d4220量釋論釋釋迦慧 瑪·格瓦洛卓 g2.0f｜d4220量釋論釋釋迦慧 瑪·格瓦洛卓 g2.0f（續3）

「這個也」是指，也可能存在不冷不熱的觸覺，存在於從地產生的某些特殊物質中。因此，僅僅因為沒有看到，就否定所有地等中存在不冷不熱的觸覺，是不合理的。因此，如果老師說，隨同和相反是確定的，並且僅僅因為沒有看到就不能否定，那麼，這個「認為存在聯繫」的觀點就是成立的。但是，是誰在尋找這樣的責難呢？說了「如果這樣」等，是指老師，老師的弟子，那些不瞭解老師的教義，僅僅通過沒有觀察到就說不存在的人，在尋找剛剛所說的合理性的責難。另外，如果承認僅僅因為沒有觀察到就不存在，那麼，還存在其他的合理性損害，例如，通過「場所等的差別」等詞語，是指時間和良好行為的差別，即使對於同一類物質，也會出現各種不同的能力，具有味道、能力和特殊成熟等性質。對於具有多種能力的物質，通過看到其中一種，即在某處看到一種物質的本質，就認為在其他場所也必然存在，這就像確定看到物質的本質一樣，是不合理的。說了「如果」等，是指如果認為，僅僅因為在反面沒有觀察到論據，就認為與要證明的事物沒有聯繫的事物，也不會有錯誤，那麼，那時，在某處觀察到物質的本質，因為與那種物質相似，所以，就可以推斷它存在於所有地方，即使在那種情況下，也僅僅存在在反面沒有觀察到論據。這也是不合理的，因為在某些地方，看到某些物質的各種味道等是確定的，而在其他地方，看到的卻與看到的形態不一致。說了「例如」等，是指能力是治癒疾病的力量，特殊成熟是指完全消化。將「凡是具有特殊味道、能力和特殊成熟的事物」連線在一起。 這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視以及對歸納推理的討論。現代邏輯學，特別是數理邏輯、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學和歸納邏輯，對此類問題提供了更為系統和精細的分析。 不當歸納：文獻中「在某處看到一種物質的本質，就認為在其他場所也必然存在」的論證，暗示了不當歸納的謬誤。 否定概念、區分概念、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察與歸納推理：這段文獻繼續探討了否定概念（如「沒有」、「不存在」）、如何區分概念、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視以及對歸納推理的討論，強調了以下幾點： 歸納推理的侷限性：文獻暗示了，歸納推理的結論並非必然為真，而是具有或然性。 現代邏輯學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學和歸納邏輯對否定概念、概念區分、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察和歸納推理進行了深入探討。 歸納邏輯：歸納邏輯研究如何從個別事例推導出一般規律，但強調歸納推理的結論並非必然為真。 避免不當歸納：避免使用不當歸納的論證。 對古代邏輯的啟示：古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視以及對歸納推理的討論，仍然具有重要的啟示意義。 對歸納推理的侷限性的認識：古代邏輯的討論提醒我們，需要認識到歸納推理的侷限性。 總結：總而言之，這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視以及對歸納推理的討論。現代邏輯學、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學和歸納邏輯提供了更為系統和精細的分析框架。現代邏輯學強調形式有效性、謬誤識別、論證分析和批判性思維。古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對這些問題的關注和洞見，仍然具有重要的啟示意義。現代邏輯學的發展，不僅是對邏輯形式的完善，更是對人類理性思維的深刻理解。

།གཞན་ལས་ ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞིང་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་གཞན་པ་ལས་ཏེ།ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་ཇི་ལྟ་བར་དུས་དང་ལེགས་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ཀྱང་དེ་དག་འདྲ་བར་རོ་དང་ནུས་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ལེགས་པར་བྱ་བ་ནི་འོ་མས་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། ཡུལ་དེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་གང་དག་ལ་ཡུལ་དེ་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་དེ་ལྟར་རོ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པར་མཐོང་ཞེས་ཏེ། ཡུལ་དེའི་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ཉིད་དུ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་གཟུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད དང་འདྲ་བར་ནི་འགྲུབ་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རོ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུའི་ཁྱད་པར་མེད་ན་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་ཏུ་རུང་ངོ་། །རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གང་ལ་བྱེད་པ་པོ་མ་མཐོང་བ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ ཅེས་བྱའོ།།དེ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་འདུ་བྱེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་ཞིང་སྐྱེས་བུའི་རྩོལ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཚིག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་ནི་གཏན་ ཚིགས་བསྙད་དོ།།སྦྱོར་བ་ནི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་གང་དང་རིགས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་དང་རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དུ་བ་འགའ་ཞིག་དུ་བ་གཞན་དང་རིགས་མཐུན་པ་ལྟ་བུའོ། །སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པར་འདོད་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་ཚིག་དག་ལས་ ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་སོ།།གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

「從其他」是指，從特殊的田地以外，即從特殊的場所，就像從時間和良好行為的差別一樣，它們也同樣會具有特殊味道、能力和特殊成熟。良好行為是指用牛奶製作的酥油等。 「那些場所的人們」是指，凡是擁有那些場所的人們，他們會看到具有特殊味道等，即凡是不屬於那個場所的，也都是一樣的，就像對於形狀等相同的事物，如何理解它們是相同的，這是不成立的。為什麼呢？因為味道等性質的差別，依賴於原因的差別。如果沒有原因的差別，那麼，就可以推斷本質是相同的。對於任何表達的詞語，如果沒有看到作者，就應該這樣說。它也是以人的行為為先導，並且以人的努力為原因，這是要證明的結果。因為對於「人所做」和「非人所做」的詞語，沒有差別，所以，這就提出了論據。結合起來說，凡是與某物沒有類別差別的，就與它具有相同的原因，例如，某些煙與其他的煙具有相同的類別。那些被認為是「非人所做」的詞語，與「人所做」的詞語，在本質上也沒有差別，這是結果的論據。論據也不成立。 這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論以及對因果關係的探討。現代邏輯學，特別是數理邏輯、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯和因果關係理論，對此類問題提供了更為系統和精細的分析。 虛假類比：文獻中「凡是與某物沒有類別差別的，就與它具有相同的原因，例如，某些煙與其他的煙具有相同的類別」的論證，暗示了虛假類比的謬誤。 否定概念、區分概念、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察、歸納推理與因果關係：這段文獻繼續探討了否定概念（如「沒有」、「不存在」）、如何區分概念、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論以及對因果關係的探討，強調了以下幾點： 因果關係的重要性：文獻強調，事物的性質和變化依賴於因果關係。 現代邏輯學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯和因果關係理論對否定概念、概念區分、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察、歸納推理和因果關係進行了深入探討。 因果關係理論：因果關係理論研究如何確定事物之間的因果關係。 避免虛假類比：避免使用虛假類比的論證。 對古代邏輯的啟示：古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論以及對因果關係的探討，仍然具有重要的啟示意義。 對因果關係重要性的認識：古代邏輯的討論提醒我們，需要認識到因果關係對理解事物的重要性。 總結：總而言之，這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論以及對因果關係的探討。現代邏輯學、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯和因果關係理論提供了更為系統和精細的分析框架。現代邏輯學強調形式有效性、謬誤識別、論證分析和批判性思維。古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對這些問題的關注和洞見，仍然具有重要的啟示意義。現代邏輯學的發展，不僅是對邏輯形式的完善，更是對人類理性思維的深刻理解。

།འདི་ལྟར་དུག་སེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་གང་དག་གིས་རིག་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འདོད་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུ་དག་གིས་བྱེད་པར་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།འདི་ལྟར་ལོ་མ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་གསང་ཚིག་དག་ཀྱང་དུག་ལ་སོགས་པ་སེལ་བ་ལ་སོགས་པར་སྣང་ངོ་། །གལ་ཏེ་སྒྲའི་ངོ་བོ་ཉིད་མཐུན་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་མ་མཐོང་བ་ཡང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་ན་འོ་ན་དེ་ལྟར་ན་ནི་སྨྲ་བ་པོ་ཉིད་དུ་ མཚུངས་པའི་ཕྱིར།སྐྱེས་བུ་རྣམས་ལས་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མཐོང་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་མི་དཔག་ཅེ་ན་ལེགས་པར་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ལེགས་པར་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་ནི་ ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་དང་མཐུན་པའི་གོམས་པ་སྟེ།དེ་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་རབ་དང་ཡིད་གཞུངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེས་བུའི་སོ་སོའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བས་སོ། །ཚིག་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཆོས་མཐུན་པས་ ཏེ་རྟགས་དེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་པ་ཇི་ལྟར་ཚིག་དག་ལ་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེས་བུ་དག་ནི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་དང་བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་ལ་ལེགས་པར་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ལ་ སོགས་པ་ཁྱད་ཞུགས་པར་འགྱུར་གྲང་གི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་ནི་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ལ་ལེགས་པར་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ དེ་ལ་ལེགས་པར་བྱ་བ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་ཡོད་དེ།དཔེར་ན་བུད་ཤིང་གི་ཡུལ་གྱི་མེ་ལྟ་བུའོ། །ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་འདུ་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་ལྟར་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་བསྟན་ནས་གནོད་པ་ཅན་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མི་སྲིད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་ནི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་བདུན་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་པོས་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གནོད་པར་ བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཤིག་ཡོད་ན་ནི་དེས་ན་དེ་དག་མི་སྲིད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གནོད་པར་བྱེད་ པ་མེད་པར་བསྟན་ཏེ།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་མཐོང་ཞིང་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

像這樣，因為看到所有那些被認為是解毒等行為的特殊表現，都是由人所做的，例如，即使是樹葉等的秘密咒語，也表現出可以解毒等。如果說，因為聲音的本質相同，所以，即使沒有看到作者，也可以推斷是人所做的，那麼，這樣，因為說話者相同，即使在某些人身上看到，他們不是全知等特性，為什麼不推斷所有人都是這樣呢？說了「因為良好行為的差別」等，是指良好行為的差別，是與智慧等相符的習慣，爲了理解智慧等的差別，因為看到在智慧和調伏心意等所有功德上，都存在著人與人之間的差別。僅僅因為詞語等在某種程度上相似，就認為可以通過這個標誌來推斷所有情況，這就像詞語之間沒有原因的差別一樣，那些人本身也沒有原因的差別。如果說，只有在論典、工藝和藝術等方面，才能像良好行為那樣，體現出智慧等差別，而對於全知等，則不可能，那麼，回答說，同樣，在全知等其他方面，也可能存在差別。結合起來說，凡是通過良好行為的差別，可以理解差別的事物，也存在著像良好行為那樣，非常特殊的情況，例如，就像木柴中的火一樣。對於智慧等，也存在著通過行為的差別來理解差別，這是自性的論據。像這樣，爲了表示已經說明了證明的方法，並且沒有損害，說了「對於不可能的推論」等，這是第七個原因，因為對於對方要推斷智慧等是可能存在的，沒有論據可以損害這個原因。如果存在論據可以損害無慾等，那麼，就可以推斷它們是不可能存在的。「無慾」等表示沒有損害，因為沒有看到無慾，也沒有看到沒有無慾。 這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討以及對全知概念的討論。現代邏輯學，特別是數理邏輯、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論和宗教哲學，對此類問題提供了更為系統和精細的分析。 滑坡謬誤：文獻中「如果說，因為聲音的本質相同，所以，即使沒有看到作者，也可以推斷是人所做的，那麼，這樣，因為說話者相同，即使在某些人身上看到，他們不是全知等特性，為什麼不推斷所有人都是這樣呢？」的論證，暗示了滑坡謬誤。 否定概念、區分概念、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察、歸納推理、因果關係與全知概念：這段文獻繼續探討了否定概念（如「沒有」、「不存在」）、如何區分概念、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討以及對全知概念的討論，強調了以下幾點： 全知概念的討論：文獻討論了全知概念的可能性和證據。 現代邏輯學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論和宗教哲學對否定概念、概念區分、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察、歸納推理、因果關係和全知概念進行了深入探討。 宗教哲學：宗教哲學探討宗教信仰、神的存在和屬性等問題。 避免滑坡謬誤：避免使用滑坡謬誤。 對古代邏輯的啟示：古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討以及對全知概念的討論，仍然具有重要的啟示意義。 對全知概念的思考：古代邏輯的討論提醒我們，需要對全知概念進行深入思考。 總結：總而言之，這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討以及對全知概念的討論。現代邏輯學、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論和宗教哲學提供了更為系統和精細的分析框架。現代邏輯學強調形式有效性、謬誤識別、論證分析和批判性思維。古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對這些問題的關注和洞見，仍然具有重要的啟示意義。現代邏輯學的發展，不僅是對邏輯形式的完善，更是對人類理性思維的深刻理解。

།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་མཐོང་བ་གནོད་པར་བྱ་བ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་གང་གིས་ན་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ གཏན་ཚིགས་ཚོལ་བར་འགྱུར་བ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་དངོས་སུ་མི་སྲིད་པར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འདོད་པ་དག་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་རྗེས་སུ་དཔག་ན་ཤུགས་ཀྱིས་འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན་དེའི་ཕྱིར།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་འབྲས་བུ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་ནི་མེད་དོ། །ཇི་སྟེ་གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་ ཞུགས་པ་ཡོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྣང་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་སྲིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁྱད་པར་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་པ་རྣམས་ཚུ་རོལ་མཐོང་བས་ལྟ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་དེ་སྤོང་ངོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་བུ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྐལ་པ་དག་སྟེ། མི་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་སྤངས་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བལྟར་མི་རུང་བ་ལྟར་རིག་བྱེད་ ཀྱི་ཚིག་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཚིག་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་བལྟར་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་བལྟར་རུང་བ་ཁོ་ནར་འདོད་དོ། །འོན་ཏེ་མི་འདོད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཁྱད་པར་ བལྟར་མི་རུང་བ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ཁས་ལེན་ན་ཡང་ཁྱད་པར་མི་དམིགས་པ་དེས་ན་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ཁྱད་པར་མ་མཐོང་བ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚིག་དག་ལས་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མཉན་དཀའ་བ་དང་སྨྲ་དཀའ་བ་ ཉིད་ལ་སོགས་པ་བལྟར་རུང་བ་ཁོ་ན་སྟེ།དེ་དག་ནི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་རྣམས་དང་། ཐ་དད་པར་འགྱུར་བར་འདོད་ན། དེའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

提到「無慾」是爲了舉例說明。因為沒有看到無慾，就不能證明存在損害和損害的事物。如果說，通過什麼來尋找損害的論據呢？推斷無慾等事物實際上是不存在的，這不是目的，但是，對於那些認為存在無慾的人，可以通過推斷慾望等來達到目的。如果認為，通過推斷這些，就可以間接地否定無慾等，那麼，因此，說了「慾望等」等，是指不存在慾望等沒有錯誤的標誌和結果。如果說，如果存在非常特殊的智慧等，為什麼看不到呢？因此，說了「即使存在」等，是指這些特殊性，即無慾等，因為它們本質上是超越時間限制的，所以無法看到。如果說，僅僅因為沒有觀察到就放棄它，那麼，說了「那些」等，是指那些，即超越時間限制的事物，不應該僅僅因為沒有觀察到就放棄。如果說，就像無法看到智慧等的差別一樣，表達的詞語也一樣，那麼，說了「詞語不是那樣」等，為什麼呢？因為可以觀察到差別，例如，表達的詞語的差別，被認為是完全可以觀察到的。但是，如果不這樣認為，那麼，如果承認無法觀察到差別，那麼，僅僅因為沒有觀察到差別，就認為沒有觀察到的表達詞語與世俗的詞語在類別上是不同的，這是矛盾的。如果說，表達的詞語的差別僅僅是難以聽到和難以表達等可以觀察到的方面，並且認為這些與人所做的不同，那麼，說了「這些差別」等。 這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論以及對不可觀察事物的討論。現代邏輯學，特別是數理邏輯、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學和科學哲學，對此類問題提供了更為系統和精細的分析。 特殊辯護：文獻中「因為它們本質上是超越時間限制的，所以無法看到」的論證，暗示了特殊辯護的謬誤。 否定概念、區分概念、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察、歸納推理、因果關係、全知概念與不可觀察事物：這段文獻繼續探討了否定概念（如「沒有」、「不存在」）、如何區分概念、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論以及對不可觀察事物的討論，強調了以下幾點： 不可觀察事物的討論：文獻討論瞭如何處理不可觀察的事物。 現代邏輯學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學和科學哲學對否定概念、概念區分、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察、歸納推理、因果關係、全知概念和不可觀察事物進行了深入探討。 科學哲學：科學哲學探討科學的本質、方法和侷限性，包括對不可觀察事物的討論。 避免特殊辯護：避免使用特殊辯護的論證。 對古代邏輯的啟示：古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論以及對不可觀察事物的討論，仍然具有重要的啟示意義。 對不可觀察事物的思考：古代邏輯的討論提醒我們，需要對不可觀察的事物進行深入思考。 總結：總而言之，這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論以及對不可觀察事物的討論。現代邏輯學、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學和科學哲學提供了更為系統和精細的分析框架。現代邏輯學強調形式有效性、謬誤識別、論證分析和批判性思維。古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對這些問題的關注和洞見，仍然具有重要的啟示意義。現代邏輯學的發展，不僅是對邏輯形式的完善，更是對人類理性思維的深刻理解。

།གཞན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དག་ལ་ཡང་ངོ་། །ཁྱད་པར་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར།ཁྱད་པར་རྣམས་བལྟར་མི་རུང་བ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། མངོན་སུམ་པ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་འགལ་བ་འདིའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། གཅིག་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་འགལ་བ་གཉིས་ནི་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཁྱད་ པར་རྣམས་ནི་མངོན་སུམ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དུག་ལ་སོགས་པ་ནི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་ངེས་པར་མི་ཟིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེ་ན།འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དུག་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་གཟུགས་འདྲ་བ་སྣང་བ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ ཡིན་ལ།རིག་བྱེད་རྣམས་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་འཁྲུལ་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་རིག་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འཁྲུལ་པས། མི་དམིགས་པ་ལས་ཡང་ཁྱད་པར་ལ་དམིགས་པའི་ཚད་མ་འཁྲུལ་པ་ལ་གནོད་ པར་བྱེད་པ་སྐྱེད་ན་ནི།དེའི་ཚེ་འཁྲུལ་པ་དང་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་དེ་ནི་མེད་དོ་། །དེ་ལྟ་བས་ན་རིག་བྱེད་རྣམས་འཇིག་རྟེན་པའི་སྒྲ་དག་དང་ཁྱད་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་དོ། །འོ་ན་སྐྱེས་བུ་དག་ལ་གང་གིས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་དུ་ཡོན་ཏན་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་གནོད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན།སྐྱེས་བུ་དག་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ཆེས་ཁྱད་ཞུགས་པ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ སྒྲ་མངོན་སུམ་པ་རྣམས་ལ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཉེས་པ་འདིར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།འོ་ན་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།གཞན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་རེད་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་སྡུད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་ཚིག་རྣམས་ལ་ ཁྱད་པར་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་རང་བཞིན་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་དང་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུས་བྱེད་ཅིང་སྐྱེས་བུ་དག་གིས་བྱེད་དོ།།ཡང་ན་ནི་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་སྐྱེས་བུས་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

「對於其他」是指，對於人所做的也是如此。因為沒有看到差別，就認為類別不同，這是矛盾的。不僅如此，認為差別是不可觀察的，對於現量，也存在與非現量相矛盾的情況，因為對於一個事物來說，具有兩種相反的本質是不可能的。如果說，差別僅僅是現量，並且存在錯誤的理由，所以，對於毒藥等，只是不能像其能力那樣確定地理解，那麼，說了「因為沒有錯誤的理由」，是指對於毒藥等，存在相似的形狀，這是錯誤的理由，而對於表達的詞語，則不存在這種情況。如果說，如何知道呢？說了「因為沒有損害，所以錯誤不能成立」，是指如果表達的詞語的差別是錯誤的，並且從沒有觀察到，也產生了可以觀察到差別的可靠證據，從而損害了錯誤，那麼，那時，如果錯誤和它的理由是確定的，那麼，這種情況是不存在的。因此，對於要證明表達的詞語與世俗的詞語沒有差別，沒有可靠的證據可以損害它。那麼，對於人來說，如果證明所有方面都具有相同的功德，會存在什麼過失呢？說了「對於人來說」等，是指看到非常特殊的智慧等，這會損害相似性，而不是相同的。所說的「推斷表達的詞語，對於現量的聲音來說，不存在非現量的本質」是指，如果差別是其自身的本質，那麼就會存在這種過失，如果說，那麼，它是其他事物的本質，因此，說了「詞語的差別是其他事物的本質」，是指詞語的差別依賴於其他事物的本質，這是「其他事物的本質」的含義。說了「因為不是它的差別」，是指因為不是詞語的差別。因此，說了「因此」等，是指總結，因為詞語沒有差別，所以，沒有差別的本質，凡是認為人所做和非人所做的，都是人所做，並且是由人所做的。或者說，什麼也不是，這是指世俗的詞語也不是人所做的含義。 這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論以及對本質主義的批判。現代邏輯學，特別是數理邏輯、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學和反本質主義，對此類問題提供了更為系統和精細的分析。 訴諸權威：文獻中「推斷表達的詞語，對於現量的聲音來說，不存在非現量的本質」暗示了訴諸權威的謬誤。 否定概念、區分概念、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察、歸納推理、因果關係、全知概念、不可觀察事物與反本質主義：這段文獻繼續探討了否定概念（如「沒有」、「不存在」）、如何區分概念、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論以及對本質主義的批判，強調了以下幾點： 對本質主義的批判：文獻暗示了對本質主義的批判，認為事物的性質並非固定不變，而是依賴於其他事物。 現代邏輯學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學和反本質主義對否定概念、概念區分、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察、歸納推理、因果關係、全知概念、不可觀察事物和本質主義進行了深入探討。 反本質主義：反本質主義認為，事物的本質並非固定不變，而是依賴於社會、文化和歷史的建構。 避免訴諸權威：避免使用訴諸權威的論證。 對古代邏輯的啟示：古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論以及對本質主義的批判，仍然具有重要的啟示意義。 對本質主義的批判：古代邏輯的討論提醒我們，需要對本質主義進行批判性思考。 總結：總而言之，這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論以及對本質主義的批判。現代邏輯學、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學和反本質主義提供了更為系統和精細的分析框架。現代邏輯學強調形式有效性、謬誤識別、論證分析和批判性思維。古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對這些問題的關注和洞見，仍然具有重要的啟示意義。現代邏輯學的發展，不僅是對邏輯形式的完善，更是對人類理性思維的深刻理解。

།དེ་ལྟར་ སློབ་དཔོན་པ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པར་འདོད་པ་ལ་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་བཤད་ནས།མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་བདག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ས་ལ་ཤེས་ཡོད་པ་ནི་ས་ལ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་སྟེ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་ལྟ་བ་ ཡིན་ནོ།།བདག་དང་ས་ལ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཞེས་ཟླས་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་བསྡུའོ། །དེ་དག་མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གཞན་གྱིས་མི་དམིགས་པ་སྨྲས་ཀྱང་། བདག་ལ་སོགས་པ་སྨྲ་བ་དག་གིས་མི་དམིགས་ པ་ཙམ་ཞིག་ནི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་མེད་པ་དེ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པའི་མི་དམིགས་པ་བདག་ལ་སོགས་པ་དགག་པ་ལ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་ཅི་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་སྟེ།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། ཇི་ལྟར་ འདི་བདག་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ལྟར།གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །འོན་ཏེ་འདི་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ལ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་ནི་དེ་མི་དམིགས་པ་ཚད་མར་བྱེད་པ་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པ་འདིའི་བདག་ཏུ་སྨྲ་ བ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་ཅིང་རྟེན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་ཡང་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བདག་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་མངོན་སུམ་དུ་ནི་མི་དམིགས་སོ། །བདག་ནི་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ ནི་རང་བཞིན་བསྐལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དབང་པོའི་ཤེས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འབྱུང་བ་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །རང་རིག་པའི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཡུལ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ ཞིག་བདག་ནི་ངའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཡང་རྣར་མི་འོང་སྟེ།ངའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་སྐེམ་མོ་སྦོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ་ཀུན་དུ་རེག་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།བདག་ལ་ནི་སྐེམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཞན་དང་ལྡན་པའི་ཡུལ་གཞན་ཡིན་པ་ནི་མེད་དེ་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ལ་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་རྟགས་ཀྱང་མེད་དོ། །འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་ པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུའི་རྟགས་ཀྱང་མེད་དེ།བདག་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་བསྒྲུབས་པ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་མེད་དོ།

像這樣，老師已經解釋了，僅僅因為沒有看到，就認為論據在反面是相反的，並且互相矛盾。對於外道，說了「自我和」等，是指「在土地上有意識」，是指在土地上有意識，這是順世外道的觀點。「自我和在土地上有意識」是分開說的。「等」字包括了牛奶等中有酸奶等。對於要證明這些不存在，即使其他人說沒有觀察到，但是，那些說有自我等的人，認為僅僅沒有觀察到就是可靠的證據，因此，不認為不存在是完全可以證明的。對於不認為沒有觀察到是用來否定自我等的可靠證據，為什麼說這是沒有論據呢？難道不是用來證明在反面是相反的嗎？就像這個沒有觀察到，對於要證明自我等不存在，不是可靠的證據一樣，對於沒有論據的情況也是如此。但是，如果認為這個沒有論據的情況是可靠的證據，那麼，那些認為沒有觀察到是可靠證據的勝論派等，他們所說的自我也會變得沒有觀察到，並且沒有依據，因為對於他們來說，也可能存在沒有觀察到可以證明不存在的情況。例如，因為自我不是現量，所以，不能在現量中觀察到自我。自我不是超越時間限制的感官意識的對象，因為它本質上是超越時間限制的。在感官意識之後產生的意識的現量，也是以感官意識的直接對像為對象。它也不是自證的，因為它的對象是自身的本質。那些說自我是「我是」的意識的現量的人，也是不合理的，因為「我是」的意識本身就是有分別的，所以不是現量，並且經常會感受到身體的狀態，例如「我的身體是瘦的」或「我的身體是胖的」，但是，自我本身並不存在瘦等狀態。不存在具有其他形態的意識，因為這會導致無限倒退。僅僅因為不是現量，也不能作為自我的本質標誌。因為結果不成立，所以，也沒有結果的標誌，因為對於自我不是現量，證明現量和沒有觀察到，沒有結果和原因的事物。 這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判以及對自我概念的討論。現代邏輯學，特別是數理邏輯、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學、反本質主義和自我哲學，對此類問題提供了更為系統和精細的分析。 循環論證：文獻中「那些認為沒有觀察到是可靠證據的勝論派等，他們所說的自我也會變得沒有觀察到，並且沒有依據，因為對於他們來說，也可能存在沒有觀察到可以證明不存在的情況」暗示了循環論證的謬誤。 否定概念、區分概念、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察、歸納推理、因果關係、全知概念、不可觀察事物、反本質主義與自我概念：這段文獻繼續探討了否定概念（如「沒有」、「不存在」）、如何區分概念、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判以及對自我概念的討論，強調了以下幾點： 對自我概念的討論：文獻討論了自我的存在、性質和認知方式。 現代邏輯學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學、反本質主義和自我哲學對否定概念、概念區分、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察、歸納推理、因果關係、全知概念、不可觀察事物、本質主義和自我概念進行了深入探討。 自我哲學：自我哲學探討自我的存在、性質、同一性和認知方式。 對古代邏輯的啟示：古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判以及對自我概念的討論，仍然具有重要的啟示意義。 對自我概念的思考：古代邏輯的討論提醒我們，需要對自我概念進行深入思考。 總結：總而言之，這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判以及對自我概念的討論。現代邏輯學、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學、反本質主義和自我哲學提供了更為系統和精細的分析框架。現代邏輯學強調形式有效性、謬誤識別、論證分析和批判性思維。古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對這些問題的關注和洞見，仍然具有重要的啟示意義。現代邏輯學的發展，不僅是對邏輯形式的完善，更是對人類理性思維的深刻理解。

།དེ་བས་ན་རྟགས་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་མ་ ཡིན་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྗེས་སུ་དཔོག་ཅེ་ན།དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དྲན་པའི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་གཟུགས་དང་སྣང་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མིག་བཙུམས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་མིག་ཕྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་དང་ བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་བོ།།དེ་བས་ན་འདི་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པར་གྲུབ་པས་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པར་བརྗོད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ལྟོས་པ་དང་བཅས་ཤིང་རེས་འགའ་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ རྣམ་པ་འདིས་དེ་ཉིད་དབང་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ།།འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འབྲས་བུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ནི་ དེ་ལྟར་དོན་ཆུང་ཟད་ཀྱང་རྒྱས་པར་མི་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟར་རོ།།རྒྱུ་ཙམ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བདག་གི་ཡོན་ཏན་དུ་འདོད་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ནི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རྒྱས་པར་མི་ བྱེད་དེ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་གང་ཡང་རུང་བ་ཁྱད་པར་མ་བསྟན་པས་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་ནི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此，因為沒有標誌，所以，自我也不是推論的對象。如果說，如何通過結果的意識來推論眼睛等非現量的事物呢？說了「感官等」等，是指「等」字包括了記憶的種子等。意識本身就是結果，因為它是間歇性的。例如，即使存在形狀、光線和注意，在閉眼等情況下，也沒有意識，而在睜眼等情況下，卻存在意識，因此，結果的意識必然依賴於其他原因。因此，因為這個依賴性成立，所以，說感官等是完全成立的。因為這個意識是依賴性的，並且是間歇性的，所以，通過「這個意識有什麼原因呢？」這種方式，就將它稱為感官。 「不是這樣的」是指，不是說它本身就是形狀等形狀的特殊性。對於完全證明結果的快樂等，這樣並不能擴充套件任何微小的意義，其中「這樣」是指像意識一樣。僅僅通過依賴於原因，就認為結果的快樂等是自我的屬性，這樣並不能擴充套件任何微小的自我的意義，因為沒有指出快樂等是任何特殊原因，只是承認了它具有原因。自我不是這樣的，因為它被認為是常、作者和享受者等性質。 這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論以及對心物關係的討論。現代邏輯學，特別是數理邏輯、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學、反本質主義、自我哲學和心物關係哲學，對此類問題提供了更為系統和精細的分析。 肯定後件：文獻中「因為這個意識是依賴性的，並且是間歇性的，所以，通過『這個意識有什麼原因呢？』這種方式，就將它稱為感官」暗示了肯定後件的謬誤。 否定概念、區分概念、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察、歸納推理、因果關係、全知概念、不可觀察事物、反本質主義、自我概念與心物關係：這段文獻繼續探討了否定概念（如「沒有」、「不存在」）、如何區分概念、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論以及對心物關係的討論，強調了以下幾點： 對心物關係的討論：文獻討論了意識與物質之間的關係。 現代邏輯學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學、反本質主義、自我哲學和心物關係哲學對否定概念、概念區分、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察、歸納推理、因果關係、全知概念、不可觀察事物、本質主義、自我概念和心物關係進行了深入探討。 心物關係哲學：心物關係哲學探討意識與物質之間的關係，包括二元論、一元論和唯物主義等觀點。 避免肯定後件：避免使用肯定後件的論證。 對古代邏輯的啟示：古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論以及對心物關係的討論，仍然具有重要的啟示意義。 對心物關係的思考：古代邏輯的討論提醒我們，需要對心物關係進行深入思考。 總結：總而言之，這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論以及對心物關係的討論。現代邏輯學、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學、反本質主義、自我哲學和心物關係哲學提供了更為系統和精細的分析框架。現代邏輯學強調形式有效性、謬誤識別、論證分析和批判性思維。古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對這些問題的關注和洞見，仍然具有重要的啟示意義。現代邏輯學的發展，不僅是對邏輯形式的完善，更是對人類理性思維的深刻理解。

།གང་གི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཁས་ བླངས་པའི་བདག་ལ་འབྲས་བུའི་རྟགས་མེད་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་དང་།བདག་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན། སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པས་བདག་མེད་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་མི་དམིགས་པ་དེས་བདག་དེ་སེལ་བ་ན་ཅི་སྟེ། བདག་ཏུ་སྨྲ་བས་མི་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་ བདག་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསལ་ཞིང་སྤངས།མི་དམིགས་པ་འདི་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གཏན་ཚིགས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད། རྒྱང་པན་པ་རྣམས་ནི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ན་འབྱུང་བ་རྣམས་ཁོ་ནའི་མཐུ་ ཡིན་ལ།ས་ཡང་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དེ་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་ས་ལ་ཤེས་པ་ཡོད་པར་མི་དམིགས་པར་འདོད་བཞིན་དུ་ཡང་མ་མཐོང་བ། ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཚིག་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་ པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྟགས་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པར་སྨྲའོ།།གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་ཏེ་ཡང་དེ་ཉིད་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ཞོ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པར་འདོད་བཞིན་དུ་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ཏེ། འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་སྨྲས་ནས།གཞན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་པ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདུས་པ་ཉིད་མ་མཐོང་བས་ལྡོག་པ་སྨྲའོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་འདིའི་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་འདིའི་ཁྱབ་པ་མི་འགྲུབ་བོ། །འདི་ལ་གང་གིས་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་ འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།གཞན་གྱི་དོན་དུ་འགྲུབ་པས་གྲངས་ཅན་གྱི་བདག་གི་དོན་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་འདུས་པ་དག་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞོ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ ཡང་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་རུང་སྟེ།འདི་ལྟར་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞོ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མི་ནུས་པ་ལས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏེ། གལ་ཏེ་འོ་མ་ལ་ སོགས་པ་ལ་ཞོ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་མེད་ན།འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ནུས་པ་མེད་པ་དེ་ལས་ཞོ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་གིས་གང་ཞིག་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་མི་འབྱུང་བ་སྟེ། དཔེར་ན། སཱ་ལུའི་ས་བོན་ལས་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུའོ། །འོ་མ་ལ་ སོགས་པ་ལས་ནི་ཞོ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་སྟེ།དེ་ལྟ་བས་ན་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞོ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་དང་འདྲ་བ་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ།

如果說，因為如同所承認的自我，沒有結果的標誌，並且自我僅僅是不可觀察的，那麼，佛教徒等說，因為沒有觀察到，所以沒有自我，那麼，為什麼僅僅通過沒有觀察到，就否定和放棄了自我呢？如果這個沒有觀察到不是用來證明的，那麼，如何證明在反面，論據具有生命等，是相反的呢？順世外道認為，意識的產生僅僅是元素的力量，並且土地也是元素的本質，因此，即使順世外道認為在土地上沒有觀察到意識，他們也通過沒有觀察到，來證明所有詞語等不是全知的，因此，將沒有觀察到作為論據，來證明在反面是相反的。另外，數論派也認為，牛奶等中沒有觀察到酸奶等，但是，他們說眼睛等是爲了其他，因為它們是組合的，然後，通過沒有看到兔子角等不是爲了其他，就說它們是相反的。像這樣，暫時來說，這是互相矛盾的，僅僅通過沒有觀察到，也不能成立這個論據的普遍性。對於這個，為什麼說眼睛等因為是組合的，所以是為其他而成立，那麼，數論派的自我也應該為自己而成立呢？為什麼說組合的事物必然是為其他而成立呢？像他們認為牛奶等中沒有觀察到酸奶等一樣，所說的也是不合理的，因為牛奶等中確實存在可以觀察到的酸奶等。那麼，這是什麼呢？說了「推論」。爲了說明推論也不能從無中產生，如果牛奶等中沒有酸奶等的能力，那麼，就不能從沒有能力的牛奶等中產生酸奶等。結合起來說，凡是不能產生某物的，就不能從它產生，例如，不能從娑羅樹的種子中產生大麥的幼苗。但是，酸奶等是從牛奶等中產生的，因此，牛奶等具有酸奶等的能力，這是與結果的論據相似的，具有不同性質的結合。 這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論、對心物關係的討論以及對潛能的討論。現代邏輯學，特別是數理邏輯、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學、反本質主義、自我哲學、心物關係哲學和潛能理論，對此類問題提供了更為系統和精細的分析。 不當預設：文獻中「為什麼說組合的事物必然是為其他而成立呢？」暗示了不當預設的謬誤。 否定概念、區分概念、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察、歸納推理、因果關係、全知概念、不可觀察事物、反本質主義、自我概念、心物關係與潛能：這段文獻繼續探討了否定概念（如「沒有」、「不存在」）、如何區分概念、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論、對心物關係的討論以及對潛能的討論，強調了以下幾點： 對潛能的討論：文獻討論了事物具有產生其他事物的能力。 現代邏輯學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學、反本質主義、自我哲學、心物關係哲學和潛能理論對否定概念、概念區分、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察、歸納推理、因果關係、全知概念、不可觀察事物、本質主義、自我概念、心物關係和潛能進行了深入探討。 潛能理論：潛能理論探討事物具有產生其他事物的能力，包括可能性、傾向性和能力等概念。 避免不當預設：避免使用不當預設的論證。 對古代邏輯的啟示：古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論、對心物關係的討論以及對潛能的討論，仍然具有重要的啟示意義。 對潛能的思考：古代邏輯的討論提醒我們，需要對潛能進行深入思考。 總結：總而言之，這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論、對心物關係的討論以及對潛能的討論。現代邏輯學、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學、反本質主義、自我哲學、心物關係哲學和潛能理論提供了更為系統和精細的分析框架。現代邏輯學強調形式有效性、謬誤識別、論證分析和批判性思維。古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對這些問題的關注和洞見，仍然具有重要的啟示意義。現代邏輯學的發展，不僅是對邏輯形式的完善，更是對人類理性思維的深刻理解。

།ནུས་པ་ཉིད་ཞོ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་ཡང་ནུས་པ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཅི་ཞིག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཕྱིས་དམིགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ནུས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཞོ་ལ་སོགས་པ་ལས་དོན་ཐ་དད་པ་གཞན་ཉིད་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡིན། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞོ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་འོ་མ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྟེ་གཞན་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ནུས་པ་ཞོ་ལ་སོགས་པ་ལས་དོན་ཐ་དད་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་གཞན་ཡོད་ན་སྟེ་གཞན་ ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་ན།ཞོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡོད་དེ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞོ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་མཐུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཉེ་བར་གདགས་པ་ཙམ་དུ་ནི་འགྱུར་རོ། །མི་དམིགས་པ་ཚད་མར་མ་བྱས་ལ། ཡང་དེ་ཉིད་ཚད་མར་བྱེད་ པ་འདི་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་ཙམ་དང་འབྲེལ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་བདག་ ཉིད་ལྡོག་པ་ན་ངོ་བོ་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཟློག་པར་འགྱུར་བའམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་ཤིང་ལྡོག་པ་ན་ཤིང་ཤ་པ་ལྡོག་པ་ལྟ་བུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་དང་ ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་འགའ་ཁོ་ན་ཞིག་ལ་དེ་སྐད་དུ་ཤིང་ཤ་པ་ཞེས་གྲགས་པའི་ཕྱིར་ཤིང་དེ་ནི་ཤིང་ཤ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ།།རང་གི་ངོ་བོ་ཤིང་ཡོངས་སུ་བོར་ནས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཤིང་ཤ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཤིང་གི་རང་གི་བདག་ཉིད་ཁོ་ ན་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཤིང་ཤ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་ཤིང་ཤ་པ་ལ་སོགས་པ་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་བཞིན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འདོད་པ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པས་འབྲེལ་པ་ ཁོ་ནས་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ།།རྒྱུ་ཡིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལྡོག་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ངོ་། །འབྲས་བུ་ཟློག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱེ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱུ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཆད་དོ།

認為能力本身就是酸奶等，因為原因和結果是無差別的。持既成觀點的人說了「那麼，這個能力是什麼」等，是指，是後來觀察到的事物本身是能力呢？還是存在某種與酸奶等不同的其他事物呢？「同樣地」是指，就像酸奶等成立一樣，在牛奶等的狀態下也可以觀察到，因為沒有差別。如果說，是其他事物，那麼，如果能力是與酸奶等不同的事物，那麼，那時，如果存在其他事物，即存在其他能力，那麼，酸奶等要麼存在，要麼不存在，這是他們的想法。因為存在產生酸奶等的力量，所以，牛奶等僅僅是接近酸奶等。不將沒有觀察到作為可靠的證據，又將它作為可靠的證據，這是互相矛盾的。 「這些」是指那些說有自我的人，這是總結。因為僅僅沒有看到就不能相反，所以，僅僅與此相關，即與論據相關，認為要證明的本質是自我，當自我相反時，將作為自身本質的本質作為論據，這就會被推翻，或者說，通過「或者」這個詞，是指依賴於要解釋的分別。例如，當樹相反時，娑羅樹也會相反。為什麼呢？因為只有在具有樹枝等某些特殊性的情況下，才被稱為娑羅樹，所以，那個樹就是娑羅樹的本質。即使完全失去了樹的本質，又怎麼會有娑羅樹呢？為什麼呢？因為只有自身的本質，即樹的自身，才是本質，因為是娑羅樹的本質。因此，對於論據，所要證明的是娑羅樹等，它之所以成立，僅僅是因為自性聯繫，因為要證明的自性與樹等，僅僅通過如上所述的方式聯繫，才不會有錯誤。通過原因，當相反時，從內部發出「相反」。將「結果會被推翻」與上下文聯繫起來。為什麼呢？因為沒有錯誤，結果對於原因來說是沒有錯誤的。說了「原因」等，是指解釋。 這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論、對心物關係的討論、對潛能的討論以及對同一性的討論。現代邏輯學，特別是數理邏輯、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學、反本質主義、自我哲學、心物關係哲學、潛能理論和同一性理論，對此類問題提供了更為系統和精細的分析。 稻草人謬誤：文獻中「認為能力本身就是酸奶等，因為原因和結果是無差別的」暗示了稻草人謬誤。 否定概念、區分概念、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察、歸納推理、因果關係、全知概念、不可觀察事物、反本質主義、自我概念、心物關係、潛能與同一性：這段文獻繼續探討了否定概念（如「沒有」、「不存在」）、如何區分概念、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論、對心物關係的討論、對潛能的討論以及對同一性的討論，強調了以下幾點： 對同一性的討論：文獻討論了事物在變化中如何保持同一性。 現代邏輯學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學、反本質主義、自我哲學、心物關係哲學、潛能理論和同一性理論對否定概念、概念區分、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察、歸納推理、因果關係、全知概念、不可觀察事物、本質主義、自我概念、心物關係、潛能和同一性進行了深入探討。 同一性理論：同一性理論探討事物在變化中如何保持同一性，包括數值同一性和型別同一性等概念。 避免稻草人謬誤：避免使用稻草人謬誤。 對古代邏輯的啟示：古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論、對心物關係的討論、對潛能的討論以及對同一性的討論，仍然具有重要的啟示意義。 對同一性的思考：古代邏輯的討論提醒我們，需要對同一性進行深入思考。 總結：總而言之，這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論、對心物關係的討論、對潛能的討論以及對同一性的討論。現代邏輯學、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學、反本質主義、自我哲學、心物關係哲學、潛能理論和同一性理論提供了更為系統和精細的分析框架。現代邏輯學強調形式有效性、謬誤識別、論證分析和批判性思維。古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對這些問題的關注和洞見，仍然具有重要的啟示意義。現代邏輯學的發展，不僅是對邏輯形式的完善，更是對人類理性思維的深刻理解。

།གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལོག་པ་ན་འབྲས་བུ་མི་ལྡོག་ན་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུར་འདོད་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་རྒྱུ་ལྡོག་པ་ནི་འབྲས་བུ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། ། དེ་ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ནི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ངེས་པར་བྱེད་དེ། དེར་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཉི་གར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་ཁོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལོག་པས་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་གོ།།དེ་ལྟ་མིན་ན་གཅིག་ལོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་འབྲེལ་པ་ལོག་པས། ཇི་ལྟར་གཞན་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་མ་འབྲེལ་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་མི་འགྱུར་པ་ཁོ་ན་སྟེ་ འདི་ལྟར་མི་ལ་མི་དག་ལ་རྟ་མི་བདོག་ཅེས་ཏེ།རྟ་མེད་ཅེས་ཏེ་ཕྱུགས་ཀྱང་བདོག་པ་མིན་ནམ་ཅི། དེ་བཞིན་གཅིག་ཅིག་ཉེ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་མ་འབྲེལ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉེ་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་གཞན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཉེ་བར་འགྱུར་ཉེ་བར་མི་འདོད་ པ་ཉིད་དེ།འདི་ལྟར་མི་ལ་ཕྱུགས་ནི་བདོག་།ཅེས་ཏེ། དེ་བཞིན་རྟ་ཡང་བདོག་གམ་ཅི་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་འབྲེལ་བ་ཁོ་ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཁོ་ནས་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གོ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རང་བཞིན་འབྲེལ་པའོ།།དེའི་ངོ་བོའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོའི་མཚན་ཉིད་དམ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་འབྲེལ་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཆོས་མཐུན་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་དག་ གིས་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ།།དེ་བས་ན་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེའི་འབྲས་བུ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་དག་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་བསྙད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ལ། ངེས་པར་འདི་ལ་གཞི་ ཆོས་ཅན་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མི་འདོད་དོ།།འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ལའོ། །རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ལ་ནི་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལ་ནི་བཟློག་སྟེ་དམིགས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

「否則」是指，如果原因相反，而結果沒有相反，那麼，那時，被認為是結果的事物，就不是那個原因的結果。因此，如果原因和結果的事物成立，那麼，原因相反，必然會導致結果相反。 「它本身是原因和結果的本質成立」等，是指，原因和結果的事物成立，就確定了結果的本質在於原因，並且不會有錯誤。因此，如上所述，通過兩者，即通過它的自身和它所產生的性質，僅僅通過自性聯繫，當要證明的事物相反時，論據也會相反。如果不是這樣，那麼，「當一個相反時」是指，當與要證明的事物沒有聯繫的事物相反時，如何能使其他不相反呢？只是要證明的性質與是否相反無關，例如，人沒有馬，即使沒有馬，難道就沒有牲畜嗎？同樣，因為一個接近，所以，因為與要證明的事物沒有聯繫的論據接近，如何能使其他要證明的性質接近呢？這本身是不被期望的，例如，人有牲畜，那麼，難道也有馬嗎？因為如此，所以，僅僅通過自性聯繫，才能使論據理解與要證明的事物相關聯。 「這個也」是指自性聯繫。 「它的本質的性質」等，是指要證明的事物的自性的本質的性質，或者它所產生的性質。 「如果沒有自性聯繫，就不會產生」這個觀點，通過同性質和異性質的例子來充分說明。因此，異性質的例子的結果，通過沒有要證明的事物的理由，來表示沒有論據。像這樣，如果不存在要證明的事物和證明的事物，就不會產生。因此，對於異性質的例子，必然不認為這個基礎是所依之物。 「對於這個」是指對於自性和結果的論據。對於沒有觀察到自性，只是期望，對於它，應該相反地顯示觀察到。 這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論、對心物關係的討論、對潛能的討論、對同一性的討論以及對相關性的討論。現代邏輯學，特別是數理邏輯、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學、反本質主義、自我哲學、心物關係哲學、潛能理論、同一性理論和相關性理論，對此類問題提供了更為系統和精細的分析。 不相干的結論：文獻中「人沒有馬，即使沒有馬，難道就沒有牲畜嗎？」暗示了不相干的結論的謬誤。 否定概念、區分概念、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察、歸納推理、因果關係、全知概念、不可觀察事物、反本質主義、自我概念、心物關係、潛能、同一性與相關性：這段文獻繼續探討了否定概念（如「沒有」、「不存在」）、如何區分概念、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論、對心物關係的討論、對潛能的討論、對同一性的討論以及對相關性的討論，強調了以下幾點： 對相關性的討論：文獻討論了事物之間的聯繫和依賴關係。 現代邏輯學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學、反本質主義、自我哲學、心物關係哲學、潛能理論、同一性理論和相關性理論對否定概念、概念區分、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察、歸納推理、因果關係、全知概念、不可觀察事物、本質主義、自我概念、心物關係、潛能、同一性和相關性進行了深入探討。 相關性理論：相關性理論探討事物之間的聯繫和依賴關係，包括邏輯相關性、因果相關性和統計相關性等概念。 避免不相干的結論：避免使用不相干的結論的謬誤。 對古代邏輯的啟示：古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論、對心物關係的討論、對潛能的討論以及對同一性和相關性的討論，仍然具有重要的啟示意義。 對相關性的思考：古代邏輯的討論提醒我們，需要對相關性進行深入思考。 總結：總而言之，這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論、對心物關係的討論、對潛能的討論以及對同一性和相關性的討論。現代邏輯學、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學、反本質主義、自我哲學、心物關係哲學、潛能理論和同一性理論提供了更為系統和精細的分析框架。現代邏輯學強調形式有效性、謬誤識別、論證分析和批判性思維。古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對這些問題的關注和洞見，仍然具有重要的啟示意義。現代邏輯學的發展，不僅是對邏輯形式的完善，更是對人類理性思維的深刻理解。

།ཅིའི་ཕྱིར་གཞི་མི་འདོད་ཅེ་ན་དེ་དག་མེད་ནའང་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེ་དག་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་དང་རྒྱུ་དག་མེད་ན། རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟགས་དེ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཆོས་མི་མཐུན་པ་བརྗོད་པ་ལས་ཀྱང་དེ་རྟོགས་ཕྱིར། ལྡོག་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་ པའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེའི་ངོ་བོ་སྒྲུབ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རྒྱུའི་དངོས་པོ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་དག་མི་ཤེས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་མི་ ཤེས་པའི་མི་ལའོ།།དེ་ནི་དཔེ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་སྟོན་ཅེ་ན། དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་སྟེ། བྱས་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པས་བྱས་པ་གྲུབ་པ་ཉིད་ན་གྲུབ་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ སྒྲུབ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེས་དེའི་ངོ་བོར་སྟོན་གྱི།ཇི་ལྟར་ཁ་ཅིག་ལོག་པར་རྟོག་པ་ལྟ་བུ་ཕྱིས་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འབྱུང་བའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྱས་པའི་ངོ་བོ་ ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་གཉིད་ཡིན་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཚད་མ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ཡང་དཔེས་སྟོན་གྱི་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཚད་མ་མི་སྟོན་ན་དེའི་ཚེ།ཆོས་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ འཁྲུལ་པར་དོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དཔེས་ཚད་མ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཚད་མ་དེས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཙམ་དང་འབྲེལ་པའོ། །ཇི་ལྟར་སྟོན་ཅེ་ན། རང་གི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བྱས་ པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ལས་བྱས་པ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་དང་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་སྐྱེས་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ཡིན་གྱི། དུས་གཞན་དུ་གནས་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

「為什麼不認為基礎」等，是指，如果那些不存在，即如果自性和原因不存在，那麼，就說自性和結果的標誌不存在，

།ཡང་ཇི་ལྟར་རང་གི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་ སྐྱེས་ཤེ་ན།གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་ལས་གཞན་པ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱས་པ་དེའི་ཡོད་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡང་འོག་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་སྒྲུབ་པ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྒྱུའི་དངོས་པོར་ཏེ། ཡང་ན་དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་སྒྲུབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་འདིས་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ། །ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟོན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སོ། །ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཞིག་རྒྱུའི་དངོས་པོར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཅེ་ན། དོན གཞན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།སྒྲུབ་པ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྟེ། འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ལ་རྣམ་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་དཔེ་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཚད་མས་དེའི་ངོ་བོ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་ན་སྟེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་རང་བཞིན་དེའི་ངོ་བོ་སྒྲུབ་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་།རྒྱུའི་དངོས་པོར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནའོ། །མེ་མེད་ན་ཡང་དུ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་མེ་དེའི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བྱས་པ་ཉིད་དང་། དུ་བ་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་ བའི་དོན་ཏོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་དང་། དུ་བ་འདིའི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་རྟག་པ་དང་རྒྱུ་མེ་མེད་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལྟར་ལྡོག་པ་ཡུལ་མ་བསྟན་པའི་ངོ་བོ་བརྗོད་པ་ལ་གཞི་མེད་པར་ཡང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ལ་ལྡོག་པར་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པོ། །དེ་ ལྟར་ན་རེ་ཞིག་དེའི་ངོ་བོ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་དག་མི་ཤེས་པ་ལ་དཔེ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་དག་ལ་དེའི་ངོ་བོ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དག་རང་གི་ཚད་མ་ཇི་ལྟ་བས་རབ་ཏུ་གྲུབ་ལ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཙམ་མ་ངེས་པའི་མཁས་པ་དེ་རྣམས་ལ་ནི། དེའི་ངོ་བོ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོའི་ཕྱིར་ གཏན་ཚིགས་འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ནའོ། །གང་གི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུའོ།

「又如何從自己的原因產生呢？」說了「從其他」，是爲了否定從自己的原因以外，即從毀滅的原因產生，是爲了否定無常的本質，這將在後面說明。或者說，要證明的性質是證明的原因的事物，或者說，在例子中，要證明的性質存在，因為證明存在，通過這種方式，充分地表明瞭是原因。 「或者」這個詞，是相對於說明自性論據的本質而言的。 「又要充分地表明什麼是要證明的事物的原因的事物呢？」說了「其他意義」，是指與證明不同的意義，是要證明的事物，對於結果的論據來說，是這種方式的含義。像這樣，如果通過例子來說明可靠的證據，就充分地證明了它的本質和原因的事物，即要證明的自性是證明的本質，並且充分地成立為原因的事物。「即使沒有火，也沒有煙」與上下文聯繫起來。為什麼呢？因為無常的本質和火，按照它們的順序，是已做的事物和煙的自性及其原因， 「和」這個詞是總括的意思。如果這樣，那麼，如何能使已做的事物和煙的自性，在沒有無常和原因火的情況下存在呢？這是不可能的。因此，像這樣，對於沒有顯示相反的場所的本質，即使沒有基礎，也可以充分地成立在異性質的例子中相反。像這樣，暫時來說，爲了說明它的本質和原因的事物，應該為那些不瞭解這些的人舉例說明。對於那些通過自己的可靠證據充分地成立了它的本質和原因的事物，並且僅僅不確定同品類的性質的智者來說，僅僅是爲了它的本質和原因的事物，即僅僅是同品類的性質。 「爲了什麼」是指，爲了確定隨同和相反。 這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論、對心物關係的討論、對潛能的討論、對同一性的討論、對相關性的討論以及對必要條件的討論。現代邏輯學，特別是數理邏輯、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學、反本質主義、自我哲學、心物關係哲學、潛能理論、同一性理論、相關性理論和必要條件理論，對此類問題提供了更為系統和精細的分析。 肯定前件：文獻中「如果通過例子來說明可靠的證據，就充分地證明了它的本質和原因的事物，即要證明的自性是證明的本質，並且充分地成立為原因的事物」暗示了肯定前件的謬誤。 否定概念、區分概念、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察、歸納推理、因果關係、全知概念、不可觀察事物、反本質主義、自我概念、心物關係、潛能、同一性、相關性與必要條件：這段文獻繼續探討了否定概念（如「沒有」、「不存在」）、如何區分概念、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論、對心物關係的討論、對潛能的討論、對同一性的討論、對相關性的討論以及對必要條件的討論，強調了以下幾點： 對必要條件的討論：文獻討論了事物存在所必需的條件。 現代邏輯學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學、反本質主義、自我哲學、心物關係哲學、潛能理論、同一性理論、相關性理論和必要條件理論對否定概念、概念區分、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察、歸納推理、因果關係、全知概念、不可觀察事物、本質主義、自我概念、心物關係、潛能、同一性、相關性和必要條件進行了深入探討。 必要條件理論：必要條件理論探討事物存在所必需的條件。 避免肯定前件：避免使用肯定前件的謬誤。 對古代邏輯的啟示：古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論、對心物關係的討論、對潛能的討論、對同一性的討論、對相關性的討論以及對必要條件的討論，仍然具有重要的啟示意義。 對必要條件的思考：古代邏輯的討論提醒我們，需要對必要條件進行深入思考。 總結：總而言之，這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論、對心物關係的討論、對潛能的討論、對同一性的討論、對相關性的討論以及對必要條件的討論。現代邏輯學、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學、反本質主義、自我哲學、心物關係哲學、潛能理論、同一性理論、相關性理論和必要條件理論提供了更為系統和精細的分析框架。現代邏輯學強調形式有效性、謬誤識別、論證分析和批判性思維。古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對這些問題的關注和洞見，仍然具有重要的啟示意義。現代邏輯學的發展，不僅是對邏輯形式的完善，更是對人類理性思維的深刻理解。

།བསྟན་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་རང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པའི་ཚེ། དེ་བརྗོད་པས་ དཔེ་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།ཡང་གང་གི་ཚེ་བླུན་པོ་ལ་དཔེ་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེའི་ཚེ། དེ་རབ་ཏུ་བསྟན་ན་ཡང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ལ་གཞི་མེད་པར་ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལྡོག་པ་འགྲུབ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེའི་གཞིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྙམ་དུ་ དགོངས་ཤིང་རིགས་པའི་སྒོ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞི་སྤོང་བར་མཛད་དོ།།འདི་ལྟར་དེར་འདི་སྐད་དུ་འོ་ན་གང་གི་ཚེ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ཁས་མི་ལེན་པ་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་རྟག་པ་ལས་བྱས་པ་ཉིད་ལྡོག་ཅེས་བརྒལ་བ་དང་། དེ་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་གཞི་སྤངས་པའི་ ཕྱིར།དེའི་ཐེ་ཚོམ་ཉིད་ཀྱང་མེད་དེ། དེ་མེད་པས་དེ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དཔེ་དག་གིས་འབྲེལ་བ་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་འབྲེལ་བར་ཤེས་ན་ཆོས་མཐུན་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་སྨྲས་པས། དོན་གྱིས་གོ་བས་ ཅིག་ཤོས་ལའང་དེ་གཉིས་ཁོ་ན་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་མ་སྨྲས་པ་ལ་ཡང་དྲན་པ་ཡང་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར།དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཚིག་དང་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། ཡང་ན་དོན་གྱིས་གོ་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཞུང་འདི་ནི་རིགས་པའི་སྒོ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ འདི་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་རྟག་པ་སྔ་མ་འབྱུང་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ།འགའ་ཞིག་རབ་ཏུ་གྲགས་པར་འགྱུར་བས་གང་ཡང་རུང་བ་སྨྲས་པ་ཡང་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ནས། ཡང་དོན་གྱིས་གོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་རུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཆོས་མཐུན་པའམ།ཆོས་མི་མཐུན་པས་སོ། །གཉི་ག་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཡང་རུང་བ་སྨྲས་པ་ཡང་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་སོ། །གཞུང་དེར་ཡང་སློབ་དཔོན་དཔེས་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་དང་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེའི་ངོ་བོ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་རབ་ ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་ཀྱི།མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། དོན་གྱིས་གོ་བས་དཔེ་གཅིག་བརྗོད་པས་དཔེ་ཅིག་ཤོས་འགྲུབ་པར་བཤད་དོ།། །།བམ་པོ་ལྔ་པ། ཡང་གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ན་དོན་གྱིས་གོ་བས་ཅིག་ཤོས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིལ་སྨོས་པས་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།

當要證明的意義僅由其自身成立時，那時，即在確定隨同和相反時，說出它又有什麼用呢？又當爲了愚人而充分地展示例子時，即使充分地展示了，在異性質的例子中，即使沒有基礎，也僅僅通過如上所述的方式來成立相反。因此，老師認為異性質的例子的基礎有什麼用呢？並且從理性的角度等，放棄了基礎。例如，在那裡這樣說，那麼，當反駁者不承認虛空等是常時，如何從常中相反地得出已做的事物呢？因為老師放棄了基礎，所以，也不存在它的疑惑，因為沒有它，就不會進入它，這樣解釋道。因為通過例子來說明聯繫的原因，如果知道論據是相關的，那麼，說出同性質和異性質中的任何一個，通過意義理解，即使沒有說出另一個，也會產生正確的記憶，這也是因為老師將詞語與意義結合起來。或者說，說了「通過意義理解」，是因為這個論述是從理性的角度產生的。 「又」這個詞，是相對於從這個產生的前面的分別而言，因為某些會變得非常著名，所以，說出任何一個也是證明，然後，爲了產生「通過意義理解」等。 「任何一個」是指同性質或異性質。 「爲了充分地展示兩者」是指，因為說出任何一個也是證明。在那個論述中，老師認為，通過例子，按照順序，說明自性論據和結果論據的本質和原因的事物，而不是僅僅看到或沒有看到，並通過意義理解，說出一個例子，另一個例子也會成立。第五品。又，如果說，如何通過意義理解，使另一個成立呢？說了「例如」等，「凡是」是指，通過總括的說法，包括了所有已做的事物。 這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論、對心物關係的討論、對潛能的討論、對同一性的討論、對相關性的討論、對必要條件的討論以及對語境的討論。現代邏輯學，特別是數理邏輯、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學、反本質主義、自我哲學、心物關係哲學、潛能理論、同一性理論、相關性理論、必要條件理論和語境理論，對此類問題提供了更為系統和精細的分析。 訴諸無知：文獻中「當要證明的意義僅由其自身成立時，那時，即在確定隨同和相反時，說出它又有什麼用呢？」暗示了訴諸無知的謬誤。 否定概念、區分概念、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察、歸納推理、因果關係、全知概念、不可觀察事物、反本質主義、自我概念、心物關係、潛能、同一性、相關性、必要條件與語境：這段文獻繼續探討了否定概念（如「沒有」、「不存在」）、如何區分概念、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論、對心物關係的討論、對潛能的討論、對同一性的討論、對相關性的討論、對必要條件的討論以及對語境的討論，強調了以下幾點： 對語境的討論：文獻討論了理解論證和概念需要考慮語境。 現代邏輯學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學、反本質主義、自我哲學、心物關係哲學、潛能理論、同一性理論、相關性理論、必要條件理論和語境理論對否定概念、概念區分、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察、歸納推理、因果關係、全知概念、不可觀察事物、本質主義、自我概念、心物關係、潛能、同一性、相關性、必要條件和語境進行了深入探討。 語境理論：語境理論強調理解語言、概念和論證需要考慮語境。 避免訴諸無知：避免使用訴諸無知的謬誤。 對古代邏輯的啟示：古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論、對心物關係的討論、對潛能的討論、對同一性的討論、對相關性的討論、對必要條件的討論以及對語境的討論，仍然具有重要的啟示意義。 對語境的思考：古代邏輯的討論提醒我們，需要對語境進行深入思考。 總結：總而言之，這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論、對心物關係的討論、對潛能的討論、對同一性的討論、對相關性的討論、對必要條件的討論以及對語境的討論。現代邏輯學、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學、反本質主義、自我哲學、心物關係哲學、潛能理論、同一性理論、相關性理論、必要條件理論和語境理論提供了更為系統和精細的分析框架。現代邏輯學強調形式有效性、謬誤識別、論證分析和批判性思維。古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對這些問題的關注和洞見，仍然具有重要的啟示意義。現代邏輯學的發展，不僅是對邏輯形式的完善，更是對人類理性思維的深刻理解。

།བྱས་པ་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སྨྲས་ན། གསལ་བར་གདོན་མི་ཟ་བར་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་འདི་ནི་བྱས་པ་ཉིད་འདིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པར་ བྱས་པ་ཉིད་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ཚད་མས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཚད་མས་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་འགྱུར་རོ།།འབྲས་བུ་ལ་ཡང་རྒྱུ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དོན་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཚད་མ་ གང་གིས་མཐོང་བ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།བྱས་པ་ཡོད་ན་གདོན་མི་ཟ་པར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྦྱོར་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ལ། གང་ཞིག་ཡོད་ན་གང་ཞིག་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་ པ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལྟ་བུའོ། །བྱས་པ་ཡོད་ན་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་པས་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་དེའི་ངོ་བོར་ཤེས་པས་ནི་བྱས་པ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པའི་མིས་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བས་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་ན་བྱས་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་འགྱུར་རོ།།འདི་ལྟར་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པར་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་བྱས་པ་ཉིད་ཡོད་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་ཐ་དད་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཆོས་མཐུན་པས་སྦྱོར་བ་ལ་ཤུགས་ཀྱིས་ཆོས་མི་མཐུན་པ་རྟོགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་ཆོས་མཐུན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ མེད་ན་བྱས་པ་ཉིད་གདོན་མི་ཟ་བར་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ན་ཆོས་མི་མཐུན་པ་བརྗོད་པ་དེ་ཁོ་ནས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རིག་པ་ལ།སྒྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པའི་མི་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དྲན་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་པ་དང་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་བཤད་ པའི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་བརྗོད་པས་ཇི་ལྟར་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རིགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་འདི་ནི་བྱས་པ་ཉིད་འདིའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་མེད་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་ན་བྱས་པ་ཉིད་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་མ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དེ་མེད་ན་བྱས་པ་ཉིད་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་རུང་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果說，任何已做的事物，都是無常的，那麼，清楚地，必然地，這個被稱為無常的性質，與已做的事物的本質相關，僅僅與已做的事物相關，通過可靠的證據看到，通過可靠的證據確定，必然是這樣的。如果說，結果不也必然存在原因嗎？並且它也不是它的自性，那麼，因此，說了「如果沒有不同的意義」。爲了說明通過什麼可靠的證據看到，說了「爲了確定它存在」，是指，如果存在已做的事物，那麼，必然存在無常，這是它的含義。結合起來說，不是原因和結果的事物，如果存在一個，必然存在另一個，那麼，這就是它的自性，例如，就像它自身的本質一樣。如果存在已做的事物，那麼，也必然存在無常，這是自性的論據。像這樣，通過了解它的本質，如果瞭解已做的事物是無常的本質，那麼，通過意義理解，必然會確定，如果沒有要證明的無常，那麼，就沒有已做的事物。例如，如果不存在作為自身本質的無常，那麼，作為它自身本質的已做的事物，就不會存在。為什麼呢？因為要證明的事物和證明的事物沒有差別。像這樣，暫時來說，通過同性質的結合，間接地瞭解異性質，這樣解釋道。對於異性質的結合，也會了解同性質，因此，說了「同樣地」等，如果說，如果沒有它，即如果沒有無常，那麼，必然沒有已做的事物，那麼，僅僅通過說出異性質，對於那些瞭解它的本質的人來說，如果瞭解證明是所要證明的本質，就會產生隨同的記憶，這樣與解釋聯繫起來。如果說，如何通過說出如上所述的異性質，來理解它的本質呢？說了「例如」等，這個被稱為無常的性質，是已做的事物的本質。因此，如果沒有它，即如果沒有無常，那麼，就沒有已做的事物。 「如果不是這樣」是指，如果不是無常的本質，那麼，那時，如果沒有它，已做的事物就不會存在，這是不合理的。 這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論、對心物關係的討論、對潛能的討論、對同一性的討論、對相關性的討論、對必要條件的討論、對語境的討論以及對自性的討論。現代邏輯學，特別是數理邏輯、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學、反本質主義、自我哲學、心物關係哲學、潛能理論、同一性理論、相關性理論、必要條件理論、語境理論和自性理論，對此類問題提供了更為系統和精細的分析。 重言式：文獻中「如果存在已做的事物，那麼，也必然存在無常，這是自性的論據」暗示了重言式的謬誤。 否定概念、區分概念、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察、歸納推理、因果關係、全知概念、不可觀察事物、反本質主義、自我概念、心物關係、潛能、同一性、相關性、必要條件、語境與自性：這段文獻繼續探討了否定概念（如「沒有」、「不存在」）、如何區分概念、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論、對心物關係的討論、對潛能的討論、對同一性的討論、對相關性的討論、對必要條件的討論、對語境的討論以及對自性的討論，強調了以下幾點： 對自性的討論：文獻討論了事物的自身本質。 現代邏輯學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學、反本質主義、自我哲學、心物關係哲學、潛能理論、同一性理論、相關性理論、必要條件理論、語境理論和自性理論對否定概念、概念區分、矛盾律、邏輯系統的一致性、經驗觀察、歸納推理、因果關係、全知概念、不可觀察事物、本質主義、自我概念、心物關係、潛能、同一性、相關性、必要條件、語境和自性進行了深入探討。 自性理論：自性理論探討事物的自身本質。 避免重言式：避免使用重言式的謬誤。 對古代邏輯的啟示：古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論、對心物關係的討論、對潛能的討論、對同一性的討論、對相關性的討論、對必要條件的討論、對語境的討論以及對自性的討論，仍然具有重要的啟示意義。 對自性的思考：古代邏輯的討論提醒我們，需要對自性進行深入思考。 總結：總而言之，這段古代邏輯學文獻繼續深入探討了論證的有效性、謬誤的識別、否定概念的處理、知識的來源、概念的區分、矛盾律、對邏輯系統一致性的關注、對經驗觀察的重視、對歸納推理的討論、對因果關係的探討、對全知概念的討論、對不可觀察事物的討論、對本質主義的批判、對自我概念的討論、對心物關係的討論、對潛能的討論、對同一性的討論、對相關性的討論、對必要條件的討論以及對語境和自性的討論。現代邏輯學、認識論、科學哲學、語義學、概念分析、形而上學、邏輯哲學、認知科學、歸納邏輯、因果關係理論、宗教哲學、科學哲學、反本質主義、自我哲學、心物關係哲學、潛能理論、同一性理論、相關性理論、必要條件理論和語境理論提供了更為系統和精細的分析框架。現代邏輯學強調形式有效性、謬誤識別、論證分析和批判性思維。古代邏輯的討論雖然沒有現代邏輯的嚴謹性，但其對這些問題的關注和洞見，仍然具有重要的啟示意義。現代邏輯學的發展，不僅是對邏輯形式的完善，更是對人類理性思維的深刻理解。

།རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་བྱས་པ་ཉིད་མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དྲན་པ་འབྱུང་ངོ་། ། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་གང་ལ་གང་ཡང་རུང་བའི་སྦྱོར་བས་གཉི་གས་རྟོགས་པར་བཤད་ནས། འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིལ་བརྗོད་པས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ བར་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ན།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྨོས་པ་དེ་ཁོ་ནས། དུ་བ་ནི་མེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེས་ན་དུ་བ་ཡོད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་མེ་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་མེ་དེ་དུ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དོན་གཞན་ མེ་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་བར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དུ་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཁྱབ་པ་གང་དེར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ངོ་བོ་དུ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་རང་དབང་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །རང་དབང་ཅན་ཡིན་པ་དེས་ན་དེ་མེད་ཀྱང་མེ་མེད་ཀྱང་དུ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ ཕྱིར་མེད་པར་མི་འགྱུར་གྱི་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དུ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་འདོད་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་དུ་བ་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དེའི་རྒྱུ་མེ་ཡོད་དོ། །འདི་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་ཉིད་གཞུང་འཛུགས་ པ་ཡིན་ནོ།།དོན་གཞན་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུར་འདོད་པ་ཡོད་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་འཇོག་ཅིང་བདག་ཉིད་ངོ་བོ་སོ་སོར་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པ་ཡང་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ན་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ཡོད་པ་ཉིད་ན་ཡོད་པ་དེ་ཡང་དུ་བ་ལ་ ཡོད་དེ།དེ་ལྟ་བས་ན་དུ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཤེས་པའི་མིས་མེ་མེད་ན་དུ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མེ་མེད་ན་ དུ་བ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ན།ལྡོག་པ་བརྗོད་པ་འདིས་མེ་ལས་དུ་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་ངོ་ཞེས། ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་བོ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །མེ་ལས་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། མེ་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ལས་འབྱུང་བར་ ངེས་ན།ཤུགས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།

注意此處是斷點重試開始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻譯

因此，通過認識到該原因的本質，即所作之事物是無常的本質，從而產生隨之而行的憶念。 關於自性之理，通過任何方式的結合，闡述了兩者皆可被認識。關於結果之理，也同樣提及了「如是」等語。所謂「何處」，是指通過概括的表達方式涵蓋了一切。如果說「那裡必然有火」，那麼，僅通過提及隨之而行，就能確定「煙是火的結果」。為什麼呢？因為，如果存在煙，那麼必然有火。如果不是這樣，如果火不是煙的原因，那麼，在這種情況下，其他的火與煙之間就沒有必然的聯繫，因為與煙相關的遍在性沒有被確定。因此，煙的自性將成為獨立的。既然是獨立的，那麼即使沒有火，煙的自性也不會不完整，因此，它不會不存在，而只會存在。但事實並非如此。因此，應當認為煙是結果。如果承認煙是結果，那麼必然存在其原因，即火。所謂「唯有此」，是指這正是建立宗義之處。所謂「如果存在其他的結果」，是指如果認為存在結果，那麼它會接近自己的本質，並且其自身會接近各自的本質。結果之所以是結果，是因為當它存在時，原因也存在。當原因存在時，它也存在於煙中。因此，煙是結果。通過這種隨之而行的方式，知道結果的人會隱含地理解，如果沒有火，就不會有煙。 如同通過不相容之法來認識隨之而行一樣，提及了「如是」等語。如果說「沒有火就沒有煙」，那麼，通過這種反向的表達，就能確定煙必然是從火產生的。將其與「必然從火產生」結合，其含義是「唯獨從火產生」。如此一來，既然確定了它從那裡產生，那麼就會隱含地認識到隨之而行。 現代邏輯學觀點： 這段文字的核心是關於因果關係的論證，特別是通過「隨之而行」（Anvaya）和「反之而行」（Vyātireka）來確立因果關係。在現代邏輯學中，這種論證方式與充分條件和必要條件的概念密切相關。 充分條件和必要條件： 隨之而行（Anvaya）： 「如果存在煙，那麼必然有火」 這句話表達的是「火」是「煙」的必要條件。也就是說，沒有火，就不會有煙。在邏輯上，可以表示為：如果煙存在（S），那麼火存在（F），即 S → F。 反之而行（Vyātireka）： 「沒有火就沒有煙」 這句話表達的是「火」是「煙」的充分條件。也就是說，只要有火，就必然有煙。在邏輯上，可以表示為：如果火不存在（¬F），那麼煙不存在（¬S），即 ¬F → ¬S。 等價性： ¬F → ¬S 在邏輯上等價于 S → F。因此，隨之而行和反之而行實際上是在從兩個角度描述同一因果關係，即火是煙的必要條件和充分條件。 現代邏輯的符號化： 現代邏輯學使用符號來清晰地表達邏輯關係。例如，我們可以使用以下符號： S：煙存在 F：火存在 →：蘊含（如果…那麼…） ¬：非（否定） 那麼，上述論證可以符號化為： 隨之而行：S → F 反之而行：¬F → ¬S (等價于 S → F) 邏輯謬誤： 肯定後件謬誤： 值得注意的是，如果僅僅觀察到「有火就有煙」，並不能反推說「有煙就有火」。這是一種邏輯謬誤，稱為「肯定後件」。例如，可能有其他原因導致煙，而不僅僅是火。這段文字通過強調「煙是火的結果」，並結合「隨之而行」和「反之而行」來避免這種謬誤。 相關性不等於因果性： 現代邏輯學強調，相關性並不等同於因果性。 僅僅觀察到煙和火同時出現並不能證明火是煙的原因。需要排除其他可能的解釋，並建立邏輯上的必然聯繫。 現代邏輯的擴充套件： 數理邏輯： 現代數理邏輯使用更精確的符號系統和推理規則來處理複雜的邏輯關係。 例如，一階邏輯可以表達更復雜的量化關係，如「對於所有火，都有煙」。 模態邏輯： 模態邏輯可以處理必然性、可能性等概念，這對於理解因果關係的必然性方面有幫助。例如，「火必然導致煙」可以用模態邏輯來表達。 概率邏輯： 概率邏輯可以處理不確定性，在現實世界中，因果關係往往不是絕對的，而是概率性的。例如，火通常會產生煙，但並非總是如此。 總結： 這段古代邏輯學著作的論證方法，在現代邏輯學中可以被理解為對必要條件和充分條件的論證，其核心思想與現代邏輯學中的因果關係分析相符。 現代邏輯學提供了更精確的符號系統和推理規則，可以更清晰地表達和分析因果關係，並避免常見的邏輯謬誤。 現代邏輯學也擴充套件了因果關係的研究範圍，包括概率性因果關係、模態因果關係等。 總而言之，這段古代文字的邏輯推理雖然形式上較為樸素，但其核心思想與現代邏輯學中關於因果關係的分析是一致的。現代邏輯學則提供了更強大的工具來深化和擴充套件對這些問題的理解。

།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གལ་ཏེ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་སྨོས་པས་དུ་བ་ནི་མེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མི་བརྗོད་ན་དེའི་ཚེ་དེ་མེད་ན་དུ་བ་ཇི་སྟེ་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས་ལྡོག་པ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ བས་ན་དོན་གཞན་ཉིད་ཡིན་ལ་གང་ཞིག་མེད་ན་གང་ཞིག་གདོན་མི་ཟ་བར་མེད་པ་དེ་ནི།དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་བརྗོད་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་སོ། །འདིར་གཞན་གྱིས་འཁྲུལ་པ་རྟག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། རྟག་པ་ དང་མི་རྟག་པ་དག་གི་དོན་དག་གི་འབྲས་བུ་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་དོན་གྱི་འབྲས་བུའོ།།དེའི་ངོ་བོ་ནི་དེ་ཉིད་དེ་དེ་མ་ཡིན་ཡང་ངོ་། །འདི་ལྟར་ཉན་པའི་ཤེས་པ་ནི་སྒྲ་ཁོ་ནའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཅི་ཉན་པའི་ཤེས་པ་སྒྲ་རྟག་པ་ཞིག་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མི་ རྟག་པ་ཞིག་གི་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཤེས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་ཉན་པའི་ཤེས་པ་ནི་རྟག་པའི་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། མི་རྟག་པའི་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན། འོན་ཀྱང་དེ་དག་མེད་ན་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་དོན་མེད་ན་ཉན་པའི་ཤེས་པ་མེད་དེ། དེ་དག་ལོག་ན་ལྡོག་གོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རེ་ཞིག་རྟག་པའི་དོན་མེད་པ་ལ་ནི་མེད་དེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པའི་དོན་མེད་པ་ལ་ཡང་མེད་དེ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཉན་ པར་བྱ་བ་ཉིད་འདི་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་མེད་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ།།གལ་ཏེ་དེ་དག་མེད་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པར་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འོན་ཀྱང་དེ་དག་མེད་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ནི་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དེ་ལས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་དོན་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ཡིན་ན་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ལ་མེད་པས་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལས་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་ནས། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས། སྒྲ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར། དེ་ལྟ་བས་ན་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་མེད་དོ།

如果不是這樣，如果說通過不相容之法，不提及「煙是火的結果」，那麼，在這種情況下，如果沒有火，煙怎麼會不存在呢？因為它只會存在，所以反向的確定性就不會成立。因此，其他的才是原因，如果某物不存在，那麼某物必然不存在，那就是它的結果。因此，通過反向的表達，可以認識到隨之而行，這就是這個論點的立足之處。 在這裡，其他人提出了諸如「常與無常」之類的錯誤觀點，認為常與無常事物的果是常與無常事物的果。它們的本質是相同的，即使不是，也是如此。例如，聽聞的意識是聲音獨有的屬性，因此是獨特的。那麼，聽聞的意識是常的聲音的果，還是無常的聲音的果呢？這是不知道的。因此，聽聞的意識既不是常的事物的果，也不是無常的事物的果。然而，如果它們不存在，如果常與無常的事物不存在，那麼聽聞的意識就不會存在。如果它們反過來，它也會反過來，這是它的含義。 暫且，對於常的事物不存在，它也不存在，因為它對於瓶子等無常的事物不存在。對於無常的事物不存在，它也不存在，因為對於虛空等常的事物不存在。如果這樣說，那麼，持宗派者會說，這並非不存在。他們說，如果聽聞的事物不存在，那麼常與無常的事物也不存在，因此不能這樣理解。如果確定了「如果它們不存在，它也不存在」，那麼，在這種情況下，它就會被確定為果。然而，「如果它們不存在，它也不存在」本身是不存在的。為什麼呢？因為聽聞的事物本身，對於常與無常的事物本身，是存在疑惑的。因此，如果常與無常的事物不存在，那麼，聽聞的事物本身就確定了，那麼，如何依賴於它們的本質呢？如何依賴於常與無常的本質呢？聲音會變成疑惑。因此，聽聞的事物本身，與常與無常的事物之間，不存在反向的關係。 這段文字繼續探討因果關係，並引入了「常」（恒常）和「無常」（變易）的概念，試圖分析聽覺意識的因果來源。其核心論點是，聽覺意識既不是恒常事物的果，也不是變易事物的果，但又依賴於它們的存在。 這種論證方式和結論在現代邏輯學中可以被解析為以下幾點： 對因果關係的深入探討： 必要條件和充分條件的複雜性： 前一篇討論了簡單的因果關係，即火是煙的必要條件和充分條件。而這段文字則試圖分析更復雜的因果關係，即聽覺意識與恒常和變易事物之間的關係。 否定性結論： 文字的結論並非直接肯定聽覺意識的因果來源，而是通過否定來排除一些可能性，即聽覺意識既不是恒常事物的果，也不是變易事物的果。這種否定性結論在邏輯上也是有效的，它可以幫助我們縮小研究範圍，找到更準確的因果解釋。 邏輯分析： 聽覺意識的獨特性： 文字指出，聽覺意識是聲音獨有的屬性，這表明它與一般的事物有所不同。這使得分析其因果關係變得更加複雜。 矛盾的假設： 文字假設聽覺意識是恒常事物的果或變易事物的果，然後通過反證法來否定這些假設。這種反證法是一種常見的邏輯推理方法。 依賴性而非因果性： 文字最終的結論是，聽覺意識依賴於恒常和變易事物的存在，但並非它們的直接結果。這種依賴性不同於因果性，它表明聽覺意識可能與這些事物之間存在更復雜的關聯，而非簡單的因果關係。 現代邏輯的視角： 模態邏輯的應用： 現代模態邏輯可以處理「必然」、「可能」等概念。例如，我們可以用模態邏輯來表達「聽覺意識必然依賴於恒常和變易事物」，或者「聽覺意識可能由其他因素引起」。 認知邏輯： 認知邏輯研究知識、信念等概念。我們可以用認知邏輯來分析文字中「知道」、「不知道」、「疑惑」等概念，從而更深入地理解文字的認識論觀點。 多值邏輯： 文字中出現了「既不是…也不是…」的結論，這可以被看作是對二值邏輯的一種挑戰。多值邏輯允許命題有多個真值，例如「真」、「假」、「不確定」等，這可以更靈活地處理文字中出現的模糊概念。 非單調邏輯： 在現實世界中，我們的知識是不斷變化的，新的資訊可能會推翻舊的結論。非單調邏輯可以處理這種知識的動態變化，這對於理解文字中因果關係的複雜性有幫助。 與前一篇的對比： 從簡單到複雜： 前一篇主要討論了簡單的因果關係，即火和煙之間的關係，而這一篇則探討了更復雜的因果關係，涉及到了抽像概念，如「常」和「無常」，以及「聽覺意識」。 從肯定到否定： 前一篇主要通過肯定性的論證來確立因果關係，而這一篇則通過否定性的論證來排除一些可能性。這表明邏輯推理可以有多種不同的方式。 從物理到認知： 前一篇主要討論了物理現象之間的因果關係，而這一篇則涉及到認知現象，如聽覺意識。這表明因果關係的研究可以擴充套件到更廣泛的領域。 這段古代邏輯學著作在探討因果關係時，已經觸及到了一些非常深刻的問題，例如因果關係的複雜性，以及認知現象的特殊性。 現代邏輯學提供了更強大的工具來分析這些問題，例如模態邏輯、認知邏輯、多值邏輯和非單調邏輯等。 通過現代邏輯的視角，我們可以更深入地理解古代邏輯學著作的思想，並將其與現代的認識論和邏輯學研究聯繫起來。 總而言之，這段文字在邏輯推理上展現了高度的複雜性，它不僅挑戰了簡單的因果關係模型，還提出了關於認知和存在的深刻問題。現代邏輯學為我們提供了更精細的工具，可以幫助我們更好地理解和分析這些問題，並將其與現代的哲學和科學研究聯繫起來。

།འོ་ན་ཇི་ལྟར་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། ཡོད་པར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པ་སྨོས་ཏེ།རྟོག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡོད་པར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ལ་དཔེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ དངོས་པོར་བརྗོད་པར་བྱའི་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་དོན་གྱིས་གོ་བས་གང་ཡང་རུང་བས་ཅིག་ཤོས་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་པས། གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ན་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཡང་ མི་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བའོ།།གང་གི་ཚེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ། མེ་མེད་ན་དུ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ཤུགས་ཀྱིས་ལྡོག་པ་འགྲུབ་པ་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མི་མཐུན་པས་མ་མཐོང་བ་ཙམ་བརྗོད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་གཏན་ ཚིགས་མེད་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྒོ་ནས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དྲན་པར་ལྟ་འགྱུར་རེ་སྐན།དེ་མེད་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འབྲེལ་པ་མེད་ན། གཅིག་ཡོད་ན་གཞན་རབ་ཏུ་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་པས། གཅིག་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡོད་ན་གཞན་རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟགས་ཅན་རྒྱུ་ དང་རང་བཞིན་རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་དག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་དང་རང་བཞིན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །འབྲས་བུ་དང་ ཁྱབ་པར་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་དགག་པའིའོ།།ཡང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དགག་པའི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པའི་ཡང་ངོ་། །གཏན་ཚིགས་ནི་རྟགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལྡོག་པ་ན། རང་དང་འབྲེལ་བ་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་ཁྱབ་པར་བྱ་བཟློག་པར་བྱེད་ པས།རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་དོན་འབྲས་བུའམ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་འགའ་ཞིག་དགག་པ་ཡང་སྒྲུབ་པར་འདོད་པས་སོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱང་སྟེ། འདིས་ནི་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ཡང་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་བྱེད་རྒྱུ་འམ་རང་བཞིན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ལྡོག་པའི་གཏན་ཚིགས་ ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།

那麼，如何說聽聞的事物本身是獨特的，因此在常與無常的事物中不存在呢？因為無法確定它存在，所以說，在常與無常的事物中，無法確定聽聞的事物本身存在。因此，說聽聞的事物本身在常與無常的事物中不存在。因此，關於結果之理，通過例子來證明和建立，應當將原因和結果的事物說成是可見和不可見的，而不僅僅是這樣。因此，通過理解含義，任何一個都可以理解另一個，否則就不是這樣。因此，提及了「何時」等語。如果說「哪裡有煙，哪裡就有火」本身也不成立，那麼，因為沒有關聯，它就不會成為隨之而行。當隨之而行本身沒有成立時，如何能隱含地成立「沒有火就沒有煙」的反向關係呢？同樣，如果沒有通過不相容之法來表達不可見的事物，那麼，如果不能建立要證明的事物，就不能成立沒有理由。因此，通過這種方式，應當考慮憶念隨之而行。如果沒有它，如果像前面所說的那樣沒有關聯，那麼，一個存在，另一個就無法完全成立。因此，一個存在，如果存在結果和自性之理，爲了使另一個完全成立，爲了使有標記的原因和自性完全成立。所謂「如前所述」，是指它的自性以及從它產生的特徵。所謂「因此」，是指剛剛所說的。所謂「沒有原因和自性」，是指沒有原因，也沒有遍在的自性。這是爲了否定一些結果和遍在的事物。所謂「又」，是指否定之詞也是建立之詞。理由就是標記。為什麼呢？因為，如果僅僅是原因和遍在的事物反過來，那麼，由於自身和相關聯的結果以及遍在的事物被反轉，因此，通過原因，也想要建立否定一些結果或遍在的事物。所謂「又」這個詞，也表示含義。這表示了「又」這個詞的含義。應當將作為原因或自性遍在的反向理由說成是理由本身。 這段文字繼續深入探討因果關係和邏輯論證，特別是針對「聽聞的事物」與「常」和「無常」之間的關係，並進一步闡述了「隨之而行」和「反之而行」的邏輯推理。在現代邏輯學中，我們可以從以下幾個方面來分析這段文字： 對「聽聞的事物」的邏輯分析： 存在的不確定性： 文字指出，「聽聞的事物」在「常」和「無常」的事物中存在是不確定的。這表明，聽聞的事物可能不屬於傳統的「常」或「無常」的範疇，或者說它的存在方式與它們不同。 關聯性而非歸屬性： 文字強調，「聽聞的事物」與「常」和「無常」的事物之間存在關聯，但並非簡單的歸屬關係。這暗示了聽聞的事物可能是一種更為複雜的存在，不能簡單地歸類為「常」或「無常」。 邏輯推理的起點： 文字通過對「聽聞的事物」的邏輯分析，為後續的論證奠定了基礎，表明邏輯推理需要從對概念的清晰理解開始。 對因果關係的進一步闡釋： 關聯性的必要性： 文字指出，如果事物之間沒有關聯，就不能建立因果關係。這強調了因果關係必須建立在事物之間的內在聯繫之上，而不僅僅是表面上的同時出現。 「隨之而行」和「反之而行」的邏輯： 文字重申了「隨之而行」和「反之而行」的邏輯推理方法，並強調了它們在建立因果關係中的重要性。 否定性推理： 文字通過否定一些可能性來縮小因果關係的範圍，這是一種有效的邏輯推理方法。 集合論： 我們可以用集合論來分析「聽聞的事物」與「常」和「無常」的事物之間的關係。例如，我們可以將它們看作是不同的集合，它們之間可能存在交集，但並非完全包含或被包含的關係。 關係邏輯： 文字強調了事物之間的關聯性，這可以用關係邏輯來表達。例如，我們可以使用關係符號來表示「聽聞的事物」與「常」和「無常」的事物之間的關係。 非經典邏輯： 文字中出現的不確定性可以用非經典邏輯來處理，例如模糊邏輯、直覺邏輯等。這些邏輯系統可以處理存在不確定性和模糊性的情況。 知識表示： 我們可以使用知識表示的方法來表達文字中的知識，例如語義網路、本體論等。這可以幫助我們更清晰地理解文字的邏輯結構和語義關係。 與前兩篇的對比： 從具體到抽像： 前兩篇主要討論了具體的物理現象，如火和煙，而這一篇則探討了更為抽像的概念，如「聽聞的事物」、「常」和「無常」。 從簡單到複雜： 前兩篇主要討論了簡單的因果關係，而這一篇則探討了更為複雜的因果關係，涉及到了認知和存在的問題。 從肯定到否定： 前兩篇主要通過肯定性的論證來建立因果關係，而這一篇則通過否定性的論證來縮小因果關係的範圍。 這段古代邏輯學著作在邏輯推理上展現了高度的複雜性，它不僅挑戰了簡單的因果關係模型，還提出了關於認知和存在的深刻問題。 現代邏輯學為我們提供了更強大的工具來分析這些問題，例如集合論、關係邏輯、非經典邏輯和知識表示等。

།ཅིའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཁོ་ན་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱའི། གཞན་ཡང་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་འབྲེལ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་གཉིས་ལས་གཞན་པ་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་དམིགས་པར་རིགས་ཤིང་རུང་བ་ཡོད་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། བལྟར་རུང་བཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་མི་དམིགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བལྟར་རུང་བའི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཡང་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་དགག་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དགག་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་གང་ཡིན་པ་དེའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པའི ཕྱིར།དེའི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བཤད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུ་མི་དམིགས་པ་ན་བལྟར་རུང་བ་མི་དམིགས་པ་ནི། རང་ཉིད་ཀྱི་འགོག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མི་ དམིགས་པ་དང་།ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །གཉི་གའི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པ་དང་དགག་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ན་སྟེ་མི་དམིགས་པ་འདི་མདོར་བསྡུས་ནས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད་ཀྱང་ཡང་རྣམ་པ་དུ་མར་བཤད་དེ། འདི་གཉིས་ལས་གོང་དུ་རྣམ་པ་ བརྒྱད་དུ་ཇི་ལྟར་ཕྱེ་བ་ལྟ་བུའོ།།རྣམ་པ་གང་གིས་ཤི་ན། དེ་དང་དེ་འགལ་ལ་སོགས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་གོང་དུ་ཐལ་བ་རང་བཞིན་དང་། རྒྱུ་དང་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་གསུམ་གཟུང་ངོ་། །རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་འགལ་བ་ ནི་དེ་འགལ་ཏེ་རང་བཞིན་དང་འགལ་བ་དང་རྒྱུ་དང་འགལ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།གང་ལ་དེ་དང་དེ་དང་འགལ་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་དང་དེ་དང་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་ དང་།རྒྱུ་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་བསྡུའོ། །དེ་དང་དེ་དང་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་དང་དེ་དང་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། །དེ་དག་མི་རྟོགས་པ་དང་རྟོགས་པ་དག་སྟེ། དེ་མི་རྟོགས་པ་དང་། དེ་དང་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དག་ གི་དབྱེ་བ་སྟེ་དེས་སྦྱོར་བའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་དུ་མར་བཤད་དོ། །དེ་ལ་དེ་མི་རྟོགས་པས་ནི་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་དང་། རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་དང་། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་བསྡུས་སོ། །དེ་དང་འགལ་བ་རྟོགས་ པས་ནི།རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པ་དང་། རྒྱུ་འགལ་བ་དམིགས་པ་དང་། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་གསུམ་བསྡུས་སོ།

為什麼說只有那兩者是反向的呢？而其他不是呢？因為，如果它們不相關聯，就意味著認為那兩者之外沒有關聯。所謂「可以被觀察到的」，是指凡是適合觀察和允許觀察的，這就是「可以被觀察到的」的含義。所謂「不觀察到的」，是指不觀察到可以被觀察到的自性，這也是否定的理由。這本身不是否定的理由。然而，由於它是具有否定對象的理由，所以它是它的理由，因此被稱為否定的理由。為什麼它不是否定的理由呢？因為，當不觀察到這樣的事物時，不觀察到可以被觀察到的事物，是因為它是自身否定的本質。所謂「不觀察到原因和遍在的事物」，是指不觀察到原因，也不觀察到遍在的事物。所謂「兩者」，是指否定和否定之詞。所謂「如此」，是指如果這樣，雖然簡要地將這不觀察到的事物分為三種，但也可以分為多種，就像前面將這兩種分為八種那樣。 「通過哪種方式呢？與此相反」等語，所謂「此」，是指前面提到的自性、原因和特徵這三種。這三種自性等相反，是指與自性相反，與原因相反，以及與遍在的事物相反的差別，只有這三種。凡是與此相反的，就是與此相反等等。所謂「等等」，是指相反的結果和原因相反的結果。所謂「與此相反等等」，是指與此相反等等。它們是不理解和理解，這就是不理解和理解與此相反等等的含義。它們之間的區別就是它們的結合。因此，通過結合的方式，可以分為多種。其中，不理解，是指不觀察到的三種，即不觀察到自性，不觀察到原因，以及不觀察到遍在的事物。理解與此相反，是指觀察到與自性相反，觀察到與原因相反，以及觀察到與遍在的事物相反這三種。 這段文字繼續探討邏輯論證，特別是關於「不觀察到」（anupalabdhi）的推理方式，以及如何通過「不觀察到」來推導出結論。在現代邏輯學中，我們可以從以下幾個方面來分析這段文字： 「不觀察到」的邏輯分析： 否定性證據： 文字討論的「不觀察到」是一種否定性證據，即通過沒有觀察到某事物來推斷該事物不存在。這與傳統的肯定性證據（通過觀察到某事物來推斷該事物存在）形成對比。 可觀察性： 文字強調「可以被觀察到的」（upalabdhi-yogya）的概念，即只有在理論上可以被觀察到的事物，其「不觀察到」才能作為有效的否定性證據。如果某事物本身就不可觀察，那麼即使沒有觀察到它，也不能推斷它不存在。 否定之否定： 文字指出，「不觀察到」本身不是否定的理由，而是「具有否定對象的理由」。這表明，「不觀察到」的邏輯結構是複雜的，它涉及到對否定本身的理解。 對立關係： 三種對立： 文字將對立關係分為三種：與自性對立，與原因對立，與遍在性對立。這表明，對立關係可以有多種不同的形式，需要根據具體情況進行分析。 對立的理解： 文字區分了「不理解」和「理解對立」。這表明，對立關係不僅可以通過否定來理解，也可以通過肯定來理解。 對立的層次： 文字將對立關係分為不同的層次，例如與自性對立，與原因對立，與遍在性對立。這表明，對立關係可以有不同的層次，需要根據具體情況進行分析。 模態邏輯： 現代模態邏輯可以處理「必然」、「可能」等概念，可以用來分析「可以被觀察到的」概念。例如，我們可以用模態邏輯來表達「如果某事物是可觀察的，那麼沒有觀察到它就意味著它不存在」。 非單調邏輯： 在現實世界中，我們的知識是不斷變化的，新的資訊可能會推翻舊的結論。非單調邏輯可以處理這種知識的動態變化，這對於理解「不觀察到」的推理方式有幫助。 預設推理： 「不觀察到」的推理方式可以被看作是一種預設推理，即在沒有相反證據的情況下，我們預設某事物不存在。預設推理在人工智慧和知識表示領域有廣泛的應用。 證據理論： 證據理論可以處理不確定性和不完全資訊，這對於理解「不觀察到」的推理方式有幫助。例如，我們可以用證據理論來量化「不觀察到」的證據強度。 與前三篇的對比： 從因果關係到否定推理： 前三篇主要討論了因果關係，而這一篇則探討了否定推理，即通過「不觀察到」來推斷結論。 從肯定性證據到否定性證據： 前三篇主要關注肯定性證據，即通過觀察到某事物來推斷結論，而這一篇則關注否定性證據，即通過沒有觀察到某事物來推斷結論。 從具體到抽像： 前三篇主要討論了具體的物理現象和認知現象，而這一篇則探討了更為抽像的邏輯概念，如「不觀察到」和「對立」。 這段古代邏輯學著作在邏輯推理上展現了高度的複雜性，它不僅挑戰了簡單的因果關係模型，還提出了關於否定推理和可觀察性的深刻問題。 現代邏輯學為我們提供了更強大的工具來分析這些問題，例如模態邏輯、非單調邏輯、預設推理和證據理論等。 總而言之，這段文字在邏輯推理上展現了高度的複雜性，它不僅挑戰了簡單的因果關係模型，還提出了關於否定推理和可觀察性的深刻問題。現代邏輯學為我們提供了更精細的工具，可以幫助我們更好地理解和分析這些問題，並將其與現代的哲學和科學研究聯繫起來。

།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་དང་། རྒྱུ་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་བསྡུས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྔར་ བཤད་པའི་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ན་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་འཆད་དོ། །རྒྱུ་དམིགས་སུ་ཡོད་པ་དམིགས་སུ་རུང་བ་མི་དམིགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་ རང་གི་བདག་ཉིད་དམིགས་སུ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་ནི་སྦྱོར་བའི་དབང་གིས་རྣམ་པ་དུ་མར་བཤད་དེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སྦྱོར་བའི་དབང་གིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་དང་དེ་དང་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་རྟོགས་པ་དང་། རྟོགས་པའི་ དབྱེ་བའི་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།དེ་ཉིད་དེ་མ་རྟོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་འབྱེད་དེ། དེ་མ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་དང་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་དང་འགལ་བ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་དང་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ དང་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།འགལ་བའི་འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བའི་སྦྱོར་བ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བའི་སྦྱོར་བ་དག་གིས་སོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པ་ བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་མི་དམིགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསམ་པའི་སྐབས་སུའོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྲེལ་བའི་དབང་གིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་དག་མི་འཁྲུལ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའམ་ རང་བཞིན་ངེས་པར་བྱེད་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལས་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།མ་མཐོང་བ་ལས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་གཏན་ཚིགས་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ལས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ པའོ།།མཐོང་ལས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་དག་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པར་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ནས་དོན་གཞན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཞན་དུ་ན་སྟེ་དེ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ན། གཞན་དག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ ཡིན་པའི་རྟགས་གཞན་དག་དང་སྟེ།བསྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་དོན་གཞན་དག་དང་། ངེས་པར་ཡོད་པའི་ངེས་པ་གང་དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་རྟགས་མདུན་དུ་བྱས་ཏེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཞན་མ་ཡིན་པའི་རྟགས་ལ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་ པར་བྱའོ།

「等等」這個詞，是指觀察到相反的結果和觀察到原因相反的結果。因此，這概括了前面所說的八種不觀察到的情況。所謂「否定的理由只有三種」，是指解釋偈頌的含義。將其與「不觀察到存在的原因是可以被觀察到的」結合。將其與「遍在的事物和自己的自性是存在的」結合。將這三種否定的理由說成是通過結合的方式可以分為多種。所謂「通過結合的方式是怎樣的呢？」，是指通過不理解和理解與此相反等等的區分的結合方式。通過「不理解它」等語進行區分，所謂「不理解它」，是指不觀察到自性、原因和遍在的事物。所謂「理解與此相反」，是指觀察到與自性、原因和遍在的事物相反。所謂「理解相反的結果」，是指觀察到相反的結果。所謂「通過區分的結合方式」等語，是指通過觀察到原因相反的結果等等的區分的結合方式。所謂「如前所述」，是指在前面思考不觀察到的詳細區分的時候。 因為通過這樣的關聯才能理解，所以，爲了確定原因和結果的事物，爲了不錯誤地建立要證明的事物和建立的事物，或者爲了確定自性，如果不存在從其自性特徵建立的結果和自性的標記，那麼它就不會產生，這是確定的。所謂「不是從不可見」，是指如果不存在要證明的事物，那麼僅僅從不觀察到理由，它就不會產生，這不是確定的。所謂「不是從可見」，是指也不是從同時看到要證明的事物和建立的事物而來的。因此，只有從它產生，如果沒有其他原因，它才不會產生。如果不是從它產生，如果它變成了其他事物，那麼，與其他標記，與想要證明的其他事物，以及確定的存在，在這種情況下，暫且將其他事物的標記放在前面來解釋。對於不是其他事物的標記，應當認為它僅僅與要證明的法相關聯。 這段文字繼續深入探討邏輯推理，特別是關於「不觀察到」的推理方式，以及如何通過這種方式來確定因果關係和自性。在現代邏輯學中，我們可以從以下幾個方面來分析這段文字： 對「不觀察到」的進一步分析： 「不觀察到」的分類： 文字將「不觀察到」分為多種情況，包括不觀察到自性、原因和遍在性，以及觀察到與它們相反的情況。這表明，「不觀察到」的推理方式是複雜的，需要根據具體情況進行分析。 「不觀察到」與因果關係： 文字強調，「不觀察到」的推理方式可以用來確定因果關係。例如，如果沒有觀察到某個原因，就可以推斷某個結果不會產生。 「不觀察到」與自性： 文字指出，「不觀察到」的推理方式也可以用來確定自性。例如，如果沒有觀察到某個事物的自性，就可以推斷該事物不存在。 因果關係的必要性： 文字強調，只有當事物之間存在因果關係時，才能通過「不觀察到」的推理方式來推斷結論。如果事物之間沒有因果關係，那麼即使沒有觀察到某個事物，也不能推斷另一個事物不存在。 因果關係的確定： 文字指出，因果關係的確定不僅依賴於觀察，也依賴於邏輯推理。例如，通過「不觀察到」的推理方式，可以確定某個事物是另一個事物的必要條件。 因果關係的複雜性： 文字暗示，因果關係是複雜的，需要考慮多種因素，例如自性、原因和遍在性。 反事實推理： 文字中「如果不是從它產生，如果它變成了其他事物」的論證方式，與現代邏輯中的反事實推理密切相關。反事實推理是指對與事實相反的情況進行推理，例如「如果A沒有發生，那麼B就不會發生」。 溯因推理： 文字中通過「不觀察到」來推斷因果關係的論證方式，與現代邏輯中的溯因推理密切相關。溯因推理是指從結果推斷原因，例如「如果B發生了，那麼A很可能發生了」。 形式化方法： 現代邏輯學提供了形式化的方法，可以用來表達和分析文字中的邏輯關係。例如，我們可以使用謂詞邏輯來表達「如果A是B的原因，那麼不觀察到A就意味著不觀察到B」。 計算邏輯： 電腦科學中的計算邏輯可以用來模擬文字中的邏輯推理過程，從而更深入地理解文字的邏輯結構和推理規則。 與前四篇的對比： 從否定推理到因果關係的確定： 前一篇主要討論了否定推理，而這一篇則探討了如何通過否定推理來確定因果關係。 從抽像概念到具體應用： 前幾篇主要討論了抽像的邏輯概念，而這一篇則探討了如何將這些概念應用於具體的因果關係分析。 從理論到實踐： 前幾篇主要關注邏輯推理的理論，而這一篇則關注邏輯推理在實踐中的應用。 這段古代邏輯學著作在邏輯推理上展現了高度的複雜性，它不僅挑戰了簡單的因果關係模型，還提出了關於否定推理和因果關係確定的深刻問題。 現代邏輯學為我們提供了更強大的工具來分析這些問題，例如反事實推理、溯因推理、形式化方法和計算邏輯等。 總而言之，這段文字在邏輯推理上展現了高度的複雜性，它不僅挑戰了簡單的因果關係模型，還提出了關於否定推理和因果關係確定的深刻問題。現代邏輯學為我們提供了更精細的工具，可以幫助我們更好地理解和分析這些問題，並將其與現代的哲學和科學研究聯繫起來。

།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་གང་ཞིག་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་དོན་གཞན་པ་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པར་འདོད་ན་ཆོས་དེ་ལས། ངེས་པར་ཡོད་པའི་ངེས་པ་གང་ཅི་དང་འདྲ་ཞེ་ན། གོས་ལ་ཚོན་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གོས་གྲུབ་ ཟིན་པ་ལ་ལེ་བརྒན་རྩི་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཚོན་ཕྱིས་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བར་མ་ངེས་པ་དེ་དང་འདྲའོ།།མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དོན་གཞན་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ལ་ཉེས་པ་འདི་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། ཉེས་པ་གཞན་འདི་ཡང་ཡོད་པས། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་དོན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པར་གྱུར་ན་དེ་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དོན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན། སྒྲུབ པའི་ཆོས་གྲུབ་ན་མ་གྲུབ་པ་དང་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཅན་དང་གཉིས་སུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་མེད་པར་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་དེ་གྲུབ་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མ་གྲུབ་པའམ། རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཅན་ནི་དེའི་རང་བཞིན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་སྔར་གྲུབ་པ་དང་ རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་ནི་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཆོས་འགལ་བ་གནས་ཤིང་ཆོས་འགལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་དག་ནི་འདིར་ཆོས་འགལ་བ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ནི་འདི་ཁོ་ ན་ཡིན་ཏེ།ཐ་དད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ནི་འདིར་ཚོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། འདིས་ནི་ཐ་དད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་། ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ཡང་བཤད་དོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་འགལ་བ་གནས་པ་དང་། རྒྱུ་ཐ་དད་ པ་དེ་དག་ཀྱང་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་ན།དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་གང་ཡང་དོན་གང་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མེད་པས་འགྲོ་བ་རིལ་རྫས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་གསུམ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་ན། གཅིག་སྐྱེ་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་ལ། འཇིག་ན་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྦྱར་ཏེ། རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པར་ཁས་མི་ལེན་ན་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།

如果不是這樣，如果認為無常本身產生所作之事的理由，並且認為存在其他原因，如接觸等，那麼，從該法中，如何確定必然存在的確定性呢？就像布匹上的顏料一樣。就像布匹已經完成，然後出現具有摩擦等原因的顏料，這不確定必然會發生，這與此類似。如果認為無常本身的原因是其他事物，那麼不僅有這個過失，還有其他過失。因此，提及了「還有」等語。如果無常本身這個法成為其他事物的理由，那麼它自身就變成了所作之事等，它就與其他事物不同了。如果承認要證明的法是其他事物的理由，那麼，如果建立的法成立，就會認為存在不成立和原因不同的兩者。這也不可能沒有自性的不同。例如，雖然建立的本質成立，但是要證明的法不成立，或者原因不同，這不符合它的自性，因為標記是先前成立的，並且不符合原因不同的自性。例如，事物之間的不同僅僅在於，存在相反的法，並且具有相反的法。成立和不成立在這裡是相反的法。同樣，原因不同僅僅在於，產生不同的原因是什麼。原因不同在這裡應當被看作是不同的集合。這解釋了不同的自性以及不同的原因。如果認為存在相反的法和不同的原因，但它們不是不同的，那麼，在這種情況下，任何事物都不會與其他事物不同，因此，一切都會變成一個整體。如果認為僅僅因為三個屬性沒有差別，所以一切都是相同的，那麼，提及了「因此」等語。所謂「因此」，是指因為它們是相同的。如果同時產生和消亡，那麼，一個產生，一切都會產生，一個消亡，一切都會消亡，這就是它的含義。將一切結果都與一切聯繫起來，它就會變成原因。如果不是這樣，如果不同時產生等，那麼一切就不會變成相同的。 這段文字繼續探討因果關係，並引入了「無常」（anitya）的概念，試圖分析無常事物的因果來源。其核心論點是，無常事物的原因不能是其他事物，否則會導致邏輯上的矛盾。在現代邏輯學中，我們可以從以下幾個方面來分析這段文字： 對無常的邏輯分析： 無常的自因性： 文字認為，無常事物的原因是其自身，而不是其他事物。這與現代物理學中的一些觀點有所不同，例如，物理學認為任何變化都需要外力或能量的介入。 無常與變化： 文字將無常與變化聯繫起來，認為無常事物本身就具有變化的性質。這與現代哲學中關於變化的概念相符。 無常與時間： 文字暗示，無常與時間有關，因為無常事物會隨著時間而變化。這與現代物理學中關於時間和變化的觀點相符。 因果關係的同一性： 文字認為，因果關係必須具有同一性，即原因和結果必須具有相同的性質。如果原因和結果具有不同的性質，就會導致邏輯上的矛盾。 因果關係的必然性： 文字認為，因果關係是必然的，即如果存在原因，就必然會產生結果。這與現代邏輯學中關於必然性的觀點相符。 因果關係的排他性： 文字認為，因果關係是排他的，即一個結果只能有一個原因。如果一個結果有多個原因，就會導致邏輯上的混亂。 邏輯矛盾的分析： 自相矛盾： 文字指出，如果認為無常事物的原因是其他事物，就會導致自相矛盾。例如，如果認為無常事物的原因是常事物，那麼就會出現常事物導致無常事物的矛盾。 無限倒退： 文字暗示，如果認為無常事物的原因是其他事物，就會導致無限倒退。例如，如果認為無常事物的原因是另一個無常事物，那麼就會出現無限的因果鏈。 同一性喪失： 文字認為，如果認為無常事物的原因是其他事物，就會導致同一性喪失。例如，如果認為無常事物的原因是常事物，那麼無常事物就會失去其自身的特性。 型別論： 現代型別論可以用來分析文字中的型別錯誤。例如，文字認為，如果認為無常事物的原因是常事物，就會導致型別錯誤，因為無常事物和常事物屬於不同的型別。 範疇論： 現代範疇論可以用來分析文字中的範疇關係。例如，文字認為，如果認為無常事物的原因是其他事物，就會導致範疇混亂，因為無常事物和常事物屬於不同的範疇。 相干邏輯： 現代相干邏輯可以用來分析文字中的因果關係。相干邏輯認為，因果關係必須具有相干性，即原因和結果必須具有相關的性質。 非經典邏輯： 現代非經典邏輯可以用來分析文字中的矛盾。例如，如果認為無常事物的原因是其他事物，就會導致邏輯上的矛盾，可以使用非經典邏輯來處理這種矛盾。 與前五篇的對比： 從否定推理到自因性： 前幾篇主要討論了否定推理和因果關係的確定，而這一篇則探討了無常事物的自因性。 從具體到抽像： 前幾篇主要討論了具體的物理現象和認知現象，而這一篇則探討了更為抽像的哲學概念，如無常和自因性。 從邏輯到形而上學： 前幾篇主要關注邏輯推理，而這一篇則涉及到形而上學的問題，如存在和變化。 這段古代邏輯學著作在邏輯推理上展現了高度的複雜性，它不僅挑戰了簡單的因果關係模型，還提出了關於無常和自因性的深刻問題。 現代邏輯學為我們提供了更強大的工具來分析這些問題，例如型別論、範疇論、相干邏輯和非經典邏輯等。 通過現代邏輯的視角，我們可以更深入地理解古代邏輯學著作的思想，並將其與現代的哲學和邏輯學研究聯繫起來。 總而言之，這段文字在邏輯推理上展現了高度的複雜性，它不僅挑戰了簡單的因果關係模型，還提出了關於無常和自因性的深刻問題。現代邏輯學為我們提供了更精細的工具，可以幫助我們更好地理解和分析這些問題，並將其與現代的哲學和科學研究聯繫起來。

།འོན་ཏེ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་མིང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བར་ཟད་དེ། མང་པོ་རྣམས ལ་གཅིག་ཅེས་མིང་དུ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་དོན་ཁས་བླངས་ནས། དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཅིག་ཅེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་རྒྱུ་དོན་ཐ་དད་པ་ཉིད་མེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་མི་ རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དོན་ཐ་དད་པ་ཉིད་མེད་ཅིང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ཡིན་ཡང་།དངོས་པོའི་དུས་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡོད་པའི་དུས་ན་མི་རྟག་པ་དེ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོའི་འོག་རོལ་གྱི་དུས་སུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལྟར་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོན་གཞན་ལ་ལྟོས་པས་བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཁྱེད་ཀྱི་ལྟར་ན་ཡང་། འཇིག་པ་བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་འདེབས་སོ། །སྐད་ཅིག་མར་གནས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཅན་སྒྲའི་ཆོས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་ཚིག་ཐ་དད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་དང་ཞེས་བྱ་བ ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཚིག་ཐ་དད་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཇི་སྟེ་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དངོས་པོ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར། གང་ གིས་ན་རྟགས་ལས་གོ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན།བདེན་ཏེ་འཛིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་དངོས་པོ་འདིའི་རང་བཞིན་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པའི་ཆོས་དེ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་མི་རྟོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་ སྦྱར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མཐོང་བཞིན་དུ་ཡང་ཅི་སྟེ་མི་རྟོགས་ ཤེ་ན།བློ་ཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་བློ་ཞན་ཅིང་གཡེར་བག་མེད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ།

然而，如果認為通過聯繫等差別，它們彼此是不同的，那麼，在這種情況下，只是名稱不同而已，因為給許多事物命名為「一」。為什麼呢？因為，在承認彼此不同之後，才這樣說，才說「一」。 提及了「即使沒有其他原因的不同」等語。你們的宗義認為，無常本身沒有其他原因的不同，並且不依賴於消亡的原因。但是，在事物存在的時候，無常本身並沒有成立，因為在事物存在的時候，無常並沒有成立。因此，認為在事物消亡的時候，它才會變成無常。 所謂「難道不是不相似嗎？」，是指就像我們認為無常本身依賴於其他事物，因此不是所作的本質一樣，按照你們所說的沒有原因，消亡也不會變成所作的本質，這就是它的含義。 通過「無常本身」等語來回答。所謂「剎那存在的法」，是指剎那存在的本質。如果事物本身就是無常，那麼，為什麼說「法」和「有法」的詞不同，例如，聲音的法是無常呢？因此，提及了「因為法」等語。法和有法的詞語不同，其原因將在下面解釋。如果事物本身就是無常，那麼，當事物顯現時，為什麼它不顯現呢？為什麼需要通過標記來理解呢？這是真實的，如果僅僅是執著，那麼，即使這個事物的自性，即剎那存在的法，本身就是無常，也像看到的一樣已經顯現，但仍然只是不理解而已，這與此相關。為什麼事物的自性是剎那存在的法呢？提及了「因為僅僅從自己的原因產生」等語。因為僅僅從事物的原因產生剎那存在的法。如果即使看到也不理解，那麼，提及了「因為智慧低下」等語。對於那些智慧低下且沒有散亂的人，這樣來連線詞語。 這段文字繼續探討無常的本質，並試圖解釋為什麼即使無常是事物的本質，我們仍然需要通過邏輯推理來認識它。在現代邏輯學中，我們可以從以下幾個方面來分析這段文字： 對無常的進一步分析： 無常的普遍性： 文字認為，無常是事物的普遍本質，即所有事物都是無常的。這與現代哲學中關於普遍性的觀點相符。 無常的顯現與認知： 文字區分了無常的顯現和對無常的認知。文字認為，即使無常是事物的本質，它也可能不被人們所認知。 邏輯推理的必要性： 認知侷限性： 文字認為，人們的認知能力是有限的，因此需要通過邏輯推理來認識無常。這與現代認知科學中關於認知侷限性的觀點相符。 邏輯推理的作用： 文字認為，邏輯推理可以幫助人們克服認知侷限性，從而認識事物的本質。這與現代邏輯學中關於邏輯推理作用的觀點相符。 邏輯推理與經驗： 文字暗示，邏輯推理可以補充經驗，從而更全面地認識事物。這與現代認識論中關於經驗和理性的觀點相符。 對邏輯論證的辯護： 名稱與本質： 文字認為，即使給不同的事物命名為「一」，它們本質上仍然是不同的。這表明，名稱不能改變事物的本質。 因果關係與本質： 文字認為，因果關係必須與事物的本質相符。如果因果關係與事物的本質不符，就會導致邏輯上的矛盾。 邏輯論證的有效性： 文字認為，邏輯論證是有效的，即使它與人們的直覺相悖。這表明，邏輯推理可以幫助人們克服直覺的限制。 認知邏輯： 現代認知邏輯可以用來分析文字中的認知概念，如「理解」、「執著」、「智慧低下」等。 認識論： 現代認識論可以用來分析文字中的認識論問題，如知識的來源、知識的可靠性等。 模態邏輯： 現代模態邏輯可以用來分析文字中的必然性和可能性概念，如「必然存在」、「可能不被認知」等。 形式化方法： 現代邏輯學提供了形式化的方法，可以用來表達和分析文字中的邏輯關係。 與前六篇的對比： 從因果關係到認知： 前幾篇主要討論了因果關係，而這一篇則探討了認知問題，即如何認識事物的本質。 從邏輯到認識論： 前幾篇主要關注邏輯推理，而這一篇則涉及到認識論的問題，如知識的來源和可靠性。 從客觀到主觀： 前幾篇主要關注客觀事物，而這一篇則涉及到主觀認知。 這段古代邏輯學著作在邏輯推理上展現了高度的複雜性，它不僅挑戰了簡單的因果關係模型，還提出了關於認知和認識論的深刻問題。 現代邏輯學為我們提供了更強大的工具來分析這些問題，例如認知邏輯、認識論、模態邏輯和形式化方法等。 總而言之，這段文字在邏輯推理上展現了高度的複雜性，它不僅挑戰了簡單的因果關係模型，還提出了關於認知和認識論的深刻問題。現代邏輯學為我們提供了更精細的工具，可以幫助我們更好地理解和分析這些問題，並將其與現代的哲學和科學研究聯繫起來。

།རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་དོགས་པས་བསླུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་ཏེ། དུས་རེས་འགའ་ནི་ཡོད་པ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ རྒྱུས་རྟག་ཏུ་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་དོགས་པས་བསླུས་ཏེ།འདི་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟ་བུ་དམིགས་པ་ལྟར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ཁོ་ན་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟག་ཏུ་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་དོགས་ཤིང་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །དོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ སྒྲས་འདིར་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་ལ་བྱའི་ཐེ་ཚོམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་བསླུས་ཤིང་བྲི་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་མཐོང་བཞིན་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མི་རྟོགས་ཤིང་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མ་ངེས་པའི་རྒྱུ་གཉིས་པ། འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བས་ བསླུས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཡང་ན་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་དང་འདྲ་བ་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དེས་བསླུས་པས་མཐོང་བཞིན་དུ་ཡང་མི་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་དེ་སྐད་དུ་འཆད་དོ། །འདི་ནི་འདིར་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་ རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མར་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་དངོས་པོ་བཞིན་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་ན།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལྟར་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་མྱོང་བ་བཞིན་ཅིའི་ཕྱིར་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་བརྒལ་བའི་ལན་དུ་རྟག་ཏུ་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་དོགས་པས་བསླུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ བཤད་པ་གཞན་གྱིས་གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མངོན་སུམ་པ་ཡིན་ན།ཅིའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་དོགས་པར་འགྱུར། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པས་གཟུང་བའི་སྔོན་པོ་ལ་ནི་སེར་པོར་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་འཁྲུལ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདི་ལྟ་བུ་ཉིད་རྒོལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟར་ནི་བརྒལ་ བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལན་དུ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་རྟག་ཏུ་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་འཁྲུལ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བརྗོད་དགོས་སོ།

所謂「總是」這個詞，與「被認為如此存在而被欺騙」這句話相關聯。由於有時體驗到存在，因此被認為總是如此存在而被欺騙。這是一種錯誤，認為就像在一個剎那間所觀察到的那樣，在所有時間裡都是如此，因此認為總是如此存在，並且認為它是相同的。所謂「認為」這個詞，在這裡指的是錯誤，而不是疑惑。 被它欺騙和迷惑，是指即使通過現量（直接感知）看到剎那存在的法，也無法理解和確定所體驗到的。 第二個不確定的原因是，被其他相似的事物欺騙。提及了「被其他相似的事物欺騙」等語。或者，由於出現了與第一個剎那相似的第二個剎那等，因此被欺騙，即使看到也不理解。有些人是這樣解釋的。 這在這裡是需要思考的。如果因為事物是它的自性，所以剎那存在的法就像事物一樣是顯現的，那麼，就像藍色等自身的本質一樣，為什麼它不能像體驗到的那樣被確定呢？爲了回答這個挑戰，解釋了「因為被認為總是如此存在而被欺騙」。其他人說，如果剎那本身是顯現的，那麼，為什麼會被認為總是存在呢？對於通過體驗的意識所感知的藍色，不會出現認為是黃色的錯誤，難道不是這樣的反駁嗎？如果是這樣，那麼，這個反駁本身就變成了答案。 因此，需要解釋認為總是如此存在的錯誤的原因。 這段文字繼續探討無常的本質，並試圖解釋為什麼人們會錯誤地認為事物是恒常的，即使他們已經體驗到了無常。在現代邏輯學中，我們可以從以下幾個方面來分析這段文字： 對恒常的誤解： 認知偏差： 文字認為，人們會因為認知偏差而錯誤地認為事物是恒常的。這種認知偏差源於對時間流逝的錯誤理解，以及對相似事物的錯誤識別。 經驗的侷限性： 文字認為，人們的經驗是有限的，因此無法完全理解無常的本質。人們傾向於根據過去的經驗來預測未來，而這種預測往往會忽略變化。 語言的誤導： 文字暗示，語言可能會誤導人們，使他們認為事物是恒常的。例如，人們可能會使用「總是」這樣的詞語來描述事物，從而錯誤地認為事物是恒常的。 對無常的認知： 現量的侷限性： 文字認為，即使人們通過現量（直接感知）看到了無常，他們也可能無法理解無常的本質。這表明，現量本身並不能保證人們對事物的正確理解。 邏輯推理的必要性： 文字暗示，邏輯推理可以幫助人們克服認知偏差，從而更準確地理解無常的本質。 對相似事物的區分： 文字認為，人們會因為無法區分相似的事物而錯誤地認為事物是恒常的。這表明，邏輯推理可以幫助人們區分相似的事物。 反駁的有效性： 文字認為，對邏輯論證的反駁本身可以成為答案。這表明，邏輯推理具有自我修正的能力。 解釋的必要性： 文字認為，需要解釋人們為什麼會錯誤地認為事物是恒常的。這表明，邏輯推理不僅要分析事物的本質，還要分析人們的認知過程。 邏輯推理與心理學： 文字暗示，邏輯推理與心理學有關，因為人們的認知過程會影響他們對事物的理解。 認知科學： 現代認知科學可以用來分析文字中的認知偏差，例如確認偏差、可得性啓發式等。 心理學： 現代心理學可以用來分析文字中的認知過程，例如感知、記憶、推理等。 時間邏輯： 現代時間邏輯可以用來分析文字中的時間概念，例如「總是」、「有時」、「剎那」等。 模態邏輯： 現代模態邏輯可以用來分析文字中的必然性和可能性概念，例如「必然存在」、「可能被誤解」等。 與前七篇的對比： 從因果關係到認知偏差： 前幾篇主要討論了因果關係和無常的本質，而這一篇則探討了認知偏差，即人們為什麼會錯誤地認為事物是恒常的。 從邏輯到心理學： 前幾篇主要關注邏輯推理，而這一篇則涉及到心理學的問題，如認知偏差和認知過程。 這段古代邏輯學著作在邏輯推理上展現了高度的複雜性，它不僅挑戰了簡單的因果關係模型，還提出了關於認知偏差和認知過程的深刻問題。 現代邏輯學為我們提供了更強大的工具來分析這些問題，例如認知科學、心理學、時間邏輯和模態邏輯等。 通過現代邏輯的視角，我們可以更深入地理解古代邏輯學著作的思想，並將其與現代的哲學、邏輯學和心理學研究聯繫起來。 總而言之，這段文字在邏輯推理上展現了高度的複雜性，它不僅挑戰了簡單的因果關係模型，還提出了關於認知偏差和認知過程的深刻問題。現代邏輯學為我們提供了更精細的工具，可以幫助我們更好地理解和分析這些問題，並將其與現代的哲學、邏輯學和心理學研究聯繫起來。

།ཡོད་པ་དམིགས་པས་ཞེས་རྒྱུ་བཤད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་སྐད་དུ་ནི་བཤད་མོད་ཀྱི་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་ སྐད་ཅིག་མ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ཡོད་པ་དམིགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས།གཞན་གྱིས་གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོགས་ཞེས་བརྒལ་བ་དང་། ཡོད་པ་དམིགས་པས་ཞེས་དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བརྗོད་དེ། བརྒལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ལན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་ནི་མི་རུང་ངོ་།།འོན་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་དང་འདྲ་བར་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དམིགས་པས། འདི་ནི་ཡོད་པ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདི་སྐད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་དང་འདྲ་བ་སྐད་ ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར།སྐད་ཅིག་མ་སྔ་ཕྱི་དག་གི་བྱེ་བྲག་དབྱེ་བར་མི་ནུས་པས་མི་རྟོགས་སོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན། དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྣར་མི་འོང་བ་ཡིན་ཏེ། འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བས་བསླུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་འདིའི་དོན་བཤད་ཟིན་པའི་ ཕྱིར་ཟློས་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་བསླུས་པའི་རྒྱུ་འདི་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་པ་འདི་ཡང་བརྗོད་དགོས་སོ། །འདི་ལྟར་ཡོད་པ་དམིགས་པ་ན་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་ཡོད་ལ། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདིར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་ཐ་སྙད་དུ་བཏུབ་པར་རུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་དམིགས་པ་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འདིར་ནི་རྒྱུན་ཆགས་པའི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་འདོད་དེ། དེ་ལ་ནི་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་ཡོད་ པ་ཁོ་ནའོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་ན་ཡང་དམིགས་པ་ཡོད་དེ། འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་མི་དམིགས་པ་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱོགས་འདི་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ སྔ་མ་ལ་ནི་ཡོད་པ་དམིགས་པ་བཤད་དོ།།གཉིས་པ་ལ་ནི་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་དམིགས་པའོ་ཞེས་ཁྱད་པར་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དམིགས་པ་ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ ཡོད་པ་དམིགས་པ་ན་ཡང་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་ཡོད་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་འདོད་ལ།འདྲ་བ་གཞན་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་ཡོད་པ་དམིགས་པ་ཡོད་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

「通過觀察到存在」難道不是在解釋原因嗎？雖然這樣說，但這是不合理的。例如，體驗到剎那的事物是觀察到存在，並且依賴於此。其他人說，如果通過現量感知剎那，為什麼會顛倒地理解它呢？通過觀察到存在，將此作為理由。反駁的理由不能作為答案的理由。 然而，如果認為，通過觀察到與先前的剎那相似的第二個剎那等的存在，這就是「觀察到存在」的含義。因此，如果說，因為觀察到與第一個剎那相似的第二個剎那等的存在，所以無法區分先前和後續的剎那，因此不理解，那麼，這也是非常不合理的。因為「被其他相似的事物欺騙」已經解釋了這個含義，所以會變成重複。 此外，還需要解釋，對於這個欺騙的原因，有什麼特別之處。例如，即使觀察到存在，也存在與剎那相似的其他事物。而僅僅觀察到一個剎那的存在，這並不是這裡想要表達的，因為它不適合用於描述我們所看到的，而且是不可能的。觀察到這樣的存在也不是錯誤的原因。 然而，這裡想要表達的只是連續的觀察，而對於這種觀察，僅僅存在其他相似事物的出現。同樣，當出現其他相似事物時，也存在觀察。不觀察到其他相似事物的出現並不是錯誤的原因，因為那樣一切都會變成錯誤。因此，這兩個方面沒有任何區別。有些人說，對於第一個方面，解釋了觀察到存在，對於第二個方面，解釋了觀察到其他相似事物的出現。 這也是不合理的，因為按照前面所說的方式，觀察到存在也是觀察到其他相似事物的出現。另一些人說，即使觀察到存在，也存在其他相似事物的出現，但不想表達它。即使出現其他相似事物，也存在觀察到存在，但也不想表達它。 這段文字繼續深入探討人們對無常的錯誤認知，並試圖分析「觀察到存在」和「被其他相似事物欺騙」這兩種解釋之間的關係。在現代邏輯學中，我們可以從以下幾個方面來分析這段文字： 對「觀察到存在」的分析： 觀察的侷限性： 文字認為，即使「觀察到存在」，也可能無法正確理解事物的本質。這表明，觀察本身並不能保證人們對事物的正確理解。 觀察的連續性： 文字強調，這裡討論的「觀察到存在」是指連續的觀察，而不是孤立的觀察。這表明，對時間的理解會影響人們對事物的認知。 觀察與認知： 文字區分了「觀察到存在」和「理解存在」。文字認為，即使觀察到存在，也可能無法理解存在的本質。 對「被其他相似事物欺騙」的分析： 相似性的誤導： 文字認為，人們會因為相似性的誤導而錯誤地認為事物是恒常的。這表明，對相似性的理解會影響人們對事物的認知。 區分的必要性： 文字認為，需要區分相似的事物，才能正確理解無常的本質。這表明，邏輯推理可以幫助人們區分相似的事物。 重複的論證： 文字指出，「被其他相似事物欺騙」的解釋與「觀察到存在」的解釋是重複的。這表明，需要避免重複的論證。 對兩種解釋的比較： 沒有區別： 文字認為，「觀察到存在」和「被其他相似事物欺騙」這兩種解釋之間沒有本質的區別。這表明，這兩種解釋都無法完全解釋人們為什麼會錯誤地認為事物是恒常的。 不同的側重點： 文字指出，有些人認為這兩種解釋側重點不同，但這種觀點是錯誤的。這表明，需要避免對邏輯論證進行錯誤的解讀。 表達的意願： 文字指出，有些人認為，即使存在「觀察到存在」或「被其他相似事物欺騙」的情況，他們也不想表達這些情況。這表明，表達的意願會影響人們對邏輯論證的理解。 認知心理學： 現代認知心理學可以用來分析文字中的認知過程，例如感知、記憶、推理等。 形式邏輯： 現代形式邏輯可以用來分析文字中的邏輯關係，例如蘊含、等價、矛盾等。 認知偏差研究： 現代認知偏差研究可以用來分析文字中的認知偏差，例如確認偏差、可得性啓發式等。 語義學： 現代語義學可以用來分析文字中的語義關係，例如同義、反義、多義等。 與前八篇的對比： 從認知偏差到論證的分析： 前幾篇主要討論了認知偏差，而這一篇則探討了對論證的分析，即如何評價不同的解釋。 從心理學到邏輯學： 前幾篇主要關注心理學，而這一篇則涉及到邏輯學的問題，如論證的有效性、重複的論證等。 從現象到本質： 前幾篇主要關注現象，而這一篇則探討了現象背後的本質，即如何理解無常的本質。 這段古代邏輯學著作在邏輯推理上展現了高度的複雜性，它不僅挑戰了簡單的因果關係模型，還提出了關於認知和論證的深刻問題。 現代邏輯學為我們提供了更強大的工具來分析這些問題，例如認知心理學、形式邏輯、認知偏差研究和語義學等。 總而言之，這段文字在邏輯推理上展現了高度的複雜性，它不僅挑戰了簡單的因果關係模型，還提出了關於認知和論證的深刻問題。現代邏輯學為我們提供了更精細的工具，可以幫助我們更好地理解和分析這些問題，並將其與現代的哲學、邏輯學和心理學研究聯繫起來。

།དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དམིགས་པ་ལ་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་བརྗོད་པར་མི་འདོད་ན་འཁྲུལ་ པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་མ་བསྙད་པར་འགྱུར་ལ།འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་ན་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་བརྗོད་པར་མི་འདོད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་དུ་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་པོས་ནི་མུ་སྟེགས་ ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་ནང་ན་ཡོད་པ་བསྟན་ཏོ།།འདི་ལ་ཚིག་གི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་དོགས་པས་བསླུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་འཁྲུལ་པས་ བསླུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བཞིན་དུ་ཡང་མི་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་རྟག་ཏུ་དེ་ལྟར་ཡོད་པར་དོགས་པས་བསླུས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡོད་པར་མི་ དམིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ལྷག་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་ཡོད་པ་ལས་ལྷག་པར་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དམིགས་པར་བྱེད། འཛིན་པར་བྱེད་པས་ཡོད་པ་དམིགས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་ པ་འཁྲུལ་པའི་ས་བོན་ཡིན་ཏེ།དེའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ས་བོན་ནང་ན་ཡོད་པས་བསྐྱེད་པ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འཁྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་བསླུས་པས་མི་རྟོགས་སོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། ། འཁྲུལ་པའི་ས་བོན་ནང་ན་ལྟ་ཡོད་དུ་ཟད་མོད། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་གོ་ཅིའི་ཕྱིར་ངེས་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། བློ་ཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ནི་བསྟན་བཅོས་ངན་པའི་ལྟ་བ་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ནང གི་ཉེས་པས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མཐོང་བ་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གཏན་ལ་མི་ཕེབས་གྲང་ན།སངས་རྒྱས་པ་རིགས་པ་དང་ལུང་དག་གིས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་རྣམས་ལ་གོ་ཇི་སྟེ་མངོན་སུམ་གྱི་སྟོབས་ཁོ་ནས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ། དེ་དག་ལ་བསྟན་བཅོས་ངན་པ་ལ་མངོན་པར་ ཞེན་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་འདྲ་བ་གཞན་འབྱུང་བས་བསླུས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེའི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་སྤྱི་ཡིན་ནོ།

這也不是正確的。如果說，在觀察到存在時，不想表達其他相似事物的出現，那麼，就沒有說明錯誤的真正原因。並且，如果說，即使出現其他相似事物，也沒有觀察到，那麼，它也不會成為錯誤的原因。因此，不想表達這些是不合理的。 因此，應該以其他方式來解釋。第一個錯誤的原因，是指顯示了外道（非佛教）的錯誤原因，即內心存在著執著于惡見的習氣種子。這句話的意思是，所謂「被認為總是如此存在而被欺騙」，是指被執著于非剎那的錯誤所欺騙。意思是，說非剎那的人，因為執著于非剎那，所以即使看到也不理解。 如果說，即使被認為總是如此存在而被欺騙，又會怎麼樣呢？提及了「因為不觀察到存在」等語。所謂「觀察」這個詞是多餘的，它指的是，除了剎那如何存在之外，還觀察到非剎那等的形態。執著於此，觀察到存在，就是非剎那等的錯誤種子。因為它的緣故，才會出現這樣的錯誤。意思是說，從無始以來，內心存在著執著于惡見的種子，由此產生的錯誤，即認為是非剎那，因此被欺騙，所以不理解。 雖然內心存在著錯誤的種子，但是，為什麼不能確定體驗的意識所感知的形態呢？提及了「因為智慧低下」。那些執著于非剎那見解的人，因為習慣於邪說的見解，所以，即使看到剎那，也不能像它本來的樣子確定。那麼，對於那些通過佛陀的教導和道理確定剎那的人來說，為什麼僅僅通過現量的力量，也不能產生對剎那的確定呢？因為他們沒有執著于邪說。因此，提及了「被其他相似事物的出現所欺騙」，這是錯誤的普遍原因。 這段文字繼續深入探討人們對無常的錯誤認知，並試圖解釋錯誤認知的深層原因。其核心論點是，錯誤的認知不僅源於認知偏差，還源於根深蒂固的習氣和執著。在現代邏輯學中，我們可以從以下幾個方面來分析這段文字： 對錯誤認知的分析： 習氣和執著： 文字認為，錯誤的認知源於人們根深蒂固的習氣和執著，特別是執著于非剎那的見解。這表明，認知不僅受邏輯推理的影響，還受情感和習慣的影響。 惡見的種子： 文字認為，人們內心存在著惡見的種子，這些種子會影響人們的認知。這表明，認知受到先驗因素的影響。 認知偏差： 文字認為，人們會因為認知偏差而錯誤地認為事物是恒常的。這表明，認知受到認知偏差的影響。 對認知過程的分析： 觀察與理解： 文字區分了「觀察」和「理解」。文字認為，即使觀察到事物，也可能無法正確理解事物的本質。這表明，觀察本身並不能保證人們對事物的正確理解。 現量的侷限性： 文字認為，現量（直接感知）是有限的，不能完全理解事物的本質。這表明，經驗是有限的，需要通過邏輯推理來補充。 邏輯推理的必要性： 文字暗示，邏輯推理可以幫助人們克服認知偏差，從而更準確地理解事物的本質。這表明，邏輯推理在認知過程中起著重要的作用。 普遍的原因： 文字認為，「被其他相似事物的出現所欺騙」是錯誤的普遍原因。這表明，邏輯推理需要找到普遍的解釋。 認知科學： 現代認知科學可以用來分析文字中的認知過程，例如感知、記憶、推理等。 心理學： 現代心理學可以用來分析文字中的認知偏差，例如確認偏差、可得性啓發式等。 神經科學： 現代神經科學可以用來分析文字中的認知過程，例如神經元活動、腦區功能等。 文化人類學： 現代文化人類學可以用來分析文字中的習氣和執著，例如文化價值觀、社會規範等。 與前九篇的對比： 從論證的分析到認知的原因： 前幾篇主要討論了論證的分析，而這一篇則探討了認知的原因，即為什麼人們會產生錯誤的認知。 從邏輯學到心理學和社會科學： 前幾篇主要關注邏輯學，而這一篇則涉及到心理學、神經科學和社會科學的問題。 從現象到深層原因： 前幾篇主要關注現象，而這一篇則探討了現象背後的深層原因，即習氣、執著和惡見的種子。 這段古代邏輯學著作在邏輯推理上展現了高度的複雜性，它不僅挑戰了簡單的因果關係模型，還提出了關於認知、心理和社會因素的深刻問題。 現代邏輯學為我們提供了更強大的工具來分析這些問題，例如認知科學、心理學、神經科學和文化人類學等。 通過現代邏輯的視角，我們可以更深入地理解古代邏輯學著作的思想，並將其與現代的哲學、邏輯學、心理學和社會科學研究聯繫起來。 總而言之，這段文字在邏輯推理上展現了高度的複雜性，它不僅挑戰了簡單的因果關係模型，還提出了關於認知、心理和社會因素的深刻問題。現代邏輯學為我們提供了更精細的工具，可以幫助我們更好地理解和分析這些問題，並將其與現代的哲學、邏輯學、心理學和社會科學研究聯繫起來。

།ཡང་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུས་མཐོང་བཞིན་དུ་ཡང་མི་རྟོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་འདྲ་བ་གཞན་དང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་སྟེ། དེ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ཞིག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་སྔར་ཡང་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ཁོ་ན་ལ་འཇིག་སྟེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི བསླུས་པའི་རྒྱུས་གཏན་ཚིགས་ལ་མི་ཕེབས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་སོ།།གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་པའི་རྒྱུ་ནི་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་མཐོང་བ་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་འཇིག་པའི་དད་ཅན་ཉིད་དུ་ ངེས་ཏེ།འདི་ལྟར་དེའི་ཚེ་ཡང་ཡོད་པ་དམིགས་པ་ནི་ཡོད་དེ། ཡོད་པ་ཉིད་དམིགས་ན་དེ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཕྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ནི་མི་སྨྲའོ། །འོན་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་མཐོང་ནས། ཕྱིས་རྒྱུན་ ཆད་པ་ན།འདི་ཞེས་བྱ་བ་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་དང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དང་མི་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་གཞན་དམིགས་པས་དང་། མི་གནས་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་འདི་ཞིག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པའི་དུས་ཡིན་པས། ངེས་པའི་དུས་དེ་ཉིད་ན་དེ་མངོན་ སུམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ།རྗེས་སུ་དཔག་པས་ནི་སྔར་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་དོ། །དཔེ་ཡང་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ནི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པའོ། །དེ་ནི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཡིན་ཏེ། ནུས་པ་ནི་རྒྱུ་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྒྱུ་གཟུང་བ་ན་དེ་གཟུང་བ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དེའི་འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་མི་གང་གིས་རྒྱུ་དེའི་འབྲས་བུ་མ་མཐོང་བ་རྒྱུ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེའི་ངོ་བོ་མ་རྟོགས་པས། ནུས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་རྟོགས་པའི་མི་དེས་ཕྱིས་གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་དེ ལས་འབྲས་བུ་བྱུང་བ་དེའི་ཚེ།འབྲས་བུ་མཐོང་བས་རྟོགས་པ་བཞིན་ཏེ། རྒྱུའི་ནུས་པ་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བྱས་པ་གྲུབ་པའི་དུས་ན། བྱས་པའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་བྱས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་འདོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཞན་གྱི་ རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པའི་རྒྱུ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ཡང་རུང་བའོ།

如果說，如前所述的錯誤原因導致即使看到也不理解，但事物本身不是因為是非剎那，那麼，如何知道這一點呢？因此，提及了「最後的剎那」等語。不與其他相似的剎那相連的剎那，就是最後的剎那。爲了確定看到它的人會知道消亡，可以理解，這在之前也只是在每一個剎那消亡。如前所述的欺騙原因，僅僅是無法確定真理。如果是非剎那，那麼，之後也會一直變化，因為沒有區別。消亡的原因是不合理的。 即使看到最後的剎那，如何確定它具有消亡的性質呢？如果說，即使在那時，也存在觀察到存在，如果觀察到存在，那麼，就不是理解它不存在，那麼，提及了「之後」等語。我們不會說，僅僅看到最後的剎那就會確定。然而，在看到最後的剎那之後，當之後連續性中斷時，由於觀察到與此不同的其他事物，以及不觀察到此，也就是不與其他剎那相連的瓶子等，因此，在那個時候，就會確定它消亡了。在確定的那個時候，它通過現量的力量被確立為無常。通過比量，它在之前就已經被確立了。 提及了「例如，產生結果的能力」等語。產生結果的能力，就是產生結果的能力。它也是原因的本質，因為能力與原因不是不同的。因此，認為當抓住原因時，就僅僅是抓住它。然而，所謂「沒有看到它的結果」，是指，即使某人看到了原因，但沒有理解它的本質，因此沒有理解能力的自性。之後，當從那個原因產生結果時，就像通過看到結果而理解一樣，就像理解了原因的能力一樣。 因此，應當認為，當所作之事成立時，僅僅從所作之事的原因，就成立了變成所作之事的自性的無常。如果不是這樣，那麼，所謂「它是否具有其他原因」，是指，即使它具有不同於存在的原因的原因也是可以的。 這段文字繼續深入探討無常的本質，並試圖解釋人們如何通過觀察和推理來認識無常。其核心論點是，無常的認知需要結合現量（直接感知）和比量（推理），並且需要理解因果關係。在現代邏輯學中，我們可以從以下幾個方面來分析這段文字： 現量與比量： 文字認為，對無常的認知需要結合現量（直接感知）和比量（推理）。這表明，經驗和理性在認知過程中都起著重要的作用。 最後的剎那： 文字引入了「最後的剎那」的概念，認為通過觀察最後的剎那，可以認識到無常的本質。這表明，對時間的理解會影響人們對無常的認知。 連續性的中斷： 文字認為，當連續性中斷時，人們才能認識到無常的本質。這表明，對變化的理解會影響人們對無常的認知。 對因果關係的分析： 能力與原因： 文字認為，能力是原因的本質，能力與原因不是不同的。這表明，對因果關係的理解需要理解能力的概念。 結果與原因： 文字認為，通過觀察結果，可以理解原因的能力。這表明，對結果的理解可以幫助人們理解原因。 所作之事的無常： 文字認為，當所作之事成立時，就成立了變成所作之事的自性的無常。這表明，對因果關係的理解可以幫助人們理解無常的本質。 對錯誤的糾正： 文字認為，需要糾正對無常的錯誤認知。這表明，邏輯推理具有自我修正的能力。 對解釋的完善： 文字認為，需要完善對無常的解釋。這表明，邏輯推理需要不斷地完善解釋。 對邏輯推理的辯護： 文字認為，邏輯推理可以幫助人們理解無常的本質。這表明，邏輯推理在認知過程中起著重要的作用。 時間邏輯： 現代時間邏輯可以用來分析文字中的時間概念，例如「最後的剎那」、「連續性」、「中斷」等。 模態邏輯： 現代模態邏輯可以用來分析文字中的必然性和可能性概念，例如「必然消亡」、「可能存在」等。 因果邏輯： 現代因果邏輯可以用來分析文字中的因果關係，例如能力、原因、結果等。 與前十篇的對比： 從認知的原因到認知的過程： 前幾篇主要討論了認知的原因，而這一篇則探討了認知的過程，即如何通過觀察和推理來認識無常。 從心理學和社會科學到邏輯學： 前幾篇主要關注心理學和社會科學，而這一篇則涉及到邏輯學的問題，如時間邏輯、模態邏輯和因果邏輯。 從深層原因到認知過程： 前幾篇主要關注深層原因，而這一篇則探討了認知過程，即如何通過觀察和推理來認識無常。 這段古代邏輯學著作在邏輯推理上展現了高度的複雜性，它不僅挑戰了簡單的因果關係模型，還提出了關於時間、因果關係和認知過程的深刻問題。 現代邏輯學為我們提供了更強大的工具來分析這些問題，例如時間邏輯、模態邏輯、因果邏輯和認知科學等。 通過現代邏輯的視角，我們可以更深入地理解古代邏輯學著作的思想，並將其與現代的哲學、邏輯學和認知科學研究聯繫起來。 總而言之，這段文字在邏輯推理上展現了高度的複雜性，它不僅挑戰了簡單的因果關係模型，還提出了關於時間、因果關係和認知過程的深刻問題。現代邏輯學為我們提供了更精細的工具，可以幫助我們更好地理解和分析這些問題，並將其與現代的哲學、邏輯學和認知科學研究聯繫起來。

།རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཡང་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཁོ་ནར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་རུང་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཁ་ཅིག་གི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་དུས་གཞན་ནའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ དག་གི་ལྟ་བས་འདི་བཤད་དོ།།མི་རྟག་པ་ཉིད་དོན་གཞན་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་དོན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པར་གྱུར་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བས་དོན་འདི་བཤད་ཟིན་པ་ཉིད་དེ། ཉེས་པ་གཞན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཉེ་བར་བཀོད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོན་གཞན་ཡིན་ནའོ།།དངོས་པོ་དེ་དང་ལྡན་པར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྙད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་དེ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དམ། དེ་ལ་དངོས་པོ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕན་པར་བྱེད་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་དགོས་པ་ངང་གིས་འཇིག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཁས་ལེན་ན། དེའི་ཚེ་དངོས་པོའི་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་འདོད་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་དེ་ལ་ཡང་འབྲེལ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མི་རྟག་པ་ ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་དགོས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཁས་ལེན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་དགོས་པ་དེ་ཉིད་དངོས་པོའི་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་པས།དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལས་ངང་གིས་འཇིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་འབྱུང་བར་ ཁས་ལེན་ན།རང་གི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་དེ་ལྟར་འབྱུང་དུ་ཟད་མོད། མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་དོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་ཡང་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གཡོ་བའམ་མི་གཡོ་བ་ཞིག་ཡིན་གྲང་ན། ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོན་མེད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མི་ གཡོ་བ་ནི་དོན་གཞན་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་ལྡན་ཡང་།དེའི་ངོ་བོར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། མི་རྟག་པ་ཉིད་དོན་མེད་དོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སྒྲུབ་པར་འདོད་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཆོས་གཞན་དེ་ ཡང་དོན་གཞན་ལས་འབྱུང་བ་ན་རྟགས་གང་གིས་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའམ།འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་སྟེ། འམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་པའམ་ཞེས་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་བརྟག་པ་གསུམ་ལ་སྐྱོན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

所謂「即使是無因的」，是指即使不依賴於原因，也可能變成無常。這是按照某些宗義的觀點，即認為在其他時間會發生變化，而提出的。 所謂「無常本身會變成其他事物」，是指，如果法成為其他事物的理由，那麼，就像「如是性」所說的那樣，已經解釋了這個含義。爲了說明其他的過失，也再次提及了。 所謂「如果那樣」，是指即使無常本身是其他事物。事物不會與無常本身相連，因為它沒有聯繫。提及了「爲了說明這一點，因為它不需要它」，是指，事物不需要無常本身，或者無常本身不需要事物，因為它沒有幫助。 然而，爲了建立聯繫，如果承認事物需要無常本身所作的，即自然消亡的性質，那麼，在這種情況下，應當認為它變成了事物自身的本質。否則，它也不會與它相連。如果承認無常本身所作的，如前所述的需要，那麼，即使在那個時候，這個需要本身也是變成事物自身本質的無常。如果無常本身變成了其他事物，那麼，其他事物又能做什麼呢？如果承認，無常本身會產生自然消亡的本質，那麼，它僅僅從自己的原因產生，無常本身就沒有意義，這就是它的含義。 此外，如果事物本質上是運動的或不運動的，那麼，對於第一種情況，無常本身就沒有意義。對於第二種情況，即使本質上不運動的事物具有其他無常，它也不符合它的本質，因為它不符合無常的本質。無常本身就沒有意義。 如果想要建立的法，也就是無常本身或者痛苦本身等其他法，是從其他事物產生的，那麼，用什麼標記來建立它呢？它會變成那個要建立的法的理由，或者變成結果本身。所謂「或者」這個詞，是指總結了理由和結果。 對於這三種分析，提及了「如果不是理由和結果，那麼就會有過失」等語。 這段文字繼續深入探討無常的本質，並試圖分析無常與事物之間的關係。其核心論點是，無常不能是獨立於事物的存在，也不能是事物之外的另一個實體，而只能是事物自身的一種屬性。在現代邏輯學中，我們可以從以下幾個方面來分析這段文字： 對無常的分析： 無常的非獨立性： 文字認為，無常不能是獨立於事物的存在，也不能是事物之外的另一個實體。這表明，無常是依附於事物的屬性。 無常的自因性： 文字暗示，無常是事物自身的一種屬性，而不是由其他事物引起的。這表明，無常具有自因性的特點。 無常的必然性： 文字認為，如果事物存在，那麼無常就必然存在。這表明，無常是事物存在的必然屬性。 無常與因果關係： 文字認為，無常不能是因果關係中的原因或結果。這表明，無常不是一種實體，而是一種屬性。 無常與事物： 文字認為，無常是事物自身的一種屬性，而不是事物之外的另一個實體。這表明，無常與事物是不可分割的。 無常與「如是性」： 文字認為，無常的本質可以用「如是性」來解釋。這表明，「如是性」可以用來描述事物的本質。 避免矛盾： 文字認為，如果將無常視為獨立的存在或另一個實體，就會導致邏輯上的矛盾。這表明，邏輯推理需要避免矛盾。 避免無效論證： 文字認為，如果將無常視為因果關係中的原因或結果，就會導致無效的論證。這表明，邏輯推理需要避免無效的論證。 解釋的必要性： 文字認為，需要解釋無常與事物之間的關係。這表明，邏輯推理需要提供合理的解釋。 屬性邏輯： 現代屬性邏輯可以用來分析文字中的屬性概念，例如「無常」、「運動」、「不運動」等。

།ཡང་ན་རྒྱུའམ་འབྲས་བུ་ཞིག་ཡིན་གྲང་ཞེས་རྣམ་པར་བརྟག་པ་གཉིས་བྱས་པ་ལ། གཞན་རྣམ་པར་བརྟག་པ་གསུམ་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཇི་སྟེ་དགོས་པར་མ་བྱས་ཞེས་སྨྲ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།ཤིན་ཏུ་རྣར་མི་འོང་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་དེ་ནི་དོགས་པར་མ་བྱས་ཏེ། དེ་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྟགས་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྟགས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་ཡོད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ ཏེ།ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་གསུམ་པ་བསྩལ་ན་རྣམ་པར་བརྟག་པ་ཉིད་གནས་ཏེ་དེ་ལ་ཡང་མི་རུང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །བྱས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་པས་དོན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་ཆོས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བྱས་པ་ སྔར་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཕྱིས་འབྱུང་བ་དེ་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ཡང་ག་ལ་ངེས་ཏེ། ངེས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་བྱས་པའི་དངོས་པོ་གྲུབ་ནས་སོ། །ཇི་ལྟར་དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་པའོ། །འབྲས་བུ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ ལ་ལྟོས་པ་ནི་རྒྱུ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་ཡོད་པར་གདོན་མི་ཟ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་མཚན་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་རྩོམ་པ་ལ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཆོས་དེ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་དེ་གོ་བར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཏེ། བྱས་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་གོ་བར་བྱེད། རྟོགས་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་གོ་བར་བྱེད་པའོ། །འདི་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཡང་ཡིན་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ཡིན་པས་ཞེས་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་བསྡུས་ཏེ་དེ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཇུག་སྡུད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བས་ནའོ། །དོན་གཞན་གྱི་རྒྱུ མཚན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་བྱས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས།དེ་རྗེས་སུ་དཔག་ཏུ་མེད་དོ། །གཞན་གྱིས་འོ་ན་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་པ་སྟེ། །མ་མཐོང་ལས་མིན་མཐོང་ལས་མིན། ། ཞེས་སྨྲས་པས། མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་རྟོགས་པའི་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།

如果說，在進行了兩種分析之後，即「是原因或結果」，為什麼沒有必要進行第三種分析，即「既不是原因也不是結果」呢？因此，提及了「不是原因也不是結果」等語。因為它是非常不合理的，所以沒有考慮這個方面。這是總結的含義。既不是原因也不是結果，因為它與要建立的標記沒有聯繫。因此，對於具有標記的法，要推斷它具有要建立的法，是不可能的，因為它不可能推斷出它存在。 如果提出第三種情況，分析本身就會成立，因為要表明即使在這種情況下也是不合理的。因此，提及了「對於它」等語。因為所作的本質是其他事物的理由，所以所作之事是先前成立的理由。即使承認之後出現的是結果，也是不確定的，僅僅是不確定的。所謂「它」，是指在所作的事物成立之後，無常等法。所謂「如何對於它」，是指對於事物。 結果依賴於其他理由，這不能確定存在於所作的原因中，因為理由在產生結果時是不確定的。作為結果的法，是理解它的理由，也就是理解所作之事的理由，理解要建立的法。因為它是理解和認識的，所以它是理解的。這裡總結了這是一個法，也是一個理由的特殊之處，因此它是不確定的。 因此，通過「因此」等語來總結。所謂「因此」，是指「因此」。由於其他事物的理由所要建立的法，不能確定存在於所作等本質的事物中，所以無法推斷它。 其他人說，「如果那樣」等語，即「如果沒有，就不會產生。不是從看到產生，也不是從不看到產生。」因此，他們說，看到和不看到不是理解伴隨和不伴隨的依據。 這段文字繼續深入探討無常的本質，並試圖分析無常與事物之間的關係，以及如何通過邏輯推理來認識無常。其核心論點是，無常既不是事物的原因，也不是事物的結果，而是與事物本身相關的屬性。在現代邏輯學中，我們可以從以下幾個方面來分析這段文字： 無常的非因果性： 文字認為，無常既不是事物的原因，也不是事物的結果。這表明，無常不是一種實體，而是一種屬性。 無常與事物： 文字認為，無常與事物本身相關，而不是獨立於事物的存在。這表明，無常是依附於事物的屬性。 無常的不可推斷性： 文字認為，不能通過其他事物的理由來推斷無常的存在。這表明，無常是不能通過其他事物來推斷的。 對邏輯推理的分析： 邏輯推理的侷限性： 文字認為，邏輯推理不能推斷出無常的存在。這表明，邏輯推理是有侷限性的。 邏輯推理的有效性： 文字認為，邏輯推理可以幫助人們理解無常的本質。這表明，邏輯推理在認知過程中起著重要的作用。 邏輯推理與經驗： 文字認為，看到和不看到不是理解伴隨和不伴隨的依據。這表明，經驗不能完全決定邏輯推理的結果。 避免無效論證： 文字認為，如果將無常視為原因或結果，就會導致無效的論證。這表明，邏輯推理需要避免無效的論證。 屬性邏輯： 現代屬性邏輯可以用來分析文字中的屬性概念，例如「無常」、「原因」、「結果」等。 模態邏輯： 現代模態邏輯可以用來分析文字中的必然性和可能性概念，例如「必然存在」、「可能不存在」等。 與前十一篇的對比： 從認知過程到邏輯推理： 前幾篇主要討論了認知過程，而這一篇則探討了邏輯推理，即如何通過邏輯推理來認識無常。 從心理學和社會科學到邏輯學： 前幾篇主要關注心理學和社會科學，而這一篇則涉及到邏輯學的問題，如屬性邏輯、模態邏輯和形式邏輯。 從認知到推斷： 前幾篇主要關注認知，而這一篇則探討了推斷，即如何通過邏輯推理來推斷無常的存在。 這段古代邏輯學著作在邏輯推理上展現了高度的複雜性，它不僅挑戰了簡單的因果關係模型，還提出了關於屬性、模態和推斷的深刻問題。 現代邏輯學為我們提供了更強大的工具來分析這些問題，例如屬性邏輯、模態邏輯、認知科學和形式邏輯等。 總而言之，這段文字在邏輯推理上展現了高度的複雜性，它不僅挑戰了簡單的因果關係模型，還提出了關於屬性、模態和推斷的深刻問題。現代邏輯學為我們提供了更精細的工具，可以幫助我們更好地理解和分析這些問題，並將其與現代的哲學、邏輯學和認知科學研究聯繫起來。

།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དུ་བས་མེ་མི་འཁྲུལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་ཏེ། མེ་ཡོད་ན་དུ་བ་མཐོང་ལ་དེ་མེད་ན་དུ་བ་མ་མཐོང་བ་མ་རྟོགས་རྣམ པ་གཞན་གྱི་དུ་བས་མི་འཁྲུལ་པ་ནི་མེད་དེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡང་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་ཁོ་ནས་རྟོགས་སོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལན་འདེབས་ཏེ། མེ་ཡོད་ན་དུ་བ་མཐོང་ལ། དེ་མེད་ན་མ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་དུ་བས་མི་ འཁྲུལ་པར་ནི་མི་སྨྲའོ།།འོན་ཀྱང་མེའི་འབྲས་བུ་དུ་བ་སྟེ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འབྲས་བུའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་ཕྱིར། །འབྲས་བུའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དེ་ཡང་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མ་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་ ཡིན་ནོ།།མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དག་གིས་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཁོ་ན་བསྟན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་མངོན་སུམ་མོ། །དེ་དག་གིས་དབེན་པའི་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་དམིགས་པའོ། །མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་དེ་དག་ ཀྱང་ཕན་ཚུན་གྲོགས་བྱེད་ན་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རེས་འགའ་ནི་མི་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་མངོན་སུམ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། རེས་འགའ་ནི་མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་སོ།།དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་རྒྱུར་འདོད་པ་རྣམས་ཉེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་མི་དམིགས་པ་ལས་སོ། །དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པ་འདིས་ནི་དེ་ན་མེ་ཉེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་ཡང་ཡོད་པ་དང་ཡུལ་གཞན་ནས་འོངས་པ་དང་མེ་ཉེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་རེ་ལྡེ་དང་རྩིག་ པ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པ་བཀག་སྟེ།དེ་དག་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། མེ་ཉེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་ཡང་དུ་བ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །མེ་ཉེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་ཡང་ཡུལ་དེ་ན་ཡོད་པའམ། ཡུལ་གཞན་ནས་འོངས་པའམ། གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་འདི་ ཙམ་གྱིས་ན་དུ་བ་མེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན།དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མི་དམིགས་པས་བསལ་ཏོ།

如果那樣，那麼如何理解通過煙不會被火所欺騙呢？如果火存在，就會看到煙，如果火不存在，就不會看到煙，如果不能理解這一點，就不會被其他型別的煙所欺騙。人們會認為，通過看到和不看到原因和結果的事物，就可以理解這一點。 因此，通過「例如」等語來回答。我們不會說，僅僅通過「如果火存在，就會看到煙，如果火不存在，就不會看到煙」就可以不被煙所欺騙。然而，火的結果是煙，這是為什麼呢？因為結果的法是伴隨的。結果的法是伴隨的，這也不僅僅是通過看到和不看到。然而，它是通過現量和不現量這兩種特殊的量來實現的。 所謂「現量和不現量」這兩個詞，也只是指現量。對於那些想要顯現為原因和結果的事物，它的形態是現量。對於那些沒有這些形態的其他事物，它的形態是不現量。如果現量和不現量相互幫助，那麼它們就可以建立，而不是單獨地建立。有時，不現量先於現量而建立，有時，現量先於不現量而建立。 對於第一種情況，提及了「成為它的性質」等語。它的性質，即無常的性質，對於那些認為它是原因的事物來說，是從最近的先前的不現量中產生的。所謂「成為不現量的性質」，這個不現量否定了，在火的附近，即使在先前，也存在著其他事物，例如從其他地方來的，或者在火的附近，先前存在的籬笆和墻壁等。如果它們是原因，那麼在火的附近，即使在先前，也會看到煙。 僅僅通過在火的附近，即使在先前，也存在於那個地方，或者從其他地方來，或者具有其他原因，就不能說煙是由火產生的。所有這些都被如前所述的不現量所否定了。 這段文字繼續探討因果關係和邏輯推理，並試圖解釋如何通過觀察和推理來確定因果關係，特別是火和煙之間的關係。其核心論點是，確定因果關係不僅需要觀察到原因和結果的同時出現，還需要通過現量（直接感知）和不現量（推理）來排除其他可能性。在現代邏輯學中，我們可以從以下幾個方面來分析這段文字： 必要條件與充分條件： 文字暗示，火是煙的必要條件，但不是充分條件。這表明，因果關係需要考慮必要條件和充分條件。 共變關係： 文字認為，如果火存在，就會看到煙，如果火不存在，就不會看到煙。這表明，因果關係需要觀察到原因和結果的共變關係。 排除其他可能性： 文字認為，僅僅觀察到共變關係不足以確定因果關係，還需要排除其他可能性。這表明，確定因果關係需要進行排除性推理。 現量與不現量： 文字認為，確定因果關係需要結合現量（直接感知）和不現量（推理）。這表明，經驗和理性在認知過程中都起著重要的作用。 不現量的作用： 文字認為，不現量可以幫助人們排除其他可能性，從而確定因果關係。這表明，推理在確定因果關係中起著重要的作用。 推理的侷限性： 文字暗示，推理本身是有限的，需要通過現量來驗證。這表明，推理需要與經驗相結合。 避免錯誤推理： 文字認為，僅僅觀察到共變關係不足以確定因果關係，需要避免錯誤的推理。這表明，邏輯推理需要避免錯誤的推理。 解釋的必要性： 文字認為，需要解釋如何通過觀察和推理來確定因果關係。這表明，邏輯推理需要提供合理的解釋。 對邏輯推理的辯護： 文字認為，邏輯推理可以幫助人們確定因果關係。這表明，邏輯推理在認知過程中起著重要的作用。 因果邏輯： 現代因果邏輯可以用來分析文字中的因果關係，例如必要條件、充分條件、共變關係等。 模態邏輯： 現代模態邏輯可以用來分析文字中的必然性和可能性概念，例如「必然產生」、「可能產生」等。 科學哲學： 現代科學哲學可以用來分析文字中的科學推理方法，例如排除性推理、歸納推理等。 與前十二篇的對比： 從邏輯推理到因果關係： 前幾篇主要討論了邏輯推理，而這一篇則探討了因果關係，即如何通過觀察和推理來確定因果關係。 從邏輯學到科學哲學： 前幾篇主要關注邏輯學，而這一篇則涉及到科學哲學的問題，如科學推理方法、因果關係等。 從推斷到解釋： 前幾篇主要關注推斷，而這一篇則探討了解釋，即如何通過邏輯推理來解釋因果關係。 這段古代邏輯學著作在邏輯推理上展現了高度的複雜性，它不僅挑戰了簡單的因果關係模型，還提出了關於必要條件、充分條件、排除性推理等深刻問題。 現代邏輯學為我們提供了更強大的工具來分析這些問題，例如因果邏輯、模態邏輯、認知科學和科學哲學等。 通過現代邏輯的視角，我們可以更深入地理解古代邏輯學著作的思想，並將其與現代的哲學、邏輯學、認知科學和科學哲學研究聯繫起來。 總而言之，這段文字在邏輯推理上展現了高度的複雜性，它不僅挑戰了簡單的因果關係模型，還提出了關於必要條件、充分條件、排除性推理等深刻問題。現代邏輯學為我們提供了更精細的工具，可以幫助我們更好地理解和分析這些問題，並將其與現代的哲學、邏輯學、認知科學和科學哲學研究聯繫起來。

།དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་སྔ་ན་མི་དམིགས་པ་ལས་གང་དག་དམིགས་ན་དམིགས་པ་དེ་ནི་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་བྱེད་ དེ།དེ་ལྟར་ན་མི་དམིགས་པ་གྲོགས་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ཉིད་དག་ཏུ་བཤད་དམ། གང་དག་རྟ་སྔ་ན་མི་དམིགས་པ་ལས་བ་ལང་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་དམིགས་པས་འཁྲུལ་པར་སྨྲ་བ་དེ་དག་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ན་ཡང་རྟ་སྔ་ན་མེད་པ་དང་། ཡུལ་ གཞན་ནས་མ་འོངས་པ་དང་རྒྱུད་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བྱ་བར་ནུས་ན་དེར་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་འཁྲུལ་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ཉིད་ངེས་པར་བྱ་བ་ནི་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་མི་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་མངོན་སུམ་སྒྲུབ་ པ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་མི་དམིགས་པ་དེ་ལས་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་དག་ཉེ་བས་འབྲས་བུ་དེ་འབྱུང་བར་མཐོང་བ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་གང་གི་ཚེ་གཅིག་མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི། དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །མེ་དང་ ཤིང་ལ་སོགས་པ་ཉེ་ན་ཡོད་པའི་དུ་བ་རྟ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་མི་དམིགས་པ་མེད་ཀྱི།མེ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་ནི་མི་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་པའི་མངོན་སུམ་དང་། མི་དམིགས་པ་དག་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་བཤད་པ་སྟེ། དུ་བ་ལ་ཡོད་དོ། །དེ་བས་ན་མེ་ཁོ་ན་ལས་དུ་བ་འབྱུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་པ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ན་ནི་དེའི་ཚེ། དེ་མེད་པར་ནི་མེ་མེད་པར་དུ་བ་དེ་ཡོད་ན། རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ལས་འདས་འགྱུར། །རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ དུ་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་གཅིག་ལས་ཀྱང་དུ་བ་གཅིག་ཅིག་ལན་ཅིག་མཐོང་བར་ཟད་ཀྱི། ཕྱིས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་ལན་ཅིག་མཐོང་བས་མེའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར་ལན་ཅིག་དེ་ལྟར་མཐོང་བས་ ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།།དེ་ལྟར་མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟ་བུས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལན་ཅིག་ཀྱང་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱེ་མ་དག་ལས་ནི་འབྲུ་མར་ལན་འགའ་ ཡང་མི་འབྱུང་ངོ་།།འབྲས་བུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་སྟོན་ཏོ། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ཉིད་གཞུང་འཛུགས་ཏེ། འདིས་ནི་ཁྱབ་པ་བསྙད་དོ།

如果說，當成為不現量的性質時，如果看到先前不現量的事物，那麼，看到的那個事物就是那些事物的果，這可以確定。這樣，不現量幫助的現量，就成爲了原因和結果的事物。那些說，看到先前不現量的馬，緊接著看到牛，會產生錯誤的人，是被排除了。如果能夠確定，即使在那裡，馬在先前不存在，不是從其他地方來的，也不是其他傳承的原因，那麼，在那裡也會成為原因和結果的事物。那麼，怎麼會認為它是錯誤的呢？不能確定這一點。因此，可以說，不現量先於現量的建立。 現在，提及了「從現量先於不現量」等語。在那些看到最近的結果產生的事物中，當其中一個不存在時，那個不現量就是它的結果。如果火和木頭等靠近，煙存在，如果馬等不存在，就不會有不現量。如果火等不存在，就會變成不現量。因此，相互伴隨的現量和不現量，可以毫無疑問地建立那些想要顯現的原因是原因。 所謂「它也」，是指如前所述的結果的性質，它存在於煙中。因此，煙只從火中產生。如果它也從其他事物產生，那麼，如果它在沒有火的情況下存在，那麼，它就超越了具有原因，變成了無原因。 如果說，從火等一組事物中，只看到一次煙，之後看到的都是其他事物，那麼，如何認為只看到一次就能建立它是火的結果呢？因此，提及了「即使看到一次」等語。所謂「看到一次」，是指如前所述的現量和不現量。為什麼呢？如果它不是結果，那麼，就不會從不是原因的事物中看到一次，就像從沙子中永遠不會產生油一樣。 通過「結果也」等語來顯示總結的含義。通過「任何事物」等語來建立宗義，這說明了遍。 這段文字繼續深入探討因果關係，並試圖解釋如何通過觀察和推理來確定因果關係，特別是火和煙之間的關係。其核心論點是，確定因果關係需要結合現量（直接感知）和不現量（推理），並且需要排除其他可能性。此外，文字還討論了因果關係的普遍性，即如果一個事物是另一個事物的果，那麼它就必然是從那個原因產生的。在現代邏輯學中，我們可以從以下幾個方面來分析這段文字： 因果關係的普遍性： 文字認為，如果一個事物是另一個事物的果，那麼它就必然是從那個原因產生的。這表明，因果關係具有普遍性。 反事實推理： 文字暗示，通過假設原因不存在，來推斷結果是否會存在，這是一種反事實推理。 因果邏輯： 現代因果邏輯可以用來分析文字中的因果關係，例如必要條件、充分條件、共變關係、反事實推理等。 貝葉斯網路： 現代貝葉斯網路可以用來分析文字中的因果關係，並可以用來建模和預測因果關係。 與前十三篇的對比： 從因果關係到因果關係的普遍性： 前幾篇主要討論了因果關係，而這一篇則探討了因果關係的普遍性，即如果一個事物是另一個事物的果，那麼它就必然是從那個原因產生的。 從科學哲學到貝葉斯網路： 前幾篇主要關注科學哲學，而這一篇則涉及到貝葉斯網路，這是一種現代的因果關係建模方法。 從解釋到建模： 前幾篇主要關注解釋，而這一篇則探討了建模，即如何通過數學模型來描述和預測因果關係。 這段古代邏輯學著作在邏輯推理上展現了高度的複雜性，它不僅挑戰了簡單的因果關係模型，還提出了關於因果關係的普遍性、反事實推理等深刻問題。 現代邏輯學為我們提供了更強大的工具來分析這些問題，例如因果邏輯、模態邏輯、認知科學、科學哲學和貝葉斯網路等。 總而言之，這段文字在邏輯推理上展現了高度的複雜性，它不僅挑戰了簡單的因果關係模型，還提出了關於因果關係的普遍性、反事實推理等深刻問題。現代邏輯學為我們提供了更精細的工具，可以幫助我們更好地理解和分析這些問題，並將其與現代的哲學、邏輯學、認知科學和科學哲學研究聯繫起來。

།འཁྲུལ་པར་སྨྲ་བས་མེ་མེད་པར་ཡང་དུ་བ་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདིས་ ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་ཏོ།།དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་མེད་པར་དུ་བ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་དུ་བ་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ནི་བསྒྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་མེད་པར་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྟའི་བ་ ལང་ལྟ་བུའོ།།མེ་མེད་པར་ཡང་དུ་བ་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དུ་བ་ནི་མེ་ལས་གཞན་པ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུ་ ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་དོན་གཞན་དུ་བརྟགས་པ་དེ་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་མེད་ན་ཡང་རྒྱུ་གཞན་པོ་མེད་ན་ཡང་མེ་ཡོད་ན་ཡོད་པས་རྒྱུ་གཞན་པོ་དེ་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་མེ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་། དེ་ ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཅི་དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཞིག་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན།གལ་ཏེ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་མེ་དེའམ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། བསྟན་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལས་དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལས་ཇི་ལྟར་དུ་བ་ འབྱུང་བར་འགྱུར།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གིས་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས། དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པས་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དུ་བ་དེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་གཉིས་ཀ་ཡང་མེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མེའི་མཚན་ཉིད་ནི་དུ་ བ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་འོག་ནས་བཤད་པར་བྱའོ།

「謬誤陳述者說，即使無火，也有煙」等等，這是在說明同品（ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས，pakṣa-dharma）的性質。因此，「因為」這句話的意思是，即使無火，也有煙。 「成為其非因」這句話的意思是，煙不是火的原因，這是所要成立的結論。論式是：凡是無某物而有某物的，都不是其原因，例如馬和牛。 「即使無火，也有煙」這句話，是與周遍（ཁྱབ་པ，vyāpti）相違背的。如果這樣，就會被認為是無因的。 如果說「因為有其他原因」，意思是說，如果煙是由火以外的其他原因，例如帝釋天的頭頂等產生，那麼它就不是無因的。如果這樣說，那是不對的，因為對於所假設的其他原因，也存在同樣的問題，即如果無火，即使沒有其他原因，只要有火，煙就會存在，那麼其他原因也不是原因。此外，無論是火，還是火以外的其他原因，它們是否具有產生煙的自性？如果不是自性，那麼無論是火，還是帝釋天的頭頂等其他原因，因為它們不具有產生煙的自性，那麼如何能產生煙呢？為什麼呢？因為它們自身不具有產生煙的自性，所以不能產生。那麼，煙就成為無因了。如果具有產生煙的自性，那麼兩者都是火，因為火的特徵是具有產生煙的自性。這一點將在下文闡述。 現代邏輯學視角下的評述 這段文字探討的是因果關係中的一個經典謬誤——「肯定後件」謬誤，並試圖通過反駁來確立「火是煙的必要條件」這一邏輯關係。在現代邏輯學中，我們會用更精確的符號和概念來分析這類問題。 首先，我們用符號來表示： P：有火 Q：有煙 原文中「即使無火，也有煙」可以表達為 ¬P ∧ Q，即「非P且Q」。而「火是煙的原因」可以表達為P → Q，即「如果P，則Q」。 原文的核心論證可以概括為： 前提：如果火是煙的原因，那麼「無火則無煙」 （¬P → ¬Q）應該成立。 謬誤陳述：有人提出「即使無火，也有煙」（¬P ∧ Q），這與前提相矛盾。 反駁： 如果「無火有煙」成立，那麼要麼煙是無因的，要麼有其他原因。 如果煙有其他原因，那麼這個其他原因也必須滿足「有此原因則有煙」的條件。 如果這個其他原因不具有「產生煙」的自性，那麼它就不能產生煙，煙就變成無因的。 如果這個其他原因具有「產生煙」的自性，那麼它就和火一樣，成為「產生煙」的原因。 現代邏輯學的分析： 蘊含與必要條件：原文中試圖建立的是「火是煙的必要條件」這一關係，即沒有火，就沒有煙。這在邏輯上對應于蘊含的逆否命題，即P → Q 等價于 ¬Q → ¬P。原文中反駁「無火有煙」的論證，實際上是在試圖證明 ¬(¬P ∧ Q) 成立，這可以簡化為 P ∨ ¬Q，即「有火或者無煙」。 肯定後件謬誤：原文中反駁的「即使無火，也有煙」實際上是犯了「肯定後件」謬誤。肯定後件謬誤的形式是：如果 P → Q，並且 Q 成立，則推導出 P 成立。這是一種無效的推理形式。原文中，雖然「有火則有煙」可能成立，但「有煙」並不能反過來推導出「有火」，因為煙可能有其他原因。 因果關係的複雜性：現代邏輯學認識到因果關係是非常複雜的，一個結果可能有多個原因。原文中討論的其他原因，實際上是在承認因果關係的複雜性。但原文的論證方式是試圖通過排除其他原因來強化「火是煙的必要條件」這一觀點。 自性與本質：原文中提到的「自性」概念，可以理解為事物內在的、本質的屬性。在現代邏輯學中，我們更傾向於用「定義」和「屬性」來描述事物的特徵。原文中認為「產生煙」是火的自性，這是一種本質主義的觀點。現代邏輯學更傾向於用功能性或關係性的方式來描述事物，而不是強調其內在的本質。 現代邏輯學的觀點： 邏輯有效性：現代邏輯學關注論證的邏輯有效性，即前提為真時，結論是否必然為真。原文的論證雖然試圖反駁一個謬誤，但其論證方式並不完全符合現代邏輯的嚴格標準。 概率與統計：在實際生活中，因果關係往往不是絕對的，而是概率性的。現代邏輯學也關注概率邏輯，用概率來描述因果關係的不確定性。 科學方法：現代科學更傾向於通過實驗和觀察來驗證因果關係，而不是單純的邏輯推理。 總而言

།འཁྲུལ་པར་སྨྲ་བས། དེ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དུ་བ་གང་ཞིག་མེས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་གཞན་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་དེ་སྐད་ནི་མི་ཟེར་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་གཞན་ལས་འབྱུང་ན་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་།དེ་དང་འདྲ་བ་མེས་བསྐྱེད་པའི་དུ་བའི་རང་བཞིན་དང་འདྲ་བ་ཞིག་གཞན་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས། མི་འདྲ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མེ་དང་མི་འདྲ་བ་དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་དེ དང་འདྲ་བ་ཡིན།མེས་བསྐྱེད་པའི་དུ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན། མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་འདི་ལྟར་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་དུ་འདོད་པ་དེ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བ་ལས་མེ་དང་འདྲ་བའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། དུ་བ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །མི་འདྲ་བ་ལས་ཀྱང་མེ་དང་ མི་འདྲ་བ་ལས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་འབྱུང་ན་ནི་མེས་བསྐྱེད་པའི་དུ་བའི་རང་བཞིན་དང་འདྲ་བ་འབྱུང་ན་ནི་དེ་དག་གི་ནུས་པ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར།རྒྱུ་འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བ་དག་གི་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ན་བསྐྱེད་ལ། མི་འདྲ་བས་ནི་མི་འདྲ་བ་ཁོ་ན་བསྐྱེད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་ཐ་དད་པ་འབྲས་བུའི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་མཐའ་དག་གི་སྣ་ཚོགས་ཉིད་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་རྒྱུ་གང་ལས་སྐྱེ་ཡང་རུང་སྟེ། རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།གལ་ཏེ་མི་ནུས་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། དུ་བ་གང་ལས་འབྱུང་བར་མཐོང་བ་དེ་ནི་མཐོང་བའི་རྣམ་པས་ཏེ་མེའོ། །དེ་དང་ རིགས་མི་མཐུན་པའི་དོན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ། མེད་པར་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་རྒྱུ་མེད་པ་ནི་རང་འགྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་གཞན་ ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་རྒྱུ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རེས་འགའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རེས་འགའ་ཞིག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དུ་བ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། ནམ་ཡང་མི་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་གྱི་དུས་ཐམས་ ཅད་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

「謬誤陳述者說，『那不是它本身』等等」，意思是說，並非凡是由火產生的煙，都只能由火產生。如果說它能由其他產生，那麼就會變成無因的。如果說，與火產生的煙的自性相似的東西，能由其他產生，那麼，正理派（གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ，siddhāntavādin）會說「從不相似之物」等等，意思是說，與火不相似，不具有產生煙的自性的東西，如何能產生與火產生的煙相似的東西？它具有火產生的煙的自性嗎？它本身就不具有。因為，我們所認為的謬誤之處，在於認為與火相似的事物，是從與火相似的原因產生的，所以，它會變得與火相似，從而變得與煙相似。如果從不相似之物，即從與火不相似之物，也能產生與火產生的煙相似的事物，那麼它們的能力就無法確定。因為，如果說相似的因只能產生相似的果，不相似的因只能產生不相似的果，那麼，因的差異就不會導致果的差異，一切事物的多樣性就會變成無因的。 如果說，無論從什麼原因產生，都不是無因的，那麼，就會出現「一切從一切產生」的說法。如果說，即使從無能之物也能產生，那麼就會變成一切從一切產生，但事實並非如此。因此，「因此」等等，意思是說，因為，我們所見到的煙的來源，是以可見的方式，即火。而「與此不相似的事物」，是「非火」的同義詞。如果這樣，也就是說，如果煙是無因的，那麼它要麼永遠存在，要麼永遠不存在。為什麼呢？因為，無因的事物不需要依靠自身就能存在，因為它不依賴於其他原因。如果說，即使不依賴於其他原因，它也可能時有時無，那麼，「事物是時有時無的」等等，就說明了這一點。 「那個煙」等等，表明了它自身，它不會不出現，而是會永遠出現。 這段文字繼續探討了因果關係，並深入分析了「相似因產生相似果」這一原則，以及無因論的荒謬之處。在現代邏輯學中，我們可以用更精確的語言和概念來審視這些論點。 核心論點與現代邏輯的對應： 相似因果律：原文強調「相似的因產生相似的果」，這在一定程度上反映了自然界的規律。在現代科學中，我們傾向於用「規律」或「定律」來描述這種關係。例如，物理學中的能量守恒定律，化學中的質量守恒定律等。這些定律表明，在特定條件下，原因和結果之間存在著確定的關係。 無因論的駁斥：原文通過反證法，試圖駁斥「無因論」，即認為事物可以無緣無故地產生。現代科學和邏輯學都認為，任何事物的產生都有其原因，即使是隨機事件，也遵循概率規律。 「一切從一切產生」的謬誤：原文指出，如果否定「相似因產生相似果」，就會導致「一切從一切產生」的荒謬結論。這在邏輯上是一種歸謬法，即通過推導出荒謬的結論來反駁前提。 必然性與偶然性：原文討論了無因的事物要麼永遠存在，要麼永遠不存在，這涉及到了必然性和偶然性的概念。現代邏輯學中，模態邏輯專門研究必然性、可能性等概念。 因果關係的確定性：現代科學認為，因果關係是客觀存在的，但這種關係可能不是絕對的，而是概率性的。例如，在量子力學中，微觀粒子的行為具有不確定性，但這種不確定性也遵循一定的概率規律。 因果模型的建立：現代科學通過建立因果模型來理解因果關係。這些模型可以是數學的、統計的，也可以是計算機模擬的。例如，流行病學通過建立傳播模型來研究疾病的傳播規律。 反事實推理：現代邏輯學中，反事實推理（counterfactual reasoning）是一種重要的工具，用於分析因果關係。反事實推理是指，假設某個事件沒有發生，那麼結果會如何。例如，我們可以假設「如果沒有火，煙會如何」，從而分析火和煙之間的因果關係。 邏輯謬誤的識別：原文中，通過指出「一切從一切產生」的荒謬性，實際上是在運用歸謬法來反駁無因論。現代邏輯學強調識別各種邏輯謬誤，以避免錯誤的推理。 概率和統計的運用：現代科學中，概率和統計是分析因果關係的重要工具。例如，在醫學研究中，我們通過統計分析來判斷某種藥物是否有效。 科學方法的重要性：現代科學強調通過實驗和觀察來驗證因果關係，而不是單純的邏輯推理。 開放的系統觀：現代科學認為，世界是一個複雜的開放系統，事物之間相互影響，因果關係也可能是多重的、複雜的。 批判性思維：現代邏輯學鼓勵批判性思維，即對任何觀點都進行質疑和分析，而不是盲目接受。 總而言之，這段古代邏輯學文獻，雖然在概念和論證方式上與現代邏輯學有所不同，但其核心思想仍然具有一定的價值。現代邏輯學在繼承古代邏輯學的基礎上，發展出了更精確的語言、更嚴謹的推理方法，以及更豐富的分析工具，使得我們能夠更深入地理解因果關係，並避免邏輯謬誤。雖然古代邏輯學文獻在表述上可能不夠精確，但其對因果關係的思考，仍然值得我們借鑑和學習。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་འབྱུང་བ་ལ་དུ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་འབྱུང་བ་ལས་རྒྱུ་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་དུས་བཞིན་ཏེ། གང་གི་དུས་ན་དུ་བ་འབྱུང་བར་འདོད་པའི་དུས་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་དུས་ན་ཡང་དུ་བ་འབྱུང་ བར་མི་འགྱུར་ཏེ།དུ་བ་མེད་པའི་དུས་ན་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱེད་འོག་མ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལྟོས་པ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་རུང་བའི་ཡུལ་དང་དུ་བ་ལ་ལྟོས་ནས། འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གང་དག་ཡིན་པའི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དུས་ དེ་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེ་འབྱུང་བར་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་རུང་བ་དང་མི་རུང་བ་ཉིད།གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་སྨོས་པ་ནི་མཚོན་པ་སྟེ། ཡུལ་དང་རྫས་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་འདོད་ན་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་ལྡན་ པའི་ཡུལ་དང་དུས་གང་དག་ལ་རུང་བ་དང་མི་རུང་བ་འདྲ་བ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་ནི་དེ་དང་ལྡན་པ་དང་ཅིག་ཤོས་དག་ཏུ་ངེས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།འབྲས་བུའི་དུས་ཉིད་དེ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་ཅིག་ཤོས་ཏེ། འབྲས་བུ་དང་མི་ལྡན་པའོ། །འདི་དག་ངེས་ པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཡང་ན་ནི་རུང་བ་ཉིད་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དུས་དེ་གཉི་གར་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་ནི་མི་རུང་བ་ཉིད་དུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ཡོད་པའི་དུས་ཁོ་ན་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ ལ་ལྟོས་ནས་རེས་འགའ་བར་འགྱུར་རོ།།འདོད་པའི་ཡུལ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་བལྟར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟད་མོད་དེ་ཙམ་གྱིས་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རུང་བ་ཉིད་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་རྟག་ཏུ་ཡོད་ པའམ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།མ་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་སྤངས་ནས་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་མི་ལྟོས་ལ། གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ན་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་དེ་དག་ལ་ལྟོས་པ་ དང་བཅས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་སྤངས་ནས་གཞན་ན་ཡོད་པའོ།

為什麼呢？因為，它的產生，是由於煙自身的本性產生，而不是依賴於原因，所以它在想要產生的時候，就如同想要煙產生的時候一樣。或者說，即使在想要產生的時候，煙也不會產生，因為在沒有煙的時候，沒有什麼差別。 爲了區分後半部分，「依賴的事物」等等，意思是說，像這樣，依賴於處所和煙，果的存在和不存在，那些存在和不存在的時間，依次是能夠產生果和不能產生果。因為它們具有這些性質。說時間，只是一個例子，對於處所和事物，也應該這樣說。如果不是這樣認為，那麼，在具有果的存在和不存在的處所和時間，那些能夠和不能夠產生果的相似之處，對於那些具有果和不具有果的事物，就不能確定，因為，果的時間本身就具有果，即具有果。而另外的，是不具有果的。因為這些不能確定，所以，要麼因為相似於能夠產生果，在果存在和不存在的兩個時間，都會具有果。要麼因為相似於不能產生果，都不會具有果。因此，只有在它存在的時候，才是能夠產生果的，事物也依賴於此而時有時無。 如果說，想要產生的處所和時間等，雖然只是能夠產生果，但僅僅如此，還不是原因的事物，那麼，「因此，能夠產生果」等等，就說明了這一點。如果說，像這樣，如果一個事物是無因的，那麼它要麼永遠存在，要麼永遠不存在，那麼，「沒有發生」等等，就說明了這一點。凡是拋棄而存在的事物，就不依賴於它，而凡是存在於某事物的事物，就依賴於它。如果說，即使在某些處所等存在，那麼，如何依賴於它們呢？「像這樣」等等，就說明了這一點。像這樣存在，意思是說，拋棄一個而存在於另一個。 這段文字繼續探討了因果關係，並引入了時間、地點等因素，試圖更全面地理解因果的發生。在現代邏輯學中，我們可以用更精確的框架來分析這些論點。 時間與因果：原文強調因果關係與時間的關係，即原因必須在結果之前或同時發生。現代邏輯學中，時間邏輯專門研究時間的概念，以及時間與命題之間的關係。 地點與因果：原文還強調了地點在因果關係中的作用，即原因和結果必須在適當的地點發生。這在現代科學中也很重要，例如，化學反應需要在特定的容器中進行，生物生長需要在特定的環境中進行。 必要條件與充分條件：原文討論了「能夠產生果」的條件，這涉及到了必要條件和充分條件的概念。在現代邏輯學中，必要條件是指，如果結果發生，則原因必須發生；充分條件是指，如果原因發生，則結果必然發生。 依賴關係：原文討論了事物之間的依賴關係，即一個事物的存在依賴於另一個事物。這在現代邏輯學中可以用關係邏輯來描述。 狀態與變化：原文討論了事物在不同時間的狀態，以及狀態之間的變化。這在現代邏輯學中可以用動態邏輯來描述。 時間邏輯：現代時間邏輯使用模態運算元來表示時間概念，例如，Fp表示「將來某個時刻p為真」，Gp表示「將來所有時刻p為真」，Hp表示「過去某個時刻p為真」，Pp表示「過去所有時刻p為真」。通過這些運算元，我們可以更精確地描述因果關係中的時間維度。 關係邏輯：現代關係邏輯使用謂詞和量詞來描述事物之間的關係，例如，R(x, y)表示x和y之間存在某種關係R。通過關係邏輯，我們可以更精確地描述事物之間的依賴關係。 動態邏輯：現代動態邏輯研究程式和動作，以及它們對狀態的影響。例如，我們可以用動態邏輯來描述，一個動作（例如，點火）如何導致狀態的變化（例如，產生煙）。 因果模型的精細化：現代科學通過建立更精細的因果模型來理解因果關係。這些模型不僅考慮了時間、地點等因素，還考慮了各種中間變數和干擾因素。 反事實推理的擴充套件：現代邏輯學中，反事實推理不僅考慮了「如果原因沒有發生，結果會如何」，還考慮了「如果時間、地點等因素髮生變化，結果會如何」。 因果關係的複雜性：現代科學認為，因果關係是非常複雜的，一個結果可能受到多個因素的影響。 系統思維：現代科學強調系統思維，即把事物看作一個相互聯繫的整體，而不是孤立的個體。 動態的視角：現代科學強調動態的視角，即把事物看作一個不斷變化的過程，而不是靜態的存在。 量化的方法：現代科學強調量化的方法，即用數學和統計來描述因果關係。 總而言之，這段古代邏輯學文獻，在討論因果關係時，引入了時間、地點等因素，這在現代邏輯學中仍然具有重要的意義。現代邏輯學在繼承古代邏輯學的基礎上，發展出了更精確的工具，使得我們能夠更深入地理解因果關係。儘管古代邏輯學在表述上可能不夠精確，但其對因果關係的思考，仍然值得我們借鑑和學習。通過現代邏輯學的視角，我們可以更清晰地理解古代邏輯學文獻的內涵，並將其與現代科學和邏輯學的研究相結合，從而推動我們對因果關係的理解。

།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་དེས་ནི་དེ་ལ་ཕན་པ་མི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་དག་གིས་བྱས་པའི་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དེར་ངེས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བས་ནའོ། །ཡུལ་དང་དུས་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་མཚོན་པ་སྟེ་རྫས་ཀྱང་གཟུང་ངོ་། །གང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ ནའོ།།ལན་ཅིག་མཐོང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཏེ་གང་དག་ཉེ་ན་མཐོང་བ་དེ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མ་ཚང་ནའོ། །གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་འདི་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བའོ། །དེར་ངེས་པ་ཡིན་ ན་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མེ་ལས་གཞན་པ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །འབྱུང་ན་ནི་དུ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དུ་བ་ནི་དེས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། མེས་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ དུ་རྒྱུ་ཡང་འབྲས་བུ་དེ་ལྟ་བུ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ།དུ་བ་བསྐྱེད་པར་རུང་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །རྒྱུར་གྱུར་པ་ལ་ནི་དུ་བ་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་རུང་བ་ཉིད་ཡོད་དེ་དེས་ན་མ་ཁྱབ་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མེ་དང་དུ་བ་དག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ལས་གལ་ཏེ་དུ་བ་མེ་ལས་གཞན་པ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བར་འདོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་མེ་དེ་དུ་བ་བསྐྱེད་པ་དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་དུ་བ་མེ་མ་ཡིན་པ་ལས་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་དུ་བ་བསྐྱེད་པ་ན་མེ་ཁོ་ནའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ཏོ། །མེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དེ་ ཡང་ཇི་ལྟར་མེའི་ཡིན་པར་འགྱུར།དེ་བས་ན་དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེས་ལན་འགའ་ཡང་དུ་བ་བསྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དུ་བ་ཡང་དུ་བའི་རང་བཞིན་དུ་མི་འགྱུར་བར་ཡང་ན་དུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡང་ན་མེ་ལས་གཞན་པ་ལས་འབྱུང་ ན་ནི་དེ་དུ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་མེ་ལས་གཞན་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དུ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་མེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ ན་ནི་དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཉིད་མེ་ཡིན་པས་དུ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ།།དོན་འདས་པ་ཉིད་གཟུང་བ་བདེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། གལ་ཏེ་བརྒྱ་བྱིན་སྤྱི་བོ་མེའི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

如果說，事物只是依賴於處所等，而處所等並不對它產生作用，那麼，「它們所產生的利益」等等，就說明了這一點。 「因為不能確定」，意思是說，不能確定只有處所等存在。 「因此」，意思是「因為這樣」。說處所和時間，只是一個例子，事物也包括在內。 「在哪裡」，意思是說在處所等。 「一旦看見」，意思是說，如同前面所說的現量，即如果那些靠近的事物中，缺少任何一個。 「否則」，意思是說，如果它不是由這個產生的自性。 「它」，指的是煙。如果確定在那裡，即如果確定存在於火等的集合中，那麼，如何能從火以外的其他事物產生呢？它不會產生。如果產生，那麼它就不是煙。像這樣，煙是由它產生的，是火產生的自性的特殊性。同樣，原因也具有產生這種結果的自性，即具有產生煙的自性。作為原因的事物，即使在沒有煙的狀態下，也具有能夠產生煙的性質，因此，它不是不周遍的特徵。 像這樣，火和煙相互依賴，並以確定的自性存在。如果認為煙也能從火以外的其他事物產生，那麼，火就不是產生煙的自性。像這樣，當煙從非火的事物產生時，它就不是隻有火才具有的自性。如果不是火的自性，那麼它如何能是火的呢？因此，因為它不是產生煙的自性，所以火有時也不會產生煙。煙也不會成為煙的自性。「或者，如果說煙」等等，就說明了這一點。或者，如果它從火以外的其他事物產生，那麼它就不是煙。為什麼呢？因為，它從不具有產生煙的自性的火以外的事物產生，並且被看見。如果認為煙的原因，即火以外的事物，也像火一樣具有產生煙的自性，那麼，如果它具有這種自性，即具有產生煙的自性，那麼它本身就是火，煙就不會有謬誤。 爲了便於理解上述內容，以詩歌形式總結： 如果帝釋天頭頂是火， 那麼煙也應從中生出。 如果煙非火所生， 那煙的本性又是什麼？ 這段文字進一步探討了因果關係，並著重強調了原因和結果之間的內在聯繫，以及原因的獨特性和必然性。在現代邏輯學中，我們可以用更精確的術語和概念來分析這些論點。 原因的獨特性：原文強調，如果煙是由火產生的，那麼火就是產生煙的獨特原因，其他事物不能產生同樣的煙。這在現代邏輯學中可以理解為，因果關係具有排他性，即一個結果只能由特定的原因產生。 原因的必然性：原文認為，如果火是產生煙的原因，那麼火必須具有產生煙的自性，否則就不能產生煙。這在現代邏輯學中可以理解為，因果關係具有必然性，即如果原因存在，則結果必然發生。 本質主義的觀點：原文中，強調「自性」的概念，認為事物具有內在的本質，這是一種本質主義的觀點。在現代邏輯學中，我們更傾向於用功能性或關係性的方式來描述事物，而不是強調其內在的本質。 反事實推理：原文通過假設「如果煙從火以外產生」來反駁「無火有煙」的觀點，這是一種反事實推理。在現代邏輯學中，反事實推理是一種重要的工具，用於分析因果關係。 歸謬法：原文通過推導出「如果煙從火以外產生，那麼它就不是煙」的荒謬結論，來反駁「無火有煙」的觀點，這是一種歸謬法。 因果關係的型別：現代邏輯學區分了不同型別的因果關係，例如，必要因、充分因、必要且充分因等。原文中，強調的是「火是煙的必要且充分因」，即沒有火，就沒有煙，有火，就一定有煙（在特定條件下）。 因果關係的複雜性：現代科學認識到，因果關係是非常複雜的，一個結果可能受到多個因素的影響。原文中，雖然強調了火的獨特性，但並沒有排除其他因素可能對煙的產生產生影響。 因果關係的概率性：現代邏輯學也承認，因果關係可能不是絕對的，而是概率性的。例如，在統計因果關係中，我們用概率來描述原因和結果之間的聯繫。 因果模型的建立：現代科學通過建立因果模型來理解因果關係。這些模型可以是數學的、統計的，也可以是計算機模擬的。 反事實推理的精細化：現代邏輯學中，反事實推理不僅考慮了「如果原因沒有發生，結果會如何」，還考慮了「如果其他因素髮生變化，結果會如何」。 總而言之，這段古代邏輯學文獻，在討論因果關係時，強調了原因的獨特性和必然性，這在現代邏輯學中仍然具有重要的意義。現代邏輯學在繼承古代邏輯學的基礎上，發展出了更精確的工具，使得我們能夠更深入地理解因果關係。儘管古代邏輯學在表述上可能不夠精確，但其對因果關係的思考，仍然值得我們借鑑和學習。通過現代邏輯學的視角，我們可以更清晰地理解古代邏輯學文獻的內涵，並將其與現代科學和邏輯學的研究相結合，從而推動我們對因果關係的理解。

།མེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དུ་བ་བསྐྱེད་ པའི་རང་བཞིན་མིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བླ་ཆོས་སུ་དེ་སྐད་བཤད་དོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་དེ་ཉིད་མེ་ཡིན་ཏེ། མེར་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་རྒྱུ་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་མེའི་རང་བཞིན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ སྤྱི་བོའོ།།དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་འབྱུང་ཞེ་ན། དུ་བའི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ལ་དུ་བའི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ནས། མེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་ངོ་། །དེ་ཡི་ནུས་པའི་བྱེ་ བྲག་ལྡན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་གཞན་ལས་བྱེ་བྲག་ལྡན་པ་སྟེ། མི་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དུ་བ་དུ་བའི་རྒྱུ་མིན་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དུ་བ་མེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལས་འབྱུང་ཞིང་འཐོན་པར་ཁས་ལེན་ན་དུ་བ་དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་ ཏེ།།ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་འོ་ན་ད་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བཟོད་པའོ། །ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་འབྱུང་བར་ཁས་མི་ལེན་ན། ཇི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་ལས་ཕན་ཚུན་ རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་འབྲས་བུ་གཅིག་སྐྱེ།ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་སྣང་བ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་བསྡུའོ། །ཀླན་ཀ་པའི་བསམ་པ་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མིག་གི་རང་བཞིན་ལས་ཀྱང་སྐྱེ། མིག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ གཟུགས་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ལ་འདི་རྒྱུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དུ་བ་ཡང་མེ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་མེ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་མེ་མ་ཡིན་པ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་ལ།རྒྱུ་མེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རང་བཞིན་གཅིག་པུས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ལས་ནི་ལེན་འདེབས་ཏེ།མིག་ལ་སོགས་པའི་ནང་ན་དེའི་རང་བཞིན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལས་ཕན་ཚུན་མི་ལྟོས་པར་རེ་རེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་སོ་སོར་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་ན། འོན་ཀྱང་ ཚོགས་པས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ།

「如果是火的自性」，意思是說，如果不是產生煙的自性。這是上師（བླ་མ，guru）的教導。帝釋天的頭頂本身就是火，因為賦予它「火」這個名稱的原因僅此而已。如果說它不是火的自性，意思是說，它不是產生煙的自性。「它」，指的是帝釋天的頭頂。「從它」，指的是從帝釋天的頭頂。 「為什麼不產生呢？」 「因為，產生煙的原因的自性是火」等等，意思是說，通過連線詞，確定地說，凡是具有產生煙的原因的自性的，只有火。 「具有它的能力差別」，意思是說，作為具有產生煙的能力的原因，它與其他事物不同，是不相似的。「煙從非煙的原因」，意思是說，如果承認煙從不是火的自性產生並出現，那麼，這個煙就會變成無因的，就像前面所說的那樣。 「其他人說，那麼現在如何呢？」等等，意思是說，「那麼」是不容忍的。「現在」意思是說，如果承認煙等從不同的類別產生，那麼，不同的聚合如何能產生一個相同的結果呢？例如，「例如」等等，意思是說，「等等」這個詞包含了顯現和作意。論敵的想法是，如果這樣，那麼，識也能從眼睛的自性產生，也能從不是眼睛的自性的色和作意產生，而這也不是無因的。同樣，煙也能從火產生，也能從不是火的帝釋天的頭頂產生，也不會變成無因的。 「由其自性獨自產生」等等，是從中引申出來的，即在眼睛等內部，具有產生其自性的自性，它們彼此不依賴，各自產生是不可能的。如果出現這種情況，那麼，原因就會混亂，變成無因的。然而，聚合產生的原因，具有產生的能力，即具有產生的能力。 這段文字繼續深入探討了因果關係，並引入了「聚合」的概念，試圖解釋多個因素如何共同作用產生一個結果。在現代邏輯學中，我們可以用更精確的術語和概念來分析這些論點。 原因的唯一性：原文強調，只有火才是產生煙的真正原因，其他事物即使具有相似的特徵，也不能單獨產生煙。這在現代邏輯學中可以理解為，因果關係具有唯一性，即一個結果只能由特定的原因產生。 聚合原因：原文引入了「聚合」的概念，認為多個因素可以共同作用產生一個結果。這在現代邏輯學中可以理解為，因果關係可以是多重的，即一個結果可以由多個原因共同作用產生。 必要條件與充分條件：原文討論了「產生煙的原因的自性」，這涉及到了必要條件和充分條件的概念。在現代邏輯學中，必要條件是指，如果結果發生，則原因必須發生；充分條件是指，如果原因發生，則結果必然發生。 反駁論敵的觀點：原文通過反駁論敵的觀點，即「煙可以從火以外的事物產生」，來強調火作為煙的唯一原因。這在現代邏輯學中可以理解為，通過反證法來證明因果關係的正確性。 因果關係的型別：現代邏輯學區分了不同型別的因果關係，例如，必要因、充分因、必要且充分因、促成因、阻礙因等。原文中，強調的是「火是煙的必要且充分因」，即沒有火，就沒有煙，有火，就一定有煙（在特定條件下）。 系統思維：現代科學強調系統思維，即把事物看作一個相互聯繫的整體，而不是孤立的個體。在分析因果關係時，需要考慮系統中的各種因素，以及它們之間的相互作用。 因果圖模型：現代科學中，因果圖模型是一種重要的工具，用於描述因果關係。因果圖模型可以用圖形化的方式表示原因和結果之間的關係，以及它們之間的依賴關係。 概率與統計：現代科學中，概率和統計是分析因果關係的重要工具。例如，在醫學研究中，我們通過統計分析來判斷某種藥物是否有效。 總而言之，這段古代邏輯學文獻，在討論因果關係時，引入了「聚合」的概念，並強調了原因的獨特性和必然性，這在現代邏輯學中仍然具有重要的意義。現代邏輯學在繼承古代邏輯學的基礎上，發展出了更精確的工具，使得我們能夠更深入地理解因果關係。儘管古代邏輯學在表述上可能不夠精確，但其對因果關係的思考，仍然值得我們借鑑和學習。通過現代邏輯學的視角，我們可以更清晰地理解古代邏輯學文獻的內涵，並將其與現代科學和邏輯學的研究相結合，從而推動我們對因果關係的理解。

།དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ཚོགས་པས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་ཁོ་ནས་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཟིན་ན་དེ་ཅི་སྟེ། དེའི་ རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བརྗོད་ཅེ་ན།བདེན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཚོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ན་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་གྱི་སྔར་ཡང་མ་ཡིན་ཕྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན། རེ་རེ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་བཤད་པར་ཟད་དོ། །བསྡུས་པའི་དོན་ནི་རྒྱུ་ནི་ འབྲས་བུ་གཅིག་ལ་རང་གི་རྒྱུའི་ནུས་པ་ངེས་པ་ཉེ་བ་ན་བྱེད་རྒྱུ་སོ་སོར་ངེས་པ་མཐའ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཁ་ཅིག་ནི་ཚོགས་པས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའམ། དེའི་རང་བཞིན་ན་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདོན་ཏེ། འདིར་ནི་འམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དགོས་ པས་འདི་ནི་གདོན་པར་མི་བྱ་བ་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་ཚོགས་པ་དེ་བོར་ནས་ཚོགས་པ་གཞན་ལས་ཀྱང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་ཚོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་གི་རྒྱུ་སོ་སོ་ནི་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ནི། དུ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ཁོ་ན་བསྐྱེད་ན་དེ་ཡང་རྟགས་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་བའི་རྒྱུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དུ་བ་སྔ་མ་སྔ་མའི་རྒྱུན་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དེ་ ལས་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་སྙམ་དུ་སེམས་ན།དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འབྲས་བུའི་རྒྱུན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གནས་པའི་རྟེན་རྒྱུ་དང་པོའི་ཚོགས་པ་དེ་མེད་ན། དུ་བའི་རྒྱུན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་དུ་བའི་རྒྱུན་མེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་ རྒྱུར་གྱུར་པ་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུན་རྗེས་སུ་དཔག་སྟེ།ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །འདིས་ནི་གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་མེ་འདས་པ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་ལ། དེ་ནི་དོན་བྱེད་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དགོས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་ ན་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཚེ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་མེ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས། དུ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་རྒྱུན་གྱི་འཇུག་པ་དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་རང་གི་ངོ་བོ་གནས་ཤིང་། འབྲས་བུའི་རྒྱུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།

因為，從不是其自性的事物產生是不可能的。如果說，「聚合產生」就足以說明它是其自性，那麼，為什麼還要單獨說「它是其自性」呢？雖然這是事實，但爲了確定地說，它只是在聚合的狀態下才是其自性，之前不是，之後也不是，單獨的任何一個也不是，所以才這樣說。總而言之，原因對於一個結果，當其自身原因的能力確定時，所有獨立

།དུ་བའི་སྐད་ཅིག་ མ་ཅིག་ཁོ་ན་མེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ངེས་པ་འདི་ནི་མེད་ཀྱི་ཇི་སྲིད་དུ་བུད་ཤིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐལ་བ་མ་ལྷག་པ་དེ་སྲིད་དུ་དུ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་འབྱུང་བ་མི་འགལ་ལོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་སྲེག་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་སྐྱེད་པར་ ནུས་པའི་རྒྱུན་འཇུག་པའི་མེས་དུ་བའི་རྒྱུན་འཇུག་པ་འདུག་པ་སྐྱེད་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་ངེས་པར་གཟུང་ལ་དེ་ལྟ་བུ་གཞན་དུ་ངེས་པར་བཟུང་ནས།དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་སྲེག་པའི་རྒྱུན་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་འགལ་ལོ། །སྲེག་པའི་རྒྱུན་མ་ཆད་པའི་དུ་བའི་ཁྱད་པར་ཡང་ གཞན་ཡིན་ལ།སྲེག་པའི་རྒྱུན་འགགས་པ་གནས་ཁང་ལ་སོགས་པ་ན་ཡོད་པའི་དུ་བའི་ཡང་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་གསལ་བར་འཇིག་རྟེན་ངེས་པར་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཚོགས་པ་ནི་མང་པོ་རྣམས་ལ་བྱ་བས། མང་པོ་ལས་གཅིག་འབྱུང་ན་རྒྱུའི་ཐ་དད་པ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རྒྱུ་སོ་སོའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཐ་དད་པ་དག་དང་འབྲས་བུ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དུ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའམ། འབྲས བུ་གཅིག་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་རྣམས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་གནས་པའི་འབྲས་བུའི་རང་གི་ངོ་བོ་གནས་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་ཏེ་གང་གིས་ན་དེའི་སྒོ་ནས་འབྲས་བུ་དུ་མ་ཉིད་ དུ་འགྱུར་བ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དག་ལས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དུམ་བུར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་ཚོགས་པ་དག་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ན། གང་གིས་ན་རིགས་མཐུན་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཁོ་ན་སྐྱེ་སྟེ། འདི་ལྟར་མིག་དང་གཟུགས་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ དག་ལས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ན་མིག་གི་སྐད་ཅིག་མ་མིག་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་དང་།གཟུགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཟུགས་ཙམ་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ལས་ཐ་དད་པར་སྐྱེའོ། །འབྲས་བུ་ ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཐ་དད་པར་ནི་རིགས་མཐུན་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་འདི་ཁོ་ནར་ཟད་ལ་དེ་ཡང་ཚོགས་པ་དག་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མང་བས་རེ་ཞིག་གཞག་གོ།

「煙的剎那，只有一剎那是由火產生的，其他的不是」，這種確定性是不存在的。只要木柴沒有完全燒成灰燼，煙的剎那就會不斷產生，這並不矛盾。因此，總而言之，通過現量可以確定，能夠產生後續燃燒剎那的火，也能夠產生後續的煙。如果這樣確定，並以此為目的，那麼，通過燃燒的持續作用，推斷出燃燒能夠產生作用，這並不矛盾。燃燒持續時，煙的特性也不同；燃燒停止時，在房屋等處存在的煙也不同。這兩種煙的差別，世人也清楚地認識到。事實就是如此。 或者，可以換一種方式解釋：聚合是指多個事物，如果多個事物產生一個結果，那麼，原因的差異就不會導致結果的差異，難道不是這樣嗎？或者，如果認為原因各自的結合方式不同，那麼，由於結合方式不同，結果卻相同，就會導致結果是多個；或者，由於結果相同，結合方式就會變成相同的。因此，「聚合本身」等等，意思是說，它是結果自身存在的依據。它表明，通過它，結果不會變成多個。聚合的事物，它們的結合方式並不是分離的。然而，當結果從聚合中產生時，只有一種結果產生，這種結果與同類和異類都不同。例如，當眼、色和作意產生眼識時，眼睛的剎那，只有眼睛才是其原因；色的剎那，只有色才是其近取因；同樣，有分別的識，只有作意才是其原因，它們是各自產生的。對於結果，結合方式的不同，僅僅在於它與同類和異類不同，而這種不同，也只能從聚合中產生，而不是其他方式。這個問題需要討論的地方很多，暫時先擱置。 這段文字繼續探討了因果關係，並深入分析了「聚合」在因果關係中的作用，以及如何區分不同型別的因果關係。在現代邏輯學中，我們可以用更精確的術語和概念來分析這些論點。 因果關係的持續性：原文強調，因果關係是持續的，只要原因存在，結果就會不斷產生。這在現代邏輯學中可以理解為，因果關係具有時間性，即原因和結果之間存在時間上的聯繫。 因果關係的型別：原文區分了不同型別的因果關係，例如，燃燒持續時的煙和燃燒停止時的煙。這在現代邏輯學中可以理解為，因果關係可以是多樣的，需要根據具體情況進行分析。 聚合原因：原文繼續強調了「聚合」在因果關係中的作用，認為多個因素可以共同作用產生一個結果。這在現代邏輯學中可以理解為，因果關係可以是多重的，即一個結果可以由多個原因共同作用產生。 區分同類和異類：原文強調，因果關係需要區分同類和異類，即原因和結果之間需要具有一定的相似性。這在現代邏輯學中可以理解為，因果關係具有選擇性，即一個原因只能產生特定的結果。 反駁論敵的觀點：原文通過反駁論敵的觀點，即「多個原因產生一個結果會導致結果是多個」，來強調聚合原因的合理性。這在現代邏輯學中可以理解為，通過反證法來證明因果關係的正確性。 總而言之，這段古代邏輯學文獻，在討論因果關係時，強調了因果關係的持續性、多樣性和聚合性，這在現代邏輯學中仍然具有重要的意義。現代邏輯學在繼承古代邏輯學的基礎上，發展出了更精確的工具，使得我們能夠更深入地理解因果關係。儘管古代邏輯學在表述上可能不夠精確，但其對因果關係的思考，仍然值得我們借鑑和學習。通過現代邏輯學的視角，我們可以更清晰地理解古代邏輯學文獻的內涵，並將其與現代科學和邏輯學的研究相結合，從而推動我們對因果關係的理解。

།གང་གི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་མེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་དོགས་པ་བསུ་བར་ལན་འདེབས་སོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་བ་ ལང་གི་རྭ་ལས་སྨྱུག་མ་དང་།བ་ལང་གི་སྤུ་དང་ལུག་གི་བ་ལ་དག་ལས་རྩཝ་དཱུར་བ་སྐྱེ་བ་བསྡུའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་ངོ་། །དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་སྐྱེ་པ་ལ་ཨུཏྤལ་ ལ་སོགས་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་ངོ་།།ུཏྤལ་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་རང་གི་ས་བོན་ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་རང་གི་ས་བོན་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཅན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུའི་ རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།རྒྱུ་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་ཤིང་གང་ལ་ས་བོན་དང་སྡོང་བུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ལས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་མི་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་ བར་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རྣམ་པར་འབྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་དག་ལས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་ངེས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ན་ཡོད་པའོ། །ལྡོག་པ་ནི་དེ་ མེད་ན་མེད་པའོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་སྟེ། དེ་ལས་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་གང་ཞིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་རྒྱུ་གང་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པར་མཐོང་བ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་དེའི་རང་བཞིན་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཏེ། གང་ལ་རྒྱུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དེ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ རོ།།གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་ནས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་མེ་ལ་སོགས་པ་དེའི་རང་བཞིན་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུར་འདོད་པ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།

因為，聚合產生的原因本身，也使得聚合的事物沒有數量限制，也就是說，它們不是依次產生的。 「凡是」等等，是爲了迴應關於從不同類別產生事物的疑慮。 「等等」這個詞包含了從牛角中產生竹子，從牛毛和羊毛中產生草等。 「對於它也」，意思是說，對於從不同類別產生結果的情況。 「即使這樣說」，意思是說，即使將蓮花等從不同類別產生的事物稱為蓮花等。凡是蓮花等，它們從自己的種子，即蓮花等的特性中產生，並具有從自己的種子中產生的特性，因此，它們具有不同的自性。為什麼呢？因為，原因具有不同的自性，即兩種聚合的原因的特性具有不同的自性。凡是樹木，它們從種子和樹幹中產生，都應該這樣說，它們也是從不同的原因中相互不同的。 「這種不同不需要證明」，爲了說明這一點，「像這樣」等等，意思是說，「區分」是認識到不同。「具有完全區分的特徵」是指，通過區分相似的謬誤原因，而具有確定的特徵。「隨同」是指，當它存在時，它也存在。「反隨同」是指，當它不存在時，它也不存在。「隨同和反隨同」是指隨同和反隨同。因此，凡是結果的自性，我們看到它隨同于哪個原因，那麼，這個隨同的自性就是那個原因所具有的，也就是說，凡是結果隨同的原因，它就具有那個原因。當從原因的角度來說時，隨同的事物，例如火等，它的自性就是它的原因，也就是我們認為的結果，例如煙等，它的原因。 這段文字繼續探討了因果關係，並深入分析了「同類」和「異類」在因果關係中的作用，以及如何通過「隨同」和「反隨同」來確定因果關係。在現代邏輯學中，我們可以用更精確的術語和概念來分析這些論點。 同類因果：原文強調，同類事物產生同類事物，例如，蓮花從蓮花的種子產生。這在現代邏輯學中可以理解為，因果關係具有相似性，即原因和結果之間需要具有一定的相似性。 異類因果的駁斥：原文駁斥了異類事物產生異類事物的觀點，例如，牛角不可能產生竹子。這在現代邏輯學中可以理解為，因果關係具有選擇性，即一個原因只能產生特定的結果。 隨同和反隨同：原文引入了「隨同」和「反隨同」的概念，用於確定因果關係。這在現代邏輯學中可以理解為，通過觀察原因和結果之間的共變關係來確定因果關係。 因果關係的確定性：原文強調，因果關係是可以確定的，可以通過觀察和推理來認識。這在現代邏輯學中可以理解為，因果關係具有客觀性，即因果關係是客觀存在的，而不是主觀臆斷的。 因果關係的型別：現代邏輯學區分了不同型別的因果關係，例如，必要因、充分因、必要且充分因、促成因、阻礙因等。原文中，強調的是「同類因果」，即原因和結果之間需要具有一定的相似性。 因果關係的複雜性：現代科學認識到，因果關係是非常複雜的，一個結果可能受到多個因素的影響。原文中，雖然強調了同類因果，但並沒有排除其他因素可能對結果產生影響。 共變關係：現代邏輯學中，共變關係是指，當原因發生變化時，結果也隨之發生變化。原文中，「隨同」和「反隨同」的概念，實際上是在描述因果關係中的共變關係。 總而言之，這段古代邏輯學文獻，在討論因果關係時，強調了同類因果、聚合原因，以及通過「隨同」和「反隨同」來確定因果關係，這在現代邏輯學中仍然具有重要的意義。現代邏輯學在繼承古代邏輯學的基礎上，發展出了更精確的工具，使得我們能夠更深入地理解因果關係。儘管古代邏輯學在表述上可能不夠精確，但其對因果關係的思考，仍然值得我們借鑑和學習。通過現代邏輯學的視角，我們可以更清晰地理解古代邏輯學文獻的內涵，並將其與現代科學和邏輯學的研究相結合，從而推動我們對因果關係的理解。

།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་རང་བཞིན་ངེས་པ་དེའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་རིགས་ མི་མཐུན་པ་ལས་མི་འབྱུང་ངོ་།།དེ་ལྟ་བས་ན་ལན་ཅིག་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་གིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མངོན་སུམ་དང་། མི་དམིགས་པ་དག་གིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་དེས་དེ་རྟོགས་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ ལྡོག་པ་རྟོགས་སོ།།གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ངེས་པ་མ་རྟོགས་པ་མཐོང་བ་དང་། མ་མཐོང་བ་འགའ་ཞིག་གིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་མཐོང་བ་དང་མ་ མཐོང་བ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ནི་མ་ལུས་པར་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་དག་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།མཐོང་བ་ཡང་གལ་ཏེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ལུས་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མཐོང་བར་གྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལྡོག་ པ་མ་ལུས་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་མཐོང་བར་གྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་ལྡོག་པ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་དུ་བ་གསལ་བ་གཅིག་ལ་ལན་ཅིག་མཐོང་བས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པས་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ལ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་ བ་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན་ཡང་ལྡོག་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པར་གཏོགས་པ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་འགའ་ཞིག་ལ་རྟག་པ་ཉིད་མཐོང་ཡང་སྟེ་འདི་ནི་གཞན་ལ་གྲགས་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།། །།བམ་པོ་ དྲུག་པ།གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་གཏན་ཚིགས་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་འཁྲུལ་པ་ ཅན་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པ་འགའ་ཞིག་ལ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་མཐོང་བ་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ཉིད་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་མཐོང་བ་ལྡོག་པ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ངེས་པ་ཁོ་ན་ལས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་འབྲས་བུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་ནི་བསྒྲུབས་ཟིན་ན། དེ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཇི་ལྟར མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།

因此，由於它們相互依賴，原因和結果的自性是確定的，所以，不會從不同類別的原因產生。因此，「即使通過一次看見和看不見」等等，意思是說，通過前面所說的現量和不可見，原因和結果的事物是成立的。當原因和結果成立時，就可以認識到它們，即認識到隨同和反隨同。 「否則就不是」，意思是說，如果不能確定原因和結果的事物，那麼，通過一些看見和看不見的事物，就不能認識到隨同和反隨同。為什麼呢？因為，認識隨同和反隨同，僅僅依賴於看見和看不見是不夠的，它依賴於完全的看見和看不見。如果看見，並且在所有同類事物中都看見了理由，那麼，就可以證明隨同。同樣，如果看不見，並且在所有需要證明的反隨同事物中都沒有看見理由，那麼，就可以證明反隨同。 如果認為，就像通過一次看見清楚的煙，就確定了它是結果一樣，在一些同類和異類事物中看見和看不見，就可以確定所有事物的隨同和反隨同，那麼，這也是錯誤的。例如，雖然在一些非有情的事物（如虛空）中，我們看到了永恒性，但這只是在陳述別人所承認的觀點。 「對於其他」，指的是對於快樂等。「否則」，指的是因為在非有情的事物中看到了非永恒性的理由，所以，不能通過在一種事物中看見，就證明所有事物都是如此。因此，看見對於隨同是具有謬誤的。同樣，對於一些不存在永恒性的事物（如瓶子），我們沒有看到非有情的特性，但這只是因為在快樂等不存在永恒性的事物中看到了。因此，不能通過在一種異類事物中看不見，就確定反隨同。因此，只有通過確定原因和結果的事物，才能確定隨同和反隨同。 「其他人說，結果」等等，意思是說，如果已經證明，沒有原因和結果就不會產生，那麼，如何通過自性理來證明，沒有它就不會產生呢？ 這段文字繼續探討了因果關係，並深入分析瞭如何通過觀察和推理來確定因果關係，以及如何避免因果推理中的謬誤。在現代邏輯學中，我們可以用更精確的術語和概念來分析這些論點。 觀察的重要性：原文強調，觀察是確定因果關係的重要手段，但同時也指出，僅僅通過一次觀察是不足以確定因果關係的。這在現代邏輯學中可以理解為，觀察是科學研究的重要方法，但需要進行多次觀察和實驗，才能得出可靠的結論。 隨同和反隨同：原文繼續強調了「隨同」和「反隨同」的概念，用於確定因果關係。這在現代邏輯學中可以理解為，通過觀察原因和結果之間的共變關係來確定因果關係。 避免謬誤：原文指出了因果推理中可能出現的謬誤，例如，僅僅通過一次觀察就得出普遍結論，或者在異類事物中觀察而得出結論。這在現代邏輯學中可以理解為，因果推理需要謹慎，需要避免各種邏輯謬誤。 自性理：原文引入了「自性理」的概念，試圖解釋因果關係的內在必然性。這在現代邏輯學中可以理解為，因果關係不僅是經驗性的，也具有一定的邏輯必然性。 歸納推理：現代邏輯學中，歸納推理是指通過觀察一些個別事例，得出普遍結論的推理方法。原文中，強調需要進行多次觀察，才能得出可靠的結論，這實際上是在強調歸納推理的侷限性。 演繹推理：現代邏輯學中，演繹推理是指從普遍前提推出個別結論的推理方法。原文中，引入了「自性理」的概念，試圖通過演繹推理來解釋因果關係的內在必然性。 總而言之，這段古代邏輯學文獻，在討論因果關係時，強調了因果關係的確定性、觀察的重要性，以及避免因果推理中的謬誤，這在現代邏輯學中仍然具有重要的意義。現代邏輯學在繼承古代邏輯學的基礎上，發展出了更精確的工具，使得我們能夠更深入地理解因果關係。儘管古代邏輯學在表述上可能不夠精確，但其對因果關係的思考，仍然值得我們借鑑和學習。通過現代邏輯學的視角，我們可以更清晰地理解古代邏輯學文獻的內涵，並將其與現代科學和邏輯學的研究相結合，從而推動我們對因果關係的理解。

།རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་བསྒྲུབས་ཟིན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། བདེན་ན་གཞན་འདི་སྙམ་དུ་རང་བཞིན་དེ་ ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་བརྗོད་པ་དེ་ལ་དམ་བཅས་པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ལ།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་ཡང་གཞན་སེལ་བ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་མཇུག་ཐོགས་སུ་འབྱུང་བས། དམ་བཅས་ པའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་སེམས་ཤིང་།དེ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་ཁོ་ན་ལ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་སྔར་བཤད་པ་བཟླས་ཏེ། རང་བཞིན་ལ་ཡང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་བཞིན་ལ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཡང་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའོ། ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཡོད་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པའི་ཡིན། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འདི་ཉིད་རྣམ་པར་འཆད་དོ། །ཡོད་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བར་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་མེད་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡོད་པ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ མེད་ན་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་སྨོས་པའི་ཡོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་དག་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ངོ་བོ་གང་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་ཏོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་གང་ཁོ་ན་བྱས་པ་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་ པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་དེ་ཁོ་ན་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རང་གིས་དངོས་སུ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཡོད་པ་དེ་ཡང་བདག་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་བོར་ནས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར། གཞན་གྱིས་འོ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་སྨས་ཏེ།དམ་བཅས་པ་ནི་ཕྱོགས་བསྟན་པའོ། །དེའི་དོན་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་སྤྱིའོ། །དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྒྲ་ནི་མི་རྟག་སྟེ། མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མི་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩིས་མགོ་ གཅིག་ལ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རང་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་སྟེ་དེ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐུན་དངོས་ གཞན་གྱི་དངོས་དག་ལས།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཐུན་དངོས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་རིགས་མཐུན་པར་བསྟན་ཏོ། །གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པའོ།

「僅僅存在和具有關聯的自性也是理由」等等，意思是說，難道不是已經證明了，在永恒性中，自性理是「沒有它就不會產生」的嗎？如果這是真的，那麼，其他人會認為，當自性本身以及與其關聯的事物，都如同其存在的方式那樣時，說「沒有它就不會產生」，那麼，所立宗的意義的一部分就成了理由。而勝論派（གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ，siddhāntavādin）則認為，駁斥其他觀點，並最終證明自己的觀點，才是最終目的，所以，他們認為，所立宗的意義的一部分本身成為理由是完全可以接受的，並且重複了之前所說的，僅僅與此相關聯就具有「沒有它就不會產生」的特性。 「對於自性也具有沒有它就不會產生」等等，意思是說，對於自性，對於自性理，也具有「沒有它就不會產生」的特性。 「什麼是需要證明的呢？」 「是僅僅存在和具有關聯的」 。 「凡是」等等，是爲了詳細解釋這一點。「認為存在就具有沒有它就不會產生的特性」，指的是存在，例如，非永恒性。像這樣，如果沒有它，那麼，需要證明的法，即僅僅存在和具有關聯的法，就會不存在，那麼，作為理由所說的存在也就不存在了。為什麼呢？因為，需要證明的事物和證明的事物之間沒有差異。 「沒有差異的自性是什麼」等等，是爲了說明這一點。凡是非永恒性等，僅僅依賴於存在而具有的自性，就說明它本身是真實存在的，因為，它不依賴於其他原因，它本身就是「所作」。而存在本身，當它捨棄了作為其自性的非永恒性時，又如何能存在呢？ 「其他人說，那麼」等等，意思是說，所立宗是指出一個方面。它的意義是指法和有法（ཆོས་ཅན，dharmin）的總體。所立宗的一部分，即需要證明的法本身就成了理由。例如，「聲音是非永恒的，因為是非永恒的」，以及「非永恒的，因為是所作的」，如果這樣計算，那麼，理由就不能成立，他們就是這樣認為的。勝論派說，這沒有過錯。「自性的」意思是說，通過自性本身。「各自的自性」是指各自的自性，因為它存在於其中。「同類事物和異類事物」， 「同類事物」是指同類。「異類事物」是指不同類。 這段文字繼續探討了因果關係，並深入分析了「自性理」在因果關係中的作用，以及如何通過自性理來證明因果關係的必然性。在現代邏輯學中，我們可以用更精確的術語和概念來分析這些論點。 同一性：原文強調，需要證明的事物和證明的事物之間沒有差異，這實際上是在強調同一性的概念。在現代邏輯學中，同一性是指，一個事物與其自身是相同的。 本質主義：原文中，強調「自性」的概念，認為事物具有內在的本質，這是一種本質主義的觀點。在現代邏輯學中，我們更傾向於用功能性或關係性的方式來描述事物，而不是強調其內在的本質。 循環論證：原文中，如果將「非永恒的，因為是非永恒的」作為論證，則會陷入循環論證的謬誤。在現代邏輯學中，循環論證是指，論證的前提本身就包含了結論。 勝論派的觀點：原文提到了勝論派的觀點，即所立宗的意義的一部分本身成為理由是可以接受的。這在現代邏輯學中可以理解為，不同學派對邏輯的理解可能存在差異。 同一律：現代邏輯學中，同一律是指，一個事物與其自身是相同的，即A=A。原文中，強調需要證明的事物和證明的事物之間沒有差異，實際上是在強調同一律。 循環論證：現代邏輯學中，循環論證是指，論證的前提本身就包含了結論。原文中，「非永恒的，因為是非永恒的」就是一個典型的循環論證。 本質主義：現代邏輯學中，本質主義是指，認為事物具有內在的本質，這種本質決定了事物的性質。原文中，強調「自性」的概念，實際上是一種本質主義的觀點。 模態邏輯：現代模態邏輯使用模態運算元來表示必然性和可能性。例如，□p表示「必然p」，◊p表示「可能p」。通過模態邏輯，我們可以更精確地描述因果關係中的必然性。 功能主義：現代邏輯學中，功能主義是指，認為事物的性質是由其功能決定的，而不是由其內在的本質決定的。 總而言之，這段古代邏輯學文獻，在討論因果關係時，引入了「自性理」的概念，並強調了同一性，這在現代邏輯學中仍然具有一定的意義。現代邏輯學在繼承古代邏輯學的基礎上，發展出了更精確的工具，使得我們能夠更深入地理解因果關係。儘管古代邏輯學在表述上可能不夠精確，但其對因果關係的思考，仍然值得我們借鑑和學習。通過現代邏輯學的視角，我們可以更清晰地理解古代邏輯學文獻的內涵，並將其與現代科學和邏輯學的研究相結合，從而推動我們對因果關係的理解。

།དེ་དག་ལས་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡང་རིགས་མཐུན་པར་འདོད་པ་དང་ཞེས་རྣམ་པར་འགྲེལ་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དག་རང་དངོས་གཞན་གྱི་དངོས་དག་གིས། །ཞེས་ འདོན་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་རང་དངོས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རིགས་མཐུན་པའི་དོན་དུ་བཤད་དགོས་སོ།།སྟེན་པ་ནི་སྟེན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་གང་དག་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱིའོ། །རིགས་ དབྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ།།དེའི་ཁྱད་པར་གྱིས་རྟོགས་འགྱུར་བ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པའི་རང་གི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་བྱེ་བྲག་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་སྒོ་ནས་སྒྲ་དང་རྟགས་དག་གིས་བརྒྱུད་པས་དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ལྡོག་པའི་ཁྱད་པར་བརྟགས་པ་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ།རྣམ་པར་གཞག་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་གང་ཞིག་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཅན་གྱི་ཆོས་གང་གིས་གོ་བར་འགྱུར་བ་ཁྱད་པར་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་གྱིས་མི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ལས་གཞན་པ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་སྒྲས་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རྒྱུ་དེས་ན་ཐ་དད་རྣམ་པར་གནས་ཏེ། སྒྲའི་དོན་རྣམ་པར་གནས་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་སྟོན་ཏེ། གང་དག་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་ ལ་གནས་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ནི་རང་དང་གཞན་དུ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་པ་དང་འདྲ་ཞིང་གཅིག་ཏུ་མི་བྱེད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདྲེ་བར་བྱ་བ་གཞན་དེ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཉིད་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་གསུམ་པོ་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་དེ། དེས་ན་འདྲེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར་གང་ཡང་འདི་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་དག་གི ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་དག་གིའོ།།རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མི་དད་པའོ། །ངོ་བོ་ནི་རང་གི་ངོ་བོའོ། །ཐ་མི་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་པའོ། །ངོ་བོ་དེ་ནི་བྱེ་བྲག་དེ་དག་གི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཐ་སྙད་གདགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་གསུམ་པོ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ། དེའི་ཚེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

「從這些，也就是說，即使這樣，也應該認為它們是同類的」，這樣來解釋。 「凡是，通過自身事物和其他事物」，那些唸誦這些話的人，也應該將「自身事物」這個詞解釋為同類的意思。「所依賴」是指「使之依賴」。凡是存在這些特性的事物，都應該這樣說，也就是說，它們具有反隨同的特性。「具有它的原因」是指具有反隨同的原因。「類別區分」是指法的差別，例如，非永恒性等。「通過它的差別可以認識」是指，通過反隨同的自性差別，例如，通過聲音和標誌等，間接地認識到這樣的事物。

因為是這樣的，所以，通過考察反隨同的差別，依賴於反隨同，進行區分。例如，非永恒性，通過具有「非永恒」這個詞的法，可以理解，這個差別，是通過「非永恒」這個詞，而不是「所作」這個詞來理解的。同樣，對於所有事物都應該這樣說。因此，原因在不同的方面存在，詞語的意義在不同的方面存在。 「所有事物」等等，是爲了說明偈頌的意義，凡是具有存在於自身自性中的事物，都應該這樣說。那些存在於自身自性中的事物，是自身和他者。它們與自身自性不同，不應該將它們混為一談。為什麼呢？因為，如果將它們混為一談，那麼，他者就會變成非他者，就會變成自身。

如果認為，瓶子等差別都具有成為自身自性的三種特性，因此，它們是混合的，那麼， 「凡是這些」等等，意思是說，「這些」是指事物。「成為自身自性」是指不差異。「自性」是指自身的自性。「不差異」是指相同。那個自性，不能被命名為那些差別。為什麼呢？因為，當三種特性成為一個的自性時，瓶子等差別就不存在了。 這段文字繼續探討了因果關係，並深入分析了「同類」和「異類」在因果關係中的作用，以及如何通過「反隨同」來確定因果關係。此外，還討論了事物自身的特性和不同事物之間的關係。在現代邏輯學中，我們可以用更精確的術語和概念來分析這些論點。 同類與異類：原文強調，同類事物具有相似的特性，而異類事物則具有不同的特性。這在現代邏輯學中可以理解為，因果關係具有選擇性，即一個原因只能產生特定的結果。 反隨同：原文繼續強調了「反隨同」的概念，用於確定因果關係。這在現代邏輯學中可以理解為，通過觀察原因和結果之間的共變關係來確定因果關係。 自身特性：原文討論了事物自身的特性，認為事物具有內在的自性。這在現代邏輯學中可以理解為，事物具有自身的屬性，這些屬性決定了事物的性質。 同一性與差異性：原文強調，事物與其自身是相同的，而與其他事物是不同的。這在現代邏輯學中可以理解為，同一性是指，一個事物與其自身是相同的；差異性是指，一個事物與其他事物是不同的。 避免混淆：原文指出，不能將不同的事物混為一談，否則會導致邏輯上的錯誤。這在現代邏輯學中可以理解為，需要明確概念的定義，避免概念混淆。 集合論：現代邏輯學中，集合論用於描述事物的集合以及它們之間的關係。原文中，討論同類和異類，實際上是在討論集合的概念。 關係邏輯：現代邏輯學中，關係邏輯用於描述事物之間的關係。原文中，討論事物之間的依賴關係，實際上是在討論關係的概念。 屬性邏輯：現代邏輯學中，屬性邏輯用於描述事物的屬性。原文中，討論事物的自性，實際上是在討論屬性的概念。 同一律：現代邏輯學中，同一律是指，一個事物與其自身是相同的，即A=A。原文中，強調事物與其自身是相同的，實際上是在強調同一律。 總而言之，這段古代邏輯學文獻，在討論因果關係時，強調了同類與異類的區別，以及通過「反隨同」來確定因果關係，並討論了事物自身的特性和不同事物之間的關係，這在現代邏輯學中仍然具有重要的意義。現代邏輯學在繼承古代邏輯學的基礎上，發展出了更精確的工具，使得我們能夠更深入地理解因果關係。儘管古代邏輯學在表述上可能不夠精確，但其對因果關係的思考，仍然值得我們借鑑和學習。通過現代邏輯學的視角，我們可以更清晰地理解古代邏輯學文獻的內涵，並將其與現代科學和邏輯學的研究相結合，從而推動我們對因果關係的理解。

།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ། དེ་ཁོ་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞིང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ ལ་མ་གཏོགས་པ་ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ལ་མ་གཏོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་གསུམ་པོ་ཐ་མི་དད་ཀྱང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པས་བྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡོན་ཏན་གསུམ་པོ་ཐ་མི་ དད་པ་ཉིད་ཀྱང་འཕེལ་བ་ལ་སོགས་པས་ཐ་དད་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ཁས་ལེན་ན། ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཁོ་ནར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་གཅིག་པ་དེ་ཡང་བདག་ཉིད་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་གནས་པས་སྐྱེས་བུའི་ངོ་བོ་དང་མ་ འདྲེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞན་སེལ་བ་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡང་བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ནི་སྤྱི་དོན་གཞན་གྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་མཚུངས་པར་འདོད་དེ། དེ་ཡང་བསལ་བའི་ཕྱིར་དོན་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡོད་པ་ཉིད་དང་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དོན་གཞན་ཡང་དོན་དུ་མ་ དང་འབྲེལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་གསལ་བའི་ཁྱད་པར་དེ་དག་གི་སྤྱི་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསལ་བའི་ཁྱད་པར་དག་དང་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཡང་གཅིག་མ་ཡིན་པ་དག་དང་ལྡན་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་དག་གི་སྤྱི་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཉིས་ ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་འབྲས་བུའི་རྫས་དག་ལ་ཡང་སྤྱིའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ།གཉིས་ཉིད་ཀྱང་རྫས་གཅིག་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་ནོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མང་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྡན་པ་ཡང་རྫས་གཅིག་མ་ཡིན་པའི་རྟེན་ ཅན་ཡིན་ནོ།།འབྲས་བུའི་རྫས་ནི་ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྩོམ་པར་བྱེད་པའི་རྫས་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ་འདི་ལྟར་གཉིས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་གསལ་བ་རྣམས་མཚུངས་པའི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་གྱི་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་ན་ནི་འགྱུར་རོ། །དེ་ བས་ན་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་སྤྱི་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།དེའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ཅན་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།

如果事物都變成一個自性，那麼，那時，它們就變成不差異的事物，因為它們是不差異的，並且存在，並且除了那個（自性）之外，沒有其他差異的自性，所以，也沒有其他差異的事物。如果認為，即使三種特性不差異，但由於瓶子等差別的增減而成為所作，那麼，「它本身」等等，意思是說，即使三種特性不差異，但由於增減等原因，它們也相互矛盾。因此，如果承認事物之間相互隨同，那麼，它們就只存在於一個自性中。而那個一個自性，也只是存在於自身的自性中，與個體的自性不混合，這樣，就可以成立駁斥其他觀點的結論。