d4217釋量論難解註釋自在天慧 蘇布提室利 善慧c3.5s｜d4217釋量論難解註釋自在天慧 蘇布提室利 善慧c3.5s

CLOSE WINDOW

D4217 Wylie @#། །ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་བཞུགས་སོ། ། @##། །ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་བཅུ་གཉིས་པ། སློབ་དཔོན་གྱིས་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་བཤད་པའི་རྒྱུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམ་པར་བཞག་ནས། སྐབས སུ་བབ་པ་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཕྱག་འཚལ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་བཤད་པ་མཛད་པར་རྩོམ་པའོ།།ཚད་མར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མར་འཁྲུངས་པའོ། །ཚད་མ་དང་འདྲ་བས་ན་ ཚད་མ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ།།ཚད་མའི་ངོ་བོ་དེ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ན། གང་གིས་དེ་དང་འདྲ་བར་དམ་བཅའ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། ཚད་མ་སླུ་མེད་ཅན་ཤེས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སླུ་བར་བྱེད་པས་ན་སླུ་ བའོ།།ཤེས་པ་གང་ལ་དེ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སླུ་བ་ཅན་ནོ། །སླུ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཅན་ནི་སླུ་བ་མེད་པ་ཅན་ཏེ། གང་ལ་སླུ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མི་སླུ་བ་དེ་ཡང་དོན་ཡོངས་སུ་བཅད་ནས་འཇུག་ པ་ན་དོན་གྱི་རང་གི་ནུས་པ་གྲུབ་པས།ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དོན་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོའི་མི་སླུ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་ཆོས་དང་། དེའི་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་ན་ཤེས་པའི་མི་སླུ་བ་ནི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །དེ་གང་ ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སླུ་བ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པས་དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་མེད་པས་ན་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་མ་བསླུས་པས་ན་མི་སླུ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་ པའི་དོན་དང་ཕྲད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མངོན་སུམ་དང་།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའི་ཕྱིར། །དོན་བྱེད་ནུས་པར་གནས་པ་ནི། །མི་སླུ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚད་མས་ ཡོངས་སུ་ངེས་པའི་དོན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བྱེད་པར་རྟོགས་པའོ།།ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་ནས་མེས་སྲེག་པ་དང་། འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པ་ལ་འཇུག་པ་དེའི་དྲོ་བའི་རེག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མངོན་ སུམ་དང་ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་མི་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་འཁྲུལ་པ་དུ་བ་ཨུ྅ལས་མེ་ངེས་པར་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་འཇུག་པ་མི་སླུ་བ་ཡིན་ནོ།།མངོན་སུམ་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ ཀྱིས་སླུ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཕྱི་མ་འཇུག་པས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའི།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

我來為您翻譯這段藏文文獻： 《量理論》 這是《量理論》的註釋，第十二品。論師在解說量的性相的論著中，建立了比量的道理之後，開始解釋以”敬禮量”等開頭的頌詞。 “成為量”是指成就為量。由於與量相似，故稱為量，即指佛世尊。若問此量的本質是什麼，為何稱其與量相似，故說：“量即無欺知”。 所謂”欺”，是指產生欺誑。任何認識若具有欺誑性質即為有欺，不具欺誑性質即為無欺，此即”無欺”之義。這種無欺性在確定對境並趣入時，由對境自身功能得以成立，如所欲求之對境的本質無欺性是境的性質，而了知其如是性質的無欺性則是有境的性質。具有此性質者即為無欺知識。 若有人說：由於比量未能完全確定對境的自性，故不具普遍性，因此不合理。對此回答：由於不欺眾生，故無欺性是現量與比量的共同特徵，即能令人獲得所欲求的對境。 爲了詳細解釋這一點，故說：“能作所欲事，即是無欺性”。這是說，通過量所確定的對境能夠成辦所求之事。就像通過現量了知后趣入火的燃燒、煮炊等功能，其熱觸等境的現量，以及有時由於人的某些相似性等而產生錯覺，從煙等確定有火的比量推理，其趣入都是無欺的。 由於現量本身可能因各種錯亂因素而產生欺誑，故應通過後起的、緣取對境作用的量來證成其為量；而比量則不需要如此。

།དེ་ལྟར་དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ནམ། འབྲས་བུའི་རྟགས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་ དང་།དངོས་པོའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ནི་རྟགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་མེད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱིས་ཀྱི་ཚད་མའི་འཇུག་པ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ཏུ་ནི་མངོན་སུམ་དང་དེར་སྣང་བ་དག་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ཁྱད་ པར་ངེས་པ་མེད་ན་དེ་ནི་ཕྱིས་ཀྱི་ཚད་མ་འཇུག་པས་མི་སླུ་བར་རིག་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་ཕྱིས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡང་མངོན་སུམ་སྔ་མ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་མི་འཁྲུལ་པར་ངེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་གཉིས་ཀ་དངོས་པོ་ མེད་པར་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།མེ་མེད་པ་ལ་མེ་འཛིན་པ་ཅན་གྱི་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ལས། འཇུག་པའི་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཕྱིས་ཀྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དངོས་པོའི་རྟེན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་ན་ཡང་མི་སླུ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་དོན་བྱེད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོ་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་མ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན། སྔ་མ་དེ་ལ་མི་སླུ་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྔར་བཟུང་བའི་དོན་ཕྱིས་ཀྱི་ཚད་མས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ན དེས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གང་གིས་ན།དེའི་དོན་བྱེད་པ་དེ་ལས་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་པོ་དག་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས། དུས་སྔ་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཅན་ལ་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པར་ བརྗོད་དོ།།དངོས་སུ་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱིས་ཀྱི་ཚད་མའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ནི། ཚད་མ་སྔ་མའི་ཡུལ་མེད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེ་བར་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྔར་དངོས་པོ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་དོན་བྱེད་ པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པ་དེའི་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ནི་ཚད་མ་ཕྱི་མ་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་སླུ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དོན་བྱེད་པར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་དེ་མེད་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་ མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་འགལ་བ་མེད་དོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཅན་ཉིད་ནི་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་སྨྲ་བ་དག་གི་དོན་དམ་པར་མི་སླུ་བ་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་དོ།

我來為您翻譯這段藏文： 如是，具有彼自性或者果相之因，確定為事物的自性以及事物的果，是具有因相之知識的因，因此，若無如是事物則無比量，故不需依賴後起量的趣入。在其他情況下，當現量與現量相似者生起時，若無法確定其差別，則應通過後起量的趣入了知其無欺性。 若有人說：後起現量與前現量無差別，故對事物的趣入仍有懷疑，無法確定其不錯亂。 答：不然，因為二者皆不會於無事處趣入。對於無火處執為有火的趣入，不會生起以燃燒、煮炊等為境的後起知識，因為此知是依託實事而有。即使生起，也必定是無欺的，因為能如所欲求地獲得作用，且事物即是彼量的因。如是，若後者是以事物為境，則前者對彼即是無欺。 若問：若先前所取之境非為後起量所了知，則如何能說其為緣取所量決定之作用的對境？何以說由彼作用而無欺，從而成為量？ 答：不然，因為言說者們無差別地趣入，故隨順言說，說明前後生起者為一體。實際上卻是有差別的。如是，後起量的對境事物若無前量的對境則不存在，故推度彼亦是彼境。因此，由於事物先前已成立，故最初即是量，因為由此趣入作用。 對於主張無外境者，量所決定的對境並非是後起量的因，而是如所欲求顯現作用的知識為因。若無此者即非量，如是則無相違。即使無外境，具有如是顯現的知識之生起即是士夫義，因此，承許有外境者與其他論者在勝義諦中的無欺性上毫無差別。

།མི་སླུ་ བ་དེ་དང་དེ་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་འཇུག་པ་ལ་ཡང་གགས་ཡོད་པས། ཚད་མ་ཡང་སླུ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཚད་མས་ངེས་པར་འདོད་པའི་དོན་དང་ཕྲད་པ་ནི་མ་ ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལས་མངོན་པར་འདོད་པ་ཉིད་དང་ཕྲད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇུག་པ་ཡོད་ན་ཚད་མ་ཕྲད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཕྲད་པར་ནུས་པ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཕྲད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ནུས་པ་དེ་ཉིད་འདིའི་མི་སླུ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་མི་སླུ་བ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་དང་དེ་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མར་མི་འགྱུར་ན་ཡང་འདོད་པ་དེས་ན་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཁྱབ་པ་མེད་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་ལ་འདིའི་འཁྲུལ་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དེ་ལ་ཚད་མར་འདོད པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་སྒྲ་འབྱུང་ཡང་བསམ་པ་དག་ནི་སྟོན་ཕྱིར་རོ།།མི་སླུ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ། །སྐྱེས་བུའི་བསམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་སྟོན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འཆད་པ་པོའི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་ཉིད་འཆད་པར་བྱེད་དེ། འཆད་པ་པོའི་བྱེད་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་འདོད་པ་དང་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེའི་ཡུལ་གྱི་དོན་གང་ཡིན་པ་རབ་ཏུ་གསལ་ཞིང་སོ་སོར་སྣང་བའོ། །གང་ལ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལའོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་གྱི་དོན་དེ་ལ་སྒྲ་འདི་ནི་ཚད་མ་ཉིད ཡིན་ནོ།།འཆད་པ་པོ་དོན་དེར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྒྲ་ལས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དོན་དེ་ཤེས་པ་ན་འདི་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོན་གྱི་དེ་ཉིད་རྒྱུ་ཅན་མིན་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ན་གང་གིས་ན་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་གལ་ཏེ་གང་གིས་ ཤེས་ནས་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་དོན་བྱེད་པར་མི་སླུ་བ་དེ་ནི་དེ་ལ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ།བུམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ལས། །བུམ་པ་ལ་འཇུག་པ་དེའི་དོན་བྱེད་པར་མི་སླུ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན། དེ་ཡང་ཚད་མར་གྱུར་ན་མི་འདོད་པ་དེ་བས་ན་མཚན་ཉིད་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན་སྐྱོན་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།བཟུང་བ་འཛིན་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ནི། །མི་འདོད་འདི་ལྟར་བུམ་པ་དང་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། གྲངས་དང་འདེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུང་བ་འཛིན་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ དང་པོར་མཐོང་བ་ཉིད་ཚད་མ་ཉིད་དེ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

凡是確定無欺性者即是量，因此懷疑等知識非是量。若有人說：由於人的趣入也有錯謬，故量也可能有欺誑，因此非量。 答：此非與量所欲確定的對境相遇。那麼是什麼呢？是與所欲求相遇。若有趣入，量即是能令相遇者，如是，能夠相遇即是量性，而非相遇本身。由於說明此能力即是其無欺性，故無過失。 若說：如果無欺性即是量性，則由於聲生知中無此性質，將不成為量，如是所許則成為遍攝不足的過失。 答：並非遍攝不足。如是，對於顯示其錯亂者不許為量，而是因為雖有聲生，卻能顯示意樂。“是無欺”一語隨之而來。如是，由於顯示士夫意樂，故為顯示此而成為量。 通過”詮釋者的作用”等來解釋此義，即詮釋者的作用，乃至”真實所欲及欲說”。其境之義明顯且各別顯現。顯現於何處？顯現於分別心。對於欲說境之義，此聲即是量。詮釋者具有彼義顯現的分別從聲中得知，知此義時即是量，此為其義。 若義之自性非是因，亦非量性，則何以成為遍攝不足之相？若謂：若於了知后趣入所作無欺者即是彼處之量性，則從瓶之分別知趣入瓶時，其所作將成無欺，如是彼亦成量，然此非所許，故相違入。 答：無此過失。“由取所取故，世俗非所許”，如是，以瓶、有性、數量、舉起等為境的世俗知識不許為量。為何？因為是取所取之因。其中，最初見即是量性，是能趣入者。

།དེའི་མཐུ་ལས་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན། དྲན་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟར་ན་དེས་དོན་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཤེས་པ་མེད་ པ་དེ་བས་ན་གང་ལས་ཤེས་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར།གལ་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་ཚད་མར་འདོད་ཀྱི། དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཚད་མའི་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ཆོད་པ་དང་ཁྱད་ པར་ཅན་ཆོད་པ་མེད་པའོ།།ཤེས་པས་བླང་བར་བྱའི་དོན་ཤེས་ནས་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འཇུག་པ་སྐྱེས་བུས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དོར་བར་བྱ་བ་ཤེས་ནས་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནན་ཏན་དུ་མི་བྱེད་པས། དེ་མངོན་སུམ་ དུ་མི་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འཇུག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ།བློ་ནི་ཚད་མ་ཉིད། བླང་དང་དོར་བྱའི་དངོས་པོ་ཡི། །འཇུག་ལ་དེ་གཙོ་ཉིད་ཕྱིར་དང་། །བླང་བར་བྱ་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་དང་། སྐྱེས་བུའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ཅན་གྱི་འཇུག་པ་དེ་ལ། དེ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་ཏེ་ཤེས་པ་གཙོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར།བློ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བློ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཇུག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོག་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་འཇུག་པའི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་བླང་བར་བྱ་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བ་ཤེས་ནས་རྟོགས་པ་པོ་འདིས་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ལས་བརྩམས་ནས་བསམ་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཅན་གྱི་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་པོ་ དེ་ནི་འདོད་པའི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དེའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བ་ཅན་དང་དེའི་ཡུལ་ཅན་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མའི་འབྲས་བུ་མ་ཆོད་པ་ཡང་དོན་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བ་ན་ཡང་གང་ལས་ཆོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཐ་སྙད་ ཐོབ་པ་ན་དེ་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།།མཆོད་པ་དེ་ཡང་ཡུལ་དང་འདྲ་བ་ལས་གཞན་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བློ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་ཐ་དད་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དོན་སོ་སོ་ལ་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡུལ་རྣམས་ཅན་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བློ་ རྟོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པས་ཏེ་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་རོ།

由其力而生的後起分別知，如實取境，于憶念中生起，如是全然不知能成辦作用的任何事物，因此如何能了知后趣入？ 若問：為何許如是相的知識為量，而不許根等為量？ 答：因不應理。量果有二種：即所謂士夫義的已決定者與未決定的差別。知識了知所取義后，為成辦彼而精進，以現前為相的趣入為士夫所得。同樣，了知所舍后，不精進于成辦彼，以不現前為相的趣入得以成就。 智為量性，取捨事物之趣入，因彼為主故。對於以所取所舍事物為境及具有士夫義的趣入，由於彼為主故，即智為主因，故智為量性。說智為量性是為遮遣”根等亦成趣入因”之分別。如是，具根等者若無智則無趣入。若不爾，則僅由彼有即應成趣入。 如是，了知所取所舍后，此了知者將如理顯示。從何處開始，具先行意樂而趣入者，彼初即是趣入所欲境之因。除此之外，由其力所生及以彼為境者，因是彼故即是量。 未決定的量果即是瞭解義。當一切因具足時，從何處得未決定了解的言說，彼即是量。彼決定除與境相似外不存在於他處。因此，雖然智作為體驗的自性無差別，然對各別義成差別。如是，由境差別故，智解有差別，此為其因。

།དེ་ཡོད་ན་སྟེ་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་འདི་ཡོད་ཕྱིར། བློ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་གང་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེའི་ཤིན་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་རིགས་སོ། །དེ་ཡོད་ན་ཡང་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ ཡིན་ན་ནི།ལྟོས་པར་བྱ་བ་གཞན་འདི་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་སྔ་མ་དེ་ཉིད་ལྟོས་པར་བྱ་བ་གཞན་དེས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཅན་གྱི་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ལ་ཡང་བྱ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ དང་འདྲ་བས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདྲ་བ་ཉིད་ཡོད་ན་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་རྟོགས་ཏེ། དེའི་དེ་ནི་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ཆོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྟེན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཉི་གའི་ཡང་ ཡུལ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལ་ཚད་མ་གཞན་མི་འཇུག་པས་བརྗོད་པ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པས། ཚད་མ་རྣམས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་གྱི། ཚད་མ་གཞན་གྱི་དབང་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་སྨྲ་སྟེ། དེ་དང་དེ་མི་རིགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་འདིའི་དོན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་ཚད་མ་རྣམས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་པར་གསལ་བའམ། སྐྱེ་བ་ཚད མ་ཉིད་ཡིན་པར་བརྗོད་གྲང་ན།གྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྲ་གྲུབ་པ་དང་འབྲས་བུ་ཅན་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །རེ་ཞིག་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །སྐྱེས་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་དག་ལ་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ སྐྱེས་པ་ནི་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།མེད་པའི་བྱ་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱང་དེའི་ཚེ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར། གང་གང་ལས་འགྱུར་ཞིང་གང་གིས་ན་ཚད་མ་ཉིད་རང་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། དབང་པོ་ལ་ སོགས་པ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དག་ལས་ཤེས་པ་ཚད་མའི་ངོ་བོ་ཅན་སྐྱེས་པ་དེ་ལྟར་ན།རང་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་འདི་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚད་མའི་མངོན་པར་གསལ་བ་རང་ལས་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན། རང་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ མ་ཡིན་ནོ།

若彼存在，即具道相存在，由有此果故，智即是量性。若有何者則成何者，彼即應理為其極成因。若彼存在時有時無果，則應了知此有其他所依。爾時，由前者為其他所依所決定故，不成殊勝作用性。因此非作用性。 雖有根等，亦無作用，因為由與境相似所決定故。若有相似性則必定了知彼，因為彼之彼不為任何所決定。由是知的自性故，是無所依果之安立所依，如是相似性是二種果的因。彼亦成為知的自性故，知即是量。 為避免”由於所說境不容其他量趣入，故說非量”之過，他人說：“諸量由自成量性，非由他量所成”，然此不應理。為何？如是所說任何義皆不應理。 如是，“諸量由自成就量性”是說明顯或生起為量性？成就有二種：如聲的成就與有果的成就。首先非是生起，因為在已生與未生狀態中，知非是量性的作者。未生即是無，因為無的作用不應理。若已生，由是彼自性故，量性亦爾時已生。如是，由無果故，從何生何，以何而成自生量性？ 如從根等異法生具量性自性的知識，如是非自生。若謂”此是量”之決定相的量顯現由自而成，如是自成就者不應理。

།འདི་ལྟར་ཚད་མ་དང་དེར་སྣང་བ་དག་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་ཁྱད་པར་ངེས་པར་བཟུང་བ་མེད་དེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཚད་མ་དང་ཅིག་ཤོས་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་རང་ཉིད་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་དག་གིས་ཕན་ཚུན་འགལ་ བ་ཅན་གྱི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཚད་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ན་ཚད་མ་དང་། ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་བདག་ཉིད་ཚད་མ་དང་དེར་སྣང་བའི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར། འགའ་ཞིག་འགའ་ཞིག་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་དེས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་ན་རང་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་དོ། །ངོ་བོ་དེས་གཞན་གྱིས་ཚད་མ་རིག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་བྱེད་པ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིའི རང་གི་རྟོགས་པ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་བརྗོད་པའི་ལོག་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མེད་པ་ཀུན་ནས་བསྟན་པས་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་སྟོན་པ་དེ་ལྟར་ན་རང་ལས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་ ཉིད་ཀྱི་ངེས་པ་འདོད་པ་དེས་ཤེས་པས་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་འདོད་པར་འགྱུར་རོ།།སྐྱོན་དེ་བསལ་བར་འདོད་པས་ཤེས་པ་གཞན་ལས་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ན་རང་ལས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེའི་མཚན་ཉིད་གཞན་གྱིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་ན་ཡང་། དེ་ནི་འདོད་པ་ཉིད་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་རང་གི་རྒྱུ་ལས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་གཞན་ནམ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་འདིའི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཅག་གི་ཚད་མ་ཉིད་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ནི་རང་ལས་རང་གི་ངོ་བོར་རྟོགས། རང་ རིག་པ་ལས་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་པ་དེའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི།ཚད་མ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱང་བཟུང་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་བདེན་ཏེ། མངོན་སུམ་དེ་ནི་ཆར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ ཡང་བཟུང་བ་ཉིད་ནི་ཡིན་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་བཟུང་བའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དག་ལ་ཡང་ངེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ། འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོད་ཀྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཡང་། རྣམ་པ་གང་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་། གོམས་པ་དང་ སྐབས་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་ན་དེ་ངེས་པ་ཡིན་གྱི།གཞན་ཆོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

如是，量與似量生起時無確定差別，因為世間見到對量與非量有懷疑故。若量由自成就，則論典作者們不應作相互矛盾的量的定義。因為量一生起即成就量與非量自性的分別，故應作一相定義。 複次，為遍斷自身量與似量之自性，某者于某處有錯亂。如是所說亦非如是定義。若作則違害自說。若為令他了知量而作定義，彼亦不應理。此亦與自了相違。 如所說顛倒義性之無因遍顯示，說明非士夫所作性即是量性，如是非自成就。複次，若許由知的存在性決定量性，則由知了知自性故，應許自證。欲除此過而許由他知成就時，即非自成就。若謂”其相非他所作”，此即所許。 如是，從自因如是生起者，非由他量或他者作此量性之自性。若問：“那麼你們的量性如何成就？” 我等則說：由自了知自性，由自證成就彼量智之知的存在性，而非量性。若謂”由無異於知的存在性故，量性亦為所取”，此誠然。由現量非分別生故，雖彼亦是所取，然于所取諸相中能生決定者，由能趣入故許為量性，非他。 雖見無差別，然於何相有所求、串習及機緣等決定因時，彼即決定，而非他決定。

།དེས་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དམིགས་པ་ན་ཚད་མ་ཉིད་བཟུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་མ་བཟུང་བ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཉིད་ངེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་ ཀྱིས་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པས་སོ།།གལ་ཏེ་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཚད་མ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་བསྟན་བཅོས་དོན་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བརྩམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་མེད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། བསྟན་ བཅོས་རྨོངས་པ་ཟློག་བྱེད་ཡིན།།འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་པར་འཇུག་པ་ན་སླུ་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་པར་འདོད་པས་འཇུག་པ་ལས་སྔར་ཚད་མ་དང་དེར་སྣང་བ་དག་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མི་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ དག་པའི་ཤེས་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ལས།ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མི་སླུ་བ་རིག་པར་བྱས་ནས་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་པོའི་ཚད་མ་ དང་།ཅིག་ཤོས་མི་ཤེས་པ་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཉིད་དང་ཐ་སྙད་ཀྱང་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། བསྟན་བཅོས་ནི་ཅི་ཡང་མི་རུང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཡང་། དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ཉིད་རིགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ན་ཚད་མ་དག་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་བྱེད་པས་མཁས་པ་སྙམ་སེམས་པ་དག་གི་ཡང་ལོག་པར་རྟོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ནི་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚད་མ་མེད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི འཇུག་པ་ན་འདི་སླུ་བར་འགྱུར་རོ།།འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་མི་སླུ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བྱ་རོག་དང་། ཏ་ལའི་ཚུལ་གྱིས་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་ནི་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་མི་སླུ་བ་གཅིག་ཅིག་བཤད་དོ། །མི་ཤེས་དོན་གྱི་གསལ་བྱེད་ཀྱང་། ། གཞན་མཚན་ཉིད་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་པོའི་མི་ཤེས་པའི་དོན་གྱི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་བྱེད་པར་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དང་དེ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དོན་སྨོས་པས་ནི་ཟླ་བ གཉིས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བཤད་དེ།མི་ཤེས་པ་དེ་བཟུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་ཇི་ལྟར་ན་ལྡོག་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱིས་མི་དམིགས་པ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་གསལ་ བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此，雖于知的存在性所緣時取得量性，然如未取，因為無決定故。若問：“那麼如何決定量性？“由言說即是後起作用境的知。若由言說了知量性時，則論典成無義故，不應造作。 非無義，因為： 論典能遣除愚癡。 不知能趣入量相而趣入時，有欺誑可能故。欲趣入者應于趣入前了知量與似量之相。彼亦自不了知者，從顯示正知近喻法的論典，了知如所說相的不欺后，由某相趣入故造論典。由遣除了知者的量與非量無知，如是非無義。 量既極成立且是言說，如是說”論典全不應理”者，其如是言說即不應理。如是，諸量非極成立，因見自詡通達者由作相互矛盾相亦有邪解，何況世間。正因此故，無量為先而趣入者成欺誑。有時不欺者亦如烏與椰相合，如是彼全不應理。 因此如是說量相為不欺一相。“能顯未知義”為第二相。能顯了知者不知義事之真實性，即顯明之知亦是量。由作用不欺性故，應了知彼彼。說”義”者表明二月等顯現非量性，因雖取彼無知，然非其義故。 若問：“那麼遮境之不見如何是量性？“答：非爾，因於此亦能顯自相無故。

།དོན་སྨོས་པས་ཀྱང་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་པར་བཞེད་དོ། །གལ་ཏེ་དོན་མ་རྟོགས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་འོག་ཏུ། །སྤྱི་ཡི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐོབ། །རང་ གི་མཚན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་དུས་ཕྱིས་སྤྱིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་མ་བཟུང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ཡུལ་ཉིད་དུ་བདག་གིར་བྱེད་པའི་ཕྱིར།དེ་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་ཐོབ་ན་མི་འདོད་དོ། །དེ་བས་ན་མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་དེ་ནི་མེད་དེ་འདི་ལྟར་ མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པས་དེ་དང་དེ་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་ན།ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་དྲན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར། དོན་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ན། གང་གིས་ན་ འདི་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་འཁྲུལ་པར་འགྱུར།མ་རྟོགས་པ་སྤྱི་ཤེས་པའི་ཤེས་པས་རྟོགས་པ་ཡང་བླ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་པ། །ཤེས་པ་གང་ཡིན་ཞེས་དགོངས་ཕྱིར། །འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །རང་གི་མཚན་ ཉིད་མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན།ཁྱད་པར་དང་བཅས་པའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པས་སྤྱི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཐོབ་སྟེ། སྒྲའི་རང་བཞིན་གྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་མཐོང་ བ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་པའི་སྒྲའི་བདག་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བཟུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་།རྣམ་པར་གང་ལ་མངོན་སུམ་དེས་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་བཟུང་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་མ་བཟུང་ བ་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།ཅིའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚད་མར་འདོད་ཀྱི་གཞན་མ་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་དཔྱད་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་དོན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་ པ་དེ་ལྟར་ན་དེའི་དོན་དུ་སྐྱེས་བུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོན་བྱེད་པའི་རྟེན་འདོད་པ་ཡུལ་དེ་ཉིད་ལ་ཚད་མ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱི།དོན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་གྲུབ་པས་དོན་བྱེད་པ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་པར་མི་ནུས་པ་མེད་པའི་ ཡུལ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་ལ་མི་ཤེས་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

說”義”也表明是有事物與無事物相的真實性。若義未了知的顯明是量時，“了知自性后，獲得共相識”。由通達自相后，后時所得共相識，因取未被現量所取的共相為境故，若彼亦得量性則不許。因此，若謂相有錯亂，此過無矣。 如是，現量知于彼彼差別性的青等境取時，由如所見差別境性的憶念知生起故，若非能令未了知義了知者，則以何為量性而相成錯亂？雖由共相知了知未了知，如是亦由”何為不知自相之知”故思故，全無錯亂。 了知未了自相境之知即是量，如是由說具差別相故，共相知非量。若謂”則得比量非量，因見聲性無常知故”，非爾。雖取遍離一切的聲自性不共，然于現量彼定等自果生起之相，即取可言說性，非他。如是，由趣入未取故，比量是量，此前已說。 為何許了知自相之知為量而非他？由觀察自相故。唯自相能作義用，如是為此士夫欲求自相作用所依之境的量，非於無作用的其他境。由如是成就不成作用故。 若謂”則無作用境的比量應成非量”，於此亦有未了自相的不知義境性故。由了知唯自相無故。

།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་གྱི་བྱ་བ་ བྱེད་པ་དགག་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རམ།ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དེས་དབེན་པའི་ཡུལ་དེ་ལྟར་དེས་དབེན་པའི་ངོ་བོར་ཤེས་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་མི་དམིགས་པ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་ པ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོའི་རྟེན་མེད་པ་དེ་ལ་ཡང་ནམ་མཁའི་རྒྱུས་སྟོང་པ་དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ཉིད་རྟེན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན།ཐམས་ཅད་དུ་དངོས་པོ་ལ་རེག་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་བརྟེན་པའི་ངོ་བོ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་བཞིན་བཅོམ་ལྡན་ཚད་མ་ཉིད། །འདི་ཚད་མ་དང་ཡང་ཅི་ཞིག་མཚུངས་ན། གང་གིས་ན་ཚད་མ་དང་འདྲ་བས་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་དང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་དང་། མི་ཤེས་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་ངེས་པར་ལེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བར་མཛད་པ་དང་། རྟོགས་པ་པོས་སྐྱེས་བུའི་དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མི་ཤེས་པ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་འཆད་པར་འགྱུར་པར་བྱས་ནས་དཔེར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཚད་མ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱས་པས་ཆོག་མོད་ཀྱི་ཅིའི་ཕྱིར་གྱུར་པ་བརྗོད་ཅེ་ན་མ་སྐྱེས་པ་ནི་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གྱུར་བརྗོད། མ་སྐྱེས་པ་རྟག་པའི་ མཚན་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མ་སྐྱེས་པ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་གྱུར་པ་བརྗོད་དོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་ནི་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྱི། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་ བཞིན་གྱི་ངེས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་གློ་བུར་བར་རིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་གྱི་རང་གི་རྒྱུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།ཚད་མ་དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་ལྟོས་པ། གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་དང་། དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ལས་ཀྱང་ཚད་མ་ཉིད་ཡོད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པར་རིགས་སོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ནན་ཏན་དུ་བྱས་པ་དེ་ནི་དེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ནད་པས་ནད་མེད པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱས་པ་ལྟ་བུའོ།

由了知瓶等作用義無可遮故，或由了知方位等彼離境如是為彼離性故，勝義不見亦依自相。於何處遮除虛空等時無外事所依，于彼亦以虛空因空彼相的分別心為依，如是一切皆觸及事物。 具如所說二相依止性者即是量。“如是薄伽梵亦是量性”，此與量有何相同？由與量相似故是量性，即與量的二相相同。由如所欲于所成義不欺故，及由顯明未知義故是量性。 如是薄伽梵亦由於決定善等相的士夫義不欺作，及由顯示了知者不知士夫所成義故是量性。由將說量性法相同性而作為譬喻。 若謂”如是則說’于量性’即可，何故說’成’？“答：為遮未生故說”成”。未生常相非有，為遮未生義故說”成”。 薄伽梵智慧彼彼是生，非由自性成就。當其生時，由境、時、自性不應定故，應知彼為客性，如是顯示義之自因。 彼量依止薄伽梵能立，因薄伽梵住于量性及將說其能立。由精進于其能立故有量性，因此薄伽梵應理為量性。 論式為：誰於何能立無倒精進，彼即得彼，如病人于無病能立無倒精進。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནན་ཏན་མཛད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །མ་སྐྱེས་པ་རྟག་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་དེ་གང་ལས་ཡིན།དེ་ལྟར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་དབང་ཕྱུག་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཤེས་པ་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཚད་མ་རྟག་པ་ཉིད་ཡོད་མིན། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།དངོས་ཡོད་རྟོགས་པ་ཚད་ཕྱིར་དང་། །དངོས་པོ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པའོ། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་དེ་རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དེའི་ཡུལ་གྱི་རྟོགས་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་འགྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་བྱ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས། །ཚད་མའི་ཡུལ་གྱི་དོན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུས་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་རྟོགས་པ། དེ་ནི་མི་བརྟན་ཉིད་ཕྱིར་རོ། ། ཚད་མ་ཉིད་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་མཐོང་བ་ཡུལ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དངོས་པོའི་སྔ་ན་མེད་པ་དང་། ཞིག་ནས་མེད་པའི་གནས་སྐབས ཀྱི་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མི་དམིགས་པའོ།།ཤེས་པ་གང་མི་རྟག་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་གྱིས་མེ་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ། །མངོན་པར་འདོད་པ་སྐྱེས་བུའི་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་མཐོང་བ་ཡང་མི་རྟག་ པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན། མི་རྟག་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་དེ་གང་གིས་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་པོ་དེ་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཤེས་པ་ཡང་། རིམ་བཞིན་སྐྱེ་བ་ཅན་དག་ནི། ། ཤེས་པ་པོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །རྟག་ལས་སྐྱེ་མི་རུང་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ལས་ཀྱང་རིམ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རང་བཞིན་གང་གིས་རྒྱུ་ཡིན་པ དེ་ནི་གཅིག་ལ་ལྟོས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཙམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནི་རིམ་བཞིན་དུ་འགྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ནུས་ན་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཤོལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ལྟོས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

薄伽梵亦是于量效能立無倒精進者，此為自性因。“未生常量性非有”此從何來？若謂”如是則如虛空等為能別性，自在性所欲由自性成就的常知應成”，此非爾。如是： 量性非是常有，何故？由了知實有是量故。實有即事物且是有，故為實有。了知實有即是知，彼即是量性故。量境由無常故非遍有，如是其境了知亦非遍成。 由所知無常故，由量境義無常因，其境者實有了知，由彼不堅故，量性非常。 論式為：若有境知之境非有，其自性亦不成，如兔角見為無境。事物前無及壞后無位之見境亦非有，此為因不見。 若知是無常境者，其自性亦無常，如天授見火。所欲士夫事無常見亦是無常境者，此為自性因。 如是若謂：“雖無常境知是無常，然彼知之知者是常”，其知亦是次第生者，許為知者。由常不應生故，由不應生故彼非能益，如是非與彼相屬。 何故常亦不次第生知？如是由何自性為因，彼由待一故，唯爾有生性者非成次第。若謂”雖能然待同事而延緩”，此不應理。何故？由待不應理故。

།དེ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་ འགས་ཕན་འདོགས་མོད་ཕྱིར་རོ།།རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་མང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་བས་ན་ཤེས་པ་དང་ཤེས་པ་པོ་དག་ལས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་དེས་ན། ཤེས་ པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་དང་ལྷན་ཅིག་ཕན་འདོགས་པར་བྱ་བར་དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་བྱ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གཞན་འགའ་ཞིག་དང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ ཉིད་ཤེས་པ་ཡང་རྟག་པར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་།ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་རྟག་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་མི་ རྟག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཉིད་དང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།མི་རྟག་ན་ཡང་འདོད་ན་ཚད་མེད་ཅན་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྦྱོར་བ་ཡང་གང་ཞིག་གང་ ཡོད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་དོན་ཡོད་པ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པས་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ཚད་མ་མེད་པ་ཅན་གྱི་དོན་ཅན་འགའ་ཞིག་གི་ལྟ་བུའོ། །མངོན་པར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་མི་རྟག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ཅན་ལ་ཡང་དེ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་འགོག་པའི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཅག་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཚད་མར་གྱུར་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནན་ཏན་དུ་མཛད་པ། དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ རིགས་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ།།འོ་ན་འདི་ལ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་སྡོད་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལུས་དང་གནས་དང་། བྱེད་པ་དག་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་བློ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་གང་ཞིག་གང་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དང་གང་སྡོད་ནས་འཇུག་པ་དེ་དང་དེ་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་བློ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་ ཏེ།དཔེར་ན་སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།

此何故？由某些能益故。由常故無他差別可待，有何所待？如前已廣說。因此，于知與知者中無絲毫所益能益性，故非具知。 論式為：若某與某無所益能益性，則不應說彼為具彼，如與某他無關係。事物真實知與所許常事亦無所益能益性，此為能別不見。 若謂”雖非常，然無常自性成就之量性應於一切時有”，雖無常，然由欲成無量者，由無比量量性故，不應有言說，此為義。 論式為：若某無能立某有之量，則彼義有分別具者非決定，如無量者某義。所欲士夫無常自性成就量性亦無彼有能立，此為遮有言說不見。 若問：“汝等所欲成量之量效能立為何？“已說”由精進其量效能立，故應為量性”。 若謂”此亦有能立，由住后趣入故，由具形相差別故，由能作用故，身、處、作皆具殊勝智者士夫為先故”。因此，“若某無某有能立量”等論式不成。 凡住后趣入者，皆以具殊勝智者士夫加持為先，如杵等。

།འཇིག་རྟེན་གྱི་ལུས་དང་གནས་དང་བྱེད་པ་དག་ཀྱང་འདུག་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། གང་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་དག་ལ་ཡིན་ནོ། །གང་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་བློ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གཞལ་ཡས་ཁང་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལུས་དང་གནས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་དེ་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་བློ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་དོན་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར ན་དགྲ་སྟ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།ལུས་དང་གནས་དང་བྱེད་པ་དག་ལ་ཡང་ལ་ལར་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སྡོད་འཇུག་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། དོན་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་།འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ ལའོ།།སོགས་པ་སྨོས་པས་དེ་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ངོ་། །འདོད་པ་སྒྲུབ་པའམ་དངོས་སམ་བརྒྱུད་པས་ཕན་ཚུན་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་དང་གནས་དང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་བློའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ གྱི་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་ཁྱད་པར་གྱི་བློས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་དཔེ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེ་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་དབང་གིས་སྟེའུ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་འམ། དེ་བཞིན་དུ་གཞལ་ཡས་ཁང་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པའམ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྐྱེས་བུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་དགྲ་སྟ་ལ་སོགས་པ་ དག་གིས་རང་གི་དོན་བྱེད་པ་མ་མཐོང་ངོ་།།ཐམས་ཅད་དུ་དངོས་སམ་བརྒྱུད་པས་སེམས་ཅན་དུ་མ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དག་ལ་ཡང་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ན་གཅིག་མེད་པ་ན་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་པས། ཡོན་ཏན་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཡོན་ཏན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །སྡོད་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་བྱེད་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་འདི་དག་ནི། ཡང་ན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།

世間身、處、作亦由住后趣入故，于有邪解者是。若具形相差別者，則以具殊勝智者士夫為先，如宮殿等。身處等亦具形相差別。 若能作用者，則以具殊勝智者士夫加持為先而趣入作用自性，如斧等。身處作等於某處亦有能作用，此為論式。 彼于住趣、形相差別及作用等，為所許果因之能立。等字所攝亦有彼等其他能立。 由欲成或直接或間接互為所益能益之一切有情身處作等之智相思差別顯成故，是成就之能立。 若欲成不待余能益之一士夫差別智加持為先性時，則無喻，即喻無所立義。 未見如是士夫加持力所成之杵等趣入，或如是成就宮殿等，或如是士夫加持之斧等作自義。由一切處直接或間接近用多有情故。 于近用等，一切于彼近用時，若一無則無果，故無功德為主性決定故，無功德為主差別。 由住后趣入故及能作用故此等因，或成疑惑，由彼如是相士夫自身不定故。

།དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ གཞན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེ་ནི་སྡོད་ཅིང་།སྡོད་ནས་ལུས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་ན། ཐུག་པ་མེད་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་དོན་གྱིས་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནི་སྡོད་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཅིག་ཅར་འཇུག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་མ་གྲུབ་པ་དང་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཏན ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཁང་བཟངས་དང་། སྟེང་ཁང་དང་སྒོ་ཁང་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དག་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་དབྱིབས་ཅི་འདྲ་བ་བློ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱིས་མཐོང་ཞིང་། གང་མཐོང་བ་ལས་དེའི་བྱེད་པ་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱས་པའི་བློ་འགྱུར་བ་དེ་དང་འདྲ་བར་ གལ་ཏེ་རི་བོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་འགྱུར་ན།དེར་འགྱུར་ཏེ། གང་ལས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་སྡོད་ནས་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བྱིན་རློབ་ཡོད་མེད་རྗེས་འཇུག་ཅན། །བཀོད་སོགས་ཅི་འདྲ་བ་གྲུབ་པ། བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་པོ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་ན་ མེད་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཅན་གྱི་བཀོད་པ་ལ་སོགས་པའོ།།སོགས་པའི་སྒྲ་སྨོས་པས་ནི་སྡོད་ནས་འཇུག་པ་བཟུང་ངོ་། །བཀོད་པ་དེ་ལས་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་པོའི་ཁྱད་པར་གྱི་བློ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་གང་ཡིན། དེ་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དངོས་ ཐ་དད་ལ་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ལ།སྐྱེས་བུ་སྐྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པ་ནི་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ཡང་དབྱིབས་ཀྱི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲ་མཚུངས་པས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡོད་ནས་ འཇུག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་འདྲ་བའི་སྒྲ་ཙམ་དུ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བློ་དང་ལྡན་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱི། རྗེས་དཔོག་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། རྫས་སྔོན་པོ་ལས་མེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མེ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་རྫས་ སྔོན་པོའི་ཁྱད་པར་ལ་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་བོར་ནས།།བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོའི་འབྲེལ་པ་ཅན་མ་མཐོང་བ། སྔོན་པོའི་རྫས་སྤྱི་ལས་མེ་རྟོགས་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如是相士夫由他加持而住，住后趣入身等，則成無窮過故。因此，如是相士夫加持非能作義事，彼亦非住后趣入，此理不應，由應同時趣入一切果故。亦非作用，由自性壞故。 又由不成及無遍故，因亦不定。如是，若於樓閣、高樓、門房等差別隨行之形相，如何由智為先而見，雖從所見未見其作用，然生作者智，若於山等亦如是，則應爾，然實非有。如是于住后趣入等亦應說。 加持有無隨行者，如何安立等成就。若有能加持者則有，若無則無，凡有此有無隨行之安立等。等字所攝即取住后趣入。從彼安立推度能加持者差別智為先性，此即應理。 于異事之形相差別等異，士夫生因性成就，無形相差別則無異故。云何無異？如是此亦是形相聲所詮故，由聲相同故。如是于住后趣入等聲亦應說。 由如是唯聲無異故，不應推度具差別智為先性。如何相似？如從青物推火。如從火所生法性青物差別，捨棄差別，未見所生能生性關係，從青物總相推知火不應理。

།དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་སྐྱེས་བུའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་དེ་བོར་ནས། སྤྱིས་རྗེས་སུ་ དཔོག་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་སྤྱི་དེ་འདྲ་བ་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པས་མ་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟར་ན་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་རི་བོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་གཏན་ཚིགས་ཉེ་བར་སྦྱར་ནས་སྨྲས་པ། དེ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་བློ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་ཉེ་བར་སྦྱར་ བ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་རི་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དག་གི་རང་གི་བྱེ་བྲག་དག་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་རྟེན་ཅིང་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལས་ལྡོག་པ་གང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་མ་མཐོང་བའི་འཇིག་རྟེན་ཡང་བྱས་པའི་བློར་འགྱུར་བ་ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རི་བོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྡོད་ནས་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྟེའུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་དེ་ལྟར་ན་གཏན་ཚིགས་རྣམས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མིན་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་ བོར་ནས།ཅུང་ཟད་ཙམ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ཅན་གྱིས་དེ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པས། སྤྱི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ལས་གང་གི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་རྫ་མཁན་གྱིས། བུམ་པ་ལ་སོགས་འཇིམ་པ་ཡི། འགྱུར་པ་འགའ་ཞིག་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་གྲོག་མཁར་ཡང་དེས་བྱས་ཏེ་རྫ་མཁན་གྱིས་ བྱས་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།དཔེར་ན་གྲོག་མཁར་ཡང་འཇིམ་པའི་འགྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྫ་མཁན་གྱིས་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གཞན་ལ་ཡང་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྤྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཁྱད་ པར་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར།དེ་ནི་འབྲས་བུ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱིས་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལ་འབྲས་བུ་དང་མཚུངས་པར་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་བྱའི་རྗེས་འགྲོ་ཕྱིར་འབྲས་བུ་བྱས་པ་ཉིད་དུ་སྤྱིས་ཀྱང་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་ནའོ།།ཅི་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འདི་སྨྲ་བའི་ངོ་བོ་ཅན་ནམ་འོན་ཏེ་བུམ་པའི་ངོ་བོ་ཅན་དུ་འགྱུར་གྲང་ན། གལ་ཏེ་བུམ་པའི་ཡིན་ན་དེ་ནི་སྒྲ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ་སྒྲའི་བྱས་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན། དཔེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན།འབྲེལ་བ་ཅན་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །དེ་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཅན་ནི་ཐུ་དད་པས་ཐ་སྙད་བརྗོད་པ་སྐྱོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་མཚུངས་འདོད་དོ།

如是此中亦捨棄已見為士夫果性之形相差別，由總相推度不應理。因此，如是總相非士夫作用所遍，故不定。 若復以彼形相差別于山等合因而說，則不成立，由無彼士夫智為先之合作果性于山等故。 由見樓閣等差別于自相隨行而從余返，故雖未見作用，世間亦生作者智，此于山等非有。如是住后趣入等差別杵等亦然，故因不成。 若非如是，捨棄如何隨所立之形相等，由少許法同性增益為彼性，從無關總相何時推度時，則陶師由作瓶等泥變因故，蟻穴亦應成彼所作，應成陶師所作。 如蟻穴亦是泥變故，應是陶師所作，如瓶等。此亦非所許，故於余亦不成。 若謂由總相因遍計差別故，彼豈非與果相同耶？非爾。如是，所作性總相為無常性總相所遍性，是思為果相同。若由隨所立故果成所作性總相亦能立。 此所作性因為說者性或為瓶性耶？若是瓶性，由於聲無故不成；若聲所作性為因，則喻無能立故。如是由有關係者異故，如是有關係者異之言說過失，許與果相同。

།དེ་ལྟར་ན་འདིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པ་དབྱིབས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ལྟག་ ཆོད་མ་ཡིན་ནོ་དེས་ན་སྤྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་ཁྱད་པར་ཡིན་ན་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིབས་ལ། བློ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཉིད་མཐོང་ ཞིང་།རི་བོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར། རབ་གྲགས་པ་དེ་ནི་སྒྲའི་སྤྱི་ནི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས། རིགས་ཀྱི་སྤྱི་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་ཡང་དབྱིབས་ཀྱི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་སྒྲུབ་བྱེད་མི་རིགས་སོ།།ཅི་དང་འདྲ་བ་ཞེ་ན། ངག་ལ་སོགས་གོ་ཉིད་ཕྱིར་རྭ་ཅན་བཞིན། གོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འདི་ནི་ངག་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་གྲགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་ངག་ལ་སོགས་པ་ལ་བ་ལང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རྭ་ཡོད་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ལྟར་ན་རྭ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཁྲ་མོ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བ་ལང་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲ་མོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་རྭ་ཅན་ཉིད་རིགས་ཀྱི། ངག་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན། བརྗོད་པར་འདོད་ པའི་གཞན་དབང་ཕྱིར།།སྒྲ་རྣམས་གང་ལའང་མེད་མ་ཡིན། །ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡོད་པས་ནི་སྒྲ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་གྲུབ་ན་ནིའོ། །ཐམས་ཅད་ནི་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པའོ་དངོས་པོའམ་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲུབ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་མི་འཇུག་པ་དེ་ལྟར་ན་ ཡང་གང་གི་ཚེ་འཇུག་པར་འགྱུར་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་འགྱུར་པ་དེ་ལྟར་ན་སྒྲ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དོན་གྲུབ་ན་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་གཞན་གྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་གྲུབ་པ་ སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་སྒྲའི་སྤྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་མ་ཐག་པ་དེས་མི་རྟག་ལ་སོགས་ཕྱིར་ཡང་།སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་ཀྱི་བློ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི། སེམས་མེད་སོགས་ཏེ་སེམས་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ། ཇི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྐྱེ་བ་བཟུང་ངོ་། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་རོ།

如是此中無非具差別之隨所立形相等總相。故非詭辯。因此，若總相為因則由無遍故疑惑，若差別則不成。 類差別即類別。如是，如見樓閣等別隨行之形相有智為先性，而於山等形相則否。如是相之所立極成，由見聲總相故。 捨棄類差別而取類總相故，如彼亦是形相聲所詮，如是彼亦然，故能立不應理。如何相似？如由語等稱故，如具角者。 此稱聲與語等成名相關，僅由此非能以語等是牛性因立有角性，如是。由具角性遍於花斑等隨行差別之牛性。花斑等有具角性類，而語等則否。 如是由欲說他依故，聲於一切非無，即於一切有性。由彼有則僅由聲有而義成時。一切即如所欲。事或士夫一切應成。 若聲不行，則何時趣入即彼時變，如是由聲有故義成，則如所欲義應成。 由此一切已成他所設能立不成性及不定性。由剛說非以聲總相推度不成所立故，由無常等故亦然。 迦毗羅等智與樂等，無心等即無心所立，如何由因不成性故非能立，此為觀察。等字所攝取生。又字於他次第合。

།ཤུན་ལྤགས་བཤུས་པས་འཆི་བའི་ཕྱིར་ཤུན་ལྤགས་ཐམས་ཅད་བཤུས་ན་འཆི་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར། ཤིང་རྣམས་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡང་ངོ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་རང་བཞིན་ལས་འཕོ་བོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ནུས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་དང་གཞན་གྱིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་མི་ རྟག་པའི་དོན་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ན་ཅི་རིགས་པར་བདག་དང་གཞན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།འབྲས་བུ་དང་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་སྤྱི་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གྲུབ་ན་ནི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་བྱས་པ་ཉིད་ལ་ སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཡང་། ཚད་མ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཤིང་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། ཚེ་འགག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འཆི་བ་ཡང་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཆི་བའི་སྒྲ་འཇུག་པ་ཙམ་ གྱིས་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།མར་དང་འབྲུ་མར་དང་ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་འཆི་བའི་སྒྲ་འཇུག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིང་དག་ལ་སྐམས་པའི་དོན་ཅན་གྱི་འཆི་བའི་སྒྲ་བརྗོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཤ་སྐམ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། སྐམས་པ་ནི་མ་ངེས་ པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།མི་འཇུག་ན་ཡང་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དངོས་རང་བཞིན། གཏན་ཚིགས་སུ་གྲུབ་མིན་ལ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་མ་གྲུབ་པ་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རིགས་པ་འདི་ཡིན་ནོ་སྤྱིར་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ གཏན་ཚིགས་སུ་གྲུབ་ན།ཇི་ལྟར་བྱས་པའི་འབྲེལ་པ་ཅན་ཐ་དད་པའི་རྟེན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནོད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་ན་ཡང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་ན་ཡང་ཁྱད་ པར་གནོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།སྒྲ་ཡི་ནམ་མཁའ་རྟེན་ཡིན་བཞིན། །དཔེར་ན་གནག་རྫི་མོའི་བར་ལ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལ། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལ་མ་གྲུབ་པར་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་གང་ལ་སྒྲ་ཙམ་གྲུབ་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སྒྲ་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།

由剝皮而死故，以剝盡皮為死因故，樹木有心亦非所欲義成，由因不成故。 何故無常性亦不成？如是，由佛教等不許無轉變自性之力無常性故。自他所許無常義說為因時，如理于自他不成。 亦非果相同詭辯，由無常性聲所詮義總相不成故。若成則應爾，如所作性等。如何不成，應從量決定了知。 樹木之識、根及命滅相死亦不成。僅由死聲趣入亦非有心，由酥油、芥子油、樹脂等雖有死聲趣入然無心故。 樹木雖說干義死聲，由於乾肉等趣入故，干則不定。若不趣入則由無遍故成疑惑。 事自性不成為因，如所說不成說相之此理。總之，若事自性成為因，如何由所作關係異依差別者，彼為能害，非能過。何時耶？若差別不成亦然。如是，若所立法性自性成，則差別非能害。 聲以虛空為依時，如於牧女間極成法性聲，雖虛空德性等不成，然因所作性等於法性聲不引不成。 故如是，雖唯聲成就，然非隨所立法義。彼非於聲因不成。

།གང་ལ་དོན་ནི་གྲུབ་ལ། སྒྲ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྒྲ་མ་གྲུབ་ཀྱང་དངོས་པོ་ ནི་གྲུབ་ན།དངོས་པོར་གྱུར་པའི་རྟགས་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་འགྲུབ་པ་འགྱུར་རོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། དཔེར་ན། འུག་པ་པ་ལ་སངས་རྒྱས་པས། །ལུས་སོགས་སྒྲུབ་བྱེད་བཤད་པ་བཞིན། །དཔེར་ན་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སངས་རྒྱས་པས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་ལུས་ཅན་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་སྟེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་རེག་བྱ་དང་ལྡན་པར་གྲགས་ཀྱི། བྱེ་བྲག་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་ཡང་རྫས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚད་ནི་ལུས་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་པ་ལ་མ་གྲུབ་ པ་ཡིན་ཏེ།སངས་རྒྱས་པ་ནི་ཚད་ཅེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་འདོད་ན། གང་གིས་ན་དེ་ལ་ཡང་ལུས་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཁས་ལེན་པར་འགྱུར། དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་གཉི་ག་དག་གི་ཡང་ཕན་ཚུན་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་སྒྲ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཉི་གས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་བུམ་པ་ དག་ལ་རེག་བྱ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར།གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ནི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་འཁྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་མ་གྲུབ་པ་དང་འགལ་བ་བཟུང་ངོ་། །སྒྲ་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་ན་ཡང་། །སྒྲ་འཁྲུལ་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། །སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ལྡན་ ཤེས་བྱ་སྟེ།།སྒྲ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་ལས་དངོས་པོ་གྲུབ་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཉིད་ནི་རག་ལུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་སྒྲ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཁྲ་མོའམ། གླང་པོ་ཆེའི་ཕྲུ་གུའི་ཁྱད་པར། གླང་ཕྲུག་རྭ་ཅན་བ་ལང་ཉིད། །ལག་ཅན་ཉིད་ཕྱིར་ཞེས་གྲུབ་བྱེད། འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རམ་ལག་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །བ་ལང་གི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་གྲགས་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའམ་བ་ལང་གི་རིགས་སམ། གླང པོ་ཆེའི་རིགས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་གྲགས་པས་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བ་ལང་དང་གླང་པོའི་སྒྲ་ནི་དེའི་རིགས་ལ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་ཡང་འཁྲུལ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་སྒྲ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནའང་དེ་ ལ་སྒྲ་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་ནི་དེ་འདྲ་བའི་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ།

若於義成而非聲者，如何應爾耶？于彼雖聲不成而事成，若事性因成，則如所欲義應成。如何相似？如： 如佛教徒對勝論師，說身等能立如是。如佛教徒對勝論師說：“極微由有身故無常，如瓶等”。 於此，境者聲于佛教徒成有觸，于勝論師則否。此亦非遍一切實之量為有身，彼于佛教徒不成。佛教徒全不許所謂量，何故於彼亦應許有身聲？ 故如是，二者互所欲境上聲不成而義非不成，由二者許極微與瓶有觸故，是能立性。故彼事性即錯亂等。等字所攝取不成及相違。 雖聲無錯亂，應知能立有過失。僅由聲無錯亂非能成。何故耶？由事成事故。事性由有所依故能令解事，而聲則否。 如花斑或象子差別，犢有角牛性，由有手性故能立。行走故或由有手關係故，是因義。 非欲說牛聲等所詮性成名，亦非牛類或象類為所詮。如是亦由成名決定故，牛象聲于彼類非錯亂。欲說義亦令錯亂。 由欲說彼而合聲之無錯亂者，于彼聲非因。若爾何耶？即義。彼亦由錯亂故，如是相於如是欲說非因。

།བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟར་ན་ཡང་བ་ལང་གི་སྒྲ་དང་། གླང་པོའི་སྒྲ་ ནི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་འདི་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་ཚིག་ལ་མཁས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་ན་ཡང་། དེ་ནི་དེའི་རྗོད་པར་བྱེད་པར་གྲགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུའི་བློ་སྔོན་དུ་ སོང་བ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ནི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་གང་ཡོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དབང་ཕྱུག་ནི་རིལ་གྱིས་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དད་པས་གོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལྟར་ནི་ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་གང་གིས་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་དུས་ན། དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་དེ་རྒྱུ་ཡིན་པར་འདོད་པའོ་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་དེ་ཉིད་གང་གི་ཚེ། རྒྱུ་མིན་བྱེད་པ་པོའི་གནས་སྐབས་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་བྱེད་པ་པོའི་རང་བཞིན་ལས འཕོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།དེ་ནི་ཁྱད་པར་གང་གིས་རྒྱུར་འདོད་ལ། རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་མི་འདོད། བྱེད་པ་པོར་མངོན་པར་འདོད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྦྱོར་བ་ གང་དང་གང་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱར་མེད་པ་དེ་ནི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་དེ་ཉིད་བྱེད་པ་པོའི་གནས་སྐབས་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དབང་ཕྱུག་གི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྐབས་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་ བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་བྱ་བའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མེད་པར་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་གི་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ། མཚོན་ཆ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་ ནག་པའི་རྨ་དང་།རྨ་དེ་སྨན་དང་འབྲེལ་པ་ལས་འདྲུབ་པ་ཡིན་ནའོ། །རྨ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་མི་འདྲུབ་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ། འབྲེལ་མེད་སྡོང་དུམ་ཅི་ཡི་ཕྱིར། །རྒྱུ་ཉིད་དུ་ནི་རྟོག་མི་བྱེད། །ཇི་ལྟར་སྡོང་དུམ་རྨ་བྱེད་པ་དང་འདྲུབ་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་རྟོག་པ་དེ་ལྟར་དབང་ཕྱུག་ཀྱང་མི་ འགྱུར་རོ།

若欲說義亦有，如是牛聲與象聲于士夫非有，此亦非所欲。由彼無善言故，雖如是說，由彼非彼表詮成名故，聲即無錯亂性。 故如是，欲說士夫智為先之能立有過失。于”何者有何能立量非有”等合則成。 複次，自在遍為因，此由信解。如是，如何由何自性為果因時，所許彼自在名事為因。由彼自性如是，彼何時非因作者位時，由無離作者自性故。 彼由何差別許為因而不許為非因？欲為作者位亦非作者性，由無異於非作者自性故，此為義。 合：凡無異於非作者位者非作者，如彼非作者位。自在欲為作者位亦無異於非作者位，此為差別不可得。 若復無異於非作者自性之差別自性作用殊勝，而了知自在為某果作者性時，則如由兵器關係生黑傷，彼傷由藥關係癒合。 由不作傷故及不癒合故為作性，無關木樁何故不思為因？如何不思木樁為作傷及愈合作者，如是自在亦應非爾。

།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་འབྲས་བུ་དག་གི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པ་ན། དེ་མི་སྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་བྱ་བའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མཚོན་ཆ་དང་སྨན་གྱི་འབྲེལ་པས་ནག་པའི་རྨ་དང་འདྲུབ་ པའི་གནས་སྐབས་ལས་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་བྱ་བའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཅན་མ་ཐོབ་པའི་སྡོང་དུམ་ནི་དེ་དག་གི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ།།དབང་ཕྱུག་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་སྐྱེད་པ་ན་མི་སྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་བྱ་བའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་ བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ།ནི་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །གང་གི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་མེད་པར་ནི། བྱེད་པར་ཡང་ནི་མི་རུང་ངོ་སྔ་མའི་རང་བཞིན་ལས་རང་བཞིན་གཞན་སྐྱེད་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱ་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱང་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་ལས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན། གཞན་ཡང་དབང་ཕྱུག་།རྟག་ལ་ལྡོག་པ་ཉིད་མེད་ཕྱིར། །ནུས་པ་ཉིད་ཀྱང་རྟོགས་པར་དཀའ། །རིལ་བྱེད་པ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ལ་ཡོད་ པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་།དཔེར་ན་འདི་ནི་འདི་ཡོད་ན་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ནུས་པ་དེའི་རྒྱུ་དག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་མེད་ན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། དེའི་རྒྱུར་གྲུབ་པར་ འགྱུར་རོ།།འདི་འདྲ་བའི་ལྡོག་པ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ན་རྒྱུ་ཡིན། སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་འབིགས་བྱེད་དང་གངས་ཅན་ལྟ་བུའོ། །དབང་ཕྱུག་ལ་ཡང་རིལ་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ངོ་བོའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་གྲུབ་ པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ།།མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབང་ཕྱུག་གི་ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་ཡང་དེ་ལོག་པ་ན་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

合：凡於生果差別時，無異於不生位之差別自性作用殊勝者，非彼作者，如由兵器藥關係于黑傷及癒合位無得差別自性作用殊勝之木樁非彼作者。自在亦于生諸事果差別時，離異於不生位之差別自性作用殊勝，此為能立不可得。 亦非不成，由自性無差別則不應作故。無生前自性之異自性者，亦無作用殊勝性，如兔角等故，由何不成。 複次自在：由常無轉故，力性亦難知。遍作難解。非僅由有於事為因性，然如此有彼生，離彼力彼因雖有，無彼則無故。如是無疑示為彼果性時，成彼因。 如是轉由常性故於自在非有，如是于諸事無彼隨行及轉隨作成就故，如何為因？ 合：凡與何者無因果事能立隨行及轉隨作成就者，非彼果，如穿作者與數論。自在亦無遍及因果效能立隨行及轉隨作成就，此為遍不可得。 亦非不成，由常性故自在轉不成，及果亦于彼轉時無轉故。

།དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ དག་ཡོད་པ་ན།གདོན་མི་ཟ་བར་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་དེ་ལས་བཟློག་པ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་ཅན་ལས་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་གང་དག་ཡོད་ན། འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་ཡོད་པ་ ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་ནུས་པ་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུ་དེ་དག་ལས་གཞན་ནུས་པ་མཐོང་བ་མེད་པ་ཅན་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་རྒྱུ་དེ་ཉིད་དུ་སྟེ་ཅི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་བྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱུ་རྣམས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར།ནུས་པ་མ་མཐོང་བ་ཅན་གཅིག་པོ་དེ་རྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་དང་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ས་ལ་སོགས་པ་དག་ལྗང་བུ་མི་སྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་སྐྱེད་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་དག་ཡིན་ ནོ།།དེས་ན་གང་ཞིག་འབྲས་བུ་གང་གི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མྱུ་གུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། འགའ་ཞིག་འགའ་ཞིག་ཁོ་ནའི་ཡིན་ནོ། ། མྱུ་གུ་སྐྱེད་ལ་སོགས་པ་དེ། །རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་གྱུར་ནས་ནི། །སྔར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་སྐྱེད་པ་ཉིད་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་ཞེ་ན། མྱུ་གུ་སྐྱེད་ལའོ། །གལ་ཏེ་ས་ལ་སོགས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེས་ན་མཐོང བར་འགྱུར་ན།མ་མཐོང་བ་ཇི་ལྟར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ས་ལ་སོགས་པ་དེ་ལེགས་པར་བྱས་པ་ན། དེའི་ཁྱད་པར་མཐོང་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞིང་གཉིས་སྨོས་པ་དག་གི་ནང་ནས་གཅིག་ཐོང་ལྕགས་ལྷག་ པས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པས་འབྲས་བུ་མང་དུ་མཐོང་ངོ་།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྒྱུ་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་འབྲས་བུ་ཡང་མཚུངས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་ན་ཁྱད་པར་ཡང་སྣང་ངོ་། །དེ་ཡང་གློ་བུར་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་བཅུ་གསུམ་པ། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡང་མ་ངེས་པའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཡུལ་དབང་པོའི། །ཚོགས་པ་ཁྱད་མེད་བློ་རྒྱུ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་དབང པོ་དང་ཡུལ་དག་སོ་སོར་ཁྱད་པར་མེད་པར་ལྷན་ཅིག་པ་ན་ཡང་དེ་དག་གཟུགས་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ།

因此，如見種子等因存在時，必定生起芽等唯彼量因者，不應許相違依自在等因。若不爾，若有所欲為因者，有彼果性時，從見力者因外，知無見力者為彼因性，如所見生起自性之果，彼因性於一切果因無窮。 非唯一無見力者為常，亦非異異，如是成無窮。若地等從不生青苗位無生差別自性，然為芽因。 故於”何者生何果差別時”等合則不定耶？非不定，如是一切地等非一切芽因。若爾何耶？唯某為某因。 生芽等彼，由遍轉自性，從前非能生自性生差別能生自性生性是因。於何？于生芽。若地等生殊勝則應見，未見如何可信？ 由地等善作時見彼差別故。由見彼所生果差別故。二田中一由多犁耕集作見多果。若不爾，從非差別因亦應見等果，然見差別。彼亦非理應頓起故，有生自性殊勝性，如是非不定。 量評釋第十三品：由”如何”等迎遇不定疑，若如境根會無差為識因。如根與境各無差別和合時，彼等即色性，如是亦成識因。

།དེ་ལྟར་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་འདི་ཡང་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དབང་པོ་དང་ཡུལ་ཚོགས་པ། དེ་ལའང་ཁྱད་ པར་ཡོད་ཕྱིར་རོ།།དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་གཞན་ཉིད་བྱེད་པ་པོའི་ཐ་མར་གྱུར་པ་གཞན་གང་ཡིན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སོ་སོ་སོ་སོར་ནུས་མེད་རྣམས། །རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་འབྲས་བུའི་ དུས་སུ།རང་བཞིན་ཕུལ་བྱུང་མེད་པ་ན། །སྔར་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ལས་ཐ་དད་པའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མ་སྐྱེས་ནའོ། །དེ་དག་གི་ཚོགས་པ་ཡོད་ན་ཡང་ནུས་མེད་འགྱུར། འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་དང་དེ་དག་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལས་ འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་སྐྱེད་པས་ནུས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེད་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་པ་དག་གིས་ལྡན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་ལྡན་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་དང་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཇི་ལྟར་དེ་དག་ གིས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ལྟར་ལྡན་པ་སྐྱེད་པར་ཡང་ངོ་།།སོ་སོར་ནུས་པ་མེད་པ་རྣམས་ནི་ལྷན་ཅིག་པ་ན་ཡང་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ནུས་པ་ཡོད་ན་ཡང་སྔར་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད། གལ་ཏེ་དེ་སྐྱེད་པའི་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ལྡན་པ་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པའི་ལས་དེ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད།དེའི་རྒྱུ་འཕེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བརྒལ་ཅིང་བརྟག་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། ཚོགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ནུས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ན། ཚོགས་པ་རྣམས་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་ཕུལ་བྱུང་གྲུབ་པ་ཡིན། །ཡུལ་དང་ དབང་པོ་དག་གིའོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་བྱེད་པ་དང་གང་ཞིག་མི་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུའི་བྱེད་པ་པོ་དང་། བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ནས་དང་སཱ་ལུ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་དང་མི་སྐྱེད་པ་དག་གི་དབང་པོ་དང་ཡུལ་གྱི་ གནས་སྐབས་དག་དང་།བྱེད་པ་པོ་དང་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ། །དེ་ཕྱིར་སོ་སོར་གང་ནུས་མེད། །འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་ལའོ། །ཕྱིས་ཚོགས་པ་ལ་ ཡོན་ཏན་སྲིད་འགྱུར་བའི།།འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིའོ། །མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་དེའི། །དེ་དག་རྒྱུ་ཡིན་དབང་ཕྱུག་སོགས། །མ་ཡིན་ཁྱད་པར་མེད་ཕྱིར་རོ། །བཤད་པ་ལས་བཟློག་པའི་ མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིའོ།

如是自在等亦應成因耶？非如是。何故？由根境和合，于彼亦有差別故。根等何者非作者，異彼即作者究竟異者成識因。何故？ 各各無力者，欲為因事于果時，無生殊勝性，由未從前非作者自性生異殊勝故。彼等和合亦成無力，生果。如是后亦由彼彼無力故，從彼等不成果。 雖如是然由生殊勝力者不生，彼如是，然由具和合者生具，從具生果耶？彼彼非理，如彼等不能生果，如是于生具亦爾。各各無力者和合時亦即無力性。若有力，前何故不生？若由無彼生作用故，何故不作彼生具作用？ 彼因牽引等亦同觀察，如是雖和合成無力，和合者無有力。故成殊勝，根境二者。 合：凡作與不作彼即異自性者，如稻芽作者與非作者稻稷。生識與不生二根境位，作者與非作者自性，此為自性相違可得。由如是故，故各各何無力，于某果。后和合可有功德，于不生果位差別自性作用相。 所欲彼果，彼等為因，自在等非，由無差別故。由說相違相。

།སོགས་པ་སྨོས་པ་ཇི་ཙམ་བརྟན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་དག་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྤྱིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྟག་པ་ཉིད་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཞིང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་དེ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་དེ་ལྟར་གནས་སོ།།ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གང་ཞིག་གང་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་མ་གྲུབ་པར་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཅི་ལ་བརྗོད་ཅེ་ན། ལྐོག་གྱུར་དོན་ཤེས་ཡིན་ ཏེ།དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བའོ། །གལ་ཏེ་ཚད་མ་དེ་འདྲ་བ་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཅུང་ཟད་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། དེ་ནན་ཏན་དུ་བྱས་པ་ལས་སྐྱེས་བུ་འགའ་ཞིག་གིས་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱང་ཐོབ་པར་གྱུར་ན། འདི་ལྟར་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་ པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཅན་གྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནན་ཏན་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱལ་དཔོག་པ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་ བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མའོ།།སྦྱོར་བར་ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཞིག་གང་གི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རི་རབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་རྐང་ཞ་ལ་དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནན་ཏན་དུ་ བྱེད་པ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ།།སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་ པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་རྟོགས་པ་པོས་སྐྱེས་བུའི་དོན་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའི་ཡུལ་ཉིད་ལ་དེ་མཁྱེན་པ་ཅན་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་འཇུག་པར་མཛད་པ་ན་ཚད་མར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དངོས་སམ་བརྒྱུད་པས་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ མ་ཡིན་པ་སྟོན་པ་ན་སླུ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའི་ཡུལ་ཅན་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།སྒྲུབ་པ་པོ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པས་སྟོན་པའི་ཡེ་ཤེས་གཞན་དུ་དཔྱོད་པར་མི་བྱེད་དོ།

所說”等”者，凡欲為常性因者皆非因，由總示故非不定。故常性非量，若無常性亦無具彼，如是安立。 由”量”等迎遇于”何者由何成辦無倒精進”等合不成疑。量復說於何？是知隱義，見超根境義。若有如是量成辦少許時，由彼精進某士亦得量性，然如是以量性成辦性非有。由無故，以量性成辦，任誰亦無精進。 世尊亦以量性無倒成辦精進者，此因不成，如勝論師等極說，此為前宗。 合：凡士夫何者無何成辦，彼不能為得彼而精進成辦，如無得須彌成辦之跛者于彼成辦無精進。一切士夫亦無量性成辦，此為差別相違可得。 由”彼說”等為遮。不許一切隱義境識為量性，然由了知者為士夫義精進境智，及於精進境性具彼智者說及趣入時成量。若不爾，示非直接間接所需時成欺誑性故，精進境者非量性。成辦者具擇不觀察余說智。

།དེ་ལྟར་ན་དེས་བཤད་ནན་ཏན་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྐྱེས་བུ་ཤེས་ལྡན་ལ་ལ་ཚོལ་བར་བྱེད། ཤེས་ལྡན་དེ་ ཉིད་ཀྱིས་བརྟན་པ་དེ་ཐོབ་ནས་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཡུལ་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཅན་ཚོལ་བར་བྱེད་ཀྱི། དགོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞིག་གང་གིས་བཤད་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པར་མི་འདོད་པ་དེ་ནི། དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་པའམ་ ཚོལ་བར་བྱེད་ན་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་གིས་བཤད་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། མི་འདོད་པ་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཅན་དེས་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་བདག་ཉིད་ནད་ཡོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནད་མེད་པས་སྨན་པའི་ཤེས་པ་ཚོལ་ བར་མི་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ།།སྐྱེས་བུ་འདི་ཡང་འཆད་པ་པོས་བཤད་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་བས་ན་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པར་འདོད་པ་དག་གིས་འགའ་ཞིག་གི་ཡེ་ཤེས་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་བཤད་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་དག་གིས་ཀྱང་ཅིའི་ ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་བཙལ་བར་བྱ་ཞེ་ན།མི་ཤེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལས། །འཁྲུལ་པར་འདོགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས། །སྡུག་བསྔལ་གང་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྟོན་པ་པོ་གང་ལས་བསྟན་པ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཡོད་དམ་མེད་ ཅེས་ཚོལ་བར་འགྱུར་རོ།།མི་ཤེས་པ་ཉིད་སྟོན་པར་མ་བྱེད་ཅིག་སྙམ་པས་མི་ཤེས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ན། འཁྲུལ་པར་དོགས་པས་ན་འདིས་ནི་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར། འཁྲུལ་པར་དོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་པ་ པོ་རྣམས་ཀྱིས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཡེ་ཤེས་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པ། དེ་ཕྱིར་དེ་ཡི་བསྒྲུབ་བྱ་རུ། །གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་དཔྱད་བྱའི། །ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་བཤད་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་འཁོར་བའི་ སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཉིད་འདོད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ལ་ཡང་ཚད་མ་ ཉིད་དུ་འགྱུར་བའམ།མི་འགྱུར་ཡང་བླ་སྟེ། དེ་ལ་ཁོ་བོས་དཔྱད་པ་ཉིད་མ་བྱས་ལ་བྱས་ན་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如是由彼說為精進故，某具智士夫尋求。由彼具智者得堅固已為精進故，于彼境尋求具智者，非由無需故。具擇何者不欲何所說精進者，彼不尋求彼境識，或尋求則非具擇。 合：何者為何所說精進故，不欲具擇前行者不尋求彼境識，如自無病者不尋求醫智。此士夫亦不欲說者所說精進，此為因不可得。故欲精進者應尋求某智。 由彼說精進者何故應尋求智耶？由示無知者，具增益迷亂者，為息何苦故，從隨順彼說者欲得教示者，彼等當尋求彼境智有無。 由思勿示無知而有示無知者，由疑迷亂故，此將示非精進性，由具疑迷亂成辦者。由自息苦方便示智應尋求故，故於彼所成，成智當觀察。 我等所說量性世尊此輪迴苦息方便智應觀察，非非所成境者，此為立宗。如是欲士夫義境量性已示。于非所需義亦成量性或不成皆可，我于彼未作觀察，若作亦非理。

།དེ་ལྟར་ན་དེ་རེ་ཞིག་གང་གིས་ཁོ་བོ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བའི་ཚད་ མ་ཉིད་སྟོན་པར་མཛད་པ་པོ།།དེའི་སྲིན་གྲངས་ནི་ཡོངས་མཁྱེན་པ། བདག་ཅག་གི་སྟེ། ཁོ་བོའི་གང་ལ་ཉེར་མཁོ་མིན། །སྐྱེས་བུའི་དོན་འགའ་ཞིག་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བ་གཉིས་པའོ། །སྦྱོར་བ་ཡང་གང་ཞིག་སྡུག་བསྔལ་གང་གིས་གདུངས་པ་ ན་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཅན་དེས་སྡུག་བསྔལ་དེ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཐབས་མཁྱེན་པ་གཞན་གྱི་ཡེ་ཤེས་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་དེ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ཚ་བས་རབ་ཏུ་གདུངས་པའི་ནད་པས་ཚ་བ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཐབས་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ བཙལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི།གཞན་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །སྐྱེས་བུ་འདི་ཡང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཟིར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཉིས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །ཡུལ་གང་ལ་ ཚད་མ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི།བླང་དང་དོར་བྱའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དོར་བྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཐབས་དང་བཅས་པ་རིག་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་ཤེས་པ་དང་བླང་བྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་དང་བཅས་པ་རིག་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ འདིས་ནི་འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པའི་སྐྱེས་བུ་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བདེན་པ་བཞི་རིག་པ་གང་དེ། དེ་འདྲ་བའི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོད་ཀྱི་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་རིག་པར་མཛད་པ་ཡང་ཚད་མར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་དེ་ འདྲ་བའི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེའི་ཚེ།འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་འདྲ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་གྲུབ་པ་ ཡིན་ཏེ།དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་ལ་ཡང་གནོད་པ་ཅན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། གང་གིས་ན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པར་བྱ་བས་འདོད་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ཁོ་བོ་ནི་དེ་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མི་འདོད་ཀྱི། འོན་ ཀྱང་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是彼暫由我所求義于彼智無倒，然于所欲境許可量性示者。彼數遍知，我等之，我於何非所需。于某士夫義非所需，此為第二立宗。 合：何者為何苦所逼時具擇前行者，應尋求他智知彼苦息方便，非於彼所需智，如熱病所逼病人應尋求知息熱方便智，非余。此士夫亦為輪迴苦所逼，此為自性因。于第二所立，為能遍相違可得。 於何境何為量性者，由”應取應舍”等而示。由”知應舍真實及方便”說知苦集，由”知應取真實及方便”說知滅道。如是真實士夫義成辦知四諦者，許如是量性，非許知一切非所需亦為量。 故若無如是量性成辦所立時，由當說理有如是成辦，故因非不成。若是一切隱義境者時，疑不成，由依”縱有彼成辦”故。于有亦全無能害，由何定謂無而成所欲。我不許如是相量，然是知士夫義，由唯爾許成所欲義故。

།དེ་བས་ན་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཤེས་པ་འདིས་རིང་པོར་མཐོང་བའམ། མཐོང་བ་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། ནན་ཏན་དུ་བྱ་བའི་དེ་ཉིད་འདོད་པ་མཐོང་བ་དེ་ཙམ་ནི་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཚིག་དང་བ་བརྟེན་ པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་པར་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཐག་རིང་པོར་མཐོང་བ་ཅན་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་སྐྱེས་བུའི་དོན་ ཤེས་པའི་མཁས་པ་ཐག་རིང་པོར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་ཅན་དག་དོར་ལ་གྲོལ་བར་འདོད་པ་ཚུར་ཤོག་།ཐག་རིང་པོར་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་བྱ་རྒོད་སྟེན་པར་གྱིས། གལ་ཏེ་ཐག་རིང་པོར་མཐོང་བ་ཅན་གྱིས་ཚད་མ་ཉིད་ཐོབ་པ་དེ་ལྟར་ན་ཐག་རིང་པོར་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་ཕག་དང་། དུད་འགྲོའི རིགས་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བ་དང་།གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མཁའ་འགྲོ་མ་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ལ་ལར་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པ་ནི། སྐྱེས་བུའི་དོན་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་མེད་པ་ ཡང་གནོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དབང་པོ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སྐྱེས་བུའི་དོན་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འདོད་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་ཤེས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་ དག་ལ་བདེན་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་དེ་འདྲ་བ་ཉིད་འདོད་མོད་ཀྱི། དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡིན། གང་གིས་འདི་འགྲུབ་པར་བརྗོད་ཅེ་ན་ཚད་མ་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཐུགས་རྗེས་ཕན་བཏགས་པའི་ལན་ ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙོམས་པ་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཞེ་སྡང་མེད་པ་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཐུགས་རྗེ་དེ་འདྲ་བ་དེ་ཉིད་གང་ལས་སྐྱེས་ཤིང་གང་གིས་ན་དེ་འདྲ་བའི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ གཞན་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།གོམས་ལས་ཐུགས་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡིན་ནོ།

故由此知士夫義，或見遠或不見亦可，唯見所欲精進真實者，應取信語應依止，非由具超根境見等非所需故。 若謂不許知士夫義為量性，然見遠者為量性者，爾時捨棄不見遠之知士夫義智者而欲解脫者來此，依見遠之禿鷲。若由見遠得量性，則應依見遠之豬及空行畜生類，及隨他心空行母等。 故於某處有具超根境見等，于知士夫義性成辦無亦非能害。故雖無超根境見等，由知士夫義性門許為量性，非由知一切義。由世尊自亦於法輪等證諦故，自許一切遍知。 雖欲如是量性，然彼成辦復何？由何說此成就？彼量成辦者，大悲無待恩報等，於一切有情平等欲極離苦相無嗔即大悲，彼為能成。 如是大悲從何生，由何無餘如是量性成辦耶？答曰：“由修大悲”。

།ཡོན་ཏན་ལ་ཆགས་པ་ལས་སམ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་སམ། གཞན་གྱི་དོན་ལ་འཇུག་པ་གཞན་དག་གི་བྱེད་པ་ལས་སམ། དེ་བསྙེན་པ་ལས་སམ། བདག་ཉིད་འདོད་པ་ལས་གོམས་ པར་བྱས་ནས།ཤི་ནས་ཀྱང་སྔོན་གོམས་པར་བྱས་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པར་འདོད་པ་དང་། དེའི་བསམ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། ངན་སོང་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བར་གགས་བྱེད་པ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་གོམས་པར་བྱས་ཤིང་དེ་ལྟར་ཡང་དང་ཡང་གོམས་པར་བྱས་པ་དེའི་ བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཐུགས་རྗེ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདྲ་བ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལྡོག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།ལྡོག་པ་མེད་པ་ཡང་། རྣམ་པར་འཚེ་མེད་ཡང་དག་དོན། །རང་བཞིན་ཉིད་ནི་བཟློག་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ན། གལ་ཏེ་བློ་ནི་ལུས་བརྟེན་ཕྱིར། ། གོམས་པ་གྲུབ་པ་མེད་ཅེ་ན། །དོན་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་བློ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རས་ཀྱི་དཀར་པོ་དང་བུ་རམ་གྱི་མངར་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་ན་ལུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲོན་མ་ལ་འོད་ལྟ་བུའོ། ། དོན་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཡང་ལུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ནུས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་བློ་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཅན་གྱི་ལུས་སམ། འབྲས་བུ་ཉིད་ནུས་པར་འདོད་པ་ཞིག་པ་ན་བློའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་སམ། འབྲས་བུའམ་ནུས་པ་མེད་པས་སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བའི་རྒྱུན་མེད པའི་ཕྱིར།སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་མང་པོ་དག་ཏུ་གང་ལས་གོམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བའི་རྒྱུན་མེད་པའི་ཕྱིར། གོམས་པ་མེད་དོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་ནི་འབྱུང་བ་དག་རྒྱུན་འཆད་པ་ཉིད་མི་འདོད་ན་གང་གིས་ན་དེ་ལྟར་ འགྱུར།འོན་ཀྱང་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དག་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བའི་རྐྱེན་ལས་མངོན་པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་གཉིད་ལོག་པ་དང་མྱོས་ པ་དང་བརྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གྱུར་ཅིང་ཡང་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་དག་སད་པའི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པར་འགྱུར་བ་དང་།ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་འཐོབ་པོ། །ཇི་ལྟར་གོམས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དག་ ཀྱང་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་དང་སད་པ་བཞིན་དུ་འདུས་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་འཁོར་བའི་རྒྱུན་དང་གོམས་པ་ཁྱད་པར་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

由貪功德或由有情差別或由他入他利作用或由親近彼或由自欲修習，死後亦由先修習力而欲趣入，與彼意樂俱生。無礙趣惡趣等時，由修習及如是再再修習成自性大悲，如是究竟無退。 無退亦如”由無害真實性自性返”等處已說。若不爾，若謂：“由心依身故，無修習成就。“若異體則心是身功德故依身，如布之白及糖之甜。或由是身果故依身，如燈之光。 若非異體亦成身自性功能故，心依身故，具德身或果性功能所許壞時，無心相法或果或功能，由無生死相續故。于多生相續從何修習耶？謂由無生死相續故無修習者，說此亦非理。 如是所說此，若不許大種斷相續，由何如是？然地水火風相大種謂有情轉依有情言說。由違緣不明顯彼等有情亦如睡醉昏等位變異，復如隨緣有情如醒位轉變而得轉變。如由修習性轉變亦如睡醒具有為差別，如是成立輪迴相續及修習差別。

།ཅི་སྟེ་བར་དུ་སེམས་ཆད་པ་ལས་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུན་ཆད་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ ཏེ།དཔེར་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཞུགས་པའམ། ལེགས་པར་གཉིད་ལོག་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ལྟ་བུའོ། །དུས་དེ་སྲིད་དུ་བློ་མེད་པ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་ཆད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བློ་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པ་ནི་བླ་སྟེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གོམས་པ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟེན་ནི་བཀག་ཕྱིར་རོ། །དོན་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་འབྱུང་བ་དག་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན། སེམས་ལ་དེ་མེད་ བའི་ཕྱིར་ཕྱིས་འགོག་པར་འགྱུར་རོ།།ལྷག་མ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱོགས་སམ། འབྲས་བུའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་བློའི་རྟེན་ལུས་མ་ཡིན་ན་གང་ལས་དེ་ཞིག་པ་ན། བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་གོམས་པ་མེད་པར་འགྱུར། གང་གི་ཚེ་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་དེ་དག་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དག་ལ་འཆི་ བའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ།དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དང་། དབང་པོ་དང་བློ་རྣམས་གཏན་ནས་རྒྱུན་ཆད་པ་དག་ལ་ཡང་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་འཇུག་པ་མི་གསལ་བ་ཅན་ཡིན་པས་གཉིད་མཐུག་པོས་བརྒྱལ་བའི་གནས་སྐབས་ལས་སད་པ་བཞིན་དུ་མཚམས་ སྦྱོར་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་གྲང་ན།གལ་ཏེ་ཤིན་ཏུ་རྒྱུན་འཆད་པ་དེའི་ཚེ་ལུས་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གནས་པ་ན་ཡང་བློ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་དང་ཕྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལུས་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་གནས་པ་ན་ལྡོག་པ་དེ་ནི་དེ་ ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ཆུ་གནས་པ་ན་མེ་ལྡོག་པ་ལྟ་བུའོ། །ལུས་ཞེས་བྱ་བའི་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གནས་པ་ན་ཡང་། དབུགས་འབྱུང་བ་དང་། རྔུབ་པ་དང་དབང་པོ་དང་བློ་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གང་ཞིག་གང་སྔར་གནས་པ་ ན་སྔར་དེ་ན་མེད་ལ་ཕྱིས་འགྱུར་བ་དེ་ལས་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྔར་སྒྲོན་མ་མེད་པ་ཕྱིས་བྱས་པ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་སྔོན་ཡོད་པ་ན་ཡང་། དེ་ལ་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་མེད་ཅིང་ཕྱིས་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་འཇུག་པ་མི་གསལ་བ་དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་རྒྱུན་འཆད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གསོན་པའི་གནས་སྐབས་ན་གཉིད་མཐུག་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་འཇུག་པ་མི་གསལ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་འཇུག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཤིན་ ཏུ་རྒྱུན་འཆད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若由中間心斷而如是分別，如是於他亦有如是相續斷，如入無想定或善睡等位。爾時無心，非一切時處斷相續。復如隨緣生心，如是相同。 若不爾亦可，然許已當說無修習成就。何故？由遮依故。于非異體分，即是大種，爾時心無彼故后當遮。余功德分或果分亦若身非心依，由何彼壞時無心故無修習。 當數為有作有情彼等轉異時立死名言時，息出入及根識皆永斷者，為如隨緣生？抑或由趣入不明顯如從熟睡昏位醒而相續？ 若極斷相續時，住身大種性時亦由心等返后趣入故，異於大種性身。合：何者何住時返，彼異彼，如水住時火返。身謂大種性住時，息出入根識返，此為自性因。 何者於何先住時先無彼后成，極異彼，如先無燈後作。大種性先有時，于彼無息出入后成，此即自性因。 若趣入不明顯時有情非斷相續，如活位熟睡等位趣入不明顯。復如隨緣有作趣入，唯爾許非極斷相續。

།དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཅི་སྟེ་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱུན་འཆད་པའམ། འཇུག་པ་མི་གསལ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ནུས་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཅི་ སེམས་ལས་གཞན་ཉིད་དམ།འོན་ཏེ་སེམས་ཉིད་ཡིན་གྲང་ན་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ནུས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། སེམས་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གཞན་ཡོད་པ་ན་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྒྱུར་གྱུར་པ་དག་གི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ ཉིད་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཙམ་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ།དེ་ལྟར་བརྡར་བྱས་པའི་སྒྲས་འདི་ནི་འདིའི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། མྱོས་པར་བྱེད་པའི་མྱོས་པའི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ནུས་པ་ནི། རྒྱུ་ལས་གཞན་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན། སེམས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ།།དེ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་དཔྱད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ནི་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ན་ས་བོན་གྱི་ནུས་པ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ལ་ཡང་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་གྱི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་ ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་འབྲེལ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་འདིའི་ནུས་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནུས་པ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་སེམས་ཉིད་ནི་འབྲས་བུར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ སྟེ་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་སེམས་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན།རྒྱུན་ཆད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མི་འདོད་དོ། །དེ་བས་ན་འདིས་དབུགས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཕྱིས་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཡན་གར་བ་གྱུར་པ་ལས་ཡང་དབུགས་ འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེའི་ཚེ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་ན། སྐྱེ་བའི་དུས་ནའོ། །རང་གི་རིགས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན། རིས་མཐུན་པའི་རྒྱུན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་ཅན་དག་གི། །འབྱུང་རྔུབ་དབང་པོ་བློ་དག་ནི། །ཡན་གར་བའི་ལུས་ཉིད་ ལས་ནི་སྐྱེ་བ་མི་རིགས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར་རྡོ་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་ཙམ་ཡན་གར་བ་ལས་སེམས་ཉིད་མངོན་པར་གསལ་བར་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་ལ་སོགས་ པ་དག་ལ་ཡང་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དང་སེམས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་།རྟོག་དཔྱོད་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ།

如是此中亦由轉變故無相違。若心等非極斷相續或非趣入不明顯，然住功能體性時，彼功能為異於心？抑或即是心耶？若異體則有功能非心，由他有時他非有。 複次，功能謂事物為因者成果之自性，唯欲知彼體性，如是由立名言詞說”此是彼功能”，如醉物之醉功能。故功能非離因少許，如是由有因故說有心因。彼亦當觀察因果事。 若如是，云何立種子功能言說耶？于彼亦功能謂說種子成芽可生性自性。此功能謂異體關係性言說者，為明顯生芽自性故，如是立言說”此是彼功能”。如是功能即是因，心即成果。 若非異體時即是有心，如是亦不許非斷相續。故說此息出入等極斷相續，及后從獨一大種性復有息出入等。 爾時亦取生時，于生時。無待自類，無待同分相續者，息出入根識，從獨一身不應生。何故？由太過故，于石水等亦應太過故。若從唯獨一大種明顯心，亦非爾，于石等亦應有息出入及具心，應具尋伺。

།དེ་བས་ན་ལུས་ཡན་གར་བ་ལས་ནི་མ་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་རིས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་ད་ལྟར་བའི་ལྟ་བུའོ། ། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ནུས་པར་ལྡན། །དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་རིགས་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ། མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་གཞན་ལྷག་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར། མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་ན། གང་མེད་པ་ཡིན་རྒྱུ་གང་གིས་ན་ཡང་དབང པོ་ལ་སོགས་པ་མཚམས་སྦྱོར་ལྡན་མེད་ཡིན་ཏེ།ཕྱིས་ཀྱང་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་པ་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །སྦྱོར་བ་ཡང་གང་ཞིག་གང་ཡོད་ན་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ ནི་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མྱུ་གུ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་རྒྱུ་དང་མ་བྲལ་བ་རྐྱེན་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །འཆི་བ་ལས་དུས་ཕྱིས་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་ཡང་། རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་ དམིགས་པའོ།།མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །ལུས་ཡན་གར་བ་ལས་སྐྱེ་ན་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། རིས་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཡན་གར་བ་ལས་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་ན་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་འབྱུང་བ་འགའ་ཞིག་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་ལྟར་གྱུར་པས་སེམས་ཉིད་རྩོམ་པ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། རྡོ་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྱུང་བ་དག་སེམས་ཙམ་པ་དང་འགལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པར་གནས་པ་དག་ཡིན་པས་ན་རྒྱུ་ མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ལ་གང་གི་ས་བོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་ལ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །རྡོ་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་སེམས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ས་བོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ།།གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་རྗོད་པར་བྱེད་དེ་ཡན་ལག་།གང་ལ་དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེས་པའི། །སྐྱེ་བོ་སྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་བའི། །ས་སོགས་ཆ་སྟེ་ཡན་ལག་དེ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཉིད་ལས་ འགྱུར་རོ།།དེ་ཕྱིར་ཀུན་ས་བོན་དག་ཡིན། །དེ་ལྟར་ན་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

故非從獨一身，應知從異彼同分因，如現在。具結生功能，根等待自類，從所見彼結生因何有餘因？ 取未來生時，由何因無根等具相續，后亦唯由息出入等相續。由聚無障礙因性故。 合：何者有何時非離因，彼非不轉，如芽得自性不離因為緣。死後根等自性亦非有離因，此為能遍相違所見。 亦非不成，由從獨一身生應成過故，及成有同分因性故。所說從獨一身生根等應成過者非有。 如是由某大種如某相而起心，非一切相，故住為石水等性大種與心相違性，由無因故非心。 合：於何無何種子，彼不從彼生，如於水取。于石水等亦無心等異轉種子，此為差別不見。 由”於何”等說因不成支分：“於何從暖濕生，不生有情者，地等分即支分，無彼一，從一切轉。故一切是種子。“如是不成。

།དགོངས་པ་ནི་གང་གི་ཚེས་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བོ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ། ས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། མཚུངས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པ་དང་མཚུངས་པར་གྱུར་པ་ ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་ཡན་ལག་གཅིག་སྲོག་ཆགས་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པས་སྲོག་ཆགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། མངོན་པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ པ་ཅན་གྱི་འབྱུང་བ་གཞན་འགའ་ཞིག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་མ་ཡིན་ན་གཅིག་ཀྱང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཁྱེད་ཅག་ལ་ཡང་སྐྱོན་དེ་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོས་ལ་སོགས་པ་ཡན་གར་བ་ལས་སྲོག་ཆགས་རྣམས་འབྱུང་བར་མི་འདོད་ཀྱི། འོན་ ཀྱང་རྒྱུ་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་གང་ལ་དེ་ཡོད་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བོ་སྐྱེ་བའི་གཞན་ལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་ཇི་ལྟར་སའི་ཁམས་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པ་བཞུས་པ་ལས་ཅུང་ཟད་གསེར་དུ་འགྱུར་ཞིང་ཅུང་ཟད་དྲི་མར་འགྱུར་བ་ དེ་བཞིན་དུས་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་ཅུང་ཟད་སྲོག་ཆགས་དང་།གཞན་ནི་འབྱུང་བ་ཡན་གར་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདིར་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སའི་ཁམས་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཅན་ཅིའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་གསེར་དུ་མི་འགྱུར་ལ། གང་གིས་ ན་གཞན་དྲི་མར་འགྱུར་དེ་ལ་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་མངོན་པར་མི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཅན་རྡུལ་ཕྲ་མོ་འགའ་ཞིག་གསེར་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གང་ཡིན་པ་བཞུས་པ་ན། གསེར་གྱི་མདོག་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ཐོབ་པར་ འགྱུར་ལ།དེ་ལས་གཞན་བདག་གི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་རིགས་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་སྲོག་ཆགས་དང་། སྲོག་ཆགས་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ནི། སྲོག་ཆགས་དང་སྲོག་ཆགས་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན།འཁོར་བར་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཇི་ལྟར་ཚོགས་པ་མཚུངས་པ་ཅན་ལྕགས་སུ་གྱུར་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ལྷང་ཚེར་བཞུས་པ་ན་རིམ་གྱིས་ལྕགས་སུ་འགྱུར་གྱི། ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ས་ལ་སོགས་པ་ ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་མཚུངས་པ་དང་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་མཚུངས་པ་དག་རིམ་བཞིན་དུ་སྲོག་ཆགས་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ལྷང་ཚེར་བཞུས་པ་དེ་ལ་ཡང་ཡན་ལག་གང་དག་ལ་མེ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལྕགས་སུ་འགྱུར་རོ།

意趣為：當從月等一切分生有情時，如所見地等，由同因性及成相同故，如一支分成有情性，於一切亦無差別成有情性，如是一切趣同時成有情自性，不成為其他非明顯有情大種。若非爾，一亦不成。 若謂于汝等亦同過失，非爾，我不許從獨一地等生諸有情，然雖不見因，有息出入等，如是于有彼者生有情，于余非故。 若爾，如何從非特殊地界熔化少分成金少分成垢，如是從非特殊時等少分成有情，余成獨一大種耶？此於此亦相同。 如是無差別地界何故非一切成金，由何余成垢，于彼如是轉。于彼非明顯體性某微塵為金性者，熔時顯金色亦得彼名言，余自性則相反，如是見理。 如是於此亦有情非有情體性，即是有情非有情性大種體性差別，如是成輪迴有情。 若如何具同聚鐵性無差別鐵屑熔時漸成鐵非頓成，如是地等同取因性及同轉因性者，次第得有情性耶？非爾，如是于彼熔鐵屑亦於何支分極多火入彼等即成鐵。

། མེ་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་ཡང་རླུང་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིམ་བཞིན་དུ་ལྕགས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རླུང་མཚུངས་པས་སྦྱར་བའི་མེའི་ཁྱད་པར་དང་འདྲེས་པས་རིམ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཡང་ངོ་། །ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ཙམ་གྱུར་པའི རྐྱེན་གྱི་ས་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྟེ་ཇི་ལྟར་ཆུ་དེའི་ཡན་ལག་རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་འགའ་ཞིག་ནི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བྱེད་ལ། གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རྟོགས་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཆུ་ཡོངས་སུ་བཙགས་ནས་གཞག་པར་འགྱུར་བ། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་རྟེན་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའམ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་མ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་མི་འདོད ན་གང་གིས་ན་ཐམས་ཅད་མི་འགྱུར།དེ་ལྟར་ན་གང་དེ་ནི་ཅི་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གང་ཡང་ཅི་ལྟར་དར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པ་ལ་སྟེང་ཉིད་ན་བྲིས་མ་སྲིད་པ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཡན་ལག་འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་སྐྱེ་བོ་འགྱུར་གྱི། ཐམས་ཅད་དག་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་ན་དེ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བྲིས་མ་ནི་རིགས་མཐུན་པའི་དར་བའི་ཡན་ལག་ལ་བརྟེན་པ་དང་རིགས་མཐུན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་རླུང་དང་དྲོད་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་འོག་ན་མེད་པའི་ཕྱིར། མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཆུ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྟེང་དང བར་དང་འོག་གི་ཆ་དག་ལ་སྲོག་ཆགས་གང་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆུར་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཡང་ལྷག་མ་སྲོག་ཆགས་དང་ལྡན་པ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་ན། ཉེ་བར་བཀོད་པ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་དབང་སོགས་རང་རིགས་ལ། །ལྟོས་མེད་རྣམས་ནི་ སོགས་པའི་སྒྲས་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དང་བློ་དག་བཟུང་ངོ་།།ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་ཡན་གར་བ་དག་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་ཁས་ལེན་ནའོ། །ཇི་ལྟར་གཅིག་ནི་གྱུར་པ་ཡིན། ས་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་སྲོག་ཆགས་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་དེ་ལས་ལྷག་མ་ཀུན་གྱུར་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ ན་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དང་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གང་ལ་མ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་སྲོག་ཆགས་ཡོད་ཀྱི། ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འབྱུང་བ་འགའ་ཞིག་ནི་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ནི་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་འཐད་དོ།

極多火亦由隨順風故次第成鐵。若非爾，由同風合特殊火混合亦非次第。于僅見非特殊自性緣地等不應爾。 若如何如水彼支分同因性者，有作有情果，余非，如是了知，非爾，由自性等無差別故。 水遍濾置，如所見依等同因性者，一切成有情自性，或全非。若亦不許余不見因，由何非一切轉？如是彼皆不應理。 又如何于同絹等依等上可畫非一切。如是于某支分亦成有情，非一切，若如是分別亦不應理。如是畫由依同分絹支分及依同分風暖等因下無故不成，水等非爾，由上中下分有諸有情故。 雖水無差別，余具有情成有情自性，如是非同安立。故根等待自類，無待者等聲攝息出入及識。 若許從獨一地水火風生，如何一成，如地等支分成有情性，如是餘一切應成。何故？由無差別故，由同取因性及同轉因性故，是其義。亦非轉。 故於有不見因者有有情，非一切故。某大種數為有情，余非數為有情，如是應理。

།དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་ཞར་ལ་འོངས་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྟེན་འགོག་པའི་སྐབས་དང་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཕྱོགས་གསུམ པོའི་ནང་ནས་ནུས་པའི་ཕྱོགས་ལ་བློའི་རྟེན་ལུས་མ་ཡིན་པ།དེ་ལྟར་ན་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ཅུང་ཟད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་བསྟན་ཟིན་ཏོ་དེས་ན་འབྱུང་བ་དག་ ཉིད་ནུས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན།གང་གང་གི་རྟེན་ཡིན། །གཞན་ཡང་མྱོས་པའི་ནུས་པ་དང་། །སེམས་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་ཅི་ཞིག་མཚུངས་ན། གང་གིས་ན་དེ་དཔེ་དེ་ཉིད་དུ་བཟུང་བ་ཉིད་ཡིན། དེ་ལ་མྱོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ སྐྱེས་བུའི་ཆོས་ཡིན་ཞིང་དེའི་ནུས་པ་ནི་འབྲས་བུ་དེ་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཆང་ཉིད་ཡིན་གྱི།སེམས་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་ན། གང་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་དེ། ཅི་སྟེ་སེམས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ། མྱོས་པ་ དང་འདྲ་བར་སེམས་ཉིད་འབྱུང་བ་ལས་དོན་གཞན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྱོགས་སམ།འབྲས་བུའི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ནུས་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནུས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། འབྱུང་བ་དག་ ལ་དེ་རག་ལུས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ན།གང་གིས་ན་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཉིད་ནུས་པ་ཡིན་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད། དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན། ཇི་ལྟར་སྒྲ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་རྣམས་ཉིད་དེ་ལྟར་ནུས་པ་ཡིན་པར་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཆོས་གཞན་སྤོང་བའི་སྒོ་ནས་དེ་ཙམ་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ། དེའི་རང་བཞིན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་སེམས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་དུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བློ་ཐ་དད་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་འོག་ནས་དགག་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དོན་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན། བློའི་ཅི་ལུས་རྟེན་དུ་འགྱུར་ན་དབང་པོ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ བའམ།སྐྲ་དང་སེན་མོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དབང་པོ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་གྲང་ན། རེ་ཞིག་དབང་པོ་མེད་པ་ཅན་ནི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤི་བའི་ལུས་ཀྱི་སྐྲ་དང་སེན་མོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་སེམས་ཉིད་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

故如是完成附帶而來后，由”根”等破依處品相關。其中三邊中，于功能邊識依非身，如是功能者少許他亦無。若問何者？已說是能成自隨順果體性。故大種即功能，如是何何之依？ 又醉功能與心性功能何相同，由何彼取為喻？其中醉果為異事士夫法，其功能是作彼果性酒，全非心性果，於何待彼說為功能？若有心性因功能時，如醉，心性異於大種故，是功德邊或果邊，如是非功能邊。 若大種心性自性是功能時，于大種有何所待，由何立名大種心性功能？若爾，如何聲成所作性自性立名，如是大種即如是功能立名耶？非爾，由所作性聲僅欲了知遮余法門故說其自性。如是于大種非說心性自性，由彼是異識所取故。 如是已說此”非有功能分別”亦當下破。若是異事功德等體性，則識以何為依？成有根或成無根發毛等相耶？且非許無根，由死身發毛等亦應有心性過故。故唯是有根。

།ད་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ལྔ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་ལུས་ཀྱི་མིང་ཅན་དེ་དག་ནི་ཡིད་ཀྱི་བློའི་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་རྣམས་རེ་རེ་ལ། རྐྱེན་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནོད་ན་ཡང་།མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དེ་དག་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཡིད་བློའི་གནོད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །མིག་ལ་གནོད་པ་ན་ཡིད་གདུང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བུ་ལ་སོགས་དང་།འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་དབང་པོ་ལ་གནོད་པ་ན་ཡང་། ཡིད་ཀྱི་བློ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་ བ་ནི་གང་མིག་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་མིག་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ངེས་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་མིག་གི་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་གནོད་ན་ཡང་ཡིད་ཀྱི་བློའི་གནོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའི་བར་དུ།ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སྤོང་བ་བྱས་ནས་རྣ་བའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ཡིན་པ་བཀག་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིས་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཅན་མ་ ཡིན་ཏེ།མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་འདྲ་བར་དེའི་དོན་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་གཟུགས་གསལ་པོར་སྣང་བ་ཅན་གྱི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིག་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་མ་ རྣམས་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ།།གཞན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་དེ་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་གྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ལུས་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ རྟེན་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་བློ་འདི་འཇིག་ན་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའམ། རྣམ་པར་འཇིག་པ་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིས་འཇིགས་པ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་འགྱུར་བའམ་ཞིག་པ་དག་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །འདོད་པ་དང་མྱ་ངན་དང་ འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པས་ཡིད་ལ་གནོད་པ་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་གནོད་པ་མཐོང་བ་དང་།དགའ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡིད་བདེ་བ་ཅན་གྱི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཅན་གྱི་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་དབང་པོ་རྣམས་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཕན་པ་དང་གནོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་ ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།

今由眼等根自性故為五，眼等五根名為身者非意識依。何故？于眼等根各各，如緣損時，如眼等識彼等損害，意識無如是損害，明不明等返相。 眼損時意憂等相者，亦如於子等相關根損時有意識，如是分別知非隨眼等轉性故，非依彼。 合：若不隨眼轉者非依眼，如耳識。決定了知亦不隨眼轉，此為不見差別。 如是乃至”于身根損時亦無意識損”，遮宗法已，亦當說破耳根等為依。 由此亦意識非眼等依，由如眼等識無了彼義故。意生識非如眼識明顯現色了知故，非依眼。如是于余亦當說。 又分別知不隨彼轉故，非唯有根境法，然有根身即意識依。何故？如是意識若壞即變壞或壞時，亦見眼等彼等壞亦變壞或壞。 由貪憂怖等害意時見害眼等，及由喜等具意樂心者見遍增故。如是諸根隨順意利害故，應理是依彼。

།ཇི་ལྟར་དབང་པོ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཉིད་ནི། ཡིད་ཀྱི་བློའི་རྟེན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཡིད་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཉིད་ཀྱང་དབང་པོ་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་རྟེན་མ་ཡིན་གཞན་ཡང་ཚོར་བ་མེད་པ་ལ་ སོགས་པའི་དུས་ན་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་ཡང་བློ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ།དེ་མེད་པ་ན་ཡང་དབང་པོ་རྣམས་མི་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ན་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ཡིད་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློའི་རྟེན་ལུས་མ་ཡིན་ན་གང་གིས་ན་ལུས་ཞིག་པའི་ཕྱིར་གོམས་པ་མེད་པར་འགྱུར། གང་གི་ཕྱིར་ ཡིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལུས་མ་ཡིན་གྱི་དེའི་རྒྱུ་ཡིན།དེའི་ཕྱིར་བློ་གནས་པའི་རྟེན་འགའ་ཞིག་རིགས་མཐུན་པའོ། །དེ་ཡང་བློ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་གྱི་ལུས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་བློ་ལས་དབང་པོ་ཡིན་གྱི། དེ་དག་ལས་ཡིད་ཀྱི་བློ་ནི་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བའོ།།གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོ་མ་ལུས་པ་དང་རེ་རེ་ལ་གནོད་ན་ཡང་ཡིད་ཀྱི་བློ་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་རྣམས་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ལོག་པས་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལྡོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་དེའི་རྟེན་དུ་རྟོགས་པ་ནི་མི་རུང་ངོ་། ། དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ལ་གནོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟེན་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་གང་ལས་རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི རྟེན་ཡིན་ནོ།།ཡིད་ཀྱི་བློ་དེའི་ཡིད་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ཅན་གྱི་ལུས་ལས་གཞན་རྟེན་མ་ཡིན་ཞིང་གློ་བུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱིས་ཀྱི་བློ་དེ་འགྲུབ་པར་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བག་ཆགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཅན་ལས་ཀྱི་མིང་ཅན་གྱི་བློ་སྔ་མ་ནི་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ལེན་པའི་དུས་ན་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི།ཅི་འདྲའི་འཕེན་བྱེད་ཡོད་གྱུར་ན། །ཕྱིས་ཀྱང་འཆི་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར། རྒྱུ་ཐམས་ཅད་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་འདྲ་ལ་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་ཡང་སྲིད་པ་གཞན་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་གང་གིས་བཟློག་པ་ཉིད་དུ་ནུས། སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་གི་རྒྱུའི་ངོ་བོའི་གནས་སྐབས་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དེ་ནི་དེའི་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དབང་ པོ་རྣམས་ཀྱི་སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བློ་དེ་ཉིད་ལྟ་བུའོ།

如有根時有性是意識依，如是有意時有性亦于諸根有故。何故非依？又于無受等時，雖無身根等而有識，彼無時亦不見諸根，如是身因唯是意故，識依非身，則由何因身壞故無習氣？ 由意因非身而是彼因，故識住依某同類。彼亦依于識非依身。即彼諸根是因，由此因故從意識是根，非從彼等是意識，此為結論。 由於一切根及各別損時無害意識故，諸根非依。雖由一切根返而意識返，然不應知為彼依。如是世間隨損害者是依法。若非爾，雖彼返亦不成返性，如是從何是依體？諸根亦隨意識故彼是依。 意識彼非依于離有意根身他，亦非暫時故，后識能成相習氣體業名前識是依而住。 故具我執等受生時有如何根等能引，後於死位亦如是，由無缺一切因故成如是能引。如是無障礙因體具聚之後有中有相續，由何能遮？ 合：若某于某因體位無缺者即是彼作者，如諸根前位識。

།ཕྱིས་ཀྱང་བློ་ནི་དབང་པོ་རྒྱུའི་ངོ་བོའི་གནས་སྐབས་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གང་ཞིག་གནས་སྐབས་གང་ལ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྐྱེད་པའི་རྒྱུན་ཆད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་དེ་ ཉིད་ཀྱི་སྔ་མའི་གནས་སྐབས་ལྟ་བུའོ།།ཐ་མའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བློ་ལ་ཡང་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་སྔོན་དུ་བྱུང་བ་ལས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུ་བྱས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་ ཆོས་རྣམས་ཡོད་པར་གྱུར་པ།གནོད་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཅན་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། གལ་ཏེ་དབང་པོ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་དེ་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ ལུས་དང་སེམས་དག་ནི་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲུབ་པའི་མཐས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་དགོངས་པ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཀྱིས་དངོས་སུ་ཡིད་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཅུང་ཞིག་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་རྟེན་དུ་བཤད་པ་མ་ཡིན་ ནོ་འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན།ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་ཡུལ་དག་གིས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའམ། གཞན་དག་གིས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནོད་པའམ་ཕན་བཏགས་པ་དག་ནི། དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་གནོད་པའམ། ཕན་འདོགས་ པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཤེས་པ་ཡིས་ཉེར་བྱེད་ཕྱིར། །ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡིད་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པར་བཤད། དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་ཉིད་ལ་བརྟེན་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་དབང་པོའི་ཤེས་པ་འགྱུར་བ་ན། ཡིད་རྣམ་པར་འགྱུར་མོད་ཀྱི་དེ་ཡང་དེ་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པ་དངོས་སུ་རྗེས་སུ་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ ལྟར་ན་ཡིད་ཀྱི་བློའི་ལུས་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་དབང་པོ་མེད་པར་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་རྟེན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་དབང་པོ་མེད་བློ་མིན། །དེ་ལྟར་བློ་དེ་མེད་པར་ནི། དབང་པོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དབང་པོ་རྣམས་འབའ་ཞིག་བློའི་ རྒྱུར་མི་འགྱུར་ཏེ།བློ་ཡང་དེ་དག་གི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་རྟེན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་ཉེ་བར་དགོད་པ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་སྔར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་ན་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།

后識亦無缺根因體位者，此為自性因。若某于某位有生因者非斷生，如彼識前位。后位識亦有生因者，此為違背遍充所見。 亦非不成，由前識業所造，乃至有我執法無害轉彼等一切，後生者有故，后何不成？ 若謂諸根依于識而彼非依彼，則能立以”身心互隨轉性”成立宗所比害耶？非爾，由不知密意故。 非說身直接作意變少許故是依，則何？由依身境作利益，或由他害益身識者，由等無間緣門于意識作害益。 由彼識作近因故，由身識于意識應作利益因故，世尊說意依身。僅此非彼識依于身。 如是由境門亦根識變時意變，然彼亦非彼依。若依彼而轉者直接隨順彼利害，如根識。如是意識非身依。 若執由無根無識故彼等成依時，如何無根非識，如是無彼識亦不見彼諸根故，非唯諸根是識因，識亦成彼等因。 汝立依之安立，如是亦於前受生時成互為因性。

།གལ་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བློ་དང་དབང་པོ་དག་ལས་ཅིག་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་ འཇུག་པར་མི་རུང་སྟེ།གློ་བུར་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་སྔར་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་དབང་པོ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །དབང་པོ་ ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཡང་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཚང་བ་མེད་ན་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་གང་གི་ཚེ་ལུས་ཡིད་ཀྱི་བློ་དང་དབང་པོ་རྣམས་དང་། དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དག་གི་རྟེན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེར་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་མ་ ཡིན་པའི་ལུས་ལས།ཐམས་ཅད་དུ་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རིམ་ཅན་མིན་ལས། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ལུས་ལས་རིམ་ཅན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་རྟེན་གྱི་རིམ་པའམ། ཡུལ་གྱི་རིམ་པ་ལས་རིམ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུར་གྲང་ན། རེ་ཞིག་ཡུལ་གྱི་རིམ་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡུལ་ཐག་ཉེ་བ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།ལུས་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ཅན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ལྷག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་དང་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གོ་རིམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། དེ་ཡོད་ན་འགྱུར་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིད་ཀྱི་བློ་ཐམས་ ཅད་ཅིག་ཅར་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་ཤེས་པ་གོ་རིམས་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གོ་རིམས་དང་ལྡན་པའི་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ནི་རྒྱུའི་གོ་རིམས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ལ་ཡང་ ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཡང་རྟག་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་འདོད་པ་དེའི་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅུང་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འགྱུར་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན། འབྲས་བུའི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་ འགྱུར་ན་ཡང་།རྒོལ་བ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་གཞན་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྱུར་བ་མེད་པར་ཁྱད་པར་ཅན་མིན། ལུས་འདི་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若謂非爾，識與根任一無因而轉不應理，由成暫時故。是故如前互為因故，由互為因因故，如是后亦死後根識成互為因。 從根生識及由識生根，無缺則不斷。 又當身為意識根及出入息依時，從非剎那性身，一切根識等彼等非有。何故？如是從非次第，如所說身不生次第而起性果意識。 如是從依次第或境次第成有次第意識耶？且非從境次第，由雖無境亦有故。如是生不待近境分別識。 有根身近取因增上，由他不欲故及不見故。彼亦非次第，如是有時變性一切意識頓起故，從非次第無有次第識，由次第果體是因次第所作故。 若非爾，由成無因故，及於他亦成過故。若許常法次第作性者，亦待少許助緣，成次第變性作者，如是雖成果次第生，然於此論者亦非，由不欲待他故。無變不成差別，於此身無所待。

།དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་གོ་རིམས་དང་ལྡན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན། ཅི་སྟེ་སྐྱོན་འདིས་མ་གྱུར་ ཅིག་སྙམ་ནས་བློ་གོ་རིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་གོ་རིམས་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ།གོ་རིམས་དང་ལྡན་པའི་བློས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་གོ་རིམས་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ལུས་ལས་བློ་འགྱུར་བར་འདོད་ན། བློ་ཡང་ངེས་པར་བློའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། བློ་ཐམས་ ཅད་བློའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློའི་རྒྱུ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ལུས་ལས་རིམ་བཞིན་བློ་འགྱུར་ན། ལུས་དེའང་རིམ་པ་གསལ་བར་བྱེད། །རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་བློ་སྐད་ཅིག་མས་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་ བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ལུས་དང་དབང་པོ་དང་བློའི་ཚོགས་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གཞན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། སྐད་ཅིག་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི། འགོག་པ་ཐོབ་པ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྔར་མེད་དེའི། སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཚོགས་པའི་ གནས་སྐབས་གཅིག་གི་ཚེ་སྔ་མ་ཕྱི་མའི་རྒྱུར་མཐོང་བའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་ན་སྔ་མ་སྔ་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་ཡིན་པར།ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཕྱིས་ཀྱང་འཆི་བའི་འོག་ཏུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་ཡང་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིས་ཀྱང་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ མཚན་ཅིས་ཀྱང་སྲིད་པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་ཅིང་གང་གིས་ན་ཆད་པར་འགྱུར།རྒྱུ་མཚན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། ལམ་པོ་ཆེའི་སྐྱེས་བུ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ནི་འཆི་བའི་སེམས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་གཞན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ ཏེ།སྐྱེས་བུ་དགྲ་བཅོམ་པར་འདོད་པའི་འཆི་བའི་སེམས་བཞིན་ནོ། །མི་དམིགས་པ་ནི་དགག་པའི་དབང་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་འགལ་བ་དམིགས་པ་ལྟར་བཅོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་མའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མ་ངེས་པ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ། ཐ་མའི་སེམས་ཏེ། འཆི་བའི་ སེམས་ནི་སེམས་གཞན་དང་།།མཚམས་སྦྱོར་བ་ལ་འགལ་ཅི་ཡོད། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ལ་འགལ་བ་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་འཆི་བའི་སེམས་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། མཚམས་སྦྱོར་བར་ནུས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྤང་ བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དགྲ་བཅོམ་སེམས་གང་ཡིན་དེ་ལ། །དཔེ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ནི། གང་ལས་མཚམས་སྦྱོར་མེད་པར་འདོད། །ཚད་མ་ཅིས་གྲུབ་ན་གང་གིས་ན་དཔེར་འགྱུར་ཏེ། དཔེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

如是何為有次第果？若欲避此過而待次第識作者，如是即是次第作，爾時從無次第體為次第識所執身欲生識，識亦定是識因，如是一切識是識因故，成識因無始。 彼亦如是，若從身次第生識，彼身亦顯次第，隨比度。云何？由剎那識於一一剎那作利益，由生異相故。 如是身根識聚於一一剎那是異，如是前前剎那，得滅一一剎那先無彼，許生聚因。由聚位一時見前為后因之因故，前前是後後因，一切皆見。后亦死後能結生，由后亦無缺故。 由何因無有結生而成斷？有害因量。彼復何耶？ 答：凡夫等心由是死心故非與他心結合，如許阿羅漢死心。不見是遮止門故，彼如違害所見而治。 由”後心”等顯不定，後心即死心與他心，結合有何相違？顯所立能立二俱無相違。如是由是死心及能結生故非所斷。 阿羅漢心何者，說為喻，由何許無結合？由何量成而成喻？由喻于所立法生疑故。

།དེ་ལྟར་ནི་ འགྱུར་ན་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན།གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་གྲགས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དཔེ་དེ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཚད་མས་མ་གྲུབ་དོན་ཅན་གྱི། །གྲུབ་མཐའི་རྗེས་སུ་རྟོགས་སམ་ཅི་འཛིན་ཏམ་མི་འཛིན་ཏོ། །གྲུབ་ པའི་མཐའ་གློ་བུར་དུ་བཟུང་བ་ལས་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་དེ་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ན།གང་གིས་ན་དེས་གྲུབ་མཐའ་དཔེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་གྲུབ་པའི་མཐས་དཔེ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཚད་མས་མ་ མཐོང་བ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེས་རྟོགས་པའི་ངོར་བྱས་ནས་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པ་སེམས་གཞན་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡང་། ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་མི་འཛིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་རྒྱུ་བྲལ་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན། སྐྱེས་བུ་དགྲ་བཅོམ་པར་འདོད་པའི་འཆི་བའི་སེམས་དང་ གཞན་གྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་འཆི་བའི་དུས་ན་མེད་ཅིང་རྟེན་དུ་འགྱུར་བའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ལྡོག་པ་དེ་ལྟ་ན།དེ་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་མི་འདོད་དོ་ཞེའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་མེད་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ ན་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་། རྔུབ་པ་དང་། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་ པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་ཅན་གྱི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཐ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །གང་དེ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་སེམས་དཔེ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཉིད་ མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་སྨྲས་པ།དེ་ཉིད་འདིར་ལམ་པོ་ཆེའི་སྐྱེས་བུའི་འཆི་བའི་སེམས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ལ་ཅིས་མི་བརྗོད། གང་གིས་ན་འཆི་བའི་སེམས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྟགས་བརྗོད། གལ་ཏེ་ཐམས་ ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།ཡིན་ན་ནི་བླ་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་ལས་ཡིད་ཀྱི་བློ་མ་ཡིན་ཞེས་འགོག་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་ལས་འགྱུར་ན་དབང་པོ་དང་བཅས་པའམ།དབང་པོ་མེད་པ་ཅན་ལས་འགྱུར་གྲང་ན་རེ་ཞིག་དབང་པོ་བཅས་ལས་ཡིད་ཤེས་མིན་ནོ།

如是若爾，彼是汝宗，由宗所成故說彼為喻者，此非理，如是：量未成義之宗，隨解耶？取不取。 由暫取宗亦諸事非如是體，則彼宗何能成喻之能立？若謂由所示宗說為喻者，非爾，于不知所示者亦量不見故不成。 于彼解前，他許結生他心，何故不隨取？若彼離因則爾，許阿羅漢死心及為他因出入息死時無，及為依根亦返，爾時由彼離因故不許結生。 合：若某是某果者，無彼則不生，如無種等芽等。意識亦是出入息及諸根果，此為違背遍充所見。 又離因者定不有，如離因芽等。意識后位亦無因，此為違背遍充所見。 若說彼阿羅漢心說為喻能立無結生者，此中何不說凡夫死心無結生？由是死心故說不能解因。 若於一切無差別成能立者，雖爾亦可，然如是此因不成，如是由遮非從出入息生意識故。 若意識從身生，從有根或無根生耶？且非從有根生意識。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བློ་བཞིན་འཛིན་ཐོབ་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ། མིག་གི་ དབང་བོ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་གྱིས་སྐྱེད་པ་ན།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གསལ་པོར་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡང་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྣང་བ་མི་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོ་རེ་རེའི་འགྱུར་བ་དང་ཉམས་པ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་ པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་རེ་རེ་ལས་མ་ཡིན་ནོ།།ཚོགས་པ་ཀུན་ལས་འགྱུར་གྲང་ན། །ཀུན་ལས་ཀྱང་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །དབང་པོ་ཀུན་ལས་སོ། །ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་དབང་པོ་གཅིག་མེད་ན་ཡང་འདི་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་གཅིག་མེད་ན་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་སྐྱེད་ནུས་པ་ཐ་དད་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་དབང་པོའི་འབྲས་བུར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། དེ་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་འཛིན་པ་དེ་ལྟར་ན། རྟེན་དབང་པོ་གཅིག་གིས་བསྐྱེད་པས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པའི་ཕྱིར།དབང་པོ་གཞན་རྣམས་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་དོན་ཐམས་ཅད་འཛིན་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གཅིག་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དབང་པོ་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་དེ་དག་གི་རང་གི་ཡུལ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་མཐོང་ངོ་ཞེས་ བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།ཅི་སྟེ་འགྱུར་ན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་དེ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་བླ་སྟེ་གཞན་རྣམས་ནི་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེའི་ཚེ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་བློ་དང་འདྲ་བར་འཛིན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་དབང་པོ་མ་ ཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པས་རང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་རིག་པ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་ན།ཇི་ལྟར་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ཅན་ ལས་མ་ཡིན་ནོ།།དབང་པོ་མེད་པ་ཅན་གཞན་ལས་ཀྱང་མིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་ཉིད་མེད་ཕྱིར་སྐྲ་དང་། སེན་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ན། གང་གིས་ན་དེ་དག་ལ་བློར་འགྱུར། དེ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ལུས་ལས་འཕོས་པ་རྣམས་ཀྱང་བློའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ འགྱུར་བ་དང་འཆི་བའི་ལུས་ཀྱང་ངོ་།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་སེམས་མེད་པ་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དྲི་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དབང་པོ་མེད་པ་ཅན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཀྱང་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།

何故？由得如識執故。若如眼識等由眼根等依所生時，於色等明顯現，如是意識若是彼果則應爾，由現不明故。由於一一根變壞亦有故，非從一一根。 從聚生耶？亦非從一切，從諸根故。“亦”字表若無一根亦應無此，由無一助緣則芽等不生故。 何故？由生識功能異故。若爾，若意識成根果時，彼取一切義，如是由一依根所生圓滿一切境言說故，余根成無義。彼等亦非生一切境取識，如是諸根多，由見彼諸根于自境生識功能異故。 若爾雖爾，彼分別識是一可爾，余則無者，爾時由彼是一切境者故，得如彼識執。 又由根未斷等有待，由自識生，于彼意識無待，一切有情自證亦生故，云何是彼果？非爾。如是彼非從有根。 亦非從無根他。何故？由無心故，發毛甲等是無心，則彼等何有識？若彼是因，則離身者亦成識因及死身。 合：若無心者非意識依，如香等。無根身份亦無心，此為違背遍充所見。

།དེ་ལྟར་ ནི་འགྱུར་ན་གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་བློའི་ལུས་རྟེན་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ།འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་དང་རྟ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་འགྱུར་ཞིང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་ཕྱིར་ཡང་རྟེན་ཞེས་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་ངེས་པ་དེ་ དག་ནི་ཕན་ཚུན་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྒྲོན་མ་དང་འོད་དམ་རས་དང་དཀར་པོ་ཉིད་ལྟ་བུའོ། །དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ཅན་གྱི་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ལ་ཡང་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་ངེས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་སེམས་སོ། ། རྒྱུ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མ་ངེས་པ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ཅན་གྱི་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་དག་གི་རྒྱུ་མིང དང་གཟུགས་ཀྱི་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་སྔོན་གྱི་ལས་ནི་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལས་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན་དབང་བཞིན་ཏེ་དཔེར་ན་དབང་པོ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་མི་འགྱུར་གྱི། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོར་ནི་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །གཟུགས་དང་རོ་བཞིན་ ཏེ།གཟུགས་དང་རོ་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལུས་པ་དག་ནི་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཡིན་ན་ཡང་། །ཕན་ཚུན་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་འགྱུར་བ་ན་ཡང་གཞན་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། མངལ་ན་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཅན་གྱི་ཚེ། མ་དག་དང་རྟེན་དང་ བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ངེས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་གཞན་ལ་ཡང་མཚུངས་ཏེ། དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ཅན་གྱི་ལུས་མེད་པར་ཡང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ ཡང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་འདི་ལ་ཡང་དབང་པོའི་འགྱུར་བ་དང་། མ་ཚང་བ་དག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་གང་ཞིག་གང་འགྱུར་བ་ན་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མིག་འགྱུར་པ་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་འགྱུར་བ་ན་ཡང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་འགྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་དངོས་སུ་འདི་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།

如是若爾，若身非意識之依時，由無關聯故如牛馬各異而不共住。由共住故亦名依。合：若某與某定共住者，彼等互為依所依性，如燈與光或布與白。有根身與意識亦有定共住，此思為自性因。 由”無異因”等顯不定。非由依所依事故共住。若爾云何？無異因即有根身與意識相續之因，名色所引前業無異，由彼共住。如何？如根，如諸根共住非依所依事。 如色味，色味依一聚者雖共住，非互依所依事。由一變時余不變故，如胎中共住母等非依所依事。 如是若爾，由根等無定共住故非依所依事者，此於他亦同，由無有根身亦于無色界有意識故。如是此中雖有根變及缺，由有意識故此因不成。 若復某于某變時變異者，彼依彼，如眼變時眼識變異。有根境變時意識亦變異，說為自性因。彼亦因不成。 何故？如是我已說此非直接所益。

།ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྟེན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་མ་ངེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཤེས་པར་ འགྱུར་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་གཞན་གྱི་ཁྲག་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་བརྒྱལ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་གཞན་གྱི་ཁྲག་ཀྱང་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ། །སོ་བཏང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡོན་ཏན་མེ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན་དེ་ཡང་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་མ་ངེས་ པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་བཅུ་བཞི་པ། དེ་ལྟར་ན་དངོས་སུ་དབང་བོ་དང་བཅས་པ་ཅན་གྱི་ལུས་ཀྱིས་བློ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དེ ཙམ་གྱིས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་གང་གིས་ན་ལུས་ལྡོག་པས་བློ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་རྒྱུ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་དེའི། གང་ཞིག་ཡོད་ཉིད་ཕན་འདོགས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་འདིས་རྒྱུ་ལས་སྔར་གྲུབ་པའམ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ནི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུ་ཡོད་པ་ཉིད་ཉེ་བ་ལས་སྔར་ཡོད་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པ་ཅན་གྱི་ཡོད་པ་ཉིད་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་གྱི་དུས་སྔ་མ་ཅན་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ ཕན་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཅན་དག་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཐ་དད་པའི་རྒྱུན་ལྡོག་པས་རྒྱུན་གཞན་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་ལྟོས་པས་ འཇུག་པ་ཅན་ཡང་རྒྱུན་ཆད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མཁན་པོས་ཕན་བཏགས་པ་བྱས་པའི་སློབ་མ་མཁན་པོ་མེད་པ་ན་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །འོན་ཀྱང་། གང་ཞིག་ཡོད་ཉིད་ཕན་འདོགས་བྱེད། །རྟག་ཏུ་དེ་ནི་རྗེས་འཇུག་ཕྱིར། །ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་གང་ཞིག་བདག་ཉིད་ཐག་ ཉེ་བ་ན་ཡོད་ན།འབྲས་བུ་ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་འདྲ་བ་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་བདག་ཉིད་ལྡོག་པས་འབྲས་བུ་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

由”能作利益”故非依，如是亦不定。如是由義門亦見生識，如見他血亦昏厥，然他血非依。如棄牙所生功德如火所生熟功德，故彼亦非所依，如是不定。 《量理論釋》第十四品： 如是由成就有根身不直接作為識之所益故非依。又由某方面作所益，僅此不能成能益者為所益成就因，則由身返識何應返？不應。 如是且”彼因是彼果，由有性作益”，此說非先於因成就或與彼俱生性是果。若爾云何？由因有性近故，安立先無有性者之有性是果性，非前時性及俱生性之有性，由成就利益非果性故。 如是異因、無異因是因果相之總。故雖是能益，由異相續返故，他相續所益依自取故，趣入者亦非斷，如和尚所益弟子于無和尚時非無。 然”某有性作益，由常隨彼故”，謂能益某自體近時，由安立果故。此說取因之差別。如是彼雖是因，由自體返令果返，非唯因。

།གང་གིས་རྒྱུའི་སྔར་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ ངང་ཚུལ་ཅན་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བས་ན།དེ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་འདི་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་བདུན་པ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འདིའི་ཡང་རྒྱུ་འདི་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ཡོད་པ་ན་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ ལྟ་བུའོ།།དེ་དེ་ལྟར་ན་བདུན་པ་འདིས་རྒྱུ་སྔ་ན་ཡོད་པ་དང་། འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དང་པོ་པས་འབྲས་བུ་ཕྱིས་ཡོད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་སྐྱེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུའི་ལྔ་པས་སྔ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། འདི་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའི་དང་པོ་པས་ཕྱིས་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ ན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཅན་དག་གི་ནང་ནས།ཅིའི་ཕྱིར་གཅིག་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། གཞན་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ན་འདི་ལྟར་འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པས། ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཅི་ཞིག་བསྟན་པར་འགྱུར་ཞིང་གང་གིས་ ན་རྟོགས་པ་པོས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་མཚན་ཉིད་འཆོལ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར།དེ་བས་ན་འདི་སྐད་དུ་གང་དག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་མེད་དོ། །གང་ལ་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ བ་དག་ཏུ་ངེས་པ་མེད་པ་དེ་ལ་ཡང་གང་ཁོ་ནས་གཅིག་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་རྣམ་གྲངས་གང་གིས་རྒྱུ་དང་། ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་དེ་སྟོན་པས་ཇི་ལྟར་དེ་དག་གིས་མཚན་ཉིད་ཕན་ཚུན་འཆོལ་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ན། དེ་ཡོད་ན་ ཡོད་པ་ཅན་ཉིད་འཆད་པ་ཁོ་ན་རྟེན་ཡིན་ནོ།།དེས་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་ལྷག་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བསྟན་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་ནི་དོན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་སྟོན་པ་ན་ཁོ་བོས་ནི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འབྲས་བུ་ འབྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་ཡོད་ན།དེ་སྐྱེས་པར་ནུས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་སྔ་ན་ཡོད་པ་ནི་བདུན་པ་དང་། ལྔ་པས་བསྟན་པ་དང་། དེ་ཡོད་ན་ཕྱིས་ཡོད་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་དང་པོ་ནས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་འཆོལ་བ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ངེས་པ་དེ་འདྲ་བ་དག་ནི་ མངལ་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་ལུས་དང་སེམས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལ་སྔར་ལུས་དམིགས་པ་ཡོད་ན་ཕྱིས་སེམས་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པ་ངེས་པ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ལོག་པས་རང་གི་བློ་ལོག་པར་ཤེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་བདག་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

由先於因及俱生性非果性而是後生性故，以此說明此義之因緣第七，如問”何故此是彼因”時，答”此有時彼生”。如是此第七顯因先有，初格”此生”顯果後有。“從彼生”之因第五顯先有性，初格”此生”顯後有。 若不爾，于俱生者中，問”何故一是因他是果”時，說”此有則彼生”之因果言說因緣，有何殊勝？由何能令瞭解者無錯亂了知因果相？故說”凡俱生亦非”。如是無因果定。 于互為因性俱生無定者，由某唯一是因性故非彼果性，由相違故。故說何種因及言說，如何彼等相無錯亂時，唯說有時有者是依。彼亦不顯示超過僅共有，如是如是言說全不能分別少許義。 如是說時，我說義差別，如有果生法時，能生彼之因性先有，以第七第五顯示，有彼時後有之果性以初格顯示。如是因果性無錯亂。如是隨行定於胎等中身心無有，由此先見身時後不見心故。亦無返定。如是且不能知由自身返自識返，由一切中無自性故。

།གཞན་གྱི་ལུས་ལོག་པས་ཀྱང་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ལོག་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་བླ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་བློ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་ལོག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་བློ་ལོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་གལ་ཏེ་བློ་འགྱུར་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ལུས་དེ་ལ་རང་གི་འབྲས་བུ་རྩོམ་པར་མི་བྱེད།།རྩོམ་པ་མེད་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་གལ་ཏེ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དུས་དེར་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་རྩོམ་པར་འགྱུར་ན། འདི་ལྟར་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ དང་ལྡོག་པ་ངེས་པ་མེད་པས་ལུས་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་མེད་པ་ན་དེ་གཞན་ལ་འཇུག་པ་བཀག་པ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན། ཇི་ལྟར་འཆི་བའི་ལུས་ལ་དེ་འབྲས་བུ་རྩོམ་པ་ཡིན། ལུས་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་བློ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྨྲ་བ་དང་། བྱེད་པ་ལ་ སོགས་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ།།འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པར་ངེས་པ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ལྡོག་པ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་གང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས། འགའ་ཞིག་ཚེ་ན་སེམས་རྒྱུན་གྱི། །ལུས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའང་ཡིན་བླ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ལུས་ལྡོག་པས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་དང་འདྲ་ པར་ཞེ་ན།བུམ་སོགས་ལས་ནི་མེ་སོགས་བཞིན། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མེ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ན། འགའ་ཞིག་གི་ཚེ། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས། མེ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་ ལྡོག་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ།།གཏན་ཚིགས་དེ་ལྟར་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་བློའི་རྒྱུ་ལུས་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཤི་བའི་གནས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ལུས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ན་སེམས་དེའི་འབྲས་བུ་ལྡོག་མེད་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་གི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ པ་དེ་ནི་དེ་མ་ལུས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའམ།མ་ལུས་པར་གནས་པ་ན་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་རང་གི་རྒྱུ་མ་ལུས་པ་ཡོད་པའམ་གནས་པ་ན་སྒྲོན་མ་ཡོད་པའམ་ལྡོག་པ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་གཉིས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པར་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།

由他身返亦可知與彼相關之識返，然彼亦無，由無彼識所緣相故，雖身返亦于識返生疑故。如是若爾，若識變時何故不于彼身作自果？若無作則無者，此不應理。如是若爾，若彼相關者爾時成就時于彼當作，如是由無隨行及返定故身非依，由彼無時不遮彼趣入他故，如何于死身作彼果？ 雖與身相關，僅由識亦非說及作等果。由無果故無因定，如是非返定。如是由隨行及返不成故。由識非依于身故，于”某是某果”等合不成。 由依身門：“某時於心相續，身亦能作益”，如是亦由彼不成近取因性之身返非心相續斷。如何？“如從瓶等火等”，謂如瓶等於火等某時作益時，某時僅由作益，火等返時瓶等非返。如是因亦不定。 又若識因是身時，于死位因身住時，應識彼果無返。合：若某是某因者，彼全有時或全住時不應返，如自因全有或住時燈有或無返。識亦是身因者為自性因。對第二所立觀待遍作相違所見。

།ཡང་ན་གང་ཞིག་གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཚེ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་མྱུ་གུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཤི་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ལུས་གནས་པ་ ཡོད་པ་ན་ཡང་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།གཏན་ཚིགས་སྔ་མ་ནི་གསོན་པོའི་ལུས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡོད་ན་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤི་བའི་ལུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་ནི་སེམས་ཀྱི་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་ཤི་བའི་ལུས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཉིས་པ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་གཞན་དག་སེམས་སོ།།གལ་ཏེ་སེམས་ཉིད་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་གྲུབ་ན། འདི་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། འདི་ལྟར་ཇི་ལྟར་སེམས་ནི་ལུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟར་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་། །གཞན་ཡང་བདག་ ཉིད་ཀྱི་མངོན་པར་འདོད་པའི་འཐད་པས་སེམས་ཉིད་ཀྱི་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཡོད་དང་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་ཉིད་ཡོད་ན་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ལ་རག་ལས་པས་དེ་དག་འཇུག་པ་དེ་ལྟར་ན། དབང་འགྱུར་ཕྱིར། དེ་ ལས་འབྱུང་རྔུབ་དེ་མ་ཡིན།སེམས་དེ་ལས་འབྱུང་རྔུབ་དག་ཡིན་གྱི་དེ་དག་ལས་སེམས་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་རང་གི་ངོ་བོར་འཇུག་པ་དང་། ལྡོག་པ་དེ་ནི་སེམས་ཉིད་ལས་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་འདོད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་ལག་པའི་བརྐྱང་བསྐུམ་ ལྟ་བུའོ།།དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་འདོད་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །འདི་ལྟར་རླུང་འབྱིན་པ་དང་འདྲེན་པ་ནི་འབད་རྩོལ་མེད་པར་གང་ལས་ཡིན། རླུང་འབྱིན་པ་དང་ འདྲེན་པ་དག་ལས་གཞན་དུ་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་།རྔུབ་པ་ཉིད་གཞན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ནང་དུ་འཇུག་པའི་རླུང་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པས་ཕྱི་རོལ་དུ་འབྱིན་པ་ནི་འབྱུང་བའོ། །ཕྱི་རོལ་དུ་འཇུག་པ་ནང་དུ་འདྲེན་པ་ནི་རྔུབ་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་བློའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབད་རྩོལ་མེད་པར་ མི་འགྱུར་བ་དང་དེ་ཡོད་ན་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་བློ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ།

或者，若某時為因聚者則爾時有，如某時因聚之芽有。死位身住時亦為因聚者，為自性因。前因謂活身為心因，彼有則生者，是成就上成立。若為死身果之自性因義時，亦非彼因，如是不成。 如是出入息是顯心者。由彼等於死身無故，第二亦不成，有人如是思。若成立心是出入息果，則如是可爾，然如何心非身果性，如是亦非出入息果性。又由自許正理，心是出入息果。 何故？“彼有”謂心有時有出入息故，及依心彼等趣入，如是”由自在故，彼非出入息，心是出入息”。合：若由心力趣入及返自體者，則從心生，如欲為先之手伸屈。出入息亦由心欲力趣入及返者，為自性因。 亦非不成，如是出納氣無勤力從何有？除出納氣外亦無他出入息。內入風由士夫作用出外為出息，外入內引為入息。彼等亦無無智相勤力而有，有彼則有，如是為心為先。

།སྦྱོར་བ་ནི་རླུང་འབྱིན་པ་དང་འདྲེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་བུའི་འབད་རྩོལ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པས་སྡུད་པའི་རླུང་འབྱིན་པ་དང་འདྲེན་པ་ལྟ་བུའོ། །དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་ ཡང་རླུང་འབྱིན་པ་དང་འདྲེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་འབད་རྩོལ་གྱི་དབང་གིས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གནས་ནས་གནས་གཞན་དུ་བཀྱེ་བ་དང་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་གྱི་བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། གང་ ཞིག་སེམས་ཉིད་ཀྱི་དབང་གིས་ཤེས་བྱའི་སྦྱོར་བ་ལ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་བཀྱེ་བ་དང་ལེན་པར་བྱེད་པ་འབད་རྩོལ་ཉིད་ལས་འགྱུར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ནི་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྐྱེན་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། སྐྱེས་བུའི་འབད་རྩོལ་ལས་བུམ་པ་ལ་ སོགས་པའི་ངོ་བོ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་འབད་རྩོལ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་འདོད་པ་མེད་པ་ན་སྐྱེས་བུས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཟློག་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། ། གཞན་ཡང་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་འདི་ཅི་ཡོད་པར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཉིད་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ་དཔེར་ན་བུམ་པའི་མར་མེ་ལྟ་བུའམ། ཡང་ན་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་ཡོད་པར་གྲགས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཉིད་དམིགས པའི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།སྔར་འཇུག་པ་ཁས་ལེན་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་གིས་སེམས་འཇུག་པ་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མངོན་པར་གསལ་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་གི་འཕེལ་བ་དང་། འགྲིབ་པ་ དག་གིས་སེམས་ཀྱང་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཕུལ་བྱུང་འགྲིབ་པ་ལས། ཕུལ་བྱུང་འགྲིབ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། འདི་ལྟར་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དེ་དག་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ལས་སེམས་ཉིད་འཕེལ་ བ་དང་འགྲིབ་པར་འགྱུར་རོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་གིས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་འགྲིབ་པ་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་འཇུག་པ་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གསལ་བྱ་དེའི་གསལ་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་འགྲིབ་པ་དག་གིས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་འགྲིབ་པ་རྗེས་སུ་ བསྒྲུབ་པ་མེད་པར་ཤིང་གིས་གསལ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ།

合：凡出納氣者為士夫勤力為先，如由士夫作用攝取之出納氣。出入息亦是出納氣者，為自性因。如是則由勤力從處至他處散取瓶等，非彼為先之瓶，如是由心力所知之合不定者，非也。于彼亦散取由勤力生。自體從自近取緣生故，由士夫勤力非成瓶等體。 出入息自體亦從勤力生。某時無慾時士夫不能返彼體故非有定。故說”自體”。又此出入息為有名聞心所緣因之顯示，如瓶燈，或為趣入故耶？于彼非有名聞心所緣因，由先許趣入應許有故。若彼等為心趣入得相之顯時，由出入息增減亦成心增減。 為顯彼故：“由彼等勝減，當得勝減”。如是由出入息增減成心增減。合：若某由某勝減不成者，非趣入得相所顯之顯示，如由樹勝減不隨成大海勝減故樹非所顯示。

།སེམས་ཀྱི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཡང་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་གི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་འགྲིབ་པ་དག་གིས་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །གཞན་ཡང་དེ་དག་ཐལ་ བར་མཚུངས་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་ཤི་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ལུས་གནས་པ་ལས་སེམས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེས་རྒོལ་བ་དེ་ལྟར་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ལྡོག་པར་འགྱུར།གང་གིས་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་མེད་པ་ཡིན། སེམས་རྒྱུ་ཡིན་ན་མཚུངས་མ་ཡིན། དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ ན་གང་གིས་ཡང་ལུས་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་སེམས་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན།སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་སེམས་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་པར་ན། བློ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ལུས་གནས་པ་དེ་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་གང་གིས་ ན་རྟེན་དེ་ཉིད་ལ་འགྱུར།འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དེ་དང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་མ་མཐོང་བ་གཞན་ནས་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ནི། གང་ཕྱིར་རྒྱུ་ནི་ཡིན་པར་འདོད། །དེས་ན་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་དབང་གིས་གནས་པའི་དུས་ངེས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། དེ་ཕན་ཆད་རབ་ཏུ་འཇུག་ པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་སྡོང་བུ་ལ་སོགས་བཞིན། །གང་གི་ཚེ་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་སྡོང་བུ་ལ་སོགས་པ་མི་མཐུན་པར་བྱས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པའི། ཉེས་པ་ནུས་མེད་ལུས་ རྒྱུ་མིན།།དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་དང་སེམས་དག་གིས་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གང་ཞིག་གང་རྒྱུ་ཚོགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། ཤི་བའི་ལུས་ལ་ཉེས་པ་ཉམས་འགྱུར་ཚེ། རིམས་དང་དུག་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ལོག་ པ་ན་ཡང་ལུས་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན།སེམས་ཡོད་པས། ཕྱིར་ཡང་སྐྱེ་བ་དག་ཏུ་འགྱུར། །ན་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཉེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་ཐག་ཉེ་བ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་གགས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་ཞིག་པ་ན་ ཡང་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེ་ཐག་ཉེ་བ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་འཇུག་པ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་བུམ་པ་མེད་ན་ཡང་མེ་ལྡོག་པ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །རིམས་དང་དུག་ལ་སོགས་པས་འཆི་བའི་སེམས་ཀྱང་ཉེས་པ་འཁྲུགས་པའི་ངོ་བོ་ཅན་གྱི་ནད་མེད་པ་ན་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་ པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།

心之勝減亦不由出入息勝減而成者，為遍作相違所見。又若彼等過相同，如何死位身住時何故心不生之諍，如是出入息亦何故返？由何彼無故無心？若心為因不同。如是則雖身非心因而是心自身，如是許心因是心自身，由識相續不斷故，何故無彼身住？ 若非隨行因，由何唯于彼依？若爾云何？隨行彼及業謂從他不見增者，由何故因許為因？故由投射力住時定故，彼后不極趣入故不同。 若如莖等，當燈等因莖等成不順時，如非燈等因，如是風膽等過無力身非因，非由出入息及心。故許于”若某某因聚”等合不成時，死身過失壞時，熱毒等過返時亦為無缺身故，由有心應復生，然不生。故由無過故過近僅不能障心趣入。 合：若某于某亦不生者，非彼近僅依趣入者，如無瓶亦無火返。熱毒等死心亦于無病之過亂性時不生者，為遍作相違所見。

།གལ་ཏེ་ཤིང་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མེ་ནི་ལྡོག་ན་ཡང་མེས་བྱས་པའི་ཤིང་གི་འགྱུར་བ་སོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡང་ཤིང་གི་ངོ་བོ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། ཤིང་གི་འགྱུར་བ་མི་ལྡོག་ཅིང་། །སེམས་འགྱུར་བའི་རྒྱུར་རིམས་ལ་སོགས་ པ་ལོག་ན་ཡང་།ཤི་བའི་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་སེམས་ལྡོག་པ་ནི་མེད་ཅེ་ན། དེ་ལྟར་ན་འདིས་ནི་འདས་མ་ཐག་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་དོགས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་ཡིན་གསོ་སྦྱོང་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །སྐྱོན་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གསོ་བའི་ སྦྱོར་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དགོས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཤིང་གི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར་རིམས་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་ལུས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཤིན་ཏུ་ལྡོག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་མེས་ཤིང་གི་འགྱུར་བ་ཉུང་ཟད་བྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལྡོག་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་རིམས་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ ཉུང་ཟད་བྱས་པ་ཡང་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་ནི་རིམས་ལ་སོགས་པའི་གསོ་བ་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ན།གསོ་བ་ཡང་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རིམས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཅན་གྱི་འགྱུར་བ་རྩོམ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །དོན་འདི་ཉིད་ནི་ཡང་མི་ འབྱུང་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།ཡང་མི་འབྱུང་ཕྱིར་ལ་ལ་ལ། །རྣམ་པར་འགྱུར་བ་བྱ་བ་ལ། །འགྱུར་བ་ཅུང་ཟད་སྐྱེད་པ་བྱེད། །ཅུང་ཞིག་བཟློག་པ་ཡིན་ཕྱིར་དཔེར། །ཤིང་དང་གསེར་ལ་མེ་ལྟ་བུའོ། །དཔེར་ན་ཤིང་འགྱུར་བར་བྱས་པ་ལ་ འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མེ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ།།འགྱུར་བ་ཅུང་ཟད་སྐྱེད་པ་ཟློག་པ་སྟེ། ཡང་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསེར་གྱི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མེ་ཉིད་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་གསེར་ཞུ་བར་གྱུར་ཀྱང་ཡང་སྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དང་པོའི་ཆུང་ཡང་ལྡོག་པ་མིན། །ཕྱིར་ལྡོག་རུང་བ་འགྱུར་བྱས་གང་། །དེ་ ནི་ཡང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།མེས་བྱས་པའི་ཤིང་གི་འགྱུར་བ་དང་པོའི་ཚིག་པ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འགྱུར་བ་ཆུང་ཡང་ཕྱིར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིར་ལྡོག་ཏུ་རུང་བར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པའི་ཆུང་ན་ཡང་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཡང་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅི་དང་འདྲ་ བར་ཞེ་ན།གསེར་གྱི་སྲ་བ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་ལས་འགྱུར་བ་བྱས་པ་གསོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་ཡང་མི་འབྱུང་བ་འགྱུར་བ་རྩོམ་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གསེར་ལ་མེ་ལྟ་བུའོ། །ལུས་ལ་རིམས་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའི་འགྱུར་བ་ཡང་གསོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།

若木變因火雖返，由火所作木變炭等相亦非得木體，如是木變不返，心變因熱等雖返，死身位時心返無者。如是此疑前因不定。非也，由有療愈故，以此答。無彼過，由有療癒合故。 義謂若如木變，由熱等所作身變極不返時，如火雖作木變少許無返，如是熱等作少許亦不應返，如是則不應作熱等療愈，然亦作療愈，故熱等非作不返變者。 此義即由”由復不生故”等顯示： “由復不生故於某， 作諸變異事， 生起少許變， 由少返為喻， 如木金於火。” 如於木所作變之變因為火。少許變生返，由復生故，如金變因即火。如是金雖融亦復堅。初小亦不返，返適所作變，彼非復變者。由火所作木變初燒相變雖小亦不復返。返適所作變雖小彼變是復生，成前自性。如何者？如金堅性。 合：若某由某所作變可療者，彼于彼非作不復生變，如於金火。身由熱等所作變亦可療者，為遍作相違所見。

།གང་ཞིག་གང་ལ་ཡང་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་འགྱུར་བ་རྩོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་རང་དང་བྲེལ་བའི་དུས་ཙམ་དུ་འབྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་འགྱུར་བ་རྩོམ་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གསེར་ལ་མེ་ཉིད་ལྟ་བུའོ། །ལུས་ལ་ནད་ཀྱང་ཡང་འབྱུང་བ་ཅན་གྱི་འགྱུར་བ་རྩོམ་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།གལ་ཏེ་ཡང་མི་འགྱུར་བ་རྩོམ་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་གྱུར་པ་ན་ཡང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཙམ་ལས་ཡང་འབྱུང་ བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཡོད་པའམ།འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་མ་འཕོས་པའི་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་ནི་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་དེས་བྱས་པའི་འགྱུར་བ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ལོག་ཏུ་རུང་བ་དེ་ཡིན་པ་ལྟར་ན། ཡང་ འབྱུང་བའི་འགྱུར་བ་རྩོམ་པར་བྱེད་པས་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་ལྡོག་ཏུ་རུང་བ་དེའི་ཚེ།ནད་འགའ་ཞིག་གསོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མེད་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཅུང་ཟད་གསོ་བ་མིན་པའི་ཉེས་པའི་རིགས་བརྗོད་ཅིང་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དག་བྱེད་ཉིད་ དཀའ་ཕྱིར་རམ།ཉེས་པ་དེ་སྤོང་བའི་རྒྱུ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ལ་སོགས་པ་རྙེད་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་ཟད་ཕྱིར་ཏེ། སྔོན་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ལས་སྐད་ཅིག་མ་ ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ནུས་པ་ཟད་པས་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་འཇིག་པ་དེ་ལྟར་ན་གསོ་བ་ཡོད་ན་ཡང་གསོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །གང་གིས་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ ཅུང་ཞིག་ཀྱང་མ་མཐོང་བ་མེད་ཅིང་གང་གི་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ལས་སེམས་མི་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་རླུང་དང་མཁྲིས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་ཉེས་པ་འབའ་ཞིག་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་ནི་འབའ་ཞིག་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་དེའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་ན་གསོ་བྱ་ནད་མེད་མ་ཡིན་ནོ།། དེ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པ་མཚུངས་པ་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་ཅན་དག་ལས། གཅིག་ནི་ཡུན་རིང་པོ་གཞན་དུ་ཡུན་མི་རིང་བ་ནས་ནད་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཁྱད་པར་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་མ་མཐོང་བ་ནི་བདག་ལས་གཅིག་ལ་དེ འདྲ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ལས་ཡོད་པ་གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་ནས་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་དོ།

若某于某作復生變者，彼于彼僅于自關聯時由生僅作變，如於金火。于身病亦作復生變者，為自性因。若證非作不返變是成已成，由轉異亦復生故者，非也，由無差別故。從生自性僅，復生性彼時有，或某時亦非。由不離生體自性之異變不應理故。 若如是由彼所作變小故可返者，由復生變作一切可返時，應得無不可療病。雖如是然，略說示不可療過類者，由難正作故，或由彼過對治因滋補等難得故。由壽盡故，謂由先作業力盡相故說不可療。如是由業力住為後後剎那相續相。 由彼力盡故無因，后剎那無相續相壞，如是雖有療亦說非可療。由何亦未見少許俱作因，及由力盡故心不住者，彼風膽相過唯變因故，過唯變因時，說對治時非無病可療。 彼僅為譬喻，由同過對治依中，一長時他不久得無病故，如是等不成差別。不見因謂我於一有如是相業，由何受苦已得住自性，如是無過失。

།དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་། གནོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱི་བདག་པོ་ཉིད་ལས། འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚུངས་པ་དག་ལ་ཡང་རྒྱུན་ཡུན་རིང་ཐུང་དུ་གནས་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་མི་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །གང་ཡང་རྒྱུ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ། ཤི་བའི་ལུས་ལ་ཡང་དུག་སོགས་ལྡོག ཕྱིར་རམ།སོགས་པའི་སྒྲ་སྨོས་པས་རིགས་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པའོ། །དེའི་སོས་ཟིན་བཅད་པ་ལས་ཀྱང་ལུས་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དུག་སྐྱེས་བུ་ཤི་བ་ན་སོས་ཟིན་པའི་གནས་གང་ཡིན་པར་ཡང་འདུས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཅད་པ་ན་སྐྱེས་བུ་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། ། སྐྱེས་བུ་གཉི་ག་ཡང་སྦྲུལ་གཅིག་བཟུང་བ་དག་གི་སོས་ཟིན་པ་མཚུངས་པར་བཅད་པ་ལས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་གཅིག་འཆི་བ་དེ་ལྟར་གཞན་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་གཉེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་ཀྱང་ངོ་། །འགྱུར་བའི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བས་ན། དེ་ཅི་སླར་ཡང་འཚོ་མི་འགྱུར། དེ་ཡང་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁོ་བོའི་ནི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚུངས་པ་དང་དེའི་གཉེན་པོ་མཚུངས་ཀྱང་ལས་ཟད་པའི་ཕྱིར་བཟུང་བ་གཅིག་ཉིད་འཆི་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་དེ་ཤེས་པས་དུས་སུ་བཟུང་བ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་གལ་ཏེ་དུས་གཞན དུ་འཚོ་བའི་ཕྱིར་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཚོགས་པས་དེ་ལས་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཚོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འཚོ་བ་ནི་གྱུར་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་ནི་གྱུར་པ་མི་རུང་བའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།།ཆོས་ཅན་ལས་ཆོས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རམ། ཐ་དད་ན་ཡང་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གྱུར་པ་ཡང་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ནི་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ཡང་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ ཏོ།།རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་ནི་དུས་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ནད་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་མ་ཚང་བར་བྱས་པ་ཅན་གྱི་ལུས་ལས་མངོན་པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། རྟག་ཏུ་མངོན་པར་མི་གསལ་བའམ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་གྱུར་ པ་དང་གསལ་བ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་གང་དེ་གྱུར་པ་དེ་སྔ་མ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་གཞན་ཡིན་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་སྔ་མའི་རང་བཞིན་བཏང་བས་འབྱུང་བ་རྣམས་རྒྱུན་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཉིད་དུ་གནས་པ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཅུང་ཞིག་ཀྱང་སྐྱེས་པ་ མེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

如是外物對有情作利害之業主性，從增減乃至滅等同因中，亦應了知住于長短相續及滅不滅等。若見因時，死身亦由毒等返故，等字所說由熱等返。由彼咬傷割截，身遍毒生，人死時，于咬傷處聚，割截時人得活。 二人同爲一蛇所咬，由同割截咬傷，如一死他亦然。“亦”字謂由對治等合亦然。由離變因，彼何不復活？謂彼亦應活。我說雖同變因及彼對治，由業盡故所執一者死，于彼了知時所執者即顯示。 如是則若由他時活故非不許者，於此如所見因聚無待他故，彼時何不活已說。若謂活待轉異者，非也，已說彼不應理故。由法與法性異故，或雖異亦非轉異。 又由轉異亦無所待故，何不一切時生？已說常體某時亦無所待。僅有自性者不待他時。若由病等作不全身故不明顯時，常不明顯，或彼時由無差別故是轉異及明顯。 又彼轉異是彼前者耶？抑或他耶？若是他性，由舍前自性，諸大種成相續斷。若非他性，則住彼性諸大種全無生，如是無差別。

།གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཞན་དུ་ཡང་འགྱུར་ལ་ཆོས་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་བར་ཡང་འཐད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞར་ལ་འོངས་པས་ཆོག་གོ། །དེ་བས་ན་སེམས་གཞན་དང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བ་རྣམས་རྒྱུ་ ཉིད་ཡིན་པ་དང་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལོག་པས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པར་ གྱུར་པ་ཉིད་ལོག་པས་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་དག་གི་ཆོས་ནི། ཉེར་ལེན་འགྱུར་བ་མེད་པར་ནི། །ཉེར་ལེན་ཅན་གྱི་འགྱུར་བ་དག་།བྱེད་པར་མི་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོད་པ་གང་ ཡིན་པ་དེས།དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་འགྱུར་བ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འགྱུར་བར་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། དཔེར་འཇི་བ། འགྱུར་བ་མེད་པར་བུམ་སོགས་བཞིན། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་སུ་བཀོད་པ་ཅན་འཇི་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བུམ་ པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པར་གྱུར་པ་འགྱུར་བ་མེད་པར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་འགྱུར་བ་བྱེད་པར་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུའམ།དཔེར་ན་འོད་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པར་གྱུར་པ་སྒྲོན་མ་ནུས་པ་མེད་པར་མ་བྱས་པར་འོད་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བྱེད་པར་མི་ནུས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་ གིས་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་པ་དེ།འགྱུར་བ་མེད་པར་དེའི་འགྱུར་བ་བྱེད་པར་མི་ནུས་ཏེ། དཔེར་ན་འཇི་བ་འགྱུར་བ་མེད་པར་བུམ་པའམ། སྒྲོན་མ་འགྱུར་བ་མེད་པར་འོད་ལྟ་བུའོ། །ལུས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་ པའོ།།སྦྲུལ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་མར་མེ་ནུས་པ་མེད་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འོད་མི་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན། དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་འགྱུར་བ་ལས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་བ་འབྱུང་མོད་ཀྱི། ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་ པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་འབྱུང་བའམ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ལས་དེའི་བྱ་བ་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བའམ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ན་རྒྱུན་ཉིད་སྐྱེ་བའམ་འཆད་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།མེ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་རྒྱུན་ཆད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若是他性，則真實性亦成他，法與彼相關亦難成理，附帶而已。是故心無他相續者由因不全故。已說諸大種為因性及與心俱住故，有彼故有故不應理。 又所謂能作利益者返，非所利益相續斷。云何？由所取性返故返。其中能取所取法者，無所取變時，不能作所取諸變，雖如是然，為作所取變故所欲者，由得彼所取變故令彼變，非余相。如何？如泥，無變不能瓶等。 如泥性瓶等形相所取，無變不能作瓶等變，或如光所取燈無力不作而不能異相作光。合：若某為某所取者，無變不能作彼變，如泥無變不能瓶，或燈無變不能光。身亦是心所取者，為遍作相違所見。 蛇等亦由作燈無力故令光不明，如是非離所立。如是則由水等變生稻等變，然水等非所取，如是不定者，于彼水等俱作利益能作生或壞時，彼作用色等差別生或返，然非相續生或斷。由火等破所取，如是由相續斷故非不定。

།དེ་བས་ན། དངོས་གང་འགྱུར་བ་མེད་པར་ནི། །དངོས་པོ་གང་ཞིག་རྣམ་འགྱུར་བ། །དངོས་པོ་དེ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཉེར་ལེན་མི་རིགས་ སོ།།ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། བ་ལང་བ་མེན་ལ་སོགས་བཞིན། །བ་ལང་ཉིད་འགྱུར་བ་མེད་པར་བ་མེན་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་བ་མེན་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་བ་ལང་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་གང་ཞིག་གང་འགྱུར་བ་མེད་པར་འགྱུར་བར་བྱས་པ་དེ་ནི་ དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ཆུ་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་བ་མེད་པར་མེ་འགྱུར་བར་བྱས་པ་ཅན་གྱི་ཆུ་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་དང་ལུས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པས་ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ འགྱུར་བ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་འགྱུར་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཐོབ་པར་ནུས་པ་ཅན་དེ་ནི་དེའི་ཚེ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་བ་མེད་པར་མེ་འགྱུར་བ་སྐྱེ་བ་ཅན་ལྟ་བུའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ལུས་འགྱུར་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་གང་དག་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་ངེས་པ་དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲོན་མ་དང་འོད་ལྟ་བུའོ། །ལུས་དང་སེམས་དག་ལ་ཡང་ལྷན་ ཅིག་གནས་པའི་ངེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་འཆོས་པ་སྟེ།ཚད་མའི་ལན་ཡིན་པར་སེམས་སོ། །དེ་ནི་རྒྱུ་ཐ་དད་མེད་ལྷན་ཅིག་གནས་ཞེས་བྱ་བ་དེར། དབང་པོ་བཞིན་དང་གཟུགས་དང་རོ་བཞིན་ནོ། །འབྱུང་བ་བཞིན་དང་ཚེ་བཞིན་དུ་མ་ངེས་པ་ཡང་ བཤད་ཟིན་ཏོ།།འདིར་ཡང་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་རྒྱུ་ཅན་འབྲས་སྐྱེད་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ལུས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་མེད་པར་ལུས་སྔ་མ་སྔ་མ་ དབང་པོ་དང་བཅས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དེ་འདྲ་བའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་མི་ནུས་པ་དེ་ལྟར་ན།ལྷན་ཅིག་བྱེད་ཕྱིར་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་དག་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལུས་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། མེ་དང་ཟངས་མའི་ཞུ་ཉིད་ བཞིན།།དཔེར་ན་ཟངས་མ་ཞུ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཟངས་མ་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞུ་བའི་གནས་སྐབས་ན་མེ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།

是故，何物無變而，何物生變異，彼物變異之所取不應理。如何？如牛與黃牛等。如牛性無變而黃牛等變，如是黃牛等非取牛。等字所說：若某無某變而變者，彼非彼所取，如水等無變而火變者之水非所取。心與身亦然。 由非所欲行等生憂等相變。合：若某無某變能得變者，彼時非所取因，如水等無變生火變。意識亦能于身無變生變者，為遍作相違所見。 如是則若定俱住者為能取所取，如燈與光。身心亦有定俱住者，為似自性因，思為量答。彼于無異因俱住中，如根與色味，如大種與壽已說不定。 此亦不定，彼因果生者，為身因羯羅藍等名後後身位相果生意識俱作。無彼前前身具根不能相續後后如是，如是由俱作故身意識俱住，由意識非取身故。如何？如火與銅融。如銅融之銅性為所取，然融位時火為俱作故不定。

།གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་ངེས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལུས་དང་སེམས་ དག་ལ་ཡང་དེ་སྐད་དུ་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ།།དེ་དེ་ལྟར་ན་ལུས་དང་སེམས་དག་ལ་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ཀྱང་སེམས་ཉིད་དམ་ཡོན་ཏན་དང་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་རྟེན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་མེད་དག་རྟེན་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པའམ་མེད་པ་འགའ་ ཞིག་རྟེན་དུ་འགྱུར་གྲང་ན།རེ་ཞིག་ཡོད་པའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་གི་རང་བཞིན་དེ་ནི་རྟེན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པས་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་ནི་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེའི་རྟེན་ མ་ཡིན་ཏེ།འབིགས་བྱེད་ཀྱིས་གངས་ཅན་ལྟ་བུའོ། །རྟེན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཡང་། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །མེད་པའི་ཡང་རྟེན་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ གྱི་གཞན་ཞིག་རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་མེད་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་སྒོ་ནས་གང་ཞིག་རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟ་བུའོ། །ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །གལ་ཏེ་མ་ཡིན་རྟེན་ཡོད་པ། ། གནས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡིན་ཞེ་ན། །རྟེན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཅུང་ཟད་མི་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་ན་ཡང་དེ་ནི་གནས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་སྔ་མ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞིང་གཞན་ནི་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཁས་མ་བླངས པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་རྟེན་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་གནས་པར་བྱེད་པས་གནས་པར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་བྱེད་ན་དེ་ཡང་དེ་ལས་དོན་གཞན་ནམ། དོན་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོག་པ་གང་དུ་འགྱུར་གྲང་ ན།དོན་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ནི་གནས་པ་འདིའི། གནས་པ་པོ་ལས་ཐ་དད་མེད་པ་ཡི། །རྒྱུའི་ཕྱིར་གནས་པ་པོའི་བདག་ཉིད་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ།

若謂由非一切有定俱住故火非所取者，于身心亦已如是說。如是則身心無能依所依性。由此亦心性或德性及總等他依性非有，由有無無依故。 有或無某為依耶？且非有之依，由自性成故，某性為欲顯依作用故，全無所作非依。合：若某于某全無所作，彼非彼依，如金剛于雪山。所欲為依事亦於一切自性成體全無所作者，為遍作相違所見。 亦非無之依，彼亦從自因生，非他為依。合：若無彼依門某非為依，如兔角。未成體亦是無者，為遍作相違所見。 若謂非爾有依，為住因者，所欲為依非無所作，由有性成事雖有亦作住故。爾時前未成，他為能成，由未許故。彼非依，由作住故。如是且由作住非作所住體，由已成故。 作住亦彼異義耶？抑或非異義？若非異義則此住，由無異住者之因故，住者自性是住。彼亦非所作，如是由全無所作故非依。

།ཐ་དད་ན་ཡང་གནས་པ་ལས་གནས་པ་དོན་ཐ་དད་པའི་ངོ་ བོ་ཡིན་ན།དེ་རྒྱུ་མིན་གནས་པ་དེའི་གནས་པར་བྱེད་པ་མངོན་པར་འདོད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། གནས་པར་བྱེད་པ་དེས་གནས་པ་པོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཅི་ཞིག་བྱས་ཏེ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་བྱས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་གཉི་གས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་ པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེའི་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་པར་བྱེད་པ་དང་འདྲ་བར་གནས་པའི་རྟེན་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་གནས་པར་བྱེད་པ་ལས་ དངོས་པོའི་གནས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་གནས་པ་པོ་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ།འཇིག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། གནས་པར་བྱེད་པ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཡོད་པས་སེམས་ཉིད་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་གཞན་དང་གཞན་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་རྣམས་གནས་པར་བྱེད་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།བྱེ་བྲག་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ཀྱི་ཡང་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོ་བསངས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་སོ་བཏང་བ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡོན་ཏན་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ལྡོག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་འཇིག་རྒྱུ་ལས་འདོད། །དེ་ལྟར་ནི་གྱུར་ ན་གནས་པར་བྱེད་པས་གནས་པར་བྱ་བ་གནས་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དང་ཕྲད་ནས་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ལའང་ཐལ་བ་མཚུངས་པ་ཡིན། དེ་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ལ་ཡང་མཚུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་དངོས་པོ་ལས་འཇིག་པ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་འཇིག་པའི་རྒྱུས་ བྱེད་དམ།འོན་ཏེ་དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་དངོས་པོ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལ་བྱེད་ན་དངོས་པོ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། དེའི་གནས་སྐབས་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་ལས་འཇིག་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པའི་རྒྱུ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་འཇིག་པའི་རྒྱུས་ཡོད་པ་ན་དངོས་པོ་འཇིག་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་གྱི་ཚེ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། གནས་པའི་རྒྱུས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་བྱ། གནས་པའི་རྒྱུར་རྟོགས་པ་ཅིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་འཇིག་པའི་རྒྱུའི་ནུས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ལས་འདིའི གནས་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་ན། དེ་ལས་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་བདག་ཉིད་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་གནས་པའི་རྒྱུས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན། ཇི་སྲིད་འཇིག་རྒྱུ་མ་ཕྲད་པར་གནས་ཡིན་ནོ།

若異者，住異於住之異義性，彼非因住彼住作所欲生者，如是彼住作于所欲為住者事何所作？由全無所作故，二相皆全無所作性。 說彼相屬住作及解彼為能利亦不應理，由如住作住依不成故。又若由住作有事住者，爾時住者常，應無壞滅，由有住作諸大種故心性無返故。由異異覺入返故，諸大種非住作。 由勝論瓶等物亦有住作故。由舍青等相後後德無返應成。若謂彼由壞因欲，如是則雖住作作所住，然遇壞因而壞者，爾時于彼亦等過。 彼于壞因亦等，為事異義壞由壞因作耶？抑或事性？非作事，由已成故。若作他於事全非，如是由彼位性故從何壞？壞因全無所作性。 又若有壞因事壞，非他時者，爾時住因亦何所作？解為住因全不應理。如是若由破壞因力故，此成住作力。若非爾，無壞因時，由彼壞法性彼體不壞，如是住因何所作？如是則，乃至未遇壞因是住。

།ཇི་སྲིད་འཇིག་པའི་ རྒྱུ་དང་མ་ཕྲད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་འདི་གནས་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་མི་གནས་པ་དེ་ལྟར་ན།དུས་དེ་སྲིད་དུ་གནས་པར་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་གནས་པ་པོ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཇིག་པ་དངོས་ཆོས་ཉིད་འགྱུར་ན། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ ཅན་དེ་ནི་འཇིག་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཚེ་འཇིག་པ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འཇིག་པ་འདི་ལ་གནོད་མེད་ཅན། འདི་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དངོས་པོའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་གཞན་དུ་བྱ་བར་ མི་ནུས་པ་དེ་ལྟར་ན།རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་གཞན་བྱེད་པ་ན་ཡང་གནས་པར་བྱེད་པས་བདག་ཉིད་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞིང་། གཞན་སྐྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་དེ་དེའི་ཇི་ལྟར་ན་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། རང་བཞིན་ལས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ཡང་། དེ་ནི་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་གནས་རྒྱུས་ཅི་ཞིག་བྱ། ནུས་པ་མེད་པ་བརྟགས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་དཔེར་ན་ཆུ་སོགས་ཀྱི་རྟེན་བཞིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཅན་གྱི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ནི་བརྟེན་པ་དང་། སྣོད་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟེན་གྱི་མིང་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འདིའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་རྟེན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལའང་མཚུངས་པ་འདི་ལའང་སྣོད་ལ་སོགས་པ་རྟེན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཅི་ཞིག་བྱེད་པ་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་དེ་ཐམས་ཅད་འདིར་ཡང་བཟླ བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ཐ་སྙད་མཐོང་བ་ཇི་ལྟར་ན་སྟོན་པར་ནུས་ཤེ་ན། གནས་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྣོད་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན་དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་ ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་རྣམས་སྐད་ཅིག་རེ་རེར་འཇིག་པ་ཡིན་ན་ནི་དངོས་རྒྱུན་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དང་མཚུངས་པའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་པའི་སྣོད་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱིར།སྣོད་ལ་སོགས་པ་དེ་རྟེན་ཡིན། །དེ་ལྟ་མིན་ན་རིགས་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ བའི་རྒྱུན་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟེན་མི་འདོད་དོ།

若謂乃至未遇壞因時，自性壞性此無住作不住，如是爾時由住作攝持住者住者，壞為事法性時，自性壞體者非無壞作而住。爾時壞成事自性。如是此壞無害，此無害者，為語分別。 事自性不能異相作，如是由自性壞。作異相時亦由住作自體壞法性彼壞，生他如是彼彼云何住作？若非異自性，彼為壞體彼自性時，由無住故住因何所作？由觀無力故。 若謂如水等依者，如是則有性成水等為所依，器等名能依，如此依所依事，如是此成依事者，於此亦等，於此亦器等所欲為依何所作為依者，前彼一切此亦應說。 若謂依所依言說見云何能說？由作住故器等非依。若爾云何？諸事剎那自性壞。異異處生法性諸事剎那壞時，事相續如是生依等處生器等為因性因故，器等彼依，若非爾不應理。若不許如是相續生因性為依。

།འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། གནས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། རྟེན་ཉིད་ཡིན་པ་མི་རུང་ངོ་གཞན་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་ཆོས་ཅན། འབོ་བ་ཡི་ནི་གགས་བྱེད་ཕྱིར། །སྣོད་ལ་སོགས་པ་ཆུ་སོགས་ཀྱི་ནི་རྟེན་གྱུར་ན་ཡང་། འཕོ་ བ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན།འགྲོ་བ་མེད་ཅན་ཡོན་ཏན་སྤྱི། །ལས་རྣམས་རྟེན་གྱིས་ཅི་ཞིག་དགོས། །གང་གིས་ན་དེ་དག་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་པར་འགྱུར། རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་དགག་པ་བཤད་མ་ཐག་པ་དེས་ནི་ཐ་མི་དད་པ་གྲུབ་པ་དག་གི་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོའི་ མཚན་ཉིད་ཅན་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་དང་།བདག་ལ་སོགས་པ་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཅན་རྒྱུ་དང་། འདི་ནི་འདི་ལ་ཡོད་ཀྱི་གཞན་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས། རིགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་གཞག་ཉིད། །སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་ཆོས་ཅན་འདི་ལ་ཆོས་འདི་གནས་པ་དང་། འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་ སེམས་ཉིད་གནས་པའམ།འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་གང་ཅུང་ཟད་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་བཙལ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟེན་མེད་ཕྱིར་ན་སྟེ། འགའ་ཞིག་གི་ འགའ་ཞིག་རྟེན་ཡིན་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཐ་སྙད་འདི་དག་ནི་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འགའ་ཞིག་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཤད་ཟིན་པའི་དོན་བསྡུས་ནས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཞན་ལས་དངོས་ འཇིག་ན།།དེའི་ཚེ་ཇི་སྲིད་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་མི་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་དངོས་པོ་དེ་བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དེ་ལྟར་ན། དེའི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་གནས་རྒྱུས་ཅི་ཞིག་བྱ། དངོས་པོ་དེ་གཞན་མེད་པར་འཇིག་ན་ཡང་། འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཐག་ཉེ་བ་མེད་པར་དངོས་པོ་རང་ཉིད་ འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན།གནས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ནུས་མེད་ཡིན། །དེ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གནས་པར་བྱེད་པ་འདོད་པ་དེའི་ཚེ། རང་བཞིན་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ན་ཡང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། གནས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ནུས་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་པའི་རྒྱུས་ཅི་ཞིག་བྱ། གཞན་ཡང་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་རྟེན་བཅས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་གནས་ལྡན་དང་སྐྱེ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྟེན་བཅས་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེས་ན། རེ་ཞིག བདག་ལ་བརྟེན་པའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པའི་རྟེན་རྟག་པ་དེ་དག་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

若問云何？當許為住因時，不應為依性。又自性行法性，由遮流故，器等雖成水等依，無遷法性，無行德總，諸業何須依？由何彼等成所依性？ 由剛說依所依事遮故，不異成者之依所依事相攝聚，及我等攝聚因，此於此有非他者，類等安立性。等說者，此法性此法住及依諸大種心性住，或大種所成色等，凡由依門說住者，當知彼一切皆所尋。 何故？由無依故，某于某為依不應理故。此等言說由依門故，任何亦非依何住。由”若”等說已說義攝示。 若由他事壞，爾時乃至壞因不近住時，彼事自體隨轉，如是彼全無所作住因何所作？若事無他壞，無近壞因事自壞體性，如是諸住因無力。 當欲為住作住時，由自性無返故雖有住作，由彼壞故，由諸住因無力故住因何所作？ 又某事有依者，謂一切具住及生者，某事具生者彼皆許有依故，且依我之樂等彼等常，由永不離住作故無壞性。

།གང་དག་གི་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྟེན་ཡིན་ན་དེའི་ཡང་གཞན་དང་དེའི་ཡང་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྟག་པའི་བར་དུ་ རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་སེམས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་དེ་ལྟར་ན་འཇིག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་ནའང་འཇིག་པ་མིན། དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་གང་ཡིན་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ནམ། མ་ཡིན་པ་ཡིན་གྲང་། གལ་ཏེ་རང་འཇིག་ངང་ཚུལ་བདག་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་བཟློག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན པ་དེ་ལྟར་ན།དེའི་གནས་བྱེད་གཞན་གང་ཡིན། །དངོས་པོ་དེ་གལ་ཏེ་རང་འཇིག་ངང་ཚུལ་བདག་མིན་ན་དེའི་ཚེ་བདག་ཉིད་གནས་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། དེའི་གནས་བྱེད་གཞན་གང་ཡིན། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་གཉི་ག་ལྟར་ན་ཡང་རྟེན་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ཀྱང་ལུས་དང་ སེམས་དག་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་།ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ལུས་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་འགྲིབ་པ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མེད་པར་ཡང་བློའི་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དེའི་ཡོན་ཏན་ འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དག་གིས།ཤེས་རབ་ལ་སོགས་ཕུལ་བྱུང་དང་། །འགྲིབ་པ་དག་ཏུ་འང་འགྱུར་བ་ཡིན། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། སྐྱོ་བ་དང་སྐྱོ་བ་མེད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་ མུག་དང་།དྲན་པ་དང་། ཡིད་གཞུངས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་ངོ་། །ལུས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་བློའི་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་ བའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ།འདི་ནི་མར་མེའི་འོད་ལ་སོགས། །བརྟེན་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དག་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་འོད་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ཕུལ་དུ་བྱུང་ བ་དང་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་གྱི།དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་དོན་བྱེད་པས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若某等之無常性為依，彼亦他與彼亦非他，如是乃至極微常為依故當成常住。由心等大種法亦由大種自性無壞故住，如是無壞性故，一切事任何時亦不壞。 某事者，為自性壞性自性耶？抑或非耶？若自壞性為體，爾時由自性無返故，由彼壞性，如是彼住作他為何？若事非自壞性體，爾時自住，如是彼住作他為何？如是二相皆非成依。 由此亦身心非取及有取事，如是無身勝衰，無身德增減亦由覺作差別，由意識作差別彼德增減，慧等勝及衰亦成。等說者，慈悲、離貪、厭離、無厭、貪、嗔、癡、念、正直等亦是。 無待身作差別增減，由覺作差別增減門慧等勝衰所證法，此于燈光等所依非有。若爾云何？由燈等作增減，證彼等取者光等勝非勝，非由無待彼義作增減隨行。

།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དག་གིས་ལྟོས་པ་མེད་པའི་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ འཕེལ་བ་དང་།འགྲིབ་པ་ཅན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཅན་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲོན་མའི་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་འཕེལ་པ་དང་འགྲིབ་ པ་དག་གིས་ལྟོས་པ་མེད་པའི་མྱུ་གུ་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་སྒྲོན་མའི་འོད་ཀྱིས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལྟ་བུའོ།།བློའི་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དག་གི་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ལུས་ཀྱིས་བྱེད་པའི་ཁྱད་ པར་གྱིས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་འགྲིབ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཉིས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །ལུས་དེ་ལས་ ཀྱང་བརྒྱུད་པས་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་འདིའི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི་སེམས་ཕན་འདོགས་བྱེད་མིན་ལ་མིན།སེམས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལུས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་བློའི་བྱེད་ པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྟོས་པ་མེད་པའི་ལུས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བློའི་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འཕེལ་བ་ དང་འགྲིབ་པ་མེད་པར་ལུས་ཡན་གར་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་སྟེ།འདི་ལྟར་ལུས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་འདོད་ཆགས་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞིང་གདུང་བ་ལས་ཞེ་སྡང་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ན་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཁོ་ན་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་རྒྱས་སོགས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་འཕེལ། སོགས་པ་དང་པོ་སྨོས་པས་ནི་གདུང་བ་ལས་སོ། །ཅི་རིགས་པར་དེ་ནི་འགའ་ཞིག་ཚེ་ན་བདེ་སྡུག་སྐྱེ། འདོད་ཆགས་འཕེལ་བ་ནི་བདེ་བ་ལས་སྐྱེ་བའོ། །ཞེ་སྡང་འཕེལ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱེ་ པའོ།།འགའ་ཞིག་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པས་ལུས་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པ་ལས་གདོན་མི་ཟ་བར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱེས་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཆུང་བའམ། སོ་སོར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་ པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱིས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མེད་པ་དེ་ཤེས་པར་བྱེད་དོ།

論式為：凡由作差別增減無待作差別增減者，于彼無待而證勝衰者，非彼取因及異取因，如由燈作差別增減無待芽作差別增減，于彼無待證燈光勝衰。 由覺作差別增減無待身作差別增減，于彼無待證慧等勝衰，此為自性因。對第二所立，為相違遍知。 由彼身亦次第生此慧等勝差別，非心無益於心，由作益門于慧等身成能益。此由覺作差別增減故。無待身作差別增減于彼無待性，為慧等因義所立。 若謂無覺作差別增減，由獨身亦見貪等增因，如是身增時貪增，由熱惱生嗔，如是因不定者，此非爾。如是增等貪等增，初等說者由熱惱。隨應彼于某時生苦樂，貪增由樂生，嗔增由苦生。 說某時者，由身等增非必貪等，如是雖有彼，由補特伽羅自性貪等小，或由別覺等性無貪等勝而了知。

།གང་གི་ཚེ་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་དངོས་སུ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ལུས་རྒྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཇི་སྲིད་སྐྱེས་བུ་ཡིད་བདེ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་སྲིད་དུ། འདོད་ ཆགས་དེ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་།དེ་བཞིན་དུ་ཞེ་སྡང་ཡང་ཇི་སྲིད་ཡིད་མི་བདེ་བ་མེད་པར་ཡང་ངོ་། །ཡིད་བདེ་བ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དེ་ཡང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དེ་དག་ཀྱང་ཁམས་ནི་སྙོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། ། སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཁམས་མི་སྙོམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ། །ནང་གི་དོན་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་ཉེ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཅི་རིགས་པར་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་དུ་ཁམས་སྙོམས་པ་དང་མི་སྙོམས་པ་ལས་ནང་གི་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ པོས་ཅི་རིགས་པར་རང་གི་ཡུལ་གྱིས་རེག་བྱའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ངོ་བོ་ཕྱིས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དང་གནོད་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལས་འདོད་ ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་བརྒྱུད་པས་ལུས་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་པ་དང་ཡིད་གཞུངས་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་དྲན་པ་དང་ཡིད་གཞུངས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ པར་རྟོགས་པར་བྱའོ།།དེས་ན་ཡུལ་ལམ་དབང་པོ་ཤེས་པའི་རྟེན་གྱི་དབང་པོ་ལས་དེའི་ཤེས་པ་ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་དེ་འདྲ་བའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གནས་པ་ཐོབ་པ་དེ་ལྟར་ན། དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་དག་གི་ཡུལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ བཞིན་དུ་དབང་པོ་དང་ལུས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བཤད་མ་ཐག་པ་དེས་ནི་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་སྦྱར་བའི་དུག་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ལས་སོ། །དྲན་པ་ཉམས་པ་སོགས་བཤད་པ་ཡིན། དཔེར་ན་དེ་དག་གིས་ལུས་དངོས་སུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མ་ ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ།།སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་རྨོངས་པ་དང་དྲན་པ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལ་སོགས་པ་བཟུང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་བློས་ནི་འགྱུར་བར་བྱེད་ཕྱིར་རོ། །ནི་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། ནང་དོན་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པའི། །ནང་གི་དོན་རེག་བྱའི་ ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ།དབང་པོ་ཡང་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ཡིན་པར་བཟུང་ངོ་། །རྟེན་དེས་ཀྱང་རེག་བྱའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྱུར་བར་བྱེད་དེ། དེའི་སྒོ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འགྱུར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

當說”若有增等”之言說時亦非直接，如是雖身增，乃至補特伽羅不生意樂時，貪不隨彼相應，如是嗔亦乃至無意不樂。意樂不樂亦由樂苦門。彼等樂苦亦由界平等生。等說者由界不平等等。 由內義觸差別近故，隨應為樂苦差別。此說由界平等不平等，由內觸差別了知者，隨應由自境于觸識作益作損，由彼等無間緣性後分別覺作益作損。由彼貪嗔性，如是次第由身貪等增。 如是由服食及正直等加行等，當知念及正直等功德。故由境或根識依根由彼識益損門亦得如是貪等住，如是僅由彼非彼等境取，如是非根身故非不定。 由剛說者，等說者由和合等，由配毒等加行。說念損等，如彼等非身直接因。等說者攝愚癡及念散亂等。何故？由意覺作變故。尼為由何故。云何者？由內義差別所生。由內義觸差別所生覺僅為近喻，根亦取為彼識依。由彼依亦變觸識，由彼門亦變意識，此為義。

།ངེས་ པར་འདུས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།བརྒྱུད་པས་ཀྱང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡིད་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དཔེར་རྒྱུད་ ལ་ལའི་ཕུལ་བྱུང་ལས།བསམ་པ་མེད་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ། སྟག་ཉིད་དང་ནི་ཁྲག་ལ་སོགས། །ཐོས་པ་དང་ནི་མཐོང་བ་ལས། །སྟག་ཐོས་པ་ཡི་རྒྱུ་ལས་སོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཤི་བ་ཐོས་པ་ལས་སོ། །རྨོངས་པ་ལ་སོགས་འབྱུང་འགྱུར་ བཞིན།།སོགས་པའི་སྒྲ་སྨོས་པས་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་ཤི་བ་ལ་སོགས་པ་བཟུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འགའ་ཞིག་ལ་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལས་ཀྱང་ངོ་། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་གཞན་ཡང་འཇིགས་སུ་རུང་བའི་གནས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལས་ འཇིགས་པ་དང་བརྒྱལ་བ་དང་།སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ངེས་པར་བློའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་གྱི་འབྱུང་བ་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པས་བློ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བློ་སྔ་ མ་སྔ་མ་ལ་བློ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ངེས་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དེ་ལྟར་ལུས་འདུས་བྱས་པ་ལ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཕྱིར་རིགས་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞིག་འདུས་བྱས་པར་ངེས་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན། སེམས་ནི་དེ་མེད་མིན་འབྱུང་ཡིན། ། དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་དེ་ནི་སེམས་ལ་བརྟེན་པའོ། །རིགས་མཐུན་པའི་སེམས་ཉིད་འདིའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་གྱི། ལུས་ཉེ་བར་ལེན་པའམ་དངོས་སུ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་དེ་འདུས་བྱས་པའི་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དབང་པོའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་འདུས་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་ངེས་པར་འཇུག་པ་དེ་ནི་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའམ། དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འོད་ནི་སྒྲོན་མ་ལེགས་པར་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་ངེས་པར་འཇུག་པ ལྟ་བུའོ།།དེ་མ་ཐག་པའི་སེམས་ཀྱང་སེམས་སྔ་མ་ལེགས་པར་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་ངེས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གང་ཞིག་འདུས་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་གང་ངེས་པར་མི་འཇུག་པ་དེ་ནི་དེའི་དངོས་སུ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུའམ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་ པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་གངས་ཅན་འབིགས་བྱེད་ལེགས་པར་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་ངེས་པར་མི་འཇུག་པ་ལྟ་བུའོ།

非必定由和合等生。由次第作益，僅由彼益非彼所益之取，由義門亦如是意變故。云何？如由某相續勝，于無思維者心相續中，由聞見虎及血等，由聞虎因等。等說者由聞子等死。生愚等如是。等聲說者攝散亂及死等。 如是于某相續差別由見血等。等說者復由見可怖處等生怖昏及毛豎等。僅由彼非外境定為覺取，由義生如是不隨行故，覺不隨彼故。如前前覺定隨後後覺，非如是于身和合。 故同類分別識定隨和合，心非無彼生。由彼無不生性故，彼心依心。同類心為此取，非身為取或直接俱因。定亦不隨彼和合，如根識隨彼境。 論式為：若某定隨某和合，彼為無彼不生或依彼，如光定隨燈善作。無間心亦定隨前心善作，此為自性因。若某不定隨某和合，彼非彼直接取因或俱因，如不定隨雪山穿作。

།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ལུས་འདུས་བྱས་པའི་རྗེས་སུ་ངེས་པར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཉིས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་འགལ་བས་ ཁྱབ་པར་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་དངོས་སུ་ལུས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞིང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལོག་པས་བློའི་རྒྱུད་རྒྱུན་ཆད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་གི་རྒྱུད་གནས་པའི་ཕྱིར་དངོས་སུ་ཉེ་བའི་རྒྱུའམ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལོག་པ་ན་ངེས་པར་དེ་ལོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་བ་ལང་དང་བ་མེན་ལྟ་བུའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡང་ལུས་ནི་དངོས་སུ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུའམ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །གཞན་ ཡང་ཅི་སེམས་ཉིད་ནུས་པའམ།ཡོན་ཏན་ནམ་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལུས་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའམ། འོན་ཏེ་ལུས་ཉིད་ཡིན་གྲང་ན། དོན་གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་མང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐ་དད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ལུས་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་ཐོས་ སོགས་འདུས་བྱས་པ།།སོགས་པའི་སྒྲ་སྨོས་པས་ནི་བཟོའི་ལས་ཀྱི་མན་ངག་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་འདུས་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་བཟུང་ངོ་། །བྱས་པས་སེམས་ཏེ་དུས་གཅིག་གི་ཚེ་སེམས་ལ་ངེས་པར་མ་བཟུང་བ་ཡང་སེམས་དེ་ཉིད་ལ་དུས་སུ་འདུས་བྱས་པ་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་ པར་གསལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་འདུས་བྱས་པ་ལས་བློའི་ཕུལ་དུ་འབྱུང་བ་དང་། འདུས་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ལས་དུས་གཞན་དུ་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་གསལ་བ་དེ་ལྟར་ལུས་ལའང་ཡོན་ཏན་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ ཞིག་གང་གི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་འདུས་བྱས་པས་ན།དེ་འདུས་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སེམས་འདུས་བྱས་ན་སེམས་དེ་ཉིད་འདུས་བྱས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལུས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ པ་དེ་བས་ན་འདུས་བྱས་པ་ན་ཡང་འདུས་བྱས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།བཟློག་པ་ནི་གང་ཞིག་འདུས་བྱས་པ་ན་ཡང་གང་འདུས་བྱས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྣམ་བུ་འདུས་བྱས་པས་བུམ་པ་འདུས་ བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྣམ་བུའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ།།ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུས་བྱས་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུས་བྱས་པ་ན་ཡང་ལུས་ཀྱི་འདུས་བྱས་པའི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ།

意識亦非定隨身和合，此對第二所立為相違遍知。由直接非身取因及俱因故，由彼滅覺相續不斷。 論式為：若某為某相續住故非直接近因或俱因，彼滅時非定彼滅，如牛與野牛。意識相續之身亦非直接取因或俱因，此為遍違知。 複次，心自力或功德或果為異於身，抑或即身耶？若異義，已多說非依身。若非異，即身時，如何由聞等和合。等聲說者攝工巧業教勤作和合等。 由作心於一時心未定取，即彼心於時和合如緣顯現。由聞等和合覺勝，由彼和合于異時功德顯現，如是于身亦功德變。何故？由無異因故。 論式為：若某成某自性，彼和合時彼成和合，如心和合時彼心成和合。身成心自性，此為自性因。亦非變故，由和合時亦無和合生故，彼非彼自性。 返者：若和合時某非成某和合，彼非彼自性，如毛毯和合瓶非和合非毛毯體性。由聞等和合意識和合時亦非身和合功德，此為遍不知。

།མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ལུས་ཀྱི་ ཡོན་ཏན་སྣང་བ་ཉིད་ལས་འདུས་པ་བྱེད་པ་དང་མངོན་པར་གསལ་བའི་དུས་དག་གི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་འདུས་བྱས་པ་ལུས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཉེ་བར་མཚོན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་བཀྲི་མིན་པ། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ལ་ རག་ལས་པ་མེད་པའི་སྲོག་ཆགས་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི།དམན་པའི་གནས་ནི་ཡོངས་སུ་ལེན། །མངལ་གྱི་གནས་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་སྟེ། མངོན་པར་ཆགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཞེན་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ། ། བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དོར་བར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མའི་འབྲས་བུའོ།། །།ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་བཅོ་ལྔ་པ། སྦྱོར་བ་ཡང་གང་ཞིག་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་བཀྲི་བར་བྱ བ་མ་ཡིན་པ་དམན་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་དེ་ནི་བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པས་སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་དོར་བ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྦྲང་བུ་དག་མི་གཙང་བའི་གནས་ཡོངས་སུ་ལེན་པའམ། འདོད་ཆགས་ཅན་དག་བུད་མེད་ཀྱི་རོའི་ལུས་ལ་སོགས་ པ་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་ལྟ་བུའོ།།སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་བཀྲི་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དམན་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་སྟེ། སྲོག་ཆགས་རྣམས་མངལ་ལ་སོགས་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་ལན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །སྐྱེས་བུ་གཉིད་ལོག་པ་ལས་ལྟུང་བའམ། བག་ མེད་པ་མི་གཙང་བ་དང་གཡང་ས་ལ་སོགས་པའི་གནས་སུ་ལྟུང་བ་དེ་བདག་ཉིད་འདོད་པ་དང་གནས་དེ་ལེན་པ་དང་མངོན་པར་དགའ་བས་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་འདིས་མ་ངེས་པ་ཡིན་པར་དགོས་པར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།ཡོངས་སུ་ལེན་པའི་སྒྲས་མངོན་པར་ཆགས་པ་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་དབང་ཕྱུག་གསལ་བའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་བཀྲི་བ་ཉིད་ཡིན། གང་གི་ཕྱིར་སྨན་པའི་གནས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བ་བློའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། སྡུག་བསྔལ་དེས་མངལ་ལ་ སོགས་པའི་གནས་ལ།ཕྱིན་ཅི་ལྡོག་བློ་དང་། དེའི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་རྒྱུན་ཅན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་དང་བདེ་བ་དོར་བ་དང་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །སྲེད་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་འཆི་བའི་རྒྱུ་སྲིད་པའི་སྒོ་ནས་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་ཡང་ཕངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ལུང་ གི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།སྲོག་ཆགས་གིས་ཡང་ཡང་སྲེད་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་བློ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྐྱེ་བ་མི་འཐོབ་པོ། །དེའི་ཚེ་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ།

非不成立，由身功德顯現故，和合作與顯現時，聞等和合無近喻身功德故。由非如是故，非他有情所引，無待自在等有情者，取劣處，取胎處，由先起貪著執著義。此說具取因。 具我執有情慾得樂欲舍苦，此為量果。 《量釋論》卷十五：論式為：若非他有情所引取劣處，彼由具我執先起欲舍苦樂，如蜂取不凈處，或貪者取女屍身等。非他有情所引亦取劣處，有情取胎等處，此為果因。 睡眠人墮落或放逸墮不凈及懸崖等處，非由自欲及取彼處喜樂，如是此不應成不定，故以取聲說貪著。 非不成立，由前自在顯故。何故為他引？由醫處貪為苦樂覺相，如是由彼苦於胎等處，倒覺及彼樂相續，謂捨得苦樂相。愛為生遍死因，由有門我執亦為珍故。 此說教義，有情數數愛及倒無覺，為斷我執故。由無因故不得彼生。爾時解脫輪迴。

།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། གལ་ཏེ་ འགྲོ་འོང་མ་མཐོང་ན།སེམས་ཅན་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་འདིའི་འདི་ནས་མ་འོངས་པར་འགྲོ་བ་མི་མཐོང་བ་དང་། སྔ་མའི་གནས་ལས་མངལ་གྱི་གནས་སུ་འགྲོ་བ་མི་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ན། ཇི་ལྟར་ན་འདི་འགའ་ཞིག་ལས་འོངས་ ནས་མངལ་གྱི་གནས་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ།སྦྱོར་བ་ནི་འགའ་ཞིག་གི་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མི་མཐོང་བ་དེ་ནི་འགའ་ཞིག་ལས་འོངས་ནས་འགའ་ཞིག་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མ་མཐོང་བ་ཅན་གྱི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟ་བུའོ། །སྲོག་ཆགས་འདིའི་ མངལ་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པར་སེམས་སོ།།ཁྱོད་ཀྱིས་དབང་པོ་མི་གསལ་བའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། དཔེར་ན་མིག་མི་གསལ་བ་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུས་དུ་བ་ཆུང་ངུ་མི་ དམིགས་བཞིན།དཔེར་ན་མིག་ཉམས་པ་ཅན་གྱིས་དུ་བ་ཆ་ཕྲ་བ་ངེས་པར་མི་འཛིན་པ་དེ་དང་འདྲ་བ་དེ་ལྟར་ན་འདིས་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་། མེད་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ གཞན་དག་གིས་ཀྱང་མ་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་འགའ་ཞིག་གིས་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འགའ་ཞིག་གིས་ཕྲ་བ་དང་དྲི་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་མེད་པ་རྣམས་གྲོག་སྦུར་ལ་སོགས་པ་སྣའི་དབང་པོ་གསལ་བ་ཅན་རྣམས་ ཀྱིས་དམིགས་པ་དེ་ལྟར་ན་རང་གི་མཐོང་བ་ལྡོག་པ་ཙམ་གནོད་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན། སྲོག་ཆགས་ལུས་དང་ལྡན་པར་འཇུག་པ་ལ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ ཇི་ལྟར་ན་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་དང་གང་ལུས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་དེ་ནི་ལུས་གཞན་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་སྣམ་བུ་དང་བུམ་པ་ལྟ་བུའོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་སྔར་གྱི་ལུས་ཀྱང་ལུས་ཅན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་སེམས་སོ།།འདིར་གཏན་ཚིགས་འདིས་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རྫས་འགའ་ལུས་ཅན་དག་ཡིན་ཡང་། སྲབ་པ་ཉིད་དེ་དང་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཅན་གཞན་ལ་ལར་ཐོགས་ཅན་མིན་པར་མཐོང་ངོ་། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ ཞེ་ན།ཆུ་བཞིན་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཅན་ལ་ཆུ་ལུས་ཅན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་འཛག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གསེར་དང་དངུལ་ཆུ་བཞིན། དངུལ་ཆུ་ལུས་ཅན་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་གསེར་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའོ།

雖然如此，若未見去來，此欲顯有情取生本性者，不見從此去未來，不見從前處去胎處，如是云何從某處來取胎處？ 論式為：若不見某去來，彼非從某來住某處，如不見去來之石女子。不見此有情去來胎等，此思為遍不知。 由根不明因故未見。云何？如眼不明者不見微煙，如目損者不定取微煙，如是此雖不見應斷相，由未成無故說不定。 若他亦未見，如是因義不成，如是當爲某見。如某微細及香等無近喻，為螞蟻等鼻根明者所見，如是僅自見返非能害故非應斷。有言說比量已說。 雖然如是，有情入具身於身相具，云何非障？論式為：若許某具身性，彼應許障他身性，如毛毯瓶等。汝許前身亦為具身，此思為自性因。此因於此不定。如是雖某物具身，由細性及凈性因，見於某色不礙。云何？如水，水雖具身而滲入具身瓶等。如金銀汞，汞雖具身隨金行。

།ཉི་མའི་ཟེར་གྱིས་ཀྱང་ཤེལ་ཕིགས་ནས་ཤིང་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ན་ མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།མ་མཐོང་ཕྱིར་ཡང་མེད་ཉིད་མིན། །དེ་ལྟར་མ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་མི་སྣང་བ་ཙམ་ལས་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ལུས་སེམས་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཅིག་གམ་དུ་མར་འགྱུར་གྲང་ན། རེ་ཞིག་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལག་སོགས་གཡོན་ཐམས་ཅད་དག་།ལུས་ཀྱང་གཡོ་བ་ཐོབ་ཕྱིར་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གཅིག་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བ་མི་རིགས་ཏེ། གཅིག་པ་ཉིད་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་ལས་ཐ དད་པ་མེད་པ་དེ་ནི་གཡོ་བ་ན་གཡོ་བ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྟ་བུའོ།།རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལག་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་གང་ཞིག་གང་གཡོ་བ་ན་ མི་གཡོ་བ་དེ་ནི་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་འགྲོ་བ་ན་མཆོད་སྦྱིན་འདུག་པ་ལྟ་བུའོ། །རྐང་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལག་པ་གཡོ་བ་ན་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །འགལ་བ་ཅན་གྱི་ལས་ནི་གཅིག་ལ་མི་རུང་ཕྱིར་གཅིག་ལ་ འགལ་བའི་ལས་ནི་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དཔེར་ན་གཡས་དང་གཡོན་གྱི་ལག་པ་གཉིས་པོ་དག་ནི་ཡུལ་ཐ་དད་པར་འགྲོ་བར་རུང་བ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། །ལག་པ་གཡས་པ་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་ན། གཡོན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་འགྲོ་བ་དེའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པར་མི་རིགས་སོ།།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་ན། ཡན་ལག་གཡོ་བ་ཡིན་གྱི་ཡན་ལག་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། ཐལ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་ཅིང་བཟློག་པ་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཞན་དུ་ཐ་དད་ གྲུབ་པར་འགྱུར།དེ་ལྟར་ན་ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་གཡོ་བ་ནི་བདག་ཉིད་མི་གཡོ་བ་དེ་ནི་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཆུ་གཡོ་བ་ན་སྣོད་མི་གཡོ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡན་ལག་ཅན་ཡང་ཡན་ལག་རྣམས་གཡོ་བ་ན་མི་གཡོ་ བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།འདི་ཉིད་བཟློག་པ་ནི་གང་ཞིག་གང་ལས་ལྡན་པ་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་གཡོ་བ་ན་ཡང་མི་གཡོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལྟ་བུའོ།