d4204量集論釋陳那 夏瑪 g2.0f｜d4204量集論釋陳那 夏瑪 g2.0f（續4）

།མིག་གི་གཟུང་བྱ་སྤྱི་ཉིད་ཀྱང་རུང་སྟེ། གལ་ཏེ་ངེས་པ་ཡིན་ ཞེས་གདོན་མི་ཟ་བར་དངོས་པོ་པ་ཉིད་རྟེན་དུ་བྱའོ།།རྫས་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །རྫས་དང་གྲངས་དང་བོང་ཚོད་ལ་སོགས་པ་ཡང་མིག་གི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་དག་ལའང་གཟུགས་ཉིད་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་། དཀར་མིན་སོགས་ལ་ཁྱད་མེད་འགྱུར། ། མིག་གི་གཟུང་བྱ་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་པས་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དང་། ཆེས་སྔོ་བ་དང་། ཆེས་ཤིན་ཏུ་སྔོ་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་། །དེའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་མིག་གི་གཟུང་བྱ་ཉིད་མེད་པར། སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་སྒྲ་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས པ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བའི་རོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་སེལ་བ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་གཞན་ལས་ལོག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྒྲའི་དོན་རྗོད་པ་དེའི་ལྟར་ན་ནི། རྗེས་འགྲོ་འབའ་ཞིག་ལས་གྲུབ་འགྱུར། །སྒྲའི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ལྟ་ན་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ དག་ལས་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཁྱད་པར་གཞན་གཉིས་ཀ་ངེས་པར་བཟུང་བས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དཔེར་ན་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་ལས་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྒྲའི་དོན་གཞན་སེལ་བ་ཙམ་ཡིན་ན་ནི་ལྡོག་པ་འབའ་ ཞིག་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མི་འདོད་ན་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན་དངོས་པོའི་ཕྱོགས་ནས་ནི། ཁྱབ་པ་དངོས་སུ་འདོད་མ་ཡིན། །དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཐ་དད་པའམ་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །སྒྲའི་དོན་གཞན་མ་ མཐོང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་སྐབས་སུ་རིགས་མེད་པར་དོན་གཞན་གསལ་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དོན་ལ་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ནི་དོན་གཞན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།འགའ་ཞིག་ན་རེ་འདི་སྐད་དུ། །བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་བསལ་བ་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་གྱུར་པ་སྟེ། །ཐམས་ ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ།འདིར། ཐམས་ཅད་མེད་པ་དང་འབྲེལ་ཞེས། །གང་ཞིག་ཁས་ལེན་དུ་འགྲོ་ན། །ཡོད་དེ་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ལས། །ཡིན་ཞེས་ཅི་ཞིག་གང་གིས་སྦྱོར། །གལ་ཏེ་དེ་ ལྟར་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མེད་པ་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དེ་ལ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་པ་ལང་ལ་སོགས་པའི་མེད་པ་ནི་གང་ཡིན།བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལས་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །ཐམས་ཅད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་པའི་ལན་འདི་ནི་སྦྱར་བར་མི་བྱའོ།

即使眼睛所見的普遍性本身也可以，如果確定的話，毫無疑問地，必須以事物本身作為基礎。那麼，就會導致實體等。因為實體、數量和體積等也是眼睛所見的，所以也會導致它們也具有「形」的性質。此外，在白色等之間也會沒有差別。因為在眼睛所見本身中沒有差別，所以藍色、黃色、深藍色和非常深藍色等之間也會沒有差別。因此，毫無疑問地，必須承認在沒有眼睛所見本身的情況下，藍色和黃色等之間的差異，在世俗中被稱為「形」的詞語，而不是味等。因此，排除其他是確定的。 如果說，不依賴於其他含義的排除而表達詞語的含義，那麼，就只能通過隨同關係來成立。如果說詞語的含義是爲了表達，那麼，就不應只依賴隨同關係和反向關係，因為通過確定其他兩個方面的差別，表達才具有結果。在反向關係方面，表達含義就像「非常做作」和「工作」一樣。如果說詞語的含義僅僅是排除其他，那麼，就會變成僅僅是表達反向關係。如果不想採用隨同關係，那麼就會那樣，但是從事物方面來說：並不直接希望遍及一切。已經說過，事物之間存在差異或不差異的種類是不可能的。 「即使沒有看到詞語的其他含義」這句話的意思是，在沒有種類的情況下，通過闡明其他含義來區分，詞語的隨同關係和反向關係，是沒有其他含義的。有些人說：「牛等的所有排除都是從無中產生的，因為會導致成為一切的自性，所以是完全獲得不存在的自性。」對此，這裡說：如果承認一切與無相關，那麼，從眾多的存在自性中，如何將「是」與「什麼」聯繫起來？如果那樣承認，那麼，所謂「一切與無相關」，其存在的自性之外，牛等的不存在是什麼呢？所有關於牛等存在的虛構，都應從隨同關係中承認。 「會導致一切都變成無」的這個回答，是不應該採用的。 這段文字繼續探討了古印度邏輯中關於概念的定義、語言的指稱以及如何避免邏輯上的謬誤。以下是根據現代邏輯學角度的點評： 普遍性與特殊性： 文中討論了「眼睛所見的普遍性」和「藍色、黃色等之間的差異」。這涉及普遍概念和特殊概念之間的關係。現代邏輯學中，普遍概念是指適用於多個個體的概念，而特殊概念是指適用於特定個體的概念。一個概念的定義既要包含普遍性，又要能夠區分特殊性。 指稱與屬性： 文中指出，如果將「眼睛所見」作為基礎，會導致實體、數量等也具有「形」的性質。這表明了對指稱和屬性的區分。現代邏輯學中，指稱是指語言符號所指向的對象，而屬性是指對象的特徵。一個對象的屬性不能僅僅由其指稱來確定。 排除法與定義： 文中強調通過排除其他含義來定義「形」的概念。這與現代邏輯學中的排除法（disjunctive syllogism）和外延定義密切相關。通過排除不屬於該概念的屬性，可以更準確地定義該概念。 隨同關係與反向關係： 文中討論了「隨同關係」和「反向關係」在定義概念中的作用。這與現代邏輯學中的蘊含（implication）和否定（negation）相關。隨同關係類似於蘊含，即如果A成立，則B也成立；而反向關係類似於否定，即如果A成立，則B不成立。 語言的表達功能： 文中指出，如果詞語的含義僅僅是排除其他，那麼就會變成僅僅是表達反向關係。這表明了語言的表達功能不僅包括排除，還包括肯定和描述。現代邏輯學中，語言的表達功能包括陳述、命令、疑問等多種形式。 避免謬誤： 文中批評了「一切與無相關」的觀點，認為這種觀點會導致「一切都變成無」。這體現了對邏輯謬誤的警惕。現代邏輯學中，謬誤分為形式謬誤和非形式謬誤，其中非形式謬誤包括滑坡謬誤、稻草人謬誤等。 存在的虛構： 文中提到「所有關於牛等存在的虛構，都應從隨同關係中承認」。這表明了對存在概念的思考。現代邏輯學中，存在是一個複雜的問題，既涉及到邏輯，也涉及到形而上學。 總而言之，這段古印度邏輯學著作，繼續探討了概念的定義、語言的指稱以及如何避免邏輯謬誤。它強調了普遍性與特殊性的區分、指稱與屬性的區分、排除法在定義概念中的作用、隨同關係和反向關係在推理中的作用，以及對邏輯謬誤的警惕。這些觀點與現代邏輯學有著深刻的聯繫，體現了古代思想家對邏輯思維的深刻理解。特別是它對「隨同關係」和「反向關係」的討論，與現代邏輯中的蘊含和否定概念有異曲同工之妙。

།གང་འགའ་ཞིག་ན་རེ། མེད་པ་དང་ཡོད་པ་དག་ཤེས་པ་ཐ་དད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁམ་ཕོར་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇིམ་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་པ་འགྱུར་བ་ལ་ཡང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལ། འཇིམ་པ་ཐ་དད་ལ་ཁམ་ཕོར། །ལ་སོགས་ ཐ་དད་བློར་འདོད་ན།།མེད་ཐ་དད་པ་གཞན་མིན་ཡང་། །ཐ་དད་ཅི་བློ་ཅི་སྟེ་དགག་།ཇི་ལྟར་འཇིམ་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཙམ་གྱི་བློར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ལ། གང་གིས་ན་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཁམ་ཕོར་ལ་སོགས་པའི་བློ་ཐ་དད་ཁས་ལེན་པར་བྱེད། དེ་བཞིན་དུ་མེད་པ་ལ་ཡོད་པའི་བློ་ཐ་དད་པ་ནི་སྒྲའི་ རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་དབང་གིས་སོ་ཞེས་ཅི་ནས་མི་འདོད།ཁྱེད་ཀྱི་ཡང་། ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཆོག་།སྣང་བའི་ལམ་དུ་གང་མ་གྱུར། །སྣང་བའི་ལམ་དུ་གང་གྱུར་པ། །སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་སྟོང་། །ཕན་ཚུན་ཐ་དད་དག་ཡོད་ཀྱང་། །ནོག་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལས། །དེའི་བློ་དཔེར་ བརྗོད་འགལ་བ་དེ།།ཁྱེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན། །གང་བ་ལང་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་བ་ལང་གི་བློ་དེ་ཇི་ལྟར་ན་ནོག་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་སྨྲ་བར་བྱེད། བ་ལང་དང་ནོག་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་དུ་སེལ་བ་ཅན་ཡིན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཁས་བླངས་ནས། འགལ་ བཞིན་དུ་ཡང་དེ་ངེས་པར་བསྟན་ཏོ།།དེ་མི་ལྟོས་ཤེས་པ་འདི་ནི། །རང་གི་རྣམ་རྟོག་སྤྲོས་པར་ཟད། །སེལ་བ་མིན་པའི་སྒྲ་ཡིས་ནི། །རང་བཞིན་འགའ་ཡང་བརྗོད་མི་བྱ། །ནོག་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱིའི་ངོ་བོ་དང་ལྡན་པ་གཞན་མེད་པར་མི་ལྟོས་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ནི་བརྗོད་ པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་དུ་མི་བྱའོ།།གང་དག་དང་པོའི་ཤེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལ། ཐོག་མ་མེད་ཕྱིར་འདོད་པ་གྲུབ། །དང་པོའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དེ། ཐ་སྙད་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་དག་ལ་དུས་ཀྱི་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་ལ་དང་པོའི་ཤེས་པ་མེད་ན་ནི་རིགས་དང་ལྡན་པས་ཁྱབ་པར་ཡང་མི་ནུས་ལ། རིགས་དང་ལྡན་པ་ལས་ལོག་པའམ་མ་ལོག་པར་ཡང་མི་ནུས་ཤིང་གཅིག་མཐའ་དག་ལ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་དེ་དག་ཡོད་དོ།

有些人說：對不存在和存在的認知不會變得不同，就像對陶罐等有泥土的認知一樣，因為也看到了對自性認知的變化。對於這種說法，如果認為泥土不同，陶罐等也不同，那麼，即使不存在其他不同，為何要否定不同的認知呢？就像泥土本身沒有不同，但僅僅就此而言也會導致認知不同，那麼，通過什麼方法來承認陶罐等不同的認知呢？同樣地，為什麼不認為對不存在和存在的不同認知，是由於詞語的自性不同呢？ 你們也說：諸功德的自性殊勝，凡未成為顯現之道的，凡成為顯現之道的，都如幻象般極其空虛。即使彼此之間存在差異，從看到牛犢等，那認知上的矛盾，是基於你們的觀點。如果說，牛的認知是從非牛中產生的，那麼，如何說牛犢等是看到的原因呢？即使牛和牛犢等用不同的詞語來區分，但由於接受了你們的觀點，仍然矛盾地明確指出了這一點。這種不依賴的認知，只是自己虛構的妄想。用非排除的詞語，不能表達任何自性。先前已經說過，對於牛犢等，沒有不依賴於其他而具有普遍本質的情況。因為自性是不能表達的，所以不能以此作為術語。 對於那些說沒有最初的認知的人，因為沒有初始，所以所希望的就成立了。所謂最初的認知，實際上是不存在的，因為術語的原因和結果，從一個傳遞到另一個，沒有時間的初始。如果說沒有最初的認知，那麼，就不能遍及於具有種類，也不能從具有種類中返回或不返回，並且不能歸屬於一個整體，存在這些過失。 這段文字探討了古印度邏輯中關於認知、概念、語言以及是否存在初始認知等問題。以下是根據現代邏輯學角度的點評： 認知差異與對像： 文中討論了對存在和不存在的認知差異，以及這種差異是否源於對像本身或認知方式。這與現代邏輯學中的意向性（intentionality）概念相關。意向性是指認知活動指向某個對像或內容的特性。現代邏輯學認為，認知活動不僅僅是對外部世界的被動反映，而是帶有主觀建構和解釋的成分。 概念與語言： 文中指出「對不存在和存在的不同認知，是由於詞語的自性不同」。這表明了語言在概念形成和認知中的作用。現代邏輯學認為，概念是通過語言符號來表達的，語言的結構和意義會影響我們的認知方式。 矛盾的邏輯： 文中批評了「牛的認知是從非牛中產生的」這種觀點，認為這會導致邏輯上的矛盾。這體現了對矛盾律的認識。現代邏輯學認為，矛盾律是邏輯的基本原則之一，即一個命題不能同時為真和為假。 不依賴的認知： 文中指出「這種不依賴的認知，只是自己虛構的妄想」。這表明了對認知來源的思考。現代邏輯學認為，認知活動需要有依據和理由，不能僅僅是主觀臆斷。 普遍本質： 文中提到「對於牛犢等，沒有不依賴於其他而具有普遍本質的情況」。這與現代邏輯學中的普遍概念和本質主義相關。現代邏輯學認為，普遍概念是通過對個別對象的抽像和概括形成的，而本質主義則認為每個事物都有其固有的本質。 初始認知： 文中討論了是否存在「最初的認知」。這涉及到知識的起源問題。現代邏輯學中，知識的起源有多種觀點，包括經驗主義、理性主義等。經驗主義認為知識來源於感覺經驗，而理性主義認為知識來源於理性思維。 無限倒退： 文中指出「術語的原因和結果，從一個傳遞到另一個，沒有時間的初始」。這表明了對無限倒退（infinite regress）的認識。現代邏輯學中，無限倒退是一個邏輯上的難題，即一個概念的定義需要依賴另一個概念，而另一個概念又需要依賴再一個概念，如此無限循環。 總而言之，這段古印度邏輯學著作，探討了認知、概念、語言以及是否存在初始認知等問題。它強調了認知的主觀性、語言在認知中的作用、避免邏輯矛盾的重要性、認知需要有依據、普遍概念的形成以及對無限倒退的思考。這些觀點與現代邏輯學有著深刻的聯繫，體現了古代思想家對邏輯思維的深刻理解。特別是它對認知差異、語言的約定性以及初始認知的討論，與現代認知科學和語言哲學的思想有異曲同工之妙。

།གང་དག་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་པ་དེ ལ་ཡང་བརྗོད་པ་།སྤྱིའི་སྒོ་ནས་སེལ་བར་བྱེད། །དེ་གཞན་རྣམས་ལ་རིགས་ལྟ་བུར་སེལ་བར་བྱེད་པའི་རྫས་ནི་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་བཅད་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ་གང་སྤྱིའི་ཆོས་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། འདི་ལ་ཡང་། རིགས་མི་མཐུན་པ་ལ་མ་མཐོང་བར་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་རྗེས་སུ་དཔོག་ གོ་ཞེས་བརྗོད་ཟིན་ཏེ།ཁྱེད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཉེས་པ་དེ་དག་མཚུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་རིགས་མཐུན་ལ་ཁྱབ་པར་འཇུག་པའི་ལྟ་ན་ཁྱབ་པ་ལ་ནི་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་རྭ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྭ་ཅན་ཉིད་མ་ལུས་པར་མ་མཐོང་བ་དེ་རྣམ་པར་བཅད་པ་རྗེས་ སུ་དཔག་པའི་ཕྱིར་རྟ་དང་བ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་རྣམ་པར་སེལ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་།བ་ལང་ལ་སོགས་པ་སོ་སོ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡིན་ན་ཡང་ལྡོག་པ་དང་འཇུག་པ་དག་ནི་བློ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་གཞན་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ན། །གཅིག་ཉིད་དུ་ཉིད་ཀྱིས་ བརྟག་པ།།དེ་དག་དངོས་པོ་ལ་མི་རིགས། །གལ་ཏེ་བདག་དངོས་པོ་ལ་ཡོད་ན་ནི་དེ་ལ་གཅིག་དང་དུ་མ་ཉིད་དུ་བརྟག་པར་མི་རིགས་སོ། །བདག་གཞན་ཡོད་པར་ཁས་མི་ལེན་ན་ནི་ཁྱོད་ཀྱིའང་གསལ་བ་ནུས་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ལ་མེད་ན་ནི་བརྟག་པ་དེ་དག་རིགས་ན་ཁྱོད་ ཀྱིའང་གསལ་བ་དང་ནུས་པ་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱི་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་གསལ་བའི་དབྱེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ནུས་པ་འདི་རྣམས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་འགལ་ལོ། །སྒྲ་ཡི་བརྗོད་ དོན་ལ་དཔྱོད་པ།།འདི་ཡང་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །གང་ཞིག་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་འདིའི། །འཇུག་པའི་དབང་པོ་སོ་སོར་མིན། །མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ནི་བསྟན་དུ་མེད་དོ། །བསྟན་དུ་མེད་པའི་ལྟ་ན་བདག་གཞན་མེད་པ་བདག་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་མངོན་སུམ་གྱི་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཡང་། གང་ཞིག་ཚིག་གི་བརྗོད་པ་འདི། །ངག་ལས་དོན་དུ་རྣམ་པར་བརྟགས། །ངག་དོན་སོ་སོར་སྣང་བརྗོད་གང་། །དེ་ཡིས་དང་པོ་ཉེ་བར་བསྐྱེད། །ཚིག་གི་བརྗོད་པ་ལ་དོན་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཁ་ཡར་བ་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་ལུང་ལས་ཇི་ལྟར་གཞག་པ་ངག་ལས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དེ།རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་བཞིན་ནོ། །ལུང་ནས་གཞག་པ་དེ་ཡང་ལུང་གཞན་རྣམས་སུ་མི་རིགས་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འདི་དོན་གཞན་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ།

對於那些說不存在完全正確的認知的人，也應這樣說：通過普遍性來進行排除。雖然不存在像種類一樣排除其他事物的實體，然而，對於應該區分的對象，凡是具有普遍屬性的，也應這樣說：僅僅通過顯示在不同種類中未見到，就可以進行推論。你們的觀點也有同樣的過失，如果認為遍及同類，那麼，遍及就不會有盡頭。因此，就像說「因為有角所以不是馬」一樣，並非沒有見到所有有角的事物，而是爲了通過區分來進行推論，所以並不是分別排除馬和牛等，也不是歸屬於牛等各個個體。儘管如此，反向和歸屬的認知，對於此也是合理的。 如果承認自和他者存在，那麼，自己對單一性的考察，對於事物是不合理的。如果說自存在於事物中，那麼，考察其單一或多樣性是不合理的。如果不承認自和他者存在，那麼，你也能清楚地說明。如果說自不存在於事物中，那麼，如果這些考察是合理的，那麼，你也能同樣清楚地說明。如果說能力（ནུས།，梵文：शक्ति，羅馬擬音：śakti，漢語字面意思：力量）的顯現和不顯現是同一的，那麼，顯現的區分就不存在了。如果說是多樣的，那麼，因為這些能力不是其他，所以「主要是一個」的說法就矛盾了。 對詞語表達的含義進行考察，這也不是感官的活動範圍。因為詞語等，其歸屬的感官不是各自獨立的。無法指出顯現的領域。如果無法指出，那麼，說「自他不存在」就是說「自他存在」。因此，這不是顯現的歸屬。對於此，也應這樣說：凡是詞語的表達，從語言中考察其含義，凡是語言和含義分別顯現的，就是最初產生的。即使詞語的表達沒有含義，但因為無法隨意說出，所以要像經典中那樣，從語言中進行區分，如同自性和因緣一樣。從經典中確立的，也因為認為不適用于其他經典，所以這是確立其他含義。 這段文字繼續探討了古印度邏輯中關於認知、概念、語言以及自他關係等問題。以下是根據現代邏輯學角度的點評： 普遍性與排除： 文中討論瞭如何通過普遍性來進行排除，以及這種排除如何不同於對個體的排除。這與現代邏輯學中的普遍量詞（∀）和存在量詞（∃）相關。普遍量詞表示「所有」，而存在量詞表示「存在」。通過普遍量詞可以排除一類事物，而通過存在量詞可以肯定某一類事物的存在。 認知與推論： 文中指出「僅僅通過顯示在不同種類中未見到，就可以進行推論」。這表明了推論在認知中的作用。現代邏輯學中，推論是指從已知的前提得出結論的過程。推論的有效性取決於前提的真實性和推理規則的正確性。 自他關係： 文中討論了自他是否存在，以及如何考察自他的單一性和多樣性。這與現代邏輯學中的同一性（identity）和差異性（difference）概念相關。同一性是指事物與自身相同，而差異性是指事物與自身不同。 能力與顯現： 文中討論了能力（śakti）的顯現和不顯現，以及它們是否是同一的或多樣的。這與現代邏輯學中的潛能（potentiality）和現實（actuality）概念相關。潛能是指事物具有某種能力，而現實是指事物實際具有某種性質。 感官與語言： 文中指出「對詞語表達的含義進行考察，這也不是感官的活動範圍」。這表明了語言與感官經驗的區別。現代邏輯學認為，語言是抽像的符號系統，而感官經驗是具體的感知。語言可以描述感官經驗，但語言本身不是感官經驗。 語言與意義： 文中指出「即使詞語的表達沒有含義，但因為無法隨意說出，所以要像經典中那樣，從語言中進行區分」。這表明了語言的約定性和意義的來源。現代邏輯學認為，語言的意義是約定俗成的，而不是固有的。意義的來源可以追溯到語言的使用和語境。 經典與解釋： 文中指出「從經典中確立的，也因為認為不適用于其他經典，所以這是確立其他含義」。這表明了對經典解釋的思考。現代邏輯學中，解釋是指對文字或符號的意義進行闡述的過程。解釋的有效性取決於解釋者的理解和解釋規則的正確性。 總而言之，這段古印度邏輯學著作，繼續探討了認知、概念、語言以及自他關係等問題。它強調了普遍性與排除、認知與推論、自他關係、能力與顯現、感官與語言、語言與意義以及經典與解釋等概念，這些觀點與現代邏輯學有著深刻的聯繫。特別是它對普遍性排除、自他關係和語言意義的討論，與現代邏輯和哲學中的相關議題有異曲同工之妙。

།དེའི་ཕྱིར་ཚིག་གི་དོན་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཐབས་ངག་གི་དོན་དུ་སྣང་ བ་དང་པོའི་མ་གོམས་པའི་སྒྲའི་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ཡིན་ཏེ།ངག་ཉིད་དང་དེའི་དོན་དག་ལ་དངོས་སུ་ནི་སྒྲའི་དོན་དུ་ཐ་དད་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། ཕྱིས་སྒྲའི་དོན་འཛིན་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་གཞག་པ་སྟེ་ལྕགས་ཀྱུ་མེད་པ་པ་ཡིན་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་སོ་སོར་སྣང་བའི་དོན་རྣམས་ལ་ཕྱིའི་དོན་ གཞན་ནམ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་བོར་ནས་ངག་གི་དོན་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ཡང་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་གོམས་པའི་ངག་དག་ལས། །དོན་ལ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱེ། །རང་གི་རྐྱེན་དང་རྗེས་འབྲེལ་བས། །རྣམ་པ་དུ་མ་སོ་སོར་རྟོགས། །དོན་དུ་གོམས་ པའི་བག་ཆགས་ལ་ལྟོས་པའི་ངག་ལས་དོན་བྱེད་པ་ལྟར་རྟོགས་པ་འབྱུང་སྟེ།རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་བརྗོད་པ་དང་། དེ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་དག་བཞིན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ཀྱང་རང་གི་རྐྱེན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་རྩེད་འཇོའི་སྙན་ དངགས་ཐོས་པ་ལས་ཆགས་པ་ཅན་རྣམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་ལ།ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ལ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤུགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ངག་གི་དོན་གཞན་ལས། །རྣམ་པར་བཅད་པའི་དོན་དུ་འདོད། །འབྲེལ་བར་ཤེས་པའི་ངག་ གི་དོན།།འདི་ཡང་རྗེས་དཔག་ལས་གཞན་མིན། །སོ་སོར་སྣང་བ་ཡང་རྫས་བཞིན་ངག་གཞན་ལས་ཐ་དད་ཅིང་འབྲེལ་བ་ཤེས་པ་ལས་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ངག་ལས་སྐྱེས་པ་ཡི། །རྣམ་རྟོག་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ནི། །དེ་ཡང་རང་རིག་ཡིན་པས་ ན།།མངོན་སུམ་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན། །རྟོག་པ་ནི་རང་རིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ལས་གཞན་དུ་དབྱེ་བར་མི་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་སྒྲ་རྣམས་ལ་ལྟ་དོན་གང་དག་བསལ་བའི་སྒོ་ནས་དོན་མངོན་པར་བརྗོད་པ་རིགས་གྲངས་ན་འདོད་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་ཇི་ ལྟར་ཞེ་ན།འདོད་རྒྱལ་བ་ལ་དོན་དབྱེ་བས། །འདོད་རྒྱལ་བ་ལ་ཤིང་ཏོག་དིད་ཐཱ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་སྤྱི་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞིང་སྤྱི་དེའི་དབྱེ་བས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་རིགས་དང་མཐུན་པའི་འདུས་པ་སྒྲ་དག་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་གྲགས་པའི་དབང་ གིས།ཁ་ཅིག་ཏུ་ཡན་ལག་སོ་སོ་ལ་འདོགས་པར་འདོད་དེ། དཔེར་ན་གྲོང་གི་ཕག་པ་བཟའ་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།

因此，理解詞語含義的方法，是與最初不熟悉的詞語含義相關的，這種含義在語言中顯現，因為語言本身及其含義，在本質上與詞語的含義沒有不同，後來，通過執著于理解詞語含義的顯現，而確立，就像沒有鉤子一樣。那些認為，在分別顯現的含義中，拋開外部的其他含義或與之相關的含義，而理解語言的含義的人，他們的觀點也僅僅是虛構的。為什麼呢？就像從熟悉的語言中，即使含義不存在，也會產生，通過自己的因緣和隨後的聯繫，分別理解多種形式。就像依賴於熟悉含義的習氣，從語言中理解事物的作用一樣，對於恒常性等的表達，以及那些與此沒有區別的表達，即使沒有外部的含義，也會通過自己的因緣和隨後的聯繫，產生各種各樣的虛構。就像聽到戲謔的詩歌，有貪慾的人會產生與貪慾相應的認知，而沒有貪慾的人則會產生與真實力量相應的認知。 而且，語言的含義是從其他含義中，被認為是區分的含義。理解相關的語言含義，這也不是推論之外。分別顯現的含義，也像實體一樣，與其他的語言不同，並且是通過理解關聯而產生的，所以不是推論之外。那些從語言中產生的，對各種虛構的認知，也是自知的，所以不是顯現之外。因為認知是自知的，所以是顯現本身，不能將其區分為其他。 如果暫且考察那些具有原因的詞語，如果說，通過排除哪些含義來表達含義是合理的，那麼，對於隨心所欲的人來說，又如何呢？對於隨心所欲的人來說，通過區分含義，隨心所欲的人使用「樹木」、「水果」等詞語來表達普遍性，並通過區分該普遍性來表達。如果說，與種類一致的組合詞語有什麼特殊之處呢？一點也沒有。種類的詞語也因為約定俗成，在某些情況下，人們希望將其附加到各個部分，例如，說「村裡的豬不是可以吃的」。 這段文字探討了古印度邏輯中關於語言、認知、意義以及概念的形成等問題。以下是根據現代邏輯學角度的點評： 語言與認知： 文中指出，理解詞語含義的方法是與最初不熟悉的詞語含義相關的，這種含義在語言中顯現。這表明了語言在認知中的作用。現代邏輯學認為，語言不僅是表達思想的工具，也是認知過程的一部分。語言的結構和意義會影響我們的認知方式。 意義的建構： 文中強調，通過執著于理解詞語含義的顯現而確立意義。這表明了意義的建構性。現代邏輯學認為，意義不是固有的，而是通過人們的認知活動和社會互動而建構的。 虛構與認知： 文中指出，那些認為拋開外部含義而理解語言含義的人，他們的觀點僅僅是虛構的。這表明了認知中可能存在的虛構成分。現代邏輯學認為，認知活動不僅是對外部世界的反映，也帶有主觀建構和解釋的成分。 經驗與認知： 文中提到，即使含義不存在，也會通過自己的因緣和隨後的聯繫，分別理解多種形式。這表明了經驗在認知中的作用。現代邏輯學認為，經驗是知識的來源之一，但經驗需要通過認知活動進行組織和解釋。 認知的主觀性： 文中指出，有貪慾的人聽到戲謔的詩歌會產生與貪慾相應的認知，而沒有貪慾的人則會產生與真實力量相應的認知。這表明了認知的主觀性。現代邏輯學認為，認知活動受到個體的主觀因素（如情緒、價值觀等）的影響。 推論與意義： 文中指出，理解相關的語言含義不是推論之外。這表明了推論在理解意義中的作用。現代邏輯學認為，推論是理解複雜概念和語句的重要工具。 自知與顯現： 文中指出，從語言中產生的認知是自知的，所以是顯現本身。這表明了對認知自我意識的思考。現代邏輯學認為，自我意識是認知活動的重要組成部分。 隨心所欲與概念： 文中討論了隨心所欲的人如何使用詞語來表達普遍性，以及與種類一致的組合詞語並沒有特殊之處。這表明了概念的約定性和分類的相對性。現代邏輯學認為，概念是通過語言符號來表達的，概念的分類是人為的，可以根據不同的目的和標準進行調整。 總而言之，這段古印度邏輯學著作，探討了語言、認知、意義以及概念的形成等問題。它強調了語言在認知中的作用、意義的建構性、認知中可能存在的虛構成分、經驗在認知中的作用、認知的主觀性、推論在理解意義中的作用、認知自我意識以及概念的約定性等概念，這些觀點與現代邏輯學有著深刻的聯繫。特別是它對意義的建構性、認知的主觀性以及概念的約定性的討論，與現代語言哲學和認知科學的思想有異曲同工之妙。

།ལ་ལར་དངོས་སུ་རྗོད་པར་བྱེད་དེ་དཔེར་ན། གྲངས་དང་མཚན་ཉིད་དང་ནི་དབྱིབས། །ལྟོས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་།ཆུ་ལ་སོགས་པའི་ཐིགས་པ་དང་། །འདུས་པ་ ལ་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད།།ལ་ལར་ཡན་ལག་འབའ་ཞིག་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ཆ་ཤས་ཀྱིས། །ཁྱད་པར་བྱས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་། །སྒྲ་ཡིས་དེ་ཡི་ཆ་ཤས་ལ། །རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དམིགས་མ་ཡིན། །དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་འཁོར་ལོ་དང་། ཟླུམ་པོ་ དང་།རིང་པོ་དང་། གྲུ་བཞི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཡན་ལག་ཙམ་གྱིས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁུ་ཚུར་དང་། མདུད་པ་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། རྣ་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ་། །ཁ་དོག་གི་ཁྱད་པར་ལ་ཁྲ་བོ་དང་། ཁྲེ་རྩེ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ ལ་བརྒྱ་དང་།སྟོང་བྲེ་དང་ཁལ་དང་། ཟླ་བ་དང་། ལོ་དང་། སྲང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདུས་པའི་སྒྲ་ཡང་ཁ་ཅིག་སོ་སོ་བ་ལ་རྫོགས་པར་འཇུག་སྟེ། དཔེར་ན་གྲོང་འོངས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་བརྟགས་ནས་ཏེ། དཔེར་ ན་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བདག་གི་ལས་ཆད་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ།།ཁ་ཅིག་ནི་འཇུག་པར་མི་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ནགས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་འབྲེལ་བས་མ་བྱས་པ་སྒྲའི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤིང་ཏོག་པ་ན་སའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེར་ཤིང་ཏོག་པ་ན་སའི་སྒྲའི་དོན་གྱིས་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟོགས་པའི་དོན་ནི་བསྟན་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཞེས་པའི་སྒྲ་དང་ལག་པའི་བརྡའམ། གྲགས་པ་རྙིང་པ་དང་འབྲེལ་པས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། ཤིང་ཏོག་པ་ན་སའི་སྒྲ དོན་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་བརྡ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་འབྲེལ་པ་བསྟན་པའི་དོན་དེར་བརྡའི་དོན་དང་འདི་ཞེས་པའི་སྒྲ་གཞི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ཀ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱས་ནས་དེའི་དོན་དུ་བརྡའི་དོན་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཤིང་ཏོག་པ་ན་སའི་སྒྲ་དེ་ཉིད་དང་འབྲེལ་བ་ལྟར་ སྒྲའི་གཞལ་བར་བྱ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་བརྟག་པའི་ཕྱིར། །འབྲེལ་པ་ནི་ཤིང་ཏོག་པ་ན་སའི་དོན་དང་སྒྲ་དག་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་དམིགས་ནས་འདི་འདིའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤིང་ཏོག་པ་ན་ས་དང་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། གཞལ་བར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་ པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཚད་མ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ།

有時，直接表達，例如：數量、特性和形狀，無需依賴其他而完全適用。也表達水滴等和聚集。有時，不只適用於部分，例如：通過形狀、顏色和部分來區分而適用。聲音並非指向其部分。形狀的區分，例如：輪子、圓形、長形和方形等，不是僅僅通過部分來表達的。同樣，拳頭、結、花環和耳環等也是如此。顏色的區分，例如：雜色和雜點等。具有部分的區分，例如：百、千、斗、擔、月、年和兩等，不是僅適用於部分。 聚集的詞語，有些完全適用於各個部分，例如：說「村莊來了」。有些是經過考察的，例如：身體的行為會中斷自我的行為。有些不適用，例如：說「水」和「森林」等。如果像這樣，不通過關聯來表達詞語的含義，例如：說「有果樹的地方」。那麼，如何進行推論呢？在那裡，「有果樹的地方」的詞語含義，並不是產生理解。為什麼呢？因為理解的含義是爲了指示。是通過「這個」的詞語、手勢或舊有的約定俗成來理解的，而不是理解「有果樹的地方」的詞語含義。像這樣，爲了指示明確的約定，在指示的含義和「這個」的詞語之間，存在共同的基礎。雖然說兩者都是要表達的，但並非爲了這個目的而確立指示的含義。 「有果樹的地方」的詞語本身，就像與關聯相關一樣，會變成詞語所衡量的對象。 爲了考察非關聯性，關聯是指「有果樹的地方」的含義和詞語，通過其他量度來確定，並理解為「這是這個的」，與「有果樹的地方」相關。因為與衡量的對象相關，所以是推論。因此，不是從詞語產生的其他量度。 這段文字探討了古印度邏輯中關於語言的指稱、概念的分類、推論以及如何通過語言來理解事物等問題。以下是根據現代邏輯學角度的點評： 語言的指稱： 文中討論了語言如何指稱事物，以及指稱的方式可以是直接的，也可以是間接的。例如，數量、特性和形狀可以直接指稱，而水滴和聚集則需要通過關聯來指稱。現代邏輯學中，指稱是指語言符號所指向的對象，指稱的方式可以是直接的（如專有名詞），也可以是間接的（如描述性短語）。 概念的分類： 文中對概念進行了分類，包括直接指稱的概念、通過部分指稱的概念、通過關聯指稱的概念等。這與現代邏輯學中的概念分類相關。概念分類可以根據不同的標準進行，例如，根據概念的內涵或外延，或者根據概念的抽像程度。 推論與理解： 文中討論瞭如何通過語言進行推論，以及推論在理解事物中的作用。例如，通過「有果樹的地方」的詞語，可以推論出該地方存在果樹。現代邏輯學中，推論是指從已知的前提得出結論的過程。推論的有效性取決於前提的真實性和推理規則的正確性。 約定俗成與理解： 文中指出，理解是通過「這個」的詞語、手勢或舊有的約定俗成來實現的，而不是僅僅通過詞語本身。這表明了約定俗成在理解中的作用。現代邏輯學認為，語言的意義是約定俗成的，而不是固有的。理解需要依賴於共同的語言規則和文化背景。 關聯性與理解： 文中強調了關聯性在理解中的作用。例如，「有果樹的地方」的詞語需要通過與「果樹」和「地方」的關聯來理解。現代邏輯學中，關聯性是指事物之間的相互關係。理解需要依賴於對事物之間關係的把握。 量度與推論： 文中指出，「有果樹的地方」的詞語本身會變成詞語所衡量的對象，並且與衡量的對象相關，所以是推論。這表明了量度在推論中的作用。現代邏輯學中，量度是指對事物進行測量和評估的過程。推論需要依賴於對事物的量度和評估。 語言與量度： 文中指出，推論不是從詞語產生的其他量度。這表明了語言與量度的區別。現代邏輯學認為，語言是抽像的符號系統，而量度是具體的測量和評估。語言可以描述量度，但語言本身不是量度。 總而言之，這段古印度邏輯學著作，探討了語言的指稱、概念的分類、推論以及如何通過語言來理解事物等問題。它強調了語言指稱的多樣性、概念分類的重要性、推論在理解中的作用、約定俗成在理解中的作用、關聯性在理解中的作用、量度在推論中的作用以及語言與量度的區別等概念，這些觀點與現代邏輯學有著深刻的聯繫。特別是它對語言指稱、概念分類和推論的討論，與現代邏輯學和語言哲學的思想有異曲同工之妙。

།ཅི་སྟེ་ཉེ་བར་གཞལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཇི་ལྟར་གཞན་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཕྱོགས་འདིས་ལྷག་མ་རྣམས་ལའང་བརྗོད། །རེ་ཞིག་ཉེ་བར་གཞལ་བ་ནི་བ་ལང་དང་བ་མེན་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་ དུ་དེར་གཞན་ལས་ཐོས་པ་དང་།རྟོགས་པ་དག་གིས་སྒྲའི་རང་གི་དོན་གཉིས་ཚད་མ་གཞན་གྱི་ཁོངས་སུ་ཆུད་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་རྟོགས་པ་སྟེ་དེ་ནི་ཚད་མ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་འཇལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ཚད་མ་གཞན་མ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ བྱ་སྟེ།རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་གསལ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་གཞན་སེལ་བ་བརྟག་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །།ཚད་མ་ནི་གཉིས་སུ་གནས་ན་ཅི་སྟེ་ཚད་མ་བརྗོད་པར་ བྱ་བ་ལ་ཅིའི་དོན་དུ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་མ་ཚང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྗོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན།ཚད་སྣང་བརྗོད་པར་འདོད་རྣམས་ལ། །རིག་པའི་ཆ་ཤས་སྨྲ་པོ་བཞིན། །ཕྱོགས་དྲུག་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཞེས། །བསྟན་ཕྱིར་མ་ཚང་ལ་སོགས་བརྗོད། །ཁ་ཅིག་ངག་ཙམ་ལ་མཁས་པར་འཛིན་པ་ནི་ཡོད་པ་ ཉིད་དེ།ཇི་སྐད་དུ་ཕྱོགས་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་བཞིན་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བར་འདོད་ཅེས་བརྗོད་པ་དེ་དག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཉིད་དོ་ཞེས་ཕྱོགས་གྲུབ་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་མ་ཚང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་དོ། །དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་ཕྱིར་དང་། །དེ་ལྟར་སྣང་བ་བརྗོད་ པའི་ཕྱིར།།ལན་འདི་བརྗོད་པར་རིགས་པ་ཡིན། །ལྟག་སྤྱོད་ལ་ནི་རྗེས་མཐུན་ལན། །གང་གི་ཕྱིར་འདིས་ཕྱོགས་སྔ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་འདི་ལ་ལན་དུ་ཚང་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་རིགས་སོ། །མ་ཚང་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་བརྗོད་པར་རིགས་སོ། །ལྟག་སྤྱོད་ རྣམས་ལ་ནི་སྐྱོན་ལན་དུའོ།།འདིས་ཕྱོགས་སྔ་མ་དག་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལ། ཕྲད་དང་མ་ཕྲད་དག་དང་དུས། །གསུམ་ལ་རྟགས་སུ་བརྗོད་འདོད་མིན། །ཕྲད་དང་མ་ཕྲད་རྟགས་བརྗོད་དེས་། །མ་ཚང་གཏན་ཚིགས་རྗེས་མཐུན་ཡིན། །དཔེར་ན་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ ཕྱིར་སྒྲ་མི་རྟག་གོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དཔེ་བརྗོད་པ་ལས་གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་འདི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་ཕྲད་ནས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ།རླུང་གི་ཆུ་རྒྱ་མཚོ་དང་ཕྲད་པ་བཞིན་ནོ། །མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་པ་དང་ཕྲད་ན་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་ཟིན་ནས་འདི་གང་གི་གཏན་ ཚིགས་ཡིན།ཅི་སྟེ་མ་ཕྲད་ན་ནི་མ་ཕྲད་པས་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཕྲད་པ་དང་མ་ཕྲད་པར་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ།

如果說，近量等其他部分如何不是其他呢？從這個角度來說，也適用於其他部分。暫且，近量是指，爲了理解牛和非牛等，在那裡，通過從他人那裡聽到的和理解的，詞語自身的含義，與其他的量度屬於同一範疇，從而理解，這並不是其他的量度。同樣，思考也是像那樣進行衡量，所以要理解它不是其他的量度，而是從推論的虛構中產生的，是爲了闡明這一點。 從所有量度中總結出來，考察排除其他的部分，這是第五章。 如果說，量度存在於兩者中，那麼，為什麼在表達量度時，也要表達不完整等呢？對於那些想要表達量度顯現的人來說，就像那些精通知識的人一樣，爲了表明六個方面並不相同，所以才說不完整等。有些人認為僅僅在語言上精通，就像那些說「雖然是成立的論證，但卻希望看起來是成立的」的人一樣，爲了反駁成立的論證，指出不完整等成立的過失，說那不是成立的論證，而是其他的。爲了充分展示這一點，並且爲了表達那樣的顯現，所以才應該說出這個回答。對於反駁，則應給出相應的回答。因為，對於那些說「這個已經成立了先前的論證」的人，應該回答說「完整」等。爲了指示不完整等，也應該說出。對於反駁，則是作為過失的回答。通過這個，無法理解先前的論證不是成立的論證。 對此，不希望將相遇和不相遇以及時間，作為論證。通過說相遇和不相遇的論證，不完整是合理的。例如，在論證「因為聲音是由努力產生的，所以是無常的」時，如果這個論證與被證明的事物相遇而進行證明，那麼就會與被證明的事物沒有區別，就像風與大海相遇一樣。如果不是未成立的，那麼，如果與成立的相遇，那麼被證明的事物已經成立，那麼這個是什麼的論證呢？如果是不相遇的，那麼，因為與不相遇的論證沒有區別，所以就不能進行證明。因此，相遇和不相遇是相同的。 這段文字探討了古印度邏輯中關於量度（pramana）、論證、反駁以及論證的有效性等問題。以下是根據現代邏輯學角度的點評： 量度的分類： 文中討論了近量等其他量度，以及它們如何不是其他量度。這與現代邏輯學中的認識論相關。認識論是研究知識的性質、來源和範圍的哲學分支。現代邏輯學中，量度可以分為感覺經驗、理性推理、直覺等。 論證的結構： 文中討論了論證的結構，包括論題（被證明的事物）、論據（論證）和論證的方式。這與現代邏輯學中的論證理論相關。論證理論是研究論證的結構、有效性和可靠性的邏輯分支。 反駁與辯論： 文中討論瞭如何反駁一個論證，以及如何進行辯論。這與現代邏輯學中的辯論理論相關。辯論理論是研究辯論的規則、策略和有效性的邏輯分支。 論證的有效性： 文中討論了論證的有效性，包括論證的完整性、論證與論題的關係等。這與現代邏輯學中的有效性概念相關。一個論證是有效的，當且僅當它的前提真，則結論必然真。 相遇與不相遇： 文中討論了論證與論題的相遇和不相遇，以及這兩種情況對論證有效性的影響。這與現代邏輯學中的蘊含（implication）概念相關。蘊含是指如果一個命題為真，則另一個命題也為真。 時間與論證： 文中指出，不希望將時間作為論證。這表明了對時間在論證中的作用的思考。現代邏輯學中，時間可以作為論證的因素，但時間本身不是論證的充分條件。 論證的循環： 文中提到，如果論證與被證明的事物相遇，那麼就會與被證明的事物沒有區別。這表明了對論證循環的警惕。現代邏輯學中，論證循環是一種邏輯謬誤，即論證的前提依賴於結論。 總而言之，這段古印度邏輯學著作，探討了量度的分類、論證的結構、反駁與辯論、論證的有效性、相遇與不相遇、時間與論證以及論證的循環等問題。它強調了量度的多樣性、論證結構的完整性、反駁的必要性、論證有效性的重要性、相遇和不相遇對論證的影響、時間在論證中的作用以及對論證循環的警惕等概念，這些觀點與現代邏輯學有著深刻的聯繫。特別是它對論證有效性、論證循環以及相遇和不相遇的討論，與現代邏輯學中的相關議題有異曲同工之妙。

།དུས་གསུམ་ལ་ཡང་མི་འདོད་པར་བརྗོད་དེ་། གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་བསྒྲུབ་བྱ་ལས་སྔར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་ནི་ བསྒྲུབ་བྱའམ་གྲུབ་ན་འདི་གང་གི་གཏན་ཚིགས་ཡིན།ཅི་སྟེ་ཕྱི་ནས་བསྒྲུབས་ན་ནི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྟེ་ཅིག་ཅར་བ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནི། གཏན་ཚིགས་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་དེ་སྒྲུབ་མི་དགོས་ཏེ། གླང་གི་རྭ་གཡས་གཡོན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ནི་མ་ཚང་བའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་དཔེ་བརྗོད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་འདིར་མ་ཕྲད་པ་ཙམ་ཆོས་མཐུན་པས་ གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མཚུངས་པར་འགྱུར་བ་ག་ལ་རིགས།རིགས་སུ་ཟིན་གྱིས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྔར་རྟགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་ཐ་སྙད་ཙམ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །རང་ལ་གནོད་པའི་ཉེས་པར་ འགྱུར་བ་ནི་འདིར་དགག་པ་ལའང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་དང་བློའི་གཏན་ཚིགས་དག་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་མ་ཚང་བ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་རྟོགས་མ་གྲུབ་ལྟར་སྣང་ཡིན། །གང་གི་ཚེ་དོན་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ཚིག་ ལས་ཡིན་པ་མ་བཀག་པའི་ཕྱིར་དེ་དོན་ལ་མ་གྲུབ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དེ་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་བསལ་བའི་ཕྱིར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་གཉིས་ཀའི་ལྟར་ན་ཡང་དོན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དེ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རིགས་སུ་ཆུད་མོད་ཀྱང་སེལ་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སུན་འབྱིན་དུ་འགྱུར་རོ། །རྟག་བརྗོད་མི་རྟག་པ་རྗེས་འགྲོ། །དེ་དག་མི་རྟག་པར་ནུས་མིན། །ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་རྗེས་མཐུན་འགྲོ་། །དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་དེའི་རྟག་པའི་རྟག་པ་དང་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ ཏེ།ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་འཐོབ་པ་མི་འདོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་དག་ཉིད་ནི་བརྟགས་པ་དང་མཚུངས་པའི་ལྟག་གཅོད་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་སྐྱོན་ལྟར་སྣང་བའོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་གཏན་ནས་ཞེན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ མི་རྟག་པ་ལས་གཞན་ཡང་རྟག་པའི་འཇུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་དེ་ཉིད་མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གནས་སྐབས་དེ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་དངོས་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།

對於過去、現在和未來，也不希望這樣說：如果論證在被證明的事物之前進行證明，那麼，當被證明的事物或成立時，這個是什麼的論證呢？如果從後面進行證明，那麼，因為未成立，所以不是論證。如果同時存在，那麼，就像論證一樣存在的，就不需要證明，就像牛的左右角一樣。這樣，就與不是論證的情況相同。這些都符合不完整的論證。為什麼呢？爲了排除所有不合理的例證論證。那些僅僅因為不相遇，就與同法性（ཆོས་མཐུན།，梵文：सधर्म，羅馬擬音：sadharma，漢語字面意思：相同性質）的論證的定義相同，這怎麼可能合理呢？即使合理，也會因為不是論證而改變。同樣，對於那些說「如果先前通過標誌進行證明，那麼，因為沒有指出術語，所以不是證明」的人，也是如此。 因為對自身有害的過失，在這裡也同樣適用於反駁。這樣，暫且，對於心智的論證，似乎不完整地具備了被證明的論證的三個定義。 當含義是論證時，因為沒有排除來自詞語的，所以含義似乎未成立，就像先前一樣，爲了排除所有事物的不合理論證。即使按照兩種論證的方式，因為它們不是被證明的事物的因果關係，所以它們是不合理的。即使合理，也會因為排除的自性而受到駁斥。 說「恒常」和「無常」是隨同關係，它們不能使之成為無常。這符合論點的過失。例如，對於「聲音是無常的」，會將其與恒常的恒常性聯繫起來，因為事物的自性一旦獲得就不會放棄。因此，就像說「會變成恒常」一樣，這些本身就是與考察相同的反駁。這是承諾的過失，看似過失。因為執著于無常本身，所以除了無常之外，沒有其他恒常的歸屬。應該說，事物本身從無到有，就是無常。也應該通過事物的因緣來說，那個狀態也是無常的，就像說「是結果本身」等一樣。 這段文字繼續探討了古印度邏輯中關於論證、時間、有效性、謬誤以及因果關係等問題。以下是根據現代邏輯學角度的點評： 時間與論證： 文中討論了論證與時間的關係，指出論證不能在被證明的事物之前或之後進行證明，也不能同時存在。這與現代邏輯學中的時間邏輯相關。時間邏輯是研究時間與邏輯關係的邏輯分支。 論證的有效性： 文中強調了論證的有效性，指出不完整的論證是不合理的。這與現代邏輯學中的有效性概念相關。一個論證是有效的，當且僅當它的前提真，則結論必然真。 同法性與論證： 文中討論了同法性（sadharma）在論證中的作用，指出僅僅因為不相遇就與同法性的論證定義相同是不合理的。這與現代邏輯學中的類比推理相關。類比推理是指通過比較兩個或多個事物的相似之處來推斷它們在其他方面也可能相似。 術語與論證： 文中指出，如果先前通過標誌進行證明，那麼，因為沒有指出術語，所以不是證明。這表明了術語在論證中的作用。現代邏輯學認為，術語是構成命題的基本單位，論證的有效性取決於術語的明確定義。 謬誤的識別： 文中討論了論證中可能出現的謬誤，包括循環論證、不完整的論證以及承諾的過失等。這與現代邏輯學中的謬誤理論相關。謬誤理論是研究論證中可能出現的錯誤推理的邏輯分支。 因果關係： 文中指出，論證不能是被證明的事物的因果關係。這表明了對因果關係的思考。現代邏輯學認為，因果關係是事物之間的一種特殊關係，即一個事物是另一個事物的原因。 恒常與無常： 文中討論了恒常和無常的概念，以及它們如何與論證相關。這與現代邏輯學中的模態邏輯相關。模態邏輯是研究必然性、可能性、偶然性等模態概念的邏輯分支。 總而言之，這段古印度邏輯學著作，探討了時間與論證、論證的有效性、同法性與論證、術語與論證、謬誤的識別、因果關係以及恒常與無常等問題。它強調了論證的嚴謹性、謬誤的識別、因果關係的重要性、以及對恒常和無常的思考，這些觀點與現代邏輯學有著深刻的聯繫。特別是它對論證的時間性、論證的循環、謬誤的識別以及因果關係的討論，與現代邏輯學中的相關議題有異曲同工之妙。

།སྔར་བརྗོད་གཏན་ ཚིགས་མེད་པ་ཡིས།།བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཡང་བརྗོད་པ་མཚུངས། དཔེར་ན་སྔར་བཞིན་བྱས་པ་ལ་གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་འདི་ལས་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན་སྔར་བརྗོད་པ་དེ་དག་མེད་དེ། གཏན་ཚིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་བརྗོད་པ་མཚུངས་པའོ། ། འདི་ལ་ཡང་། སྒྲོ་བཏགས་ནས། སྨྲ་པོའི་ངག་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །མ་གྲུབ་ལྟར་སྣང་། དོན་ལ་ནི་སྔར་སྨྲ་བ་པོ་རང་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ངེས་པ་སྐྱེས་པ་བཞིན་གཞན་ལ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པས། དོན་དེ་གཞན་ལ་བརྗོད་པ་དེ་མེད་པ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་ལ་ནི་སྨྲ་བ་པོའི ཚིག་གིས་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་སྨྲ་བ་ལས་སྔར་སྒྲོ་བཏགས་ནས།དེ་མེད་པ་ལས་དོན་མ་གྲུབ་པར་རྩོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་དག་ནི་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བའོ། །ཡང་ན་ཉུང་ལྟར་སྣང་། བརྗོད་པ་ལས་སྔར་སྒྲུབ་བྱེད་ནའོ། །བརྗོད་པ་ལས་སྔར་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པར་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ ཚིགས་མ་ཚང་བར་ལྟར་སྣང་བའོ།།གྲུབ་པའི་དུས་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་བརྗོད་ན་གཏན་ཚིགས་མ་ཚང་བར་འགྱུར་ན་འདི་ནི་མ་བརྗོད་པ་ལས་སྔར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་ལུས་པ་མེད་པར་བརྩད་པའི་ཕྱིར་དཔེ་བརྗོད་མ་ཚང་བ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །བརྗོད་ པ་ལས་སྔར་རྟགས་མིན་ཕྱིར།།མ་གྲུབ་པ་དང་འགལ་བའི་ངག་།མ་སྐྱེས་པ་མཚུངས། དཔེར་ན་སྔར་བཞིན་བྱས་པ་ལ་གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་བརྗོད་པ་ལས་སྔར་སྒྲ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པས་འགྱུར་རོ། །རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་བརྟག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ མཚུངས་པའོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་། རྣམ་གཉིས། གཉིས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་འདོད། །དེ་ལ་བརྗོད་པ་ལས་སྔར་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བའོ། །སྐྱེས་པ་དག་ནི་སྒྲ་ཞིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་ཡང་ ཡིན་ནོ།།རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བ་ཉིད་ནི། དོན་གྱི་དབང་གིས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་སྒྲོ་འདོགས་པས་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བའོ། །འབྲས་བུ་གཞན་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ནས། བསྒྲུབ་བྱ་མི་འགྲུབ་པར་སྟོན་པ་། དེ་ནི་འབྲས་མཚུངས། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་བཞིན་ཞེས་ བྱ་བ་ལ།གཞན་བུམ་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན་སྒྲ་འདིའིའོ་ཞེས་ཅི་སྟེ་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མཚུངས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུ། སྨྲ་པོའི་འདོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ། །གལ་ཏེ་སྨྲ་བ་པོའི་བུམ་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་སྒྲ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་རྩོད་ན་ནི་དེའི་ཚེ་མ་གྲུབ་པ་ ལྟར་སྣང་བའོ།

先前所說的，因為沒有論證，會導致沒有被證明的事物。同樣，所說的也一樣。例如，像先前那樣做的，如果從這個論證中得出無常，那麼先前所說的那些就不存在，因為沒有論證，就無法證明無常，這與沒有說一樣。 對於此，也是如此：虛構之後，通過說話者的語言來證明，看似未成立。實際上，就像先前說話者自己產生推論的確定性一樣，希望給他人產生確定性，因此，將那個含義告訴他人，在沒有的情況下，就會變成未成立。對於他人來說，通過說話者的語言來證明含義，是從說話之前虛構的，在沒有它的情況下，就爭論含義未成立。因此，那些看似未成立。 或者，看似不足。如果說在表達之前進行證明，那麼，因為特別虛構了在表達之前進行證明，所以論證看似不完整。在成立的時候，如果沒有表達論證，就會變成論證不完整，那麼，這個不是在沒有表達之前進行證明。在這裡，因為沒有完全考察論證的含義，所以應該知道，例證也看似不完整。 因為在表達之前不是標誌，所以與未成立和矛盾的說法相同。例如，像先前那樣做的，如果這樣說，在表達之前，聲音不是在努力之後立即產生的，所以會改變。因為不是從努力產生的，所以也是考察，像這樣的，與未產生相同。即使如此，也有兩種情況：從兩種虛構中產生。對此，從虛構在表達之前進行證明，看似未成立。產生的事物，因為聲音的消失本身是在努力之後立即產生的，所以進行證明。那個時候，也是存在的。不是從努力產生的本身，也因為從含義的角度虛構為無常，所以看似不確定。 從其他結果的角度，顯示被證明的事物不成立，這與結果相同。例如，對於「聲音是無常的，因為是結果，就像瓶子一樣」，如果說其他瓶子的結果本身所做的就是無常的，那麼為什麼說這個聲音呢？這與結果相同。像這樣，說話者的意願有三種：如果說話者爭論說，瓶子的結果本身在聲音中不存在，那麼，此時看似未成立。 這段文字繼續探討了古印度邏輯中關於論證、有效性、謬誤以及因果關係等問題。以下是根據現代邏輯學角度的點評： 論證的必要性： 文中強調了論證的必要性，指出沒有論證就無法證明任何事物。這與現代邏輯學中的論證理論相關。論證理論是研究論證的結構、有效性和可靠性的邏輯分支。 論證的表達： 文中討論了論證的表達，指出論證的表達應該在被證明的事物之前，並且應該完整。這與現代邏輯學中的論證形式相關。論證形式是指論證的抽像結構，包括前提和結論。 謬誤的識別： 文中討論了論證中可能出現的謬誤，包括未成立、不完整、矛盾以及不確定等。這與現代邏輯學中的謬誤理論相關。謬誤理論是研究論證中可能出現的錯誤推理的邏輯分支。 虛構與論證： 文中指出，論證是從虛構中產生的，這表明了對論證的建構性的思考。現代邏輯學認為，論證不是對客觀真理的簡單反映，而是通過人們的認知活動和社會互動而建構的。 因果關係： 文中討論了因果關係在論證中的作用，指出結果本身不能作為論證的充分條件。這與現代邏輯學中的因果關係理論相關。因果關係理論是研究因果關係的性質、來源和範圍的邏輯分支。 說話者的意願： 文中討論了說話者的意願在論證中的作用，指出說話者的意願可能會影響論證的有效性。這與現代邏輯學中的語用學相關。語用學是研究語言在實際使用中的含義的語言學分支。 不確定性： 文中提到了不確定性，指出從努力產生的本身，也因為從含義的角度虛構為無常，所以看似不確定。這與現代邏輯學中的不確定性邏輯相關。不確定性邏輯是研究不確定性推理的邏輯分支。 總而言之，這段古印度邏輯學著作，繼續探討了論證的必要性、論證的表達、謬誤的識別、虛構與論證、因果關係、說話者的意願以及不確定性等問題。它強調了論證的嚴謹性、謬誤的識別、因果關係的重要性、以及對說話者意願的思考，這些觀點與現代邏輯學有著深刻的聯繫。特別是它對論證的建構性、因果關係的複雜性以及不確定性的討論，與現代邏輯學和哲學中的相關議題有異曲同工之妙。

།འོན་ཏེ་སྒྲའི་འབྲས་བུ་ཉིད་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་རྟག་པ་ལ་མེད་དོ་ཞེས་རྩོད་པའི་ལྟ་ན་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བའོ། །དེ་སྟེ་དེ་ཉིད་རྟག་པ་ལ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བའོ། །ཡང་ན་ཆོས་མཐུན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེའི་སྐྱོན་ལྟར་ སྣང་བའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་བཟུང་ནས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། དེའི་བྱེ་བྲག་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དོན་སོ་སོར་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་བསྟན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དག་ལས། །ཆོས་མཐུན་དཔེ་ཡིས་གཞན་ སྒྲུབ་པ།།ཆོས་མཐུན་པར་མཚུངས། གཞན་སྒྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི། བཟློག་པ་སྒྲུབ་པ་སྟེ་བྱེད་པ་པོའི་རྒྱུར་བྱས་ནས་སོ། །དཔེར་ན། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངེས་པར་བསྟན་པའི་ནམ་མཁའ་དང་ཡང་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་ པ་ལ་སོགས་པར་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་གཏན་ཚིགས་འདི་དག་ཉིད་དུ། བུམ་པ་ཆོས་མཐུན་པར་བྱས་པ་ལ། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནམ་མཁའ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་མཚུངས་པའོ། །གཞན་དག་ནི། ཆོས་མི་ མཐུན་པས།ངེས་པར་བསྟན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལས་གཞན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ། དཔེ་གཉིས་ཀ་ཡང་སྔར་བཞིན་བུམ་པ་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུ་དག་གི་།མཚུངས་པ་ཉིད། གཞན་ལ་མ་གྲུབ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཐུན་མོང་ལྟར་སྣང་རྣམ་པ་ གཉིས།།གལ་ཏེ་འདི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ལ་མ་གྲུབ་པ་རྩོད་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཁོ་བོའི་ཆོས་མཐུན་པ་དང་། ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཙམ་ལས་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱི་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེས་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་པའོ། ། ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་མ་ངེས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དག་ནི་གྲུབ་པར་འདོད་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་བཞིན། གལ་ཏེ་བསམ་པ་འདི་ཡིན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་ཆོས་མཐུན་པ་ཙམ་ལས་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་ཁོ་བོའི་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེས ན་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་ལྟར་སྣང་བའོ།།འདི་ཡང་རྗེས་འགྲོ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དཔེ་ལྟར་སྣང་བའི་སྐྱོན་བརྗོད་ཡིན། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་དང་བསྒྲུབ་བྱའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་མ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཕྱོགས་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ།

然而，如果爭論說，聲音的結果本身在瓶子等無常的事物中不存在，那麼，這看似是矛盾的。如果說，它在恒常的事物中也不存在，那麼，因為它是非共同的，所以看似不確定。或者，爲了顯示同法性，這看似是例證的過失。為什麼呢？因為是通過抓住事物的普遍性來進行推論，而不是通過它的特殊性，因為如果分別確定它的含義，就會導致沒有推論。 從確定的不同方面，通過同法性的例證來證明其他事物，這與同法性相同。所謂證明其他事物，是指通過反向證明，作為行動者的原因。例如，對於「聲音是無常的，因為是從努力產生的，同法性的例證就像虛空一樣」，對於確定的虛空，也因為不是有形體等而同法，所以證明是無常的。這樣，對於這個論證本身，將瓶子作為同法性，而將它的不同方面，如虛空，說成是同法性，這與同法性相同。 其他，通過不同法性，從確定的不同方面來證明其他事物，對於那些說這樣的人來說，兩個例證都應該像先前一樣，將瓶子作為不同法性的例證。像這樣的，相似性本身，爲了顯示在他人那裡未成立，有兩種看似共同的情況。如果說，這個與不是有形體等同法，並且同不同法性相同，那麼，如果爭論在他人那裡未成立，就像我的同法性和不同法性一樣未成立，那麼你的也是如此。因此，看似是共同的不確定。對於先前的論點，不是有形體本身，也不是立即產生的，這種不確定性是不存在的。像這樣，因為認為成立是相同的，所以就像不迷惑的矛盾一樣。如果認為這是想法，那麼，就像你的同法性成立一樣，我的也是如此，因此，看似是不迷惑的矛盾。 這也是因為沒有隨同關係，所以說了看似例證的過失。兩種情況都看似不確定，因為沒有顯示論證和被證明的事物之間的隨同關係，也沒有顯示沒有被證明的事物就沒有論證。對於後面的論點，就像前面的論點一樣。 這段文字繼續探討了古印度邏輯中關於論證、例證、同法性、不同法性、謬誤以及不確定性等問題。以下是根據現代邏輯學角度的點評： 例證的作用： 文中討論了例證在論證中的作用，指出例證是通過抓住事物的普遍性來進行推論，而不是通過它的特殊性。這與現代邏輯學中的類比推理相關。類比推理是指通過比較兩個或多個事物的相似之處來推斷它們在其他方面也可能相似。 同法性與不同法性： 文中討論了同法性（sadharma）和不同法性在論證中的作用，指出同法性是通過相似之處進行推論，而不同法性是通過不同之處進行推論。這與現代邏輯學中的比較推理相關。比較推理是指通過比較兩個或多個事物的異同之處來進行推論。 謬誤的識別： 文中討論了論證中可能出現的謬誤，包括矛盾、不確定以及例證的過失等。這與現代邏輯學中的謬誤理論相關。謬誤理論是研究論證中可能出現的錯誤推理的邏輯分支。 不確定性： 文中多次提到了不確定性，指出如果論證的前提或結論不確定，那麼論證就無法成立。這與現代邏輯學中的不確定性邏輯相關。不確定性邏輯是研究不確定性推理的邏輯分支。 隨同關係： 文中強調了論證和被證明的事物之間的隨同關係，指出如果兩者之間沒有隨同關係，那麼論證就無法成立。這與現代邏輯學中的蘊含（implication）概念相關。蘊含是指如果一個命題為真，則另一個命題也為真。 論證的相對性： 文中指出，如果爭論在他人那裡未成立，就像自己的同法性和不同法性一樣未成立，那麼他人的也是如此。這表明了論證的相對性。現代邏輯學認為，論證的有效性取決於前提的真實性和推理規則的正確性，而前提的真實性可能因人而異。 總而言之，這段古印度邏輯學著作，繼續探討了例證的作用、同法性與不同法性、謬誤的識別、不確定性、隨同關係以及論證的相對性等問題。它強調了例證的普遍性、同法性和不同法性的作用、謬誤的識別、不確定性的影響、隨同關係的重要性以及論證的相對性，這些觀點與現代邏輯學有著深刻的聯繫。特別是它對例證的普遍性、同法性和不同法性的作用、以及論證的相對性的討論，與現代邏輯學和哲學中的相關議題有異曲同工之妙。

།དཔེ་ལྟར་སྣང་བའི་རྩོད་པ་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་སྦྱར་རོ། །རྗེས་འགྲོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་ལས། །དཔེ་དང་བསྒྲུབ་བྱ་འདྲེས་པར་འགྱུར། །ཕལ་ཆེར་ནི་རྟོག་གེ་ངན་པ་ཁོ་ན་དཔེས་ཉེ་བར་འཇལ་བར་བྱེད་དེ། སྒྲ་ནི་བུམ་ པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།།སྒྲ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེར་དེ་ལྟར་འདྲེས་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྲིད་དེ། གང་མི་རྟག་པ་དེ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། གང་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བ་དེ་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བུར་བྱས་པ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་ པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཇུག་བསྡུ་བར་བྱའོ། །ཕྱོགས་ཕྱི་མ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཡང་ཡིན་པས་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་བསྟན་པ་ཙམ་ཉིད་ལ་ཕྱོགས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ མཚུངས་སོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་བུམ་པ་ལ་ཆོས་གཉིས་ཀ་ཡང་རིགས་པ་ཡིན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བུ་ཡང་། རྟགས་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དབྱེ་བས། །འཁྲུལ་པ་ལྟར་སྣང་རྣམ་པ་གཉིས། །གཏན་ཚིགས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ། །སྦྱོར་བ་སྔ་མ་ལ་ཡོད་མིན། །དེ་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ འཇིག་རྟེན་པའི་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ནས་ཆོས་མཐུན་པ་དང་།མི་མཐུན་པ་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་སྟེ། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་དངོས་པོའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འདོད་པ་ཡིན་ཡང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བར་བརྗོད་དོ། །ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་སྦྱོར་བ་བཞིན་ ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་མཐུན་པ་མཚུངས་པར་བྱས་པ་ལ་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་བརྗོད་པས་ཆོས་མཐུན་པའང་། །རྣམ་རྟོག་མཚུངས་པའོ། །དཔེར་ན་སྔར་བཞིན་དུ་བུམ་པ་དང་ ཆོས་མཐུན་པས་མི་རྟག་པར་བྱས་པ་ལས་བརྗོད་པ།དེ་ལ་ཆོས་མཐུན་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བསྲེག་པར་བྱ་བ་དང་། མིག་གི་གཟུང་བྱ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་བུམ་པ་ཁོ་ན་མི་རྟག་པར་འགྱུར་གྱི་སྒྲ་ནི་མ་ཡིན་ལ། སྒྲ་ཁོ་ན་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ། བསྲེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། མཉན་བྱ་ཉིད་ལ་ སོགས་པས་སོ་ཞེས་སོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཚུངས་པའམ། དཔེར་བརྗོད་པ་ལས་གཞན་ལ་ཡང་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བསྲེག་པར་བྱ་བ་དང་བསྲེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ བརྗོད་པས་ན།རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཚུངས་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

對於看似例證的爭論，也應該加入沒有隨同關係。由於隨同關係顛倒，例證和被證明的事物會混淆。大多數情況下，只有錯誤的推理才會通過例證來衡量，例如，「聲音就像瓶子一樣，聲音不像虛空一樣」。在那裡，即使那樣混淆是顛倒的，也可能存在隨同關係，例如，「凡是無常的，都是從努力產生的」，以及「凡不是從努力產生的，都是恒常的」。像這樣做了之後，應該總結說「是這樣」和「不是這樣」。因為後面的論點就像前面的論點一樣，所以會導致相同，因此，那樣的顯現也是合理的。僅僅在例證中，前面的論點和後面的論點都同樣是顛倒的隨同關係。這樣，對於瓶子來說，兩種性質都是合理的，對於虛空也是如此。 像這樣的，通過那個標誌的自性來區分，有兩種看似迷惑的情況。論證在一個方向上確定，在先前的組合中不存在。這樣，我們遵循世俗的組合，顯示了同法性和不同法性是相同的。雖然認為立即產生的本身是在一個方向上確定的事物論證，但卻說成是看似顛倒的確定。對於先前的論點，我們並沒有像組合那樣，在一個方向上確定地顯示出來。同樣，因為即使做了同法性相同，也沒有關聯，所以是其他的。 通過表達特殊性，同法性也是相同的虛構。例如，像先前那樣，通過瓶子的同法性來使其成為無常，然後表達。即使在那裡存在同法性，也因為可燃燒的和眼睛所見的等特殊性，只有瓶子會變成無常，而聲音不會，只有聲音會變成恒常，因為不是可燃燒的，並且是可聽的等。因為從被證明的事物反過來進行虛構，所以是相同的虛構。或者，即使從例證中也做了其他的事情，就像可燃燒的和不可燃燒的等一樣，通過表達恒常和無常的虛構，所以說虛構是相同的。 這段文字繼續探討了古印度邏輯中關於例證、隨同關係、同法性、不同法性、謬誤以及虛構等問題。以下是根據現代邏輯學角度的點評： 例證的侷限性： 文中討論了例證的侷限性，指出例證可能會導致被證明的事物和例證混淆，並且例證本身也可能存在謬誤。這與現代邏輯學中的類比推理的侷限性相關。類比推理的結論是概率性的，而不是必然性的。 隨同關係的重要性： 文中強調了隨同關係的重要性，指出如果論證和被證明的事物之間沒有隨同關係，那麼論證就無法成立。這與現代邏輯學中的蘊含（implication）概念相關。蘊含是指如果一個命題為真，則另一個命題也為真。 同法性與不同法性的運用： 文中討論瞭如何運用同法性和不同法性來進行論證，指出同法性是通過相似之處進行推論，而不同法性是通過不同之處進行推論。這與現代邏輯學中的比較推理相關。比較推理是指通過比較兩個或多個事物的異同之處來進行推論。 謬誤的識別： 文中討論了論證中可能出現的謬誤，包括混淆、顛倒、不確定以及虛構等。這與現代邏輯學中的謬誤理論相關。謬誤理論是研究論證中可能出現的錯誤推理的邏輯分支。 論證的相對性： 文中指出，論證的有效性取決於論證的結構和前提的真實性，而前提的真實性可能因人而異。這表明了論證的相對性。現代邏輯學認為，論證的有效性是相對的，而不是絕對的。 總而言之，這段古印度邏輯學著作，繼續探討了例證的侷限性、隨同關係的重要性、同法性與不同法性的運用、謬誤的識別、虛構與論證以及論證的相對性等問題。它強調了例證的侷限性、隨同關係的重要性、同法性和不同法性的作用、謬誤的識別、虛構在論證中的作用以及論證的相對性，這些觀點與現代邏輯學有著深刻的聯繫。特別是它對例證的侷限性、隨同關係的重要性以及論證的相對性的討論，與現代邏輯學和哲學中的相關議題有異曲同工之妙。

།འདི་ལ་ནི། འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །རྟག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སྣང་། །སྤྱི་མིན་གྱིས་ཀྱང་། འདི་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ཅན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྟག་པའམ་སུན་འབྱིན་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །རང་གི་ཕྱོགས་ལ་ མ་གྲུབ་པ་བཞིན་གཞན་ལ་མ་གྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།སུན་འབྱིན་པ་ལ་ནི་ཐུན་མོང་ངམ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བའོ། །བསྒྲུབ་པ་ལ་ནི་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་ཅན་དུ་རྩོད་པ་ལྟར་སྣང་བའོ། །རྣམ་པ་གཞན་ཡང་སྟེ་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བའོ། །གལ་ཏེ་ བསྲེག་པར་བྱ་བ་དང་བསྡོངས་པའི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་བརྗོད་ན་ནི་མངོན་སུམ་འབའ་ཞིག་པ་མིག་གི་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།བསྡོངས་པའི་ངེས་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་འབའ་ཞིག་ པ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བའོ། །གཅིག་ཉིད་དུ། ཐལ་བར་འགྱུར་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་མེད། །ཆོས་མཐུན་པ་སྟོན་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་ནའོ། །ཟླ་བོ་མཉན་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་བཞིན་དུ་གང་དུ་གང་ གིས་ན་བསྒྲུབ་བྱའི་ཞེས་གོ་བར་བྱ།བྱེ་བྲག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཐལ་བའོ། །གང་ཞིག་གང་དང་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཞེ་ན། བྱེ་བྲག་མེད་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དང་སྟེ། དཔེར་ན་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་བུམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཞན་རྣམས་དང་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པར་བྱེད་པས་བུམ་པ་ལ་ ཡོད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲ་ལ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་ཡང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་ན་བུམ་པ་བཞིན་སྒྲའི་བྱེ་བྲག་ཉིད་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་རྟོག་མཚུངས་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བའོ། །ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ཙམ་ལས་མི་རྟག་པར་བརྗོད་པ་དང་། གང་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཙམ་ལས་མི་རྟག་པར་བརྗོད་པ་མེད་དེ། གང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བའོ། །བསྒྲུབ་ བྱ་རྟོགས་ཁྱད་མེད་ཕྱིར་ཡང་།།མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བར་འདོད། །བྱེ་བྲག་མེད་པར་མཚུངས་པ་སྔ་མ་ལས་ཐ་དད་དུ་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཡང་གི་སྒྲ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཚུངས་པ་དང་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ལས་བྱེ་བྲག་མེད་པར་མཚུངས་པ་ནི་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བསྒྲུབ་བྱ་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དག་ ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

對此，通過迷惑的特殊性，會那樣顯現為恒常。即使不是普遍的，對於此，也會像那樣，通過迷惑的和非共同的，也會導致恒常或駁斥。爲了顯示在自己方面未成立，就像在他人方面未成立一樣，會變成證明。對於駁斥來說，看似是共同或非共同的不確定。對於證明來說，看似是爭論不迷惑的矛盾。還有其他情況，看似不確定。如果說，表達與可燃燒的結合的立即產生本身，那麼，通過僅僅是顯現的、不是眼睛所見的、以及物質本身等，就是不確定的。這個結合的確定論證也是如此。僅僅是立即產生的，就具備了論證的定義，因此，看似不確定。 在同一性中，因為會導致相同，所以沒有特殊性。因為是顯示同法性的場合，所以會導致與那個相同。因為同伴不是可聽的，所以即使沒有，在哪裡通過什麼來理解被證明的事物呢？所謂沒有特殊性，是指會導致沒有特殊性。如果說，什麼與什麼有特殊性呢？因為做了沒有特殊性，所以與所有事物都有。例如，爲了顯示同法性的例證瓶子，也會導致與其他事物沒有區別，所以瓶子所具有的所有性質，聲音也會獲得。因此，因為所有事物都相互同法，所以會導致同一性。對於此，也因為會導致沒有特殊性，所以爲了充分顯示像瓶子一樣的聲音的特殊性，與相同的虛構相比，並沒有很大的區別。因此，像那樣看似不確定。對於先前的論點，僅僅通過同法性來說無常，並沒有僅僅通過沒有特殊性來說無常，只是從沒有看到沒有特殊性就進行反駁。因此，看似不確定。 也因為被證明的事物和理解沒有區別，所以認為看似未成立。爲了使沒有特殊性相同與先前不同，所以說了「也」的詞語。對此，應該說，相同的虛構和沒有特殊性，以及沒有特殊性相同是其他的，因為被證明的事物和論證的含義沒有特殊性。 這段文字繼續探討了古印度邏輯中關於論證、謬誤、同法性、特殊性、不確定性以及論證的相對性等問題。以下是根據現代邏輯學角度的點評： 謬誤的識別： 文中討論了論證中可能出現的謬誤，包括迷惑、不確定、矛盾以及同一性等。這與現代邏輯學中的謬誤理論相關。謬誤理論是研究論證中可能出現的錯誤推理的邏輯分支。 同法性的侷限性： 文中討論了同法性的侷限性，指出同法性可能會導致論證的過度泛化，從而導致謬誤。這與現代邏輯學中的類比推理的侷限性相關。類比推理的結論是概率性的，而不是必然性的。 特殊性的重要性： 文中強調了特殊性的重要性，指出論證應該關注事物的特殊性，而不是僅僅關注事物的普遍性。這與現代邏輯學中的個體化概念相關。個體化是指將事物區分為獨特的個體的過程。 不確定性的影響： 文中多次提到了不確定性，指出如果論證的前提或結論不確定，那麼論證就無法成立。這與現代邏輯學中的不確定性邏輯相關。不確定性邏輯是研究不確定性推理的邏輯分支。 概念的區分： 文中試圖區分相同的虛構、沒有特殊性以及沒有特殊性相同等概念，這表明了對概念的精確性的追求。現代邏輯學認為，清晰的概念是有效論證的基礎。 總而言之，這段古印度邏輯學著作，繼續探討了謬誤的識別、同法性的侷限性、特殊性的重要性、不確定性的影響、論證的相對性以及概念的區分等問題。它強調了謬誤的識別、同法性的侷限性、特殊性的重要性、不確定性的影響、論證的相對性以及概念的清晰性，這些觀點與現代邏輯學有著深刻的聯繫。特別是它對同法性的侷限性、特殊性的重要性以及論證的相對性的討論，與現代邏輯學和哲學中的相關議題有異曲同工之妙。

།དཔེར་ན་སྔར་བཞིན་བྱས་པ་ལ་གཏན་ནས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དག་ལ་བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལ་བརྗོད་པ། དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ། སྔ་ན་མེད་པ་སྐྱེས་པ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་ ནས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་གཏན་ཚིགས་སུ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་མགོ་བསྒྲེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གྲུབ་ན་ནི་སྔར་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་ན་མེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་མཚུངས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་མི་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པ་བཞིན་ཆོས་གཞན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་པའོ།།དེ་ལྟ་བུ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གནོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བའོ། །བསྲེག་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཉིད་འགལ་བར་རྩོད་པར་གལ་ཏེ་མཐོང་ན་གནོད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་། ། ཡང་བརྗོད་པ། བསྒྲུབ་བྱ་བ་ནི་གནོད་ཆོས་ཀྱང་། །མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མེད། །གཏན་ཚིགས་སྐྱོན་ལ་འགལ་ལྟར་སྣང་། །སྐྱོན་ཡོད་མིན་ཏེ་ཕྱོགས་ཕྱི་མ། །དེ་དག་ནི་ཆོས་ཉིད་ཆོས་མཐུན་པ་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་ཕྱི་མའོ། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་ལས་ཕྱོགས གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ཆོས་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པས་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་མ་ངེས་པ་དང་ལྡན་པས་དེ་སུན་བཏོན་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་གནོད་པར་བརྩད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་སུན་འབྱིན་ གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་གནོད་པར་མི་བྱེད་པར་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་འགལ་བ་ཁ་ཅིག་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལས་མི་འཁྲུལ་བ་དེ་བཞིན་མཉན་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་མཉན་བྱ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འདིར་མཉན་བྱ་ཉིད་ལ་གནོད་པ་ནི་ མཐོང་གི་།སྒྲ་རྟག་པ་ཉིད་ནི་མ་མཐོང་ངོ་། །གང་ལས་མི་རྟག་པ་ཉིད་འཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་འཇུག་པར་བྱེད། དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་ཉིད་ཀྱིས་སྔ་མ་ལ་མཉན་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མི་འགྲུབ་བོ། །གང་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་མཐོང་ན་ནི་གནོད་པ་མེད་དེ། ཇི་ལྟར་རྡུལ་གཉིས་པ་ནི་རྡུལ་གཅིག་སྔོན དུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ།རགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཞེས་བྱས་ནས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱིས་རགས་པ་ཉིད་ཀྱང་བསྒྲུབ་པ་བཞིན་ནོ།

例如，像先前那樣做的，因為根本不是產生的，所以被證明的事物和論證的含義沒有特殊性。對此，所說的是，像那樣也看似未成立，因為虛構了先前不存在的產生是被證明的事物，爲了使被證明的事物和論證沒有特殊性而開始。如果成立，那麼，如果先前就存在，那麼就要證明不存在。此外，應該說沒有特殊性是相同的，就像立即產生的本身證明是無常一樣，也證明其他性質，這稱為沒有特殊性。像那樣，也因為通過證明對被證明的事物有害，所以看似是矛盾的。對於可燃燒的等不確定，如果看到爭論在一個方向上確定本身是矛盾的，那麼就應該說不是有害的。 又說，被證明的事物也是有害的性質，相同本身沒有特殊性。論證的過失看似矛盾，沒有過失，是後面的論點。那些是自性，同法性相同等後面的論點。如果從後面的論點來看，通過同法性等在一個方向上確定，在一個方向上確定就會變成矛盾。對於先前的論點，因為具備瞭如前所述的不確定性，所以爲了駁斥它，並且通過證明的方式，爲了爭論對要證明的事物有害，所以那些是其他的駁斥。如果看到不是有害的，例如，一些矛盾，就像立即產生的本身不迷惑于無常本身一樣，也不是可聽的。同樣，也應該說聲音不是可聽的。這樣，在這裡，看到了對可聽本身的損害，而沒有看到聲音是恒常本身。從哪裡可以獲得無常本身，就允許進行推論。通過承諾的過失本身，在先前，可聽本身不能成立。如果看到在一個方向上確定，那麼就沒有損害，就像兩個微塵是一個微塵先前的結果一樣，因為是粗大的，就像瓶子等一樣，通過這樣，就像通過微塵來證明粗大本身一樣。 這段文字繼續探討了古印度邏輯中關於論證、謬誤、特殊性、不確定性、矛盾以及因果關係等問題。以下是根據現代邏輯學角度的點評： 論證的有效性： 文中討論了論證的有效性，指出如果論證的前提或結論不成立，那麼論證就無法成立。這與現代邏輯學中的有效性概念相關。一個論證是有效的，當且僅當它的前提真，則結論必然真。 謬誤的識別： 文中討論了論證中可能出現的謬誤，包括未成立、矛盾、不確定以及過度泛化等。這與現代邏輯學中的謬誤理論相關。謬誤理論是研究論證中可能出現的錯誤推理的邏輯分支。 矛盾的識別： 文中討論了論證中可能出現的矛盾，指出如果論證的前提或結論之間存在矛盾，那麼論證就無法成立。這與現代邏輯學中的矛盾律相關。矛盾律是指一個命題不能同時為真和為假。 因果關係： 文中討論了因果關係在論證中的作用，指出一個事物是另一個事物的原因。這與現代邏輯學中的因果關係理論相關。因果關係理論是研究因果關係的性質、來源和範圍的邏輯分支。 總而言之，這段古印度邏輯學著作，繼續探討了論證的有效性、謬誤的識別、特殊性的重要性、不確定性的影響、矛盾的識別、因果關係以及論證的相對性等問題。它強調了論證的嚴謹性、謬誤的識別、特殊性的重要性、不確定性的影響、矛盾的識別、因果關係的重要性以及論證的相對性，這些觀點與現代邏輯學有著深刻的聯繫。特別是它對特殊性的重要性、不確定性的影響、矛盾的識別以及因果關係的討論，與現代邏輯學和哲學中的相關議題有異曲同工之妙。

།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་རྡུལ་རགས་པ་སོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལན་གང་ཞིག་ཡོད། །བསྒྲུབ་བྱ་ལ་གནོད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ། གནོད་པ་བྱེད་པ་འགལ་ཉིད་མིན། །བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ནི་འདིར་ཆོས་སམ་ཆོས་ཅན་ཡང་རུང་སྟེ། དེ་ལ་གནོད་པ་གྲུབ་ན་དེ་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་བྱ་ལས་གཞན་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས། །བསྟན་ན་དམིགས་པ་མཚུངས་པའོ། །གང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་གཞན་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ དེ་ནི་དམིགས་པ་མཚུངས་པའོ།།དཔེར་ན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་འདི་གློག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་འདི་ལས་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པས་མི་རྟག་པ་གྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་དེ་མེད་ཀྱང་དེའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དེ་ལས་གཞན་དུ་སྦྱོར་བར་ བྱེད་དོ།།འདི་མི་རྟག་པའི་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནགས་ཀྱི་ཤིང་ནུབ་མོ་ཉལ་བ་ལས་སེམས་པ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སོ། །འདི་ལ་ཡང་། བསྒྲུབ་བྱ་དུ་མ་བཀོད་པ་ལས། །གཏན་ཚིགས་དེ་དང་རྗེས་མཐུན་ཉིད། །གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་གཞན་གྱིས་རྟག་པར་གྲུབ་ དེ་ལྟ་ན་ནི་མི་རྟག་པའི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་གཏན་ཚིགས་གཞན་གྱིས་སྒྲུབ་པོ།།གཏན་ཚིགས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་། །དེ་ནི་མི་རྟག་པ་མེད་པར་མཐོང་བར་མེད་དོ། །བྱེད་པ་པོའི་རྒྱུ་ལས་གཞན་གྱི་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པོ། །དེའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ ལྟར་སྣང་བའོ།།གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ནི་མ་ཁྱབ་ཀྱང་། །བསྒྲུབ་བྱའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །མ་གྲུབ་ལྟར་སྣང་སྒྲར་གནས་ཀྱིས། །ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན། །གང་མ་ཁྱབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ། དེ་མི་རྟག་པ་ལས་གཞན་ལ་གཏན་ཚིགས་མི་སྲིད་ཅིང་། སྒྲ་ལ་ མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལ་མེད་པར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ།བསྒྲུབ་བྱ་ཁོ་ན་ལ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་དེ་སྒྲ་ལ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་སྒྲ་ལ་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་། ཇི་ལྟར་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་ པའི་མཚན་མོ་ཉལ་བས་ན་ནགས་ན་གནས་པ་སེམས་པ་དང་བཅས་པར་བསྒྲུབ་པ་བཞིན་ནོ།།ཐེ་ཚོམ་བརྗོད་འདོད་ཐ་དད་ལས། །གཏན་ཚིགས་ཐེ་ཚོམ་རྩོད་པར་བྱེད། །གང་དུ་དམ་བཅས་པའི་དོན་བཏགས་པས་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་དུ་བརྗོད་དོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་རྟག་ པ་ལས་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་མཚུངས་པའི་ལྟག་སྤྱོད་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་སྔར་བཞིན་བྱས་པ་ལ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་བསལ་བ་དང་། སྐྱེས་པ་མཐོང་བ་ལས་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཅི་འདི་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ། བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་སོ།

對於瓶子等，因為先前是粗大的微塵，那麼對此有什麼回答呢？爲了證明對被證明的事物有害，進行損害本身不是矛盾。對於被證明的事物，在這裡，無論是性質還是有性質的事物，如果對它有害成立，那麼它本身就是矛盾的。如果通過被證明的事物之外的論證來顯示，那麼目標是相同的。通過論證來顯示與被證明的事物不同的，那麼目標是相同的。例如，像先前那樣，爲了證明無常，這個論證在閃電等中不存在，並且從這個，通過顯現等來證明無常。如果即使沒有它，也會成為它的原因，那麼它就不存在。此外，會從它之外進行組合。這個不是無常的論證，因為沒有遍及性，就像森林裡的樹在晚上睡覺一樣，有意識。 對於此，也是如此：從設定多個被證明的事物中，論證與那個相符。如果通過其他論證證明是恒常的，那麼，因為是無常的迷惑，所以通過其他論證來證明。論證不是。那個沒有看到無常就不存在。從行動者的原因證明其他的結果，因為沒有成為它的論證，所以不是理解。因此，看似不確定。即使論證沒有遍及，爲了理解被證明的事物，看似未成立，通過聲音，完全證明一切。對於那些說「沒有遍及就不是證明」的人來說，除了那個無常之外，沒有其他論證，並且對於聲音來說，也不是沒有，因為虛構了沒有，所以看似未成立，因為僅僅在被證明的事物中不存在，所以是駁斥。那個論證對於聲音來說也不是沒有，並且因為在聲音中存在，所以也不是通過一切來證明被證明的事物，就像通過在蛇等中存在的晚上睡覺來證明住在森林裡是有意識的一樣。 從表達懷疑的意願不同，會導致論證的懷疑爭論。在其中，因為通過附加所承諾的含義，論證是迷惑的，所以表達為懷疑。論證的含義，即使從恒常來看，也是相同的懷疑反駁。例如，像先前那樣做的，通過排除立即產生的，並且看到產生，就會變成懷疑，即，這是要澄清的還是產生的呢？ 這段文字繼續探討了古印度邏輯中關於論證、謬誤、因果關係、遍及性、不確定性、懷疑以及反駁等問題。以下是根據現代邏輯學角度的點評： 論證的有效性： 文中討論了論證的有效性，指出如果論證的前提或結論不成立，或者論證的結構存在問題，那麼論證就無法成立。這與現代邏輯學中的有效性概念相關。一個論證是有效的，當且僅當它的前提真，則結論必然真。 謬誤的識別： 文中討論了論證中可能出現的謬誤，包括目標相同、不遍及、不確定以及懷疑等。這與現代邏輯學中的謬誤理論相關。謬誤理論是研究論證中可能出現的錯誤推理的邏輯分支。 因果關係： 文中討論了因果關係在論證中的作用，指出一個事物是另一個事物的原因，但並非所有事物都是其他事物的原因。這與現代邏輯學中的因果關係理論相關。因果關係理論是研究因果關係的性質、來源和範圍的邏輯分支。 遍及性的重要性： 文中強調了遍及性的重要性，指出如果論證的前提沒有遍及所有情況，那麼論證就無法成立。這與現代邏輯學中的全稱量詞相關。全稱量詞是指「所有」或「每一個」的邏輯符號。 懷疑的作用： 文中討論了懷疑在論證中的作用，指出懷疑可以幫助我們發現論證中的問題和謬誤。這與現代邏輯學中的批判性思維相關。批判性思維是指對資訊進行分析、評估和推理的能力。 反駁的意義： 文中討論了反駁的意義，指出反駁可以幫助我們糾正錯誤的論證，並促進知識的進步。這與現代邏輯學中的反駁理論相關。反駁理論是研究如何有效地反駁論證的邏輯分支。 總而言之，這段古印度邏輯學著作，繼續探討了論證的有效性、謬誤的識別、因果關係、遍及性的重要性、不確定性的影響、懷疑的作用以及反駁的意義等問題。它強調了論證的嚴謹性、謬誤的識別、因果關係的重要性、遍及性的重要性、不確定性的影響、懷疑的作用以及反駁的意義，這些觀點與現代邏輯學有著深刻的聯繫。特別是它對遍及性的重要性、不確定性的影響、懷疑的作用以及反駁的意義的討論，與現代邏輯學和哲學中的相關議題有異曲同工之妙。

།འདི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གཏན་ཚིགས་དེ་དག་ ལས་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་པ་དེའི་ལྟ་ན།བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲོ་བཏགས་མ་ངེས་པ། །ལྟར་སྣང་། འདི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་དམིགས་ནས་འཇིག་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་སྒྲོ་འདོགས་ན་མི་རྟག་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་མ་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བརྩལ་མ་ཐག་ ཏུ་བྱུང་བ་དམིགས་པ་བསལ་བ་ནི་རྩཝ་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པས་དེ་མ་ངེས་པ་ལ་སྣང་བ་སྟེ།འཇིག་པ་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་འཇིག་པ་ཉིད་ཡོད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བའོ། །རྟགས་མ་གྲུབ་ལྟར་སྣང་། སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཤེས་པར་ བྱའོ།།གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་སུ་སྒྲོ་བཏགས་པར་བྱ་བའི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པ་སུན་བཏོན་ན་ནི་དེ་ལས་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པའི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བར་དམིགས་པ་དེ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གྱིས་འདོད་མིན་མི་མཐུན་ཕྱོགས། ། བསྒྲུབ་བརྗོད་དོན་གོ་མཚུངས། དཔེར་ན་གལ་ཏེ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན། དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱི་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བའི་གློག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྟག་པའོ་ཞེས་འགྱུར་བས་དེ་ལྟ་བུ་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བར་མཚུངས་པའོ། །འདི་ནི། འཁྲུལ་པ་གཞན་གྱི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ། །དེ་ཡིས་སྒྲུབ་པ་དེ ལྟར་སྣང་།།རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ལས་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ལ་རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བ་ཉིད་ལས་རྟག་པའི་དོན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ནི་མ་ངེས་པ་སྔར་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ་རྟག་པ་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཞུགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་ན་གང་ལས་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་ལས་མ་ངེས་པར་འགྱུར།ཡང་ན་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སྒྲུབ་པ་ལ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མེད་ཀྱང་གློག་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་གྲུབ་པས་སོ་ཞེས་རྩོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་མ་ངེས་པ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ། དེ་རྟག་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཐལ་འགྱུར་མཚུངས་པར་འདོད་པ་ཡང་། །གང་ཡང་གཉིས་ཀ་གཏན་ཚིགས་ལམ། །དཔེར་ན་སྔར་བཞིན་སྒྲུབ་པ་ལ་རེ་ཞིག་འདིར་བུམ་པ་ཁོ་ན་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་གང་ཡིན་ཞེས་སོ། །དེ་ནི་དཔེ་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན། །དེ་བུམ་པ་མི་རྟག་པ་གྲུབ་པ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ཡང་རྩོད་ པ་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་རྗེས་འགྲོ་མེད་པའི་དཔེ་ལྟར་སྣང་བར་རིགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ།གོང་དུ་འབྲས་བུ་མཚུངས་པར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་འགྲོ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །དེ་དག་ནི། ལྟག་གཅོད་ཀུན་ལ་ཕྱོགས་ཙམ་མོ།

這不合理，因為如果說從那些論證得出無常，那麼，在那樣的觀點中，被證明的事物是虛構的不確定，看似如此。爲了通過指出立即產生的來證明是毀滅本身，如果有人那樣虛構，那麼就要產生無常，對於那個，也是因為不確定，所以是懷疑。像這樣，排除指出立即產生的，因為它存在於根和水等中，所以那看似是不確定的，因為毀滅是被證明的事物。對於顯現的事物，也存在毀滅本身，因此，看似不確定。 標誌看似未成立，應該通過虛構來理解。如果駁斥了作為論證而虛構的立即產生，那麼，從那個角度來看，看似未成立，因為作為論證所說的立即產生，不是立即產生的。 含義上，意願不一致的方面，證明表達的含義相同。例如，如果說從努力產生的無常，那麼，從含義的暗示來看，從努力產生的閃電等都是恒常的，像那樣，在含義上是相同的。 這是，通過其他迷惑來證明被證明的事物，那看似如此。在從努力產生本身來證明無常本身時，如果虛構從不是努力產生本身來表示恒常的含義，那麼，對於那個，先前就虛構了不確定。因此，看似不確定，因為恒常中也沒有論證進入，所以從哪裡會變成被證明的事物不確定。或者，如果爲了證明從努力產生本身是無常本身，而爭論說，即使沒有從努力產生本身等，閃電等也是無常的，那麼，那也看似不確定，因為那個也不是恒常的。 也認為結果相同，無論哪個都是論證的道路。例如，像先前那樣證明，暫時說，這裡，瓶子本身是無常的，那麼，那個論證是什麼呢？那就像例證一樣。就像看到瓶子是無常的成立一樣，爭論也是如此，因為類似於沒有隨同被證明的事物的例證，所以那樣的顯現是合理的，上面已經說了結果相同是論證的隨同關係。那些是，對於所有反駁，只是一個方面。 這段文字繼續探討了古印度邏輯中關於論證、謬誤、不確定性、因果關係、反駁以及例證等問題。以下是根據現代邏輯學角度的點評： 謬誤的識別： 文中討論了論證中可能出現的謬誤，包括不確定、虛構、意願不一致、過度泛化以及例證錯誤等。這與現代邏輯學中的謬誤理論相關。謬誤理論是研究論證中可能出現的錯誤推理的邏輯分支。 例證的侷限性： 文中討論了例證的侷限性，指出例證可能會導致論證的過度泛化，從而導致謬誤。這與現代邏輯學中的類比推理的侷限性相關。類比推理的結論是概率性的，而不是必然性的。 總而言之，這段古印度邏輯學著作，繼續探討了論證的有效性、謬誤的識別、不確定性的影響、因果關係、反駁的意義、例證的侷限性以及論證的相對性等問題。它強調了論證的嚴謹性、謬誤的識別、不確定性的影響、因果關係的重要性、反駁的意義、例證的侷限性以及論證的相對性，這些觀點與現代邏輯學有著深刻的聯繫。特別是它對不確定性的影響、謬誤的識別、反駁的意義以及例證的侷限性的討論，與現代邏輯學和哲學中的相關議題有異曲同工之妙。

།ཇི་ལྟར་ལྟག་གཅོད་དེ་དག་རྣམས་ལ་མ་ཚང་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཉིད་ ཀྱིས་མི་རིགས་པར་ལན་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་པ་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ་།།དེ་དག་ཉིད་ལ་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་དབྱེ་བས་མཐའ་ཡས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་མ་ཚང་བ་ལྟར་སྣང་བ་དང་། མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ དག་བརྗོད་པ་དེ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བརྟགས་ནས་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་མ་ཚང་བ་ཉིད་དུ་རྩོད་པ་ལྟར་སྣང་བ་དང་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་རྩོད་པ་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞུང་མངས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་ཁ་ཅིག་ཏུ་ལྟག་གཅོད་ དེ་མ་རྟོགས་ཀྱིས་བསྟན་ནས་དེ་དེ་དང་འབྲེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་།གང་མ་ནིང་གི་རྟགས་ཀྱིས་བསྟན་ནས་ལན་ཡང་དེ་དང་མངོན་པར་འབྲེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཇུག་བསྡུ་བར་ལྟག་གཅོད་རྣམས་ལ་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་མཚུངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ལྟག་གཅོད་རྣམས་ལ་མ་ཚང་བ་ལྟར་སྣང་བ་དང་། མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་བརྗོད་དོ། །ལྟག་གཅོད་རྣམས་ལ་རྩོད་སྒྲུབ་ཏུ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བརྫུན་ཉིད་དང་། །འགལ་བ་ཉིད་དེ་སྐྱོན་གསུམ་སྟེ། །གསུམ་པོ་ཐ་དད་དུ་མཚོན་མིན། །རྩོད པ་སྒྲུབ་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་འགལ་བ་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་ལན་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། བྱེ་བྲག་མེད་པ་དང་ཕྲད་པ་དང་། མ་ཕྲད་པ་རྣམས་ལ་ནི་གཏན་ཚིགས་དམིགས་ ཤིང་།འབྲས་བུ་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དུ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་བཞི་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་ནི་འདི་ལྟར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བརྗོད་ལ། མ་ངེས་པ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པས་འགལ་ཟླ་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ ངེས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་མ་ངེས་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིན་དུ་འགལ་ཡང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདེན་ན་ཡང་དོན་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་སྦྱོར་བའི་ལྟ་ན་མ་ངེས་པ་ཡིན་པས་བརྫུན་ཡིན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མཚུངས་པར་བརྗོད་ནུས་སོ། །དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྲེག་ པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།རླུང་ཡབ་ཀྱི་རླུང་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བས་སོ། །གཞན་གྱིས་ནི་བསྲེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། མིག་གིས་གཟུང་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་སྒྲ་རྟག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

就像那些反駁，因為看似不完整等而用不合理的方式回答一樣，對於其他如剩餘相同等也是如此。對於那些本身，通過組合的少許差別來區分，會變得無限。對此，我們所說的看似不完整和看似未成立等，是在考察了所說的事物后才說的，如果不是那樣，就會變成說看似爭論不完整和看似爭論未成立等。如果那樣，也會使論著繁多，因為這樣，在某些地方，如果顯示了那些反駁不理解，那麼它會與那個相關聯，並且如果用非男非女的標誌來顯示，那麼回答也會與那個明顯相關聯。應該理解，所謂「相同」的聲音，對於所有反駁的總結，都會導致相同。 這樣，暫時我們說那些反駁，如看似不完整和看似未成立等。對於反駁，在爭論證明中，顛倒和虛假本身，以及矛盾本身，是三種過失，這三種不能單獨表示。說爭論證明是用顛倒、不真實本身和矛盾本身來回答過失。其中，顛倒是指對於同法性和不同法性，以及虛構和沒有特殊性，以及相遇和不相遇，論證是明確的，而對於結果相同等，則表示懷疑。其中，通過這四種，顛倒本身是這樣說的，即，在一個方向上確定的論證進行推論，而不確定則是通過同法性等來設定對立。在一個方向上確定，就像不確定和顛倒一樣，即使矛盾，也是不能共存的。即使是真實的，在含義上，對於在一個方向上確定的組合的觀點，因為是不確定的，所以即使是虛假的，也能夠說虛構是相同的。那也是不合理的，因為沒有看到可燃燒本身等不存在，因為出現了「風扇的風等是無常本身」。其他人則說，通過不是可燃燒的和不是眼睛所見的等，聲音是恒常本身。 這段文字繼續探討了古印度邏輯中關於反駁、謬誤、論證、不確定性、矛盾以及論證的相對性等問題。以下是根據現代邏輯學角度的點評： 反駁的策略： 文中討論了反駁的策略，指出反駁可以通過指出論證的不完整性、未成立、顛倒、虛假以及矛盾等來完成。這與現代邏輯學中的反駁理論相關。反駁理論是研究如何有效地反駁論證的邏輯分支。 謬誤的識別： 文中討論了論證中可能出現的謬誤，包括不完整、未成立、顛倒、虛假、矛盾以及不確定等。這與現代邏輯學中的謬誤理論相關。謬誤理論是研究論證中可能出現的錯誤推理的邏輯分支。 論證的結構： 文中討論了論證的結構，指出論證應該明確指出前提、結論以及論證的規則。這與現代邏輯學中的論證理論相關。論證理論是研究論證的結構、有效性和可靠性的邏輯分支。 概念的區分： 文中試圖區分同法性、不同法性、虛構、沒有特殊性、相遇和不相遇等概念，這表明了對概念的精確性的追求。現代邏輯學認為，清晰的概念是有效論證的基礎。 總而言之，這段古印度邏輯學著作，繼續探討了反駁的策略、謬誤的識別、論證的結構、不確定性的影響、矛盾的識別、論證的相對性以及概念的區分等問題。它強調了反駁的有效性、謬誤的識別、論證的嚴謹性、不確定性的影響、矛盾的識別、論證的相對性以及概念的清晰性，這些觀點與現代邏輯學有著深刻的聯繫。特別是它對反駁的策略、謬誤的識別、論證的結構以及概念的區分的討論，與現代邏輯學和哲學中的相關議題有異曲同工之妙。

།བསྲེག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པས་བུམ་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བསྲེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ཁོ་ནར་མཐོང་བ་ནི་མེད་ཀྱི་། འོན་ཀྱང་རྟག་པ་ལའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་མ་ངེས་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ། འདི་སྔ་མ་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་ཁྱབ་བྱེད་མ་ཡིན་པ་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་པའི་ཕྱིར་མཉན་བྱ་མ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མཉན་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཉིད་རྟག་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་ཡིན་ནོ། །ལན་ཕྱོགས་སྔ་མ་དང་འབྲེལ་བ མ་ཡིན་ནོ།།བདེན་ཏེ་། གལ་ཏེ་ཆོས་མཐུན་པས་བརྗོད་ན་ནི་བདེན་ཏེ། ཆོས་མི་མཐུན་པས་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པས་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི། བསྲེག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པའོ་ཞེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་དཔེ་གཉིས་ཀ་རྗེས་འགྲོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རྩོད་པ་གྲུབ་པ་ན་ནི་མེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་མཉན་བྱ་མེད་ཉིད་རྟག་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ནི་མེད་ལ། མཉན་བྱ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་མ་ངེས་པ་ཡིན་པས་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཆོས་མཐུན་པ་དང་། ཆོས་མི་མཐུན་པ་དག་གིས་འདིའི་རྟག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་འདིར་ ཆོས་མི་མཐུན་པ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དཔེ་ཡིན་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཉིད་དོ་། །འདི་འདྲ་བ་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེ་སྦྱོར་བས་ཡིན་ན་ནི་གློག་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏོ། །རྩོལ་བ་ལས་མ་བྱུང་བའི་ནམ་མཁའ་རྟག་པ་ དང་།རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མི་རྟག་པ་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡང་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་ནི་ཕ་རོལ་པོས་བྱེ་བྲག་མེད་པར་མཚུངས་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྩོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་གཞན་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྲད་མ་ཕྲད་དང་གཏན་ཚིགས་ མ་ཡིན་པ་མཚུངས་པ་དག་གིས།གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་བསལ་བའི་ཕྱིར་ལ། ཡང་འདི་དམ་བཅས་པའི་དོན་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་བརྗོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་ཕྲད་མ་ཕྲད་ཀྱི་སྐྱོན་དང་འབྲེལ་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡང་གཏན་ ཚིགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ཞིང་དམིགས་པ་མཚུངས་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ལ་ཕ་རོལ་པོས་དེ་ལྟར་བརྩད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ལ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།

通過可燃燒本身等，瓶子不是無常本身。對此，應該這樣說：沒有看到不是可燃燒本身等是恒常本身，然而，是對於恒常而言。那樣，就是說在對方的方面是不確定的。這個在先前本身是遍及的，而沒有遍及的不是論證。對於其他聲音，通過從努力產生來推斷不是可聽的，那不是，然而，因為不是可聽的，所以聲音本身會變成恒常。回答與先前的方面無關。確實，如果用同法性來說，那麼確實如此，如果用不同法性來說，因為沒有被證明的事物，所以顯示沒有論證，如果說不是可燃燒本身沒有被證明的事物，那麼，即使那樣，兩個例證也是通過顛倒的隨同關係而成立的。如果那樣爭論成立，那麼就不存在，因為沒有看到像所說的那樣，不是可聽本身是恒常本身，並且因為不是可聽本身也是不確定的，所以不是恒常。其中，通過同法性和不同法性來推斷這個是恒常本身。如果說，在這裡，在不同法性中存在的本身是例證，那麼，就會看到可聽本身是無常本身。如果像這樣，通過組合不同法性的例證，那麼，閃電是恒常的，因為不是從努力產生的，這就會變成沒有過失本身。不是從努力產生的虛空是恒常的，並且從努力產生的無常，在一個方向上確定，也是能夠看到的。 第二種是對方爭論說，對於沒有特殊性是相同的，沒有論證本身。對於那個，因為沒有顛倒本身，所以應該說其他的過失。同樣，通過相遇不相遇和不是論證的相同等，爲了排除所有的論證，並且這個，通過產生承諾的含義，來說論證的過失，那也不是，然而，是理解本身。對於那個，也與相遇不相遇的過失相關。因此，即使那樣，論證不是顛倒的，並且目標相同也不是論證的顛倒，並且對方也沒有那樣爭論。對於其他，無常有論證。 這段文字繼續探討了古印度邏輯中關於論證、謬誤、同法性、不同法性、遍及性、因果關係以及反駁等問題。以下是根據現代邏輯學角度的點評： 謬誤的識別： 文中討論了論證中可能出現的謬誤，包括不確定、顛倒、不遍及以及錯誤類比等。這與現代邏輯學中的謬誤理論相關。謬誤理論是研究論證中可能出現的錯誤推理的邏輯分支。 反駁的策略： 文中討論了反駁的策略，指出反駁可以通過指出論證的不確定性、顛倒、不遍及以及錯誤類比等來完成。這與現代邏輯學中的反駁理論相關。反駁理論是研究如何有效地反駁論證的邏輯分支。 總而言之，這段古印度邏輯學著作，繼續探討了論證的有效性、謬誤的識別、同法性與不同法性的運用、遍及性的重要性、因果關係、反駁的策略以及論證的相對性等問題。它強調了論證的嚴謹性、謬誤的識別、同法性和不同法性的作用、遍及性的重要性、因果關係的重要性、反駁的有效性以及論證的相對性，這些觀點與現代邏輯學有著深刻的聯繫。特別是它對遍及性的重要性、同法性和不同法性的運用、因果關係的討論以及反駁的策略，與現代邏輯學和哲學中的相關議題有異曲同工之妙。

།འོན་ཀྱང་དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པ་མེད་པས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཡིན་གྱི། གང་ཞིག་ མེད་ཀྱང་དེ་དེའི་གཏན་ཚིགས་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་དེའི་ལན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་གཞན་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ཡང་ཁྱབ་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ནོ། །ཐེ་ཚོམ་མཚུངས་པར་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཕྱིན་ཅི་ ལོག་གི་ཡིན་གྱི་།འདི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དམ་བཅའ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཀྱང་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །མ་བརྗོད་པ་མཚུངས་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཕྱིན་ཅི་ ལོག་ཏུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཕ་རོལ་པོས་འཇིག་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། སྔར་ནས་བརྗོད་པ་ཡོད་པའི་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བརྗོད་པའི་ཚེ་ན་ཡང་སྒྲའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་མཚུངས་པ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྒོ་ནས་བརྗོད་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་ཅི་གཞན་གྱི་ཁོངས་སུ་འདུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྟག་གཅོད་དེ་དག་གཏན་ཚིགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་དུ་མ་མཐོང་ངོ་། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར་པ་དང་། དོན་གྱིས་གོ་བར་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་རེ་ ཞིག་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མཚུངས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་དོན་གྱི་གཏན་ཚིགས་མ་མཐོང་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བརྗོད་པས་སོ་། །འདི་ལ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་འགལ་བས་ཀྱང་བརྗོད་པར་ནུས་ཏེ། མ་མཐོང་བ་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་འགལ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་ བྱས་ནས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་དོན་གྱིས་གོ་བ་མཚུངས་པ་ཡང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་མ་དམིགས་པས་མེད་པར་དམིགས་པ་ཐོབ་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་འགལ་བ་ཡང་ངོ་། །འགལ་བ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་དང་རྟག་པར་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་སྔ་ནས་སྐྱེས་པའི་སྒྲ་ཉིད་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་འགལ་བ་ཉིད་དོ། །མེད་པ་ཡང་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་འགལ་བ་ཡང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ངོ་། །ཡོད་པ་རྟག་པའི་ཕྱིར་མེད་པའོ་ཞེས་རྟག་པ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མེད་ཀྱང་ངོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །རྟག་པ་མཚུངས་པ ཡང་ཇི་ལྟར་འགལ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མེད་པར་བརྗོད་པར་ནུས་ཏེ།འདི་ལྟར་མི་རྟག་པ་དང་རྟག་པ་འགལ་བས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དེ་ལྟར་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

然而，即使那些沒有成立被證明的事物，也不是沒有論證，因為即使沒有，那個也不是那個的論證產生。如果那樣，那麼就會變成那個的回答。如果不是那樣，那麼就會變成說其他的先前的方面。第二種，也因為沒有遍及性，所以不是論證顛倒的過失。對於相同的懷疑，也是論證顛倒的，像這樣，被證明的事物和論證的含義是虛構的。通過顛倒承諾，也因為明顯地表達為顛倒，所以會導致所有都是顛倒本身。沒有表達的相同，也不是說論證顛倒，因為對方所做的毀滅的論證不是，而是說先前就存在表達。在表達的時候，也沒有獲得聲音的無常本身，因為是毀滅的。結果相同，也不是通過論證顛倒的方式來說，然而，是通過什麼包含在其他之中本身的差別。因此，沒有看到那些反駁是論證顛倒本身。 不真實的是會導致相同和含義上相同等。其中，暫時，會導致相同的是不真實的，因為即使沒有看到含義的論證，也說了被證明的事物。對於這個，也能夠通過顛倒和矛盾來說，因為沒有看到的是看到的，所以是顛倒和矛盾本身。同樣，含義上相同也是如此。就像對於沒有被證明的事物，因為沒有指出，所以獲得指出沒有，不真實是那樣，顛倒和矛盾也是如此。矛盾是與沒有產生和恒常相同等。其中，因為先前產生的聲音本身不存在，所以像那樣是矛盾本身。沒有也是無常的，也是矛盾。同樣，不真實也是如此。因為存在是恒常的，所以不存在，像那樣，即使恒常本身不是顛倒的也是如此。與恒常相同，也能夠像矛盾一樣，說不是顛倒的，像這樣，因為無常和恒常是矛盾的。同樣，對於顛倒和不真實，也是那樣，是恒常本身。 這段文字繼續探討了古印度邏輯中關於論證、謬誤、反駁、不確定性、矛盾以及論證的有效性等問題。以下是根據現代邏輯學角度的點評： 謬誤的識別： 文中討論了論證中可能出現的謬誤，包括不確定、顛倒、不真實、矛盾以及錯誤類比等。這與現代邏輯學中的謬誤理論相關。謬誤理論是研究論證中可能出現的錯誤推理的邏輯分支。 反駁的策略： 文中討論了反駁的策略，指出反駁可以通過指出論證的不確定性、顛倒、不真實、矛盾以及錯誤類比等來完成。這與現代邏輯學中的反駁理論相關。反駁理論是研究如何有效地反駁論證的邏輯分支。 概念的區分： 文中試圖區分顛倒、不真實、矛盾等概念，這表明了對概念的精確性的追求。現代邏輯學認為，清晰的概念是有效論證的基礎。 總而言之，這段古印度邏輯學著作，繼續探討了論證的有效性、謬誤的識別、反駁的策略、不確定性的影響、矛盾的識別以及論證的相對性等問題。它強調了論證的嚴謹性、謬誤的識別、反駁的有效性、不確定性的影響、矛盾的識別以及論證的相對性，這些觀點與現代邏輯學有著深刻的聯繫。特別是它對謬誤的識別、反駁的策略、不確定性的影響以及矛盾的識別的討論，與現代邏輯學和哲學中的相關議題有異曲同工之妙。

།དེའི་ཕྱིར་ལྟག་གཅོད་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་འགལ་བ་ཉིད་ རྣམས་འདྲེས་པས་སྐྱོན་མེད་པར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ།།ལྟག་གཅོད་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལན། །དཀའ་བ་རིགས་པ་ཕྲ་མོར་ཡང་། །ཤེས་བྱ་རིགས་པ་བརྟག་པར་ཡང་། །ལྟག་གཅོད་གཞན་ལ་དེའི་ཕྱོགས་ཙམ། །རིགས་པ་ཕྲ་མོར་ཡང་ཆོས་མཐུན་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་དག་གིས་འགལ་བར་གནས་པ་ སྟེ།།ལྟག་གཅོད་དེ་རྣམ་པར་བརྟགས་པས་ཀྱང་ལྟག་གཅོད་མང་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །མཚན་ཉིད་དེ་དང་ཕྲད་མ་ཕྲད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དང་མི་མཐུན་པ་མཚུངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེ་བརྗོད་འདི་ལ་ཆོས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པས་འགལ་བར་གནས་པ་མེད་དོ། །མ་བརྗོད་པའི་ ལྟག་གཅོད་རྣམས་ནི་བ་ལང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལས་བ་ལང་གྲུབ་པ་མེད་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་རིགས་པ་བརྟགས་པར་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ལྟག་གཅོད་གཞན་རྣམས་སོ། ། དེ་དག་ཉིད་ཕྱོགས་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་པོ་གཞན་སྒྲུབ་ པ་དང་སུན་འབྱིན་པ་དང་།དེ་ལྟར་སྣང་བ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་སྐྱོན་ཕྱོགས་ཙམ་བསྟན་པའོ། །དེ་དག་གིས་སོ་སོར་དགག་པ་དང་གཞལ་བྱ་སོ་སོར་དགག་པ་རྒྱས་པར་ནི་བྱེ་བྲག་པའི་རིགས་པ་དང་། རྐང་མིག་པའི་རིགས་པ་བརྟག་པ་དག་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞལ་བྱ་ གོ་བར་བྱེད་པ་ནི་རྟོག་གེ་ཙམ་སྟེ།དེས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྟགས་ན་དཔྱད་མི་བཟོད་དོ། །གལ་ཏེ་འདི་གང་གང་གིས་ན་དོན་ལ་གཞལ་བར་བྱ་བ་བཀག་ཅེ་ན། གཞལ་བར་བྱ་བ་དང་། འཇལ་བར་བྱེད་པ་སྒྲུབ་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ མུ་སྟེགས་ཅན་འདི་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་ལ་སྤྲོ་བ་རྣམས་བཟློག་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་འདི་བརྩམས་སོ། །འདི་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཆོས་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོག་ན་ནི་སྟོན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཉེ་བར་མཉན་ནས་དཀའ་སླ་ མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།

因此，對於反駁，因為顛倒、不真實和矛盾本身混合在一起，所以不能說沒有過失。反駁的定義和回答，即使對於微細的道理，也是如此。對於應該知道的道理進行考察，對於其他的反駁，只是那個方面。即使是微細的道理，也是通過同法性和不同法性來處於矛盾之中。如果對反駁進行分析，也會變成許多反駁。定義與相遇不相遇的論證和不相同等是不可能的。在這個例證中，通過同法性和不同法性來處於矛盾之中是不存在的。對於沒有表達的反駁，例如，因為是牛，所以說，即使沒有成立牛，也是成立的，應該知道所有這些都擴充套件了對道理的考察。同樣，對於其他的反駁也是如此。 那些本身，就像說只是一個方面一樣，對於其他證明者，證明和駁斥，以及顯示看似如此，只是顯示了過失的一個方面。對於通過那些來分別否定和通過衡量來分別否定，詳細地應該從勝論和正理派的道理考察中知道。對於所有外道的可衡量的事物進行理解，只是思辨，因為通過那個完全考察的事物不是顯現的領域。如果那樣考察，也是無法忍受的。如果說，通過什麼來阻止在意義上衡量的事物呢？爲了顯示衡量的事物和衡量的方式難以成立，對於這個外道來說，沒有要點，並且爲了使那些對此有興趣的人退縮，才撰寫了這個。從這個，不會進入如來教法，因為那個的法不是思辨的領域。如果顛倒，那麼通過聽聞導師的法性，就會獲得沒有困難和容易的境界。 這段文字總結了古印度邏輯中關於反駁、謬誤、論證以及知識的侷限性等問題，並闡述了邏輯學在宗教實踐中的作用。以下是根據現代邏輯學角度的點評： 反駁的複雜性： 文中指出反駁是複雜的，因為反駁中可能混合著多種謬誤，如顛倒、不真實和矛盾等。這與現代邏輯學中謬誤理論的複雜性相符。謬誤理論不僅研究常見的謬誤，也研究謬誤之間的相互關係。 論證的侷限性： 文中指出，即使是微細的道理，也可能存在矛盾，這表明了論證的侷限性。現代邏輯學認為，邏輯系統並非完美無缺，存在一些無法通過邏輯推導解決的問題。 知識的侷限性： 文中指出，外道的可衡量的事物只是思辨，因為它們不是顯現的領域。這表明了知識的侷限性。現代邏輯學認為，知識的來源是多樣的，包括經驗、推理和直覺等，而邏輯推理並非唯一的知識來源。 邏輯學在宗教實踐中的作用： 文中指出，撰寫邏輯學著作的目的是爲了駁斥外道，並使那些對外道有興趣的人退縮。這表明了邏輯學在宗教實踐中的作用。現代邏輯學認為，邏輯學可以用於批判性地評估各種觀點，包括宗教觀點。 邏輯與信仰： 文中指出，如來教法不是思辨的領域，而是通過聽聞導師的法性來獲得。這表明了邏輯與信仰之間的區別。現代邏輯學認為，邏輯推理可以用於分析信仰的合理性，但不能完全取代信仰。 邏輯的相對性： 文中指出，不同的邏輯學派（如勝論和正理派）有不同的論證方法和標準，這表明了邏輯的相對性。現代邏輯學認為，邏輯系統是相對的，而不是絕對的，不同的邏輯系統可能有不同的適用範圍。 總而言之，這段古印度邏輯學著作，總結了反駁的複雜性、論證的侷限性、知識的侷限性、邏輯學在宗教實踐中的作用、邏輯與信仰的關係以及邏輯的相對性等問題。它強調了邏輯推理的侷限性、知識來源的多樣性、邏輯與信仰的區別以及邏輯系統的相對性，這些觀點與現代邏輯學有著深刻的聯繫。特別是它對論證的侷限性、知識的侷限性、邏輯與信仰的關係以及邏輯的相對性的討論，與現代邏輯學和哲學中的相關議題有異曲同工之妙。

།རིང་དུ་བསྐལ་པའི་ཕྱིར་རོ་། །ཡང་བརྗོད་པ། རྟོག་གེའི་སྟོབས་ཙམ་མུ་སྟེགས་ཀྱི། །དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་མ་བསྟན་ཞིང་། །རང་གི་སྦྱོར་བ་དང་ཡང་འགལ། །འདོད་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མིན། །གང་ཞིག་རྟོག་གེའི་ལམ་ལས་ཆོས་ཉིད་ལ་ཁྲིད་ན། །ཐུབ་པའི་བསྟན་ལས་ཆེར་ བསྲིངས་ཉམས་པར་བྱས་པ་ཡིན།།དེ་ལྟའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། །གལ་ཏེ་གཞན་དུ་འགྲོ་ན་དཔྱད་པར་བྱ་བའི་འོས། །ཚད་མའི་ཕུང་པོ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པ་རུ། །རབ་གསལ་བྱས་ལས་འདི་རུ་དགེ་བ་ཅི་བསགས་དེས། །སྐྱེ་བ་སྐྱེ་བར་ཡོན་ཏན་ཡོད་མིན་ཤེས་ པ་ཡི།།གྲུབ་མཐའ་ཞི་ཞིང་འགྲོ་ལ་རྣམ་ཐར་སྟེར་བར་ཤོག་།ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལས་ལྟག་གཅོད་བརྟག་པའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའོ།། །།ཚད་མ་ཀུན་ལས་བཏུས་པའི་འགྲེལ་པ་རྩོད་པ་པ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་ཐུགས་མངའ་པ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བསུ་དྷ་ར་རཀྵི་ཏ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་བསྙེན་སེང་རྒྱལ་གྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།

因為是漫長的劫。又說，外道的思辨力量，那個也沒有顯示定義，並且與自己的組合也矛盾，不是爲了成立所希望的含義。如果有人從思辨的道路引導到法性，那麼就是大大地擴充套件了佛陀的教法，使其衰敗。即使那樣，如果如來教法的定義走向其他，那麼就應該考察。從量理的集合中，詳細地闡明了過失和功德，通過在此處積累的善，愿在生生世世中，知道有無功德。愿宗義寂靜，給予眾生解脫。 《量理總集》中，考察反駁的第六品結束。 《量理總集釋》，由具有極其微細智慧的偉大論師陳那所著，圓滿結束。 由印度堪布蘇達拉拉克希塔和藏族譯師居士僧格嘉翻譯、校對和定稿。 這段文字是整部邏輯學著作的結尾，它總結了全書的內容，並表達了作者的觀點和願望。以下是根據現代邏輯學角度的點評： 批判思辨的侷限性： 文中批判了外道的思辨力量，認為其沒有顯示定義，並且與自己的組合也矛盾，不能成立所希望的含義。這與現代邏輯學中對思辨的批判相符。現代邏輯學認為，思辨必須建立在明確的定義和邏輯規則之上，否則就會陷入謬誤和矛盾。 邏輯與宗教實踐： 文中指出，如果有人從思辨的道路引導到法性，那麼就是大大地擴充套件了佛陀的教法，使其衰敗。這表明了邏輯與宗教實踐之間的張力。現代邏輯學認為，邏輯推理可以用於分析宗教信仰的合理性，但不能完全取代信仰。 邏輯的價值： 文中指出，應該考察如來教法的定義，並詳細闡明量理的過失和功德。這表明了邏輯的價值。現代邏輯學認為，邏輯推理可以用於批判性地評估各種觀點，包括宗教觀點。 邏輯的實踐意義： 文中表達了作者通過撰寫邏輯學著作所積累的善，並希望在生生世世中，知道有無功德。這表明了邏輯的實踐意義。現代邏輯學認為，邏輯推理不僅是一種理論工具，也是一種實踐工具，可以用於指導人們的思考和行動。 邏輯的終極目標： 文中表達了作者希望宗義寂靜，給予眾生解脫的願望。這表明了邏輯的終極目標。現代邏輯學認為，邏輯推理可以幫助人們更好地理解世界，並最終實現自我超越。 邏輯的相對性： 文中指出，邏輯學著作是由印度堪布和藏族譯師共同完成的，這表明了邏輯的相對性。現代邏輯學認為，邏輯系統是相對的，而不是絕對的，不同的文化和背景可能會產生不同的邏輯系統。 總而言之，這段古印度邏輯學著作的結尾，總結了批判思辨的侷限性、邏輯與宗教實踐的關係、邏輯的價值、邏輯的實踐意義、邏輯的終極目標以及邏輯的相對性等問題。它強調了邏輯推理的侷限性、邏輯與信仰的區別、邏輯的實踐價值、邏輯的終極目標以及邏輯系統的相對性，這些觀點與現代邏輯學有著深刻的聯繫。特別是它對思辨的侷限性、邏輯與宗教實踐的關係、邏輯的實踐意義以及邏輯的終極目標的討論，與現代邏輯學和哲學中的相關議題有異曲同工之妙。

། །།འཇམ་པའི་མགོན་པོའི་བཀས་བསྐུལ་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་བསྟན་བཅོས་རྒྱ་མཚོ་ལྟར་ཟབ་འདི། །རིགས་ལྡན་རྒྱལ་པོའི་བཀས་བསྐུལ་ནོར་འཛིན སྲུང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ་བདུན་བཤད་མཁན་དང་།།གཟུས་ཆུང་སྟོན་པའི་བཀས་བསྐུལ་དགེ་བསྙེན་སེང་རྒྱལ་ཞེས་བྱ་ཞ་མ་ལོ་ཙཱས་བསྒྱུར། །དགེ་གང་བསོད་ནམས་བཀས་བསྐུལ་འགྲོ་ཀུན་རིགས་ལམ་ལ་གནས་བྱང་ཆུབ་མྱུར་ཐོབ་ཤོག། །།

由文殊怙主勸請，陳那論師的論著，如大海般深邃。由具種姓的國王勸請，名為「守護大地」的七位講者。由具小德的導師勸請，名為居士僧格嘉的夏瑪譯師翻譯。愿通過善與福德的勸請，所有眾生都安住于正理之道，迅速獲得菩提。 這段文字是另一段邏輯學著作的結尾，它描述了該著作的創作背景、譯者以及作者的願望。以下是根據現代邏輯學角度的點評： 著作的權威性： 文中強調了該著作是由文殊怙主勸請，陳那論師所著，這表明了該著作的權威性。現代邏輯學認為，論證的權威性並非論證有效的充分條件，一個論證的有效性取決於其邏輯結構和前提的真實性，而非作者的身份。 邏輯的傳播： 文中描述了該著作的翻譯過程，指出該著作是由七位講者和夏瑪譯師共同完成的，這表明了邏輯的傳播。現代邏輯學認為，邏輯是一種普遍的工具，可以在不同的文化和背景下傳播和應用。 邏輯的實踐意義： 文中表達了作者希望所有眾生都安住于正理之道，迅速獲得菩提的願望，這表明了邏輯的實踐意義。現代邏輯學認為，邏輯推理不僅是一種理論工具，也是一種實踐工具，可以用於指導人們的思考和行動，並幫助人們實現自我超越。 邏輯的終極目標： 文中表達了作者希望所有眾生都迅速獲得菩提的願望，這表明了邏輯的終極目標。現代邏輯學認為，邏輯推理可以幫助人們更好地理解世界，並最終實現自我超越。 邏輯的相對性： 文中指出，該著作是由不同的講者和譯師共同完成的，這表明了邏輯的相對性。現代邏輯學認為，邏輯系統是相對的，而不是絕對的，不同的文化和背景可能會產生不同的邏輯系統。 總而言之，這段古印度邏輯學著作的結尾，描述了著作的權威性、邏輯的傳播、邏輯的實踐意義、邏輯的終極目標以及邏輯的相對性等問題。它強調了邏輯推理的實踐價值、邏輯的終極目標以及邏輯系統的相對性，這些觀點與現代邏輯學有著深刻的聯繫。特別是它對邏輯的傳播、邏輯的實踐意義以及邏輯的終極目標的討論，與現代邏輯學和哲學中的相關議題有異曲同工之妙。