d4283積聚經夏爾巴瓦爾瑪註疏解說 札巴堅贊c3.5s

D4283

རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཀ་ལཱ་པ་སཱུ་ཏྲ་ནཱ་མ་བྲྀཏྟིཿ་བོད་སྐད་དུ། ཆ་བསགས་ཀྱི་མདོའི་འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གསུང་གི་དབང་ཕྱུག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཀུན་མཁྱེན་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་པོ། །ལྷ་ཡི་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །ཤརྦྦ་ཝརྨྨས རྣམ་བཤད་པའི།།རྒྱུད་ཉུང་བདག་གིས་རབ་བཤད་བྱ། །གྲུབ་པའི་ཡི་གེ་ཡང་དག་བརྗོད། །སིདྡྷི་ཞེས་པས་ནི་ཡི་གེའི་ངེས་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་དུའང་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །འདིར་སིདྡྷའི་སྒྲ་ནི་རྟག་པའི་དོན་དང་། །གྲུབ་པའི་དོན་དང་རབ་ཏུ་ གྲགས་པའི་དོན་ནོ།།དཔེར་ན་གྲུབ་པའི་ནམ་མཁའ་དང་། གྲུབ་པའི་ཟས་དང་། ཀཱམ་པི་ལྱེ་ཞེས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་རབ་ཏུ་གྲགས་པར་གྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ། །བརྞྞ་ནི་ཨ་ཡིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་གོ་རིམས་ངེས་པའོ། །དེ་ལ་ཐོག་མ་བཅུ་བཞི་ནི་དབྱངས་རྣམས་ སོ།།ཡི་གེ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་ཡུལ་དེ་ལ་དང་པོའི་ཡི་གེ་བཅུ་བཞི་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་དབྱངས་ཀྱི་མིང་ཅན་རྣམས་སུ་འགྱུར་རོ། ། ཨཱ་ཨི་ཨཱི་ཨུ་ཨཱུ་རྀ་རཱྀ་ལྀ་ལཱྀ། ཨེ་ཨཻ་ཨོ་ཨཽའོ། །ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ལྀ་ཡིག་ཐུང་ངུ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རིང་པོ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དབྱངས་ རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་ཨ་ཡིག་མ་གཏོགས་པའི་དབྱངས་རྣམས་ནི་ནཱ་མིའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།བཅུ་ནི་མཚུངས་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་བཅུ་པོ་རྣམས་ནི་མཚུངས་པའི་མིང་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། ། ཨཱ་ཨི་ཨཱི་ཨུ་ཨཱུ་རྀ་རཱྀ་ལྀ་ལཱྀ་མཚུངས་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་རྣམས་ནི་མཐུན་པ་ལ་རིང་པོར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་རྣམས་ཀྱི་གཉིས་གཉིས་དག་ཕན་ཚུན་དུ་ནང་མཐུན་པའི་ཡི་གེ་དག་གོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་འདིར་བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཕན་ཚུན་གཉིས་གཉིས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཡི་གེ་མཐུན་པའི་མིང་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དག་སྟེ། ཨ་ཨཱ་ཨི་ཨཱི་ཨུ་ཨཱུ་རྀ་རཱྀ་ལྀ་ལཱྀ། དེ་རྣམས་ གཟུང་བ་ནི་གསལ་པོར་བྱ་བའི་དོན་ནོ།།ཐུང་བ་གཉིས་པོ་དག་ཀྱང་མཐུན་པའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཅན་ནོ་ཞེས་སོ། །མཚུངས་པའི་ཡི་གེ་རབ་ཏུ་བསྟན་པས་མཚུངས་པའི་ཡི་གེ་ནི་མཐུན་པ་ལ་རིང་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྔོན་མ་ནི་ཐུང་བའོ། །ཡི་གེ་འདྲ་བའི་མིང་ ཅན་དེ་དག་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་སྔོན་མའི་ཡི་གེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐུང་བའི་མིང་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཨི་ཨུ་རྀ་ལྀ་ཐུང་ངུ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་དབྱངས་ཐུང་དུ་མ་ནིང་ལའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཕྱི་མ་ནི་རིང་བའོ། །ཡི་གེ་མཚུངས་པའི་མིང་ཅན་གཉིས་པོ་དེ་དག་གི་ནང་ ནས་ཕ་རོལ་གྱི་ཡི་གེ་གང་དང་གང་ཡིན་པ་དེ་རིང་པོའི་མིང་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ།ཱ་ཨཱི་ཨཱུ་རཱྀ་ལཱྀ། ཐུང་བའང་ཡང་ལ། རིང་པོའང་ལྕི་བ་ཞེས་བརྗོད་པའི་དབང་ལས་འགྱུར་རོ། །ཐུང་བའང་ལྕི་བར་འདོད་དེ་ནརྀཙྪ་ཞེས་པ་དང་། སསྒྱུ་ནཱཙྪ་ཞེས་པ་ལས་ཀྱང་ངོ་། །རིང་པོ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་ར་ལ་ར་དབྱི་ཞིང་སྔོན་ མའི་དབྱངས་ཀྱང་རིང་པོའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།། ཡིག་མ་གཏོགས་པའི་དབྱངས་རྣམས་ནི་ནཱ་མིའོ། ། ཡིག་སྤངས་པའི་དབྱངས་རྣམས་ནི་ནཱ་མི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཨི་ཨཱི་ཨུ་ཨཱུ་རྀ་རཱྀ་ལྀ་ལཱྀ་ཨེ་ཨཻ་ཨོ་ཨཽ་ནཱ་མི་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་ནཱ་མིའི་ཕ་རོལ་དུ་རའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ཨེ་ཡིག་ལ་སོགས་པའི་ཡི་གེ་རྣམས་ནི་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་ཡི་གེ་རྣམས་སོ། །ེ་ཡིག་ལ་སོགས་པའི་དབྱངས་ཀྱི་མིང་ཅན་རྣམས་ནི་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱའོ།

梵語：卡拉巴經註疏 藏語：積聚經註疏 頂禮世尊語自在。 頂禮遍知一切見者，天中之天。我將詳細解說夏爾巴瓦爾瑪所作註釋的簡要。 宣說成就字母。‘悉地’一詞表明確定字母的正確性。此外別無其他含義。此處’悉地’一詞具有恒常、成就和廣大聞名之義。如同成就虛空、成就食物以及廣大聞名的甘比拉城等。 ‘字母’指從阿字等開始，這些字母正確宣說的確定次序。 其中最初十四個是元音。在正確宣說字母的範圍中，最初的十四個字母稱為元音，即：阿(a)、阿(ā)、伊(i)、伊(ī)、烏(u)、烏(ū)、日(ṛ)、日(ṝ)、勒(ḷ)、勒(ḹ)、誒(e)、艾(ai)、奧(o)、奧(au)。如同有短音勒字，同樣也有長音勒字，這是所承許的。 元音的宣說，除阿字外的元音稱為’那彌’等。 十個是相等的。其中十個稱為相等。阿(ā)、伊(i)、伊(ī)、烏(u)、烏(ū)、日(ṛ)、日(ṝ)、勒(ḷ)、勒(ḹ)的宣說表明相等者在相應處成為長音等。 其中每兩個互為相應的字母。其中這十個字母中相互對應的兩兩字母稱為相應字母，即：阿-阿(a-ā)、伊-伊(i-ī)、烏-烏(u-ū)、日-日(ṛ-ṝ)、勒-勒(ḷ-ḹ)。這些要明確把握。 兩個短音也稱為相應字母。通過宣說相等字母表明相等字母在相應處成為長音等。 前者為短音。在相應字母對中，前面的字母稱為短音，即：伊(i)、烏(u)、日(ṛ)、勒(ḷ)。短音的宣說如’元音短音用於中性’等。 後者為長音。在相應字母對中，後面的字母稱為長音，即：阿(ā)、伊(ī)、烏(ū)、日(ṝ)、勒(ḹ)。短音也是輕音，長音也是重音，這是由規則決定的。短音也被認為是重音，如在’nṛccha’和’saṅgyunāccha’等處。長音的宣說如’去掉ra和la，前面的元音也成為長音’等。 除阿字外的元音是’那彌’。除阿字外的元音稱為’那彌’，即：伊(i)、伊(ī)、烏(u)、烏(ū)、日(ṛ)、日(ṝ)、勒(ḷ)、勒(ḹ)、誒(e)、艾(ai)、奧(o)、奧(au)。‘那彌’的宣說如’那彌後加ra’等。 誒字等字母是連音字母。誒字等元音稱為連音字母。

།ེ་ཨི་ཨོ་ཨཽ། །མཚམས་སྦྱོར་གྱི་ཡི་གེ་བཤད་པ་ནི། མཚམས་སྦྱོར་གྱི་ཡི་གེ་ལའང་ཞེས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་སོགས པ་རྣམས་སུའོ།།ཀ་ཡིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་གསལ་བྱེད་རྣམས་སོ། །ཀ་ཡིག་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས། ཧ་ཡིག་གི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་ལ་གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཀ་ཁ་ག་གྷ་ང་། ཙ་ཚ་ཛ་ཛྙ་ཉ། ཊ་ཋ་ཌ་ཌྷ་ཎ། ཏ་ཐ་ད་དྷ་ན། པ་ཕ་བ་བྷ་མ། ཡ་ར་ལ་ཝ། ཤཥ་ས་ཧ། གསལ་བྱེད་དབྱངས་དང་ བྲལ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ལ་ཡི་གེ་འགྲོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་རྣམས་ནི་སྡེ་ཚན་ལྔ་ལྔ་པ་ལྔའོ། །ཀ་ཡིག་ལ་སོགས་པ་ནས་མ་ཡིག་གི་མཐར་ཐུག་པ་དེ་རྣམས་ལྔ་ལྔར་གྱུར་པ་དེ་རྣམས་ལྔ་པོ་དེ་ཉིད་ལ་སྡེ་ཚན་ཞེས་བྱའོ། །སྡེ་ཚན་རབ་ཏུ་བསྟན་པའི་སྡེ་ཚན་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དང་། ཤ་ཥ་ས་རྣམས་ནི་དབྱངས་དང་མི་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྡེ་ཚན་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དང་། ཤཥ་ས་རྣམས་དབྱངས་དང་མི་འདྲ་བའོ། །སྡེ་ཚན་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དང་ཤཥ་ས་རྣམས་ནི་དབྱངས་དང་མི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀ་ཁ་ཙ་ཚ་ཊ་ཋ། ཏ་ཐ་པ་ཕ་ཤཥ ས་རྣམས་སོ།།དབྱངས་དང་མི་འདྲ་བ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་དབྱངས་དང་མི་འདྲ་བ་ནི་དང་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།། །།དབྱངས་དང་འདྲ་བ་ནི་གཞན་རྣམས་སོ། །གཞན་ལྷག་མ་གང་ཡིན་པ་ག་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་དབྱངས་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ག་གྷ་ང་ཛྙ་ཉ་ཌ་ཌྷ་ཎ་ད་དྷ་ན་བ་བྷ་མ་ཡ་ར་ལ་ཝ་ཧ་ རྣམས་སོ།། །།དབྱངས་དང་འདྲ་བ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་དབྱངས་དང་འདྲ་བ་ལ་དབྱིའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྣ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་ང་ཉ་ཎ་ན་མ་རྣམས་སོ། །ང་ཉ་ཎ་ན་མ་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་དེ་རྣམས་སྣ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣ་ལྡན་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་མཐར་གནས་དང་སྣ་ལྡན་མ་ཡིན་པའི་གསལ བྱེད་རྣམས་ནི་དྷུཊའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།མཐར་གནས་རྣམས་ནི་ཡ་ར་ལ་ཝ་རྣམས་སོ། །མཐར་གནས་པ་ནི་ཡ་ར་ལ་ཝའི་ཡི་གེ་དེ་རྣམས་ལ་མཐར་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཐར་གནས་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་ཨུའི་ཡི་གེའི་ཛ་དང་མཐར་གནས་པ་རྣམས་དང་། པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཕ་རོལ་གྱི་ ཨའི་ཡི་གེའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།། །།དྲོ་བ་རྣམས་ནི་ཤཥ་ས་ཧ་རྣམས་སོ། །ཤཥ་ས་ཧ་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་དེ་རྣམས་དྲོ་བའི་ཡི་གེ་ཞེས་བྱའོ། །སླར་ཡང་ཡང་བའི་མིང་ཅན་ཞེས་པ་ནི་ས་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་པ་འདི་རྣམས་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་ལ་གྲགས་པ་རྗེས་འཇུག་གི་མིང་ཅན་དུ་འདིར་ཤེས་པར བྱའོ།།ཿཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པའོ། ། ཡིག་ནི་འདིར་བརྗོད་པའི་ཆེད་དུའོ། །དཔེར་ན་ཀཿཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གཞོན་ནུ་མའི་ནུ་མ་ཟུང་འདྲ་བའི་ཡི་གེ་ནི་ཚེག་དྲག་ཅེས་པའི་མིང་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཚེག་དྲག་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་ཚེག་དྲག་ནི་ཙ་དང་ཚ་དག་ལ་ཤའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ལྟ་བུའོ།།ཀ་ཞེས་པ་ནི་ལྕེའི་རྩ་བ་ཅན་ནོ། །ཀ་ཡིག་ནི་འདིར་བརྗོད་པའི་ཆེད་ལའོ། །རྡོ་རྗེའི་རྣམ་ཡི་གེ་འདི་ནི་ལྕེའི་རྩ་བ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ལྕེའི་རྩ་བ་ཅན་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་ཀ་དང་ཁ་དག་ལ་ཡང་ན་ལྕེའི་རྩ་བ་ཅན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། པ་ཞེས་པ་ནི་མཆུ་ཅན་ནོ། །པ་ཡིག་ནི་བརྗོད་པའི་ཆེད་ལའོ། ། གླང་པོ་ཆེའི་བུམ་པའི་རྣམ་པའི་ཡི་གེ་འདི་ཉིད་མཆུ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །མཆུ་ཅན་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་པ་དང་ཕ་དག་ལ་མཆུ་ཅན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།། །།ཾ་ཞེས་པ་ནི་རྗེས་སུ་དབྱངས་སོ། ། ཡིག་ནི་འདིར་བརྗོད་པའི་ཆེད་ལའོ། །འདི་ནི་ཐིག་ལེ་ཙམ་གྱི་ཡི་གེ་ནི་རྗེས་སུ་དབྱངས་ཞེས་བྱའོ། །རྗེས་སུ དབྱངས་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་རྗེས་སུ་དབྱངས་ཏེ་གསལ་བྱེད་ལའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།

關於連音字母的解釋。如’連音字母也’等這樣的說明。 以ka字母等為聲母。從ka字母等到ha字母為止的這些稱為聲母，即：ka kha ga gha nga, ca cha ja jna nya, ta tha da dha na, ta tha da dha na, pa pha ba bha ma, ya ra la va, sha ṣa sa ha。 聲母離開元音時，如’字母到達對方’等。 這些分為五組，每組五個。從ka字母等到ma字母為止，這些每五個為一組的五組稱為聲類。 如’聲類中的第一和第二以及sha ṣa sa等與元音不同’等的說明。聲類中的第一和第二以及sha ṣa sa等與元音不同。聲類中的第一和第二以及sha ṣa sa等稱為與元音不同，即：ka kha ca cha ṭa ṭha, ta tha pa pha sha ṣa sa等。 關於與元音不同的說明，如’與元音不同的是第一’等。 與元音相同的是其餘的。其餘剩下的ga等這些稱為與元音相同，即：ga gha nga jna nya ḍa ḍha ṇa da dha na ba bha ma ya ra la va ha等。 關於與元音相同的說明，如’在與元音相同時省略’等。 鼻音字母是nga nya ṇa na ma等。nga nya ṇa na ma這些字母稱為具鼻音。 關於鼻音的說明，如’末位和非鼻音的聲母是dhut’等。 末位字母是ya ra la va等。末位是指ya ra la va這些字母稱為末位字母。 關於末位的說明，如’u字母的ja和末位字母，以及pa類后的a字母’等。 氣音字母是sha ṣa sa ha等。sha ṣa sa ha這些字母稱為氣音字母。 又稱為輕音，如’sa等’，這些是依據古代論師所說，在此應知為後加字母。 ḥ是分隔符。字是爲了此處說明。如’kaḥ’等，像少女雙乳形狀的字母稱為頓號。 關於頓號的說明，如’頓號在ca和cha時為sha’等。 ka是舌根音。ka字是爲了此處說明。這金剛形狀的字母稱為舌根音。 關於舌根音的說明，如’ka和kha時也可為舌根音’等。 pa是唇音。pa字是爲了說明。這象鼻瓶形狀的字母稱為唇音。 關於唇音的說明，如’pa和pha時為唇音’等。 ṃ是隨元音。字是爲了此處說明。這圓點形狀的字母稱為隨元音。 關於隨元音的說明，如’隨元音在聲母上’等。

།སྔོན་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་གི་དོན་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཚིག་གོ། །སྔོན་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་གི་རང་བཞིན་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་དོན་ལ་དམིགས་པའི་ཚིག་གི་ཚོགས་པ་ནི་ཚིག་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་ཅན་ དུ་འགྱུར་རོ།།ཏེུ྅ཏྲ། ཡ་ཛནྟེུ྅ཏྲ། དམིགས་པ་གཟུང་བ་ནི་རྣམ་དབྱེའི་དོན་ལའོ། །ཚིག་གི་མཐའ་ལ་ཨེ་དང་ཨཽའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཨ་ཡིག་དབྱིའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །གསལ་བྱེད་དབྱངས་དང་བྲལ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ལ་ཡི་གེ་འགྲོའོ། །གསལ་བྱེད་དབྱངས་མེད་པ་རྣམས་ནི་ཡི་གེ་ཕྱི་མའི་སྟེང་དུ་གསལ་བྱ ཨེད་འགྲོ་བར་བྱའོ།།དབྱངས་ནི་སྭ་ར་སྟེ་རང་ཉིད་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཏད་གཙྪ་ཏི། དེ་འགྲོ་བར་བྱེད་དོ། །ཥ་ཌ་ཏྲ། འདིར་དྲུག་།ཀ་ཀ་ར་ཏི། གང་བྱེད། ཀ་ཕི་ལ་ཏི། འབྲས་བུ་གང་བྱེད་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །རིམ་པ་ལས་མ་འདས་པར་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱའོ། །ཡི་གེ་ཡང་དག་ པར་སྦྱོར་བ་རྣམས་རིམ་པ་ལས་མ་འདས་པར་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱའོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།།བཻ་ཡཱ་ཀ་ར་ཎཿ་བརྡ་སྤྲོད་པ་ཞེས་པ། ཨུཙྪ་ཀཻ[་ཨུ0f7f]མཐོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས། ཨ་སཾ་མོ་ཧཱརྠ། མ་རྨོངས་པའི་དོན་དུ། ཡེ་ཡོ་གཿགང་རྣམས་སྦྱོར་བའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལས་གྲུབ་པ་ཡང་གཟུང་ངོ་། །འཇིག་ར ཏེན་ན་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་ཐ་སྙད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་མ་བསྟན་ཡང་གྲུབ་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །ནཱི་པཱ་དཱ་དང་། ཨ་བྱ་ཡ་དང་། མི་ཟད་པ་དང་། ཨུ་པ་སརྒྒ། ཉེར་སྒྱུར་ཀཱ་ར་ཀ་།བྱེད་པ་པོ། །ཀཱལ། དུས། སཾ་ཁྱཱ། གྲངས། ལོ་པཱ་ད་ཡཿ་དབྱི་བ་ལ་སོགས་པའོ།། །།དེ་བཞིན་དུ་ཡི་གེ་ཞེས་པ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མིང་ ཡང་སྟེ།ལྔ་ལེན་ཞེས་པ་དང་། ལྗོངས་ཀྱི་སྐྱེ་བོའི་མིང་ཡང་ངོ་། །པཉྩ་ལ་བརྞ་ཨོ་ཏི་ལྗོངས་དང་གྲོང་ཁྱེར་སྦྱོར་བ་མ་མཐོང་ལ་མིང་གི་སྒྲ་ལས། ཧ་རི་ཏ་ཀྱཿཕ་ལ་ནཱི་ཏི། ཨ་རུ་རའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཞེས་ཏེ། འབྲས་བུ་རྣམས་ལ་མོའི་སྒྲ་ཡང་འཇུག་གོ།། །།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་མིང་གི་སྒྲ་མཚུངས་ པ་ཏ་ཏ་དྷི་ཏ།དེ་ཕན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་གྲུབ་པ། ཁ་ལ་ཏི་ཀཾ་།གཅིག་གི་ཚིག་།བ་ནཱ་ནཱི་ཏི། ནགས་རྣམས་ཞེས་པ་ལ། དེ་ཥཱཾ་བ་ནཱ་ནཱ་མི་ཀ་པ་ཙ་ནཱ་ནཱ་མེ་བཾ། ནཱ་མ་ཤབྡཱ་ནཱ་མེ་ཀཱརྠོ་པི་ལིངྒ་བ་ཙ་ན་བྷེ་དཿ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ནགས་རྣམས་ཀྱི་ལ་གཅིག་གི་ཚིག་གི་མཐའ་དང་མིང་གི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་གཅིག་གི་དོན་ ལ་ཡང་རྟགས་ཀྱི་ཚིག་གིས་འབྱེད་དོ།།དཔེར་ན། ཨ་པོ། ཛ་ལཾ། དཱ་རཱཿ་ཀ་ལ་ཏྲཾ། བྷཱ་ཪྻཱ། ཨ་པོ། ཕོའི་སྒྲ། ཛ་ལཾ་མ་ནིང་། དཱ་རཱཿ་ཕོའི་སྒྲ། ཀ་ལ་ཏྲཾ། མ་ནིང་། བྷཨཱརྱཱམོའི་སྒྲ། རིག་བྱེད་དང་། འཇིག་རྟེན་པས་ཤེས་པས་སོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ངེས་པའི་དོན་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ རྣམས་མ་སྨོས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ།།བགྲོད་དཀའི་སེང་གེ་ཞེས་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་མཚམས་སྦྱོར་དང་པོ་རྫོགས་སོ།། །།མཐུན་པའི་ཡི་གེ་རིང་པོར་འགྱུར་ཞིང་ཕྱི་མ་ཡང་དབྱིའོ། །མཚུངས་པའི་མིང་ཅན་གྱི་ཡི་གེ་མཐུན་པའི་ཡི་གེའི་སྔོན་མ་རིང་པོར་འགྱུར་ཞིང་ཕྱི་མ་ཡང་དབྱི་བ་ འཐོབ་བོ།།དཎྜཱ་གྲཿ་དབྱུག་པའི་རྩེ་མོ། །སཱ་ག་ཏཱ། དེ་འོངས། ད་དྷཱི་ཧཿ་ཞོ་འདི། ན་དཱི་ཧཱཿ་གཙང་པོ། མ་དྷཱུ་ད་ཀཿ་སྦྲང་གི་ཆུ་བོ། བ་དྷཱུ་ཌྷཾ། བག་མ་ལེན་པ། པི་ཏྲཱྀ་ཥ་བྷཿ་ཕ་ཁྱུ་མཆོག་།ཀྲྀ་ཀཱ་རཿ་ཀྲྀའི་ཡི་གེ་།ཀླཱྀ་ཀཱ་རཿ་ཀླཱྀ་ཡི་གེཿཧིཏླྀ་ལའི་ཡི་གེ་ཞེས་བཤད་པའོ། །མཚུངས་པ་སྨོས་ པས་མ་གྲགས་པ་ལས་ཀྱང་ངོ་།།མཚུངས་པ་རིང་པོར་འགྱུར་ཞིང་ཡི་གེ་མཐུན་པའི་ཕྱི་མ་དབྱི་བའི་དོན་ནོ། །ཏེ་ན་བྲིཀྵཱཿ་ན་དཱི་ཧཿ་ཨ་ཡིག་དང་ཨི་ཡིག་ལས་ཨེའོ།

對前後的意義所緣慮的是詞。對前後的自性分別義所緣慮的詞的聚集，稱為’詞’的名稱。 如’在此祭祀’，所緣取的是格的意義。如’在詞尾的e和au后的a音要省略’等。 輔音失去元音時，後面的字母要移動。沒有元音的輔音，要移到後面字母的上方。 元音稱為svara，意為’自在王’。 tadgacchati意為’他去’。ṣaḍatra意為’此處六’。kakārati意為’做什麼’。kapilati意為’做什麼果’，為獲得結合之故。這是自性。 應當不違次第地分別。意思是應當不違次第地分別正確結合的字母。 vaiyākaraṇaḥ意為’語法學家’。ucchakaiḥ意為’由高者們’。asaṃmohārtha意為’為不迷惑’。yeyogaḥ意為’凡是結合’。 世間常用的也應當接受。這是世間常用的術語。因此雖未說明也應當接受為成立。 nipāda（不變詞）、avyaya（不變詞）、不盡、upasarga（字首）、kāraka（作者）、kāla（時間）、saṃkhyā（數量）、lopādayaḥ（省略等）。 同樣，‘字母’也是城市的名稱，如’五取’，也是地方人民的名稱。 pañcālavarṇa iti意為’地方和城市的結合未見’，從名詞聲中，haritakyaḥ phalanīti意為’訶子果等’，果實也用陰性詞。 同樣，對其他相同名詞聲tatdhita（從屬）即’彼益’，世間成立，khalatikam（單數詞），vanānīti（諸林）等，teṣāṃ vanānām ikapacānām evaṃ nāmaśabdānām ekārtho’pi liṅgavacanabhedaḥ意為’彼等諸林的單數詞尾和名詞聲雖一義而以性數區分’。 例如：apo（陽性）、jalam（中性）、dāraḥ（陽性）、kalatram（中性）、bhāryā（陰性），由吠陀和世間所知。 如所說即是確定義的世間人們，未說的也應當了知。 難行獅子註釋中第一連線圓滿。 相同字母變長且後者省略。相同名稱的字母，前面的相同字母變長且後者也省略。 daṇḍāgraḥ（杖端）、sāgatā（彼來）、dadhīhaḥ（此酪）、nadīhāḥ（河流）、madhūdakaḥ（蜜水）、vadhūḍham（娶新娘）、pitṛṣabhaḥ（父中最勝）、kṛkāraḥ（kṛ字）、klṛkāraḥ（klṛ字）、hitlṛ字等如是說。 說’相同’是爲了從未知中也是。相同變長且相同字母后者省略的意思。 tena vṛkṣāḥ nadīhaḥ，從a和i音變成e。

། ཡིག་དང་ཨི་ཡིག་ལས་ཕ་རོལ་དུ་ཨེརྲ་འགྱུར་རོ། །ཕ་རོལ་ཡང་ཕྱི་བ་འཐོབ་བོ། །ཡི་གེ་སྨོས་པས་དབྱངས་མི་མཐུན་ཡི་གེ་གཟུང་ བའོ།།ཏ་བེ་ཧཱ། སེ་ཡཾ། ཙ་ཡི་གེ་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་མ་བཤད་པ་གཞན་ཡང་བསྡུ་བའི་དོན་ནོ། ཏེ་ན་ཀྭ་ཙིཏ་པཱུརྦཱ་པི་ལུ་བྱ་ཏེ། དེས་ན་ཁ་ཅིག་ཏུ་སྔོན་མ་ཕྱིས་པ་དང་། ཧ་ལ་དང་ལཱཾ་ཀ་ལ་དག་གི་ཨི་ཥ་ལའི་ཨ་དབྱི་བའོ། །མ་ནསྲ་སའི་ཡང་ངོ་། །ཧ་ལཱི་ཥ་ལཱ། གཤོལ་དང་གཤོལ་མདའ། ནཱ་དི་ཧེ། ནཱ་དཱིའི་ཨི་ཕྱིས་སོ། །མ་ནསྲའི་ས་ཕྱིས་ཏེ། མ་ནཱི་ཥཱ། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའོ།། །།ུ་ཡིག་ལས་ཨོ་སྟེ། ཨ་ཡིག་དང་ཨོ་ཡིག་ལས་ཨོར་འགྱུར་ཏེ། ཕ་རོལ་ཡང་དབྱི་བར་བྱའོ། །ཏ་བོ་ཧ་ནཾ། ཁྱོད་ཀྱི་རྟོག་པ། གཾ་གོ་ད་ཀཾ་།གངྒཱི་ཆུ།། །།རྀ་ཡིག་ལས་ཨར་ཏེ། ཨ་ཡིག་དང་རྀ་ཡིག་ལས་ཕ་རོལ་དུ་ཨར? དུ་འགྱུར་ཏེ་ཕ་རོལ་ཡང་དབྱི་བ་འཐོབ་བོ།།ཏ་བརྐཱརཿ། ཁྱོད་ཀྱི་རྀ་ཡིག་།སརྐཱ་རེ་ཎ། དེའི་རྀ་ཡིག་།རྀ་ཎ། བུ་ལོན། པྲ། ཐོག་མ། བ་ས་ན། གནས། བཏྶ་ཧ་ར། བེའུ། ཀམྦ་ལ། ལ་བ། དཱ་ཤ་ནཱཾ། ཁོལ་པོ། རྀ་ཎའི་རྐྱེན་ལས་སོ། །རྀ་ཎ་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཕ་རོལ་རིང་པོ་ཉིད་དོ། །ཏེ་ན་རྀ་ཎརྞྞཾ། དེས་ན་བུ་ལོན། པྲཎྞཾ། དང་པོའི་བུ་ལོན། བ་ས་ནརྞྞཾ། གནས་ཀྱི་བུ་ལོན། ཀམྦ་ལརྞྞཾ། ད་ཤརྞྞཾ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །རྀ་ཏེཥྩ་ལས་གསུམ་པའི་བསྡུ་བ་སྟེ་གྲང་བས་ཉེན་པ། ཤཱི་ཏཱརྟཱི། རྀ་ཏི་དྷ་ཏོ། རྀ་ཏི་ཁམས་ལ་ཉེར་བསྒྱུར་གྱིས་སོ། ། ཏི་རིཙྪ་ཏི། པྲཙྪ་ཏི། མིང་གི་ཁམས་ལ་ཡང་སྟེ། པྲཪྵ་བྷ་ཡ་ཏི། གཉིས་ཀ་འདམ་ཀ་ཅན་ཏེ་པཪྵ་བྷཱི་ཡ་ཏི། ཨི་ནའི་རྐྱེན་ནོ། །ལྀ་ཡིག་ལས་ཨལ?་ཏེ། ཨ་ཡིག་དང་ལྀ་ཡིག་ལས་ཕ་རོལ་དུ་ཨལ?དུ་འགྱུར་རོ། །ཕ་རོལ་ལ་ཡང་དབྱི་བ་ཐོབ་བོ། །ཏ་བལྐཱ་རཱཿ་ཁྱོད་ཀྱི་ལྀ་ཡིག་།སལྐཱ་རེ་ཎ། དེའི་ལྀ་ཡིག་གིས། ཉེར་བསྒྱུར་ལས་ཡང་ནའོ་སྟེ། གཉིས་ཀ འདམ་ཀ་ཅན་ནོ།།ལྀའི་ཁམས་ལ་ཨལ་རིང་པོ་སྟེ་ཨ་བཱལྐཱ་རི་ཡ་ཏིའོ། །ེ་ཡིག་ནི་ཨཻ་སྟེ་ཨཻ་ཡིག་ཀྱང་ངོ་། ། ཡིག་དང་ཨེ་ཡིག་ལས་ཨཻའོ། །ཕ་རོལ་དུ་ཨཻ་ཡིག་ལས་ཀྱང་ངོ་། །ཕ་རོལ་ཡང་དབྱི་བ་འཐོབ་སྟེ། ཏ་བཻ་ཥཱ། ཁྱོད་དབང་པོ། །སཻན་དྲི། དེ་དབང་མོ། །ཙ་ཡིག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་ འགའ་ཞིག་ལ་ཡང་སྔོན་མ་དབྱིའོ།།ེ་བེ་ཙནྤི་ཡི་གེ། འདི་ལྟར་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་པ། ཨ་དྱཻ་བ། ད་ལྟ་ཉིད། ཨི་ཧཻ་བ། ནི་ཡོ་གེ་ཏུ། བསྒོ་བ་ལ། ཨདྱཻ་བཱ་གཙྪ། ད་ལྟ་ཉིད་དུ་སོང་། ཨི་ཧཻ་བ་ཏིཥྛཿའདི་ཉིད་དུ་སྡོད། སྭའི་ཨེདྲ་འགྱུར། བ་ཨི་ར་ཎ་དག་གི་ཡང་བསྟན་པ་སྟེ། སྭཻ་རཾ། སྭཻ་རི། ཨི་ར་ ག་ཏཽ་དང་།ི་རསྟུ་ཏཽ། འགྲོ་བ་དང་། བསྟོད་པའི་དོན་ནོ། །ོ་ཡིག་ལ་ཨཽ་སྟེ་ཨཽ་ཡིག་ལ་ཡང་ངོ་། ། ཡིག་དང་ཨོ་ཡིག་ལས་ཨཽ་ཡིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། ཕ་རོལ་དུ་ཨཽ་ཡིག་ལས་ཀྱང་ངོ་། །ཕ་རོལ་དབྱི་བ་ཡང་འཐོབ་སྟེ། ཏ་བོ་ད་ནཾ་ཁྱོད་ཀྱི་ཟས། སཽ་པ་གཱ་བཱཾ། དེ་བ་ལང་གི། བརྒྱུད་ཙ་ཡིག་ གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལས།ཉེར་བསྒྱུར་གྱི་ཨ་ཡིག་དབྱི་བ་ཁམས་ལས་སོ། །པྲེ་ལ་ཡ་ཏི། སྐུལ་བར་བྱེད། པྲོ་ལ་ཡ་ཏི། སྐེམས་པར་བྱེད། ཨེ་དང་ཨོ་དག་ལའོ། །ི་ཎ་དང་ཨེ་དྷ་དག་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །ུ་པཻ་ཏི། ཉེ་བར་འགྲོ། ཨུ་པཻ་དྷ་ཏེ། ཉེ་བར་འཕེལ། མིང་གི་ཁམས་ལ་ཡང་ནའོ། ། ཨུ་པེ་ཀཱ་ཡ་ཏི། ཉེ་བར་གཅིག་འདོད། ཉེར་བསྒྱུར་གྱི་ཨ་ཕྱིས་པའོ། །ུ་པཻ་ཀཱི་ཡ་ཏི། མ་ཕྱིས་པའོ། །པྲོ་ཥ་དྷི་ཡ་ཏི། དང་པོའི་སྨན་འདོད། ཕྱིས་པ། པྲོཥ་དྷི་ཡ་ཏི། མ་ཕྱིས་པ་ཨོཥྛོ་ཏྭོཿ་ཨོཥྛ་དང་ཨོ་དུ་དག་ལ་བསྡུ་བ་ལ་ཡང་ནའོ།

從’ཨི’字後面變成’ཨེར’。後面也得到省略。說字是爲了表示不相同的元音字。‘ཏ་བེ་ཧཱ’，‘སེ་ཡཾ’，關於字的支配未說明的其他也是爲了總攝的意思。因此在某些地方前面省略，以及在’ཧ་ལ’和’ལཱཾ་ཀ’的’ཨི་ཥ་ལ’的’ཨ’要省略。‘མ་ནསྲ’的’ས’也是。‘ཧ་ལཱི་ཥ་ལཱ’，犁和犁杖。‘ནཱ་དི་ཧེ’，‘ནཱ་དཱི’的’ཨི’省略。‘མ་ནསྲ’的’ས’省略后，‘མ་ནཱི་ཥཱ’，意根。 從’ུ’字變成’ཨོ’，從’ཨ’字和’ཨོ’字變成’ཨོར’，後面也要省略。‘ཏ་བོ་ཧ་ནཾ’，你的分別。‘གཾ་གོ་ད་ཀཾ’，恒河水。 從’རྀ’字變成’ཨར’，從’ཨ’字和’རྀ’字後面變成’ཨར’，後面也得到省略。‘ཏ་བརྐཱརཿ’，你的’རྀ’字。‘སརྐཱ་རེ་ཎ’，以他的’རྀ’字。‘རྀ་ཎ’，債務。‘པྲ’，最初。‘བ་ས་ན’，住處。‘བཏྶ་ཧ་ར’，小牛。‘ཀམྦ་ལ’，毛毯。‘དཱ་ཤ་ནཱཾ’，僕人。從’རྀ་ཎ’的詞綴。‘རྀ་ཎ’在某些地方後面是長音。因此’རྀ་ཎརྞྞཾ’，因此債務。‘པྲཎྞཾ’，最初的債務。‘བ་ས་ནརྞྞཾ’，住處的債務。‘ཀམྦ་ལརྞྞཾ’，‘ད་ཤརྞྞཾ’等等。從’རྀ་ཏེཥྩ’第三總攝即被寒冷所逼迫，‘ཤཱི་ཏཱརྟཱི’。‘རྀ་ཏི་དྷ་ཏོ’，在’རྀ་ཏི’詞根上加字首。‘ཏི་རིཙྪ་ཏི’，‘པྲཙྪ་ཏི’，在名詞詞根上也是，‘པྲཪྵ་བྷ་ཡ་ཏི’，兩者都是可選的即’པཪྵ་བྷཱི་ཡ་ཏི’，是’ཨི་ན’的詞綴。 從’ལྀ’字變成’ཨལ’，從’ཨ’字和’ལྀ’字後面變成’ཨལ’。後面也得到省略。‘ཏ་བལྐཱ་རཱཿ’，你的’ལྀ’字。‘སལྐཱ་རེ་ཎ’，以他的’ལྀ’字。從字首也是或者，兩者都是可選的。在’ལྀ’詞根上’ཨལ’長音即’ཨ་བཱལྐཱ་རི་ཡ་ཏི’。 ‘ེ’字是’ཨཻ’，‘ཨཻ’字也是。從字和’ཨེ’字變成’ཨཻ’。後面從’ཨཻ’字也是。後面也得到省略，‘ཏ་བཻ་ཥཱ’，你的感官。‘སཻན་དྲི’，他的女感官。關於’ཙ’字的支配在某些地方也省略前面。‘ེ་བེ་ཙནྤི’字，這樣不是結合，‘ཨ་དྱཻ་བ’，現在就。‘ཨི་ཧཻ་བ’，在’ནི་ཡོ་གེ་ཏུ’，在命令中。‘ཨདྱཻ་བཱ་གཙྪ’，現在就去。‘ཨི་ཧཻ་བ་ཏིཥྛཿ’，就在這裡住。‘སྭ’變成’ཨེདྲ’。‘བ’和’ཨི་ར་ཎ’二者也說明，‘སྭཻ་རཾ’，‘སྭཻ་རི’，‘ཨི་ར་ག་ཏཽ’和’ི་རསྟུ་ཏཽ’，行走和讚頌的意思。 ‘ོ’字是’ཨཽ’，在’ཨཽ’字也是。從字和’ཨོ’字變成’ཨཽ’字，後面從’ཨཽ’字也是。後面省略也得到，‘ཏ་བོ་ད་ནཾ’，你的食物。‘སཽ་པ་གཱ་བཱཾ’，他的牛的。從關於’ཙ’字的支配，從字首的’ཨ’字省略從詞根。‘པྲེ་ལ་ཡ་ཏི’，使激勵。‘པྲོ་ལ་ཡ་ཏི’，使乾枯。在’ཨེ’和’ཨོ’二者上。在’ི་ཎ’和’ཨེ་དྷ’二者上不是。‘ུ་པཻ་ཏི’，靠近行走。‘ཨུ་པཻ་དྷ་ཏེ’，靠近增長。在名詞詞根上也是或者。‘ཨུ་པེ་ཀཱ་ཡ་ཏི’，靠近一欲求。字首的’ཨ’省略了。‘ུ་པཻ་ཀཱི་ཡ་ཏི’，未省略的。‘པྲོ་ཥ་དྷི་ཡ་ཏི’，最初的藥欲求。省略了，‘པྲོཥ་དྷི་ཡ་ཏི’，未省略的’ཨོཥྛོ་ཏྭོཿ’，在’ཨོཥྛ’和’ཨོ་དུ’二者上總攝也是或者。

།བིམྦཽཥྛཿ་མཆུ་བིམ་པ་ལྟ་བུ་སྠཱུ་ལོ་ཏུཿ་ཨ་ཕྱིས། བིམྦཽཥྛཿ སྠཱ་ལཽ་ཏུཿ་བྱི་ལ།བསྡུ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན། ཧེ་ཙྪ་ཏྲཽཥྛཾ་པ་ཤྱཾ། ཙྪ་ཏྲ། མཆུ་ལྟོས། ཨདྱཽ་ཏུ་པ་ཤྱཾ་དི་རིང་ཞུམ་བུ་ལྟོས། ཨོཾ་ཞེས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ཡང་ངོ་། །དྱོམྲ། འདི་བཞིན་སོ་མི་ཏྱཱ་བོ་ཙཱ་ཏྲ། བཀའ་སྩལ་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ིཀྵ་སྱཽ། ཨ་མ་ཕྱིས་པ། ཏྭ་མཱུ་ཧི་ཎུཾ། ཞུམ་བུའི་དབང་པོ་ལ་རྟོག་པ། ཨཀྵཽཾ་ཧི་ཎི་སེ་ནཱ། དམག་གི་དབང་པོ་ལ་རྟོག་པ། པྲ་ཡོརྡྷ་དང་པོ་དྷ་དག་ལ་ཡང་ངོ་། །པྲཽ་དྷཿ། པྲོ་དྷིཿ་ཨཻ་ཥཻ་ཥ་ཡོ་དག་གི་ཨཻ་ཉིད་དོ། །དབྱི་བ་བཀག་པའོ། །པྲེ་ཥཎྞ། བསྐུལ་བྱ། ཨི་ཥ་སྟུ། ཨི་ཥ་ལ་ཡང་། རབ་ཏུ་དབང་བ། པྲེ་ཥཿ་པྲེ་ཥུཿ་རབ་ཏུ་དབང་བྱ། ཨི་ཡིག་ནི་ཡ་སྟེ། ཡི་གེ་མི་མཐུན་པ་ལའོ། ། ཕྱི་མ་ཡང་མི་དབྱིའོ། །ི་ཡིག་ནི་ཡར་འགྱུར་ཏེ། ཕ་རོལ་དུ་ཡི་གེ་མི་མཐུན་པ་ལའོ། །ཕ་རོལ་ཡང་མི་དབྱི་སྟེ། དདྷྱ་ཏྲ། ཞོ་འདི་ལ། ན་དྱེཥ། ཆུ་ཀླུང་འདི། ཨི་ཡིག་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན། པ་ཙ་ཏི། འཚོད་པར་བྱེད། དབྱངས་མི་མཐུན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ན། ད་དྷི། ཨུ་ཡིག་ནི་ཝའོ། །ུ་ཡིག་ཝར་འགྱུར ཏེ་དབྱངས་མི་མཐུན་པའི་ཕ་རོལ་ལའོ།།ཕ་རོལ་ཡང་མི་དབྱིའོ། །མ་དྷྭ་ཏྲ། སྦྲང་འདི། བ་དྷྭ་ས་ནཱཾ། མནའ་མའི་གདན།། །།རྀ་ཡིག་ནི་རའོ། །རྀ་ཡིག་རར་འགྱུར་ཏེ། དབྱངས་མི་མཐུན་པའི་ཕ་རོལ་ལའོ། །ཕ་རོལ་ཡང་དབྱི་བར་མི་བྱའོ། །པི་ཏྲཱརྠཿ་ཕའི་དོན། མཏྲཱ་རྠཿ་མའི་དོན། ལྀ་ཡིག་ནི་ ལའོ།།ལྀ་ཡིག་ནི་ལར་འགྱུར་ཏེ། དབྱངས་མི་མཐུན་པའི་ཕ་རོལ་དུའོ། །ཕ་རོལ་ཡང་དབྱི་བར་མི་བྱའོ། །ལ་ནུ་བན་དྷ། ལཱ་ཀྲྀ་ཏིཿ།། །།ེ་ནི་ཨ་ཡའོ། །ེ་ཡིག་ནི་ཨ་ཡར་འགྱུར་ཏེ། དབྱངས་མི་མཐུན་པའི་ཕ་རོལ་དུའོ། །ཕ་རོལ་ཡང་མི་དབྱིའོ། །ན་ཡ་ཏི། འདྲེན་ པ།ཛ་ཡ་ཏི། རྒྱལ་བ། ཨཻ་ནི་ཨཱ་ཡའོ། །ི་ཡིག་ནི་ཨཱ་ཡར་འགྱུར་ཏེ། དབྱངས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕ་རོལ་དུའོ། །ཕ་རོལ་ཡང་མི་དབྱིའོ། །ནཻ། ཨཱ་ཡ་ཀ་།ནཱ་ཡ་ཀཿ་འདྲེན་པ། རཻ། རཱ་ཡིནྡྲི། ནོར་གྱི་དབང་པོ། །ཕ་རོལ་ལ་ཡང་མི་དབྱིའོ། །ོ་ཨཝའོ། །ོ་ཡིག་ནི་ཨ་ཝར་འགྱུར་ཏེ་དབྱངས་ མི་མཐུན་པའི་ཕ་རོལ་དུའོ།།ཕ་རོལ་ཡང་མི་དབྱིའོ། །ལུ་ལ་ཝ་ནཾ་ཨ་ནའོ། །པ་ཊུ་པཊྭཽ་ཏུཿ་ཞུམ་པོ། སྒྲིན་པོ།། །།ཽ་ཨཱ་ཝའོ། །ཽ་ཡིག་ནི་ཨཱ་ཝར་འགྱུར་ཏེ། ཕ་རོལ་དབྱངས་མི་མཐུན་པ་ལའོ། །ཕ་རོལ་ལ་ཡང་མི་དབྱིའོ། །གཱ་ཝཽ། གཱ་ཝཿ་བ་རྣམས། དེ་རྣམས་མཚམས་སྦྱོར་བར་སོ་སོར་ སྦྱོར་བ་ཡང་བྱིས་པ་ལ་གསལ་པོར་བྱས་པའི་དོན་ནོ།།རྣམ་དབྱེ་ལ་ཡང་མཚམས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ཏེ། ག་ཝཱ་ཇི་ནཾ། བ་ལང་ཀོ་བ། གོ་ཨ་ཛི་ནཾ་ཞེས་པའོ། །དབྱངས་ལ། རྣམ་པར་བཤད་པ། སྭ་རེ་བི་བྷཱཥཱ། ག་ཝཱ་ཀྵཿ་ཁཾ་ག་ཝེནྡྲཿ་བ་ལང་དབང་པོ་ཞེས་པ་ལ་ཡང་རྟག་ཏུ་ ཨ་ཡིག་ནི་ཨཱ་ག་མའོ།།ཚིག་གི་མཐའ་ལ་ཨ་ཡ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡ་དང་ཝ་དབྱི་བའམ། ཡང་ན་མ་ཕྱིས་པར་རང་བཞིན་དུ་གནས་པར་རོ། ། ཡ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་གི་མཐའ་ལ་ད་ལྟར་བ་ལ་ཡ་དང་ཝ་དག་གི་དབྱི་བར་བྱའོ། །ཡང་ན་མ་ཕྱིས་པར་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བྱའོ། ། ཏ་ཨཱ་ཧུ། དེ་རྣམས་སྨྲ། ཏ་ཡཱ་ཧུཿ་ཏསྨཱ་ཨཱ་ས་ནཾ། ཏསྨཱ་ཡཱ་ས་ནཾ། དེ་ལ་གནས། པ་ཊ་ཨི་ཧ། པ་ཊ་ལྦེ་ཧ། མཁས་པ་འདི། ཨ་སཱ་ཨིནྡུཿ་ཨ་སཱ་ཡི་ནྡུཿ་ཟླ་བའི་གཞི། ཨ་ཡ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ད་དྷྱ་ཏྲ། ཞོ་འདི། མ་དྷྭ་ཏྲ། སྦྲང་འདི། ཚིག་གི་མཐའ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ན་ཡ་ནཾ། འདྲེན་པ། ན་ཡ་ཀཿ་ནི་ལ་ཨ་ཀའོ། །ཚིག་གི་མཐའ་ལ་ཨེ་དང་ཨོའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཨ་ཡིག་དབྱིའོ།

如果嘴唇像頻婆果一樣，粗大的貓。為什麼說縮略？看那傘形的嘴，今天看那蜜蜂。‘嗡’是永恒的。如是說，如是教誡。 未擦拭的，思維蜜蜂之主，思維軍隊之主。在最初的’dha’也是。‘praudha’和’prodhi’中’ai’和’isa’的’ai’性。遮止省略。 應當驅使，‘isa’也是，極為自在，極為自在者。‘i’字變成’ya’，在不同音時。後者也不省略。‘i’字變成’ya’，在後面音不同時。後面也不省略。 ‘dadhy atra’意為此酸奶，‘nady esa’意為此河。為什麼說’i’字？‘pacati’意為煮。為什麼說不同音？‘dadhi’。‘u’字是’va’。‘u’字變成’va’，在不同音的後面。後面也不省略。 ‘madhv atra’意為此蜜，‘badhv asanam’意為新娘座。‘ri’字是’ra’。‘ri’字變成’ra’，在不同音的後面。後面也不應省略。‘pitrarthah’意為父之義，‘matrarthah’意為母之義。 ‘li’字是’la’。‘li’字變成’la’，在不同音的後面。後面也不應省略。‘lanu bandha’，‘lakritih’。 ‘e’是’aya’。‘e’字變成’aya’，在不同音的後面。後面也不省略。‘nayati’意為引導，‘jayati’意為勝利。 ‘ai’是’aya’。‘ai’字變成’aya’，在不同音的後面。後面也不省略。‘nai’，‘ayaka’，‘nayakah’意為引導者。‘rai’，‘rayindri’意為財富之主。後面也不省略。 ‘o’是’ava’。‘o’字變成’ava’，在不同音的後面。後面也不省略。‘lu lavanaṃ ana’。‘paṭu paṭvautuh’意為敏銳者。 ‘au’是’ava’。‘au’字變成’ava’，在後面不同音時。後面也不省略。‘gavau’，‘gavah’意為諸牛。這些連線處的各別連線也是爲了使初學者清楚。 在格的變化中也有連線，如’gavājinam’意為牛皮，即’go ajina’。在元音中的詳細解釋，‘svare vibhāṣā’。‘gavākṣah’，‘gavendrah’意為牛王等也是永遠的。 ‘a’字是增加音。句末的’aya’等的’ya’和’va’或者省略，或者不省略而保持自然狀態。 現在時中’ya’等句末的’ya’和’va’應當省略。或者不省略而保持自然狀態。‘ta āhu’意為他們說，‘tayāhuh’，‘tasmā āsanam’，‘tasmāyāsanam’意為于彼座。 ‘paṭa iha’，‘paṭaveha’意為此智者。‘asā induh’，‘asāyinduh’意為月基。為什麼說’aya’等？‘dadhy atra’意為此酸奶，‘madhv atra’意為此蜜。 為什麼說句末？‘nayanam’意為引導，‘nayakah’是’nila aka’。句末’e’和’o’後面的’a’字省略。

།ཚིག་གི་མཐའ་ལ་ད་ལྟར་གྱི་ཨེ་དང་ཨོའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཨ་ཡིག་དབྱི་བ་ཐོབ་སྟེ། ཏེུ྅ཏྲ། པ་ཊོ་ཏྲཿ་འདིར་དེ་རྣམས། མཁས་པ་འདིར། ཨེ་དང་ཨོའི་ཕ་རོལ་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ན། ཏཱ་ཝ་ཏྲ། འདིར་དེ་དག་གི་ཚིག་གི་མཐའ་བཟུང་བ་ནི་ཚིག་མཐའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལ་ཡིན་གྱི་ཚིག་མཐའ་མ་ཡིན་པ་ལ་མི་འཇུག་པའི་དོན་ནོ། །ཏེ་ན་ཙི་ཏཾ། དེས་བསགས་པ་སྟུ་ཏཾ། བསྟོད་པ། གསལ་བྱེད་ལ་དབྱངས་རྣམས་མཚམས་སྦྱོར་བར་མི་བྱའོ། །གསལ་བྱེད་ཀྱི་ཕ་རོལ་གྱི་དབྱངས་རྣམས་ཀྱང་མཚམས སྦྱར་བར་མི་བྱའོ།།དེ་ལྦཱི་གྲི་ཧཾ། ལྷ་མོའི་ཁང་པ། པ་ཊུ་ཧསྟཿ། མཁས་པའི་ལག་པ། མ་ཏྲི་མཎྜ་ལཾ། མ་མོའི་དཀྱིལ་འཁོར། ཛ་ལ་པདྨཾ། ཆུའི་པདྨ། རཻ་དྷུ་ཏི། རིན་པོ་ཆེ་འདོད་པ། བོ་ཡུ་ག་ཏི། རླུང་སོང་བ། རླུང་སྦྱོར་བ་འདམ་ཀ་ཅན། ནཽ་ཡཱ་ནཾ། གྲུའི་བཞོན་པ། ན་ཉ་བསྟན་པ་རྟག་ཏུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན། པིཏྲྱཾ། པི་ཏྲ་དང་ཡན་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་། ག་བྱུ་ཏི་གོ་དང་ཡུ་ཏི་སྦྱོར་བའོ། །ཱ་དྷྭ་མཱ་ནེ། སཾ་ཛྙེ་ཡཾ། བ་ལང་གི་སྒྲ་གྲག་པ་ཚུན་ཆད་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བགྲོད་པར་དཀའ་བའི་སེང་གེའི་འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་མཚམས་སྦྱོར་གཉིས་པ་རྫོགས་སོ།། །།ོའི་མཐའ་ཅན་དང་། ཨ་ཨི་ཨུ་ཨཱ་ནི་པཱ་ཏ་དང་དབྱངས་རྣམས་ལ་ཐ་མལ་པར་རོ། །ོའི་མཐའ་ཅན་དང་། ཨ་དང་ཨི་དང་ཨུ་དང་ཨཱའི་ནི་པཱ་ཏ་རྣམས་མ་འདྲེས་པར་དབྱངས་རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་དུ་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །ནོ་ཨ་ཏྲ། གྲུ་འདིར། ཨ་ཧོ་ཨཱ་ཤྩཪྱཾ། ཞིན་ཏུ་རྨད་དུ་བྱུང་། ཨ་ཐོ་ཨེ་བཾ། དེ་ནས། དེ་བཞིན། ཨ་ཨ་པེ་ཏི། འདི་ཆུ་འདི། ཨི་ཨིནྡྲ་པ་བྱེ། དབང་དབང་པོ་མཐོང་། ཨུ་ཨུཏྟིཥྛ། ལོངས། ཨཱ་ཨེ་བཾ་ཀི་མ་ནྱ་སེ། ཀུན་དུ་འདི་ཅི་སེམས། ཨཱ་ཨེ་བཾ་ཀིཾ་ནུཏྟ། འདི་དེ་བཞིན་དུ་ཅི་གོང་དུ། དེ་རྣམས་སྨོས་པ་ནི་ནཱ་བཱ་ཡུ། གྲུའི་སྲོག་།མཐའ་མ་སྨོས་པ་ནི། ཨ་ཡིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མ་འདྲེས པའི་དོན་ནོ།།དེས་ན་ཙི་ཨི་ཏི་དང་། ཨི་ཏཱི་ཧ་དང་། ནཱ་ནུ་ཨི་ཏ་དང་། བཱ་ཨི་ཏི་དང་། ནི་པཱ་ཏ་སྨོས་པ་ནི། པ་ཊ་བི་ཧ། མཁས་པ་འདི། ཨཱི་ཥ་ཏུ། དབང་ལྡན་དག་།ུ་ཥ་ཏུཿ་སྲེག་བྱེད། ཨ་ཊ་ཏུཿ་འགྲོ་བ། གཉིས་ཀྱི་ཚིག་ལ་ཨཽ་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ཀྱི་ཚིག་གི་མཐའ་ལ་ཨཽ་ལ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་དབྱངས་ ལ་ཐ་མལ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གྱིས་གནས་པར་གྱུར་པ་ནི།ཽའི་ཡི་གེའི་གཟུགས་མ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་གཞན་ལ་ཐོབ་བོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ཨགྣཱི་ཨེ་ཏཽ། མེ་འདི་དག་།པ་ཊུ་ཨི་མཽ། མཁས་པ་འདི་དག་།ཤཱ་ལེ་ཨེ་ཏེ། འབྲས་འདི་དག་།མཱ་ལེ་ཨི་མེ། ཕྲེང་བ་འདི་དག་།གཉིས་ཀྱི་ཚིག་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ ཤེ་ན།ཙི་ཏྲ་ནྭ་ཏྲ། འདི་རྗེས་ཀྱི་རི་མོ། པརྱཱ་དཱ་སཿཀི། མ་ཡིན་པར་དགག་པ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན། ཨ་ཛཱ་ཡ་ཝ་ཁྱ་དེ་བ་ཡོ་ར་ཏྲ། འདིར་མཆོད་པ་ཐོབ་པ་སྲུང་བའི་ལྷ་མེད། ཨཽ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཏཱ་བ་ཏྲ། ཏཽ་དང་ཨ་ཏྲ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་དོན་ནོ། །མང་པོའི་ཚིག་ལ་ཨཱ་མཱི་ལའོ། ། མང་པོའི་ཚིག་གི་མཐའ་ལ་དེའི་དབྱངས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ལ་ཐ་མལ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཨ་མཱི་ཨ་ཤྭཱཿ་རྟ་འདི་རྣམས། ཨ་མཱི་ཨེ་ཌ་ཀཱཿ་ལུག་འདི་རྣམས་མང་པོའི་ཚིག་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན། ཨ་མྱ་ཏྲ། ཨ་ཏྲ། གཅིག་གི་ཚིག་གོ། །འདི་རྣམས་འདིར། ཨ་མཱི་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན། ཏ ཨཱ་ཧུཿ་སྨྲ་བ་པོ་དེ་རྣམས།ཱ་ཧུ་མང་པོ་ཡིན་ཀྱང་ཨ་མཱི་མ་ཡིན་པས་སོ།

在詞尾處，現在時態中e和o後面的a音應當省略。如tetra、patotra，在此等處。智者在此，為何在e和o之後？如tāvatra。在此，取詞尾是針對詞尾的情況，而非詞尾以外的情況。 tena citam，由此積累。stutam，讚頌。輔音與元音不應連線。輔音后的元音也不應連線。 devī gṛham，天女的房屋。paṭu hastaḥ，善巧的手。mātṛ maṇḍalam，本尊壇城。jala padmam，水中蓮花。rai dhuti，珍寶欲求。vo yugati，風瑜伽。風瑜伽的選擇。nau yānam，船的乘具。 爲了表明na和ña並非總是如此，因此。所以，pitrya與pitra和yan的連線，以及gavyuti與go和yuti的連線。 ādhvamāne，saṃjñeyam，應當了知直至牛的聲音為止。 《難行獅子註釋》第二連線品終。 以o結尾的，以及a、i、u、ā的nipāta與元音在普通情況下。以o結尾的，以及a、i、u、ā的nipāta未混合時，在元音之後以自然本性而住。 no atra，船在此。aho āścaryam，極為稀有。atho evam，然後如是。a apeti，此水此。i indra paśye，見到帝釋。u uttiṣṭha，起來。ā evaṃ kim anyase，普遍如是何思。ā evaṃ kiṃ nutta，如是何前。 說這些是因為nāvāyu，船的生命。未說末尾是因為a等字的不混合之義。 因此ci iti與，itīha與，nānu ita與，vā iti與，說nipāta是因為，paṭa viha，善巧此。īṣatu，具力者。uṣatuḥ，燃燒者。aṭatuḥ，行走者。 在雙數詞尾au時不然。在雙數詞尾au時不變，其元音以普通本性而住，即除au字形外獲得其他形態之義。agnī etau，此二火。paṭu imau，此二善巧。śāle ete，此二稻。māle ime，此二花鬘。 為何說雙數？citra nvatra，此後繪畫。paryādāsaḥ ki，為何說非遮？ajāyava khya devayo ratra，此處獲得供養守護天不存在。 為何說不是au？tāvatra，是爲了tau與atra的連線。 在複數詞尾時為āmī。在複數詞尾時，其元音后保持普通本性，如amī aśvāḥ，此等馬。amī eḍakāḥ，此等羊。 為何說複數？amyatra，atra，單數。此等在此。為何說amī？tā āhuḥ，彼等說者。āhu雖是複數但不是amī。

།ཉེ་བར་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱང་ངོ་། །ཡི་གེ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའི་ཡུལ་གང་རྣམས་ལ་གསལ་བར་མ་བསྟན་པའི་རིགས་རྣམས་ལ་ནི་དབྱངས་ཀྱི་མིང་ཅན་པླུ་ཏ་སྟེ་དབྱངས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཐ་མལ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཙྪ་བྷོ་དེ་བ་དཏྟཽ྅་ཏྲ། ཀྱེ་ལྷ་སྦྱིན་འདིར་ཤོག་།ུཏྟིཥྛ་བྷོ་ཡ་ཛྙཱ་དཏྟཽ྅་ཨི་ཧ། མཆོད་སྦྱིན་འདིར་སྡོད། རྒྱང་མ་ནས་འབོད་པ་དང་། གླུ་ལེན་པ་དང་། ངུ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་པླུ་ཏ་སྟེ། དེ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་གྲགས་པ་རྣམས་སོ། །འདི་ནི་བགྲོད་དཀ ཨའ་བའི་སེང་གེའི་འགྲེལ་པ་ལས་མཚམས་སྦྱོར་གསུམ་པ་རྫོགས་སོ།། །།སྡེ་ཚན་དང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་མཐའ་རྣམས་ལ་དབྱངས་དང་དབྱངས་དང་འདྲ་བ་རྣམས་ལ་གསུམ་པ་རྣམས་ལའོ། །སྡེ་ཚན་རྣམས་ཀྱི་དང་པོའི་ཚིག་གི་མཐའ་ཅན་རྣམས་ལ་དབྱངས་དང་དབྱངས་དང་འདྲ་བ་རྣམས་ལ་གསུམ་པ ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ།ཝཱ་ཀྲ་ཨ་ཏྲ་ལས། ཝཱ་ག་ཏྲ། འདིར་ངག་།ཥཊ?གཙྪ་ཏི་ལས། ཥཌྒཙྪ་ཏི། དྲུག་འགྲོ་བར་བྱེད། སྡེ་ཚན་གྱི་དང་པོའི་ཡིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན། བྷ་ཝཱ་ན་ཨཱ་ཧ། བྷ་ཝཱ་ནཱ་ཧ། ཁྱོད་སྨྲ། ཚིག་གི་མཐའ་ཅན་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན། ས་ཀ་ནཱི་ཡཾ། ཀ་དབུས་སུ་བྱུང་བའོ། །དབྱངས་དང་དབྱངས་ དང་འདྲ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན།ཝཱཀྶྟུ་ཏ། སྨྲ་བ་ངན་པ། ཥཊ?། ཀུཪ+Wནྟི། ལྔ་པ་ལ་ལྔ་པའམ་ཡང་ན་གསུམ་པ་རྣམས་ལའོ། །སྡེ་ཚན་རྣམས་ཀྱི་དང་པོའི་ཚིག་གི་མཐའ་རྣམས་ལ་ལྔ་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ལྔ་པ་འཐོབ་སྟེ་ཡང་ན་གསུམ་པར་རོ། །ཝཱདྨ་ཏི། ཝཱགྨ་ཏི། ངག་གི་བློ་གྲོས། ཥཎྨུ་ཁཱ་ནི། ཥཌྨུ་ ཁཱ་ནི།གདོང་དྲུག་རྣམས། ཏནྣ་ཡ་ནཾ། ཏདྣ་ཡ་ནཾ། དེའི་མིག་།ཏྲིཥྚུམྨི་ནོ་ཏི། ཏྲིཥྚུཔྨི་ནོ་ཏི། གསུམ་བསྔགས། ཚིག་གི་མཐའ་ལ་དྷུཊ?་ལ་དང་པོ་ཡིན་ན། དྲི་ཤནྣ་ཡ་ནཾ། རྡོ་འདྲེན། ཛྙཱ་ན་བྷུནྣཱ་ཐཿ་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པའི་མགོན། རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་རྐྱེན་སྦྱོར་བ་ལ་རྟག་ཏུ་ལྔ་པར་བཤད་ དོ།།ཝཱདྨ་ཡཾ། ངག་གི་རང་བཞིན། ཡམྨཱ་ཏྲཾ། ཇི་ཙམ། སྡེ་ཚན་དང་པོ་རྣམས་ལས་ཤ་ཡིག་ནི་དབྱངས་དང་ཡ་དང་བ་དང་ར་རྣམས་ཕ་རོལ་མ་ཡིན་ན་ཡང་ན་ཚའི་ཡི་གེའོ། །སྡེ་ཚན་གྱི་དང་པོ་རྣམས་ལས་ཚིག་གི་མཐའི་ཕ་རོལ་དུ་ཤའི་ཡི་གེ་དབྱངས་དང་ཡ་དང་བ་དང་ར་རྣམས་ཕ་རོལ་ལ་ཚའི་ཡི་གེར་ ཡང་ན་འགྱུར་རོ།།བཱཀྪུའ་ར། ཝཱཀྴཱུ་ར། དཔའ་བོའི་དག་།ཥདྪྱཱ་མ། ཥ་ཊྴྱ་མ། སྔོ་བསངས་དྲུག་།ཏཙྪྭེ་ཏཾ། ཏཏྴྭེ་ཏཾ། དཀར་པོ་དེ། ཏཙྪྲི་ཏཾ། ཏྲཙྴྲི་ཏཾ། དེ་ལ་བརྟེན། ཏྲྀཥྚུཔྪྲུ་ཏཾ། ཏྲྀཥྚུཔྴྲུ་ཏཾ། གསུམ་བསྔགས་ཉན། སྡེ་ཚན་གྱི་དང་པོ་རྣམས་ལས་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན། པྲཱདྴེ་ཏེ། དང་པོར་ཉལ་བ། དབྱངས་ དང་ཡ་དང་ཝ་དང་རའི་ཕ་རོལ་དུ་ཞེས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན།ཝཱཀྵླ་ཀཥྞཱ། ངག་འཇམ་པོ། །ཏཙྴྨ་ཤཱ་ནཱཾ། དེ་དུར་ཁྲོད་རྣམས་ཀྱི། ཤླཀྵའི་ལ་གཞན་ལ་སྣ་ལྡན་དུ་ཡང་འདོད་དོ། །དེ་རྣམས་ལས་ཧ་ཡིག་ལ་ནི་ཡང་ན་སྔོན་མའི་བཞི་པའོ། །དེ་རྣམས་དེ་བཞིན་དུ་སྡེ་ཚན་གྱི་དང་པོ་རྣམས་ལས་ཚིག་གི་ མཐའ་ལ་ཕ་རོལ་དུ་ཧའི་ཡི་གེ་ནི་སྔོན་མའི་བཞི་པར་ཡང་ན་ཐོབ་སྟེ།ཝཱཀྑཱ་ནཿ་ཝཱགྷཱ་ནཿ་ངག་འཇོམས། ཨཛྫྷ་ལཽ། ཨཛྷ་ལཽ། རའི་གཤོལ། ཥཌྜྷ་ལཱ་ནི། ཥཌྷ་ལཱ་ནི། གཤོལ་དྲུག་།ཏདྡྷི་ཏཾ། ཏདྷི་ཏཾ། དེ་ཕན། ཀ་ཀུདྡྷཱ་སཿ། ཀ་ཀུབྷཱ་སཿ་ཕྱོགས་སྣང་། ཅིའི་ཕྱིར་ཧ་ཡིག་སྨོས་ཤེ་ན། ཏཏྐྲི་ཏཾ། དེ་རྣམས་ལས་ཞེས་བཟུང་བས་དབྱངས་དང་ཡ་དང་ཝ་དང་རའི་ཕ་རོལ་མི་འཇུག་པའི་དོན་ནོ། །དེ་བས་ན་ངག་འཇོམས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཅེས་ཏེ། འདིར་གསུམ་པ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་དོན་ནོ།

未明顯顯示的也是如此。在正確發音字母的對象中，未明顯顯示的類別中，有元音名稱的普盧多，即這些元音之後成為普通的本性。‘嘿，天授來此’，‘祭授在此坐’。從遠處呼喚、唱歌和哭泣時也有普盧多，這些是世間所知。這是難行獅子註釋中第三連線完畢。 第一組詞尾的元音和類似元音后為第三。第一組詞尾的元音和類似元音后得第三，如從’瓦克阿特拉’變成’瓦嘎特拉’，意為’此處言語’；從’沙特嘎查提’變成’沙德嘎查提’，意為’六行’。為何說第一組的’依’呢？‘婆瓦那阿訶’變成’婆瓦那訶’，意為’你說’。為何說詞尾呢？‘薩卡尼揚’，意為’卡在中間’。為何說元音和類似元音呢？‘瓦克斯圖塔’，意為’惡語’。 第五后為第五或者第三。第一組詞尾后第五音后得第五，或者變成第三。如’瓦德瑪提’或’瓦格瑪提’，意為’語慧’；‘沙恩目卡尼’或’沙德目卡尼’，意為’六面’；‘坦那亞南’或’達德那亞南’，意為’彼眼’；‘特里斯圖門米諾提’或’特里斯圖普米諾提’，意為’贊三’。詞尾若為’杜特’則為第一，如’德里善那亞南’，意為’拉石’；‘若那布恩那他’，意為’智慧了悟怙主’。在說明語法變化的詞綴連線時，常說為第五。 ‘瓦德瑪揚’，意為’語性’；‘亞瑪特蘭’，意為’幾許’。第一組的舍音，在非元音、亞、瓦、拉后可變成查音。第一組詞尾后的舍音，在非元音、亞、瓦、拉后可轉為查音。如’瓦克舒拉’或’瓦克舍拉’，意為’勇士語’；‘沙德夏瑪’或’沙特夏瑪’，意為’六青’；‘達查韋壇’或’達特斯韋壇’，意為’彼白’；‘達查利壇’或’達特斯利壇’，意為’依彼’；‘特里斯圖普查魯壇’或’特里斯圖普斯魯壇’，意為’聞三贊’。 為何說第一組呢？‘普拉德舍帝’，意為’先臥’。為何說元音、亞、瓦、拉后呢？‘瓦克斯拉克希那’，意為’柔語’；‘達特斯瑪舍南’，意為’彼等尸林’。斯拉克沙的拉在其他情況下也許為鼻音。 這些中遇到訶音時，或為前面的第四。同樣，第一組詞尾后的訶音，或得前面的第四。如’瓦克哈那’或’瓦格哈那’，意為’破語’；‘阿杰訶勞’或’阿杰哈勞’，意為’犁鏵’；‘沙德哈拉尼’或’沙德哈拉尼’，意為’六犁’；‘達德希壇’或’達德希壇’，意為’彼益’；‘卡庫德哈薩’或’卡庫布哈薩’，意為’方光’。為何說訶音呢？‘達特克利壇’。說’從這些’是爲了表明不接元音、亞、瓦、拉后。因此’破語’等即是這個，這裡是爲了區分第三的緣故。

།ཏའི་ཡི་གེ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་གཟུགས་སུ་སྟེ། ལ་དང་ཙ་དང་ཊའི་སྡེ་ཚན་རྣམས་ལའོ། །ཏ་ཡིག་ནི་ཚིག གི་མཐའ་ལ་ལ་དང་ཙ་དང་ཊའི་སྡེ་ཚན་རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་གྱི་གཟུགས་སུ་ཐོབ་སྟེ།ཏལླུ་ནཱ་ཏི། དེ་གཅོད། ཏཙྩ་ར་ཏི། དེ་འགྲོ། ཏཙྪཱ་ད་ཡ་ཏི། དེ་འགེབས། ཏཛྫ་ཡ་ཏི། དེ་རྒྱལ་བར་བྱེད། ཏཛྫྷ་ཥ་ཡ་ཏི། དེའི་ཉ། ཏཉྙ་ཀཱ་རེ་ཎ། ཉ་ཡིག་དེས། ཏཊྚཱི་ཀཱ་ཏེ། དེ་འབྱེད། ཏཏྛྛ་ཀཱ་རེ་ཎ། ཋ་ཡིག་དེས། ཏཌྜི་ནཾ། དེ་འཕུར། ཏཏྜྜྷོ་ཀ་ཏེ། དེ་འབུལ། ཏཎྞ། ཀཱ་རེ་ཎ། ཎ་ཡིག་དེས། ཚིག་གི་མཐའ་ལ་དྷུཊུ་དང་པོ་ལ་ཡིན་ན། ཏཛྫ་ཡཿ་དེ་རྒྱལ་བ། དྲ་ཤལླེ་ཁ། རྡོའི་རེ་ཁ། ཛྙཱ་ན་བུཊྚཱི་ཀ་ན་མི་ཏི། ཡེ་ཤེས་རྟོགས་པའི་ཊཱི་ཀཱ་ཞེས། ལ་དང་ཙ་དང་ཊའི་སྡེ་ཚན་རྣམས་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན། ཏཏྤ ཙ་ཏི།དེ་འཚོད་པར་བྱེད། ཙཾ་ཤེ།། །།ཤ་ལ་ཙའོ། །ཏ་ཡིག་ཚིག་མཐའ་ལས་ཕ་རོལ་དུ་ཤ་ལ་ཙར་འཐོབ་སྟེ། ཏཙྴཱུ་ཀྵྨཿ། ཏཙྴྨ་ཤཱ་ནཾ། འདིར་ཤ་ཚ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚིག་གོ། །ང་ཎ་ན་རྣམས་ལ་ཐུང་ངུ་ཉེ་བར་གནས་པའི་དབྱངས་གཉིས་སོ། །ང་དང་ཎ་དང་ན་ཚིག་གི་མཐའ་རྣམས་ལ་ སྔོན་མའི་ཉེ་བ་ཐུང་ངུ་རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་དབྱངས་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ།ཀྲུདྡ་ཏྲ། ཀྲུདྡ་ཏཽ་སྟེ། འདིར་འགྲོ། སུ་གཎྞ་ཏྲ། བ་ཙནྣ་ཏྲ། འདིར་འཚེད། ང་ཎ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན། ཀི་མ་ཏྲ། ཚིག་གི་མཐའི་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན། བྲི་ཏྲ་ཧ་ཎཽ། ལྷ་མིན་གསོད་པ་དག་།ཉེ་བའི་ཐུང་ངུ་ཅིའི་ཕྱིར་ སྨོས་ཤེ་ན།པྲཱ་ངཱསྟི། དང་པོར་ཡོང་། ནའི་མཐའ་ཅན་ནི་ཙ་དང་ཚ་དག་ལ་ཤ་ཡིག་སྟེ་རྗེས་སུ་དབྱངས་ནི་སྔོན་མ་ལའོ། །ན་ཡིག་ཚིག་མཐའ་ལ་བྱུང་ན་ཙ་དང་ཚ་དག་གི་ཕ་རོལ་དུ་ཤ་ཡིག་ཏུ་འཐོབ་སྟེ་རྗེས་སུ་དབྱངས་སྔོན་མ་ལའོ། །བྷ་ཝཱཾ་ཤྩ་ར་ཏི། ཁྱོད་སྤྱོད། བྷ་ཝཱཾ་ ཤྪཱད་ཡ་ཏི།ཁྱོད་འགེབས། བྷ་ཝཾ་ཤྩྱ་ཝ་ཏེ། ཁྱོད་འཇོག་།བྷ་ཝཱཾ་ཤྪྱ་ཝ་ཏེ། ཚུ་ང་ག་ཏཽ། ཡང་ན་རྣམ་པར་གཞག་པ་དྲན་པའི་ཕྱིར། པ་ཤྲཱ་ནཱ་ཙ་ར་ཏི། དེ་ལྟར་གནས་པ་ཡང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་ངོ་། །དེ་ཉིད་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་པ་ནི། ཏྭཾ་ཏ་ར་སི། ཁྱོད་སྒྲོལ་བར་བྱེད། ཊ་དང་ཋ་ དག་ལ་ཥ་ཡིག་གོ།།ན་ཡིག་གི་ཚིག་མཐའ་ཅན་ལ་ཊ་དང་ཋ་དག་ལ་ཕྱི་མ་ལ་ཥ་ཡིག་ཏུ་འཐོབ་སྟེ། རྗེས་སུ་དབྱངས་སྔོན་མ་ལའོ། །བྷ་ཝཱཾ་ཥྚཱི་ཀ་ཏེ། ཐིག་ལེའམ་འགྲེལ་པ། བྷ་བཱཾ་ཥྛ་ཀ་རེ་ཎ། ཋ་ཡིག་གིས། ཏ་དང་ཐ་དག་ལ་ས་ཡིག་གོ། །ན་ཡིག་གི་ཚིག་མཐའ་ཅན་ལ་ཏ་དང་ཐ་དག་ལ་ཕྱི་མ་དག་ལ་ ས་ཡིག་ཏུ་འཐོབ་སྟེ།རྗེས་སུ་དབྱངས་སྔོན་མ་ལའོ། །བྷ་ཝཱཾ་སྟཱ་ར་ཏི། སྒྲོལ་བར་བྱེད། བྷ་ཝཱཾ་སྠུ་ཌ་ཏི། སྡེར་མ། པུཾ་སྐོ་ཀི་ལཿ་ཁུ་བྱུག་ཕོ། པུཾ་སླལ་ནཾ། སྐྱེས་བུ་མ་རུངས་པ། པུཾ་ཤྩ་ཀོ་ར། བྱ་ཙ་ཀོ་ར། པུཾཥྩྪ་ཏྲཾ། པུཾཥྚིཊྚ་བྷཿ། བྱ་ཊིཌྜ་བྷ། པུཾ་སྥ་ལ་ནཾ། འབྲས་སོ་བ། པུཾཤྩ་ར་ཏི། སྐྱེས་ བུ་ནི་ཤིཊ་མ་ཡིན་པ་དབྱངས་མེད་པའི་ཡུལ་ལ་སྦྱོར་བའི་མཐའ་ལ་དབྱི་བར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་ཙམ་མོ། །ཤི་ཊ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ན་པུཾ་ཤ་རཿ་དེ་ཤི་ཊཱའོ།། །།ལ་ལ་ལའོ། །ན་ཡིག་ཚིག་མཐའ་ཅན་ལ་ཕ་རོལ་ལ་ལར་འཐོབ་བོ། །རྗེས་དབྱངས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། བྷ་ཝཱལླུ་ནཱ་ཏི། གཅོད་པར་བྱེད། བྷ་ཝལླེ་ཁ་ཏི། འདྲི། རྗེས་དབྱངས་ཀྱི་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཛ་ཛྷ་ཉ་ཤའི་ཡི་གེ་རྣམས་ལ་ཉ་ཡིག་གོ། །ན་ཡིག་ཚིག་མཐའ་ཅན་ནི་ཛ་ཛྷ་དང་ཉ་དང་ཤ་རྣམས་ལ་ཉ་ཡིག་ཏུ་འཐོབ་བོ།

ཏ字是後續的形態，用於ལ、ཙ和ཊ的類別。ཏ字在詞尾時，遇到ལ、ཙ和ཊ類時變成後續形態，如：ཏལླུ་ནཱ་ཏི（其切斷）、ཏཙྩ་ར་ཏི（其行走）、ཏཙྪཱ་ད་ཡ་ཏི（其遮蓋）、ཏཛྫ་ཡ་ཏི（其戰勝）、ཏཛྫྷ་ཥ་ཡ་ཏི（其魚）、ཏཉྙ་ཀཱ་རེ་ཎ（以其ཉ字）、ཏཊྚཱི་ཀཱ་ཏེ（其開啟）、ཏཏྛྛ་ཀཱ་རེ་ཎ（以其ཋ字）、ཏཌྜི་ནཾ（其飛）、ཏཏྜྜྷོ་ཀ་ཏེ（其供養）、ཏཎྞ་ཀཱ་རེ་ཎ（以其ཎ字）。 若在詞尾遇到དྷུཊུ第一位時：ཏཛྫ་ཡཿ（其勝利）、དྲ་ཤལླེ་ཁ（石線）、ཛྙཱ་ན་བུཊྚཱི་ཀ་ན་མི་ཏི（稱為智慧理解註釋）。 為何要說明ལ、ཙ和ཊ類呢？ཏཏྤ་ཙ་ཏི（其煮）。 在ཤ字時變成ཙ。ཏ字在詞尾后遇到ཤ時變成ཙ，如：ཏཙྴཱུ་ཀྵྨཿ、ཏཙྴྨ་ཤཱ་ནཾ。這裡是非ཤ和ཚ一方的詞。 在ང、ཎ、ན時，近前短音有兩個元音。在詞尾的ང、ཎ、ན時，前面的近短音後面的元音變成兩個，如：ཀྲུདྡ་ཏྲ、ཀྲུདྡ་ཏཽ（此處行走）、སུ་གཎྞ་ཏྲ、བ་ཙནྣ་ཏྲ（此處煮）。 為何要說明ང、ཎ、ན呢？ཀི་མ་ཏྲ。為何要說明詞尾呢？བྲི་ཏྲ་ཧ་ཎཽ（殺阿修羅二）。為何要說明近短音呢？པྲཱ་ངཱསྟི（最初來）。 以ན結尾的在ཙ和ཚ時變成ཤ字，後續元音在前面。詞尾的ན字遇到ཙ和ཚ時後面變成ཤ字，後續元音在前面。如：བྷ་ཝཱཾ་ཤྩ་ར་ཏི（你行）、བྷ་ཝཱཾ་ཤྪཱད་ཡ་ཏི（你遮蓋）、བྷ་ཝཾ་ཤྩྱ་ཝ་ཏེ（你放置）、བྷ་ཝཱཾ་ཤྪྱ་ཝ་ཏེ。ཚུ་ང་ག་ཏཽ。 或爲了記住規則：པ་ཤྲཱ་ནཱ་ཙ་ར་ཏི。如是安住也是。其他也同樣。所謂’離開詞尾’是指：ཏྭཾ་ཏ་ར་སི（你度脫）。 在ཊ和ཋ時變成ཥ字。詞尾有ན字時，遇到ཊ和ཋ時後面變成ཥ字，後續元音在前面。如：བྷ་ཝཱཾ་ཥྚཱི་ཀ་ཏེ（點或註釋）、བྷ་བཱཾ་ཥྛ་ཀ་རེ་ཎ（以ཋ字）。 在ཏ和ཐ時變成ས字。詞尾有ན字時，遇到ཏ和ཐ時後面變成ས字，後續元音在前面。如：བྷ་ཝཱཾ་སྟཱ་ར་ཏི（度脫）、བྷ་ཝཱཾ་སྠུ་ཌ་ཏི（爪）、པུཾ་སྐོ་ཀི་ལཿ（公杜鵑）、པུཾ་སླལ་ནཾ（惡人）、པུཾ་ཤྩ་ཀོ་ར（鳥ཙ་ཀོ་ར）、པུཾཥྩྪ་ཏྲཾ、པུཾཥྚིཊྚ་བྷཿ（鳥ཊིཌྜ་བྷ）、པུཾ་སྥ་ལ་ནཾ（果實成熟）、པུཾཤྩ་ར་ཏི。 因為男性詞在非ཤིཊ、無元音處連線詞尾時不一定要省略，所以只是如所得。為何說非ཤིཊ呢？པུཾ་ཤ་རཿ是ཤིཊ。 在ལ時變成ལ。詞尾有ན字時，後面遇到ལ變成ལ。沒有後續元音，如：བྷ་ཝཱལླུ་ནཱ་ཏི（切斷）、བྷ་ཝལླེ་ཁ་ཏི（書寫）。因為沒有後續元音的作用。 在ཛ、ཛྷ、ཉ、ཤ字時變成ཉ字。詞尾有ན字時，遇到ཛ、ཛྷ、ཉ和ཤ時變成ཉ字。

།བྷ་ཝཱཉྫ་ཡ་ཏི། བྷ་ཝཱ་ཉྫྷ་ཥ་ཡ་ཏི། བྷ་ཝཱཉྙ་ཀཱ་རེ་ཎ། བྷ་ཝཱ་ཉྴེ་ཏེ། ཉལ། ཤེ་ལ ཉ་ཡིག་སྟེ།ཚིག་གི་དབུས་ལ་ཙ་དང་ཊའི་སྡེ་ཚན་རྣམས་བསྟན་པ་ཞེས་པ་ནི་ཛ་ཛྷ་ཉ་ཤའི་ཡི་གེ་རྣམས་ལ་ཉ་ཡིག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཤ་ལ་ཡང་ན་ན་དང་ཙའོ། །ན་ཡིག་ཚིག་མཐའ་ལ་ཕ་རོལ་ཤ་ཡིག་ལ་ཡང་ན་ན་དང་ཙར་འཐོབ་སྟེ། བྷཝཱཉྴཱུ་རཿ། བྷ་བཱཉྩྪཱུ་རཿ། བྷ་ཝཱཉྴ་ཡ་ནཾ། བྷ་ཝཱཉྪ་ཡ་ནཾ། ཀུརྦཉྴཱུ་རཿ། ཀུརྦཉྩྪཱུ་རཿ། པྲ་ཤཱཉྩྴ་ཡ་ནཾ། པྲ་ཤཱཉྩྪ་ཡ་ནཾ། ཉལ་གན་ཉིད་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་དབྱངས་སྡེ་ཚན་གྱི་མཐའི་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འདིར་སྡུད་པ་ལའོ། །ཌ་ཌྷ་ཎ་ཕ་རོལ་ལ་ཎ་ཡིག་གོ། །ཌ་དང་ཌྷ་དང་ཎ་རྣམས་ཕ་རོལ་ལ་ཎ་ཡིག་ཏུ་འཐོབ་སྟེ། བྷ་ཝཱཎྜི་ནཾ། བྷ་ཝཱཎྜྷོ་ཀ་ཏེ། བྷ་ལྦཱཎྞ་ཀཱ་རེ་ཎ། ཏུའི་སྒྲས་ཡང་ན་མི་འཇུག་པའི་དོན་ནོ། །མ་ནི་གསལ་བྱེད་ལ་རྗེས་སུ་དབྱངས་སོ། །མ་ཡིག་ནི་སླར་ཡང་མཐའ་ལ་རྗེས་སུ་དབྱངས་འཐོབ་སྟེ། གསལ་བྱེད་ཕ་རོལ་ལའོ། །ཏྭཾ་ཡ་སི། ཁྱོད་སོང་། ཏྭཾ་ར་མ་སེ། དགའ། མཐའ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན། ག་མྱ་ཏེ། འགྲོ་བར་བྱ། ཅིའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དབྱངས སྨོས་ཤེ་ན།མིང་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཆོ་ག་རྟག་ཏུ་མ་ཡིན་ཏེ། ས་མྲཱ་ཊཱ། སམྲཱ་ཇཽ།། །།སྡེ་ཚན་དེ་ལ་སྡེ་ཚན་དེའི་ལྔ་པར་ཡང་ན་རུང་ངོ་། །རྗེས་དབྱངས་ནི་མཐའ་ལ་ཕ་རོལ་གྱི་སྡེ་ཚན་ལ་ལྔ་པར་ཡང་ན་འཐོབ་སྟེ། ཏྭཾ་ཀ་རོ་ཥི། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱེད། ཏྭདྐ་རོ་ཥི། ཏྭཾ་ཙ་རོ་སི། སྡེ་ཚན་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན། ཏྭཾ་ལུ་ནཱ་སི་ཞེས་པ་ནི་བགྲོད་པར་དཀའ་བའི་སེང་གེའི་འགྲེལ་པ་ལས་མཚམས་སྦྱོར་བཞི་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཚེག་དྲག་ནི་ཙ་དང་ཚུལ་ཤའོ། །རྣམ་པར་གཅད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཙ་དང་ཚ་དག་ལ་ཤ་ཡིག་ཏུ་འཐོབ་སྟེ། ཀཤྩ་ར་ཏི། ཀ་ཤྪཱ་ད་ཡ་ཏི། ཊ་དང་ཋ་ལ་ཥའོ། །རྣམ་པར་གཅད་པ་ཕ་རོལ་ཊ་དང་ཋ་དག ལ་ཥ་ཡིག་ཏུ་འཐོབ་སྟེ།འམ་གྱི་སྒྲ་ནི་སོ་སོ་རེ་རེ་བ་དང་བསྡུ་བའི་དོན་ནོ། །ཀཥྚཱི་ཀ་ཏེ། ཀཥྛ་ཀཱ་རེ་ཎ། ཏ་དང་ཐ་ལ་སའོ། །ཚེག་དྲག་ནི་ཕ་རོལ་དུ་ཏ་དང་ཐ་ལ་ས་ཡིག་ཏུ་འཐོབ་སྟེ། ཀསྟ་ར་སྟི། ཀསྠཱུ་ལ་ཡ་ཏི། ཀཱ་རསྐ་རཱ་ད་ཡཿཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲུབ་པའོ། །ཀ་དང་ཁ་དག་ ལ་ཡང་ན་ལྕེའི་རྩ་བ་ཅན་ནོ།།ཚེག་དྲག་ནི་ཕ་རོལ་དུ་ཀ་དང་ཁ་དག་ལ་ཡང་ན་ལྕེའི་རྩ་བ་ཅན་འཐོབ་སྟེ། ཀ་ཨུ0f88ུ0f90་རོ་ཏི། ཀཿ་ཀ་རོ་ཏི། གང་བྱེད། ཀ་ཨུ0f88ུ0f91་ན་ཏི། ཀཿ་ཁ་ན་ཏི། གང་རྐོ་བར་བྱེད། པ་དང་ཕ་དག་ལ་ཡང་ན་མཆུ་ཅན་ནོ། །ཚེག་དྲག་ནི་ཕ་རོལ་དུ་པ་དང་ཕ་དག་ལ་མཆུ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཡང་ན་མ་ཡིན་ནོ། །ཀ་པ་ལ་ཏི། ཀཿ་ཕ་ལ་ཏི། འབྲས་བུ་གང་བྱེད། ཀ་བཾ་ཙ་ཏི། གང་ཚེ་དང་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་དབྱངས་མེད་པ་ཕ་རོལ་ཤིཊ་ལ་ཤ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ། པུ་རུཥཿ་ཏྶ་རུ་ཀཿ། སྐྱེས་བུའི་རལ་གྲིའི་ཡུ་བ། ཝཱ་སཿ་ཀྵོ་མཾ། ཟར་མའི་གོས། ཨདྦྷིཿ་པྶཱ་ཏཾ། ཆུ་འདོད་པ། ཤ་དང་ཥ་དང་ས་ལ་ཕ་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་ཡང་ནའོ། །ཚེག་དྲག་གི་ཕ་རོལ་དུ་ཤ་དང་ཥ་དང་ས་རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་གྱི་གཟུགས་སུ་ཡང་ན་འཐོབ་སྟེ། ཀཤྴེ་ཏེ། ཀཿཤེ་ཏེ། གང་ལ་ཉལ། ཀཥྵ་ཎ་ཌེ། ཀཿཥ་ཎ་ཌེ། ཟ་མ་གང་། ཀསྶཱ་དྷུཿ། ཀཿ་སཱ་དྷུཿ། གང་ལེགས། ཙ་ཊ་ཉིད་ཅེས་པའི་བྱེད་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་གཅད་བྱ་བསྒྱུར་བ་ནི་སྒྲ་མེད་ལ་དང་པོར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེག་དྲག་དབྱངས་མེད་པ་ལ་དང་པོའོ་ཞེས་ཀུན་ནས་བསྟན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཀཤྩར་ཏི་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ། ། ཡིག་དག་གི་དབུས སུ་ཨུའོ།

bhavāñjayati、bhavāñjhayati、bhavāñjakāreṇa、bhavāñśete、睡眠、śela 是ña字。‘在詞中遇到ca類和ṭa類音時’，這是指ja、jha、ña、śa等字母變成ña字。 在śa之後，也可以是na和ca。na字在詞尾後面遇到śa字時，也可以得到na和ca，如：bhavāñśūraḥ、bhavāñcchūraḥ、bhavāñśayanaṃ、bhavāñchayanaṃ、kurvañśūraḥ、kurvañcchūraḥ、praśāñcśayanaṃ、praśāñcchayanaṃ。 ñal不變成鼻音。這是元音類末尾的本身。或者在這裡是合併。 在ḍa、ḍha、ṇa之後變成ṇa字。在ḍa、ḍha、ṇa之後得到ṇa字，如：bhavāṇḍinaṃ、bhavāṇḍhokate、bhavāṇṇakāreṇa。tu的聲音表示’或者’的含義不適用。 ma在輔音後面是元音。ma字再次在詞尾得到元音，即在輔音之後。tvaṃ yasi（你去）、tvaṃ ramase（喜歡）。為什麼要說’詞尾’呢？gamyate（應該去）。為什麼要說’後續元音’呢？因為帶有名詞字首的規則並非總是如此，如：samrāṭā、samrājau。 在該類中，該類的第五位也可以。後續元音在詞尾遇到後續音類時可以得到第五位，如：tvaṃ karoṣi（你做）、tvatkaroṣi、tvaṃ carosi。為什麼要說’音類’呢？tvaṃ lunāsi。這是難行獅子註釋中第四連線的結束。 visarga在ca和cha之後是śa。visarga在後面遇到ca和cha時變成śa字，如：kaścrati、kaśchādayati。 在ṭa和ṭha之後是ṣa。visarga在後面遇到ṭa和ṭha時變成ṣa字。‘或者’的聲音表示各個分開或合併的意思。kaṣṭīkate、kaṣṭhakāreṇa。 在ta和tha之後是sa。visarga在後面遇到ta和tha時變成sa字，如：kastarasti、kasthūlayati。kāraskarādayaḥ等詞在世間中成立。 在ka和kha之後也可以是舌根音。visarga在後面遇到ka和kha時也可以得到舌根音，如：ka ukaroti、kaḥ karoti（誰做）、ka ukhanati、kaḥ khanati（誰挖）。 在pa和pha之後也可以是唇音。visarga在後面遇到pa和pha時是帶唇音的，也可以不是。kapalati、kaḥ phalati（什麼結果）、kabaṃcati。 當時和位置規則被解釋時，在無元音後面遇到śiṭ時，在śa等之後，如：puruṣaḥ tsakukaḥ（人的刀柄）、vāsaḥ kṣomaṃ（麻布衣）、adbhiḥ psātaṃ（渴望水）。 在śa、ṣa、sa之後遇到後續形式時也可以。visarga在後面遇到śa、ṣa、sa時，也可以得到後續形式，如：kaśśete、kaḥ śete（誰睡）、kaṣṣaṇḍe、kaḥ ṣaṇḍe（什麼太監）、kassādhuḥ、kaḥ sādhuḥ（誰善良）。 由於沒有’ca、ṭa性質’的作用，visarga的變化在無聲音時不是首先發生的。visarga在無元音時是首先的這一普遍規則不適用，如在kaścrati等詞中也是如此。在字母中間是u。

། ཡིག་གཉིས་ཀྱི་དབུས་སུ་ཚེག་དྲག་ནི་ཨུར་འཐོབ་སྟེ། ཀོུ྅ཏྲ། ཀོུ྅རྠཿ། སླར་ཡང་འདིར་ཞེས་པ་ནི་རང་བཞིན་ཕ་རོལ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ར་ཡིག་ཡིན་ནོ། ། དང་དབྱངས་དང་འདྲ་བ་དག་ལས་ཀྱང་ངོ་། ། ཡིག་དང་དབྱངས་འདྲ་བ་དག་གི་དབུས་སུ་ཚེག་དྲག་ཨུར་འཐོབ་སྟེ། ཀོ་གཙྪ་ཏི། གང་འགྲོ་བར་བྱེད། དབྱངས་དང་མི་འདྲ་བ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཀཿ་ཤེ་ཏེ། གང་ལ་ཉལ། །འི་ཕ་རོལ་དུ་དབྱི་བའམ་ཡང་ན་དབྱངས་གཞན་ལ་ཡའོ། ། ཡིག་ལས་ཕ་རོལ་དུ་ཚེག་དྲག་དབྱི་བའམ་གཞན་དུ་བཤད་པའི་དབྱངས་ལ་ཡང་ན་ཡ་རུ་འཐོབ་སྟེ། ཀ་ཨི་ཧ། ཀ་ཡི་ཧ། ཀ་ཨུ་པ་རི། ཀ་ཡུ་པ་རི། ཨའི་ཕ་རོལ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན། ཨགྣིར་ཏྲའམ་ནི་འདིར་བསྡུ་བ་སྟེ། འདིར་ཡ་ཡིག་ནི་ཅུང་ཟད་མཆོག་ཏུ་གསལ་བའོ། །ཱ་དང་བྷོ་དག་ལས་དབྱངས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཱ་ཡིག་དང་བྷོའི་སྒྲ་དག་ལས་ཕ་རོལ་དུ་ཚེག་དྲག་དེ་དེ་བཞིན་དུ་སྟེ་ཕ་རོལ་གྱི་དབྱངས་ལའོ། །དེ་ཝཱ་ཨཱ་ཧུཿ། དེ་ཝཱ་ཡཱ ཧུཿ།བྷོ་ཨ་ཏྲ། བྷོ་ཡ་ཏྲ། བྷོ་ཞེས་པ་ནི་བོད་པའི་ཚིག་གི་ཨོའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་འགའ་ཞིག་གོ། །དེས་ན། བྷ་གོ་ཨ་ཏྲ། བྷ་གོ་ཡ་ཏྲ། ཨ་གྷོ་ཨ་ཏྲ། ཨ་གྷོ་ཡ་ཏྲ། ཨ་ཡིག་ལས་ཅུང་ཟད་མཆོག་ཏུ་གསལ་བར་བྱས་པའོ། །ོ་ཡིག་ཀྱང་ཅུང་ཟད་མཆོག་ཏུ་གསལ་བའོ། །དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ གཟུང་བ་ནི་རྟག་ཏུ་དབྱི་བ་བཀག་པའི་འདམ་ཀ་ཅན་ནོ།།དབྱངས་དང་འདྲ་བ་ལ་དབྱིའོ། །ཱ་ཡིག་དང་བྷོའི་སྒྲ་དག་ལས་ཕ་རོལ་དབྱངས་དང་འདྲ་བ་ལ་ཕ་རོལ་དུ་ཚེག་དྲག་དབྱི་བ་འཐོབ་སྟེ། དེ་ཝཱ་ག་ཏཱཿ། བྷོ་ཡཱ་སི། བྷ་གོ་བྲ་ཛ། ཨ་གྷོ་ཡ་ཛ། དྲང་སྲོང་མཆོད། དབྱི་བ་བཟུང་བ་ནི་ཡ་བ་ཞེས་པ་མི་ འཇུག་པའི་དོན་ནོ།།ནཱ་མའི་ཕ་རོལ་དུ་རའོ། །ནཱ་མི་ཅན་གྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཚེག་དྲག་རར་འཐོབ་སྟེ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རོ། །སུ་པཱིཿ། སུ་ཏཱུཿ་ཚིག་འདི་ཨི་རཱུ་རོའི་དོན།། །།དབྱངས་དང་འདྲ་བ་དང་དབྱངས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུའོ། །ནཱ་མི་དང་ལྡན་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཚེག་དྲག་དབྱངས་དང་འདྲ་བ་དང་། དབྱངས་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ ར་རུ་འཐོབ་སྟེ།གྣིརྒ་ཏཿ། ཨགྣི་ར་ཏྲ། པ་ཊ་རྦ་ད་ཏི། པ་ཊུར་ཏྲ།། །།རང་བཞིན་གྱི་ར་ནི་ནཱ་མི་མ་ཡིན་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཡང་ངོ་། །རང་བཞིན་གྱི་ར་ཡིག་གི་ཚེག་དྲག་ནི་ནཱ་མིའི་ཕ་རོལ་ལམ་ནཱ་མིའི་མ་ཡིན་པའི་ཕ་རོལ་དུ་དབྱངས་དང་མི་འདྲ་བ་དང་དབྱངས་དང་འདྲ་བའི་ཕ་རོལ་དུ་ཡང་རར་འཐོབ་སྟེ། གཱིརྦ་ཏིཿ། གཱིཿ་པ་ཏིཿ། དྷུརྦ་ཏིཿ། དྷཱུཿ་པ་ཏིཿ། དབྱངས་དང་དབྱངས་དང་འདྲ་བ་རྟག་ཏུ་སྟེ། པི་ཏ་ར་ཏྲ། པི་ཏརྱ་ཏཿ། ར་ཡིག་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡིན་ཡང་། ཧེ་པྲ་ཙེ་ཏཱཿ་རཱ་ཛན། ཧེ་པྲ་ཙེ་ཏོ་རཱ་ཛན་ཞེས་སོ། །ུ་ཥརྦུ་དྷཿ། ཨཏྣ་རེ་ཕ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཏེ། ཨ་ཧརྦ་ཏིཿ། ཨ་ཧཿཔ་ཏིཿ། ཨ་ཧརྒ་ཎཿ། ཨ་ཧ་ར་ཏྲ། ར་ཡིག་ལ་ནི། ཨ་ཧོ་ར་ཏྲཿ་ཧོ་རུ་པཾ། །ེ་ཥ་དང་ས་དག་གི་ཕ་རོལ་དུ་གསལ་བྱེད་ལ་དབྱིའོ། །ེ་ཥ་དངས་དག་ལས་ཕ་རོལ་དུ་ཚེག་དྲག་དབྱི་བར་བྱའོ། །ཕ་རོལ་གསལ་བྱེད་ལའོ། །ེ་ཥ་པ་ཙ་ཏི། པ་ཌི་ཀ་སྟེ། ཨེ་ཥ་ཤ་སྟི། ས་པ་ཙ་ཏི། ཕྱི་མ་ལས་སྔོན་མ་ལ་སྒྲུབ་པ་བཀག པའོ།། པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལས་ཡང་ན་རང་བཞིན་དུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ེ་ཥ་ཀཿ་ཀ་རོ་ཏིཿ་ས་ཀཿ་ཀོ་རོ་ཏི། ཨ་ནོ་ཥོ་གཙྪ་ཏི། དེ་མི་འགྲོ་ཨ་ཀྲ་དང་། ནཉའི་བསྡུ་བ་ལ་ཚེག་དྲག་དབྱི་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཚེག་དྲག་ཕྱིས་ནས་སླར་ཡང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་དོ། །ཚེག་དྲག་དབྱི་བར་བྱས་ ནས་སླར་ཡང་མཚམས་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།

在兩個字母之間的頓號是’烏’音，如’庫特拉’、‘庫阿爾他’。此處所說的是由於自然後續的緣故是’拉’字。從與元音相似的也是如此。在字母和與元音相似的之間的頓號成為’烏’音，如’誰在走’。與元音不相似的是什麼樣呢？如’誰在睡’。 在’伊’之後省略或者在其他元音上是’雅’。在字母之後的頓號省略或者在其他所說的元音上隨意成為’雅’，如’卡伊哈’、‘卡雅哈’、‘卡烏帕里’、‘卡尤帕里’。為什麼要說在’阿’之後呢？‘阿格尼爾特拉’在此處是縮略，此處的’雅’字稍微更加清晰。 從’阿’和’布霍’到元音如是。從’阿’字和’布霍’音之後的頓號如是，即在後續的元音上。如’德瓦阿胡’、‘德瓦雅胡’、‘布霍阿特拉’、‘布霍雅特拉’。‘布霍’是呼喚詞中’奧’的特徵，有些人這樣說。因此，‘巴戈阿特拉’、‘巴戈雅特拉’、‘阿格霍阿特拉’、‘阿格霍雅特拉’。從’阿’字稍微更加清晰地發音。‘奧’字也稍微更加清晰。 說’如是’是爲了表示始終有省略的選擇。在與元音相似處省略。從’阿’字和’布霍’音之後，在與元音相似處，後面的頓號應當省略，如’德瓦嘎塔’、‘布霍雅西’、‘巴戈布拉加’、‘阿格霍雅加’、‘供養仙人’。取省略是爲了不適用’雅巴’。 在’那米’之後是’拉’。在具有’那米’之後，頓號成為’拉’，無需觀待。‘蘇皮’、‘蘇圖’這個詞是’伊盧羅’的意思。 在與元音相似和元音之後。在具有’那米’之後，頓號在與元音相似和元音之後成為’拉’，如’阿格尼爾嘎塔’、‘阿格尼拉特拉’、‘帕塔爾巴達提’、‘帕圖爾特拉’。 自然的’拉’在非’那米’之後也是。自然的’拉’字的頓號在’那米’之後或非’那米’之後，在與元音不相似和與元音相似之後也成為’拉’，如’吉爾巴提’、‘吉帕提’、‘杜爾巴提’、‘杜帕提’。在元音和與元音相似處始終如是，如’皮塔拉特拉’、‘皮塔爾雅塔’。即使是非’拉’字的自然，如’嘿布拉切塔拉加納’、‘嘿布拉切托拉加納’。 ‘烏沙爾布達’。從非’阿特那熱帕’而來，如’阿哈爾巴提’、‘阿哈帕提’、‘阿哈爾嘎納’、‘阿哈拉特拉’。關於’拉’字，‘阿霍拉特拉’、‘霍盧龐’。 在’埃沙’和’薩’之後對於輔音省略。在’埃沙’和’薩’之後，頓號應當省略。在後續輔音上。如’埃沙帕查提’、‘帕迪卡斯特’、‘埃沙夏斯提’、‘薩帕查提’。從後者到前者禁止形成。 由於是’帕’的支配，爲了也取為自然的緣故。‘埃沙卡卡羅提’、‘薩卡卡羅提’、‘阿諾霍嘎查提’、‘他不去’。在’阿克拉’和’南’的縮略中頓號不應省略。省略頓號后不再連線。省略頓號后不再進行連線。

།གཞན་དུ་དབྱི་བར་བྱས་པ་འདི་ལྟ་བུ་སྟེ། ཀ་ཨི་ཧ། དེཝཱ་ཨཱ་ཧུ། བྷོ་ཨ་ཏྲ། ཚེག་དྲག་གི་སྐབས་སུ་སླར་ཡང་ཚེག་དྲག་སྨོས་པ་ནི་ཚེག་དྲག་ཕྱི་མ་ལ་མི་འཇུག་པའི་དོན་ནོ། །དེས་ན་ཨེ་ཥ་ཙྪ་ཏྲེ་ཎ། རང་བཞིན་གཉིས་སུ་གྲུབ་པོ།། །། ར་ལ་ར་དབྱི་ཞིང་། དབྱངས་སྔོན་མ་རིང་པོར་འགྱུར་རོ། །ར་ལ་ར་དབྱི་བར་འཐོབ་སྟེ། དབྱི་བར་སྔོན་མ་ཡང་རིང་པོར་འགྱུར་རོ། །གྣཱི་ར་ཐེ་ན། པུ་ནཱ་རཱ་ཏྲི། ཨུཙྪཻ་རཻ་ཏི་མཱ་ཡུ་རཿ་དབྱངས་ལས་ཕ་རོལ་དུ་ཚ་ཡིག་གཉིས་སོ། །དབྱངས་ལས་ཕ་རོལ་དུ་ཚ་ཡིག་ནི་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་འཐོབ སྟེ།བྲྀཀྵཙྪ་ཡཱ། ཨིཙྪ་ཏི། ཨ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལས་རིང་པོ་ལས་ཚིག་གི་མཐའ་ལ་ཡང་ནའོ། །ཀུ་ཊཱིཙྪ་ཡ། ཀུ་ཊཱི་ཚ་ཡཱ། ཨཱ་ང་དང་། མཱ་ཏ་དག་ལ་རྟག་ཏུ་སྟེ། ཨཱཙྪ་ཡཱ། མཱཙྪ་ད་ཏུཿ། །ཞེས་པ་ནི་བགྲོད་པར་དཀའ་བའི་སེང་གེའི་འགྲེལ་པ་ལས་མཚམས་སྦྱོར་ལྔ་པ་ རྫོགས་སོ།། །།ཁམས་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྤངས་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ལ་རྟགས་སོ། །བརྗོད་བྱའི་དོན་ལ་ཁམས་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མ་གཏོགས་པ་དོན་དང་ལྡན་པ་ལ་རྟགས་ཞེས་བྱའོ། །བྲྀཀྵཿ་ཀུཎྜཾ། ཀུ་མཱ་རཱི། ཌི་ཐེཿ། རཱ་ཛ་བུ་རུ་ཥ། ཨཽ་པ་གབཿ། ཀཱ་ར་ཀཱ། ཁམས་དང་རྣམ་དབྱེ་སྤངས་བ ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན། ཧ་ན། བྲྀཀྵཱན། དོན་དང་ལྡན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན། བྲྀཀྵ་ཞེས་པའི་པ་རི་ཀ་ཥ་རྣམས་ཀྱི་རེ་རེ་ལ་རྟགས་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་པོའི་ཆོས་ལུགས་བསྙོན་པའི་ཚིག་ཅེས་པ་ཡང་ངོ་། །རྟགས་རབ་ཏུ་བསྟན་བ་ནི་རྟགས་ཀྱི་མཐའ་ལ་ན་ཡིག་དབྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་རྣམས་ལ་རྣམ་དབྱེ་རྣམས་ཏེ། སི། ཨཽ། ཛས་དང་པོ་རྣམས་སོ། །མ། ཨཽ། ཤས་གཉིས་པའོ། །ཊཱ་བྷྱཱཾ། བྷིས་གསུམ་པའོ། །དེ་བྷྱཱཾ། བྷྱས?་བཞི་པའོ། །ང་སི། བྷྱཱཾ། བྷྱས?་ལྔ་པའོ། །ངས?། ཨོས?། ཨཱམ?་དྲུག་པའོ། །ངི། ཨོས། སུཔྲ་བདུན་པའོ། །དེའི་ ཕྱིར་དོན་དང་ལྡན་པའི་རྟགས་ལས་ཕ་རོལ་རྣམས་ལ་སི་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་དབྱེ་རྣམས་སུ་འགྱུར་ཏེ།དྲྀ་ཤཏ?། དྲི་ཤདཽ། དྲྀ་ཤ་དཱཿ། དེ་བཞིན་དུ་ཀུ་མཱ་རཱི། ཀུ་མཱཪྱཽ། ཀུ་མཨཱ་རྱཿ་ཁ་ཊྭཱ། ཁ་ཊྭཽ། ཁཊྭཱཿ། དོན་གྱི་རྣམ་པ་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་དབྱེ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།། །།དང་པོ་ལྔ་ནི་གྷུཊ?འོ། །སི་ལ་སོགས་ པའི་རྣམ་དབྱེ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་དང་པོ་ལྔ་ལ་གྷུཊ་ཞེས་བྱ་སྟེ།སི། ཨཽ། ཛསྲ། ཨམྲ། ཨཽ་རྣམས་སོ། །སྒོཊ་རབ་ཏུ་བསྟན་པས་ནི་གྷུཊ་བོད་པ་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཛས་དང་ཤས་ནི་མ་ནིང་ལའོ། །ཛ?ས་དང་ཤས་དག་ནི་མ་ནིང་གི་རྟགས་ལ་གྒུཊའི་མིང་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །སཱ་མཱ་ནི་ཏིཥྛ་ན་ ཏི།སཱ་མཱ་ནི་པ་ཤྱ། རིག་བྱེད། མ་ནིང་ལས་ཛས་ཤས་ཁོ་ན་གྷུཊར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཝཱ་རི་ཎཱི། ཛ་ཏུ་ནཱི།། །།བོད་པའི་སི་ནི་སམ་བུདྡྷིའོ།། །།གྲུབ་པ་སྔོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་བོད་པའོ། །བསྒྲུབ་བྱ་དེའི་དོན་ལ་སི་ནི་སཾ་བྷུདྡྷིའི་མིང་ཡིན་ཏེ། ཧེ་ཨམྦ། ཧེ་ཨཀྐ། ཧེ་བྲྀཀྵ། སཾ་བུདྡྷི་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་སཾ་བུདྡྷི་ཙ་ ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།ཱ་ག་མ་ནི་ཨུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་སྟེ། མཐའ་ལས་ཕ་རོལ་དུ་དབྱངས་ལས་སོ། །རང་བཞིན་དང་རྐྱེན་དག་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་བྱེད་པ་ནི་ཨཱ་ག་མར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཨཱ་ག་མ་ནི་ཨུ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་སྟེ། མཐའ་ལས་ཕ་རོལ་དུ་དབྱངས་ལས་སོ། །ཡོངས་སུ་ བཤད་པ་ལ་སྟེ།པདྨཱ་ནི། པ་ཡཱཾ་སི། ཅིའི་ཕྱིར། ཨཱ་ག་མ་སྨོས་ཤེ་ན། བི་དྱུ་ཏྭཱན?། ཨུ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ནི་ཨཱ་ག་མའི་རྟགས་སོ།། །།གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་དང་པོ་ལའོ།

其他的省略是這樣的：ka i ha, devā āhu, bho atra。在頓號的情況下，再次提到頓號是爲了表示後面的頓號不適用的意思。因此在eṣa cchatreṇa中，自然形成兩個。 r音要省略，前面的元音要變長。r音應當省略，省略前面的也要變長。gnīrathena, punārātri, uccaireti māyuraḥ。在元音後面有兩個cha字。在元音後面的cha字自然形成兩個，如vṛkṣacchayā, icchati。在apa的支配下，長音后在詞尾也是可選的。kuṭīcchaya, kuṭīchayā。在āṅ和māta兩者中永遠如此，如ācchayā, mācchadatuḥ。 以上是難行獅子註釋中第五章銜接部分完畢。 在具有除去語根和變格的意義中有性。在所詮義中，除了語根和變格以外，具有意義的稱為性。vṛkṣaḥ kuṇḍaṃ, kumārī, ḍitheḥ, rājapuruṣa, aupagavaḥ, kārakā。 為什麼要說’除去語根和變格’呢？如hana, vṛkṣān。為什麼要說’具有意義’呢？爲了避免vṛkṣa這樣的parikṣa等每一個都被理解為性。同樣，也適用於’反對王法的言論’這樣的情況。性的說明如’在性詞尾后要省略n’等。 因此，在後面的變格是：第一變格是si, au, jas。第二變格是am, au, śas。第三變格是ṭā, bhyām, bhis。第四變格是ṅe, bhyām, bhyas。第五變格是ṅasi, bhyām, bhyas。第六變格是ṅas, os, ām。第七變格是ṅi, os, sup。 因此在有意義的性後面加上si等變格詞尾：dṛśat, dṛśadau, dṛśadāḥ。同樣，kumārī, kumāryau, kumāryaḥ, khaṭvā, khaṭvau, khaṭvāḥ。變格是爲了區分意義而說的。 前五個是ghuṭ。在si等變格中，前五個稱為ghuṭ，即si, au, jas, am, au。通過ghuṭ的說明，如’ghuṭ不用於呼格’等。 jas和śas用於中性。jas和śas兩者在中性性中成為ghuṭ名稱。sāmāni tiṣṭhanti, sāmāni paśya。吠陀。因為在中性中只有jas和śas一定是ghuṭ，如vāriṇī, jatunī。 呼格的si是saṃbuddhi。先說成就的是呼格。在所成就的意義中，si是saṃbuddhi的名稱，如he amba, he akka, he vṛkṣa。saṃbuddhi的說明如’saṃbuddhi ca’等。 āgama是與u相關的，在詞尾後面從元音而來。不是由自然和詞綴產生的作用稱為āgama，āgama是與u相關的，在詞尾後面從元音而來。在詳細解釋中，如padmāni, payāṃsi。為什麼要說āgama呢？如vidyutvān。與u相關是āgama的標誌。

།ུ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཨཱ་ག་མ་ནི་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་དབྱེ་ཕ་རོལ་གྱི་དང་པོ་ལ་སྟེ། སརྦ་སྱཻ། སརྦེ་ཥཱཾ། བྲིཀྵཱ་ཎཱཾ། ཏུའི་སྒྲ་ནི་གསུམ་པའི་དང་པོའི་སྐབས་སུ་མི་འཇུག་པའི་དོན་ནོ། །ི་དང་ཨུ་ནི་ཨགྣིའོ། །ི་ཡིག་དང་ཨུ་ཡིག་ནི་ཨགྣིའི་མིང་ཅན་ཏེ། ཨགྣིཿ། བ་ཊཱུཾ། ཅིའི་ཕྱིར་ཨི་ཨུ་སྨོས་ཤེ་ན། སེ་ནཱ་ནྱཱཾ། ཡ་བ་ལྭཾ། ཨགྣི་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། ཨགྣི་ལ་ཨ་མྲའི་ཨ་ཡིག་གོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།། །། ཨཱིཏ་ཨཱུཏ་མོར་བཤད་པ་ལ་ན་དཱིའོ།། །།ཱི་དང་ཨཱུ་ཞེས་པ་དེ་དག་མོར་བཤད་པ་ལ་ནཱ་དཱི་མིང་དག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། ན་དྱཻ། བདྷྭཻ། ཏ་ཕ་རོལ་དུ་བྱེད་པ་ནི། ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་དོན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མོ་སྨོས་ཤེ་ན། སེ་ནཱ་ནྱེ། ཡབ་ལྭེ་ན་དཱི་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་ནདྱཱ་ཨཻ་ཨཱས། ཨཱས་ཨཱམ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཱ་ནི ཤྲདྡྷཱའོ།། ཡིག་མོར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཤྲདྡྷཱའི་མིང་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཤྲདྡྷཱ། མཱ་ལཱ། ཅིའི་ཕྱིར་མོ་སྨོས་ཤེ་ན། ཀཱི་ལཱ་ལ་པཱཿ། ཤྲདྡྷཱ་ལས་སི་དབྱིའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །མཐའ་ལས་སྔོན་མ་ནི་ཨུ་པ་དྷཱའོ། །རྟགས་སམ་ཁམས་ཀྱི་མཐའ་ལས་ཡི་གེ་གང་སྔོན་མའི་ཡི་གེ་དེ་ཨུ་པ་ དྷཱའི་མིང་ཅན་ཡིན་ཏེ།རཱ་ཛནའི་ཨ་ཡིག་དང་། བྷི་ཏིའི་ཨི་ཡིག་དང་། བྲྀ་ཏའི་རྀ་ཡིག་སྟེ། རཱ་ཛཱ། བྷེཏཱ། ཝརྟ་ཏེ། ཨུ་པ་དྷཱ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་ཨའི་ཨུ་པ་དྷཱ་རིང་པོར་འགྱུར་ཞིང་ནཱ་མི་ལ་འཕེལ་བའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།། གསལ་བྱེད་རྣམས་ལས་ན་ནི་ཨ་ནུ་ཥཾ་གའོ། །རྟགས་སམ་ཁམས་ ཀྱི་མཐའ་ལས་གསལ་བྱེད་ལས་སྔོན་མའི་ན་ཡིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཨ་ནུ་ཥཾ་གའི་མིང་ཅན་ཡིན་ཏེ།བི་དུ་ཥཿ་ཤྲ་སྱ་ཏེ། ཟག་པ། ཅིའི་ཕྱིར་ན་སྨོས་ཤེ་ན། ཨཱུརྒ་བྷྱཱཾ་སྟོབས་དག་ལས་ཨུཔྫ་བ་ལེ། ཨ་ནུ་ཥཾ་ག་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི་ཨ་ནུ་ཥཾ་ག་ནི་ཡང་ཀྲུཉྩ་མ་ཡིན་པ་ལའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ ལྟ་བུའོ།། །།དྷུཊ་ནི་གསལ་བྱེད་ལ་མཐར་གནས་དང་སྣ་ལྡན་སྤངས་པའི་གསལ་བྱེད་རྣམས་ནི་དྷུཊ་མིང་ཅན་ཡིན་ཏེ། བ་ཡཱཾ་སི། ཨ་བཀྟ། དེ་རིང་འཚེད། ཅིའི་ཕྱིར་མཐར་གནས་དང་སྣ་ལྡན་མ་ཡིན་པ་སྨོས་ཤེ་ན། ཙ་ཏྭཱ་རི། ཨ་མཾ་ཏ། དེ་རིང་ཤེས། དྷུ་ཊ་རབ་ཏུ་བསྟན པ་ནི་དྷུཊ?་ཡང་དྷུཊ?་ལའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།། ཡིག་རིང་པོར་འགྱུར་ཏེ་དབྱངས་དང་འདྲ་བ་ལའོ། ། ཡིག་གི་རྟགས་ཀྱི་མཐའ་ལ་དབྱངས་དང་འདྲ་བའི་རྣམ་དབྱེ་ལ་རིང་པོར་འཐོབ་སྟེ། ཨཱ་བྷྱཱཾ། བྲྀཀྵཱ་ཡ། བིཀྵཱ་ཎཱཾ། ཅིའི་ཕྱིར་དབྱངས་དང་འདྲ་བ་སྨོས་ཤེ་ན། བྲྀཀྵཱཿ་ཛས་ལ་ཡང་ངོ་། ། ཨ་ཡིག་གི་རྟགས་ཀྱི་མཐའ་ལ་ཕ་རོལ་ཛས་ལ་ཡང་རིང་པོར་འཐོབ་སྟེ། བྲྀཀྵུཿ་ཨ་ཡིག་དབྱི་བ་འཐོབ་བོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གོ། །ཤས་ལ་ཡང་སྟེ། ས་ནི་ཡང་ནའོ། ། ཡིག་གི་རྟགས་མཐའ་ལ་ཕ་རོལ་ཤས་ལ་རིང་པོར་འཐོབ་སྟེ། ས་ནི་ཡང་ན་རུ་འགྱུར་རོ། །བྲྀཀྵཱན?། སཱ་ར་སཱན། ཅིའི་ཕྱིར་ན་སི་ལ སོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཤེ་ན།ལ?པ་ཤཿ། སྟོ་ཀ་ཤ། ཏ་དྷི་ཏི་ཤསྲའོ། ། ཡིག་དབྱིའོ། །རྣམ་དབྱེའི་རྟགས་ཀྱི་ཨ་ཡིག་དབྱི་བ་འཐོབ་སྟེ། ཨ་ཡིག་སྤྱིར་བཏང་ལའོ། །བྲྀཀཱཾཿ། ཡུཥྨཏ། ཡཿ། སཿ། ཨུ་ཤ་ནཱ། །བྷིས?་ནི་ཡང་ན་ཨི་སུའོ། ། ཡིག་གི་མཐའི་རྟགས་ལས་ཕ་རོལ་དུ་ བྷིས?་ཨཻས?་སུ་ཡང་ན་འགྱུར་ཏེ།བྲིཀྵཻཿ་ཡང་ནའི་སྒྲས་ཕྱོགས་གཞན་མཚོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བྷིས་སམ་ཡང་ན་ཨཻས?འོ། །ཻ་ས?འི་བྱེད་པ་ནི། ཨ་ཏི་ཛ་རས་ལ་སཻཿཞེས་འགའ་ཞིག་ཏུའོ། །དྷུཊ་ལ་མང་པོ་ལ་ཨེ་ཉིད་དོ། ། ཡིག་གི་རྟགས་ཀྱི་མཐའ་ལ་མང་པོའི་ཚིག་ལ་དྷུཊའི་ཕ་རོལ་དུ་ཨེ་ ཡིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ།ེཥུ། བྲྀཀྵེ་བྷྱཿ་ཕ་རོལ་གྱི་ཨེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།

與’ུ’相關的阿含（āgama）在第三等變格等的後面第一位，如：sarvasya、sarveṣām、vṛkṣāṇām。‘tu’的聲音在第三變格第一位時不使用。 ‘i’和’u’是agni。i字和u字是以agni為名，如：agniḥ、vaṭuṃ。為什麼要說i和u呢？如：senānyām、yavalvam。agni的明顯表示，如’在agni後加amra的a字’等。 長音īt和ūt被解釋為陰性的是nadī。長音ī和ū這些被解釋為陰性時成為nadī名，如：nadyai、vadhvai。加t是爲了消除疑惑。為什麼要說陰性呢？如：senānye、yavalve。nadī的明顯表示如’nadyā ai ās’、‘ās ām’等。 長音ā是śraddhā。被解釋為陰性的長音ā就是śraddhā的名稱，如：śraddhā、mālā。為什麼要說陰性呢？如：kīlālapaḥ。如’從śraddhā去掉si’等。 末尾前的是upadhā。標記或詞根末尾前的字母稱為upadhā，如：rājan的a字、bhiti的i字、vṛta的ṛ字，如：rājā、bhetā、vartate。upadhā的明顯表示如’a的upadhā變長音，而nāmi增加’等。 輔音中的n是anuṣaṅga。標記或詞根末尾的輔音前的n字是anuṣaṅga的名稱，如：viduṣaḥ śrasyate（流失）。為什麼要說n呢？如：ūrgabhyām從力量中upjavale。anuṣaṅga的明顯表示如’anuṣaṅga不在kruñca中’等。 dhuṭ是除了末位和鼻音以外的輔音都稱為dhuṭ，如：vayāṃsi、avakta（今天煮）。為什麼要說除末位和鼻音呢？如：catvāri、amanta（今天知道）。dhuṭ的明顯表示如’dhuṭ也在dhuṭ中’等。 字變長音，在與元音相似時。字的標記末尾在與元音相似的變格中變成長音，如：ābhyām、vṛkṣāya、vṛkṣāṇām。為什麼要說與元音相似呢？如：vṛkṣāḥ。 在jas后也是。a字標記末尾在後面的jas中也變成長音，如：vṛkṣāḥ。‘a字應去掉’的語句。 在śas后也是，sa是可選的。字的標記末尾在後面的śas中變成長音，sa是可選的變化。vṛkṣān、sārasān。為什麼要說在si等的情況下呢？如：lapaśaḥ、stokaśa。 在tadhiti śas中。字要去掉。變格標記的a字要去掉，a字在普遍情況下。vṛkṣāḥ、yuṣmat、yaḥ、saḥ、uśanā。 bhis可選變成ais。字的標記末尾後面的bhis可選變成ais，如：vṛkṣaiḥ。‘可選’的詞表示其他方面，即bhis或可選的ais。ais的作用是，如在某些地方’在atijara後用saiḥ’。 在dhuṭ后複數時變成e。字的標記末尾在複數時，dhuṭ后變成e字，如：vṛkṣeṣu、vṛkṣebhyaḥ，後面變成e。

།ཅིའི་ཕྱིར་དྷུཊ་སྨོས་ཤེ་ན། བྲྀཀྵཱ་ཎཱཾ། ཏུའི་སྒྲས་རྣམ་པར་བཤད་པ་མི་འཇུག་པའི་དོན་ནོ། །ོསྲ་ལ་ཡང་ངོ་། ། ཡིག་གི་རྟགས་ཀྱི་མཐའ་ལས་ཕ་རོལ་ཨེསྲ་ལའང་ཨེ་ཡིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། བྲྀཀྵ་ཡོཿ།། །།ང་སི་ནི་ཨཱཏའོ། ། ཨ་ཡིག་གི་མཐའི་རྟགས་ལས་ཕ་རོལ་ང་སི་ལ་ཨཱཏ?དུ་འགྱུར་ཏེ། བྲྀཀྵཱཏྲ། རིང་པོར་བརྗོད་པ་ལས་ཨ་ཏི་ཛར་སཱཏ?། ངས?ནི་སྱའོ། ། ཡིག་གི་མཐའི་རྟགས་ལས་ཕ་རོལ་ངས་ལ་སྱ་རུ་འགྱུར་ཏེ། བྲྀཀྵ་སྱ།། །།ཊཱ་ནི་ཨི་ནའོ། ། ཡིག་གི་མཐའི་རྟགས་ལས་པཧ་རོལ་གྱི་ཊཱ་ནི་ཨི་ནར་འགྱུར་ཏེ། བྲྀཀྵེ་ཎ། ཊཱ་ཨི་ནར་བྱས་ན་འགྲུབ་མོད་དེ། ཨི་ན་དང་པོ་བརྗོད་པས་ཨི་ན་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡིས་ཨ་ཏི་ཛ་ར་སི་ན་ཀུ་ལེ་ན། སོ་སོར་སྦྱར་བས་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནི་ཡའོ། ། ཡིག་གི་མཐའི་རྟགས་ལས་ཕ་རོལ་གྱི་དེའི་ཚིག་ལ་ཡར་ཀུན་ནས བསྟན་ཏེ།བྲྀཀྵཱ་ཡ།། །།སྨཻ་ནི་མིང་ཐམས་ཅད་པ་ལའོ། ། ཡིག་གི་མཐའ་ལས་མིང་ཐམས་ཅད་པའི་རྟགས་ལས་ཕ་རོལ་དེའི་ཚིག་ལ་སྨཻརུ་འགྱུར་ཏེ། སཪ+W་སྨཻ། བི་ཤྭསྨཻ། ཐམས་ཅད་རྣམས་ཀྱི་ནཱ་མ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཏེ། བི་ཤྭའི་མིད་ལ་འགའ་ཞིག་ཏུ་བི་ཤྭ་རིམ་པ་ལས་འདས་ཏེ། བི་ཤྭཱ་ ཡཿ། ཏི་བི་ཤྭཱ་ཡ། ཏཱི་ཡ་ལ་གཉིས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དྭི་ཏཱི་ཡསྨཻ། དྭི་ཏཱི་ཡཱ་ཡ། ཏྲི་ཏཱི་ཡསྨཻ། ཏྲི་ཏཱི་ཡཱ་ཡ་མིང་ཐམས་ཅད་པ་དེ། གང་ཞེ་ན། སཪ+W། བི་ཤྭ། ཨུ་བྷ། ཨུ་བྷ་ཡ། ཨནྱ། ཨནྱ་ཏ་ར། ཨི་ཏ་ར། ཀ་ཏ་ར། ཀ་ཏ་ར། ཨུཏྟ་མ། བྲིཏའོ། །ཏྭ། ནེ་མ། ས་མ། སི་མ། པཱུརྦ། པ་ར། ཨ་ཝར། དཀྵི་ཎ། ཨུཏྟ་ར། ཨ་བ་ར། ཨ་དྷ་ར་ཎི་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་མིང་མེད་པའོ། །གཞན། མཆོག་།གཞན། གཞན། ཕྱི་མ་མཆོག་།འཇུག་པ། ཉིད། དུས། མཚུངས་མཚམས། རང་གི་ཉེ་དུ་མ་ཡིན་པ་ནོར་བཤད་པ་ལ་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་སྦྱོར་བ་ལ་ཨུ་བ་དང་སཾ་དང་མི ཟད་པ་འདི་དག་སྟེ།བྲྀ་ཏའོ། །ཏྱད?། ཏད?། ཡད། ཨ་དས?། ཨི་དམ?། ཨེ་ཏཏ?། ཨེ་ཀ་།ཀི་།མ། དྭི། ཡུཥྨད། ཨསྨད། བྷ་བནྟའོ།། །།ང་སི་ནི་སྨཱཏ?འོ། ། ཡིག་གི་མཐའ་ཅན་སཪ+W་ནཱ་མའི་རྟགས་ལ་ཕ་རོལ་དུ་ང་སི་ནི་སྨཱཏ་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། སཪ+W་སྨཱཏ?། བི་ཤྭ་སྨཱཏ?། ཅིའི་ཕྱིར་ཨའི་མཐའ་ ཅན་སྨོས་ཤེ་ན།བྷཝ་ཏཿ།། །།ངི་ནི་སྨིན?འོ། ། ཡིག་གི་མཐའ་ཅན་མིང་ཐམས་ཅད་པའི་རྟགས་ལས་ཕ་རོལ་དུ་དི་ནི་སྨིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། སཪ+W་སྨིན?། བི་ཤྭ་སྨིན། ཅིའི་ཕྱིར་ན་མིང་ཐམས་ཅད་པ་སྨོས་ཤེ་ན། ས་མེ་དེ་ཤེདྱ་ཛ་ཏི། ཡུལ་མཉམ་དུ་མཆོད་པར་བྱེད། པཱུརྦ་ལ་སོགས་པ་ལ་ རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྟེ།པཱུརྦ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ལས་ཕ་རོལ་དུ་ང་སི་དང་ངི་དག་གི་གནས་ལ་སྨཱཏ?་དང་སྨིན་དག་ཏུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་བཤད་པ་འཐོབ་པ་ནི། པཱུརྦ་སྨཏ?། པཱུརྦ་སྨིན?། པཱུརྦ་སྨིན?། པཱུརྦེ། ཏཱི་ཡ་ལ་གཉིས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དྭི་ཏཱི་ཡ་སྨཱཏ?། དྭི་ ཏཱི་ཡཱ་ཏ?།དྭི་ཏཱི་ཡ་སྨིན། དྭི་ཏཱི་ཡེ། ཏྲི་ཏཱི་ཡ་སྨཱཏ?། ཏྲི་ཏཱི་ཡཱཏ?། ཏྲ་ཏཱི་ཡཱ་སྨིན། ཏི་ཏཱི་ཡེ།། །།ཱམ?་ལ་སུ་ནི། ཨཱམ་ལ་སྟེ་མིང་ཐམས་ཅད་པ་ལའོ། །མིང་ཐམས་ཅད་པའི་རྟགས་ལས་ཨའི་ཡི་གེ་མཐའ་ལས་མིང་ཐམས་ཅད་པ་ལ་ཕ་རོལ་དུ་ཨམ་ལ་སུ་ཨཱ་ག་མར་འགྱུར་ཏེ། སཪ+Wེ་ཥཱཾ། བི་ཤྭེ་ཥཱཾ། ཡཱ་སཱཾ། ཏཱ་སཱཾ། ཨུ་ཡིག་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་དང་པོ་ཉིད་ལའོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །ཚིག་སོ་སོར་བཤད་པ་སྨོས་པ་ལས། དྭཱཾ། ཡུ་ཝཱཾ།། །།ཛས་ཐམས་ཅད་ལས་ཨཱིའོ། །གཟུང་བ་ལས་སཪ+W་ནཱ་མའི་རྟགས་ལས་ཕ་རོལ་དུ་ཛསྲ་ནི་སཪ+W་ལ་ཨིའོ།

如果問為什麼說’དྷུཊ’，是因為’བྲྀཀྵཱ་ཎཱཾ’中’ཏུ’的聲音不能進行詳細解釋的緣故。在’སྲ’也是如此。 從字的詞尾後面的’ཨེསྲ’也變成’ཨེ’，如’བྲྀཀྵ་ཡོཿ’。 ‘ང་སི’變成’ཨཱཏ’。從’ཨ’字詞尾後面的’ང་སི’變成’ཨཱཏ’，如’བྲྀཀྵཱཏྲ’。從長音后’ཨ་ཏི་ཛར་སཱཏ’。 ‘ངས’變成’སྱ’。從字的詞尾後面的’ངས’變成’སྱ’，如’བྲྀཀྵ་སྱ’。 ‘ཊཱ’變成’ཨི་ན’。從字的詞尾後面的’ཊཱ’變成’ཨི་ན’，如’བྲྀཀྵེ་ཎ’。雖然’ཊཱ’變成’ཨི་ན’就能成立，但首先說’ཨི་ན’，‘ཨི་ན’本身如實變化，由此’ཨ་ཏི་ཛ་ར་སི་ན་ཀུ་ལེ་ན’。爲了讓初學者容易理解而分別結合。 在’དེ’中變成’ཡ’。從字的詞尾後面的’དེ’的詞中完全顯示為’ཡ’，如’བྲྀཀྵཱ་ཡ’。 ‘སྨཻ’在所有名詞中。從字的詞尾后所有名詞的詞尾後面的’དེ’的詞變成’སྨཻ’，如’སཪ+W་སྨཻ’，‘བི་ཤྭསྨཻ’。為什麼說所有的’ནཱ་མ’呢？因為在’བི་ཤྭ’的某些地方超出次序，如’བི་ཤྭཱ་ཡཿ’，‘ཏི་བི་ཤྭཱ་ཡ’。在’ཏཱི་ཡ’中應該說兩次，如’དྭི་ཏཱི་ཡསྨཻ’，‘དྭི་ཏཱི་ཡཱ་ཡ’，‘ཏྲི་ཏཱི་ཡསྨཻ’，‘ཏྲི་ཏཱི་ཡཱ་ཡ’。 那麼什麼是所有名詞呢？即’སཪ+W’，‘བི་ཤྭ’，‘ཨུ་བྷ’，‘ཨུ་བྷ་ཡ’，‘ཨནྱ’，‘ཨནྱ་ཏ་ར’，‘ཨི་ཏ་ར’，‘ཀ་ཏ་ར’，‘ཀ་ཏ་ར’，‘ཨུཏྟ་མ’，‘བྲིཏ’等。 ‘ཏྭ’，‘ནེ་མ’，‘ས་མ’，‘སི་མ’，‘པཱུརྦ’，‘པ་ར’，‘ཨ་ཝར’，‘དཀྵི་ཎ’，‘ཨུཏྟ་ར’，‘ཨ་བ་ར’，‘ཨ་དྷ་ར་ཎི’這些是沒有規定名稱的。 其他、最勝、其他、其他、后最勝、趨入、自性、時、相等邊際、非親屬財產說明中內外相應于’ཨུ་བ’和’སཾ’以及無盡這些即是’བྲྀ་ཏ’。 ‘ཏྱད’，‘ཏད’，‘ཡད’，‘ཨ་དས’，‘ཨི་དམ’，‘ཨེ་ཏཏ’，‘ཨེ་ཀ’，‘ཀི’，‘མ’，‘དྭི’，‘ཡུཥྨད’，‘ཨསྨད’，‘བྷ་བནྟ’。 ‘ང་སི’變成’སྨཱཏ’。從帶’ཡིག’詞尾的’སཪ+W་ནཱ་མ’的詞尾後面的’ང་སི’變成’སྨཱཏ’，如’སཪ+W་སྨཱཏ’，‘བི་ཤྭ་སྨཱཏ’。為什麼說帶’ཨ’詞尾呢？如’བྷཝ་ཏཿ’。 ‘ངི’變成’སྨིན’。從帶’ཡིག’詞尾的所有名詞的詞尾後面的’དི’變成’སྨིན’，如’སཪ+W་སྨིན’，‘བི་ཤྭ་སྨིན’。為什麼說所有名詞呢？如’ས་མེ་དེ་ཤེདྱ་ཛ་ཏི’（在相同地方供養）。 在’པཱུརྦ’等中有變化，即從’པཱུརྦ’等組後面的’ང་སི’和’ངི’的位置應該詳細解釋為’སྨཱཏ’和’སྨིན’，獲得詳細解釋如：‘པཱུརྦ་སྨཏ’，‘པཱུརྦ་སྨིན’，‘པཱུརྦ་སྨིན’，‘པཱུརྦེ’。 在’ཏཱི་ཡ’中應該說兩次，如’དྭི་ཏཱི་ཡ་སྨཱཏ’，‘དྭི་ཏཱི་ཡཱ་ཏ’，‘དྭི་ཏཱི་ཡ་སྨིན’，‘དྭི་ཏཱི་ཡེ’，‘ཏྲི་ཏཱི་ཡ་སྨཱཏ’，‘ཏྲི་ཏཱི་ཡཱཏ’，‘ཏྲ་ཏཱི་ཡཱ་སྨིན’，‘ཏི་ཏཱི་ཡེ’。 在’ཱམ’中’སུ’，在’ཨཱམ’中即在所有名詞中。從所有名詞的詞尾后’ཨ’字的詞尾在所有名詞後面的’ཨམ’中’སུ’增加’ཨཱ’，如’སཪ+Wེ་ཥཱཾ’，‘བི་ཤྭེ་ཥཱཾ’，‘ཡཱ་སཱཾ’，‘ཏཱ་སཱཾ’。‘ཨུ’字是爲了後面的首位的緣故。從說明個別詞義中：‘དྭཱཾ’，‘ཡུ་ཝཱཾ’。 從一切’ཛས’變成’ཨཱི’。從所取的’སཪ+W་ནཱ་མ’的詞尾後面的’ཛསྲ’在’སཪ+W’中變成’ཨི’。

། ཡིག་གི་མཐའ་ལས་སཪ+W་ནཱ་མིའི་རྟགས ལས་ཕ་རོལ་དུ་ཛསྲ་ནི་ཐམས་ཅད་པ་ལ་ཨིར་འགྱུར་ཏེ།སཪ+Wེ། བི་ཤྭེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཨ་ཡིག་གི་མཐའ་ལས་ཞེས་སྨོས་ཤེ་ན། སཪ+Wཱཿ།། །། ལྤ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ནའོ། ། ལྤ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ལས་ཕ་རོལ་དུ་ཛས?་ལ་ཐམས་ཅད་པ་ལ་ཨིར་འགྱུར་ཏེ་ཡང་ནའོ། །ལྤེ། ཨལྤཱཿ། པྲ་ཐ་མེ། པྲ་ཐ་མཱཿ། ཙ་ར་མེ། ཙ་ར་མཱཿ། ཨུ་བྷ་ཡེ་ཞེས་པ་རྟག་ཏུ་བཤད་དོ། །ལྤ། པྲ་ཐ་མ། ཙ་ར་མ། ཏ་ཡ། ཨ་ཡ། ཀ་ཏི་པ་ཡ། ནེ་མ། ཨརྡྷ། པཱུརྦ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ།། །།ཟླས་དབྱེ་བའི་གནས་ལ་ཡང་ངོ་། །ཟླས་དབྱེ་བའི་གནས་ལས་ཀྱང་མིང་ཐམས་ཅད་པའི་རྟགས་ལས་ཕ་རོལ་དུ་ཛསྲ་ནི ཐམས་ཅད་པ་ལ་ཨིར་ཡང་ན་འགྱུར་ཏེ།ཀ་ཏ་རེ། ཀ་ཏ་རཱཿ་ཀ་ཏ་མེ། ཀ་ཏ་མཱཿ་དུ་ཞིག་།དནྟ་ཀ་ཏ་མེ། དནྟ་ཀ་ཏ་མཱཿ། ཨནྱ་ལ། །སཪ+W་ནཱ་མི་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །ཙ་ཡིག་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ། ཟླས་དབྱེ་བའི་སཪ+W་ནཱ་མིའི་རྟགས་སུ་བཤད་པ་ལས་གཞན་ལས་སཪ+W་ནཱ་མིའི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། པཱུརྦཱ་པ་རཱ་ ཡ།པཱུརྦཱ་པ་རཱ་ཏ། དཀྵི་ཎོ་ཏྟར་པཱུརྦཱ་ཎཱྀ། །གསུམ་པའི་བསྡུ་བ་ལ་ཡང་ངོ་། །གསུམ་པའི་བསྡུ་བའམ་བསྡུ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་བཤད་པ་ལས་གཞན་དུ་མིང་ཐམས་ཅད་པའི་བྱ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། མཱ་སེ་ན་པཱུརྦཱ་ཡ། མཱ་སེ་ན་པཱུརྦཱཿ། མཱ་སེ་བ་རཱཿ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་མིང་ཐམས་ཅད་པ་ཉིད་ཀྱི་བསྡུ་བ་ལ་འདིར་ཨ་སྟེ། ཏྭ་ཡཀྵ་ཀྲྀ་ཏཾ། མ་ཡ་ཀཱ་ཀྲྀ་ཏཾ། །འབྲུ་མང་པོ་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །འབྲུ་མང་པོ་པ་ལ་བསྡུ་བ་དང་། བསྡུ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་བཤད་པ་ལས་གཞན་དུ་མིང་ཐམས་ཅད་པའི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཏྭ་ཏ་ཀ་པི་ཏྲྀ་ཀོ། །མ་ཏ་ཀ་པི་ཏྲྀ་ཀཿ་ཀ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀ་བྲ་ཏྱ་ཡའོ། །བསྟནྟ་རཱཿ། བས་ནཱ་ནྟ་རཿ། གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟླས་དབྱེ་བའི གནས་ལས་ཞེས་པ་ནི་འདམ་ཀ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།ཕྱོགས་ལ་ཡང་ནའོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲུ་མང་པོ་པའི་བསྡུ་བ་ལ་གཞན་དུ་བཤད་པ་ཡང་མིང་ཐམས་ཅད་པའི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཨཱུཏྟ་ར་པཱུརྦཱ་སྱཻ་ཨུཏྟ་ར་པཱུརྦ་ཡཻ། ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲུ་མང་པོ་པ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན། དཀྵི་ཎ་པཱུརྦ་ཡཻ། མུགྡྷཱ་ཡཻ། ལྐུགས་ པ།།ཤྲདྡྷཱ་ལས་སི་དབྱིའོ། །ཤྲདྡྷཱའི་མིང་ཅན་ལས་ཕ་རོལ་གྱི་སི་དབྱི་བ་འཐོབ་སྟེ། །ཤྲདྡྷཱ། མཱ་ལཱ། ཤྲདྡྷཱ། ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན། སོ་མ་པཱཿ་ང་སི་རཱ་ཏདུ་བྱས་པ་ནི་ཛ་རཱ། ཛ་རས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཊཱ་དང་ཨོས?་དག་ལ་ཨེའོ། །ཊཱ་དང་ཨོས?་ཕ་རོལ་དག་ལ་ཤྲདྡྷཱ་ལས་ཨེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཏུ་ལ་ཡཱ་ ཏུ་ལ་ཡོཿ།། །།སཾ་བུདྡྷི་ལ་ཡང་ངོ་། །ཤྲདྡྷཱ་ལས་སཾ་བུདྡྷཱིའི་བོད་པ་ལ་ཨེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཧེ་ཤྲདྡྷེ། ཧེ་མཱ་ལེ། ཐུང་ངུའི་ཨམྦཱའི་དོན་ལའོ། །མྦཱའི་དོན་རྣམས་ཀྱི་ཐུང་ངུ་ལ་ཤྲདྡྷའི་མིང་ཅན་ཏེ་སཾ་བྷུདྡྷི་ལའོ། །ཧེ་ཨམྦ། ཧེ་ཨཀྐ་།མ། ཨ་ལས་ཨམྦའི་དོན་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་ཏེ་གྲུབ་མོད ཀྱི།ཐུང་བ་ཞེས་པའི་མིང་མངོན་དུ་འགྲོ་བས་ནི་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབྱངས་མང་པོ་ཉིད་ལས་ཌ་དང་ཨི་ཀྲ་དང་ལྡན་པ་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། ཧེ་ཨམྦ་ཌེ། ཧེ་ཨམྦ་ལེ། ཧེ་ཨ་མཱི་ཀེ། །ཽ་ནི་ཨཱིའོ། །ཤྲདྡྷཱ་ལས་ཕ་རོལ་གྱི་ཨཽ་ནི་ཨཱིར?་འཐོབ་སྟེ། ཤྲདྡྷེ། མཱ་ལེ། །སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་ ་ཆ་བསགས་ཀྱི་མདོའི་འགྲེལ་པ་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཇི་སྙེད་བསྒྱུར་བ་རྫོགས་སོ།

從以a字母結尾的一切代詞詞幹后，複數主格詞尾jas變為i，如：sarve, viśve。為什麼要說’從以a字母結尾’？因為有sarvaḥ的情況。 在alpa等詞后也是可選的。在alpa等類詞后，複數主格詞尾jas在一切情況下可選變為i。如：alpe, alpāḥ; prathame, prathamāḥ; carame, caramāḥ。ubhaye是固定的說法。alpa, prathama, carama, taya, aya, katipaya, nema, ardha, pūrva等詞都屬此類。 在表示區別的詞位上也是如此。在表示區別的詞位上，一切代詞詞幹后的複數主格詞尾jas也可選變為i，如：katare, katarāḥ; katame, katamāḥ。多少？dantakatame, dantakatamāḥ。 對於anya，不同於代詞變化。c音是後綴。除了已說明的表示區別的代詞詞幹外，其他不遵循代詞變化規則，如：pūrvāparāya, pūrvāparāt, dakṣiṇottarapūrvāṇī。 在第三格合成詞中也是如此。在第三格合成詞或非合成詞中，除了已說明的情況外，不遵循代詞變化規則，如：māsena pūrvāya, māsena pūrvāḥ, māseparāḥ。因為衆所周知，在代詞性合成詞中這裡是a，如：tvayakṣakṛtaṃ, mayakākṛtaṃ。 在多音節詞中也是如此。在多音節詞的合成詞或非合成詞中，除了已說明的情況外，不遵循代詞變化規則，如：tvataka pitṛko, mataka pitṛkaḥ。k不是，因為是ka後綴。vastantarāḥ, vasnāntaraḥ。因為不是主要的，所以’在表示區別的詞位上’這一規則不是可選的。 在方位詞中也是可選的。在方位多音節詞的合成詞中，除了已說明的情況外，不遵循代詞變化規則，如：uttarapūrvāsyai uttarapūrvayai。為什麼要說方位多音節詞？因為有dakṣiṇapūrvayai, mugdhāyai（愚鈍的）的情況。 śraddhā后si脫落。śraddhā詞幹后的si語尾脫落，如：śraddhā, mālā, śraddhā。為什麼要說這個？因為somapāḥ。ṅasi變為rāt后形成jarā, jaras。 在ṭā和os后變為e。在ṭā和os后，śraddhā變為e，如：tulayā tulayoḥ。 在呼格中也是如此。śraddhā在呼格中也變為e，如：he śraddhe, he māle。 在短音的ambā義中。在表示ambā義的短音詞中，śraddhā詞幹在呼格中變化，如：he amba, he akka。雖然’從a后的ambā義詞’已經成立，但說’短音’作為顯著特徵是爲了便於理解。 在多元音詞中，不適用于帶有ḍa和ikra的情況，如：he ambaḍe, he ambale, he amīke。 au變為ī。śraddhā后的au變為ī，如：śraddhe, māle。 聲明論註疏部分由大譯師札巴堅贊翻譯完畢。