間及論典中如何顯現所欲求之所緣緣，如是唯於世俗而說，究竟義中則非如是。究竟義中一切諸識皆無所緣。 此為《真實攝論難釋》外境考察品第二十八。 為成立”于自在聞而無執著”之義，說”其他諸者”等。“其他諸者”即勝論派。彼等如是說：激發性即是建立法與非法等之根據，如同一切有情顯現之共同眼目而安立。具有追求法與非法之分別之諸補特伽羅必定應當依此為量。其他補特伽羅所造之語等則不然。如是，具貪著及無明之有情補特伽羅之語，不能了知超越根境、無顛倒之義。是故，彼語不能了知法等，現量亦不能了知，因為彼乃超越根境故極為隱蔽。如是，法與非法之相即是能成辦可欲與不可欲。 如寂處者所造釋中說：“凡善作者，即以法聲而說。云何知之？謂行祭祀之補特伽羅即名修法者。凡作者即由彼表示，如有煮者即是烹調者。“是故，凡於補特伽羅善成辦者，即以法聲而說。因此，此說明物質等能成辦所欲義之性質即是法。

།འདི་ལྟར་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་སྒྲས་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལས་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་པར་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རྫས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རང་གི་ངོ་བོས་མངོན་ སུམ་ཡིན་གྱི།ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ལ། དེའི་ངོ་བོས་དེ་དག་ཆོས་ཉིད་དུ་འདོད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། ལེགས་པ་སྐྱེས་བུའི་ཡིད་འོང་སྟེ། །དེ་རྫས་ལས་དང་ཡོན་ཏན་གྱི། །སྐུལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཉིད། །འདི་ དག་དབང་པོའི་ཡུལ་ཅན་ན།།དེ་ཡི་ངོ་བོས་ཆོས་མ་ཡིན། །འདི་དག་ལེགས་པར་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །རྟག་ཏུ་རིག་བྱེད་ཀྱིས་རྟོགས་འགྱུར། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས། །དེའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཞེས་ཟེར་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པའི་ངོ་བོས་ སོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་རུང་བ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །ཆོས་ལས་བཟློག་པས་ཤུགས་ཀྱིས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་མི་འདོད་པའི་དོན་བསྒྲུབ་པར་རུང་བ་ཞེས་གསལ་བར་ངེས་པར་བྱའོ། །རུང་བ་ཉིད་ཚུ་རོལ་མཐོང་བས་མངོན་དུ་བྱ་བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྟག་ཏུ་འབྲས་བུས་རྗེས་ སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་ནི། །འབྲས་བུ་དོན་གྱི་གོ་བས་བསྒྲུབ། །ཅེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གཞན་བཞིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་དེས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ལ། ཆོས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་རྟོགས་པར བྱ་བ་ལ་ཉེ་བར་འཇལ་བ་ཡང་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ཉེ་བར་འཇལ་བ་ནི་བསྐལ་བ་ལ་འདྲ་བའི་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བ་མེན་མཐོང་བ་ན་བ་ལང་དྲན་པ་བཞིན་ནོ། །གང་ལས་འདྲ་བ་ལས་དེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཆོས་དང་འདྲ་བ་འགའ་ཞིག་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡང་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པའི་དོན་གཞན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དོན་གཞན་རྟོག་པ་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡིན་ལ། གང་ལས་འདི་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་ཆོས་མེད་པར་དོན་མི་འཐད་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ མ་ཡིན་ནོ།།ཚད་མ་མེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ནུས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

如是，祭祀之聲表示物質、功德、作業善成辦之差別。於此說明法之名相適用。雖然物質等諸法以自體為現量，而非以善成辦性，以彼體性許為法性，而非僅以自體。 “善為補特伽羅所喜， 彼由物質業及德， 以激發相而成辦， 是故彼等即為法。 此等為根境對境， 以彼體性非為法， 此等善成辦作者， 恒由明論而了知。 以彼體性即為法， 是故非為根境界。” “以彼體性”即以善成辦之體性。是故，應理性即是法，此為定論。由法之相違，應當明確了知非法即是能成辦不可欲義之應理性。應理性非是現見者所能現證，因為彼恒由果而推度。如說：“諸事物之功能，由果義了知而成立。“若非如是，則現見性將有所損減。瑜伽現量亦不以超越根境為境，因為是現量故，如同其他現量。以比量了知法與非法亦不應理，因為由關係成立而彼事物遍斷故，而法非如是故。于了知法亦不能類比，如是類比乃于隱蔽處生起相似之覺，如見牦牛而憶及黃牛。從相似而了知者，無有與法相似而可了知者。 法與非法得以了知，而義準亦不能成立，如是由見聞之義不應異故，推知異義即是義準，而無有任何無法則義不應理者可由此推知。為成立”無有無量之事物亦無”之義而說，非於功能成立。

།དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཁར་ཞུགས་པའི་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དག་གལ་ཏེ་སྐུལ་བར་བྱེད་པས་གདོན་མི་ཟ་བར་མི་ནུས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཟོས་པར་ འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྐུལ་བར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ལ་སོགས་པས་མི་མཚོན་གྱི།སྐུལ་བར་བྱེད་པས་བྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་ཕྲ་བ་དང་། ཆོད་པ་དང་བསྐལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་ཅན་གྱིས་དོན་རྟོགས་པར་ནུས་ཀྱི། གཞན་ དབང་པོས་ནི་ནམ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ཚད་མར་བྱའོ། །སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་ངག་ལ་བརྗོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་མཐོ་རིས་འདོད་པ་སྦྱིན་སྲེག་གིས་མཆོད་སྦྱིན་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། ། འབྱུང་པོ་རྣམས་ལ་འཚེ་བར་མི་བྱའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་པ་ན་གང་འདི་ཁྱེད་ཅག་གི་ཁམས་གསུམ་པོ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་དམ་བཅས་པའི་དོན་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ལས་ཤེ་ན། ཐོས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོས་པ་སྟེ་རིག་བྱེད་ཀྱིས གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་མེའི་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱང་སེམས་ལས་ཐ་དད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཙམ་གྱི་ཚུལ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་དང་བདག་མེད་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ དང་།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པའི་དམ་བཅའ་བ་ལ་ཡང་གནོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་དང་འགལ་བའི་དོན་ཡོངས་སུ་གསལ་བས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་དེ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་འདི་ཐམས་ཅད་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ལ། དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཚད་མ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུ་འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པའི་ཚོགས་མེད་པས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པས་ མ་བསླད་པ་བཞིན་ནོ།།རིག་བྱེད་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།

因此，若法與非法進入無實體之境時，由激發者必不能成就，則由此將成重複，故具激發相之義法等非由根等所表徵；而是由激發者所生、正生、將生、微細、斷絕、隱蔽等如是類義得以了知，而非由其他根識。是故，必定應以激發者為量。所謂激發者，是指令趣入或止息行為之語，譬如：“欲生天者應行火祭”是令趣入者；“不應害諸有情”是令止息者。 彼若為量，則汝等所立”三界唯識”之義不應理。何以故？因為聞教所違故。聞教即明論所違故。因為教示離心之外的火祭等，且自性亦異於心而住故。唯識之理僅為譬喻，如是對剎那性、無我性、一切智性、離貪等諸立宗亦唯有違害，因為與彼相違之義明顯安住故。 若作是念：“若彼成立為量，則將違害此一切”，故說”彼即”等。無顛倒知即是量，因為是彼之因故，彼亦稱為量。云何？謂”非人所作”，因為是非人所作故。此說明由無貪等過失群之顛倒因，故為無顛倒知之因。 其論式為：若離顛倒因貪等過失者，即是無顛倒知之因，如未被眼翳等所染污。明論亦因非人所作故，離顛倒因貪等過失，此為自性因。

།ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེའི་སྒོ་ནས་མ་ངེས་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།འདིས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཁྱབ་པ་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལྟར་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉེས་པ་རྣམས་གང་ལ་ཉེ་བ་དེ་ཉིད་ལ་རང་གི་འབྲས་བུ་ལོག་པ་ཉིད་ཉེ་བར་གནས་པར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པར་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། འབྱུང་ན་ཡང་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་པར་འབྱུང་བ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ལོག་པ་ཉིད་དང་ཉེས་པ་དག་གི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ བར་འགྱུར་བ་ནི་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ལ་གང་གི་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་ནི་དེར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་ལ་རྒྱུ་བ་མེད་པའི་དུ་བ་བཞིན་ནོ། །ཐོས་པ་ལ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུ་རྨོངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ སྐྱོན་གྱི་ཚོགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མི་དམིགས་པའོ།།མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཉེས་པ་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཉེས་པ་རྣམས་ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཇི་ལྟར་དེ་དག་རང་གི་རྟེན་མེད་པར་འབྱུང་བར་ འགྱུར།འགྱུར་ན་ཡང་རྟེན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བརྟེན་པའི་ཆོས་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྟེན་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །ཉེས་པའི་རྟེན་ཡང་བྱེད་པ་པོའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རིག་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་གཏན་ཚིགས་ཐེ་ ཚོམ་ཟ་བའི་མ་གྲུབ་པར་ཡང་འགྱུར་བ་ཉེས་པའི་དོགས་པ་ག་ལས་ཡིན།འདི་སྙམ་དུ་ཉེས་པའི་རྟེན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་གྲུབ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ལྔ་ལྡོག་པས་དེ་མེད་པར་སྟོན་པ་ནི། རེ་ཞིག་བྱེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རེ་ཞིག་རིག་བྱད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྭ་ནས་བཟུང་ནས་བསྟན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་པོ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས། དེ་ལྟར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་མ་མཐོང་བ་ན་ནམ་ཞིག་བྱུང བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་མེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ།

爲了避免顛倒因不相似喻而生起的不定過，故說”如是”等。此說明無能立與所立的遍攝。如是，顛倒因過失於何處生起，即于彼處其果顛倒近住，而非他處，因為無因則果不生故。若生，則將成無因之過故。若無彼而生，則不應理為彼之果，因將成太過故。因此，由於顛倒與過失的因果事相不成立，則將成無因之過，此乃違害顛倒對治之量，故非不定。 其論式為：若某處無某因，則彼不成為彼，如水中無因之煙。聞教中亦無顛倒因愚癡等過失群，此為因不可得。 為顯示非不成立，故說”有過失耶”等。諸過失依止於補特伽羅，因為是彼之法性故，彼等若無自依處，云何得生？若生，則將成無所依之過故。如是，依止之法即是隨順所依性者。過失之所依即是作者補特伽羅，彼于明論等中因有疑惑不成立，何來過失之慮？ 若念：“無過失所依之作者，如何成立？“為此，以五量遮遣而顯示彼不存在：“首先作者”等。首先，明論之作者非由現量所成，如是不能執角而示”此即是彼”，因為如是不可得故。若謂作者已生，則彼亦不見，何時生起？此欲樂即是無量者，此為余義。

།རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྔོན་དུ་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རིག་བྱེད་ལ་སྨོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་བྱེད་ཀྱི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོའི་འབྲེལ་པ་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་སྔར་མ་མཐོང་བས་བྱེད་པ་དེ་ནི་མི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགའ་ཞིག་གིས་མ་མཐོང་བའི་མེ་དང་ལྷན་ཅིག་དུ་བའི་འབྲེལ་པ་གཟུང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་བྲལ་ཡང་དེ་ནི་བྱེད་པ་པོར་རྟོགས་པ་བྱེད་དོ།།ཡང་གི་སྒྲས་མངོན་སུམ་དང་བྲལ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་པའོ། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཚད་མ་དགག་པ་ནི། དེ་གྲུབ་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རིག་བྱེད་ལས་མ་གཏོགས་པའི་མ་བྱས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་མ་བྱས་ པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བྱས་པ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ནི་རང་ཉིད་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ལུང་བྱས་པ་ཡིན་པ་ན། རིག་བྱེད་དང་འབྲེལ་པ་དྲང་སྲོང་ཤེད་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པའམ། དེ་དང་མ་འབྲེལ་པའི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་ཡིན་གྲང་། ཕྱོགས་ དབང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས།ཤེད་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་བྱེད་ཀྱིས་ཏེ། འདིས་ནི་རང་གིས་ཚད་མའི་དངོས་པོར་བསྟན་ཏོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་ཡང་སྐྱོན་བཤད་པ་ནི། འབྲེལ་པ་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ སྟེ།འབྲེལ་པ་མེད་པ་ནི་རིག་བྱེད་དང་སྟེ། དེ་ལ་མི་དབང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་བྱེད་བྱེད་པ་པོའི་ལུང་ནི་རིག་བྱེད་པ་སྟོན་པའོ། །བྱེད་པོ་གཞན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་པོ་ཅན་ནོ། །ཉེ་བར་འཇལ་བ་མེད་པར་འཆད་པ་ནི། གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།།དོན་གྱིས་གོ་བ་མེད་པར་འཆད་པ་ནི། གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་བྱེད་མེད་པར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གཞལ་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་དྲུག་གིས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོའོ། །ཅུང་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞལ་བྱའོ། །དེ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོའོ། །ཚད་མ་ སོགས་ཞེས་བྱ་བའི་དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་སོགས་པའི་སྒྲས་ཆོས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།དངོས་པོ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་གོ་སྟེ། དེའི་ཡུལ་ནི་དགག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དངོས་པོ་མེད་པར་རང་གི་ངོ་བོར་དེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུར་རྟོགས་ སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དངོས་མེད་ཚད་མས་གནོད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་མེད་པ་སྟེ་ལྡོག་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

為顯示比量亦不成立，故說”先有關聯”等。明論誹謗者所說的明論之所生與能生事相之性相的作者關聯，由於先前未見如是，此作用乃是無知之因，因為無有能知之量故。未見火與煙之關聯者不能領會彼關聯，因此，雖離比量，彼亦能了知作者。“亦”字表明不僅是離現量而已。 遮遣聲生量說：“為成就彼”等。除明論外無有未造作，故首先無未造作。造作亦無，因為彼非自身為量故。如是，若為造作之教，或是與明論相關之仙人謝德等作者所造，或是與彼無關之釋迦能仁等所造？ 就第一分說”謝德等”。“彼自身”即明論，此說明自身為量之事相。對第二分亦說過失：“無關聯”者，即與明論無關，因為于彼無權故。明論作者之教即明論師之教法。“有他作者”即無關聯補特伽羅之作者。 解說無度量：“若明論”等。解說無義理了知：“若明論無作者”等。“所量”即為六量所決定。“彼無”即作者。“少許”即所量。“彼有”即作者。“量等”之”等”字建立法等。“無事”即由無事量了知為無，因為彼境為遮故。或者，無事自性中彼無，如是了知，此為語義。“無事量所違故”即諸量無，遮遣即是無事量，此為語義。

།དེ་ན་གནོད་པའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་སྐྱེས་བུས་མ་ བྱས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ནས་དེ་ལས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་ན།འི་འོ་ན་རིག་བྱེད་གཞན་ལས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་ཇི་སྲིད་དུ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་རིག་བྱེད་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ལ། ཚད་མ་མིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པ་ལ་བསྒྲུབ་པའི་ངོ་བོས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གཞན་གྱིས་ཚད་མ་ལ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བ་བཀག་པ་ ན་སྤྱིར་བཏང་བ་ལ་མི་གནོད་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་གནས་སོ།།གང་ལས་དེ་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཤུགས་ཀྱིས་གཞན་ལས་ཚད་མར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ནི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་མི་བསྒྲུབ་པ་ན་འོ་ན་ཅི་ལྟར་རང་ཉིད་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་བསལ་ན་ཡང་ཚད་མས་རང་གི་ཕྱོགས་མ་བསྒྲུབས་པ་མ་ཡིན་ནམ་གང་གིས་རིག་བྱེད་སྨྲ་བས་དོན་བྱས་པར་འགྱུར་ བ་ཇི་ལྟར་དེ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན།གང་དག་དངོས་པོར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གཙོ་བོ་དང་ནི་རྡུལ་ཕྲན་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་འཆད་པ་ནི། གཙོ་བོའི་རྒྱུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡང་བྱེ་བྲག་པས་གྲངས་ཅན་གྱིས་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གསལ་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་གཞན་ཁོ་ནས་འགྲོ་བ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་དགོས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོའི་ཕྱོགས་ནི་སྐྱེས་བུས་བྱས་ པའོ།།དེ་བཟློག་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ནི་གཅིག་དགག་པ་ནི་གཞན་བསྒྲུབ་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་མེད་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།

因此由於有害故，成立”明論無作者”。若有此念：“若證明明論非人造，而由此證明其為量，則明論將由他成為量。如是，只要不證明其為人造，則明論不會被了知為量”，對此疑慮，說”非量”等。此說明如下：我等非以能立之性證明未成立為量，那又如何？而是遮遣他人所說之應成量。遮遣特殊否定時，普遍不受損而自成立。 亦非證明非人造以致由此間接導致應成由他成量。那又如何？彼以僅遮人造為相，故非事物。若不證明，則如何自成？故說”非人造”等。若遮他方，量亦未證自方，則明論師所說義如何成立？故說”凡成事物”等。 “如勝性及極微”，解釋此說”勝性為因”等。雖然勝論師明確立論說數論師所立之世間因是勝性，然仍須以其他因證明世間為極微所遍。如是此處亦然。說”事物分”等。事物分即人造。彼之對治即無事分。由於互相排除之相及若無證明他者則遮遣一者不生故，無事自成立，如是思維。

།དེ་བཞིན་དུ་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་ མཐའ་སྐྱེས་པ་དང་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་དག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།སངས་རྒྱས་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསལ་བ་ཙམ་གྱིས་རིག་བྱེད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དང་། མཐའ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་བསྒྲུབ་པ་ན་འདོད་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་སྨྲ་བར་བྱ་བ་རྫོགས་པ་ ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་བསམས་ན་ཡང་རིག་བྱེད་ཀྱི་རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ངོ་བོ་འབད་པ་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་ཀྱི་རྟག་པ་ཉིད་མི་སྒྲུབ་ན་ཇི་ལྟར་རིག་བྱེད་སྨྲ་བའི་དོན་བྱས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།ཕྱོགས་སྔ་མ་གཉིས་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཅི་ནས་ཀྱང་ཕྱོགས་སྔ་མ་གཉིས་སུན་ཕྱུང་ན་རྟག་པ་ཉིད་རང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་སྟོན་པ་ནི། རིག་བྱེད་ཀྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྟག་པ་ནི་སྔོན་ དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་གཉིས་དང་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ།ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དག་ནི་གཅིག་དགག་པ་གཞན་ཡོད་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་དེ་མེད་པ་རྟག་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ རྟག་པ་ཉིད་དངོས་པོའི་ཆོས་སུ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།གང་ཕྱིར་རིག་བྱེད་དང་པོར་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་ཆོས་འདིའི་དངོས་པོའི་ཆོས་རིག་བྱེད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གཏོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འོ་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གཞན་གྱི་ཚིག་གི་གོ་སྐབས་དོགས་པར་བྱེད་པ་ནི།དེ་འདོད་ཤེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མས་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་བྱས་པ་དང་མི་འཇིག་པ་གཉིས་ སོ།།རང་གི་ངོ་བོའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་བསྒྲུབ་པ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་བྱས་པ་དང་མི་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་རྟག་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཚད་ མ་རྣམ་པ་ལྔ་ལོག་པས་རིག་བྱེད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་གྲུབ་པས་གང་ཞིག་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་བྲལ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ལ།འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་རིག་བྱེད་ཚད་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

同樣，爲了證明明論前後二邊生滅之相，僅僅遮除佛教徒所作的證明，即可證明明論非人造及離二邊，因成所欲故，明論師之說即圓滿。 若思其能立，則明論常性之證明體性豈非應由他力證成？因此，若不證明明論常性，如何成就明論師之義？故說”事物體性”等。前二宗即證前後二邊者。顯示若破除前二宗則常性自成立，故說”由明論”等。常即離前後二邊而互相排除安住之相故，已說互相排除安住之相者，若無他有則一遮不生故。 若無彼即是常，如是則常性豈非不成事物法？故說”由於明論最初”。此說明此法之事物法即屬明論自性。如是，既成事物，則應證成無常性，對此他語之疑慮處，說”彼欲所知”等。所知即量所知，即所證之義。“彼等”即無作與不滅二者。自體能立即自證，以無事亦不違事性故。雖是無作與不滅之相，然常非無事，如是思維。 如是，首先由五種量之遮遣而成立明論無作者，故”遮遣即因離過失”此因非不成立，亦非相違，以于同品有故。由於異品無故亦非不定，是故成立明論為量。

།ད་ནི་གཞན་གྱི་རིག་བྱེད་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཉིས་རྒྱས་པར་སུན་འབྱིན་པ་རྩོམ་མོ། །དེ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཉིས་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་དབང་པོའི་ཡུལ་ཅན་དང་བསལ་མ་ཐག་ཏུ་ བྱུང་བ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །སྒྲ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དག་གོ། །སྤྱིར་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ན་ཤུགས་ཀྱིས་རིག་བྱེད་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པས་ལམ་པོ་ཆེའི་སྐྱེས་བུའི་ཚིག་བཞིན་དུ་ལོག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་ཕ་རོལ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།།འདིར་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་དམ་བཅའ་བ་ལ་གནོད་པ་རྒྱས་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྒྲའི་ཚད་མས་གནོད་པ་ནི། གང་ཞིག་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རིག་བྱེད་ལས་ བྱུང་བ་ནི་རིག་བྱེད་ཅན་ཏེ།མེའི་སྦྱིན་སྲེག་ལས་མཐོ་རིས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཟློག་པར་བྱེད་དེ། དེ་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་འདིའི་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། འདི་ ནི་ལོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ།དུས་གཞན་དང་སྐྱེས་བུ་གཞན་དང་ཡུལ་གཞན་དང་གནས་སྐབས་གཞན་ལ་ཡང་གནོད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཤེས་པ་གཞན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་ནས་འདིར་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱེད་ པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་འདིས་གནོད་པ་ན་འགེགས་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་སྟོབས་མཚུངས་པ་དག་ཇི་ལྟར་གཅིག་གིས་ཅིག་ཤོས་ལ་གནོད་པ་ཡིན། ཅི་སྟེ་སྟོབས་མཚུངས་ཀྱང་གནོད་ན། འོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཅིག་ཤོས་ ལ།ཅིའི་ཕྱིར་མི་གནོད་ཅེ་ན། རིག་བྱེད་ཅན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་དེས་གནོད་ཅེ་ན། གང་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ལ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ ནི་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བས་ཚད་མར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གང་གིས་དེ་མངོན་སུམ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ལུང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། ལུང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཚད་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟོར་ཡང་བ་ལ་ ལྟོས་ཏེ་ཡུལ་གྱི་བདུན་པ་ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ལྟ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དཔེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉེས་པ་མངོན་སུམ་དང་མཚུངས་པའི་རིག་བྱེད་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

現在開始廣泛破斥他人證明明論非量的兩種論證。其中兩種能立是：凡是感官對境及剛剛生起者皆是無常，如瓶，聲亦如是 - 此為自性因。普遍成立聲無常時，以此推及明論亦成無常，如同大路上人言般成立為錯謬 - 此是對方佛教等之意趣。 此處廣說聲等量對所立之違害。其中首先聲量之違害，故說”某明論”等。明論所生即具明論，如”以火祭祀得生天”等。以其力破除宗，因有違害故。如說此非生起疑惑之認知：“此是否勸導”，亦非顛倒認知：“此是錯誤”，因為于其他時、其他人、其他境及其他情況亦無違害之認知故。 若見其他認知顛倒而於此處亦作顛倒之比量所生認知，當現量違害時即能遮止。若問：力量相等者如何互相違害？若力量相等仍有違害，則比量為何不能違害另一方？故說”彼具明論”等。若問：如何以此違害比量？故說”由於論典”等。如說：于明論語是現量知，而比量因與現量相違故非量。 若問：彼與現量相等，如何較比量更具教力？故說”教量”等。“於是量”者，就輕便而言是處格第七。“比量非如是”者，因依賴喻例故，及有過失故。過失即被與現量相等的明論所生知所違害故。

།འོན་ ཏེ་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་སུན་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་ནམ།སངས་རྒྱས་པ་ལ་ནི་ལུང་ཚད་མ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་ནི་གཉིས་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ལུང་གིས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་ཅེས་དོགས་ པ་ལ།རིག་བྱེད་དོན་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ་གང་གིས་ཁས་བླངས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ལུང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་ ཏེ་གང་གྲུབ་པ་དེ་ནི་གཉི་ག་ལ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་ལ་སོགས་པའི་ངག་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་འདི་ནི་ཆེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ནུས་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱི་འདི་ནི་ཚིག་ཙམ་རིག་པ་དང་བྲལ་བ་འབའ་ ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ།།མི་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའོ། །འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །རིང་ན་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིག་བྱེད་ལ་སྟེ། དེ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ རོ།།མངོན་སྦྱོར་དེ་འབྲེལ་དགོས་པ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་བྱེད་དེ་ལ་མངོན་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ། བརྗོད་པ་དགོས་པ་སྐྱེས་བུའི་དོན་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་དག་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཚངས་ལྷ་སྡང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་བྱེད་ལས་དཔའོ། །ཡང་ན་ དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཚངས་པའོ།།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ལུང་གིས་གནོད་པར་མ་གྱུར་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དམ་བཅའ་བའི་དོན་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་སུན་ཕྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཚད་མས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་བཤད་དོ། །འདི་ལྟར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ངོ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མངོན་སུམ་ལས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་ངོ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱང་གྲུབ་པས སུ་ཞིག་གིས་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་དག་གི་བཟློག་པ་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ།འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཁྱབ་བདག་ཉིད་ནི་ཁྱབ་པ་དང་བདག་ཉིད་དོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་ཁྱབ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །དུས་ ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ལའོ།།འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིའོ། །མེ་ལྕེ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ངོ་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཉིད་དུ་དོགས་པར་བྱེད་དོ།

難道不是唯有雙方共同成立的才能破斥嗎？對佛教徒而言，教量也非量，因為他們確定量唯有二種。對此懷疑：如何以佛教徒不承認為量的教量來違害佛教徒？故說”明論義解”等。 此處意思是：僅憑承許而成立教量為量，不能僅憑意欲而使事物成立或不成立。那麼如何？是以量力，凡所成立者于雙方皆成立，如已成立此火祭祀等語所生知最為明顯。是故，如何能說非量？你們此說僅是無理之空言 - 此為攝義。 “不欲”指世間人，“欲”即世間所欲。“遠住”指釋迦牟尼等之明論，因其受持等業已成為外道故。“現行彼相關具義”者，即于彼明論現行，即具有祭祀等人之利益目的之語言特徵者，稱為如是。“梵天嗔”者是明論之喻，或者說從彼所生知是梵天。 另一方面，雖未被教量違害，然所立義已被現量等破除，為顯示有量違害故，又說”複次”等。此說明現量違害，即為令於一切時中了知”此即是此”之識別故。由識別現量成立無常性。由於一切處皆有識別，遍及性亦成立，誰能決定常與遍二者之相違？無人能也。遍主體即遍及與主體。顛倒即無常性與非能遍性，“是故”為結語。“一切時”指過去、未來、現在。“此”指顛倒。以”火焰”等表示識別有誤。

།སོགས་པའི་སྒྲས་ཡང་འབྱུང་བའི་སྐྲ་དང་། སེན་མོ་དང་རྩཝ་དང་། ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ལ་སོགས་པ་བཟུང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་སྒྲ་འདི་དག་ནི་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྩཝ་འདི་དག་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཆུ་བོའི་རྒྱུན་དེ་ཉིད་ཆུ་ཡི་རྒྱུན་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངོ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ལ་མེ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ངོ ཤེས་པར་བྱེད་དེ།དེ་ཡང་རྟག་པར་འདོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ག་ལས་འཁྲུལ་པ་ཡིན། གང་ཡང་གསལ་བའི་ངོ་བོ་མི་རྟག་པ་དེ་ནི་ངོ་ཤེས་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ནའང་ག་ལས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །ཆ་འགའ་ཞིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམན་པ་དང་ཆེས་དང་། ཆེས་ཆེར་དམན་ པ་ལ་སོགས་པ་ལའོ།།ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམན་པ་ཉིད་དང་སྟེང་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། ཐ་དད་བློས་ངེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བློ་ཐ་དད་པས་འདིར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་གསལ་བས་ཞེས་འདོན་པ་དེར་ ནི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ།བློ་ཐ་དད་པ་འདི་སྤངས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་བཤད་པ་ནི། ཡུལ་དང་དུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བ་ལང་གི་སྒྲའི་གསལ་བ་དག་ལ་བློ་རྣམས་ཡུལ་དང་དུས་མྱུར་བ་དང་། དལ་བ་དང་། བར་མ་ལ་སོགས་པར་ སྣང་བའི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དོན་གཅིག་གི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའམ།སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་ངོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། ད་ལྟར་སྐྱེས་པའི་བ་ལང་གི་བློ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ ན་གང་དང་གང་བ་ལང་གི་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་བ་ལང་གི་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ།དེར་སྐྱེས་པའི་བ་ལང་གི་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་བཞིན་ནོ། །ཁར་རྩང་གི་བ་ལང་གི་སྒྲའི་བློ་ཡང་བ་ལང་གི་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། ། རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ད་ལྟའི་བ་ལང་གི་སྒྲའི་བློ་ནི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཁར་རྩང་གི་བ་ལང་གི་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སོ། །བ་ལང་གི་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཁར་རྩང་གི་བ་ལང་གི་སྒྲའི་བློ་ནི་དཔེའོ། །འདི་ཉིད་འཆད་པ་ནི། ཡང་ན་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་བློའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁར་རྩང་གི་བ་ལང་གི་སྒྲ་ཡིས་ཤེས་པས་དམིགས་པའི་བ་ལང་གི་སྒྲའོ། །གཏན་ཚིགས་དེ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་གི་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཁར རྩང་དང་དེ་རིང་གི་བློ་གཉི་ག་ཡུལ་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ།བ་ལང་གི་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་གི་སྒྲ་གཅིག་གི་བློ་དེ་བཞིན་ནོ།

“等”字所攝還包括髮生的毛髮、指甲、草木和河流等，因為對於這些也有”此聲即是彼聲”、“此草木即是彼草木”、“此河流即是彼河流”等識別。 若有人說：這種識別並不存在。因為對此僅識別火性等共相，而彼被認為是常住，故何來錯亂？又若明顯的自性是無常，則因無識別性，更何來錯亂？ “某些部分”指低劣、更低劣和極低劣等。“以某些差別”指以低劣性和上升等。若問如何了知？故說”由異慧決定”，意為由不同的認識而在此了知。有些版本讀作”由明顯”，其義為舍離此異慧。 解說比量違害：“地域與時間”等，凡是對牛聲的顯現，在地域、時間上有快慢、緩慢、中等等差別的諸多認識，它們要麼是緣取單一對象，要麼非緣取多樣對象，因為生起執取”是牛”之相，如現在生起的牛的認識。 或者說，凡是緣取牛聲的認識，皆是緣取現在牛聲者，如彼處生起的緣取牛聲的認識。昨日的緣取牛聲的認識也是緣取牛聲者 - 這是自性因。另一種說法是：現在的牛聲認識是有法，昨日緣取牛聲性是所立法，緣取牛聲是因，昨日的牛聲認識是喻。 解說此義：“或者此”等，“此”指現在的認識，“彼”指昨日牛聲智所緣的牛聲。“因此因”指因為是緣取牛聲者。或者說，昨日與今日的認識二者同一境，因為是緣取牛聲者，如同一牛聲的認識。

།དེ་ཉིད་ན་ཡང་གཉི་ག་ཞེས་བྱ་བས་སྟོན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པར་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །དེ་ཡང་ན་ཡུལ་ལ་ སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པའི་བ་ལང་ཉིད་ཀྱི་བློ་མཐའ་དག་ནི་བ་ལང་གི་བློ་གཅིག་གིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།བ་ལང་གི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་གཅིག་གི་བློ་བཞིན་ནོ། །སྔར་ནི་བ་ལང་གི་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ནི་ཆོས་ཅན་ལ་ཡུལ་གཅིག་པ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ལ། ད་ལྟར་གྱི་བ་ལང་ཉིད་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཞིང་། བ་ལང་གི་སྒྲ་གཅིག་གིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །འདི་ལ་ཁར་རྩང་བརྗོད་པ་ཡོད་པས་ཁར་རྩང་བརྗོད་པ་སྟེ། འདི་ཡང་ཆོས་ཅན་སྟོན་པའོ། །དེ་ཡང འཇུག་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སོ།།ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །བ་ལང་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཐོས་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་སྟོན་པའོ། །དེ་ནི་ཁར་རྩང་ཡང་ཐོས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སོ། །སྔར་བསྟན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་གི་སྒྲའི་ཤེས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།ཡང་ན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཇི་སྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་སྟོན་པའོ། །དེ་ནི་དུས་རིང་བརྟེན་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་སོ། །འབྲེལ་པ་ཉམས་མྱོང་ལ་ལྟོས་པའི། །ཤེས་བྱ་ཤེས་པ་འཇུག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །འབྲེལ་པ་ཉམས་མྱོང་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཡང་ཡོད་ལ།ཤེས་བྱ་བ་ལ་ཤེས་པ་འཇུག་པའང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བརྟན་པར་ཤེས་པར་བྱ་ལ། བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུས་རིང་བརྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་། འདིར་དུས་བརྟེན་པས་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ཀྱི་ རི་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡུལ་བརྟེན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྟན་ཏོ།།དུ་བ་སྤྱིའི་ཆ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་སྟེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རྟགས་མ་ཡིན་པས་སྤྱིའི་ཆ་ཁོ་ན་དཔེ་ཡིན་ནོ། །མི་བརྟན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལྡོག་ པ་སྟོན་པའོ།།དེ་ཚེ་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཉིད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ཚེ་ནི་དུས་དེ་ཙམ་མོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་འབྲེལ་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་ཚུལ་འདིས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ གཅིག་ཉིད་དུ་རྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བའི་བློ་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའམ། སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པའོ་སྙམ་དུ་བློ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་སྐྱེས་པའི་ བུམ་པའི་བློ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ།

“二者”這一說法即在此表明，因為是因明語境，容易理解故未詳說。又，一切地域等差別不同的牛性認識，皆由一個牛的認識所生，因為是牛的認識，如同一牛的認識。 先前以緣取牛聲的認識為有法，同一境為所立；而現在以緣取牛性種類的認識為有法，由一牛聲所生為所立，這是其差別。此中說”昨日所說”，是表示有法。“趣入”是所立法，餘者易解。 “牛”與”聞聲”是表示有法。“彼昨日亦聞”是所立法。“因先已說”是爲了了知牛聲的認識。或者，“凡是能詮聲”是表示有法，“彼長時所依”是所立法。“因待經驗關聯，智趨向所知”是因。“待經驗關聯”是既待關聯之經驗，又是智趨向所知，故如是說。 因此應知”堅固”，而”所依性差別即長時所依”中，此處認為是由時間所依而成所依性，而非如山等由處所所依，以此差別顯示。“如煙之共相分”是譬喻，因自相不隨行故非因，唯共相分是譬喻。 “非堅固”等是顯示返遮。關於”爾時因具因性故”，“爾時”即彼時分。言說時不隨行的因性關聯於何者，即稱彼為此，其事物即是彼性。 若問：以此方式，瓶等諸法豈不也能說為一？地域、時間等差別的瓶等顯現的一切認識，或是具有相同對境，或非具有雜多義境，因為生起”是瓶”的認識，如現在生起的瓶的認識等。

།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་འདོད་པའམ་མཐོང་བའང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་དེ་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ལ་རིགས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་རིགས་ ལས་ཏེ་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་འདི་རིགས་ཞེས་བྱའི་ཆ། །རྟག་ཅིང་ཅིག་ཤོས་འཇིག་པར་འདོད། །ཅེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཅི་སྟེ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་རྣམས་གཅིག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་བསྒྲུབ་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ། །དམ་བཅའ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་གནོད་པ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན་ཞེས་འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར དང་བཅས་པར་མངོན་པར་འདོད་དོ་།།དེའི་ཕྱིར་ག་ལས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །མཐོང་བ་དང་འགལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དམ་བཅའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །ལྟག་མ་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །གཞན་ཡང་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་དམ་བཅའ་བ་རྗེས་ སུ་དཔག་པ་དང་དོན་གྱིས་གོ་བདག་གིས་གནོད་པར་སྟོན་ཏོ།།དེ་ལ་འདི་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་གི་འབྲེལ་པ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བཞིན་ནོ། །སྒྲའི་རིགས་ཀྱི་མིང་ ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡང་མ་བཅོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།མ་གྲུབ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། བཅོས་མ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བཅོས་མ་ཉིད་ནི་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་ལྟོས་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་བཅོས་མར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲའི་སྦྱོར་བ་ཞིག་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཡང་འཇིག་པས་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ལས་ཤེ་ན། དེ་ནི་གསལ་བ་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་ ཏེ།བ་ལང་གི་གསལ་བ་གཅིག་ནི་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དོན་གྱིས་གོ་བ་ནི་གང་དག་པ་ལང་གི་གསལ་བ་གཅིག་ལ་མངོན་སུམ་དུ་ཕྱོགས་པའི་སྤྱིའི་དུ་མ་གནས་པ་ན་བ་ལང་གི་སྒྲ་ལས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་བ་ལང་ཉིད་རྟོགས་པ་དེ་ནི་སྒྲ་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པར་ འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དོན་གྱིས་གོ་བ་འདི་ནི་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཚད་མ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དེ། རྟག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་མིང་ ཅན་གྱི་དོན་དང་ངོ་།།རྟག་ཏུ་སྟེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་རྟག་པའི་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ།

瓶等諸法並非被承許或見為一體。因此，若有疑慮認為這一切因皆有錯亂，為此而說”從種類”等。若以種類之體性而成立瓶等為一，則是成立已成，因為已說：“此種類之分，常住余無常。“若欲成立諸顯現體性為一，則亦無錯亂，因為宗義為現量等所違。 由於是無違境之所緣，故於此，一切因皆明顯欲求具有差別。因此，思維何來錯亂。“與所見相違”中，應補”宗”字，餘者易解。 複次，顯示聲無常之宗為比量和義準所違。其中，此為比量：若諸關係非人為者，彼即非人為，如虛空與極微。聲之種類名稱之所詮與能詮事物性相之關係亦非人為，此為自性因。 為遣未成立故，說”人為性”等。“人為性”應與”關係”相連。若關係成為人為，則因無結合故，即聲之結合已壞故，聲亦壞滅，故不能遍隨行。何以故？因彼唯至一顯現故，如牛之顯現唯至一故。 其中義準為：若於一牛顯現直接趣向之諸共相安住時，從牛聲決定領受牛性，此于聲常性不應理。云何？說”從聲生”等，此義準以聲生量為先導。“是故”是總結比量，“常”是與種類名稱之義。恒時即一切時與關係故，如極微與常住虛空。

།དོན་གྱིས་གོ་བའི་མ་ངེས་པ་ཉིད་སྤང་བའི་ཕྱིར། དུ་མའི་སྤྱི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་ པ་ལས་སྒྲ་རྟག་པ་ལ་ལན་མང་དུ་བརྗོད་ཅིང་སྔར་ཐོས་པ་ན་བ་ལང་གཞན་དང་གཞན་དག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་གི་སྤྱི་བརྗོད་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ཡང་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །གསལ་བ་རང་གི་རྒྱུ་མཚན་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་དག་གི་ཐ་དད་པ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་དེ། དེས་ན་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཐ་དད་པ་ཉིད་གང་དག་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་རང་གི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཏེ། སྤངས་ནས་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་ཡུན་རིང་ མོས་རྟོགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་སྒྲའི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་གྲུབ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།དེ་སྙེད་དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་སྙེད་པའི་དུས་ནི་ཐ་དད་པའི་རང་གི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་དུས་སོ། །འོན་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དུས་དེ་ སྙེད་དུ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱང་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ཕྱིས་འཇིག་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སླར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སླར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་ནས་སོ། །དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མཚོན་ཆ་ལ་སོགས་པས་ གཅོད་པའམ་རྙིངས་པས་འཇིག་པ་དེ་ལྟར་སྒྲ་ལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །རིགས་ལས་བུམ་སོགས་གཅིག་གྱུར་ན། །གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་ ཡིན་པར་འདོད།།གལ་ཏེ་ཕྱོགས་འདིས་གསལ་བ་རྣམས། །གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་བྱེད་པས་ན། །དེ་ཚེ་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །མཐོང་བ་དང་འགལ་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་འདི་ལ་ཡང་མཚུངས་ཏེ། རིགས་ལས་ག་སོགས་གཅིག་གྱུར་ན། །གྲུབ་པ་ སྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་འདོད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་ཡུལ་དང་དུས་དང་སྦྱོར་བ་པོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བ་བཞིན་དུ་ག་ལ་སོགས་པ་ཡི་གེའི་གསལ་བ་མང་པོ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དེའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ག་ ལ་སོགས་པ་ཡང་སྤྱིར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཚུངས་སོ་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས།ཡུལ་དང་དུས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ངོ་ཤེས་པར་བརྗོད་པའི་མངོན་སུམ་ལས་གསལ་བ་རྣམ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པོ། །མངོན་སུམ་དང་འགལ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཚད་མར་འགྱུར་བ་མ་ ཡིན་ཏེ།མངོན་སུམ་ནི་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།

爲了遣除義準之不定性，故說”于眾多共相”等。如前所說，當聲常住多次宣說且先前所聞時，于其他諸牛中隨行及返遮之共相表述得以了知，因此亦是常住。 “顯現以自因為相”者，意為自體如是差別各異。彼等差別了知之因即是差別性，故凡具有自體差別者即是以自因為相，與”舍離”相連。 若作是念：即使長時了知，如何成立聲於一切時中存在？為此說”于爾許時”等。爾許時即了知各自義之時。若謂如瓶等於爾許時所顯示者后為錘等所壞，聲亦如是，為此說”複次”等。“複次”即后時。如瓶等為刀等所斷或因陳舊而壞，聲則無如是因。何以故？因非有形故，瓶等則有形故。 “若由種類瓶等成一，許為成立已成。若由此分諸顯現，成為一體故，爾時應說與一切量所見相違。“如是所說於此亦同，應說”若由種類聲等成一，許為成立已成”等一切。 如是，由處所、時間及結合者差別故，如牛等顯現，聲母等字母顯現亦為眾多。如牛性等，彼所依之聲母等亦許為共相，故一切相同。為迎此疑，說”處所、時間”等。由再認知表述之現量，顯現成立為一。若與現量相違，則不成為比量，因為現量是一切量之上首故。

།འོན་ཏེ་མྱུར་བ་དང་དལ་བ་དང་བར་མ་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་རྣམས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་ངོ་ཤེས་གསལ་བར་ཡོད། །ཅེས་བརྗོད་ཅེ་ན། མྱུར་བ་ལ་སོགས་ ཐ་དད་ཀྱང་།།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་ཆད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པའོ། །གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་བརྟགས་པའོ། །གའི་གསལ་བ་ནི་ཡི་གེ་གའི་གསལ་བ་སྟེ། ངོ་ཤེས་པ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་གའི་གསལ་བ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདི་འདྲ་ག་ ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ཁོ་ན་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི།གསལ་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་གསལ་བ་ལ་ངོ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ག་གཞན་བློ་ཡིས་མ་རྟོགས་ཕྱིར། །ཡི་གེ་ག་ལས་གཞན་ནི་ག་གཞན་ཏེ། དེ་ལ་བློ་དེས་མ་ རྟོགས་ཕྱིར་ཏེ།མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་གཉིད་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡི་གེའི་ཕྱིར་ཡང་འདི་བསྒྲུབ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིད་དགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་ བ་ནི་གང་དང་གང་ཡི་གེ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པའི་གཉིད་ཀྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ཡི་གེ་ཁ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡི་གེ་ག་འདི་ཡང་ཡི་གེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བས་ཁྱབ་པར་དམིགས་པ་སྟེ། གཉིད་ཀྱི་རྟེན་དང་འགལ་བས་ཡི་གེ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་དམ་བཅའ་བ་མཐོང་བ་ དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འཆད་པ་ནི་ལྡོག་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ལྡོག་པ་ནི་ཐ་དད་པའོ། །མཐོང་བ་ནི་མངོན་སུམ་མོ། །འདི་སྙམ་དུ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བློ་གཅིག་ཉིད་ནི་གཞན་སེལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་འདོད་ཀྱི། ཐ་དད་པའི་གཉིད་ ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཐ་དད་པའི་གཉིད་བཀག་ན་ཡང་བློ་གཅིག་གི་དབང་གིས་ཡི་གེ་གཅིག་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ནི་གཞན་སེལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ། གཉིས་ལས་གྲུབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་གཉི་ ག་ལ་གྲུབ་པའི་ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་བརྟགས་པའི་གཞན་སེལ་བའི་རྟག་པ་ཉིད་དང་གཅིག་པུ་དང་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་དེ།རིགས་ཀྱི་ཆོས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཁོ་ན་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ན་བརྟག་པར་རིགས་ཏེ། གཞན་ དུ་ན་མ་མཐོང་བ་རྟོག་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཡི་གེ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངོ་ཤེས་པའི་བློ་གཅིག་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།

若問：由於快速、緩慢、中等等了知有差別，豈非顯現成立為差別？如何有再認知顯現？對此說”雖快等有差別”。“分別”即差別，“成立”即未經觀察。“聲母顯現”即字母聲母之顯現，由於再認知成一，故無其他聲母顯現。 若問：此等僅是了知聲母性等種類，而非顯現，如何于顯現有再認知？為此說”極為差別”等。由於未以心識了知其他聲母故，異於字母聲母者為其他聲母，因彼未為彼心識所了知，即未被執取。“如遍計所執睡眠”者，因諸共相無有共相，此為宗義故。“為字母故此應成立”者，餘下應加”破除睡眠”。 其論式為：凡是字母者，不成為極差別睡眠之所依，如字母”卡”等。此字母”嘎”亦是字母，此為相違遍攝所見，因為與睡眠所依相違遍於字母故。此中解說”宗不違見”，說”返遮亦”等。返遮即差別，見即現量。 作是念：于佛教徒是成立已成，如是唯一心識許為遮他之因相，而非以差別睡眠為因相。如是，即使破除差別睡眠，由一心識力亦不成立字母為一，因其為遮他之因相故。對此疑問，說”由二成立”等。何故舍棄二者所成之字母自性，而說遍計所執遮他之常住性、唯一性、遍滿性等？因說”由種性法住故”。唯應觀察二者所共成者，否則思維未見者將成太過。是故，由字母是一故，生起再認知之一心識。

།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་མྱུར་བ་དང་དལ་བ་དང་བར་མ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བློ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གསལ་བར་བྱེད་པ་ཐ་དད་པས། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་རླུང་ལས་བྱུང་བའི་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དག་གོ། །འོན་ཏེ་རླུང་རྣ་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡང་རྣ་བའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་བཟུང་བས་གསལ་བར་བྱེད་ པ་འཛིན་པར་འགྱུར།སྣང་བ་མ་བཟུང་བར་དེའི་གསལ་བར་བྱ་བ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་རྩོད་པར་བྱེད་པ་ནི་གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །བརྡ་སྤྲོད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་གི་ལྟར་ན་དབྱངས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ སྒྲ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་རླུང་ལས་བྱུང་བའི་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ལྟར་ན་གསལ་བྱ་དང་གསལ་བྱེད་གཉིས་སྣང་བའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་གི་བློ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་བློ་སྟེ་བློ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ།།ཁྱེད་སྤྱོད་པ་པ་ལ་རླུང་ལས་བྱུང་བའི་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་ བའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་གྱི་བློ་འབྱུང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།ག་ལས་ཤེ་ན། སྒྲ་ཙམ་རྣམས་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །གང་ཚེ་སྒྲ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་སྟེ་སྒྲ་ཙམ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་ པ་སྟེ་འཛིན་པ་ཡིན་པར་ཁ་ཅིག་རྗོད་པར་བྱེད་དེ་།གལ་ཏེ་སྒྲ་ཙམ་འབའ་ཞིག་རྣ་བས་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྒྲ་དང་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བློ་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་གསལ་བའོ། །ཡང་ན་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མི་འཛིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་བློ་གཉིས་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་དོ།།དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ཙམ་རྣམས་སོ། །ཇི་ལྟར་མ་བཟུང་བས་གསལ་བར་བྱེད་པས་གསལ་བྱའི་བློར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཡི་དབང་གིས་སྒྲ་ལས་སྣང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྒྲ་ཙམ་གྱི་དབང་གིས་ཏེ། དེ་ཡོད་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

若問：如此則快速、緩慢、中等等差別的認知如何生起？為此說”由顯現者差別”等。顯現者即風所生的連線與分別。 若問：由於風非耳根對境，其連線與分別豈非也非耳根對境？如何能在未執取顯現者的情況下執取顯現者？如同未執取光明時不應能執取其所顯瓶等。作此思考而爭論說”何者”等。“何者”即：依照何等文法家等之見，音聲自性之聲為顯現者，而非風所生連線與分別之自性，依彼見，由於所顯與能顯二者為顯現所取境故，將成一體認知與差別認知二種認知。 于汝行派，如何由風所生連線與分別自性生起差別認知？何以故？因諸聲體超越感官故，此為餘下文義。以”何時聲體”等作答，彼即聲體由與彼相關故，即由與聲相關故而了知，即執取，有人如是說。即使聲體本身非耳根所取，然由於有執取聲之關聯故，亦不成二種認知，此為彼等之明顯義。 或者，此”彼等”亦成立於不執取一方有二種認知。“彼等”即具連線與分別自性之諸聲體。若問：如何由未執取顯現者而成顯所顯之認知？為此說”由彼力從聲顯現”。即由聲體之力，意為僅由彼之存在。

།གལ་ཏེ་རང་གི་ ངོ་བོ་ཙམ་འཛིན་དུ་ཆུག་མོད།ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་འཛིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཡང་འདུ་བྱེད་རྗེད་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་སྒྲ་ཙམ་ཆེན་པོ་དག་གིས་རྣ་བ་ལ་འདུ་བྱེད་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་སྒྲ་ལ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ལ། གང་གི་ཚེ་ཆུང་ངུས་ཆུང་ངུ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཆུང་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་ བ་དེ་ལྟ་བུའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གོང་ནས་གོང་དུ་ཐ་དད་པ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།འོན་ཏེ་གང་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པ་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། གསལ་བར་བྱ་བ་ལ་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་བཟུང་ བས་མི་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་གནས་པ་མ་བཟུང་བར་སྒྲ་ལ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་དེ།ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་དུ་མ་བྱས་པར་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་མངར་བ་ཁ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ ལྟར་མཁྲིས་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་བཟུང་བ་ཉིད་དུ་མཁྲིས་པའི་སྐྱོན་གྱིས་མངར་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཁ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་འཛིན་པ་དང་།ཡང་ན་ཇི་ལྟར་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་དང་གྲུར་ཞུགས་པ་འཁོར་བས་བསྒོས་པའི་འཁྲུལ་པ་ཅན་དྲི་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་དང་འཁོར་བར་མཐོང་བ་དང་། ཇི་ལྟར་སྦལ་བའི་ཞག་གིས་མིག་ བྱུགས་པས་གདུང་མ་སྦྲུལ་གྱི་ངོ་བོར་མཐོང་སྟེ།ཇི་ལྟར་གསལ་བར་ཆུང་བ་དང་ཆེ་བ་དག་གིས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་གསལ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་སྤྱི་ཆུང་བ་དང་ཆེ་བ་དག་གིས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ཆེན་པོའོ། །ཆུང་བ་ནི་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྟག་ཏུ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་ཉིད་སུ་ཞིག་གིས་བྱས་པར་འགྱུར།དེ་ལྟ་བས་ན་ཇི་ལྟར་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་མངར་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཁ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་འཛིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ལ་གནས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ མ་བཟུང་བར་སྒྲ་ལ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པར་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ།།མ་རྟོགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པའི་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་བྱེད་པོ་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཀྭའི་རྐྱེན་དུ་མི་འགྱུར་རོ།

若問：即便允許僅執取自體，如何能執取大等差別？為此說”彼亦由造作而顯現”等。當聲體以大等對耳根作大造作時，即了知聲為大；當以小作小造作時，即了知為小，如是隨順造作，故應逐漸配合差別。 若問：依汝宗，執取大等是住于顯現者，而非住于所顯，然而由於未執取顯現者故不能執取，如何能在未執取住于顯現者的情況下，于聲上增益大等？如同未以水等為境時，不應于陽焰等上增益。為此說”譬如甜味苦味”等。 如是，雖未執取膽病體性，然由膽病過患，于甜等境執為苦等體性。又如疾行及乘船者由旋轉所染之迷亂者，見香等為行動及旋轉；又如以蛙脂涂眼，見椽為蛇之體性。如是由小大顯現，依彼所依顯現，由小大總相而了知。“有”即大總相，“小”即牛性等。若非如此，由於恒常遍行故，於一切處相等，誰能造作總相大小？ 是故，如同膽病等無因地執取甜等為苦等體性，如是未執取住于顯現者之大等，于聲上迷亂為大等。“未了知”即就迷亂作用而言，作者相等。若非如此，則不成為kva詞綴。

།ཅི་སྟེ་གང་དག་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བློ་དེ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ ཅན་ཡིན་གྱི།ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། རང་ལས་ཐུང་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རིང་བ་དང་འཕར་བ་དང་སྟེང་དུ་འདོན་པ་དང་། རྗེས་སུ་འདོན་པ་དང་། འབྲིང་དུ་འདོན་པ་དང་། དྲུག་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ངོ་། །རྟག་པར་སྨྲ་བ་ལ་འགལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་ཤེས་པས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་ལུགས་ཀྱིས་མངོན་པར་གསལ་བ་མ་གྲུབ་པ་དོགས་པར་བྱེད་དོ། །སྒྲའི་མངོན་པར་གསལ་བ དེ་ཡིན་ན།རླུང་ལས་བྱུང་བའི་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དག་གིས་སྒྲ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ལས་སམ། དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ལས་སམ། སྒྲ་དང་དབང་པོ་གཉིས་ཀ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ལས་ཡིན་གྲང་། དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྒྲ་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་གྲོང་ཁྱེར་དམར་བུ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ གཅིག་ཏུ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཅིག་ཅར་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཅི་སྟེ་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།སྒྲ་ནི་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་འདུ་བྱེད་པར་འགྱུར། ཅི་སྟེ་ཡང་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་རྟེན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་ལེགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། བརྟེན་པའི་བྱེ་ བྲག་དག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་རྟེན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོན་ཏན་ཡང་ཡོན་ཏན་ཅན་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་ནམ་མཁའ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོན་ཏེ་ནམ་མཁའ་རྟེན་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ནམ་ མཁའ་དེ་ཡང་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་གྱི་ཕྱོགས་ཐ་དད་པས་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་ཡང་ནམ་མཁའ་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལྡན་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་བུམ་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྣ་བའི་ཁུང་བུའི་མཐར་ཐུག་པར་ཡོངས་སུ་དཔྱད་པའི་ ནམ་མཁའ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྒྲ་མ་ལུས་པ་རྟོགས་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ལེགས་པར་བྱས་མི་འགྱུར། །ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །སྒྲ་ནི་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཉིད་རྟོགས་ཏེ། ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

若問：如何理解”凡是聲等小大等之智，皆由他因，而非由自體，因為大等有差別”？為此說”較自短等”等。“等”字包含長、跳躍、上升、後續、中等、六生等。 “常論者相違”是指認為由再認知而成立常性。“聲是”等表示懷疑依他宗顯現不成立。若是聲的顯現，是由風生的和合與分離使聲善成，還是由根善成，抑或由聲根二者善成？ 若是聲善成，則在赤子城等一處善成時，應為一切處所住者同時執取，因為彼遍一切處故。若謂僅於一處善成而非一切處，為此說”無分”等。聲是無分，因為非有形體故。若是遍滿，無分如何由一分造作？若謂雖無分，由所依差別故有差別善成，為此說”由所依差別”。由遍滿故，聲無所依。 若謂聲是虛空德性，德性依于有德，故聲有虛空為依，為此說”若虛空為依”等。彼虛空亦由無分故，依處差別不能有差別善成。若謂雖虛空無分，然由和合差別故，如瓶虛空等，耳孔邊際所觀察虛空成差別，為此說”由了知一切聲故”。連線為”一分不能善成”。聲無分性已了知，若虛空一分善成，則彼亦不能了知。

། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ཉིད་མཇུག་སྡུད་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་གཅིག་ལེགས་པར་བྱས་པ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པར་གནས་པའི་སྒྲ་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ལེགས་པར་བྱས་པ་ནི། མཐའ་དག་ཤེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པའི ཕྱོགས་ལ་སུན་འབྱིན་པ་བཤད་པ་ནི།ནམ་མཁའ་རྣ་བ་ཡིན་ཕྱོགས་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་དག་གི་ལྟར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་རྣ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ཕྱོགས་དེའི་ལྟར་ན་ཡང་ནམ་མཁའ་ནི་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་ཁྱབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཐམས་ཅད་དང་ཕྲད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཐག་རིང་པོ་ན་ གནས་པ་ཡང་འཛིན་པར་འགྱུར་ལ།སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣ་བ་ཡང་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་གང་གི་ཚེ་གཅིག་ཐོས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཐོས་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣ་བ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་གིས་མ་ཐོས་པ་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཐོས་པའི་སྐྱོན་ཡང་བརྗོད་ པར་བྱའོ།།འདི་སྙམ་དུ་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པའི་རྣ་བའི་བུ་གས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་ནམ་མཁའ་རྣ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གང་ལས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཕྲད་པར་མཚུངས་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣ་བ་ཡང་གཅིག་ཉིད་དུ་མཚུངས་པར་འགྱུར་ བ་རྣ་བའི་བུ་གའི་དབུས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ་རྣ་བར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་གཉིས་པོ་འདི་ཡང་གཞི་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།།འདིར་བཤད་པ་ནི། དེ་ནི་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གིས་ནམ་མཁའ་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་རྣ་བར་འགྱུར་བ་ཆ་ཤས་མེད་པ་ལ་དོན་ དམ་པར་ཕྱོགས་གཅིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་གཞག་གཉིས་ནི་ཕྲད་པར་མི་མཚུངས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། རྣ་བ་དུ་མ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །ཡང་ན་སྒྲ་འཛིན་པ་དང་མི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གཉིས་སོ། །གཞན་ཡང་ལན་ཅིག་སྟེ། ཕྱོགས་གཅིག་རྣ་བ་ལེགས་པར་ བྱས་ན་སྒྲ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། སྒྲ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་རུང་བའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་གང་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་སྨྲ་བ་པོ་ཉན་པ་པོའི་རྣ་བ་ལེགས་པར་བྱེད་ པའི་སྒྲ་དེ་ཁོ་ན་རྣ་བ་དེས་འཛིན་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།བུམ་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་གྱི། འོན་ཀྱང་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཡུལ་རུང་བར་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་ནི་སྒྲ་ཐམས་ ཅད་འཛིན་པའོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཡུལ་མཚུངས་པར་ནི་འཇུག་པའི་ཕྱིར། །ལེགས་བྱས་ཁྱབ་པ་མེད་ཕྱིར་རོ།

若問如何，為總結此義，故說”一分善成時”等。遍滿虛空之聲，以一分善成，不能了知全部。 關於根善成一分的破斥，說”虛空為耳之分”等。依某些人認為虛空即是耳根的觀點，由於虛空是一且遍滿，與一切聲接觸相等，故應能執取遠處之聲，且一切有情之耳根應成一體。如是，當一者聽聞時，一切皆應聽聞，因為耳根無差別故。一者不聞時，一切不聞之過失亦當說。 若思：由法與非法所造作的耳孔所限定的虛空即是耳根，因此不存在由遍滿故接觸相等，以及一切有情耳根成一的過失。因為安立耳孔中央虛空為耳根故，此二過失無有根據。 對此回答說：“彼由無分故”。由於虛空無分，故勝義中不存在僅某一部分成為耳根的一分。二種安立即是接觸不相等的安立與多耳根的安立。或者是執聲與不執聲的二種安立。 復有一答：若一分耳根善成，則應了知一切聲，即應執取。因為彼是一切聲共同，且彼等一切聲由遍滿性故，于所知境無差別故。 若思：說者為使聽者了知，耳根僅執取使耳根善成之聲，而非其他。為此說”于瓶”等。非不了知，而是必定了知，因為境相等故。“此”即是執取一切聲。若問如何，則答：“由境相等而轉故，善成無遍故。”

།ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པར་མཚུངས་ལ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་དག་གི་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཡང་ཁྱབ་པར་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཐམས་ཅད་འཛིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཁ་ཅིག་ཏུ། ལེགས་བྱས་ལ་ནི་ཁྱབ་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་འདོན་པ་དེར་ནི་ནིའི་སྒྲ་རྒྱུའི་དོན་ཏེ། ཁྱབ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསུམ་པའི་མཐའ་ཅན་ཡིན་པས་ཏ་སི་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དོན་འདི་ ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་སྒྲ་རྣམས་ཁྱད་པར་མེད་པར་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་མཚུངས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཁྱད་པར་མེད་པར་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཉན་པ་པོ་སྒྲ་གང་ཁོ་ན་ཐོས་པར་འདོད་པ་དེ་ཁོ་ན་འཛིན་ གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།འདིར་སྨྲས་པ། བརྟན་པའི་རླུང་ནི་ཡོངས་བཀག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རླུང་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བརྟན་པ་དང་བརྟན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་བརྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མུན་རུམ་བཞིན་དུ་སྒྲ་སྒྲིབ་པར་གནས་ཏེ། དེ་ནི་སྨྲ་བ་པོའི་འབད་ པས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་རླུང་གིས་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ།ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་བརྟན་པའི་རླུང་དེ་འགེགས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཉིད་སྒྲའི་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། རང་གི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྒྲིབ་པ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་བསྟན་བཅོས་དག་ལའོ། །དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མུན་པ་བསལ་བ་ན་མངོན་པར་མི་འདོད་པའི་མདུན་ན་གནས་པ་དེ་ཡང་དམིགས་པར་འགྱུར་ བར་མཐོང་སྟེ།རུང་བའི་ཡུལ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྒྲ་ལེགས་བྱས། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྒྲ་གཅིག་པ་ཡིན་ན་ཡང་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་ལེགས་པར་མ་བྱས་པ་དང་། ལ་ལ་ལ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བུད་མེད་གཅིག་ལྟོས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡང་ཡིན་ལ་བུ་མོ་ཡང་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། སྒྲ་གཅིག་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྒྲ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་ལེགས་པར་མ་བྱས་པའི་གནས་སྐབས་གཉིས་རྣམ་གྲངས་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གནས་སྐབས་ རྣམས་ནི་གནས་སྐབས་ཅན་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་གནས་སྐབས་དག་ཀྱང་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

說道：“一切聲音同樣安住于遍滿的虛空中，因此，由於這些善成也無遍滿性，故應執取一切聲。” 有些人讀作”于善成無遍故”，其中”ni”字表示因由義，“由無遍故”是第一等，因為有第三詞尾，所以是”tasi”（語法術語）。如是，其義為：由於諸聲無差別地善成，因為境相等而轉故，因此應執取一切聲。 若思：即使善成無差別，聽者也只執取其所欲聞之聲，而非其他。對此回答：“遮止堅固風”等。風有二種：堅固與非堅固。其中堅固者如黑暗般遮蔽聲音而住，說者的努力所生之風使其相合與分離，這些相合與分離又遮止彼堅固風，此即是聲的善成，而非自相擴充套件等其他，因為彼是常住的單一本性故。 若問由此如何？說”諸遮障”等。“所欲”是指世間與論典中。譬如除去瓶等的黑暗時，雖非所欲見的前方事物也會被見到，因為處於可見境中故。對於前說”若聲善成，則應為一切所了知”，此無過失。 若謂：雖然聲音是一，但對某些人是未善成，對某些人是善成，如同一女人由觀待差別故既是母亦是女兒。說”若聲是一”等。若聲是一，則善成與未善成兩種狀態不應無差別，因為諸狀態與有狀態無別故，如同有狀態的自性一樣，諸狀態也應成為一體。

།གང་ཡང་བུད་མེད་གཅིག་།མ་དང་བུ་མོར་ཡང་བརྗོད་པ་། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ནི་སྒྲ་འབའ་ཞིག་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ ལ་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ།སྒྲ་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཟུང་དུ་རུང་བ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་འཛིན་པ་དང་མི་འཛིན་པ་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་ལ། ཐ་སྙད་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱི་དོན་བྱེད་པར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཉམས་པར་རིགས་པ་ ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་དེའི་རང་བཞིན་ནི་སོ་སོར་ངེས་པའི་སྐྱེས་བུས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེས་ན་སྐྱེས་བུའི་ནུས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་དང་མི་འཛིན་པ་དག་མི་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། གང་གིས་གཅིག་གི་ཚེ་མ་བཟུང་བའི་སྐྱེས་བུ་དེས་ནམ་ཡང་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་གཅིག་ཉིད་ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་དུ་འོང་བས། ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་ལེགས་པར་མ་བྱས་པ་དག་ལས་སྒྲའི་གནས་སྐབས་གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་གིས་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གནས་སྐབས་གཅིག་ནི་ཁས་ལེན་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གཉིས་ཀ་ལེགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཉེས་པ་བཤད་པ་ནི། གཉི་ག་ལེགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྒྲ་དང་། དབང་པོའི་རེ་རེ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་གང་དག་ནི་གཉི་ག་ལེགས་པར་བྱས་པ་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ་། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མཇུག་སྡུད་པར་རོ།།བཤད་པ་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། བཤད་པ་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་གང་གི་ལྟར་ན་རྣ་བ་ལ་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ལྟར་ན་ཡང་ཉེས་པ་འདི་མེད་དེ། ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དག་ནི་ཐག་རིང་པོ་ན་ཡོད་པའི་ རྣ་བའི་བུ་ག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཐག་རིང་བའི་རྣ་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེའི་དབྱེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བའི་བུ་གའི་རྣ་བ་ཐ་དད་པས་སོ། །ཐོས་པ་ཐ་དད་པ་ནི་རྟོགས་པ་ཐ་དད་པའོ། །འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་གཞན་ལེགས་པར་ བྱས་པ་ན་གཞན་མངོན་པར་གསལ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།དཔེར་ན་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་མིག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་རྣ་ལེགས་བྱས་ཕྱིར་ཏེ། རྣ་བ་ལེགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྒྲ་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པ་གང་གིས་གྲུབ་པའི་རྣ་བ་ལེགས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། བརྒལ ཞིང་བརྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ།

對於所說”一女人既稱母又稱女”，這只是語言表述的差別，而非事物本身的差別。此中僅是名言的差別，因為聲音無差別地安住于為一切補特伽羅所能執取的狀態中。如是，不應成為執取與不執取，僅僅因為名言表述方式不同，也不應失壞其確定作用的自性。 若謂：其自性是由各別確定的補特伽羅所執取，因此由於補特伽羅能力的差別，執取與不執取並不相違。然而，若某補特伽羅一時未執取，則永遠不會執取，但事實並非如此。因此將導致一性破壞之過，所以應當承許善成與未善成任一狀態為聲的狀態。 若問由此如何？說”若許一狀態”等。對於二者皆善成的立場所說過失是：“二者皆善成”等。凡是對聲和根各別善成所說的過失，對二者皆善成也同樣存在。“因此”是總結。 “論釋者”等是作答。“論釋者”是指如某人所說，對耳朵明顯顯現者，按其觀點也無此過失。相合與分離不能利益遠處的耳孔，因此遠處的耳朵不能覺察。由其差別，即由耳孔的耳根差別。聞的差別即是了知的差別。 若問：如何一者善成時另一者得以明顯？說”譬如燈”等。如同燈等利益眼根而使瓶等明顯顯現，同樣，由於聲對耳善成故，即由於對耳根善成故而使聲明顯顯現。若問：應說聲音以何種方式成就耳根善成？因此說”以何種方式”等。“由於對生也相同故，觀察”是余文。

།སྒྲ་རང་གི་རྒྱུ་དག་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་སྒྲ་དང་རྣ་བ་རླུང་ལས་བྱུང་བའི་ལྡན་པ་དང་། རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ཙམ་གྱི་རྣམ་པ་གང་གིས་སམ། རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཅེས་ བྱ་བ་འདི་ཡང་བརྗོད་པར་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་ནུས་པ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་སྒྲ་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ན་ཇི་ལྟར་སྒྲའི་རྒྱུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་གསལ་བ་ལ་ཡང་ཡིན་པས་བརྒལ་ཞིང་ བརྟག་པ་མཚུངས་སོ།།གལ་ཏེ་ནུས་པ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། ནུས་པ་རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡིན་ཡང་རུང་། མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། ནུས་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ཐམས་ ཅད་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟག་ཏུ་འབྲས་བུས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ནི་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ལས་དེ་གོ་བར་འགྱུར་བ་འབྲས་བུ་དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཡོད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་ནི་ སྒྲ་ཙམ་ཡོད་ནའོ།།དེ་ཡོད་པ་ནི་སྒྲ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ་ལ་སྟེ་སྒྲའི་ནུས་པ་དེ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་འཛིན་པའི་འབྲས་བུས་ནུས་པ་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཙམ་སྨོས་པས་ནི་སྐྱེ་བ་སེལ་ཏོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྲ་ཙམ་འདི་ དག་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་ནུས་པས་རྣ་བའི་དབང་པོའི་ནུས་པ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ན་མངོན་པར་གསལ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ།སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཙམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། གང་དག་ ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་དག་ནི་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་སོ། །རྣ་བས་སྒྲ་མ་ཕྲད་པ་དང་སྐྱེས་པ་འཛིན་ཏེ། འདི་ནི་མ་ཕྲད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་སྐྱེས་པ་ཡང་ཡིན་པས་མ་ཕྲད་པ་དང་སྐྱེས་པ་སྟེ། མིག་དང་རྣ་བ་དང་ཡིད་རྣམས་ནི་ཡུལ་དང་མ་ཕྲད་པ་དང་། སྒྲ་རྣམས་ནི་ཟིན་པ་ དང་མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་གི་ལུགས་ཀྱིས་རིང་བ་དང་ཆོད་པ་དང་ཉེ་བ་ན་གནས་པའི་སྒྲ་རྣམས་རྣ་བ་དང་མ་ཕྲད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཉེ་བ་དང་རིང་བ་ན་གནས་པའི་སྐྱེས་བུ་དག་གིས་འཛིན་པ་དང་མི་ འཛིན་པ་མཚུངས་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ།།ཉེ་བ་ན་གནས་པས་ཅི་འདྲ་བ་འཛིན་པ་དེ་འདྲ་བ་ཐག་རིང་པོ་ན་གནས་པས་ཀྱང་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

聲音從自身因緣而生這一點也存在相同的質疑與觀察。對此，聲音與耳根從風而生的相合與分離本性的僅僅聲音，是以何種方式或其他方式作用，這一問題也是可以提出的。 因為在此情況下，其功能超越感官。當產生諸聲時，如同聲音之因的產生功能超越感官一樣，對於顯現也是如此，因此質疑與觀察是相同的。 若問：如果功能超越感官，如何能了知？故說”功能常時”等。無論是產生的功能，還是顯現的功能，一切功能都不是在任何情況下都能通過果而推知。因此，這不應成為質疑觀察的對象，此為其義。 若問：由何得知，其果又是什麼？故說”若彼存在”等。若彼存在即是僅聲存在時。彼之存在，即是執取聲音者，于彼即于聲音的功能是量，意即以執取聲音的果而了知功能。說”僅”字是為遮除生起。 “因此”是總結。由此，這些僅聲以超越感官的功能產生耳根超越感官的功能時，成為顯現之因。應觀”諸聲”等。 或者，為何不了知僅聲即是產生的因？故說”彼等”等。“彼等”指佛教徒們。耳根執取未接觸與已生的聲音。此中未接觸亦是已生，故說未接觸與已生。眼、耳、意三者與境不接觸，諸聲從所執與未執大種因而生，此為宗義故。 依彼等宗義，由於遠處、隔絕處與近處的諸聲同樣未與耳根接觸，則近處與遠處的補特伽羅應同樣能執取或不能執取。近處者如何執取，遠處者也應如是執取，因為無有差別。

།གང་ཞིག་སྔར་ནི་ཉེ་བ་ན་གནས་པས་འཛིན་ལ་ཕྱིས་ཐག་རིང་བ་ན་གནས་པས་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རིམ་གྱིས་འཛིན་ པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།གང་ཞིག་ཉེ་བ་ན་གནས་པ་གསལ་བར་ཐོས་པ་རིང་བ་ན་གནས་པས་ཞེན་པར་ཐོས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཆེས་ཆེར་གསལ་བ་དང་། ཞེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐོས་པ་ཐ་དད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གོང་གི་བྱེ་བྲག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འོན་ཏེ་སྤྱོད་ པ་པ་གང་གི་ལྟར་ན་སྒྲ་ཕྲད་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་རྣ་བས་འཛིན་པ་དེའི་ལྟར་ན་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་རྩོམ་པ་ནི། དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐོས་པ་སྨོས་པ་ནི་རྟོག་གེ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ སྟོན་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ།འདིས་ཀྱང་ཚིག་གི་ཟུར་གྱིས་རང་གི་ཕྱོགས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། འབད་རྩོལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབད་རྩོལ་ནི་རྐན་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པའི་བྱ་བའོ། །དེ་བཅུག་པས་ནི་བསྐུལ་བའོ། ། གསུས་པ་ན་གནས་པའི་རླུང་ནི་ལྟེ་བའི་ཕྱོགས་ནས་ལངས་ནས་བྲང་དུ་རྒྱས་ཏེ། མགྲིན་པར་བསྡུས་ནས་སྤྱི་བོར་བསྡོམས་ནས་ཁ་ནས་རྒྱུས་ཏེ་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། །འདི་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་དེ་ནི་རྐན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རླུང་དེ་འབྱུང་བ་ན་རྐན་ལ་སོགས་པའི་ལྡན་པ དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྟོན་ཅིང་འགྲོ་བ་ན་ཡང་དེ་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་པར་མི་འགྲོའོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཤུགས་ཇི་སྲིད་དུའོ། །དེ་ནི་ཤུགས་ཇི་སྲིད་དུ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ག་ལས་ཤེ་ན། ཤུགས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རླུང་འགྲོ་བ་དེ་ཡང་ བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་དང་བརྟེན་པའི་རླུང་སྟེ་མི་འགྱུར་བའི་རླུང་གིས་གདོན་མི་ཟ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་རྣ་བའི་བུ་གར་ཕྱིན་ནས་རྣ་བ་ལ་ནུས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡོད་པ་ནས་དེ་རླུང་ལས་བྱུང་བའི་བདེན་པ་ཡོད་པ་ན་སྒྲ་རྟོགས་ པའི་ཕྱིར་སྒྲའི་ལེགས་པར་བྱས་པ་མི་སྣང་བར་འདོད་དེ།དཔེར་ན་སྒྲ་སྒྲ་གཞན་དག་གིས་སམ། སྒྲ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེད་པར་མ་མཐོང་ཡང་ཁྱེད་ཅག་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ལས་རྩོལ་བས་བསྐུལ་བའི་རླུང་རྣམས་བརྟེན་པའི་རླུང་གཞན་ གནོད་པ་ན་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་ཤུགས་ཇི་སྲིད་དུ་གནས་ཏེ།རླུང་དེ་དག་ཀྱང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མི་དམིགས་ལ། དེ་དག་མི་འཇིགས་པ་ན་སྒྲ་དམིགས་ལ། དེ་དག་འཇིག་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ བཞིན་ནོ།

某者先前在近處能執取，後來在遠處能執取，這種次第性的執取也不會發生。某者在近處聽得清晰，在遠處聽得模糊，這種清晰度與模糊度等聽覺的差異也不應存在。同樣也應用於前述的差別。 若問：依照勝論派所說，耳根執取已接觸而未生的聲音，為何不會產生同樣的過失？爲了說明其差別而作如下闡述：“因此”等。提到”聽聞”是爲了強調非論理學家的觀點，這也是以言語的方式表明自宗的殊勝。 若問：何為思維？故說”勤勉”等。勤勉是指上顎等發聲器官的作用。由其引發即是激發。腹中之風從臍部升起，胸中擴充套件，喉中收縮，頭頂凝聚，從口中執行而出。這即是所說的”彼于上顎”等。 此風出時，顯示上顎等的相合與分離而行，但並非遍行於整個虛空。若問：那麼如何？答：隨其勢力所及。意思是說隨其勢力所及而相應執行。何以知之？因為具有勢力。 此風的執行也必定與自身諸支分及所依之風——即不變之風——相合與分離而產生。此風到達耳孔后在耳中產生功能。從其存在時，當風所生的實在存在時，由於了知聲音，故認為聲音的善作用是不顯現的。 譬如雖未見到聲音由其他聲音或僅聲所生，但如你們所許，善作用也是如此。如所說：由勤勉激發的諸風，當其他所依之風受損時，於一切方向產生相合與分離，隨勢力而住。由於這些風非現量故，相合與分離不可得，當它們不滅時能得聲音，當它們滅時則不然。

།འོན་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་སྐྱེ་བའི་ཕྱོགས་ལས་ལེགས་པར་བྱས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེའི་ཁྱད་པར་ནི་ལེགས་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དེ་སྒྲ་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ ཕྱིར་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཛིན་པ་དང་མི་འཛིན་པ་མཚུངས་པ་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཏེ།སྐྱེས་བུ་ཐ་དད་པས་ལེགས་པར་བྱ་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲིབས་པ་ནི་སྒྲ་མི་འཛིན་ཞེ་ན། རྩིག་པ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་ཡང་སྒྲ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རླུང་དང་རྩིག་པ་ལས་ཅན་ཡིན་པ་ན་ཐོག་པའི་ཕྱིར་རྣ་བའི་ཡུལ་མི་འོང་བས་རྣ་བ་ལ་སོགས་པར་བྱས་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་བསྒྲིབས་པ་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་དག་གི་ལྟར་ན་མ་ཕྲད་པ་འཛིན་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ཡང་ སྐྱོན་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཆེས་དང་ཆེས་ཆེར་གསལ་བ་དང་དམན་པར་ཐོས་པ་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གསལ་བར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་འཐད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐབས་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འཇིག་པ་ཤུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ འཇིག་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ཤུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རིགས་པ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྒྱུར་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཡང་ན་དེ་དག་ནི་འཇིག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཤུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་འཇིག་པ་དང་ཤུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཅན་གྱི་རླུང་ཞེས་འབྲུ་ མང་པོ་པའོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ལེགས་པར་བྱས་པའི་རིམ་པ་གསལ་བ་དང་ཞེན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་འཐད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །དེའི་ལེགས་པར་བྱས་པའི་རིམ་པ་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ། རླུང་རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བ་ཉིད་ཀྱང་འཐད་པ་ཡིན་ ཏེ།ཤུགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲ་གོང་ནས་གོང་གི་ཁྱད་པར་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འཐད་དེ། །ནམ་མཁའ་རྣ་བ་ཡིན་ཕྱོགས་ལ། །ཁྱབ་ཕྱིར་རིང་ན་གནས་ན་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣ་བ་ལེགས་ པར་བྱས་པ་ལ་སྐྱོན་མང་པོ་དག་སྔར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ན་།དེ་ཇི་ལྟར་བཤད་པ་བྱེད་པས་ལན་སྨྲས་པ། རྣ་བ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཡིན། །ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། གདོན་མི་ཟ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེས་ན་དེ་ཁས་མ་བླངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་སྐྱོན་ འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ་།ནམ་མཁའ་ཆ་ཤས་མེད་མིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ།

若問：如此則應說明生起方面與善作用方面的差別？故說”即使有其差別”等。其差別即是從聲音執取的差別而了知善作用的差別。因此，近處與遠處的執取與不執取並非相等，因為不同補特伽羅的善作用有所差別。 若問：為何被墻壁等遮蔽則不能執取聲音？故說”墻壁等”等。即使聲音無礙，但由於風與墻壁相遇受阻，故不能到達耳根境界，因此耳等所作不能生起。因此被遮蔽者不能聽聞。對於主張執取未接觸者來說，也存在同樣的過失。 若問：何以會有極其清晰、較為清晰及微弱等聽聞的差別？故說”清晰趣入”等。應結合語境理解為”一切皆是合理”。“滅與勢力差別”是指滅的差別與勢力的差別是合理的，應結合分別轉變來理解。或者可以解釋為”既是滅又是勢力差別”。另一種解釋是指具有滅與勢力差別的風，這是多詞複合詞。 如是，善作用的次第、清晰與執著等性質是合理的，應如是連線。其善作用的次第是合理的，因為風是次第趣入的緣故。清晰性也是合理的，因為具有勢力差別的緣故。微弱性也是合理的，因為有滅的緣故。“等”字也應連線更多的差別。 合理。“虛空即是耳根方，因遍及故即使住于遠處”等，先前未曾指出耳根善作用的諸多過失。對於如何解說者的回答說”耳根是善作用”的質疑，故說”必定”等。由此表明，由於未承許彼故，其立場的過失不能成立。而”虛空非無分”等是所承許的，應如是連線。

།ག་ལས་ཤེ་ན། རྒྱལ་བ་གྲངས་ཅན་གྱིས་བཀག་ཕྱིར། །རྒྱལ་བ་པ་སྟེ་མཆོད་འོས་པ་རྣམས་དང་། གྲངས་ཅན་པ་རྣམས་ཀྱིས། ནམ་མཁའ་ ཆ་ཤས་མེད་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྤྱོད་པ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ལ་གྲགས་པ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པས་མ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཁས་ལེན་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་དང་རྒྱལ་བ་དང་གྲངས་ཅན་ལ་ གྲགས་པའི་རྣ་བ་ནམ་མཁའི་བདག་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ།།ཡང་ན་དངོས་པོ་གཞན་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་འབྲུག་གི་མིང་ཅན་ནོ། །འབྲས་བུ་དོན་གྱི་རྟོགས་བྱ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་འཛིན་པ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་གོ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་སྤྱོད་པ་པ་ ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་ཆ་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་རྣ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡང་ཁྱབ་པ་ཉིད་དང་གཅིག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐྱེས་བུ་ གང་གི་སྒྲ་ཙམ་དག་གི་རྟེན་ལ་སྟེ་རྣ་འབྲུག་ལ་ལེགས་པར་བྱས་པ་དེ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་སྒྲ་རྟོགས་པར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་རྟེན་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཉིད་བརྗོད་ཀྱི་རྣ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་སོ་སོ་ལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་ བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།རྣ་བ་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། ཅི་སྟེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྟེན་ནི་རྣ་འབྲུག་སྟེ་དེ་ལེགས་པར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་རྣ་བ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་འབའ་ཞིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྟེན་ ལེགས་པར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར།འོན་པ་དང་ཐག་རིང་པོ་ན་གནས་པ་དང་། སེམས་སྤངས་པ་དང་། གཉིད་ལོག་པ་དང་། བརྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྣ་བས་མ་ཐོས་ཏེ། རྣ་ཁུང་ལེགས་པར་མ་བྱས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདུན་པའི་དོན་ལ་ཏ་སིའི་རྐྱེན་ ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་སྒྲ་ཙམ་དག་གི་རྟེན་ནམ། དེའི་ཡུལ་གྱི་དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཅིའི་ཕྱིར་གང་རུང་བར་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ན་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་པོ་རྟེན་ལེགས་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། རྣ་བའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གལ་ཏེ་ཡང་སྒྲ་ཙམ་རྟེན་ལེགས་པར་བྱེད་དམ། དེའི་ཡུལ་དུ་དབང་པོ་ལེགས་པར་བྱེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕྲད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ན་ལེགས་པར་བྱེད་པའི་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་མ་ཕྲད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ལ་ སོགས་པའི་ལེགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若問何故？因為勝論派和數論派遮遣故。勝論派即應供養者們和數論派諸師遮遣虛空無分故。行為派諸師並不僅僅依循他宗所承許的名言，凡是不能以理成立者皆不承許。如是，由於承許勝論派和數論派所許的耳根即是虛空自性，故無過失。 或者，所謂”轉變為他物”是指耳鼓之名。“果為所知義”是指執取聲音不能成立為他，應如是了知。若非如此，則行為派自身將有所違背。 或者，為顯示無分虛空即是耳根的立場亦無過失，故說”若復”等。即使遍及性與一性，此中”耳根”為余詞。如是，某補特伽羅對僅聲之所依即耳鼓作善加工時，唯彼能了知聲，而非他者。此說明所依善作，而非耳根，因為彼所依于各補特伽羅有差別故，將導致如前所說過失，應當如是理解。 為顯示即使是耳根善作亦無過失而說”縱使”等。所依即耳鼓，由其善作而成就耳根善作，而非單獨成就。因此，由於所依未善作故，聾者、遠處住者、舍心者、睡眠者、昏迷者的耳根不能聽聞。凡是耳孔未善作者皆如是稱。“于所依體性”是第七格意義的塔西詞綴。 若問：難道不是僅聲之所依或其境之根善作嗎？為何當某一可得存在時，一切有情眾之根所依不成善作？故說”到達耳境故”等。即使是僅聲善作所依，或其境之根善作，然唯有接觸時方能善作所依事物，對未接觸者則不能善作，故非一切補特伽羅之所依等善作。

།རྣ་བ་ལེགས་པར་བྱེད་པ་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། རྟེན་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་ཡང་ན་རྣ་བར་མ་ཕྱིན་པའི་ཞེས་འདོད་པ་དེར་ནི་རྟེན་ལེགས་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རྣ་བ་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ ལན་སྔར་བཤད་ཟིན་ལ།ད་ནི་རྟེན་ལེགས་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རྣ་བ་ལེགས་པར་བྱེད་པར་མ་གྱུར་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་རླུང་རྣ་འབྲུག་གི་རྩ་བར་ཕྱིན་པ་རྣ་བ་ལེགས་པར་བྱ་བར་ནུས་ཀྱི་མ་ཕྱིན་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཞན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ། དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བརྗོད་པའི་ཕྱོགས་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་གཞན་གྱིས་ཀླན་ཀ་དོགས་པར་བྱེད་དེ། རྣ་བ་གཅིག་ལ་ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་། ལེགས་པར་མ་བྱས་པ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཆོས་གཉིས་མི་རུང་བའི ཕྱིར།གཅིག་ལ་ལེགས་པར་བྱས་པས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དབང་པོ་གཅིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་འོན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣ་བ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་འོན་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ འགྱུར་རོ།།སྐྱེས་བུའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། སྐྱེས་བུ་ནི་བདག་སྟེ་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཡིན་ན་ཡང་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ལུས་ཉིད་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་སྤྱོད་པ་པ་དག་གིས་འདོད་དོ། །དེས་ན། གཙོ་བོ་ལུས་ཡུལ་གཞན་ཕྱིར་ཏེ། ། ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བའི་རྣ་བ་ཡང་ལེགས་པར་བྱེད་པར་མི་འཐད་དོ། །དེས་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཉེས་པའི་གོ་སྐབས་མེད་དོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ། ལེགས་བྱས་དེ་འདིར་འཐད་པ་ཡིན། །ཞེས་འདོན་པ་དེར་ནི་ལེགས་བྱས་དེ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །འོན་ཏེ་བདག་ཐམས་ཅད དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཐམས་ཅད་དུ་འཛིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མི་བཟློག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།བདག་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆོས་ལ་སོགས་པས་དབང་དུ་བྱས་པའི་ ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་བདག་སྒྲ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་སྐྱོན་མེད་དོ། །ཡང་ན་ཅི་ལྟར་ཐ་མི་དད་པའི་བདག་དང་རྣ་བ་ལ་འཛིན་པ་དང་མི་འཛིན་པ་དང་ལེགས་པར་བྱས་པ་དང་ལེགས་པར་མ་བྱས་པའི་ཆ་ཡོད་ཅེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ལྡན་པ་ ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་བུམ་པའི་ནམ་མཁའ་ཆོལ་ཟངས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཞེས་ཐ་དད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ།

所說”耳根善作”是近喻，所依亦不成善作。有些論師主張”或未到達耳根”，對此，依據所依善作而成就耳根善作的回答已如前說。今雖未經由所依善作而成就耳根善作，然亦無過失。如是，風到達耳鼓根部能成就耳根善作，未到達則不能，故說此另一立場。 “是故”為總結語。以”然而”等對前述三種立場皆有他人質疑：因為一耳根中善作與非善作二種相違法性不應理，由於一處善作無差別故，應成遍及全身善作，故主張根一性者，聾者等之耳根亦應成能了知。若如是，則不應安立聾者等差別。 以”補特伽羅”等作答：補特伽羅即我，雖遍一切處，然行為派諸師許由善法與非善法所攝持之身體生起認知。因此，“主要身根境異故”，由境界差別故，遍一切處之耳根亦不應理成善作。是故，如前所說過失無有機會。有些論師誦為”此善作於此應理”，其中”彼善作”為關聯詞。 若問：由我遍一切處，豈不是不能遮遣應成執取一切聲之過失？故說”我無片面性”。此說明：即使如是，然依止善法等所攝持之身體的我能執取聲，故無過失。或者，若問：如何于無差別之我與耳根有執取與不執取、善作與非善作之分？答：不然，譬如雖是無分虛空，然由具分事物差別故有瓶虛空、銅器虛空之差別，此中亦復如是。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱིར་ཁྱབ་པ་དང་ཆ་ཤས་མེད་པའི་རྣ་བ་ལྡན་པ་ཅན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་འོན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། གཏན་ ཚིགས་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པ་ཅན་ཐ་དད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་སོ། །གལ་ཏེ་ལྡན་པ་ཅན་ཐ་དད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་འོན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣ་བ་དེ་ཉིད་སྐྱེས་བུ་ གཞན་གྱི་ལོངས་སྤྱད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།ག་ལས་ཤེ་ན་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དག་གིས་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་དཔེའི་སྒོ་ནས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་གྲོང་ལ་སོགས་པ་རྗེ་བོ་འགའ་ཞིག་གྲོང་ལ་སོགས་པ་དེར་གནས་ ཏེ་འདུག་ན་ཡང་རྒྱལ་པོས་དབང་ཕྲལ་ཏེ་ཕྲོགས་པ་ནི་གྲོང་དེ་ཉིད་དུ་ལོངས་སྤྱོད་མི་རྙེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་སྟེ།སྐྱེས་བུ་གཞན་ལ་ཐོས་ཀྱང་འོན་པས་ཐོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྣ་བ་དང་སྒྲ་དང་ནམ་མཁའ་གསུམ་ཆར་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཅིག་འཇུག་པ་ མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཅི་ལྟར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་མི་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ངེས་པའི་རྣམ་པར་བྱེད་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྣ་བ་སྒྲ་དང་རྟེན་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣ་བ་དང་སྒྲ་དང་སྒྲའི་ནམ་མཁའ་སྟེ་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣ་བ་སྒྲ་དང་རྟེན་དག་གོ། །ཆ་ ཤས་ཉིད་ཀྱི་ཡོད་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པ་ཅན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་ནས་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བཤད་དོ།།དེ་ལྟར་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨོས་ཏེ།ཆ་ཤས་དང་ཡུལ་ཐ་དད་པ་རྟེན་གྱི་མིང་ཅན་གྱི་རྣ་འབྲུག་སྟེ། དེ་གང་དག་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཆ་ཤས་དང་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ། །རིགས་ཀྱང་ཐ་དད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྐན་ལ་སོགས་པ་རྒྱུའི་ཚོགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་། རྣ་བ་ལན་ཅིག་ ལེགས་བྱས་ན།།སྒྲ་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ལན་བཤད་པ་ནི། གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསྐུལ་བའི་རླུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་གཞན་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ། །ཡི་གེ་གཞན་ལེགས་བྱེད་ནུས་པ། །ཞེས་བྱ་ བ་ནི་ཡི་གེ་གཞན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གང་ཞིག་རྣ་བའི་འདུ་བྱེད་པ་ལ་ཡི་གེ་གཞན་ལེགས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲས་བརྗོད་ཀྱི།ཡི་གེ་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣ་བ་ལེགས་པར་བྱེད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

正因如此，為顯示由於具分者差別而安立聾者等差別，雖總遍及且無分之耳，故說”此等因相”等。“由此等”即由具分者差別之因相。若問：即使具分者有差別，為何唯有某些成為聾者？故說”善法與非善法”。彼耳根非為他補特伽羅所受用。何以故？因為為善法與非善法所攝持故。為明此義，以喻說明：“譬如”等。如同某主人雖住于城邑等處，然為王所奪權時，于彼城邑中不得受用，如是於他人，即雖為他補特伽羅所聞，然聾者不聞。 若問：耳根、聲音、虛空三者皆無分且遍及故，豈非無有片面性？若爾，如何能得片面性之執取、不執取等決定差別？故說”耳根聲及所依”等。耳根、聲音及聲之虛空即所依，此即”耳根聲及所依”。“非以分性有”者，由具分者差別故，假立而有，故說”自性”。“如是於此”即片面性之決定執取等。 若問：云何？故說”能顯”等。具分與境界差別之所依名為耳鼓，凡具此者即稱為彼，其體性即為具分與境界差別性。“種類亦異”者，因為腭等因緣聚集差別故。 又對”若一次耳根善作，則應了知一切聲”之說作答，故說”為他所發動之風”等。“為他”即為成就其他字。“能善作其他字”者，爲了知其他字故，于耳根造作時，以其他字善作之聲說，而非字善作本身，因為此是耳根善作之語境。

།གཞན་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྣ་བ་ལ་ལེགས་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ ནས་ཡི་གེ་གཞན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་རླུང་ཁོ་ན་ལ་ངེས་པ་འདི་ཡིན་ཞེ་ན། རྐན་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྐན་ལ་སོགས་པའི་ལྡན་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རླུང་གི་སྒྲ་ཙམ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསམས་པའོ། །ཡི་གེ་གཞན་ མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཁ་བསྐང་ངོ་།།སྒྲ་ཙམ་གཞན་འཕན་པ་ནི་བསྐུལ་བ་སྟེ། སྒྲ་ཙམ་གཞན་བྱེད་པ་སྟེ་རྐན་ལ་སོགས་པའི་ལྡན་པ་དང་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །སྐྱེད་དང་གསལ་བ་ཞེས་པ་ནི་བདུན་པའི་མཐའ་ཅན་ཏེ། སྒྲའི་སྐྱེ་བ་དང་མངོན་ པར་གསལ་བ་ལ་འབད་རྩོལ་དང་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ནུས་པ་ཐ་དད་པར་མཚུངས་སོ།།ག་ལས་ཤེ་ན། འབྲས་བུ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་དོན་གྱིས་གོ་བའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་གོ་ རིམས་བཞིན་དུ་གྲུབ་པའི་མཐའ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པ་དང་།རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྟོགས་པ་རྣ་འབྲུག་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ནམ་མཁའི་རྣ་བར་ཁས་བླངས་ནས་དེ་ལེགས་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སྒྲ་མངོན་པར་གསལ་བ་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་ནས། །ད་ནི་རིག་བྱེད་ ལ་གྲགས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལེགས་པར་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སྒྲ་མངོན་པར་གསལ་བ་ལ་སྐྱོན་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྣ་བ་ཕྱོགས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཉིད་རྣ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཕྱོགས་རྣ་བ་ཉིད་དུ་ ངེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྣ་བ་ནམ་མཁའི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་རྣ་བ་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་རིག་བྱེད་ལས་མ་བཤད་དེ། དེ་ཇི་ལྟར་རྙེད་ཅེ་ན། རྣ་བ་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཕྲ་རང་བཞིན་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཐིམ་པ་ནི་ འཇིག་པ་སྟེ།འཇིག་པའི་དུས་ན་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་མིག་ལ་སོགས་པ་རང་རང་གི་རང་བཞིན་ལ་ཐིམ་པར་འགྱུར་བར་གྲགས་སོ་། །དེ་ལ་འཇིག་པ་ན་ཕྱུགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིག་བྱེད་ལས་འདིའི་མིག་ཉི་མ་ལ་འགྲོ་ལ་རྣ་བ་ཕྱོགས་ལའོ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་འདིར་ཡང་འགྲོའོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། འགྲོ་ཞེས་བྱ་བས་གང་ཞིག་གང་ལས་འོངས་པ་དེ་ནི་དེར་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ་། །དེས་ན་གལ་ཏེ་ཡང་རྣ་བ་ནི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་དངོས་སུམ་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣ་བ་ཕྱོགས་ལ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་ཤུགས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཁོ་ནའོ།

“不作他”意即不是通過善作耳根而作其他字之義。若問：為何唯獨對風有此決定？故說”腭等”。意思是由於腭等具分差別，故能顯風之聲相亦有差別。“非他字”者，補充”作”字。聲相他投射即發動，即作其他聲相，與腭等具分相應。“是故”為總結。“生與顯”為第七格詞尾，于聲之生起與顯現，努力與欲說之力用差別相等。何以知之？因不應有他果故當知，意即二者皆具有義理所含之作用。 如是，首先依次承許他宗所知與自宗所知之耳鼓相虛空耳根，通過善作彼而顯聲無過失已顯示。今為顯示依據吠陀所說方分相耳根，通過善作彼之差別而顯聲無過失，故說”或者”等。“耳根方分”即方分即是耳根，應如是決定方分即是耳根之義。若問：云何？故說”耳根虛空”。若問：如是”耳根是方分”此說亦未見於吠陀，如何得知？故說”耳根方分”等。細微本性融入自體即壞滅，壞滅時眾生眼等融入各自本性，此說廣為人知。其中就牲畜而言，吠陀說”此眼入于日，耳入于方”，此處亦如是說。“入”之義為從何處來者還歸彼處。是故，雖未直接說”耳根是方分”，然由”耳入于方”之語間接說明。

།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ སྨོས་ཏེ།དེ་ཡང་ཕྱོགས་ལ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རྣ་བ་རང་བཞིན་ལ་འགྲོ་བ་ཉིད་སྟོན་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་རྣ་བ་ནི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་བ་ཕྱོགས་ལ་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ་། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། མིག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་ཉིད་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། ཇི་ ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དཔེར་ན་འདིའི་མིག་ཉི་མ་ལ་འགྲོའོ་ཞེས་བརྗོད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉི་མའི་རང་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །རྣ་བ་ཕྱོགས་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདིས་དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ་ཞེས་ཚིག་ རྣམས་དེ་ལྟར་འབྲེལ་པར་བྱའོ།།རྣམ་ཤེས་ཉི་མའི་རང་བཞིན་ཏེ། །ཉི་མའི་བདག་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ཕྱོགས་དེ་ཅི་འདྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཕྱོགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ཇི་སྲིད་པར་དུ་གནས་ཞེས་བྱ་ བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་འོན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། རྣ་བའི་བུ་གས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྱོགས་རྣ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རྣ་འབྲུག་གི་མཐར་ཐུག་པར་ཡོངས་སུ་ བཤད་པའོ།།འོན་ཏེ་དེ་ནི་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཆའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དམིགས་ཤེ་ན། ནམ་མཁའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལྡན་པ་ཅན་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་ཆ་ཤས་རྟོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ནམ་མཁའ་རྣ་བའི་ཕྱོགས་ལས་ འདི་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།ལུང་ལས་ཁྱད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའི་སྒོ་ནས་འོན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ལེགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྒྲ་ལེགས་བྱས། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ། །ག་ལས་ཤེ་ན། ཡུལ་གྱི་ནུས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ལེགས་པར་བྱེད་པའི་རླུང་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་དག་གིས་ཡུལ་ལེགས་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་ པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་རྟག་པ་དང་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་དང་མི་འཛིན་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཡུལ་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

若問：如何？故說”彼亦”等。由說”彼亦于方”故，主要顯示耳根歸於自性，意即作者耳根歸於成為自性之方分。若問：如何？故說”如眼等”。對此詳細解釋為：說”如何”等。譬如說”此眼入于日”表示識為日之自性，應補充”眼之”。“耳入于方”此語同樣表示耳為方分之本性，諸語應如是關聯。識為日之自性，即應決定為日之本性之義。 複次，若問此方分為何等？故說”方分”等。遍行性之關聯即如虛空所及而住。若作是難：如是則不應安立聾者等，因為是一方故。故說”耳孔”等。非一切自性皆是方分耳。若問：是何？謂乃至耳鼓之邊際所說。若又難：彼無分故，云何見有部分差別？故說”虛空”等。譬如由虛空具分差別而分別部分，方分亦復如是。若問：虛空與耳方有何差別？故說”由教有差別”。“是故”為總結門中顯示聾者等安立。 為顯示于境善作方分亦無過失，故說”境亦”。對於所說”若聲善作，一切皆能了知”，此中無過。何以故？因境之功能差別故。由境善作風之遠近，境善作有差別故功能差別。若又難：由常性及遍行性，此於一切補特伽羅無差別故，應成執與不執相等耶？故說”如境方分”等。

།ཡང་རླུང་དག་གིས་ཡུལ་ ལེགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཡུལ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན།སྒྲའི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ངོ་ཤེས་པས་སྒྲ་ཁྱབ་པ་དང་གཅིག་པུ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཤུགས་ཀྱིས་སྒྲའི་སྐྱེ་བ་ཡང་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གོའོ། །འོན་ཏེ་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དེ་ ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲ་རྣམས་སྒྲ་ཙམ་གྱིས་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པར་གྲུབ་སྟེ།དཔེར་ན་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཙམ་ཡོད་ན་སྒྲ་རྣམས་དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། འབྲས་བུའི་ཐ་སྙད་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལ་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་རྣ་བ་ཡོད་ན་སྒྲ་དམིགས་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་དེ་ལས་རྣ་བ་སྒྲ་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་རྗེས་སུ དཔོག་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འཛིན་པའི་ནུས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཙམ་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ནུས་པ་ཙམ་ལ་འབྲེལ་གྱིས་ནུས་པའི་ ཁྱད་པར་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་འདིའི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་ན་འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཇི་ལྟར་ལེགས་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་ཤེ་ན། དེ་རུ་བློ་ནི་ཡང་དག་བསྡུས། ། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ངོ་ཤེས་པས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་ལེགས་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དེ་ལ་བཤད་པ་བྱེད་པས་བློ་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་ཡིན་གྱི།དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ལེགས་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཉི་ག་ལེགས་པར་བྱས་པའི་ཕྱོགས་ལ། གཉི་ ག་ལེགས་པར་བྱས་ན་ཡང་།།རེ་རེ་ལ་བརྗོད་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ། གཉི་ག་ལེགས་པར་བྱས་ཕྱོགས་ལ། །ཁྱེད་ཀྱི་ཉེས་པ་གཉིས་ལོག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་གཉིས་སྔར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལོག་པ་སྟེ། དོན་མེད་པ་ ཡིན་ནོ།

若問：如何了知是由風善作境而非境自身？故說”聲生”等。由認知故聲遍及及唯一性成立故，聲非生。因此，以理可知聲之生亦是常住。若又難：如種子與芽等，由有則有性，諸聲僅由聲即成為果，譬如有種子等則見有芽等故彼等是其果，如是僅有聲時豈非見有諸聲？果之言說僅以此為因故，何故彼不成為果？對此說”此中有則有”等。譬如有耳則有聲可見，從彼有則有中，亦不能推知耳對聲有生起功能。 若問：是何？是執取功能。如是於此亦然，有則有性僅是了知諸聲有功能而已，非了知有生起功能。此僅與功能相關，而非與功能差別相關，此為語義。因此顯示若欲成立此功能差別則成相違。 今若問：如何了知善作功能差別？故說”于彼正攝慧”。由認知故成立為常故，於他處不應理，故於善作差別彼處作解說而攝慧，非僅由有則有而推知善作功能，此為其義。 對於二者善作方分，于所說”二者若善作，各別說成過”，對此說”於二者善作方分，汝過二者返”。於二方分中，前說二過皆返，即成無義。

།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་ཏེ། རྣ་བ་ལེགས་པར་བྱས་པའམ། སྒྲ་ལེགས་པར་བྱས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་སྒྲ་ལེགས་པར་བྱས་ན་ཡང་འོན་པ་ལ་རྣ་བ་ལེགས་པར་བྱས་ པ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་མི་འཛིན་ལ།མ་འོན་པ་ཡང་མངོན་པར་གསལ་བར་མ་བྱས་པའི་སྒྲ་མི་འཛིན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་ཉེས་པ་གཉིས་བརྗོད་ལོག་པ་ཡིན། །ཞེས་འདོན་ཏེ་དེ་ཡང་གོ་བླའོ་། །གལ་ཏེ་སྒྲ་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་འདི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡུལ་རྣམ་པར་ ཆད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་ཏེ།འདི་ལྟར་སྒྲ་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མ་ཆད་པའི་ངོ་བོས་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པ་རིགས་ལ། ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ལ་ནི་ཉེ་བ་དང་རིང་བའི་ཐ་དད་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་འགའ་ཞིག་ནས་ འོངས་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་།རྟག་པ་ནི་ཆེས་ཆེར་རིང་བ་དང་ཐུང་བ་དང་དམན་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་དང་དུས་ཐ་དད་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཐ་དད་པ་དང་མི་རྟག་པར་ གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ཇི་ལྟར།སྒྲ་ཡི་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར། །གཞན་དུ་མི་འཐད་པ་ཡིན་ན། །ཁྱད་པར་ལེགས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། །སྒྲ་ཙམ་དག་ལས་སྐྱེ་བར་ངེས། །ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། འདིར་སྨྲས་པ་ནི། དཔེར་ན་ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ ཏོ།།འོན་ཏེ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ཐ་དད་པ་ཉི་མ་དུ་མ་ཉིད་དུ་རྨོངས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལ་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ནི་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་གཏན་ཚིགས་སུ་མངོན་པར་འདོད་དེ། དེ་ཇི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་ འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན།གསལ་བྱེད་སྒྲ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལ་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཙམ་ཐ་དད་པའི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་སོ། །གསལ་བྱེད་སྒྲ་ཙམ་རག་ལས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །དེའི་ཡུལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སྒྲ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ལོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའོ། །དཔེར་ན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཙམ་རྣམ་པར་ཆད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲའི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲེ་བའི་ཕྱིར། བར་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའོ། །དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་སུའོ། ། ཐོས་པ་ནི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །བར་དུ་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ནི་སྒྲ་ཙམ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པར་བྱའོ།

若問：如何？故說”由何”等。“由何”即因何，由於耳善作或聲善作任一缺失故不了知聲，如是即使聲善作，對於聾者因耳善作缺失故不能執聲，非聾者亦不能執未明顯之聲。有人誦為”二過說返”，此亦易解。 若聲遍一切處，如何此如瓶等被見為種種間斷境界？如是，因聲遍一切處故，應以無間斷體性遍處了知，于遍一切處者不應有遠近差別，彼因遍處住故亦不應從某處而來，常法尤其不應有長短劣等性質差別及時間差別。是故，因有境界、時間、自性差別故，如瓶等，聲成立為差別及無常，此如何？ “由遮止聲生故，於他不應理時，因差別善作故，定從聲體生。“對此所說：譬如日等，此顯示境界差別性非決定。 若問：於水等所依差別中，豈非有迷惑多日之因？於此全無迷因，因為”無迷因時”此中欲許具差別為因。若問：此因如何成迷？ 故說”能顯聲體”。於此亦因有能顯聲體差別之迷因故相等。“因依能顯聲體”者，補充”執聲”。“彼境”即聲體之境。“彼”即聲。如能顯聲體成為間斷等聲之迷因，如是為顯示故，說”無間”等。“此”即聲。“彼處”即虛空方位。“聞”補充”聲”。“因未遍中間故”應對應”由聲體”。

།དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཙམ་དག་གོ། །དེ་དག་དང་གང་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་རྣམས་སོ། །འོན་ཏེ་ཉི་མ་གཅིག་ཡིན་ན་ཡང་ཡུལ་རྣམ་པར་ཆད་ནས འཛིན་པ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ།འདི་ལྟར་མིག་གིས་སྣོད་ཐ་དད་དུ་སོ་སོ་སོ་སོར་ཐ་དད་པར་ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཀྱི་ཉི་མ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱེད་ཅག་ལ་ནི་གཟུགས་བརྙན་དོན་གཞན་དུ་མི་འདོད་པས་གཟུགས་བརྙན་དུ་མི་འཛིན་པ་ན་རྒྱུ་མཚན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ མཐོང་ངོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སེམས་པ་ན་གཞན་གྱི་ལན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི།སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་སོ། །ཅིག་ཅར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིག་ཅར་གྱིས་སོ། །འདིར་ལན་བཤད་པ་འདིར་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆུའི་ཡུལ་དུ་གནས་པའི་ཉི་ མའི་འོད་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱིས་མིག་གི་འོད་སྣང་སོ་སོ་ལ་བཟློག་པ་སྟེ།ཕྱིར་བཟློག་པ་ནི་ཉི་མ་སྟེ། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་གི་ཡུལ་ན་གནས་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་ཏོ། །སྣོད་ཇི་བཞིན་དུ་ནི་སྣོད་ཇི་སྙེད་པར་རོ། །དེ་བས་ན་ལུས་ཐ་དད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་འདི་དུ་མ་ཉིད་ག་ལས་ཡིན་ཏེ་མ་ ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།མིག་གི་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །མིག་གི་འཇུག་པའི་དབང་གིས་མིག་ཐ་དད་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུར་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་སོར་མོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཅུང་ཟད་ནི་བག་ཙམ་སྟེ་སོར་མོས་མིག་མནན་པ་ན་སྟེ། བཙིར་ བ་ན་ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་གཅིག་ཡིན་ཡང་སོ་སོར་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ངོ་།།ག་ལས་ཤེ་ན། མིག་གི་འཇུག་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་སྒྲ་གཅིག་ཡིན་ན་ཡང་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། །གཞན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་ཉི་མ་ཆུ་སོགས་སུ། ། གཅིག་ཀྱང་ཅིག་ཅར་སྣ་ཚོགས་དག་།ཅེས་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ན། གཟུགས་བརྙན་དོན་གཞན་འདོད་པ་དག་རྩོད་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཉི་མ་དེ་ཉིད་མཐོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ནི་མ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་སྟེང་དུ་མཐོང བར་མི་འགྱུར།གལ་ཏེ་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་དེ་མཐོང་བར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཁྲོན་པ་ལ་སོགས་པ་དེར་གཟུགས་བརྙན་སྐྱེས་པར་མ་གྱུར་ན་ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་གཏིང་ དམའ་བར་ཞུགས་པ་ཇི་ལྟར་འཛིན་པར་འགྱུར།དེར་ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟར་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཤར་དུ་ཁ་བལྟས་པ་མེ་ལོང་ལ་ལྟ་བ་ན་ཇི་ལྟར་ནུབ་ཏུ་ཁ་བལྟས་པར་འགྱུར། དེའི་ཚེ་རྒྱབ་ཏུ་བལྟས་པའི་གདོང་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

“彼等”即聲體等。“從彼等何生”即諸聲。若問：即使是一個太陽，豈不是已成立間斷處所而執取？如是，眼于不同器皿中各別分別映現日等影像，而非太陽本身。你們不承認影像為異體，當不執為影像時，全然未見任何理由。如是思維時，迎接他人答辯之疑問，故說”所說”等。“所說”即他人所說。“同時”即一時。 此處解說答辯，故說”此中所說”。於水處所住之日光具動性，使眼光明各別返照，返照即太陽，執取太陽輪于自處所而住。“如器”即隨器數量。是故，因顯現為異體故，此時此何來多性？實非多性。思維為”因眼行差別故”。為顯示依眼行力，雖眼異亦執為似異故，說”如以指”等。“少許”即稍許，以指按壓眼睛時，即擠壓時，如何雖是一事物而見為各別種種。何以故？因眼行差別故。正如彼般，我等雖是一聲，因執為差別故無過。 “他人”即：如”譬如日於水等中，一亦同時現種種”，思維此顯示迷境性之因不成立時，執影像為異體者爭論。若見彼太陽本身而非影像，為何不見此上方？若如境界執取自體，則應見彼，否則不然，若非如是則成太過。 複次，若於井等處未生影像，如何執取日等沉入深處？彼處日等實非如是而住。複次，面向東者觀鏡時，如何成面向西？爾時未見生起向後之面。

།ཆུ་དང་ཉི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ།།འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། གལ་ཏེ་དབང་པོ་ཕྱི་རོལ་དུ་སོང་བ་ན་ཉི་མ་རྟོགས་པར་བྱེད་ན། དེའི་ཕྱིར་སྟེང་དུ་གནས་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་འདིར་འགྱུར་གྱི། འོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པས་དབང་དུ་བྱས་པའི་ལུས་ ཉིད་ཀྱི་དབང་པོ་དེས་འཛིན་པར་བྱེད་པར་འདོད་ཀྱི།སྟེང་ན་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏོ། ཇི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་དབང་པོས་དེ་ཉིད་དམ། །ཡང་ན་ཕྱི་རོལ་ཏུ་དོན་ཏེ། །རྟོགས་བྱེད་དེས་འདི་ལུས་ལ་འདི། །རྟོགས་བྱེད་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན། །འདི་ལྟར་རིམ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་དག་ཆུ་སྣོད་དུ་ ཆུ་དང་ཉི་མ་མཐོང་བ་དེ་དག་གི་ཆུ་དང་ཉི་མ་ལྟ་བའི་མིག་གཅིག་ཉིད་དུ་སྟེང་དང་འོག་གི་ཆ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་འཇུག་གོ།།དེ་ལ་སྟེང་གི་ཆར་གསལ་བའི་ཉི་མ་བདག་གིས་ཏེ་སྐྱེས་བུ་མི་འཛིན་ཏོ། །ག་ལས་ཤེ་ན། རྟེན་ཡོན་པོར་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཚེ་མིག་གི་དབང་པོ་རྟན་དྲང་པོར་མི་ གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བརྒྱུད་པས་འཇུག་པའི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཉི་མ་ལོག་ནས་འཇུག་པ་སྟེ། རྒྱུར་འགྱུར་བས་རྟོགས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་འོད་དག་གི་འཇུག་པ་སྐྱེད་ལ། འཇུག་པ་ནི་མིག་གིས་སོ། །མིག་དག་གིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉི་མའི་བརྒྱུད་ནས་ བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནའོ་།།འོད་བདག་ནི་ཉི་མའོ། །སྟིང་ནས་ཏེ་གོང་ན་གནས་པའི་ཉི་མའི་འོག་ཉིད་དེ་འོག་ཕྱོགས་ན་གནས་པ་ལྟ་བུར་རློམ་མོ། །གང་ཞིག་ཅེ་ན་བདག་གོ། །འོག་གི་ཉི་མ་གཞན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ག་ལས་ཤེ་ན། དེ་གཅིག་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་མ་དེ་ནི་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ དག་ནི་མིག་ཅེའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཤད་པའི་མིག་འཇུག་པའི་དབང་ཁོ་ནས་ཁྲོན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་ཐ་དད་པར་ཉི་མ་མཚམས་དང་བཅས་པར་མཐོང་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ཇི་ལྟར་ཐ་མི་དད་པ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར། ཤར་བལྟས་ མེ་ལོང་ལྟ་བ་ན།།ནུབ་ཏུ་བལྟས་པས་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དང་པོར་མིག་གི་འོད་ཟེར་གྱིས་བྱད་ཁྱེད་ནས་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་གྱི་བར་དུ་ཕྱིན་པའི་འཇུག་པ་དེ་ནི་མདུན་ན་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་ཡུལ་དེར་གཏུགས་ཏེ་ལོག་པ་ན་རང་གི་གདོང་ཇི་ལྟར་གནས་པར་འོང་བ་དེ་ཡང་ཕྱིར་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མདུན་ན་གནས་པར་འཇུག་པའི་གདོང་གིས་ཕྱིར་ལོག་པར་འཇུག་པ་ནི་བདག་ཕྱིར་ལོག་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།

以下是這段藏文的直譯： 以”水與日”等作答。心想：若根官外出時能了知太陽，則應見其住于上方，而非下方。因為由法與非法所攝持的身體之根官欲執取，而非住于上方。如說：“若根官彼體，或外境為義，能了知此身，能了知如是。” 此即次第：凡於水器中見水與日者，其觀水與日之眼以上下二分而入。其中，自身不執取上分所顯現之日。何以故？因所依傾斜而住故，爾時眼根不住正直故。 由間接執行之日光所生之日返照而行，以因緣而了知。如是，日光生起光明之執行，執行即由眼。“由眼”者，此是日之間接所生。光明自體即是日。從深處，即住于上之日之下，似住于下方而執著。是誰？即自身。下方之日非他體。何以故？因彼一故，因彼日無差別故。他者即是眼。 是故，唯由剛才所說之眼行力，于井等及水等不同器中見日具間隔，否則如何執無差別為差別？ 對於所說”面向東觀鏡時，如何成面向西？“等，故說”如是”等。首先，眼光明照射后至鏡等境之間的執行，稱為住於前。彼等觸及彼境返回時，面貌如何而來，彼亦是返回。其中，住於前而行之面由返回而行，即是自身返回而行。

།དེའི་ཕྱིར་བདག་གིས་ཕྱིར་ལོག་པར་འཇུག་པ་སྐྱེད པའི་གདོང་དུ་འགྲོ་སྟེ།འཁྲུལ་པས་ཕྱིར་ལོག་པའི་གདོང་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་རློམ་པ་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་འཇུག་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་འཁྲུལ་པའི་ས་བོན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་བརྙན་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་ནས་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར། དུ་མའི་ཡུལ་དུ་འཇུག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ཡང་གཟུགས་དེ་དག་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ག་ལས་ཤེ་ན། མཚུངས་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བློ་གཅིག་གིས ཡོངས་སུ་གཅད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་བློ་གཅིག་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཐ་དད་པས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡང་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་ག་ལས་འགྱུར། འོན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཡུལ་ཐ་དད་པས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་བློ་གཅིག་གིས་གནོད་ཅེ་ན། ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གནོད་བྱེད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་ནི་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་དང་དུས་ཐ་དད་པས་རིག་པར་ བྱ་བ་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་བཞིན་སྒྲ་ཡང་ཐ་དད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ཁ་བསྐང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཡུལ་འཁྲུལ་པའི་སྒོ་ནས་གཉི་ག་ཡང་འཁྲུལ་པ་ ཡིན་པར་བསྟན་ནས།ད་ནི་དུས་ཐ་དད་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་དང་དུས་ཐ་དད་པས་དམིགས་པ་དག་གཉི་ག་ཡང་འཁྲུལ་པར་འཆད་དེ། ངོ་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ལས་གཅིག་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་གྱིས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་ པ་སྟེ།དེ་བཞིན་དུ་དུས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏ། འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་འཁྲུལ་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་ཡང་འཁྲུལ་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རིམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དཔེ་མི་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་དོགས་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་ལྷ་སྦྱིན་ཡུལ་དང་དུས་ ཐ་དད་པས་དམིགས་ན་ཡང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་ནི་མི་འགལ་བའི་རྒྱུ་རིམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ལ།སྒྲ་ལ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དཔེ་དང་དོན་མི་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཡང་མི་འགལ་བའི་རྒྱུ་སྨྲས་པ་ནི། ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་བལྟ་བར་གྱིས་ཞེས་བྱ་ བ་སྟེ།མི་འགལ་བ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །སྒྲ་ཙམ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྔར་བསྟན་པ་དེ་ཡང་གི་སྒྲས་ཡང་བསྟན་ཏོ།

因此，自身生起返回而行之面前進，由錯亂而執著見到返回之面。思維眼之種種執行即是錯亂之種子。 爲了承認影像生起而作答，故說”于多境中執行”等。即使影像成為異義，然彼等色法之種種性實不存在。何以故？因應由相同而了知，因應由一智遍知故。如是，聲音亦因應由一智了知故，成立為一體。是故，由異境所了知者，如何成為種種性？ 若謂：豈非因由異境所了知故，已成立為差別性？是故，如何為一智所違？故說”由境分別”等。所謂能違者，思維現量是一切量中最勝故。 為顯示由境與時異所了知性即是錯亂故非量性，故說”譬如提婆達多”等。“如是聲亦非異”者，補充”由境與時”。如是由境錯亂門顯示二者皆是錯亂已，今由時差別是錯亂門說明由境與時差別所緣二者皆是錯亂：凡有從識別智了知為一者即是如此。 “非由境”者是譬喻，如是亦非由時差別，因無相違故。由一錯亂門顯示他亦錯亂。 以”若次第”等生疑為不同喻，如是：提婆達多雖由境與時差別所緣，然其非差別者，彼有不相違因次第，而聲則全無，是故喻與義不同。 對此亦說不相違因：“因遍故亦當觀”，連線”不相違”。以”亦”字亦顯示前說”聲體種種遍故”。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཆོས་གང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་དང་ཕྱོགས་ཐ་དད་པ་དག་ལ་ཐ་མི་དད་པའི་སྒྲ་འཛིན་པར་གྲུབ་པར་བྱ་ བའི་དོན་དུ་ཆོས་གང་འཐད་པ་དེ་ཉིད་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་ཁས་བླངས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ།འདིར་ཡང་སྒྲ་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་མེད་པར་ཡུལ་དང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འཛིན་པ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་སྒྲའི་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་ཉིད་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་གྲུབ་བོ། །རང་བཞིན་ཐ་ དད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་ས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིར་བསམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་། །གལ་ཏེ་སྒྲར་རྟོགས་པ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བའི་ཐ་དད་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་། དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ ཡིན་ཏེ།གང་ཞིག་སྒྲ་རྟག་པར་འདོད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དེའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་སྨྲ་བར་བྱེད། །ཅི་སྟེ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བརྗོད་ན། དེ་ནི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་མེད་པར་མི་ སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ།དཔར་ནས་ཆེན་པོ་བརྐོས་ནས་ནམ་མཁའ་སྟེ། ནམ་མཁའི་སྣང་བ་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་ཤིན་ཏུ་མ་བྱས་པ་ཡིན་ན་ ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཙམ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཡང་བློ་ཐ་དད་པ་འདི་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི་དེས་འདིར་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་འདི་ནི་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་གྱི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན།སྒྲ་འཇུག་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ནི་འདི་བསྟན་ཏེ། བློ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་དག་སྒྲ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་གྱི་སྒྲ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རག་པ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ངོ་ཤེས་པས་གཅིག་ ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་ཅི་སྟེ་གལ་ཏེ་ཡུལ་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་མ་གྱུར་ན་བློ་ཡང་ག་ལས་འགྱུར་སྙམ་ན། བུམ་པ་ལ་སོགས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར། བློ་ གསལ་བ་དང་གཞན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ཡང་རང་ལས་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཙམ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ།

若問：為何承認遍性？故說”何法”。為成立於異境異方中執持無異聲之義，凡是合理之法，因在他處不合理故應當承認。此中若無聲之常性與遍性，則不能成立於一切境時中執持，是故由聲之常性與遍性在他處不合理故而得成立。 為顯示自性差別性亦是錯亂，故說”譬如地”等。此處非是意趣。若承認聲之了知明顯與不明顯差別為因，爾時因不成立。凡是許聲為常者，如何說其自性差別為他之差別？ 若說明顯與不明顯等相之境識為因，由彼不離自性差別故，爾時因不定，譬如掘大坑成虛空。如虛空顯現雖自身無大等，然由依彼生起大等之識。如是，聲雖極無為，然由能顯聲體差別故，雖無如是相之自性差別，此差別識得以生起。 即此解說為”由此於此如是”等。複次，云何了知”此是他之差別而非自身”？故說”聲執行時”等。此顯示：明顯與不明顯唯存於識，增益於聲而成錯亂，聲自身不可能有常等，因由識別已成立為一故。 複次，若謂：若境如是無自性差別，則識如何生起？故說”于瓶等亦”等。如於瓶等雖無自性差別，然由能顯差別故，成明顯等差別識。如是，聲雖自無自性差別，然由能顯聲體差別故，成長等差別，於此無過。

།གཞན་ཡང་སྒྲ་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་ སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དམ་བཅའ་བའི་གནོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དོན་དང་འབྲེལ་པ་མཐོང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་སྒྲའི་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་གྲུབ་བོ། ། ནུས་པ་དེ་ཡང་སྒྲ་རྟག་པ་མེད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དོན་གྱིས་གོ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། རེ་ཞིག་འབྲེལ་པ་མ་བཟུང་བར་སྒྲ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་རྗོད་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དོན་དང་འབྲེལ་པ མ་མཐོང་ཡང་རྗོད་བྱེད་དུ་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་སྔ་ན་མེད་པ་ཡང་སྟེ་དང་པོ་ཐོས་པ་རྒྱ་གར་གྱི་གླིང་ན་གནས་པའི་བ་ལང་གི་སྒྲ་ཡང་རང་གི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་འདི་ཐམས་ཅད་ལ་རྩོད་པ་མེད་པའི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། །འབྲེལ་པ་མི་ཤེས་པའི་སྒྲ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་ པ་འགའ་ཡང་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྟག་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཤེས་པ་འདིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདིའི་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྒྲ་དང་དོན་མདུན་དུ་གཞག་ནས་དེ་དག་གི་འབྲེལ་པ་བྱེད་ཅིང་བྱས་ནས་ཀྱང་དེ་ལས་དུས་ཕྱིས་དོན་ཤེས་པར་བྱེད་ལ། སྒྲ་ནི་ བརྗོད་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་འདི་མི་རིགས་སོ།།འདི་ཉིད་འཆད་པ་ནི། མི་རྟག་པ་ནི་འཐད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱའོ་། །ཅི་སྟེ་དུས་དེ་ཙམ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ན་ཨའི་འོ་ན་དུས་གཞན་དུ་གནས་པ་ཡང་མི་ཟློགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། དེ་སྙེད་དུས་ སུ་བསྟན་པ་འདི།།སུ་ཞིག་ཕྱི་ནས་འཇིག་པར་བྱེད། །ཅེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་ཅི་སྟེ་འབྲེལ་པའི་དུས་ཀྱི་བར་དུ་གནས་ལ་ཕྱིས་རང་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་གོ་སྙམ་ན། གཞན་ལ་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞན་ལ་ནི་བརྡའི་དུས་ན་ཡོད་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་ གོ་བར་ཟད་དོ།།ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་གཞན་གྱིས་བསམ་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་དུས་ན་བརྡའི་དུས་ན་ཡོད་པའི་སྒྲ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ སྒྲ་འདི་ནི་དོན་འདིའི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།