菩薩藏佛教學會
20
背景
翻譯
下載 ▾

d4312八支心要註釋詞義月光論月喜 札蘭達拉 仁欽桑波c3.5s|d4312八支心要註釋詞義月光論月喜 札蘭達拉 仁欽桑波c3.5s(續6)

對於這些,所說的藥物是:對於肥胖、風和痰,一切祛除之法都有益。如朱爾納、野麥、豆類、大麥、小豆、蠶豆、豌豆、新酸奶、陳酸奶、酸奶清水,以及勤勞和不睡眠等。 其中’對於這些’是指對於肥胖等癥狀,能祛除脂肪、風和痰的食物、藥物和行為方式都有益處。朱爾納、野麥、豆類庫蘭塔是用來食用的。蠶豆和豌豆是用作蔬菜。小豆、新酸奶、陳酸奶和酸奶清水是用來飲用的。勤勞和不睡眠是作為行為方式。清凈是爲了凈化脂肪和痰等。 蜂蜜配三果,或者獨行菜配薑黃和訶子。這是說,對於極度肥胖等癥狀,可以服用三果粉末配蜂蜜,或者服用獨行菜配蜂蜜,或者服用薑黃配蜂蜜。 醋栗糖漿和五大根,以及安息香和巖鹽的配方,再加上火曼陀羅汁都有益處。這是說,對於極度肥胖,醋栗糖漿的配方有益。同樣,五大根(即榅桲根等)的配方有益。同樣,安息香的配方和巖鹽的配方,以及名為火曼陀羅的塔卡拉汁也都有益。 炒大麥灰、五味子、藏菜、鐵粉、蜂蜜,以及大麥和醋栗粉的配方能祛除極度肥胖病。這是說,炒大麥灰等配方與蜂蜜調配,舔服可以祛除極度肥胖病。炒大麥灰即是亞巴克沙拉。鐵粉是黑鐵粉。其他都是衆所周知的。 三辛、三果、布策謝爾、希克如、五味子、波斯提拉、阿魏、戈紐、巖鹽、拉拉普、烏蘇、枯如、獨行菜和兩種黃色、兩種比利哈、楚孜莫、哈普沙、帕塔和克普卡根。這些粉末配以等量的酥油、蜂蜜和芝麻油,加入十六倍的大麥粉,服用此配方可以降伏肥胖。 對於一切極度肥胖的體質,以及類似的疾病,還能祛除心病、黃眼病、白癜風、咳嗽、呼吸不暢和喉病。增進智慧、正念、記憶,促進消化和胃火。 這裡說明的是,三辛和三果等二十四味藥,將其全部研成粉末,與等量的蜂蜜、酥油和芝麻油調配。然後一份藥粉,二份蜂蜜,三份酥油,四份芝麻油,大麥粉是藥粉的十六倍。這裡的意思是說,三辛等藥粉一兩,蜂蜜、酥油和芝麻油各一兩,大麥粉十六兩。其中三辛是胡椒、肉豆蔻和藏菜。三果是訶子、醋栗和余甘子。布策謝爾是苦蔘。

།ཤི་ཀྲུ་ནི་སོ་བན་ཛ་ནའོ། །སྠི་ར་ནི་ས་ལ་པརྞིའོ། །ཁ་རུ་ཚ་ནི་སཽ་བར་ཚ་ལའོ། །གོ་སྙོད་ནི་ཙ་ར་ཀའོ། །འུ་སུ་ནི་འུ་སུའི་འབྲས་བུའོ། །སེར་པོ་གཉིས་ནི་ཡུང་བ་དང་སྐྱེར་པའོ། །བྲི་ཧ་ཏི་གཉིས་ནི་ཀཎྜ་ཀ་རི་དང་། བྲི་ཧ་ཏིའོ། །ཧ་པུ་ཤ་ནི་བྲ་མོ་ཤ་ཞེས་བྱ་བ་འདབ་ མ་སྔོ་བ་ཞིག་གོ།།ཀེ་པུ་ཀའི་རྩ་བ་ནི་ཆུའི་པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱེ་མ་རྫས་གཤེར་བ་དང་བསྲེས་ཏེ་འཐུངས་ན་ཤིན་ཏུ་ཚོ་ཆེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་བྱེད་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་བརྟས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་དེ་དང་ཚུལ་མཐུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་ནད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བློ་དང་ཡིད་གཞུངས་པ་དང་དྲན་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཕོ་བའི་དྲོད་སྐྱེད་ཅིང་། མེ་དྲོད་ཉམས་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་ཉམས་སྨད་ཅིང་སྨྱུང་བ་དྲགས་པ་ལས་ནད་དུ་འགྱུར་བར་བཤད་པ ནི།སྨྱུང་དྲགས་རབ་སྐེམ་མགོ་འཁོར་ལུད། །སྐོམ་དད་ཆེ་ཞིང་ཡི་ག་འཆུས། །སྣུམ་དྲོད་གཉིད་མིག་རྣ་བ་ཉམས། །ཁུ་བ་གཟི་མདངས་སྐད་གསང་ཟད། །ཆུ་སོ་སྙིང་ཀླད་བྱིན་པ་བརླ། །དཀུ་དོ་རྩིབ་ལོགས་ན་རིམས་འདེབས། །ཚིག་མང་སྟོད་དུ་རླུང་ནད་འཇུག་།རྨྱ་ཞིང་སྐྱུག་ བྲོ་རུས་ཚིགས་ན།།བཤང་གཅི་སྲི་བ་ལ་སོགས་པ། །སྨྱུང་བ་དྲགས་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་སྨྱུང་བ་དྲག་ཅིང་། ཉམས་སྨད་པ་དྲགས་ཆེས་པ་ལས། སྐེམ་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་སྐེམ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྐེམས་ཤིང་ ལུས་ཟུངས་ཟད་པ་ཉིད་དོ།།མགོ་འཁོར་བ་ནི་འཁོར་ལོ་ལ་བསྐྱོན་པ་ལྟར་འཁོར་བས་ན་མགོ་འཁོར་བའོ། །ལུད་པ་ནི་ལུད་པ་མང་བའོ། །སྐོམ་དད་ཆེ་བ་ནི་སྐོམ་ནད་ཀྱིས་གདུངས་པའོ། །ཡི་ག་འཆུས་པ་ནི་ཟས་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའོ། །སྣུམ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ནི་ཟད་པ་ཞེས་ བྱ་བ་སྦྱར་ཏེ།དེས་ན་སྣུམ་ཟད་པ་དང་། མེ་དྲོད་ཟད་པ་ནས་སྐད་གདངས་ཀྱི་གསང་ཟད་པའི་བར་དུའོ། །རིམས་ཀྱིས་འདེབས་པ་ནི་རིམས་ནད་འབྱུང་བའོ། །ཚིག་མང་བ་ནི་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཚིག་མང་དུ་སྨྲ་བའོ། །སྟོད་དུ་རླུང་འཇུག་པ་ནི་རོ་སྟོད་དུ་རླུང་ཞུགས་པའོ། །རྨྱ་ བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉམས་སྟོབས་ཆུང་བའོ།།སྐྱུག་བྲོ་བ་ནི་ཟས་ལ་སོགས་པ་མི་འདོད་པའོ། །རུས་ཚིགས་ན་བ་ནི་རུས་པ་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཚིགས་རྣམས་བཅག་ཅིང་གྲུམ་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་ན་བའོ། །བཤང་གཅི་སྲི་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་རླུང་ལས་ བྱུང་བའི་ནད་སྣ་ཚོགས་པ་བསྡུའོ།།རབ་ཏུ་ཚོ་བས་སྐེམ་ཉིད་མཆོག་།ཤིན་ཏུ་ཚོ་དྲགས་པ་ཡི་སྨན། །ཤིན་ཏུ་ཚིལ་ཆེས་མེ་རླུང་སེལ། །བརྟ་དང་ཉམས་སྨད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐེམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནད་ཆེན་པོ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཚོ་ཞིང་སྦོམ་པ་བས་སྐེམ་ པ་མཆོག་ཡིན་ཏེ།འདིར་ཤིན་ཏུ་ཚོ་བ་ལས་སྐེམ་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཤིན་ཏུ་ཚོབ་བས་ཤིན་ཏུ་སྐེམ་པ་མཆོག་ཡིན་པ་ལ་བྱའི། ཅུང་ཟད་སྦོམ་པ་ལས་ཅུང་ཟད་སྐེམ་པ་མཆོག་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཚོ་ཞིང་སྦོམ་ཆེས་པ་ དང་།ཤིན་ཏུ་སྐེམ་པ་ཉིད་སྨྱུང་བ་དང་བརྟ་བས་གསོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་བསྟན་གྱི། སྦོམ་པོ་དང་སྐེམ་པོ་ཐ་མལ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྦོམ་པོ་བས་སྐེམ་པོ་མཆོག་ཉིད་ཡིན་པའི་རིགས་པ་འདིར་སྨྲས་པ་ནི། ཤིན་ཏུ་ཆོ་དྲགས་པའི་སྨན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཚིལ་ ཆེས་བ་དང་།ཤིན་ཏུ་མེ་དྲོད་ཆེས་པ་དང་། རླུང་འཕེལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

施克如尼是索班扎那。斯提熱是薩拉帕尼。卡如查是索瓦查拉。果涅是遮熱嘎。烏蘇是烏蘇果。兩種黃色是薑黃和黃連。兩種布日哈提是康達嘎日和布日哈提。哈普夏是一種叫做布瑪夏的青葉植物。 克普嘎根是水胡椒根,將這些所有藥物研成粉末,與液體藥物混合后飲用,能夠治療極度肥胖等一切疾病,同樣也能治療與此相應的滋補所引起的疾病,同樣也能治療心臟病等疾病,同樣也能使心智清明記憶力增強,同樣也能生髮胃火,增強消化功能。 對於極度虛弱和過度飢餓所導致的疾病解釋如下:‘過度飢餓導致極度消瘦、頭暈、咳嗽,極度口渴且食慾不振,油分、體溫、睡眠、視力、聽力減退,精液、容光、聲音衰竭,牙齒、心臟、大腦、小腿、大腿、腰部、肋骨疼痛發熱,說話過多,上部生風病,虛弱且嘔吐,骨節疼痛,大小便秘結等癥狀,這些都是由過度飢餓引起的。’ 也就是說,由於過度飢餓和極度虛弱,會導致消瘦等癥狀。其中極度消瘦是指非常消瘦且體力耗盡。頭暈是指如同坐在輪子上旋轉一般。咳嗽是指咳嗽頻繁。極度口渴是指被口渴病折磨。食慾不振是指對食物沒有興趣。 油分等八種衰竭,即油分衰竭、體溫衰竭乃至聲音衰竭。發熱是指發生熱病。說話過多是指說許多無關的話。上部生風是指上身進入風。虛弱是指身體虛弱無力。嘔吐是指對食物等不想要。骨節疼痛是指感覺骨頭和關節好像斷裂般疼痛。大小便秘結等,等字包含各種風病。 極度肥胖不如消瘦為上,對於極度肥胖的藥物,極度肥胖能去除火風,無需滋補和減弱。這是說,雖然消瘦是大病,但比起極度肥胖,消瘦為上,這裡是說比起極度肥胖,極度消瘦為上,而不是說比起稍胖,稍瘦為上。 這是因為對於極度肥胖和極度消瘦才需要通過飢餓和滋補來治療,而不是對普通的胖瘦。為什麼比起肥胖,消瘦更好的道理在此說明:對於極度肥胖的藥物等,不存在過度油脂、過度體溫和風增長等情況。

།ཤིན་ཏུ་ཚིལ་ཆེས་པ་དང་མེ་དྲོད་དང་རླུང་སེལ་བའི་སྨན་དེ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་ཚོ་ཆེས་པའི་བརྟ་བ་དང་ཉམས་སྨད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྦོམ་པོའི་བརྟ་བའི་སྨན་གྱིས་སྦོམ་པོ་ བཟློག་པའམ།ཉམས་སྨད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བརྟ་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཤ་ལ་སོགས་པས་བྱེད་ལ། དེས་ནི་ཚིལ་འཕེལ་བར་བྱེད་དེ། བརྟ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚིལ་ཁོ་ན་སོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཉམས་སྨད་པའི་སྨན་ཁྲེ་རྒོད་ལ་སོགས་པ་ གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཉམས་སྨད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རླུང་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ།།དེ་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཤིན་ཏུ་སྦོམ་ཆེས་པ་ལ་བརྟ་བའི་སྨན་བྱིན་ན་ནི། དེས་ཚིལ་དང་མེ་དྲོད་འཕེལ་བར་བྱེད་ཅིང་རླུང་འགྲིབ་པར་བྱེད་དོ། །འོན་ཏེ་ཉམས་སྨད་པ་སྨྱུང་ བ་བྱས་ན་དེས་ཚིལ་ཟད་པར་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་མེ་དྲོད་ལ་གནོད་པར་མི་བྱེད་དོ།།དེ་བས་ན་ཤིན་ཏུ་ཚོ་ཆེས་པ་ལ་བརྟ་བ་ཡང་བྱ་དཀའ་ལ། ཉམས་སྨད་པར་ཡང་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཚོ་ཆེས་པ་ལ་གང་ཚིལ་ཟད་པར་བྱ་བ་དང་། མེ་དྲོད་སེལ་བ་ དང་།རླུང་སེལ་བ་དེ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་མངར་དང་སྣུམ་བག་བཟའ། །བསོད་བདེ་དག་གིས་སྐེམ་པ་སེལ། །དེ་ལས་ཤིན་ཏུ་བཟློག་པ་དག་།ངེས་པར་བསྟེན་པས་སྦོམ་ཉིད་སེལ། །ཞེས་པ་འདི་ནི་སྐེམ་པ་མཆོག་ཡིན་པའི་གཏན་ ཚིགས་གཞན་དག་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།སྐེམ་པ་ཉིད་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཟས་མངར་བག་ལ་སོགས་པས་བདེ་ཞིང་དགའ་བ་མེད་པས་ཞི་བར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་སྦོམ་པོ་བས་སྐེམ་པོ་ཉིད་མཆོག་ཡིན་གྱི་སྦོམ་པོ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྦོམ་པོ་ཉིད་སྐེམ་པར་བྱས་པའི་ གསོ་བའི་ཐབས་ལས་ཤིན་ཏུ་གོ་བཟློག་པའི་ཚུལ་བསྟེན་པས་ཟློག་པར་བྱེད་དེ།ཤིན་ཏུ་གོ་བཟློག་པ་ནི་ཕལ་ཆེར་ཁ་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། བསྐ་བ་དང་། ཟས་སྐོམ་དང་སྨན་རྩུབ་མོ་བསྟེན་ན། གདོད་ཤིན་ཏུ་ཚོ་ཆེས་པའི་སྦོམ་པོ་སེལ་ཏེ། ཚིལ་ཟད་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ ཀྱིས་དེ་འབྱུང་གི་ཟས་དང་སྐོམ་ལ་སོགས་པ་མངར་ཞིང་སྣུམ་པག་ཟོས་ཏེ།བསོད་ཅིང་ཚིམ་པར་བྱེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྦོམ་པ་དང་སྐེམ་པ་འདི་གཉིས་ནད་དུ་མཉམ་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སྦོམ་པོར་གྱུར་པ་ནི་གསོ་དཀའ་བ་ཡིན་པས་ན་ཡུན་རིང་འགོར་བའི་ ཕྱིར་སྐེམ་པོ་ཉིད་མཆོག་ཡིན་ནོ།།སྐེམ་པོ་དེའི་སྨན་ཅི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། དེ་ལ་བཟའ་བཏུང་སྨན་རྣམས་ནི། །བརྟ་བར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་བུ་སྐེམ་པོ་དེ་ལ་བཟའ་བ་དང་བཏུང་བ་དང་སྨན་དུ་འབྲས་དྲུག་ཅུའི་ ཆན་དང་ཤ་དང་འོ་མ་དང་།བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཚོ་བར་བྱེད་པ་དང་། བརྟ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་གྱི་རིགས་ཐམས་ཅད་བརྟ་བའི་དོན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སེམས་ལས་མེད་དང་དགའ་བ་དང་། །ངེས་པར་བརྟ་བར་བྱ་བ་དང་། །གཉིད་ཆེར་ལོག་པས་སྐེམ་པ་ཡང་། ། ཕག་དང་འདྲ་བར་ལུས་རྒྱས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ལས་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་གྱིས་གདུང་བ་མེད་པའམ། བྱ་བའི་རིགས་གང་ཡིན་པ་གང་ཡང་ཡིད་ལ་དཔྱོད་པ་མེད་པའོ། །དགའ་བ་ནི་ཉམས་བག་ཏུ་གནས་པའོ། །ངེས་པར་བརྟ་བར་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཚིམ་པར་བྱ བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ལེགས་པར་གཉིད་ལོག་ཅིང་ཉལ་བས། སྐེམ་པོ་དག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤ་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དཔེར་ན་ཕག་དང་འདྲ་བ་སྟེ། སྐེམ་པོའི་གནས་སྐབས་སུ་ཤ་རྒྱས་པའི་རྒྱུ་གཞན་པས་གཉིད་ཆེར་ལོག་པ་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བསྟན་པར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་དཔེ་ཕག་པ་དང་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ།

像這樣過於肥胖和溫熱以及祛風的藥物,對於極度肥胖的人來說,既不能增強體力,也不能減弱體力。對此,用增強體力的藥物不能逆轉或減弱肥胖,因為增強和滋養是通過肉等來實現的,這會增加脂肪,由於是增強體力的本性,所以只會增加脂肪等。 至於減弱體力的藥物如野生驢肉等,由於其本性是減弱體力的,所以會增加風。這是這樣說的:如果給極度肥胖的人服用增強體力的藥物,那麼這會增加脂肪和溫熱,減少風。如果採用減弱體力的節食方法,這會消耗脂肪,但不會損害風和溫熱。 因此,對於極度肥胖的人來說,既難以增強體力,也不能減弱體力。這是合理的,因為對於極度肥胖的人來說,需要消耗脂肪、祛除溫熱和祛風才有益處,但這樣的方法並不存在。 ‘凡食甜膩之食者,安樂可除消瘦癥,與此相反之方法,持續服用可除肥胖。‘這是說明消瘦最為殊勝的其他理由,因為消瘦癥可以通過甜味食物等得到安樂和滿足而平息,所以消瘦比肥胖更為殊勝。 肥胖則不是這樣,因為肥胖是通過與治療消瘦的方法完全相反的方式來逆轉的。完全相反的方式主要是指寒、熱、澀味的食物飲品和粗糙的藥物,只有這樣才能消除極度肥胖,這是通過消耗脂肪的因素而產生的,而不是通過食用甜膩的食物飲品等來獲得滿足和飽足。 這樣,雖然肥胖和消瘦這兩者作為疾病是相同的,但變得肥胖的人更難治療,因為需要很長時間,所以消瘦更為殊勝。 如果問消瘦者應該服用什麼樣的藥物,為此說道:‘對此,應當配製所有能增強體力的飲食藥物。‘對於消瘦的人,應當配製六十種稻米飯、肉類、牛奶、甘蔗汁等食物飲品,以及所有能使人肥胖和增強體力的藥物型別,都要爲了增強體力而調配。 ‘無憂無慮且歡喜,必定增強體力者,多睡眠者雖消瘦,如豬般身體豐滿。‘其中,無憂無慮是指沒有憂愁的折磨,或者對於任何事務都不用心思考。歡喜是指心情愉悅。必定增強體力是指要充分滿足,同樣地,通過良好的睡眠和休息,消瘦的人在各方面都會變得體態豐滿。 這就像豬一樣,爲了說明在消瘦狀態下,相比其他使身體豐滿的原因,充足的睡眠是主要原因,所以用豬作為比喻。

།དེ་ལྟར་སེམས་ལས་མེད་པ་དང་། དགའ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་བརྟ་བ་དང་། ལེགས་པར་གཉིད་ལོག་པས་ལུས་ཟུངས་ཐམས་ཅད་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ནི་བརྟས་ཤིང་ཚོ་བྱེད་པ། །ཤ་དང་འདྲ་ བ་གང་ཡང་མེད།།ཤ་མི་ཟ་ལ་ཤ་ཟའི་ཤས། །ལུས་ནི་མཆོག་ཏུ་བརྟས་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ལུས་བརྟས་ཤིང་ཚོ་བར་བྱེད་པ་འདི་ལ་ཟས་གང་ཞིག་ཟོས་ཤིང་ལོངས་སྤྱད་པ་ན། ཤ་དང་འདྲ་བར་ལུས་བརྟས་ཤིང་ཚོ་བར་བྱེད་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་རིགས་གང་ཡང་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་ཤ་ཟ་རྣམས་ཀྱི་ཤ་ནི་ཤས་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་བས། ཤིན་ཏུ་ཡང་ལུས་བརྟས་ཤིང་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྦོམ་པོ་དང་སྐེམ་པོ་དེ་གཉིས་ཀྱི་གསོ་བའི་ཐབས་མདོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། སྦོམ་ལ་ཉམས་སྨད་ ལྕི་བས་བྱ།།དེ་ལས་བཟློག་པ་སྐེམ་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མི་སྦོམ་པོ་ལ་ནི་ཉམས་སྨད་པའི་ལྕིབས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་སྦྲང་རྩི་དང་སྲིང་ག་ཏ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་དང་། པདྨའི་རྩ་བ་དང་སྡོང་བུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་རྩུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚིལ་ཟ་བར་བྱེད་པ་ དང་།ལྕི་བས་མྱུར་དུ་མི་འཇུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦོམ་པོ་ལ་ནི་ཡང་བའི་ཉམས་སྨད་པས་ཡང་སྦོམ་པོ་ཕན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱ་སྲན་ཀུ་ལད་ཐ་དང་། ཁྲེ་རྒོད་ལ་སོགས་པ་ཕན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་སྐེམ་ལ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་སྔ་མ་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཡང་ བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་བརྟ་བ་དེ་ནི་སྐེམ་པོ་ལ་ཕན་ཏེ། དཔེར་ན་འབྲས་དྲུག་ཅུ་པའི་ཆན་དང་། རི་དགས་ཤ་བཀྲ་དང་། རི་བོང་ལ་སོགས་པའི་ཤ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་སྐེམ་པ་ལ་ནི་ཟས་དང་སྐོམ་དང་སྨན་གཅིག་པ་དག་གིས་མེ་དྲོད་འབྲི་བར་བྱེད་པས་དེ་བརྟས་ པར་བྱེད་པའི་རྫས་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་མི་འཇུ་བས་སླར་ཉམས་སྨོད་ཅིང་སྐེམ་པོ་ཉིད་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།ནས་དང་གྲོ་ནི་གཉི་ག་ལ། །དེ་ལ་འོས་པར་བྱེད་པས་བརྟག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྦོམ་པོ་དང་སྐེམ་པོ་དེ་གཉིས་ཀ་ལ་འོས་ཤིང་འཚམ་པར་བྱ་ཞིང་སྦྱར་བ་དང་། གཡོས་སུ་བྱས་ པའི་ཉེ་བར་བརྟག་པར་བྱས་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི།དེ་ལ་འོས་པས་བརྟག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྦོམ་པོ་ལ་ནས་དང་གྲོ་སྟེར་བ་ན། དེའི་ཚེ་སྦོམ་བོ་ལ་འོས་ཤིང་འཚམ་བའི་ཉམས་སྨད་པའི་བྱ་བས་བྱ་ལ། གང་གི་ཚེ་ནས་དང་གྲོ་དེ་ཉིད་ སྐེམ་བོ་ལ་སྟེར་ན་དེའི་ཚེ་སྐེམ་པོ་ལ་འོས་ཤིང་འཚམ་པའི་བརྟ་བ་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་བརྟག་པར་བྱའོ།།འདི་ནི་འདི་ལྟར་དོགས་བ་སྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་མཐའ་ལས་བ་ལས་ནད་ཀྱང་མཐའ་ཡས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསོ་བ་ཡང་མཐའ་ཡས། ཉམས་བརྟ་བ་དང་ཉམས་སྨད་པའི་གསོ་བའི་ཐབས་ཀྱང་སྦྱོར་བ་རབ་དང་རབ་མཆོག་གི་དབྱེ་བས་མཐའ་ཡས་པར་རིགས་ན། ཅིའི་ཕྱིར་གསོ་བའི་ཐབས་གཉིས་ཁོ་ནར་ཟད་ཅེས་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དག་ཡོད་པས། དེའི་ཕྱིར་གཞུང་རྩོམ་པར་བྱེད་པས་འདིར་སྨྲས་པ་ནི། ནད་ཀྱི་དབྱེ བ་ཐ་དད་ཀྱི།།གཅོད་འཁྲུ་ལ་སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས། །ནད་ལྟར་ཐ་དད་གྱུར་ཀྱང་ནི། །གསོ་བ་གཉིས་ལས་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ནད་རྣམས་ཟད་པ་དང་། གནས་པ་དང་། སྟེང་དང་འོག་དང་རྩིབ་ལོགས་ལ་སོགས་པར་ཐད་ཀར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དབྱེ་ན།མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། གསོ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་ལྷག་པར་དབྱེ་བ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཅད་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བར་ཕྱེ་བ་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་གཅད་པའི་གསོ་བའོ། །འདི་ནི་རབ་ཏུ་གཅད་ པའོ།།འདི་ནི་རབ་མཆོག་ཏུ་གཅད་པའོ།

如是心無所有、歡喜、極為強健以及安然入睡,則一切身體精華增長充盈。 對於使身體強健肥壯,沒有任何食物如同肉類。不食肉者以肉食之力,最能使身體強健。 這是說,對於使身體強健肥壯,無論食用何種食物,都沒有如同肉類般能使身體強健肥壯的食物。尤其是對於食肉者來說,肉能生肉增長,極為增強身體。 為簡要說明肥胖和消瘦二者的治療方法而說:‘對肥胖者以減損重物治療,與此相反則對消瘦有益。’ 對於肥胖者,應以減損重物治療,例如蜂蜜、辛伽塔果實、蓮根和蓮莖等,因為這些是粗糙的,能消除脂肪,且因沉重不易消化。對於肥胖者,以輕的減損也有益,例如豆類、野豆等有益。 ‘與此相反則對消瘦有益’是說,與前者相反的輕物以及同樣的強健之物對消瘦者有益,例如六十日稻米飯、斑鹿肉、兔肉等。這是因為對於極度消瘦者,以同樣的飲食和藥物會減弱消化之火,即使是增強體力的物質,也因不能消化而反而減損,使其更加消瘦。 ‘大麥和小麥對二者都適宜,應依其適合程度觀察。‘這是說,對於肥胖和消瘦二者都適宜且相應的調配和烹飪,應觀察其適合程度。這是說明:當給肥胖者大麥和小麥時,應以適合肥胖者的減損方式;當給消瘦者同樣的大麥和小麥時,應以適合消瘦者的強健方式來觀察。 對此不應產生如下疑慮:如同過失諸病因無邊而病亦無邊一樣,治療也無邊際,增強和減損的治療方法也因加工方式的差別而無邊際,為何說治療方法僅有二種?為此,論著者在此說:‘雖然疾病分類不同,以切除、瀉下等差別,如同病的差別,但治療方法不過二種。’ 這是說,雖然諸病以消失、停留、向上、向下、向側等特徵分類則無邊際,但治療方法不過二種。同樣,以切除等分類也有差別,即此是切除治療,此是徹底切除,此是最上切除。

།འདི་ནི་རབ་ཏུ་འཁྲུ་བའོ། །འདི་ནི་རབ་མཆོག་ཏུ་འཁྲུ་བའོ། །སོགས་པས་ནི་སྣུམ་དང་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ན་དེ་མཐའ་ཡས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་རྣམས་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ནང་ལྟར་ཐ་དད་གྱུར་ ཀྱང་ནི།ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ནད་གཞི་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་། རིམས་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཀྱང་གསོ་བ་ནི། བརྟ་བ་དང་ཉམས་སྨད་པའི་ཚུལ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན། མཚན་ཉིད་དེ་གཉིས་ལས་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།ལན་འགའ་དེ་རྣམས་བརྟ་བར་བྱ་བས་གསོ་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །ལ་ལ་ནི་ཉམས་འབྲི་བས་གསོ་བར་བྱ་དགོས་ཀྱི་དེ་མ་གཏོགས་པ་གསོ་བའི་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་ གྱི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྦྱང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་སྣ་ཚོགས་འདུས་པའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་འདིར་གསོ་བ་སྣ་ ཚོགས་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་།ཚུལ་གཉིས་ལས་ལྷག་པར་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། སྨན་རྣམས་ཚུལ་ཐ་དད་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སྦྱང་བ་དང་ཞི་བའི་ཚུལ་གཉིས་ལས་འདའ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་གསོ་བའི་ཚུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་འོག་ཏུ་སྦྱང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་ གྱི་ལེའུ་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ།།སྦྱང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ཅན་གྱི་སྨན་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་ཚན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྦྱང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་ནོ། །སྡེ་ཚན་སྣ་ཚོགས་པ་འདུས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཕན་ཚུན་འཐོར་བ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་དེའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་ པའོ།།སྦྱོང་བའི་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་ཕྱི་མ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ལས་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོར་རེ་ཞིག་སྐྱུག་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་གཙོ་བོ་བཤད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། པོ་སོན་ཆ་དང་ཤིང་མངར་དང་། །ཀུ་བ་ཁ་བོ་ནིམ་པ་དང་། །བིམ་པ་ག་ གོན་བི་ཤ་ལ།།དུག་མོ་ཉུང་དང་མུར་བ་དང་། །དེ་བ་ད་ལི་བྱི་དང་ག་།ལྕམ་པ་ཙི་ཏྲ་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས། །ཀོ་ཤ་བ་ཏི་ཀ་རཉྫ། །པི་པི་ལིང་དང་རྒྱམ་ཚ་དང་། །ཤུ་དག་སུག་སྨལ་ཡུངས་ཀར་ཏེ། །འདི་དག་སྐྱུག་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། པོ་སོན་ཆ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་ནི་ སློན་ཞིང་སྐྱུག་པ་ལ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་པོ་སོན་ཆ་ནི་མ་ན་ཕ་ལའོ། །ཤིང་མངར་ནི་མ་དུ་ཡང་ཤིའོ། །ཀུ་བ་ཁ་བོ་ནི་ཀ་ཏུ་ཀ་ཨ་བ་བུའོ། །ནིམ་པ་ནི་ཨ་རི་སྟག་ཀའོ། །བིམ་པ་ནི་ཛ་མུ་ཏ་ཀའོ། །བྱི་ཏང་ག་ནི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་འབྲས་བུ་མང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ག་ གོན་ནི་ཏྲི་དུ་སུ་ཁ་བའོ།།བི་ལ་ཤ་ནི་གོ་བ་ཨ་ཀྵ་སྟེ། བ་ལང་གི་མིག་ལྟ་བུའོ། །དུག་མོ་ཉུང་ནི་པད་ཙ་ཀའོ། །མུར་བ་ནི་མ་དུར་ས་སྟེ། ཁུ་བ་མངར་བ་ཞིག་གོ། །དེ་བ་ད་ལི་ནི་ཛི་མུར་ཀའོ། །བྱི་དང་ག་ནི་སྲིན་བུ་གསོད་བའོ། །ལྕམ་པ་ནི་བི་ཏང་སོའོ། །ཙི་ཏྲ་ནི་ཏྲ་བ་ན་ཏྲིའོ། ། ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་ནི་ཙི་ཏྲ་ཀའོ། །ཀོ་ཤ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་ར་ཙ་ཀོ་ཤ་བ་ཏིའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཀ་དུ་ཀ་ཀོ་ཤ་ཏ་ཀིའོ། །ཀ་རཉྫ་ནི་པུ་ཏི་ཀར་ཉྫ་འོ། །པི་པི་ལིང་ནི་ཀ་ར་ནའོ། །ཡུངས་ཀར་ནི་ཡུངས་ཀར་དཀར་བོའོ། །དན་ཏི་དང་ནི་ཏི་པིད་ཏ། །འབྲས་བུ་གསུམ་དང་བི་ཤ་ལ། །ཤང ཀི་ནི་དང་སྣུ་ཧ་དང་།།སེང་ཕྲོམ་དོང་ག་ནི་ལི་ནི། །ཁྲོན་བུ་དང་ནི་ཀམ་པི་ལྱ། །འོ་མ་བ་གཅིན་འཁྲུ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རྣམས་ནི་འཁྲུ་བའི་སྡེ་ཚན་ཡིན་ནོ།

這是清洗,這是最殊勝的清洗。等等是指油膩和粗糙等,如果是這樣的話,即便是無量,為什麼它們沒有差別呢?雖然內在有差別,就像是由於病根等的緣故,雖然發熱等病有所不同,但治療只需通過補充和減弱兩種方式來完成,因此這兩種特徵之外沒有其他差別。 有時這些需要通過補充來治療,有些則需要通過減弱來治療,除此之外沒有第三種治療方法。《八支心要集釋·詞義月光》是由阿阇黎月官詳細編撰的第十四章註釋。 接下來要解釋凈化等各種藥物品類彙集的章節。就像這裡雖然有各種治療方法,但不超過兩種方式一樣,藥物雖然有不同的方式,但也不超出凈化和平息兩種方式。因此在兩種治療方式之後,開始編寫凈化等藥物品類的章節。 凡是以凈化等方式顯示為藥物的品類,就是凈化等藥物品類。各種品類彙集是指將互相分散的事物集中在一起的章節要解釋。 凈化的催吐藥等的差別,後者最為殊勝的作用有五種,首先要解釋催吐藥品類的主要內容,因此說:‘波松查和甘草,苦瓜和尼姆樹,頻婆和鴿子豆,毒母茄和沒藥,天門冬和萎陀伽,菖蒲和枳椇,胡椒和巖鹽,白芷和薑黃,芥子等,這些是催吐藥品類。’ 波松查等藥物是用於催吐的。其中波松查是馬那法拉。甘草是馬度樣西。苦瓜是卡圖卡阿巴布。尼姆樹是阿里斯塔卡。頻婆是扎姆塔卡。萎陀伽另一個名稱也叫多果。鴿子豆是特利度蘇卡巴。毗拉沙是戈巴阿克沙,像牛眼一樣。毒母茄是帕札卡。沒藥是馬度爾薩,是一種甜汁。天門冬是吉姆爾卡。萎陀伽是殺蟲的。菖蒲是毗當索。枳椇是特拉巴那特利。胡椒是吉特拉卡。 科沙巴有兩種:一種是拉扎科沙巴提,第二種是卡度卡科沙塔基。卡然扎是普提卡然扎。胡椒是卡拉那。芥子是白芥子。丹提和提比達,三果和毗沙拉,香基尼和乳香,生薑和冬瓜尼利尼,井口和甘比利亞,牛奶和牛尿能夠催瀉等藥物是瀉藥品類。

།དེ་ལ་དན་ཏི་ནི་ཀུམ་བའོ། །ཏྲི་བི་ད་ཏ་ནི་ཀུམ་བའོ། །བི་ཤ་ལ་ནི་གོ་བཱ་ཀྵིའོ། །ཤིང་ཁི་ནི་ཤིང་ཁ་ པུས་པའོ།།སྣུ་ཧ་ནི་བུ་ཏའོ། །ནི་ལི་ནི་ནཱི་ལ་པུས་པ་སྟེ། མེ་ཏོག་སྔོན་པོ་ཅན་ནོ། །སེང་ཕྲོམ་ནི་དྲོ་ཏྲའོ། །དོང་ག་ནི་ཤམ་མྱ་ཀའོ། །ཁྲོན་བུ་ནི་སུ་བར་ནཀྴི་རའོ། །ཀ་མ་བི་ལྱ་ནི་ར་ཛ་ན་ག་སྟེ། ཚོན་ཤིང་ངོ་། །འོ་མ་ནི་འོ་མ་རྣམས་སོ། །བ་གཅིན་ནི་དངོས་སུ་ཟད་དོ། །པོ་སོན་ ཆ་དང་དུག་མོ་ཉུང་།།རུ་རྟ་དེ་བ་ད་ལི་དང་། །ཤིང་མངར་ཤུ་དག་རྩ་བ་བཅུ། །ཐང་ཤིང་ར་སྣ་ལ་ལ་ཕུད། །ཤ་ཏ་པུཥྦ་པ་ཏ་ལ། །རྒྱ་སྲན་ནག་པོ་སྦྲང་རྩི་དང་། །རྒྱམ་ཚ་ལྕེ་ཚ་ཤིང་ཉེ་རོ། །འདི་དག་མས་གཏོང་བཀྲུ་སྨན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པོ་སོན་ཆ་ལ་སོགས་པ་ནི་མས་གཏོང་ བའི་བཀྲུ་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་ཡིན་ནོ།།དེ་བ་ད་ལི་ནི་ཛི་མུ་དཀའོ། །གཞན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །རྩ་བ་བཅུ་ནི་རྩ་བ་ལྔ་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སོ། །ཤ་ཏ་པུ་ཥྤ་ནི་མི་བིའོ། ། པ་མ་རྒ་བྱི་དང་ག་།ཚ་བ་གསུམ་དང་སྐྱེར་བའི་རྩ། །སུ་རལ་དང་ཤི་རི་ཤ་།བྲི་ཧང་ཤི་ཀྲུའི་ས་བོན་དང་། །སེང་ལྡེང་ མ་དུ་ཀའི་སྙིང་པོ།།རྒྱམ་ཚ་དངུལ་རྡོ་ཕ་བོང་དྲེག་།སུག་སྨེལ་གཉིས་དང་གོ་སྙོད་སྦོམ། །མགོ་བོའི་ནད་སྦྱོང་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་བ་མརྒ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ནི་མགོ་བོའི་ནད་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། པ་མརྒ་སྲ་དག་བུས་པའོ། །ཚ་བ་གསུམ་ ནི་པི་པི་ལིང་དང་།ན་ལེ་ཤམ་དང་། བཅའ་སྒ་དང་གསུམ་བསྲེས་པའོ། །སྐྱེར་བའི་རྩ་བ་ནི་ད་དུ་ཧ་རིད་ཏའོ། །སུ་རལ་ནི་སུ་ལག་གྲ་ནའོ། །ཤི་རི་ཤའི་ས་བོན་དང་པྲི་ཧའི་ས་བོན་དང་། ཤི་ཀྲུའི་ས་བོན་ནོ། །ས་བོན་གྱི་སྒྲ་སུམ་ཆར་སྦྱར་རོ། །མ་དུ་ཀའི་ སྙིང་པོ་ནི་མ་དུ་ཀའི་མེ་ཏོག་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་བྱའོ།།དངུལ་རྡོ་ནི་ཀུ་ཤར་པ་ཨཉྫ་ནའོ། །སུག་སྨེལ་གཉིས་ནི་སུག་སྨེལ་ཕྲ་མོ་དང་སྦོམ་པོའོ། །གོ་སྙོད་སྦོམ་པོ་ནི་འཕྲ་ཐི་ཀའོ། །ཐང་ཤིང་རྒྱ་སྤོས་རུ་རྟ་དང་། །རྩ་བ་བཅུ་དང་བ་ལ་གཉིས། །བི་ར་ཏ་རའི་སྨན་སྡེར་གཏོགས། ། བི་ད་རི་སོགས་རླུང་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐང་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་སྨན་རྣམས་ནི་རླུང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱ་སྤོས་ནི་ནིཥྛའོ། །རུ་རྟ་ནི་ཀུཥྛའོ། །བ་ལ་གཉིས་ནི་བ་ལ་དང་ཨ་ཏིབ་ལའོ། །པི་ར་ཏ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དང་བིད་ར་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ནི་བཤད དོ།།སྡེ་ཚན་དེ་གཉིས་རླུང་སེལ་བར་བྱེད་བ་ཡིན་ནོ། །དཱུར་བ་དང་ནི་བྱི་ཚེར་བ། །ནིམ་པ་བ་ཤ་ཀའི་ལོ་མ། །ཁ་སྲལ་ཕྲེའུ་འོལ་མ་སེ། །ཉེའུ་ཤིང་པ་ཞེས་བྱ་དང་། །ཤི་ཏ་པ་ཀི་བྲི་ཡང་ཀུ། །ནྱ་གྲོ་དྷ་སོགས་ཤུག་པ་སོགས། །སྠིར་རྣམ་གཉིས་པདྨའི་ཟེ། །བན་ནྱ་ཐལ་ ཏྲེས་སོགས་མཁྲིས་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ནི་མཁྲིས་པ་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དཱུར་བ་ནི་ཤ་དྷ་ལའོ། །བྱི་ཚེར་བ་ནི་བ་ཤ་ཀའོ། །ནིམ་པ་ནི་ནིམ་པའོ། །ལོ་མ་ནི་བ་ཤ་ཀའིའོ། །ཁ་སྲལ་ནི་ཨད་མ་ཀུ་བ་ཏའོ། །འོལ་མ་ སེ་ནི་དགུན་ཏེའོ།།ཉེའུ་ཤིང་ནི་ཤ་ཏ་བརྞིའོ། །ཤི་ཏ་པ་ཀི་ནི་ཤིང་ཁན་དིའོ། །པྲི་ཡང་ཀུ་ནི་གནྡྷ་པྲི་ཡང་ཀུའོ། །ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཤུག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཐལ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ནི་འོག་ནས་སྟོན་ཏེ། སྠིར་རྣམ་གཉིས་ནི་ས་ལ་པརྞི་དང་། ཀྲྀཥྞ་པརྞིའོ། ། པདྨ་ནི་ཀ་མ་ལའོ། །བན་ནྱ་ནི་ཀུན་ན་ཏའོ།

其中丹提是庫姆巴。特里維達塔是庫姆巴。維沙拉是戈瓦克希。木犀是木卡普斯巴。乳草是布塔。尼利是尼拉普斯巴,即具有藍色花朵。升麻是卓特拉。冬瓜是沙姆雅卡。井是蘇巴爾納克希拉。卡馬比利亞是染色木。牛奶就是牛奶。牛尿就是實物。 波松茶和毒母茄、如意草、天門冬、甘草、白芷十種根、檀香、辛夷、拉拉普、百花、巴塔拉、黑豆、蜂蜜、巖鹽、辣椒、木尼若,這些是灌腸藥。 其中波松茶等是灌腸藥的類別。天門冬是吉木達。其他的都是容易理解的。十種根是大小兩種五根。百花是米比。 阿瓦瑪爾加、辛香三味、酸棗根、蘇拉爾和合歡、毗黎杭、芥子種子、紫檀、馬度卡的精華、巖鹽、銀礦石、巖石垢、兩種薑黃、粗胡椒,這些是清除頭部疾病的藥物。 阿瓦瑪爾加等藥物類別是用來清除頭部疾病的。阿瓦瑪爾加是薩達格布斯巴。辛香三味是胡椒、肉豆蔻和蓽茇三種混合。酸棗根是達度哈里達。蘇拉爾是蘇拉格拉納。合歡種子、毗黎杭種子和芥子種子。‘種子’一詞用於三者。馬度卡的精華是指馬度卡最上等的花。銀礦石是庫沙爾巴安加納。兩種薑黃是細薑黃和粗薑黃。粗胡椒是帕提卡。 檀香、沉香、如意草、十種根和兩種巴拉屬於毗拉塔拉藥類。毗達利等能除風病。 檀香等藥物是用來降伏風病的。沉香是尼斯塔。如意草是庫斯塔。兩種巴拉是巴拉和阿提巴拉。毗拉塔拉等類別和毗達利等類別已經說明。這兩類都是用來祛除風病的。 杜爾瓦草和蒺藜、楝樹、巴沙卡葉、卡斯拉爾、小草、烏爾瑪塞、尼烏樹葉、希塔帕基、普里揚庫、尼亞格羅達等、松樹等、兩種斯提爾、蓮花蕊、班尼亞、艾草等能除膽病。 杜爾瓦草等類別是用來降伏和祛除膽病的。其中杜爾瓦是沙達拉。蒺藜是巴沙卡。楝樹就是楝樹。葉子是巴沙卡的。卡斯拉爾是阿德瑪庫巴塔。烏爾瑪塞是冬季。尼烏樹是沙塔巴爾尼。希塔帕基是樹坎迪。普里揚庫是甘達普里揚庫。尼亞格羅達等、松樹等和艾草等類別在下文說明。兩種斯提爾是薩拉帕爾尼和克里希納帕爾尼。蓮花是卡瑪拉。班尼亞是昆納塔。

།དོང་ག་སོགས་དང་ཨརྐ་སོགས། །མུངྒ་སོགས་དང་པོ་སོན་སོགས། །བྱེའུ་རུག་པ་གླ་སྒང་སོགས། །དུག་མོ་ཉུང་སོགས་བད་ཀན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོང་ག་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་བདུན་པོ་ནི་བད་ཀན་སེལ་ཞིང་འཇོམས པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཛི་བན་ཏི་དང་རམ་ཉེ་བ། །མེ་ད་མ་ཧཱ་མེ་ད་དང་། །མུངྒ་མ་ཤ་པརྞི་དང་། །ལྡུམ་བུ་ཟངས་རྩི་བ་དང་ནི། །ཛི་བ་ཀ་དང་ཤིང་མངར་ཏེ། །སྡེ་འདི་འཚོ་བྱེད་ཅེས་བྱ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཛི་བན་ནི་ཛི་བའོ། །རམ་ཉེ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཀ་ཀོ་ལི་དང་། ཀྵིར་ ཀ་ཀོ་ལའོ།།མེ་ད་དང་མ་ཧཱ་མེ་ད་ནི་མེ་ད་གཉིས་སོ། །མུངྒ་དང་མ་ཤ་པརྞི་ནི་མུངྒ་པརྞི་དང་། མ་ཤ་པརྞིའོ། །ཟངས་རྩིབ་ནི་རི་ཤ་པའོ། །ཛི་བ་ཀ་ནི་སྨན་འཚོ་བྱེད་ཀུར་རྩ་ཤི་ཤའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བི་ད་རི་དང་ཨེ་རཎྜ། །པྲིཤྩི་ཁ་ལི་པུརྞ་རྣ། །དེ་བ་ཧ་ས་དེ་བ་དང་། །པརྞི་གཉིས་ དང་ཁ་སྲལ་དང་།།འཚོ་བྱེད་ལྔ་དང་རྩ་ཆུང་ལྔ། །ཐལ་ཏྲེས་དང་ནི་ལྕང་མ་དང་། །ཧང་ས་བ་ཏི་ཞེས་བྱ་རྣམས། །བི་ད་རི་སོགས་འདི་སྙིང་ཕན། །ཉམ་ཆུང་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་སེལ། །ལུས་སྐེམ་སྐྲན་ཚིགས་ཡན་ལག་ན། །དབུགས་མི་བདེ་དང་ལུད་པ་ལུ། །སེལ་བར་བྱེད་པའི་ སྡེ་ཚན་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བི་ད་རི་དང་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི་སྙིང་གི་ནད་ལ་ཕན་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཉམས་བརྟས་ཤིང་ཤ་སྐྱེད་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། ལུས་སྐེམ་ཞིང་ཟད་བྱེད་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ ནོ།།དེ་ལ་བི་ད་རི་ནི་ཤིང་པི་ད་རིའོ། །ེ་རཎྜ་ནི་སོར་ལྔ་པ་ཞེས་བྱའོ། །པྲིཤྩི་ཁ་ལ་ནི་ཨཥྛ་དུ་ཀའོ། །པུརྞ་རྣ་བ་ནི་བྲ་ཤི་བའོ། །པརྞི་གཉིས་ནི་མ་ཤ་པརྞི་དང་། མུངྒ་པརྞིའོ། །འཚོ་བྱེད་སྣ་ལྔ་དང་། རྩབ་ཆུང་ངུ་ལྔ་ལ། འཚོ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་རྩ་བ་ལྔ་ལ་ནི། ཉེའུ་ཤིང་དང་། རམ་ ཉེ་བ་དང་།ཛི་བན་ཏི་དང་། ཛི་བ་ཀ་དང་། ཟངས་རྩི་བའོ། །རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལྔ་ནི་སཔྟ་པརྞི་དང་། ཀྲྀཥྞ་པརྞི་དང་། བྲི་ཧ་ཏི་དང་། ཀཎྜ་ཀ་རི་དང་། གཟེ་མའོ། །ཐལ་ཏྲེས་ནི་ཤ་རི་བའོ། །ཧང་ས་པ་ཏི་ཏྲི་བ་དང་སྟེ་རྐང་གསུམ་བའོ། །ཐལ་ཏྲེས་དང་ནི་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཏང་པ་ལ་དང་ནི་མ་ དུ་ཀ་།ཙནྡན་དཀར་དང་དམར་བ་དང་། །ཤིང་མངར་བ་རུ་ཤ་ཀ་རྣམས། །ཚད་བ་མཁྲིས་པ་ཁྲག་རྒྱས་དང་། །སྐོམ་དད་རིམས་ཀྱིས་བཏབ་པ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐལ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདིས་ནི་ཚད་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཏང་བ་ལ་ནི་ཀསྨ་རིའོ། །མ་དུ་ཀ་ནི་མ་དུ་ཀ་པུཥྤའོ། །པ་རུ་ཤ་ཀ་ནི་མྲི་དུ་པ་བ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཆུང་ངུ་འཇམ་པ་ཞིག་གོ། །ཤུག་པ་བུཎྜ་རཱི་ཀ་དང་། །བྲྀཏྟི་རྀཏྟི་ཅུ་གང་དང་། །སྲིང་གི་སླེ་ཏྲེས་འཚོ་བྱེད་བཅུ། །ནུ་ཞོ་སྐྱེད་བྱེད་རླུང་མཁྲིས་སེལ། །ཉམ་ཆུང ཚིམ་བྱེད་བརྟས་བྱེད་ལ།།འཚོ་བྱེད་རོ་ཙ་ཉིད་དུ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་ནོ། །ནུ་ཞོ་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་དོ། །ནུ་ཞོ་ནི་བུད་མེད་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རླུང་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་སེལ་བ་དང་། ཉམ་ཆུང་བ་རྣམས་ཚིམ་པར་བྱེད་ པས་ན་ཚིམ་བྱེད་དོ།།མདངས་སྐྱེད་པ་ནི། འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཉམས་སྟོབས་སྐྱེད་པའོ། །འཚོ་བར་བྱེད་པས་ན་འཚོ་བྱེད་དོ། །རོ་ཙ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཁུ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཤུག་པ་ནི་པདྨ་ཀ་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དུ་ན་ཧེ་མ་པདྨ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། པུཎྜ་རཱི་ཀ་ནི་པྲ་པུཎྜ་རཱི་ཀའོ། །བྲྀ་ཏྟི་ནི་ཤྲ་བ་ན་ཤི་རའོ། །རྀཏྟི་ནི་ཏུ་ཤིའོ། །ཅུ་གང་ནི་བང་ཤ་རེ་ཙ་ནའོ། །སྲིང་གི་ནི་ཀར་ཀ་སྲིང་གིའོ།

關於’冬嘎等和阿爾卡等,豆類等和波森等,小鳥茹巴和嘎剛等,毒母茸等能祛痰’這句話,冬嘎等七類能祛除和消滅痰濕。 ‘吉萬提和染涅瓦,美達瑪哈美達和,豆類瑪夏帕尼和,藥草藏孜巴以及,吉瓦嘎和甘草等,此類稱為能養生’這句話,吉萬是吉瓦。染涅瓦有兩種:嘎果里和克西爾嘎果拉。美達和瑪哈美達是兩種美達。豆類和瑪夏帕尼是豆葉和豆豉葉。藏孜巴是日夏巴。吉瓦嘎是藥草養生古爾匝西夏。 ‘比達日和艾讓達,布日斯其卡里布那那,德瓦哈薩德瓦和,兩種帕尼和卡色和,五種養生和五小根,塔追以及柳樹和,杭薩巴提等諸藥,比達日等此益心,虛弱風膽均能除,身枯瘤節肢體痛,呼吸不暢和咳嗽,能夠祛除之類別’這句話,比達日等這一類別能益心且令人愉悅,增強體力生長肌肉,同樣也能祛除風病膽病等,能祛除身體消瘦衰敗等。 其中比達日是比達日樹。艾讓達是五指草。布日斯其卡拉是阿斯圖嘎。布那那巴是布日西巴。兩種帕尼是豆豉葉和豆葉。五種養生和五小根中,所謂五種養生根是:涅烏樹、染涅瓦、吉萬提、吉瓦嘎和藏孜巴。五小根是:薩布達帕尼、格日斯那帕尼、布日哈提、根達嘎日和澤瑪。塔追是夏日巴。杭薩巴提是三腳草。 ‘塔追以及布澤謝,當巴拉和尼瑪杜嘎,白檀和紅檀以及,甘草巴茹夏嘎等,熱病膽病血旺和,口渴發熱所引起,均能祛除’這句話,塔追等這一類別能祛除和消滅熱病等。當巴拉是嘎斯瑪日。瑪杜嘎是瑪杜嘎布斯巴。巴茹夏嘎是么日杜巴巴,是一種柔軟的小果實。 ‘樹木布達日嘎和,布日提日提楚剛和,斯林給列追養生十,能生乳汁除風膽,虛弱滿足增長力,養生更增食慾力’這句話,樹木等藥物類別。能生乳汁等作用。乳汁是指能增長女性。同樣也能祛除風病膽病,使虛弱者滿足故稱滿足。 生光澤是指增長髮展,即生長力量。因能養生故稱養生。增進食慾是指能增長精液。樹木是帕德瑪嘎,另一種名稱叫黑瑪帕德瑪。布達日嘎是布日布達日嘎。布日提是夏巴那西日。日提是杜西。楚剛是芒夏熱匝那。斯林給是嘎爾嘎斯林給。

།སླེ་ཏྲེས་ནི་གུ་རུ་ཙིའོ། །འཚོ་བྱེད་བཅུ་ནི་ཛི་བན་ཏིའོ། །རམ་ཉེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་སོ། །པ་རུ་ཤ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ། །རྒུན འབྲུམ་དང་ནི་ཀད་པ་ལ།།ཀ་ཏ་ཀའི་འབྲས་ར་ཛ་དན། །སེའུ་འབྲུ་བར་ད་དུ་རྣམས། །སྐོམ་དད་ཆེ་དང་གཅིན་སྲི་དང་། །རླུང་གི་ནད་རྣམས་སེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པ་རུ་ཤ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ནི་སྐོམ་དད་ཆེ་བ་དང་། གཅིན་སྲི་བའི་ནད་དང་། རླུང་ནད་རྣམས་སེལ་ ཞིང་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ།།རྒུན་འབྲུ་ནི་གོ་ཏན་ནི་རྒུན་འབྲུའོ། །ཀད་པ་ལ་ནི་མ་ལ་བད་ཀའོ། །ཀ་ཏ་ཀའི་འབྲས་བུ་ནི་ཤིང་ཏ་ཀའི་འབྲས་བུའོ། །ར་ཛ་ད་ན་ནི་ར་ཛ་ད་ནའོ། །སེ་འབྲུ་ནི་གོའོ། །བ་ར་ད་དུ་ནི་ཁ་ར་བ་ཏྲ་སྟེ། ལོ་མ་རྩུབ་པའི་ཤིང་ལོ་ཞིག་གོ། །ཉྫ་ན་དང་ཕ་ལི་ནི། །སྤང་སྤོས་པདྨ་ ཨུཏྤལ།།སྐྱེར་ཁཎྜ་དང་སུག་སྨེལ་དང་། །ཤིང་མངར་ནཱ་ག་གེ་སར་བཅས། །དུག་དང་ནང་གི་ཚ་བ་དང་། །མཁྲིས་པ་རྒྱས་པ་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཨཉྫ་ན་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་ནི། དུག་དང་ནང་གི་ཚ་བ་དང་མཁྲིས་པ་རྒྱས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཨཉྫ་ན་ནི་རྣམ་ པ་གཉིས་ཏེ།ལིག་བུ་མིག་དང་དངུལ་རྡོའོ། །ཕ་ལི་ནི་གནྡྷ་པྲི་ཡང་ཀུའོ། །སྤང་སྤོས་ནི་ནལ་ད་ནའོ། །ུཏྤ་ལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་སྔོན་པོ་དང་དམར་པོའོ། །པ་ཏོལ་དང་པུ་ཙེ་ཤེལ། །ཙནྡན་དཀར་པོ་མུར་བ་དང་། །སླེ་ཏྲེས་སྐྲ་ལོར་བཅས་པ་དག་།བད་ཀན་མཁྲིས་པ་མཛེ་དང་ རིམས།།དུག་དང་སྐྱུག་བྲོ་ཡི་ག་འཆུས། །མིག་སེར་གྱི་ནི་ནད་རྣམས་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པ་ཏོ་ལ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདིས་ནི། བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །པུ་ཙེ་ཤེལ་ནི་ཀ་རུ་ཀ་རོ་ཧི་ནའོ། །མུར་བ་ནི་མང་དུ་སྲ་བའོ། །སླེ་ཏྲེས་དང་ནི་ ཤུག་པ་དང་།།ནིམ་པ་འུ་སུའི་འབྲས་བུ་དང་། །ཙནྡན་དམར་པོ་ཞེས་བྱ་རྣམས། །མཁྲིས་པ་དང་ནི་བད་ཀན་དང་། །རིམས་ནད་སྐྱུག་བྲོ་ལུས་ཚ་དང་། །སྐོམ་དད་ཆེ་སེལ་མེ་དྲོད་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སླེ་ཏྲེས་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ སེལ་བར་བྱེད་ལ།མེའི་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དོང་ག་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི། སློན་བྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གཅིན་ནད་རྨ་རེད་པའི་བར་དུ་སྦྱོང་ཞིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དང་ག་དང་ནི་དུག་མོ་ཉུང་། །ཀ་ཀ་ཏི་ག་ཏ་པ་ཏ་ལི། །ནིམ་བ་སླེ་ཏྲེས་དཱུར་བ་དང་། །མུར་བ་བེ+ེ་དང་ཀ་ཏ་དང་། ། པ་ཐ་ཅི་སྐྲིགས་ཤེ་རྒྱ་ཀ་།ཀ་རཉྫ་གཉིས་པ་ཏོ་ལ། །ལོ་མ་བདུན་པ་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས། །སུ་ཥ་བྱི་ཏ་པོ་སོན་ཆ། །ས་ཧ་ར་ཛ་ཞེས་བྱ་དང་། །རྒྱ་ཤུག་གི་ནི་འབྲས་བུ་རྣམས། །དེ་ནི་སློན་བྲོ་མཛེ་ནད་དང་། །དུག་དང་རིམས་དང་བད་ཀན་དང་། །གཡན་པ་དང་ནི་གཅིན་སྙི་དང་། །རྨ་རེད་པ རྣམས་སྦྱོང་བར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དོང་ག་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི་སློན་བྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། གཅིན་དང་རྨ་རེད་པའི་བར་དུ་སྦྱོང་ཞིང་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །དོང་ག་ནི་ཤ་མྱ་གའོ། །ཀ་ཀ་ཏིག་ཏ་ནི་ཤ་རང་གཥྛའོ། །པ་ཏ་ལ་ནི་ཀྲི་སྣ་བྲི་ཏའོ། །མུར་བ་ནི་མ་དུས་རའོ། །བེ་ཏང་ཀ་ ཏ་ནི་སྲུང་བ་བི་ཤི་སྟེ།།ཤིང་ལོ་མ་ཅན་ཞིག་གོ་།ཅི་སྐྲིགས་ནི་ཀི་རི་ཏིག་ཏ་སྟེ། བུ་ནིམ་པའོ། །ཤེརྒྱ་ཀ་ནི་ཧ་ས་ཀ་རའོ། །ཀ་རཉྫ་གཉིས་ལས་གཅིག་ནི་པུ་ཏི་ན་ཀ་རཉྫ་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཙི་རི་བིལ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀ་རཉྫ་གཉིས་པ་ནི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་ནན་ཏ་མ་ལ་ ཞེས་བྱའོ།།ལོ་མ་བདུན་པ་ནི་ས་བྷ་པརྞིའོ། །ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས་ནི་ཙི་ཏྲ་ཀའོ། །སུ་ཤ་བྱི་སི་ཏི་ཡ་བ་ལི་ཞེས་བྱའོ། །པོ་སོན་ཆ་ནི་མ་དང་ན་ལ་ལའོ།

斯列特是古茹孜。十種養生藥是吉萬提。染涅巴等是前面所說的那些。帕茹夏和三果,葡萄以及卡達帕拉,卡塔卡果、拉扎丹,修布、巴達杜等,能夠治療口渴、尿閉和風病。 帕茹夏等類別能夠治療和消除口渴、尿閉病和風病。葡萄是果壇尼葡萄。卡達帕拉是馬拉巴達卡。卡塔卡果是塔卡樹果。拉扎丹就是拉扎丹。修布是果。巴達杜是卡拉巴特拉,是一種葉子粗糙的樹葉。 安扎那和帕利尼,香草、蓮花、烏特帕拉,斯杰康達和蘇格美,甘草和那嘎格薩,能夠治療中毒、內熱和膽病增長。 安扎那等類別能夠治療中毒、內熱和膽病增長。其中安扎那有兩種:即里布眼和銀石。帕利尼是甘達普利揚庫。香草是那爾達那。烏特帕拉有兩種:藍色和紅色。 帕托拉和普切謝,白檀香和木爾巴,斯列特和斯卡洛等,能夠治療痰病、膽病、麻風病、熱病,以及中毒、嘔吐、食慾不振和黃疸病。 帕托拉等類別能夠治療痰病和膽病等。普切謝是卡茹卡若希那。木爾巴是非常堅硬的。 斯列特和香柏,楝樹和烏蘇果,紅檀香等這些,能夠治療膽病和痰病,以及熱病、嘔吐、身熱,並能止渴生火力。 斯列特等類別能夠治療膽病和痰病等,並能生火力。東嘎等類別能夠凈化和治療從噁心到尿病和傷口等。 東嘎和毒母茸,卡卡提嘎塔帕塔利,楝樹、斯列特、杜爾巴,木爾巴、貝當和卡塔,帕塔、吉特利格、謝嘉卡,兩種卡然扎、帕托拉,七葉樹、苦特如特,蘇沙比塔、波松查,薩哈拉扎以及,酸棗的果實等,能夠凈化和治療噁心、麻風病,以及中毒、熱病、痰病,瘙癢和尿病,以及傷口。 東嘎等類別能夠凈化和治療從噁心到尿病和傷口。東嘎是夏米嘎。卡卡提嘎塔是夏讓嘎斯塔。帕塔拉是克里斯那布利塔。木爾巴是馬杜斯拉。貝當卡塔是守護比希,是一種有葉子的樹。吉特利格是吉利提嘎塔,即小楝樹。謝嘉卡是哈薩卡拉。兩種卡然扎中的一種是普提那卡然扎,另一個名稱也叫做吉利比爾帕。第二種卡然扎的另一個名稱叫做南塔馬拉。七葉樹是薩巴帕爾尼。苦特如特是吉特拉卡。蘇沙比是提亞巴利。波松查是馬當那拉拉。

།ས་ཧ་ར་ཛ་ནི་ནཱི་ལ་བུས་པ་སྟེ། མེ་ཏོག་སྔོན་པོ་ཅན་ཞིག་གོ། རྒྱ་ཤུག་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཀུན་ཏ་ཞེས་བྱའོ། ། ས་ ན་དང་ཏི་ནི་ཤ།།སྟག་པ་ཤྭེ་ཏ་བ་ཧ་དང་། །ཀ་ཏ་ར་དང་སེང་ལྡེང་དང་། །བན་ད་དང་ནི་ཤིང་ཤ་པ། ། ཛ་སྲིང་ག་ཙནྡན་ན་གསུམ། །ཏ་ལ་ཨ་ཀར་པ་ལ་ཤ་།ས་ལ་ཁར་བ་ཏྲ་དང་། །དྷ་བ་ཀ་ལིང་ཀ་སྤྲོ་ཏོག་།ཚ་ག་ཀརྞ་བད་ཚ་ཀ་།ཐ་རམ་ཞེས་ནི་བྱ་བ་སྟེ། ། ས་ན་སོགས་དེ རྣམས་ཀྱིས།།ཤ་བཀྲ་མཛེ་ནད་བད་ཀན་དང་། །སྲིན་ནད་སྐྱ་རྦབ་གཅིན་སྙི་དང་། །ཚོ་ཆེས་ནད་ནི་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཨ་ས་ན་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི་ཚད་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཨ་ས་ནི་བ་ཏ་ས་ལའོ། །ཏི་ནི་ཤ་ནི་ཤིང་ཡན་ད་ ནའོ།།ཤྭེ་ཏ་བ་ཧ་ནི་ཨ་ཛུ་ནའོ། །ཀ་ཏ་ར་ནི་སེང་ལྡེང་དང་འདྲ་བ་ལ་སྔོན་པོ་ཅན་ཞིག་གོ། །བན་ད་ནི་ཤི་རི་ཤའོ། །ཤིང་ཤ་པ་ནི་ཀྲིས་སྣར་རའོ། ། ཛ་སྲིང་ག་ནི་མི་ཤི་སྲིང་ག་སྟེ། ར་ཐུག་གི་རྭ་འདྲ་བའོ། །ཙནྡན་གསུམ་ནི་དཀར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། སེར་པོའོ། །ཏ་ལ་ ནི་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་ཏེ་དྭ་ཏྲ་ཛ་ཞེས་བྱ་བའོ།། གར་ཛ་ནི་ཛོང་ག་གའོ། །པ་ལ་ཤ་ནི་ཤིང་ཤ་ཀའོ། །ས་ལ་ནི་ཤིང་མཐོན་པོ་ཞིག་གོ། །ཁ་ར་པ་ཏྲ་ནི་ཤ་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤིང་གི་ཁྱད་པར་ཞིག་གོ། །དྷ་བ་ནི་ཛྲེ་ཧད་ཏ་རུ་ཞེས་བྱ་བ། ཤིང་ཆེན་པོ་ཞིག་གོ། །ཀ་ལིང་ཀ་ནི་ཨིན་ཏྲ་ཡ་བའོ། ། སྤྲོ་ཏོག་ནི་བུ་གའོ། །ཚ་ག་ཀརྞ་ནི་ར་སྐྱེས་ཀྱི་རྣ་བ་འདྲ་བ་ཞིག་གོ། །ཐ་རམ་ནི་ཨ་ཤར་ནའོ། །བ་ར་ན་ཤེ་རྒྱ་ཀ་གཉིས། །ཉེ་ཤིང་ཙི་ཏྲ་མོ་ར་ཏ། །བིལ་བ་ཨཉྫ་སྲིང་གི་དང་། །བྲི་ཧ་ཏི་ནི་རྣམ་གཉིས་དང་། །ཀ་རཉྫ་གཉིས་ཛ་ཡ་གཉིས། །ཤི་ཀྲུ་ཀུ་ཤ་རུ་རྟའོ། །བར་ན་སོགས བད་ཀན་ཚིལ།།མེ་དྲོད་ཆུང་དང་རླུང་ནད་འཁྱིམས། །ཀླད་པ་ལ་བརྟེན་ནད་སེལ་ཞིང་། །སྐྲན་དང་ཁོང་འབྲས་འཇོམས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བར་ན་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི་བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་ནས་ཁོང་འབྲས་ཀྱི་བར་དུ་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། རླུང་ནད་འཁྱིམས་པ་ནི། ཚིལ་གྱིས་གཡོགས་པའི་རླུང་ངོ་། །བ་ར་ནི་ནི་ཤིང་ཏ་མ་ལའོ། །ཤེ་རྒྱ་ཀ་གཉིས་ནི་སེར་པོ་དང་དམར་པོའོ། །མདོག་གིས་ཕྱེ་བའི་སུ་ཧ་ར་ཙ་གཉིས་སོ། །མ་ར་ཏ་ནི་ཀྵི་ར་མོ་ར་ཏའོ། །བིལ་བ་ནི་ཤིང་ཕ་ལའོ། །བྲི་ཧ་ཏི་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་བྲི་ཧ་ཏི་དང་ཀཎྜ་ཀ་རིའོ ཀ་རཉྫ་གཉིས་ནི་བུ་ཏི་ཀ་རཉྫ་དང་།ནག་མ་བའོ། །ཛ་ཡ་གཉིས་ནི། ། ག་ནི་མནྡྲ་གཉིས་སོ། །ཤི་ཀྲུ་ནི་སོ་བན་ཛ་ནའོ། །ཀུ་ཤ་ནི་དཱུར་པའོ། །རུ་ཙ་ནི་རུ་ཙ་ཀ་རའོ། །རུ་ཤ་ཀ་ཤིང་ཀུན་སྤངས་མ། །རྒྱམ་ཚ་བྲག་ཞུན་ནག་ཚུར་གཉིས། །གཅིན་སྲི་རྡེའུས་འགགས་པ་དང་། སྐྲན་དང་ཚིལ་ཆེས་བད་ཀན་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རུ་ཤ་ཀར་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི། གཅིན་སྲི་བ་དང་། རྡེའུས་འགགས་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །རུ་ཤ་ཀ་ཤི་ནི་བྲི་ཀ་ཀའོ། །སྤངས་མ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཀ་ར་ཀ་རམ་དུ་རྨ་བྱའི་མགྲིན་པ་འདྲ་བ་མ་ཡཱུར གྲྀ་བའོ།།རྒྱམ་ཚ་ནི་ཚ་མཆོག་གོ། །བྲག་ཞུན་ནི་ཤེལ་ཛ་དུའོ། །ནག་ཚུར་གཉིས་ལས་གཅིག་ནི་བན་སུ་ཀ་སི་ཞེས་བྱ་བ་ས་རུལ་དང་འདྲ་བའོ། །གཉིས་པ་ནི་པུས་པས་ཀ་སི་ས་ཞེས་བྱ་བའོ།

薩哈拉扎尼尼拉布斯巴是一種藍色的花。石榴果實稱為昆達。阿薩那和提尼夏,虎木、白瓦哈和,卡塔拉與紫檀和,班達以及沙巴樹。扎斯林嘎檀香三種,塔拉阿卡爾帕拉夏,薩拉卡爾瓦特拉和,達瓦卡林嘎斯普托,察嘎卡爾納巴察卡,塔然這些樹木。阿薩那等這些,能治癒白癩病、麻風病、痰病,寄生蟲病、關節炎、尿病,以及肥胖病。 關於阿薩那等類,此類能治癒並消除發熱等病。其中阿薩那是瓦塔薩拉。提尼夏是延達那樹。白瓦哈是阿朱那。卡塔拉與紫檀相似但帶藍色。班達是希利夏。沙巴樹是克利斯納拉。扎斯林嘎是米希斯林嘎,形如山羊角。三種檀香是白色、紅色和黃色。塔拉是一種特殊的樹,稱為德瓦特拉扎。嘎爾扎是宗嘎嘎。帕拉夏是夏卡樹。薩拉是一種高大的樹。卡爾帕特拉是一種稱為夏卡的特殊樹種。達瓦是稱為杰哈達塔如的一種大樹。卡林嘎是因德拉雅瓦。斯普托是布嘎。察嘎卡爾納形如山羊耳。塔然是阿夏爾納。 瓦拉納謝爾嘉二種,近樹吉特拉莫拉塔,畢爾瓦安扎斯林吉和,布利哈提二種和,卡然扎二種扎雅二,希克如庫夏如塔。瓦拉納等能治痰、脂肪,火力弱和風病流轉,頭部相關疾病,以及能消除腫瘤和內瘡。關於瓦拉納等類,此類能治癒並消除從痰病到內瘡等病。風病流轉是指被脂肪包裹的風。瓦拉尼是塔瑪拉樹。二種謝爾嘉是黃色和紅色。是以顏色區分的二種蘇哈拉扎。莫拉塔是克希拉莫拉塔。畢爾瓦是帕拉樹。二種布利哈提是布利哈提和康達卡利。二種卡然扎是布提卡然扎和納嘎瑪巴。二種扎雅是嘎尼曼德拉二種。希克如是索班扎納。庫夏是杜爾帕。如扎是如扎卡拉。 如夏卡樹昆斯龐瑪,巖鹽、礦石、二種黑楚爾,能治尿閉結石阻塞,腫瘤、肥胖和痰病。關於如夏卡爾等類,此類能治癒尿閉和結石阻塞等病。如夏卡希是布利卡卡。龐瑪有二種:卡拉卡然杜形如孔雀頸的瑪尤爾格利瓦。巖鹽是最上等的鹽。礦石是謝爾扎杜。二種黑楚爾中,一種稱為班蘇卡西,似腐土。第二種稱為普斯帕斯卡西薩。

།བེ+ེ་ལན་ཏར་ཨ་ར་ནི། །སྤྲ་ཏོག་བྲི་ཤ་སྲུ་སྲུའི་རྩ། །ི་ཀ་ཏ་དང་གཟེ་མ་དང་། ། ས་ཧ་ར་ཛ་བ་ན་དང་། །ཀ་ཤ་བྲྀ་ཀྵ་ད་ནི་དང་། །འདམ་བུ་ཀུ་ཤ་རྣམ་གཉིས་དང་། །ཀུན་ཐ་དང་ནི་ཁ་སྲལ་དང་། །བལ་བུ་ཀ་དང་མོར་ཏ། །ཀུ་རུ་ཏ་དང་ཀ་རམ་པ། །ལྕམ་པ་ཞེས་བྱ་སྨན་སྡེ་འདི། །བེ་ལན་ཏ་ར་ལ་སོགས་པ། །རླུང་ལས་གྱུར་པའི་ནད་འཇོམས་ཤིང་། །རྡེའུའི ཕྲེའུ་ཡོད་པ་དང་།།གཅིན་སྲིབ་ཡི་ནད་རྣམས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བེ་ལན་ཏར་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི་རླུང་ལས་གྱུར་ཅིང་། རླུང་ལས་སྐྱེས་པའི་ནད་རྣམས་འཇོམས་པ་དང་། ཆུ་སོའི་རྡེའུ་ལ་སོགས་པ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་སོ། །དེ་ལ་རྡེའུ་ཕྲེའུ་ནི་རླུང་གིས་ཁྲག་ བསྐམས་པ་ལས་དུམ་བུ་བྱས་པ་ལས་རྡེའུ་ཕྲེའུ་ཞེས་བྱའོ།།གཅིན་སྲིབ་ནི་གཅིན་ནད་ཀྱི་ནད་གཞི་ལས་བཤད་དོ། །བེ་ལན་ཏ་ར་ནི་བི་ར་ཏ་རའོ། ། ར་ནི་ཨན་མཐའོ། །སྤྲ་ཏོག་ནི་ཨི་ཤ་རམ་ལི་ཀིའམ། བུ་ག་ན་ཞེས་བྱ་བ་མེ་ཏོག་སྦོམ་བོ་ཅན་ནོ། །བྲི་ཤ་ནི་བ་ཤ་ཀའོ། ། སྲུ་སུའི་རྩ་བ་ནི་ཨེ་མ་དེ་བའོ། ། ག་ཏ་ནི་སྨྱུག་པ་ཏྲའོ། །ས་ཧ་ར་ཛ་ནི་སེར་པོའོ། །ཀ་ཤ་ནི་ཤེ་ཏ་ཙ་མ་ར་སྟེ། མེ་ཏོག་རྔ་ཡབ་ལྟ་བུ་ཡོད་པའི་འཇག་མ་སེར་པོའི་རིགས་སོ། །བྲིཀྵ་ད་ནི་ནི་བད་ཀན་ཞེས་བྱ་བ་ཤིང་ལས་ཤིང་གི་ནད་ཀྱི་ཤིང་ལོ་ཕྲེའུ་གཞན སྐྱེས་པའོ།།འདམ་བུ་ནི་ན་ལ་སྟེ་ནང་ཁོང་སྟོང་ངོ་། །ཀུ་ཤ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་འཇག་མའི་སྦོམ་པོ་དང་། ཕྲ་མོ་རྣམ་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའོ། །ཀུན་ཐ་ནི་རྩ་བ་བཅའ་སྒ་འདྲ་བ་ཡོད་པའོ། །ཁ་སྲལ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྲི་སྟེ་ཀ་པི་ཀ་ཆུའོ། །བལ་བུ་ཀ་ནི་སོ་ན་ཀའོ། །མོ་ར་ཏ་ནི་ཤིང་ཏི་པར་ གོའོ།།ཀ་རམ་པ་ནི་ཨག་ནི་མ་པའི་མཆོག་གོ། །ལྕམ་པ་ནི་པར་ཐའོ། །སེང་ཕྲོམ་ཤ་བ་ར་རོ་ཏྲ། །པ་ལ་ཤ་དང་ཛྷིན་ཛི་ནི། །ཐང་ཤིང་ཀད་པ་ལ་ར་སྣ། །ཀ་དམ་པ་དང་ཆུ་ཤིང་དང་། །ེ་ལ་བ་ལུ་ཨ་ཤོ་ཀ་།པ་རི་བེ+ེ་ལ་མོ་ཙ་ཀ་།འདི་ནི་སེང་ཕྲོམ་སོགས་ཞེས་བྱ། །ཚིལ་ཆེས་བད་ཀན་ སེལ་བའི་སྡེ།།མངལ་ནད་འཇོམས་ཤིང་འཁྲུ་བ་གཅོད། །མདོག་བཟང་དུག་ནད་སེལ་བྱེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེང་ཕྲོམ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི། ཚིལ་ཆེས་པ་དང་། བད་ཀན་གྱི་ནད་སེལ་བ་དང་། མངལ་ནད་འཇོམས་ཤིང་འཁྲུ་བ་གཅོད་པའི་ཚུལ་ཅན་དང་། མདོག་བཟང་ཞིང་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དུག་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སེང་ཕྲོམ་ཞེས་བྱ་བ་རི་དྲ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། གཅིག་ནི་པ་ཏི་ཀ་རི་ཏྲའོ། །གཉིས་པ་ཤ་བ་ར་རི་ཏྲའོ། །པ་ལ་ཤ་ནི་ཀེང་སུ་ཀའོ། །ཛྷིན་ཛིན་གྲི་ཏ་མཉྫ་རི་སྟེ། ཡར་ཁ་མར་ཞིག་གོ། ། ཐང་ཤིང་ནི་སར་ལ་ཏེ་ཤིང་དྲང་པོ་ཙི་ཏྲ་ཞེས་བྱའོ། །ར་སྣ་ནི་པ་ནི་ཨམ་བ་ངན་པའོ། །ཆུ་ཤིང་ནི་རམ་པ་སྟེ་ནང་སྟོང་པའོ། །ེ་ལ་བ་ལུ་ཀ་ནི་ཧ་རི་བ་ལུ་ཀ་སྟེ། མིང་གཞན་ཡང་ཨེ་ལེ་ཡའོ། ། ཤོ་ཀ་ནི་མིང་མྱ་ངན་མེད་པའོ། །པ་རི་བེ+ེ་ལ་ནི་ཀུ་ཏ་ནན་དའོ། །མོ་ཙ་ནི་ས་ལ་ཀའོ། །ར ཀ་དང་ནི་ཨ་རལ་ག་།ནཱ་ག་དན་ཏི་བི་ཤ་ལྱེ། །ག་བྲ་ར་སྣ་བྲི་ཤ་ལ། ། བ་མརྒ་ཀ་རཉྫ། །ཀ་ཀ་ད་རི་ཀ་རཉྫ། །གི་རི་ཀར་གཉིས་ཨིཾ་གུ་དང་། ། རྐལ་སོགས་སྡེ་ཚན་འདི། །བད་ཀན་ཚིལ་ཆེས་དུག་རྣམས་སེལ། །སྲིན་ནད་དང་ནི་མཛེ་ནད་འཇོམས། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་རྨ་ལ་ཕན། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཨརྐ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི་བད་ཀན་དང་། ཚིལ་ཆེས་པ་དང་། དུག་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྲིན་བུ་དང་མཛེ་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཁྱད་པར་མཆོག་ཏུ་རྨ་རྣམས་ལ་ཕན་ཞིང་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ར་ཀ་ནི་རྟག་ཏུ་མེ་ཏོག་འབྱུང་བ་སྟེ་མིང གི་རྣམ་གྲངས་སུ་རུ་པི་ཀ་ཞེས་བྱའོ།

貝蘭塔拉尼、斯帕托克、比夏、蘇蘇根、尼卡塔和杰瑪、薩哈拉扎瓦那、卡夏比克夏達尼、蘆葦和兩種庫夏草、昆塔和卡薩拉、瓦布卡和莫爾塔、庫魯塔和卡蘭帕、占巴等這些藥物群,貝蘭塔拉等,能夠消除風引起的疾病,能治療結石和小結石,以及排尿障礙等疾病。 關於這些:貝蘭塔拉等這一類群是針對風引起的疾病,能夠消除和治療由風所生的疾病,以及消除和治療膀胱結石等。其中結石是指由風導致血液乾涸而形成的塊狀物。排尿障礙是指泌尿系統疾病中所說的病癥。貝蘭塔拉即是比拉塔拉,拉是詞尾。斯帕托克是伊沙蘭利基或布嘎那,是一種具有粗大花朵的植物。比夏是瓦夏卡。蘇蘇根是埃瑪德瓦。嘎塔是竹葉。薩哈拉扎是黃色的。卡夏是白色扎瑪拉,即有如扇子般花朵的黃色蘆葦類。比克夏達尼是巴根,即從樹上長出的小葉。蘆葦是那拉,內部中空。兩種庫夏是指粗細兩種蘆葦的分類。昆塔是具有類似姜根的根部。卡薩拉是昆圖斯日,即卡皮卡水。瓦布卡是索那卡。莫爾塔是提帕爾樹。卡蘭帕是最上等的阿格尼瑪帕。占巴是帕爾塔。 森普龍、夏瓦拉若札、帕拉夏和真真尼、唐興、卡帕、拉日那、卡丹帕和水木、涅拉瓦盧、阿叔迦、帕日貝拉、莫扎卡,這就是森普龍等類,能夠消除過多脂肪和痰濕,治療子宮疾病並止瀉,改善膚色並能解毒。 關於這些:森普龍等這一類群能夠消除過多脂肪和痰濕病,治療子宮疾病,能夠止瀉,使膚色美好光澤,同時也能解毒。其中森普龍有兩種日札,一種是帕提卡日札,第二種是夏瓦拉日札。帕拉夏是肯蘇卡。真真是格日塔曼扎日,即向上向下的。唐興是薩拉拉,即直樹,也叫齊札。拉日那是不好的帕尼安巴。水木是蘭帕,內部空心。涅拉瓦盧卡是哈日瓦盧卡,另一個名字是埃萊雅。阿叔迦的意思是無憂。帕日貝拉是庫塔南達。莫扎是薩拉卡。 阿爾卡和阿拉嘎、那嘎丹提、比夏利耶、嘎布拉、拉日那、比夏拉、瓦瑪嘎、卡蘭扎、卡卡達日、卡蘭扎、兩種吉日卡爾、英古等這一類群,能消除痰濕、過多脂肪和毒素,治療蟲病和麻風病,特別對傷口有益。 關於這些:阿爾卡等這一類群能夠消除痰濕、過多脂肪和毒素,能夠治療蟲病和麻風病,特別是能夠治療和清潔傷口。阿爾卡是常開花的,同義詞稱為如皮卡。

། རལ་ཀ་ནི་ཤྭེ་ཏ་ཀུ་སུ་མ་སྟེ་མེ་ཏོག་དཀར་པོ་ཡོད་པའོ། །ནཱ་ག་དན་ཏི་ནི་ཤ་ཏ་གན་དྷ་སྟེ་མེ་ཏོག་དཀར་པོ་དྲིལ་བུ་ལྟ་བུ་ཡོད་བའོ། །བི་ཤ་ལྱེ་ནི་ལག་ལ་བཤོལ་ལྟ་བུའོ། །ག་བྲ་ནི་ག་བར་གྱིའོ། །བི་ཤ་ལ་ནི་ཨ་སྟ་དུ་མའོ། །མིང་གཞན་ནི་ སར་བ་ཏ་ཤི་ཀ་ཞེས་བྱའོ།། བ་མརྒ་ནི་པྲ་དུག་པུས་པའོ། །ཀ་རཉྫ་ནི་པྲ་གྲི་རྒྱའོ། །ཀ་ཀ་ད་རི་ནི་པོ་ཏ་ཏེ་ལའོ། །ཀ་རཉྫ་ནི་གཉིས། ཀ་རཉྫ་ཀར་པོ་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ན་ག་ཏ་མ་ལ་ཞེས་བྱའོ། །གི་རི་ཀར་ནི་གཉིས་ལས་གཅིག་ནི་ཀི་ནི་ཧི་གི་རི་ཀར་ནི་ཞེས་བྱའོ། ། གཉིས་པ་ནི་ཏ་ཀ་བྱི་ཞེས་བྱ་བའི་གིར་གི་གར་གི་དཀར་པོ་ཆེ་བའོ། །སློབ་དཔོན་གཞན་དག་ནི་ཀར་ནི་གཉིས་པ་ཀུ་མ་རི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཟེར་རོ། །ིང་གུ་ཏ་ནི་དཀའ་ཐུབ་པའི་ཤིང་ངོ་། །བྱི་རུག་རྣམ་གཉིས་ཀུ་ཐེ་ར། །ཀ་ལ་མ་ལ་བྱི་དང་ག་།ཁ་ར་པ་ཏྲ་ཀད་པ་ལ། །བྲི་ཤ་ཀརྞི་ཤ་ཀུན་ཏི། ། སྐེ་ཚེ་ཀ་པིད་ཐའི་ལོ་མ། །ག་བྲ་མོན་སྣེའུ་ཀ་མུ་ཀ་། རྐང་མར་བི་ཤ་མུཥྛི་དང་། །བུ་སྲིན་དང་འབམ་པོའོ། །བྱེ་རུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ། །བད་ཀན་ཚིལ་ཆེས་སྲིན་ནད་སེལ། །ཆམ་པ་ཡི་ག་འཆུས་ལུད་པ། །དབུགས་མི་བདེ་འཇོམས་རྨ་རེད་སྦྱོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིའུ་རུག པ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི་བད་ཀན་ཚིལ་ཆེས་པ་དང་།སྲིན་ནད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆམ་པ་ལ་སོགས་པ་འཇོམས་པ་དང་། རྨ་རེད་པ་སྦྱོང་ཞིང་དག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེའུ་རུག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་སེར་པོ་དང་ནག་པོའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའོ། །ཀུ་ཐེ་ར་ ནི་ཀ་ཀ་མ་ཙི་ཏའོ།།ཀ་མུ་ག་ནི་ནི་དི་ཀན་ད་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཨ་ཏི་མུག་ཏ་ཀ་ཞེས་བྱའོ། །རྐང་མར་ནི་ཨ་ལམ་བུ་སའོ། །བག་ཤ་མུག་ཏི་ནི་ཀེ་ཤ་མུཥྛི་སྟིའོ། །བུ་སྲིན་ནི་གུ་ཧ་བི་ན་ཛ་ག་སྟེ་ས་བོན་མི་མངོན་པའོ། །འབམ་པོ་ནི་འབུ་ཏ་གེ་ཤིའོ། །མུ་སྐ་ཀ་དང་ སྣུ་ཧ་དང་།།འབྲས་བུ་གསུམ་དང་ཙི་ཏྲ་ཀ་།པ་ལ་ཤ་དང་དྷ་བ་དང་། །ཤིང་ཤ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས། །སྐྲན་དང་གཅིན་ནད་རྡེའུ་ཆགས། །སྐྱ་རྦབ་དང་ནི་ཚིལ་ཆེས་ནད། །བད་ཀན་རྒྱས་དང་ཁུ་བ་ཡི། །ནད་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མུ་སྐ་ཀ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི། སྐྲན་ལ་སོགས་པ་ནས་ཁུ་བའི་ནད་ཀྱི་བར་དུ་སེལ་ཞིང་འཇོམས་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མུ་སྐ་ཀ་ནི་ཤིང་མོང་ཤ་ཀ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྣུ་ཧ་ནི་སུདྷ་སྟེ་ཤྲཱི་ཁཎྜའི་ཤིང་ངོ་། །བ་ལ་ཤ་ནི་བྲ་མ་ཏ་རུའོ། །དྷ་བ་ནི་ཤིང་ཤ་པའི་མིང་གི་རྣམ གྲངས་མལ་ད་ལ་པ་ཧ་ཞེས་བྱ་བ་ཟླུམ་པ་ཞིག་གོ།།དུག་མོ་ཉུང་དང་མུར་བ་དང་། །བར་གི་དང་ནི་བུ་ཙེ་ཤེལ། །ན་ལེ་ཤམ་དང་བོང་ང་དཀར། །ཆུ་སྒོག་སུག་སྨེལ་པ་ཐ་དང་། །ཡུངས་ཀར་ཟིར་ཨུ་ར་ལུ། ། ཟ་མོ་དང་པོ་སོན་ཆ། །ཤུ་དག་ཟི་ར་ནག་པོ་དང་། །ཤིང་ཀུན་དང་ནི་བྱི་དང་ ག་།པ་ཤུ་གནྡྷ་ཚ་བ་ལྔ། །རླུང་དང་བད་ཀན་ཚིལ་ཆེས་དང་། །ཆམ་པ་སྐྲན་དང་རིམས་དང་གཟེར། །གཞང་འབྲུམ་གྱི་ནི་ནད་རྣམས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུག་མོ་ཉུང་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དུ་གཏོགས་པའི་སྡེ་འདི་ནི་རླུང་ནད་དང་། བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་ནས་གཞང་འབྲུམ་གྱི་བར འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དུག་མོ་ཉུང་ནི་རྣམ་གྲངས་པ་བད་ཀ་ཞེས་པའོ། །ཆུ་སྒོག་ནི་གན་དི་རིའོ། །ུ་ར་ལུ་ནི་ག་ཀ་ཏང་ཀ་སྟེ་མ་ཧཱ་ནི་མ་བའོ། །ཤུ་དག་ནི་ཚིགས་དྲུག་པའོ། །བ་ཤུ་གན་དྷ་ནི་སྲ་ཏི་མི་རུ་རའོ། །ཚ་བ་ལྔ་ནི་པི་པི་ལིང་དང་། པི་པི་ལིང་གི་རྩ་བ་དང་། དབྱི་མོང་དང་། ཙི་ཏྲ་ཀ་དང་། བཅའ་སྒའོ།

拉卡是白色花朵。那嘎丹提是百香花,有白色鈴鐺狀的花朵。毗沙利耶如手掌般。嘎布拉是嘎布拉。毗沙拉是多種阿斯塔。另一個名字叫薩爾瓦塔希卡。瓦瑪爾嘎是普拉毒普斯帕。卡然加是普拉格日嘉。卡卡達日是波塔特拉。 卡然加有兩種,白色卡然加,另一個名字也叫那嘎塔瑪拉。基日卡爾有兩種,一種叫基尼希基日卡爾尼。第二種是塔卡比所說的大白基日嘎日。其他導師說第二種卡爾尼是庫瑪日。寧古塔是苦行者的樹。 比如有兩種,庫特拉,卡拉瑪拉比和嘎,卡拉帕特拉卡德帕拉,比沙卡爾尼沙昆提,斯給策卡比德塔葉,嘎布拉門斯紐卡木卡,腳油比沙木提和,布斯日和班波。比如等類,能除痰濕肥胖蟲病,感冒食慾不振咳嗽,呼吸不暢並清洗傷口。 比如等類能夠治療痰濕肥胖和蟲病,同樣也能治療感冒等病,並能清洗凈化傷口。比如有兩種,以黃色和黑色區分。庫特拉是卡卡瑪吉塔。卡木嘎是尼迪堪達,另一個名字叫阿提木克塔卡。腳油是阿藍布薩。巴沙木克提是給沙木提。布斯日是古哈比那加嘎,是種子不顯的。班波是布塔給希。 木斯卡卡和斯努哈,三果和吉特拉卡,帕拉沙和達瓦和,稱為辛沙帕等,能治療腫瘤和尿病結石,風濕病和肥胖病,痰濕增長和精液的諸病。 木斯卡卡等類,能治療從腫瘤等到精液病。其中木斯卡卡是稱為蒙沙卡的樹。斯努哈是蘇達即白檀香樹。帕拉沙是布拉瑪塔如。達瓦是辛沙帕的異名瑪達拉帕哈,是圓形的。 毒母茸和木爾瓦和,巴基和布澤謝,那列善和白芒硝,水蒜蘇格美帕塔和,芥子孜日烏拉盧,扎摩當波森恰,菖蒲黑孜拉和,辛蕁和比當嘎,帕舒甘達五辛,能治療風病和痰濕肥胖和,感冒腫瘤發燒疼痛,痔瘡等病。 毒母茸等類屬於這一類,能治療風病和痰濕等直到痔瘡。毒母茸的異名是帕巴達卡。水蒜是甘迪日。烏拉盧是嘎卡當卡即瑪哈尼瑪巴。菖蒲是六節的。帕舒甘達是斯拉提米如拉。五辛是:胡椒、胡椒根、烏蒙、吉特拉卡和蓽茇。

།ཤུ་དག་གླ་སྒང་ཐང་ཤིང་དང་། །དོང་གྲ་བོང་ང་ཨ་རུ་ར། །སེར་པོ་གཉིས་དང་ཤིང་མངར་དང་། །ཀྲྀཥྞ་པརྞི་དུག་མོ་ཡུངས། །ཤུ་དག་ཡུང་བ་ལ་སོགས་སྡེ། །བེའུ་སྣབས་ཚད་པས་འཁྲུ་སྨིན་གཅོད། །ཚིལ་ཆེས་བད་ཀན་རྒྱས་རླུང་འཁྱིལ། །ནུ་མའི་ནད་རྣམས་སེལ་བར བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤུ་དག་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི། བེ་སྣབས་ཚད་བས་འཁྲུ་བ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ཚིལ་ཆེས་པ་དང་བད་ཀན་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སྨན་རྣམས་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །པྲི་ཡང་ཀུ་དང་ར་གན་དུད། །ལིག་པུ་མིག་དང་སྟང་ཟིལ་དང་། ། ལྕིམ་རྩ་པདྨ་གེ་སར་དང་། །བཙོད་དང་ཡ་བ་ཤ་ཀ་དང་། །ཤལ་མ་ལི་དང་དེའི་ཁུ་བ། །ས་མང་ག་དང་བུ་ན་མ། །ཙནྡན་ད་ཏ་ཀའི་མེ་ཏོག་།མ་བཤ་དང་ཤིང་མངར་དང་། །ན་མ་ཀ་ར་ཏུ་ནི་ཤིང་། །རྒྱ་སྐྱེགས་ཤིང་དང་ཀད་ཚུར། །སེང་ཕྲོམ་བིལ་རྐང་ད་ཏ་ཀི། །པདྨའི་གེ་སར་ཀ་ཏང་ཀ་། པྲི་ཡང་ཨར་པཤྠ་སྡེ་གཉིས། །ཞུ་བའི་ཚད་པའི་འཁྲུ་བ་སེལ། །འབྱོར་བྱེད་མཁྲིས་པ་དག་ལ་ཕན། །རྨ་ཡང་འཚོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། པྲི་ཡང་ཀུ་དང་། ཨམ་ཤའི་སྡེ་ཚན་འདི་གཉིས་ནི། ཞུ་བའི་ཚད་བས་འཁྲུ་བ་སེལ་བ་སྟེ། མ་ཞུ་བའི་བེ+ེ་སྣབས་མེད་པའི་འཁྲུ བ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་འབྱོར་བར་བྱེད་དེ། རྨ་འཚོ་བའི་ཚད་པས་འཁྲུ་བ་གཅོད་པ་དང་མཁྲིས་པ་ལ་ཕན་ཞིང་བདེ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྨ་ཡང་འཚོ་ཞིང་འབྱོར་པ་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་པྲི་ཡང་ཀུ་ནི་གན་དྷ་པྲི་ཡང་ཀུ་སྟེ། དེའི་མེ་ཏོག་གོ། ། ལྕིམ་རྩ་ནི་པདྨ་རྩ་རའོ། །པདྨ་གེ་སར་ནི་པདྨའི་ཀི་ན་ཛ་གའོ། །བཙོད་ནི་མན་ཛི་ཤྠའོ། །ཡབ་ཤ་ཀ་ནི་ཨ་ནན་ཏའོ། །ཤལ་མ་ལི་ནི་མན་དུ་མའོ། །དེའི་ཁུ་བ་ནི་ཤལ་མའི་ཁུ་བ་སྟེ། དེ་ལ་མོ་ཐ་རས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ས་མཾ་ག་ནི་ན་མ་ཀར་དང་རཀྟ་མཱུ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་དམར་བའོ། ། བུ་ན་མ་ནི་རཀྟ་གེ་སར་རོ། །ད་ཏ་ཀི་ནི་མ་ད་ཧེ་ཏུ་སྟེ་ཚང་རྩིའོ། །མ་བ་ཤ་ནི་བ་ཧུ་མཱུ་ལ་ཀ་སྟེ། རྩ་བ་མང་པོའོ། །ན་མ་ཀ་ར་ནི་ས་མང་གའོ། །ཏུ་ནི་ཤིང་ནི་ནན་ཏི་བྲྀ་ཀྵའོ། །ཀད་ཚུ་ར་ནི་ཧ་རི་ཞེས་བྱ་བ་འདབ་མ་ཕྲ་བ་ཞིག་གོ་།ཀ་ཏང་ཀ་ནི་ཨ་རུ་ལ་ཀའོ། །གླ་སྒང་ཤུ་དག་ཀྲུ་ཏྲུག་ཏྲེས། ། སེར་པོ་གཉིས་དང་ཁ་བ་གཉིས། །གོ་བྱེ་བ་ཐ་འབྲས་བུ་གསུམ། །བོང་ང་དཀར་ནག་རུ་རྟ་དང་། །སུག་སྨེལ་དང་ནི་ཤུ་དག་རྣམས། །ནུ་ཞོ་མངལ་ནད་དྲི་མ་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གླ་སྒང་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དུ་བྱས་པ་ནི། ནུ་ཞོའི་ནད་བུད་མེད་ཀྱི་ནུ་ཞོའི་སྐྱོན་དང་དེ་བཞིན་དུ མངལ་གྱི་ནད་རྣམས་དང་དྲི་མ་སྟེ།འཕྱེན་དང་བཤང་གཅི་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྨིན་ཅིང་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་བ་གཉིས་ལས་གཅིག་ནི་པུ་ཙེ་ཤེལ་ལོ། །གཉིས་པ་ཀ་ཀ་ཏིག་ཏའོ། །གཞན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །ནྱ་གྲོ་དྷ་དང་ཨ་ཤྭདྠ། །ུ་དུམྦཱ་ར་སེང་ཕྲོམ་གཉིས། །འཛམ་ བུ་གཉིས་དང་ཨ་རྫུ་ན།།ཀ་པི་ཏ་དང་ཀད་པ་ལ། །པླཀྴ་ཨ་མྲ་ལྕང་མ་དང་། །པི་ལ་ཡ་དང་པ་ལ་ཤ།།ནན་ཏེ་རྒྱ་ཤུག་ཀ་དམ་པ། །བི་ད་ཤིང་མངར་མ་དུ་ཀ་།ནྱ་གྲོ་དྷ་སོགས་སྡེ་ཚན་འདི། །རྨ་འཚོ་འཁྲུ་གཅོད་ཆག་གྲུགས་འབྱོར། །ཚིལ་ཆེས་ཁྲག་ མཁྲིས་སྐོམ་དད་ཆེ།།མངལ་གྱི་ནད་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ནྱ་གྲོ་དྷ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི། རྨ་འཚོ་ཞིང་འབྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། འཁྲུ་བ་གཅོད་པ་དང་། རྐང་ལག་གི་ཆག་གྲུགས་འབྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། ཚིལ་ཆེས་པ་དང་ཁྲག་མཁྲིས་ལ་སོགས་པའི་ ནད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ནྱ་གྲོ་དྷ་ནི་བ་ཤི་བ་དའོ། ། ཤྭངྠ་ནི་པི་པ་ལའོ། །ུ་དུམྦཱར་ནི་ས་དང་ཕ་རོལ་ལའོ།

白芷、甘松、唐木香和,獨角蓮、水仙、訶子,兩種黃藥和甘草,以及黑葉草和毒芥子。白芷、薑黃等類藥,能治療痰熱引起的腹瀉,過多脂肪、痰濕增盛和風氣鬱結,能消除乳房諸病。 關於此,白芷等這一類藥,能使痰熱性腹瀉成熟。能消除過多脂肪和痰濕增盛等病。這些藥物易於理解。 使君子、鉛灰塵、茉莉花、甘露和,茜草根、蓮花蕊和,藍靛、夜合花和,木棉花及其汁液,娑羅門香和布那瑪,檀香、達塔迦花,馬婆沙和甘草,娜瑪迦拉和圖尼樹,沒藥樹和迦突羅,辛夷、木瓜根、達塔基,蓮花蕊、迦當迦,使君子和阿爾帕斯塔兩類。能治消化熱引起的腹瀉,能增益、對膽病有益,也能治癒傷口。 關於此,使君子和阿姆夏這兩類,能治消化熱引起的腹瀉,即能制止非消化性無痰腹瀉,同樣能增益,能止傷口發熱引起的腹瀉,對膽病有益且能安樂,同樣也能治癒傷口和有益增益。其中使君子即甘地使君子,是其花朵。茜草根即蓮根。蓮花蕊即蓮花的基那札迦。藍靛即茜草。夜合花即無盡。木棉花即曼度瑪。其汁液即木棉汁液,也稱為摩塔拉斯。娑羅門香即娜瑪迦拉和紅根,即紅色根。布那瑪即紅色花蕊。達塔基即蜂蜜因,是蜂蜜。馬婆沙即多根,是多根。娜瑪迦拉即娑羅門香。圖尼樹即南提樹。迦突羅即哈里,是一種細葉植物。迦當迦即阿魯拉迦。 甘松、白芷、苦蔘,兩種黃藥和兩種苦藥,五味子、巴塔、三果,白黑水仙、茴香和,肉桂及白芷等,能清除乳汁、子宮病和污垢。 關於此,將甘松等歸為一類,能治療乳汁病即婦女乳汁的缺陷,同樣也能使子宮諸病和污垢即大小便等病成熟並清除。兩種苦藥中,一是普切謝爾,二是迦迦苦。其他易於理解。 尼拘律樹和菩提樹,烏東巴拉和兩種辛夷,兩種蒲桃和阿朱那,木瓜和迦皮塔拉,普拉克夏、芒果、柳樹和,畢拉雅和波羅沙,南提、沙棘、迦擔婆,比達、甘草、末度迦。尼拘律樹等這一類,能治傷口、止瀉、接骨,過多脂肪、血膽、渴望飲食,能清除子宮諸病。 關於此,尼拘律樹等這一類,能治癒傷口並增益,能止瀉,能接合手足骨折,能清除過多脂肪和血膽等病。尼拘律樹即婆尸婆達。菩提樹即畢缽羅。烏東巴拉即對岸。

།འཛམ་བུ་གཉིས་ལས་གཅིག་ནི་ར་ཛ་འཛམ་བུ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཞིག་གོ། །གཉིས་པ་ནི་ཀ་འཛམ་བུའོ། །རྫུ་ན་ནི་ཀུ་ཀུ་བའོ། །ཀ་པི་ཏ་ནི་བ་ར་དའོ། ། ཀང་པ་ལ་ནི་སོ་མ་བ་ལ་ཀའོ། །བླག་ཤ་ནི་གར་ཤ་གན་དའོ། ། མྲ་ནི་ཙུ་ཏའོ། །ལྕང་མ་ནི་བན་ཛུ་ལའོ། །པི་ཡ་ལ་ནི་ཁ་ར་ཀན་དའོ། །དེ་བཞིན་དུ་པ་ལ་ཤ་ནི་ཀིང་ཤུ་ཀའོ། །ཤིང་ནན་ཏི་ནི་དུ་ནི་ཤིང་ངོ་། །རྒྱ་ཤུག་ནི་བ་དི་རའོ། །བི་ད་ར་ལ་ནི་ཏིན་དུ་ཁིའོ། །གཞན་དག་ན་རེ་དིརྒ ན་ཁ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།མ་དུ་ཀ་ནི་མ་དུ་པུཥྤའོ། །ེ་ལ་གཉིས་དང་ཏུ་རུ་ཀ་།རུ་རྟ་གནྡྷ་པྲི་ཡང་ཀུ། །སྤང་སྤོས་པ་ལ་བྱ་མ་ཀ་།སྤྲི་ཀ་ཙོ་ར་ཙོ་ཙ་དང་། །ཤིང་ཚ་གནྡྷ་བྷ་དྲ་དང་། །རྒྱ་སྤོས་པོ་ལ་སྠེ་ནེ་ཡ། །རྒྱ་མཚོ་སྦུ་བ་ཆུ་སྲིན་སེན། །ཐང་ཤིང་དང་ནི་ཨ་ཀ་རུ། །གུར་གུམ་ཤི་རི་བ་ ས་ཀ་།ཙནྡན་གུ་གུལ་ལྕེ་བོག་དཀར། །བུ་ན་མ་དང་ཀུན་དུ་རུ། །ནཱ་ག་གེ་སར་ཞེས་བྱའོ། །ེ་ལ་སོགས་སྡེ་རླུང་བད་ཀན། །དུག་རྣམས་སེལ་ཞིང་མདོག་གསལ་བྱེད། །གཡན་པ་ཐོར་བུའི་ནད་རྣམས་དང་། །ཤ་བཀྲ་བས་ལྡག་སེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཨེ་ལ་ལ སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི།རླུང་དང་བད་ཀན་དང་དུག་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མདོག་གསལ་ཞིང་དང་བར་བྱེད་པ་དང་། གཡན་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ེ་ལ་གཉིས་ནི་སུག་སྨེལ་ཞེས་བྱ་བ། ཨེ་ལ་ཕྲ་མོ་དང་། ཨེ་ལ་སྦོམ་པའོ། ། ཏུ་རུ་ཀ་ནི་སི་ལ་ར་སའོ། །གནྡྷ་བྲི་ཡང་ཀུ་ནི་ཕ་ནིའོ། །བྱ་མ་ཀ་ནི་དེ་བ་ད་དྷའོ། །སྤྲི་ཀ་ནི་ད་བ་ལི་སྟེ། འབུ་སུག་ཧང་ངོ་། །ཙོ་ར་ཀ་ནི་བན་དྷ་ཐིག་ཁ་ན་སྟེ་ཙ་རོའོ། །ཙོ་ཙ་ནི་ས་ནི་ཏ་ཀ་རུ་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ན་ཏ་ཞེས་བྱའོ། །བོ་ལ་ནི་ཛ་ཀི་བ་ཀའོ། །རྒྱ་མཚོ་སྦུ་བ་ནི་བྱ་གྲ་ན་ག་སྟེ། ས་མུན་ཏྲ་ན་ཛ་ལ་ཞེས་བྱའོ། །ཐང་ཤིང་ནི་ཐང་ཤིང་རིང་པོའི་ཐང་ཆུའོ། །ཙནྡན་ནི་པུ་ཤུ་ནའོ། །གུ་གུལ་ནི་མ་ཧི་ཤ་གྷའོ། །པོག་དཀར་པོ་ནི་སརྫ་ར་ས་སྟེ། ལྷའི་སྤོས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །བུ་ན་མ་ནི་རཀྟ་ཀེ་ས་རའོ། །ཀུན་དུ་རུ་ནི་ཁ་བུར་རའོ། །ཤ་མ་དན་ཏི་དྲ་བན་ཏི། །ཀུ་ཏ་ར་ན ཀྲ་མུ་ཀ་།ཤང་གི་ནི་དང་ས་ཏ་ལ། །ཁྲོན་བུ་དང་ནི་ག་བ་ཀྵི། །སུ་དྷ་ཀྵི་ར་ཀམ་བི་ལྱ། །སླེ་ཏྲེས་དོང་ག་ཀ་རཉྫ། །བཥྚ་ཨན་ཏྲ་ཤི་ཀྲུ་དང་། ། མྲ་ཤིང་རོ་ཚའི་འབྲས་བུ། །དུར་བྱིད་ལ་སོགས་སྡེ་ཚན་འདི། །སྐྲན་དང་དུག་དང་ཡི་ག་འཆུས། །བད་ཀན་དང་ནི་སྙིང་ནད་དང་། །གཅིན་ སྲི་བ་ཡི་ནད་རྣམས་སེལ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤམ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་འདི་ནི་སྐྲན་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་འཇོམས་ཤིང་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཤ་མ་ནི་དུར་བྱིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ། བ་ལི་ན་ཏི་ཞེས་བྱའོ། །དན་ཏི་ནི་མུ་ཀ་ལའོ། །དྲ་བན་ཏི་ནི་མུ་ཤ་ཀ་ར་ནིའོ། །ཀུ་ཏ་ར་ནི་ བོད་སྟང་སྟེ།དུར་བྱིད་ཅེས་སོ། །ཀྲ་མུ་ཀ་ནི་གླ་གོར་ཞོ་ཤའོ། །ཤང་གི་ནི་ནི་ཡ་བ་ཏིག་ཏའོ། །ས་ཏ་ལ་ནི་ཙར་མས་དང་ཞེས་བྱའོ། །ཁྲོན་བུ་ནི་ཏིག་ཏ་དུག་དྷ་ག་སྟེ། འོ་མ་ཁ་བྲོ་བ་ཡོད་པའོ། །ག་བཀྴ་ནི་བི་ཤ་ལའོ། །སུ་དྷ་ཀྵི་ར་ནི་སུ་དའོ། །ཀམ་བི་ལྱ་ནི་ར་ཛ་ན་ཁོའོ། ། ཀ་རཉྫ་ནི་པུ་ཏི་ཀ་རཉྫའོ། །བཥྚ་ཨན་ཏྲ་ནི་བི་ཤ་གནྡྷིའོ། །ཤི་ཀྲུ་ནི་བ་ཧ་ལའོ། །ཤིང་རོ་ཚ་ནི་པི་ལུ་སྟེ་དེའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལྟར་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་བཤད། །སྡེ་ཚན་དེ་དག་མ་རྙེད་ན། །དེ་དང་ཆ་མཚུངས་གཞན་ཡང་སྦྱར། །མི་འདྲའི་སྦྱོར་བ་སྤང་བར་བྱ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི སྒྲ་ནི་རྫོགས་པའི་དོན་ནམ་རྣམ་པའི་དོན་ནོ།།དེ་ལ་རྫོགས་པ་ནི་སྡེ་ཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་རྫོགས་པའོ།

瞻部有兩種,其一是王瞻部,是一種大果實。第二是小瞻部。茹那是枯枯婆。迦毗他是婆羅陀。康帕拉是索摩婆拉迦。布拉克夏是伽爾夏甘達。摩羅是朱塔。柳樹是槃殊拉。毗耶拉是卡拉甘達。同樣,帕拉夏是金輸迦。楠提樹是杜尼樹。棗樹是婆提羅。毗達拉是廷度契。其他人說是長果。摩度迦是摩度普沙。 小豆蔻二種及土魯迦,茹達甘達毗揚固,草香帕拉比亞瑪迦,斯毗迦措羅措查及,桂皮甘達跋陀羅及,檀香波拉斯特內亞,海泡沫及水獸爪,檀香及阿迦嚕,藏紅花希利婆薩迦,旃檀古古勒白膠香,布那瑪及昆都嚕,龍花等是也。小豆蔻等類能除風痰,諸毒並能使膚色明亮。疥癬瘡皰等諸病,白癜風等病能除。 此中,小豆蔻等類,能除風痰及諸毒,同樣能使膚色明亮清凈,並能治癒疥癬等病。兩種小豆蔻即蘇格美勒,分別是小豆蔻和大豆蔻。土魯迦是悉拉薩。甘達毗揚固是帕尼。比亞瑪迦是提婆達陀。斯毗迦是達瓦利,即蟲蘇杭。措羅迦是班達提克卡那,即措若。措查是薩尼塔迦嚕,異名稱為那塔。波拉是札基瓦迦。海泡沫是虎爪,又稱薩門札拉。檀香是檀香樹之湯液。旃檀是普舒那。古古勒是摩訶夏伽。白膠香是薩爾札薩,亦稱天香。布那瑪是紅花蕊。昆都嚕是樟腦。 夏瑪丹提德拉槃提,古塔拉那克拉目迦,商祇尼及薩塔拉,井口及伽婆克希,蘇陀克希拉甘毗利亞,列得斯東伽迦蘭札,瓦斯塔安特拉希克如及,阿摩羅樹辛果實,土卜特等類品類此,能除瘤毒及厭食,痰病以及心臟病,小便閉塞等諸病。 即夏瑪等品類能摧除治癒瘤等諸病。其中夏瑪是土卜特之一種,稱為瓦利那提。丹提是目迦拉。德拉槃提是目夏迦拉尼。古塔拉是藏香,即土卜特。克拉目迦是嘎果若夏。商祇尼是雅瓦提克塔。薩塔拉稱為查瑪。井口是提克塔杜格達伽,有苦味乳汁。伽婆克希是毗夏拉。蘇陀克希拉是蘇達。甘毗利亞是拉札那科。迦蘭札是普提迦蘭札。瓦斯塔安特拉是毗夏甘地。希克如是瓦哈拉。辛果樹是毗盧,即其果實。 如是已說三十三,若未尋得彼品類,可用與彼相類配,不同配伍當遠離。如是之聲表示圓滿義或種類義。其中圓滿即三十三品類圓滿。

།རྣམ་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་འདིས་སྡེ་ཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཡིན་གྱི། ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་སྨན་གྱི་དབྱེ་བ་ལ་ལྟོས་ན། སྡེ་ཚན་མཐའ་ཡས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་སྦྱོར་བ་ དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པ་གཞན་དེ་དང་དེ་དག་གི་མ་སྨོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གཞུག་པར་བྱ་ལ།གང་གཞན་སྦྱོར་བ་དང་མི་མཐུན་པ་དེ་དག་ནི་སྨོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གདོན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡེ་ཚན་ཡང་གཞན་དག་དེ་དང་མཚུངས་པ་སྟེ། རོ་དང་ནུས་པ་དང་། འཇུ་བའི་ཚུལ་དེ་དག་མཉམ་པའི་སྨན་གཞན་དག་སྦྱར་ཞིང་བསྲེ་བར་བྱའོ། །ཅི་མདོར་བྱ་བ་བསྟན་པ་ནི་འདི་ཙམ་ཁོ་ནར་ཟད་དམ། འོན་ཏེ་དེར་བྱ་བ་གཞན་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། མི་འདྲ་བའི་སྦྱོར་བ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྫས་གང་སྦྱོར་བ་དང་མི་མཐུན་ཞིང ཆ་མི་འདྲ་བ་སྟེ།སྤངས་ཤིང་དོར་བར་བྱའོ། །སྡེ་ཚན་དེ་དག་གནོད་དང་གནད་བྱ་སོགས་ལྟོས་ཏེ། །ཆོ་ག་བསྐོལ་དང་སྣུམ་དང་བསྡམས་པ་ལ་སོགས་ལྡན། །བཏུད་དང་སྣར་གཏོང་མས་གཏོང་དང་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ། །བསྐུ་ཞིང་བྱུགས་པས་ཤིན་ཏུ་གསོ་དཀའི་ནད་ཀུན་འཇོམས། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ན་ནད་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་སྟེ། སྦྱོར་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་ཆ་འདྲ་བ་ནི་གཞུག་པར་བྱའོ། །ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ནད་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་བས་སྡེ་ཚན་མ་ལུས་པ་གསོ་བར་གཏོགས་པའི་ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར སྨན་སྦྱིན་པར་བྱ་ལ།གལ་ཏེ་སྡེ་ཚན་གྱི་སྨན་མ་ལུས་པ་རྙེད་ན་ཀུན་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་མ་རྙེད་ན་དེ་ལས་སྨན་གཅིག་གམ་གཉིས་སམ་གསུམ་མ་མ་བཞིའམ་ལྔའམ་མང་པོའམ། ཇི་ཙམ་འབྱོར་པ་སྦྱིན་པར་བྱའི་འདིར་སྡེ་ཚན་ལས་སྨོས་པའི་སྨན་མ་ལུས་པ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ནི་ མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་གཞུང་གཞན་ལས། དོན་གྱི་དབྱེ་བ་ལ་ལྟོས་ན། །ཕན་པའི་སྡེ་ཚན་སྦྱར་བྱ་ལ། །རེ་རེའམ་བསྲེས་པ་མ་ལུས་པ། །སྡེ་ཚན་སོ་སོར་བསྡུ་བར་བྱ། །ཞེས་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་ གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས་ལེའུ་བཅཝ་ལྔ་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་དཔྱད་པར་བྱ་བའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་གྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་རྗེས་ལ། སྣུམ་གྱི་ ཆོ་ག་བྱ་བའི་ལེའུ་བརྩམས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྐྱུག་སྨན་ལ་སོགས་པས་སྦྱོར་བ་ན།སྣུམ་དང་དུགས་བྱས་ན་སླར་གནོད་པར་འགྱུར་བས། དེའི་འོག་ཏུ་འདི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྣུམ་ནི་ཞུན་མར་དང་། ཏིལ་མར་དང་། ཚིལ་དང་རྐང་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཆོ་ག་ནི་བྱ་ བའི་ལས་ཀྱི་ཆོ་ག་སྟེ།དེའི་ལེའུ་གང་དུ་བཤད། དེའི་སྨན་གྱི་ཆོ་གར་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ། དེ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྣུམ་བྱེད་སྨན་རྣམས་ཕལ་ཆེར་ནི། །ལྕི་ཞིང་བསིལ་ལ་ཁོང་འཁྲུ་སྣུམ། །རྔུལ་དང་བྲལ་ལ་མཉེན་ཞིང་བརླན། །དེ་ལས་བཟློག་པ་རྩུབ་བྱེད་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་འདི་ནི་གཞུང་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། རྩུབ་པར་བྱེད་པའི་སྨན་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མདོར་བསྡུས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྨན་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ནི་སྣུམ་པར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་ཡིན་ལ། ཡོན་ཏན་དེ ལས་གོ་བཟློག་པ་ཡང་བ་དང་།དྲོ་བ་དང་། བཤང་བ་སྲི་བ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། རྣོ་བ་དང་། སྦོམ་པ་དང་། སྲ་བ་དང་། བསྐ་བ་དང་། མང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་རྩུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

關於種類的含義,以這種方式分類是三十三種,若從另一種方式來看,就藥物的分類而言,種類是無量的。在這些中,凡是與配伍相應的其他藥物,即使未提及也應當加入;凡是與配伍不相應的,即使已提及也應當去除。同樣,其他種類也與此相同,即具有相同味道、功效和消化方式的其他藥物,應當配伍和調和。 若問是否僅此而已,還是還有其他該做的事情?為此說道:應當避免不相應的配伍,即對於不相應且性質不同的藥物,應當捨棄和摒除。這些種類根據有害和要害等而定,具有煎煮、油脂和約束等方法。通過飲用、鼻入、下施以及外用塗抹等方式,能夠降伏一切難治之疾。 就其含義而言,是根據疾病等來決定,應當採用與配伍相應且性質相同的藥物。因此,根據疾病等情況,爲了完全平息屬於醫療範疇的一切疾病,應當給予藥物。如果能夠獲得全部種類的藥物,就全部使用。如果無法獲得,就使用其中的一味、二味、三味、四味、五味或多味,根據能夠獲得的數量來使用,這裡並非一定要使用種類中提到的所有藥物。 這在其他醫典中也說道:‘根據意義的區分,應當配製有益的種類,無論是單味還是全部混合,都應當分別歸類。’ 這是《八支心要略釋·詞義月光》中由大師月官所作的第十五章釋文。 接下來將解說油脂療法品。在配伍等藥物種類之後,開始油脂療法品的原因是:因為在使用催吐藥等時,如果使用油脂和熱敷反而會造成傷害,所以在其後解說此品。其中,油脂是指酥油、芝麻油、脂肪和骨髓等。療法是指施用的方法儀軌,即在此品中解說這些藥物的使用方法。 滋潤藥物大多數具有沉重、清涼、通便、滋潤、無汗、柔軟和濕潤的特性,與此相反的則是乾燥藥。這是對制定藥物和乾燥藥物特性的簡要說明。任何具有沉重等性質的藥物都具有滋潤的功效,而與這些性質相反的輕、熱、便秘、粗糙、銳利、粗大、堅硬、澀和辛辣等性質的藥物則具有乾燥的功效。

།ཕལ་ཆེར་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་སྣུམ་པར་བྱེད་པ་དང་། རྩུབ་པར་བྱེད་པ་གཉིས་ཀ་ ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་གོ་རིམས་འཆོལ་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དཔེར་ན་རའི་འོ་མ་ནི་ཡང་ནས་ཡང་དུ་སྣུམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཏིལ་མར་ནི་སྣུམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མོན་སྲན་དཀར་པོ་ནི། ལྕི་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ ཡང་ཡང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཞུན་མར་རྐང་དང་ཚིལ་ཏིལ་མར། །སྣུམ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མཆོག་རབ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཞུན་མར་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་ནི། སྣུམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་རབ་བམ། གཙོ་བོ་ཡིན་པར་སྨན་པ་མཁས་པ་རྣམས་འདོད་དོ། །རང་གི་ལས་མྱུར་ དུ་སྒྲུབ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ལས་ཀྱང་ཞུན་མར་ནི། །སྦྱོར་རྗེས་འཇུག་པས་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཞི་པོ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཀྱང་ཞུན་མར་ནི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྦྱོར་རྗེས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྨན་དང་སྦྱར་བ་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་མཐུན་ པས་དེའི་ཕྱིར་ཞུན་མར་ནི་སྣུམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་གྱི་ཏིལ་མར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་རྒྱུ་མཉམ་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞུན་མར་ནི་བུ་རམ་ལ་སོགས་པ་རྫས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲོ་བ་ཡོད་པ་དང་སྦྱར་དུ་ཟིན་ཀྱང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསིལ་བ་མདོར་བསྟན་པས་སྦྱོར་བའི་སྨན་གྱི་ རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འཇུག་གི་།ཏིལ་མར་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་སྨན་གྱི་ནུས་མཐུ་བསིལ་བ་དང་ལྡན་པར་སྦྱར་ན་ཡང་། རང་གི་ཡོན་ཏན་དྲོ་བ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དུ་འདོར་བར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་མི་འདོར་བས་ན་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་དང་། མེ་དབལ་ལ་སོགས་པ ལ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་སྔོན་བཞིན་མཁྲིས་པ་སེལ། །ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་ཅིག་ཤོས་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་སྔ་མ་གང་ཡིན་པ་ནི། སྔོན་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་ལ་གང་ལས་འོག་མར་གྱུར་པ་ནི་ཕྱི་མ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་སྔ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་ལ་ལྟོས་པ་ ནི་ཕྱི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འདི་སྐད་དུ། བསྟན་པའི་ཞུན་མར་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལས། ཚིལ་དང་རྐང་མར་ཞུན་མར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་བཞིན་ཏིལ་མར་ཞེས་བྱ་བའི་སྣུམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གོང་མར་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འདི་གང་ཞིག་ལ་ལྟོས་ནས་སྔ་ མས་བདག་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་མ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལས་རྐང་དང་ཚིལ་དང་ཏིལ་མར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྣུམ་གསུམ་པོ་ཁོ་ན་ཕྱི་མ་བཞི་དང་སྦྱོར་ཏེ། ཞུན་མར་ཞེས་བྱ་བའི་སྣུམ་ལ་ཕྱི་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་ སེལ་བ་ཡིན་པས་ཚིལ་དང་རྐང་དང་ཞུན་མར་ནི་མཁྲིས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལས་ཀྱང་ཚིལ་ནི་མཁྲིས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྐང་ནི་རབ་ཏུ་མཁྲིས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཞུན་མར་ནི་རབ་མཆོག་མཁྲིས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཕྱི་མ་བཞིན་དུ་ཅིག་ཤོས་སེལ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཅིག་ཤོས་ནི་རླུང་དང་བད་ཀན་གཉིས་ཏེ། དེ་དག་སྣུམ་གསུམ་པོ་རྐང་དང་ཚིལ་དང་ཏིལ་མར་གྱིས་རིམ་བཞིན་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྐང་ནི་རླུང་དང་བད་ཀན་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིལ་གྱིས་རླུང་དང་བད་ཀན་རབ་ཏུ་སེལ་བའོ། །ཏིལ་མར་གྱིས་རླུང དང་བད་ཀན་རབ་མཆོག་ཏུ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།མར་བས་ཏིལ་མར་ལྕི་དེ་བས། །ཚིལ་དེ་ཚིལ་བས་རྐང་ལྕིའོ།

說’大多’這個詞,是要應用於使變得油膩和使變得粗糙這兩者,爲了表明其中也有順序混亂的情況。比如說,羊奶是反覆使人油膩的。同樣,芝麻油是使人油膩的。同樣,白豆雖具有沉重的性質,但也能使人輕盈。 ‘酥油、骨髓油、脂肪和芝麻油,被認為是油類中的最上等’這句話是說,這四種油被醫學專家們認為是所有油類中最上等或最主要的,因為它們能迅速完成自己的功用。 ‘其中酥油是最殊勝的,因為能隨順配伍’這句話是說,在這四種油中酥油是最殊勝的。為什麼呢?因為’隨順配伍’,即與藥物配合時能隨順適應,因此酥油是所有油類中最殊勝的,而芝麻油則不是。 即使用量相同,酥油即便與糖等溫性藥物配合,由於自身性質是涼性的,所以能隨順配伍藥物的性質。而芝麻油則不是這樣。即使配合檀香等具有涼性功效的藥物,它自身的溫性也不會完全消失,由於不會消失,所以對血液、膽汁和熱病等都會造成損害。 ‘前者如前般除膽,後者如后般除其他’這句話中,‘如前’是指在某物之前的,‘如后’是指在某物之後的,相對於後者是前者,相對於前者是後者。 因此這樣說:在所說的酥油等四種油中,脂肪、骨髓油和酥油是’如前’,芝麻油則不是,因為它沒有比它更上的,也沒有相對於它而成為前者的後者。 同樣,在這四種油中,骨髓、脂肪和芝麻油這三種油才是’後者’,酥油沒有後者。因此如前所述能除膽,所以脂肪、骨髓和酥油能除膽。 其中脂肪能除膽,骨髓能極好地除膽,酥油能最好地除膽。‘如后般除其他’中,‘其他’指風和痰兩種,這些由骨髓、脂肪和芝麻油三種油依次去除。 骨髓能除風和痰,脂肪能極好地除風和痰,芝麻油能最好地除風和痰。 ‘酥油比芝麻油輕,芝麻油比脂肪輕,脂肪比骨髓油輕。’

།ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་དག་འཇུ་དཀའ་བའི་རིམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་མཐོ་བཙུན་དཔལ་འཕེལ་གྱིས་བྱས་པའི་གཅེས་པ་བཏུས་པ་ལས། ཞུན་མར་བས་ནི་ཏིལ་མར་ ལྕི་བ་ཡིན་ལ།ཏིལ་བས་ནི་ཚིལ་ལྕི་ཞིང་འཇུ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །ཚིལ་བས་ནི་རྐང་འཇུ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྣུམ་རྣམས་ཀྱི་མིང་དང་མིང་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། དེ་ལས་གཉིས་དང་གསུམ་དང་བཞི། །ཟུང་དང་གསུམ་པ་ཆེ་ཞེས་ བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྣུམ་གཉིས་པོ་མར་དང་ཏིལ་མར་ནི་ཟུང་ཞེས་བྱ་བའི་སྣུམ་ཡིན་ནོ། །ཞུན་མར་དང་ཏིལ་མར་དང་། ཚིལ་གསུམ་གསུམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་གསུམ་རྐང་དང་བཅས་པ་བཞི་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དུགས་བྱ་སྦྱང་བྱ་ཆང་བུད་མེད། །རྩོལ་ཆགས་སེམས་ལས་ཆེ་བ་ དང་།།རྒན་པོ་བྱིས་པ་སྟོབས་ཆུང་སྦེག་།རྩུབ་དང་ཁྲག་དང་ཁུ་བ་ཟད། །རླུང་ནད་ཀྱིས་ཉེན་རབ་རབ་དང་། །ཤིན་ཏུ་དབྱེ་དཀའ་ལ་སྣུམ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུགས་བྱ་བར་འོས་པ་ནི་དུགས་བྱ་བའོ། །ལེགས་པར་སྦྱང་བར་འོས་པ་ནི་སྦྱང་བར་བྱའོ། །ཆང་དང་བུད་མེད་དང་རྩོལ་ བ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ལས་ཆེ་བ་དང་། རྒན་པོ་དང་བྱིས་པ་དང་། སྟོབས་ཆུང་བ་དང་སྦེག་པ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། གང་ཁྲག་དང་ཁུ་བ་ཟད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་ནད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཉེན་ཞིང་གདུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡང་རླུང་ལས་རབ་ རིབ་དང་།མིག་ནད་ཤིན་ཏུ་དབྱེ་དཀའ་ཞིང་། མིག་དཀའ་བས་དབྱེ་དགོས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་སྣུམ་གྱི་ལས་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་དྲོད་ཆུང་རབ་དྲོད་ཆེ། །ཤིན་ཏུ་སྦོམ་དང་རིད་པ་དང་། །བརླ་རེངས་ཚད་འཁྲུ་མ་ཞུ་དང་། །ལྐོག་ནད་དབྱིག་དུག་དམུ་རྫིང་དང་། །བརྒྱལ་སྐྱུགས་ བད་ཀན་ཡི་ག་འཆུས།།སྐོམ་དད་ཆང་ནད་ཀྱིས་ཉེན་དང་། །དུས་མིན་བུ་སྐྱེས་སྣ་སྨན་དང་། །མས་གཏོང་བཀྲུ་སྨན་བྱས་ལ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤིན་ཏུ་དྲོད་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་དྲོད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ལ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱས་ན་མེ་དྲོད་ཤིན་ ཏུ་འཕེལ་དྲགས་པར་འགྱུར་རོ།།ཤིན་ཏུ་སྦོམ་པ་ལ་ཡང་མེ་དྲོད་དང་ཚིལ་ཆེར་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །རིད་པས་ནི་འཇུ་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །བརླ་རེངས་ལ་སོགས་པས་ཉེན་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། དུས་མ་ཡིན་བར་བུ་སྐྱེས་པ་ཡང་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་མི་བྱ་སྟེ། ཟླ་བ་མ་ཚང་བར་བུ་སྐྱེས་ན་འདིར་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་མ་བྱས་པར་སྦྱར་བའི་ཆོ་ག་བྱའོ། །ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དུས་མ་ཡིན་པར་བུ་སྐྱེས་པ་ཡང་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་མི་བྱ་སྟེ། ཟླ་བ་མ་ཚང་བར་དུ་སྐྱེས་པ་ཡང་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྣ་སྨན་ལ སོགས་པ་ལས་གསུམ་པོ་བྱས་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་སྣུམ་བཅོས་ཀྱི་ཆོ་ག་མི་བྱའོ།།དེ་ལ་བློ་དྲན་ཡིད་གཞུངས་སོགས། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཞུན་མར་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལ་སྣུམ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་བློ་གྲོས་ལ་སོགས་པ་འདོད་ཅིང་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྐྱེས་བུས་སྣུམ་བསྟེན་པའི་ སྐབས་ལ་བབ་པས་ན།ཞུན་མར་བཏུང་བ་བསྔགས་ཤིང་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ནུས་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བློ་ནི་བློ་གྲོས་སོ། །དྲན་པ་ནི་སྔོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པའོ། །ཡིད་གཞུངས་པ་ནི་ཤེས་པ་སྟེ། གཞུང་འཛིན་པར་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །སོགས་པའི་ སྒྲས་ནི་སྐད་གདངས་མདོག་ལ་སོགས་པ་བལྟའོ།

這是說,這些是難以消化的次第,這也是如同高僧吉祥增所作的精要摘錄中所說:‘酥油比芝麻油重,芝麻油比脂肪重且難消化,脂肪比骨髓難消化。’ 爲了說明油類的名稱與所指的關係而說:‘其中二、三、四,稱為雙和三大。‘這是說,油的兩種即酥油和芝麻油稱為雙油。酥油、芝麻油和脂肪三種稱為三油。這三種加上骨髓稱為四油。 ‘需要熱敷、需要凈化、貪戀酒色女色、操勞、心力過度、老人、兒童、體弱、虛弱、粗糙、血液和精液耗竭、為風病所困擾、極其難以分辨者,應當用油。‘這是說,適合熱敷的是熱敷對象。適合凈化的是凈化對象。貪戀酒、女色和操勞,以及心力過度、老人、兒童、體弱、虛弱、粗糙、血液和精液耗竭者,同樣地為風病所嚴重困擾和折磨者,同樣地因風引起的眼翳,以及眼病極難分辨而需要分辨的,這些都應當進行油療。 ‘極度寒性、極度熱性、極度肥胖、消瘦、腿僵硬、熱瀉、消化不良、喉病、礦毒、淋巴腫瘤、昏厥、嘔吐、痰病、食慾不振、口渴、受酒病所困、非時產子、鼻療、下療、瀉藥后不宜。‘這是說,對極度寒性等不應進行油療。如果對極度熱性者進行油療,則火性會過度增長。對極度肥胖者,火性和脂肪會大量增長。消瘦者則無法消化。被腿僵硬等所困,也就是說,非時產子也不應進行油療,如果胎兒未足月而出生,即使這裡的治療力度合適,也應當不進行油療而進行其他治療。非時產子也不應進行油療,未足月出生者也不應進行油療。同樣地,在進行鼻療等三種治療時也不應進行油療。 ‘其中智慧、記憶、思維敏捷等,欲求者推薦酥油。‘這是說,在諸油之中,對於希求並追求智慧等的人在適合服用油的時候,推薦並應當服用酥油,因為它具有這樣的功效。其中,智慧是指聰慧。記憶是指憶念過去的經歷。思維敏捷是指理解力,即具有掌握教義的能力。‘等’字所包含的是聲調、膚色等。

།རྨེན་བུ་བད་ཀན་སྲིན་བུ་དང་། །ཚིལ་ཆེས་རླུང་ནད་ཡོད་པ་དང་། །ལུས་ཡང་མཁྲང་འདོད་ལྟོ་སྲབ་པའི། །ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ཏིལ་མར་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་ནད་ལ་སོགས་པའི་ནད་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་དང་། ཚིལ་ཆེས་པ་དང་། རླུང་ནད་ཅན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཡང་བར་འདོད་པ་དང་། མཁྲང་བར་འདོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྲབ་པའི་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ཏིལ་མར་ཕན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རླུང་དང་ཉི་ཚན་ལམ་བུད་མེད། །ཁུར་དང་རྩོལ་བས་ལུས་ཟུངས་ཟད། ། རྩུབ་ཉོན་མོངས་བཟོད་མེ་དྲོད་རྣོ། །རྩ་སྒོ་རླུང་འགགས་ལྷག་མ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་དང་ཉི་ཚན་ལ་སོགས་པས་ལུས་ཟུངས་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་རྩུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྣུམ་ལྷག་མ་རྐང་དང་ཚིལ་བུ་གཉིས་ཕན་ཞིང་བསྔགས་པ ཡིན་ནོ།།ཉོན་མོངས་བཟོད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས། ཉོན་མོངས་ཤིང་དཀའ་བ་བསྟེན་མི་བཟོད་པས་ནི་ཞུན་མར་དང་ཏིལ་མར་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བཀར་བ་ཡིན་ནོ། །མེ་དྲོད་ནི་རྣོ་བའི་སྣུམ་སྔ་མ་དག་གིས། རྐང་དང་ཚིལ་སྦྱིན་པ་དང་། དགར་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །རླུང་གིས་རྩ་སྒོ་ཀུན་འགགས་ཤིང་ཆོད་ པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ཚིལ་ཟོས་ན་ཕན་ནོ།།དེ་ལ་ཚིལ་ནི་ལྷག་པར་རུས་པའི་ཚིགས་ཁ་བྱེ་བ་དང་། རུས་པ་ཆག་པ་དང་། གནོད་སྣད་པ་དང་། ལྟོ་བའི་ནང་གྲོལ་ན་བ་དང་། མེས་ཚིག་པ་དང་། ལུས་སྨས་ཏེ་རྨ་བྱུང་བ་དང་། རྐང་ལག་གི་ཚིགས་བུར་བ་དང་། མོ་མཚན་ན་བ་དང་། རྣ་བ་ན་བ་དང་། ཀླད་པ་ན་ བ་དང་།འདི་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་ཚིལ་ཕན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ན་ཡང་ཚིལ་མཆོག་ཏུ་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དུས་གང་ཞིག་བཏང་བ་བསྔགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཏིལ་མར་དབྱར་ཕན་ཞུན་མར་ནི། །དབྱར་མཐའ་དེ་བཞིན་དཔྱིད་ཀྱང་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་དབྱར་ཞེས་སྨོས་ ཀྱང་དབྱར་སྨོས་པའི་དུས་ཚིགས་ཐོག་མ་ལ་བྱ་སྟེ།དེ་ནས་དབྱར་ཟླ་འབྲིང་པོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་སུ་སྦྱོང་བ་བྱེད་ན། ཏིལ་མར་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །དབྱར་མཐའ་ཞེས་སྨོས་ཀྱང་། ཆར་འབབ་པའི་མཐའ་རྫོགས་པ་སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུངས་ལ། དེའི་ཚེ་སྣུམ་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཞུན་མར་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་ཞེས་བྱ་བ་རྐང་དང་ཚིལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྣུམ་ནི་དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོའི་སྐབས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ན་སྣུམ་གྱི་སྦྱོར་བ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ནི་ནད་མེད་པའམ། ནད་པ་གང་ཡང་རུང་བ་སྦྱོང་བ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞུང་འདི་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ། །ནད་མེད་ཅིང་ཐ་མལ་པར་གནས པ་དག་གིས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དུས་ཚིགས་ཀྱི་ཆོ་ག་རྗེས་སུ་དཔྱད་ཟིན་ཀྱང་དུས་ལས་བྱུང་བའི་ནད་བསགས་པ་དག་ཡོད་སྲིད་པར་དེའི་འོག་ཏུ་དེ་ལས་ནད་བསགས་པ་གཞི་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་ལ།ནད་འཁྲུགས་པས་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཚེའི་རིག་བྱེད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་ པའི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་བྱས་པའི་རྒྱུད་སོ་སོར་བདེ་བར་གནས་པ་དག་གིས་སྦྱང་བ་དག་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གྲང་བ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་བསགས་པ་ནི་དཔྱིད་ཀྱི་ཚེ་སྦྱང་བ་བཤད་པ་འདིས་ཆོ་ག་ལྷག་མ་ཡོད་པའི་གཞུང་གིས་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །བཀྲུ་སྨན་ལ་སོགས་ པའི་སྦྱོང་བ་རྣམས་ཀྱང་སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་བྱ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གྲང་བ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་བསགས་པ་ནི་དཔྱིད་ཀྱི་དུས་སུ་གདོན་ཅིང་། གྲང་བ་ན་སྣུམ་དང་དུགས་བྱ་བ་དང་། དེའི་ཚེ་ཏིལ་མར་བཀག་པ་ཡིན་ནོ།

對於有淋巴結、痰病、蟲病、脂肪過多、風病,以及想要身體輕盈、腹部消瘦的人來說,芝麻油有益。也就是說,對於患有脈病等疾病的人,以及有痰病、脂肪過多、風病的人,同樣對於想要身體輕盈、堅實,以及消瘦的人,芝麻油都有益處。 對於因風、日曬、行路、女色、負重、勞作而耗損身體精華,以及身體粗糙、煩惱、耐受力差、消化之火旺盛、脈道被風阻塞的人來說,余油有益。也就是說,對於因風和日曬等原因導致身體精華耗損的人,以及身體粗糙等癥狀的人來說,余油即動物油脂和脂肪都有益且受到推崇。‘煩惱耐受’一詞的含義是,對於那些煩惱且難以忍受的人不應服用酥油和芝麻油。‘消化之火旺盛’是指前面提到的油脂,即動物油和脂肪的禁忌語。對於風氣阻塞所有脈道的情況,食用脂肪有益。 此外,脂肪對於骨節開裂、骨折、受傷、腹內臟器疼痛、燒傷、身體損傷造成的創傷、手腳關節腫脹、女陰疼痛、耳痛、頭痛等情況都特別有益。 現在爲了說明在什麼時候服用最為適宜,所以說:芝麻油在夏季有益,酥油在夏末同樣在春季也受推崇。這裡雖然提到’夏季’,是指夏季開始的時候,然後在仲夏月進行清凈時,推薦使用芝麻油。所說的’夏末’,是指雨季結束的秋季最後一個月,那時爲了滋潤用酥油最為適宜。其他即所說的動物油和脂肪,在仲春時節進行清凈時,推薦使用油劑。 這些都是爲了無病之人或病人在進行清凈時所制定的論述。對於無病而處於正常狀態的人們,即使按照所說的時節規律進行治療,仍可能會積累由時節引起的病癥,之後會導致身體失調,失調會引發疾病。因此,精通生命明論的仙人們在各自的自然醫典中指出,對於安康之人也要進行清凈。 同樣,對於由寒引起的積累病癥,在春季進行清凈的說法,是通過這個有餘規則的論述來解釋的。清下等凈化療法也要以油療和熱敷療法為先導,否則不行。因此,由寒引起的積累病癥要在春季清除,在寒時要進行油療和熱敷,那時禁用芝麻油。

།དེ་བཞིན་དུ་དབྱར་འདས་པ་ན། དབྱར་བསགས་པའི་ནད་ འབྱིན་པ་ནད་དང་པོར་སྣུམ་དང་དུགས་ངེས་པར་བྱ་དགོས་ལ།དེར་ཡང་སྣུམ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱེད་དེ། དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་གྱི་བྱེད་པ་དག་སྲིད་མོད་ཀྱི། དེར་གནས་མོད་ཀྱིས་མི་བྱའོ། །ཞུན་མར་གྱི་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ནད་མེད་པའི་ཡུལ་ལ་བྱས་པའི་ངེས་བ་ཡིན་ནོ། །ནད་པའི་གནས་སྐབས་སྦྱང་བར་བྱས་ པ་གསོ་བའི་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་ལ་ཏིལ་མར་གྱིས་གསོ་དགོས་པའི་ནད་ཡིན་ཏེ།དེ་དང་མི་འཚམ་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དབྱར་སྦྱང་བའི་ལས་བྱེད་པ་ན། ཏིལ་མར་ཉིད་ཀྱིས་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱའོ། །སྣུམ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ཀྱང་ནད་ཀྱི་ཚུལ་དང་སྦྱར་ཏེ། རང་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱའོ། །འདིར་འདི་ ལྟར་དབྱར་ཏིལ་མར་གཏང་ངོ་།།དབྱར་གྱི་མཐའ་ནི་ཞག་དང་ཚིལ་བུ་གཏང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ངེས་པ་བཞག་པ་ནི་གཞན་ལ་ཡང་ཅུང་ཟད་ལྟོས་པ་ཡིན་པས། ནད་དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཐུན་མོང་དུས་ལ་སྣུམ་རྣམས་ནི། །ཉིན་མོ་ཉི་མ་གསལ་ཚེ་བསྔགས། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཐུན་མོང་དུ་ཤིན་ཏུ་ཚབ་མ་ཡིན་ཏེ། གྲང་བ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་བར་མར་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱེད་པ་ན། དེའི་ཚེ་སྦྱང་བའི་སྔོན་དུ་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་འདིའི་དོན་དུ་སྦྱོང་བ་དེ་ཡང་ཉིན་པར་བྱའོ། །མཚན་མོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉི་མ་གསལ་བ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལྟར་དྲི་མ་མེད་ཅིང་སྤྲིན་གྱིས་ཉི་མའི་ཟེར་མ་བསྒྲིབས་པའི་ཚེ་ན་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན དུས་དེ་རྣམས་སུ་ནད་བསགས་པ་ངེས་པར་འཇོམས་པའི་ཆོ་ག་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དབྱར་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པ་དུས་གཞན་དག་ཏུ་ནད་ཀྱི་དབང་གིས་བསྒྱུར་ཏེ། བྱ་དགོས་པའི་སྦྱང་བས་བྱ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་དེ་བཞིན་དུ་ཉི་མ་གསལ་བ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་དེ་སྦྱོང་བའི་འོག་ ཏུ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱ་དགོས་ལ།དེ་ལ་ཡང་སྣུམ་གྱི་ངེས་པ་བཤད་པས་ན་སྣུམ་གཞན་གྱི་དགོས་པ་བཞིན་བྱེད་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་བྱ། བདེ་བ་བསྟེན་པར་བྱ་བ་སྨྲས་པ་ནི། རིངས་ལ་དགུན་ཡང་ཏིལ་མར་གཏང་། །ཚ་བའི་དུས་སུའང་མར་ཚན་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཀྱི་གསོ་བའི་རིམ་ཐབས་སུ་བྱ་དགོས་ཤིང་ སྦྱང་བས་གསོ་དགོས་པའི་ནད་ལ་དགུན་སྟོད་དགུན་སྨད་ཀྱི་ཚེ་ཡང་སྦྱང་བའི་དོན་དུ་ཏིལ་མར་གཏང་བར་བྱའོ།།ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཏིལ་མར་དབྱར་འབའ་ཞིག་གི་ཚེ་གཏང་བར་མ་ཟད་དོ། །ཞེས་ངེས་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རིངས་པར་གསོ་དགོས་པ་ཡིན་ན། གང་གི་ཚེ་སོ་གའི་ཚེ་སྦྱོང་བ་བྱེད་པ་ དེའི་ཚེ་སྦྱང་བའི་སྔོན་དུ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་གར་གཏང་བའོ།།ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཏིལ་མར་མཐའ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཞུན་མར་གཏང་བར་མ་ཟད་ཀྱི་དུས་འདིའི་ཚེ་ན་ཡང་གཏང་བ་ཡིན་ནོ། །སྣུམ་ཐམས་ཅད་ཉིན་མོ་གཏང་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། མཚན་མོ་ཡང་རིང་ཐབས་ལ་གཏང་དུ་རུང་ངོ་། །མཁྲིས་པ་རླུང་དང་མཁྲིས་པར་ བཅས།།ལྡན་པ་ལ་ཡང་མཚན་མོ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཚ་བའི་དུས་སུ་མར་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་སྦྱོང་བའི་སྔར་མཚན་མོ་གཏང་དུ་རུང་བས་ངེས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་འདི་ཡང་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། མཁྲིས་པའི་ནད་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་འབྱུང་བའི་ནད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རླུང་འཁྲུགས་པའི་ནད་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ ནད་སྣུམ་གྱིས་གསོ་བར་བྱ་ལ།དེ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚ་བའི་དུས་སུ་སྨན་དང་སྦྱར་བའམ་མ་སྦྱར་བ་ཞུན་མར་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཉིན་མོ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཏིལ་མར་དང་། རྐང་དང་ཚིལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

同樣,當夏季過去時,爲了排出夏季積累的病,首先必須確定使用油和熱敷。在這裡,雖然可以用所有油類進行油療,因此可以用各種油,但不能隨意使用。應當進行酥油療法,這是對無病之人確定的治療。 對於病人的情況,在凈化后需要用芝麻油治療的病癥,即使不相宜,在進行夏季凈化時,也要用芝麻油進行油療,而不能用其他油。同樣,其他病癥也要根據病情型別來判斷。 在此,夏季要施用芝麻油。夏末要施用動物油脂。以這種方式確定的規則也要稍微考慮其他因素,因此針對這種病說:‘一般時期諸油類,白天晴朗時最佳。‘這是說,一般在不太冷不太熱的中等狀態下進行油療時,在凈化之前使用芝麻油等油療,應在白天進行,而不是晚上。 同樣,要在陽光明媚時進行,即在天空晴朗無雲、陽光未被雲層遮蔽時進行。這樣,在這些時期就解釋了一定能消除積累病癥的儀軌。 除了夏季等時期外,在其他時期,即使是因病情需要進行凈化治療,也要遵循這些特徵。同樣在陽光明媚時,因為凈化后需要進行油療,對此也解釋了油的規定,所以不能像其他油的用途那樣使用,對此該如何處理? 關於如何獲得安適,說道:‘緊急時冬季也用芝麻油,炎熱時期也用熱酥油。‘對於需要通過凈化來治療的病癥,在初冬末冬時期,爲了凈化也要施用芝麻油。‘也’字表明不僅僅是在夏季施用芝麻油。 同樣,如果需要緊急治療,當在春末時節進行凈化時,要在凈化之前進行油療。‘也’字表明不僅僅是最後用酥油,在這個時期也要施用。雖然所有油都在白天施用,但在緊急治療時晚上也可以使用。 關於’膽病伴有風和膽汁,對此也在夜晚’,這是說在炎熱時期,油療在凈化之前晚上也可以進行,這不僅僅是規定,也是確定的。對於膽病及其衍生病癥,以及風病及其衍生病癥需要用油治療,爲了平息這些病癥,在炎熱時期要給予配製藥物的或未配製藥物的酥油。不在白天時給予芝麻油、骨髓和油脂。

།དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་དང་བཅས་པའི་ལྡན་པ་ལ་མཚན་མོར་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྡན་པའི་གཉིས་པོ་མཁྲིས་པ་ཤས་ ཆེ་བའི་རླུང་མཁྲིས་ཀྱི་ལྡན་པ་དང་།མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་དུ་ལྡན་པའམ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་སྣུམ་གྱིས་གསོ་བར་བྱ་ལ། དེ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུན་མར་ཁོ་ན་མཚན་མོ་གཏང་བར་བྱའི་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་གཞན་ཡང་མི་གཏང་ལ། ཉིན་མོ་ཡང་གཏང་བར་མི་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་དང་རླུང་ཞེས་སྨོས་པ་འདིས་ནི་ནད་ཀྱི་ མཚན་ཉིད་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་དོན་ཤེས་པར་བྱའོ།།མཚན་མོ་ལས་གཞན་རླུང་བད་ཀན། །ཉིན་མོར་སྦྱར་བས་མཁྲིས་ནད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཞུན་མར་དང་ཏིལ་མར་གཉིས་བཏང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གྲང་བའི་དུས་སུ་ཞུན་མར་བཏང་ན་རླུང་དང་བད་ཀན་གྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚ་བའི་ དུས་སུ་ཏིལ་མར་ཉིན་མོ་བཏང་ན་མཁྲིས་པའི་ནད་དུ་འགྱུར་རོ།།རྐང་དང་ཚིལ་ནི་གྲང་བའི་དུས་དང་དྲོ་བའི་དུས་གཉི་གར་རིངས་པའི་དུས་བྱུང་བ་དག་ལ་སྦྱང་བའི་སྔོན་དུ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱ་བར་གཞུང་རྩོམ་པས་མ་བཤད་དེ། དེ་གཉིས་ནི་ཚ་བ་དང་བསིལ་བའི་ནུས་པ་དང་གཉི་ག་ཡོད་པས། དེ་ལ་བསིལ་བའི་ཡོན་ཏན་འབའ་ཞིག་ མེད་དེ་གཞན་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཤ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ།།དེ་ཡང་སྨན་དཔྱད་ཀྱི་ལུང་ལས། སེམས་ཅན་ཚ་གྲང་ཅི་འདྲ་བ། །རྐང་དང་ཚིལ་བུ་འདྲ་བར་བཤད། །ཅེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྣུམ་གྱིས་གཏང་བའི་དུས་གང་ དང་གང་ཡིན་པ་ངེས་པར་བཤད་ནས།ད་ནི་སྣུམ་དེ་ཇི་ལྟར་བཏང་བ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། བཟའ་སོགས་ཟས་དང་མས་གཏོང་དང་། །སྣ་ནས་གཏང་བསྐུ་མཁུར་བཀང་དབོ། །མགོ་བསྐུ་རྣ་མིག་དགང་བ་ཡི། །སྣུམ་ནི་རིགས་པར་དཔྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་ རིགས་པར་དཔྱད་པར་བྱ་ཞེ་ན།བཟའ་སོགས་ཟས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འབྲས་ཁུར་ལ་སོགས་པ་ཚོད་མ་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ཅིག་མིད་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་བཟའ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མས་གཏོང་བ་གསུམ་པོ་བཀྲུ་སྨན་དྲག་པོ་མས་གཏོང་བ་ནི་རུ་ཧ་དང་། བཀྲུ་སྨན་འཇམ་ པོ་མས་གཏོང་བ་དང་།འཇམ་རྩི་མས་གཏོང་བ་སྟེ་གསུམ་དང་། སྣ་ནས་གཏང་བ་དང་། ལུས་བསྐུ་བ་དང་། མཁུར་བ་དགང་ཞིང་དབོ་བ་དང་། རྣ་བ་དགང་བ་དང་། མིག་དགང་བ་སྟེ། འདི་དག་འོག་ནས་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྦྱོར་བའི་ཐབས་ལ་སོགས་ པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པར་དུས་ཀྱིས་བྱ་བ་བསམ་པ་དང་།ལུས་ཀྱི་ཚད་དང་། ནད་ཀྱི་ཚུལ་ལ་དཔགས་ནས། རན་ཅིང་འཚམ་པར་ཉེ་བར་དཔྱད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ། རོ་ཡི་དབྱེ་བ་རེ་རེ་ཡིས། །དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་རྣམ་པར་བརྟག་།ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། རོའི་དབྱེ་བར་རེ་རེ་དབྲི་བ་ ལ་སོགས་པའི་གཞུང་བསྟན་ནས།དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་གྲངས་སུ་ཆད་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྣུམ་སྦྱར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རེ་རེ་བཏང་ཞིང་ཕྲད་མེད་པར་སྣུམ་འབའ་ཞིག་བཏང་བ་ལས། དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་རྣམ་པར་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་པར་བྱའོ།

同樣,對於伴有膽病的混合病,應在夜間服用。其中混合病有兩種:一是以膽病為主的風膽混合,二是膽病與痰病的混合,或由此產生的病癥應以油劑治療。爲了平息這些病癥,應當僅在夜間服用酥油,不應服用芝麻油等其他油劑,白天也不應服用。 所說的’膽病和風’,應理解為是在表明疾病的特徵。 ‘除夜間外,風痰病在白天用藥會轉變為膽病’,這句話的含義是:服用酥油和芝麻油時,如在寒冷時節服用酥油會轉變為風病和痰病。同樣,在炎熱時節白天服用芝麻油會轉變為膽病。 對於骨髓和脂肪,無論是在寒冷季節還是溫暖季節,在進行清除之前使用油劑的規則,論著作者並未說明。這是因為這兩者既具有熱性又具有涼性的功效,不僅僅具有涼性的特質,且依賴於其他因素,同時與肉類相應,如此解釋。 這也如醫典中所說:‘眾生冷熱如何,骨髓脂肪亦如是。’ 如此確定了施用油劑的時間之後,現在爲了說明如何使用油劑而言:‘食用等飲食和下部灌注,鼻腔滴入涂擦漱口灌,頭部塗抹耳目充填之,油劑應當如理觀察。’ 關於如何合理觀察油劑,‘食用等飲食’是指與粥湯等菜湯等一起吞服,一起食用。同樣,下部灌注有三種:強力灌腸藥物即如哈(ruha),溫和灌腸藥物,和溫和灌注。還有鼻腔滴入、身體涂擦、漱口灌洗、耳部充填和眼部充填等。這些都應按照下文所說的特徵,即所謂的合理的施用方法等特徵,根據時間、身體狀況和病情來權衡,適量合理地觀察使用。 同樣,‘以味之分類各一,觀察六十四種類。‘即在味的分類中每一種減少等論述之後,數目減至六十三,與油的調配,以及單獨使用油劑而無其他配伍,由此應當觀察分析六十四種。

།དེ་ལྟར་རོའི་དབྱེ་བ་རེ་རེ་ལས་ སྣུམ་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིར་འགྱུར་བར་བཤད་པ་ན།དགོས་པ་ཅི་ཞིག་གི་ཕྱིར་དཔྱད་པ་འདི་བཤད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རིགས་པས་གཉིས་སྨྲས་པ་ནི། སྣུམ་ནི་གཞན་གྱིས་ཟིལ་གནོན་ཅིང་། །ཆུང་ངུ་དགོས་པས་རིམ་པ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་ཞིང་ ཆུང་ངུ་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང་ཟས་ལ་སོགས་པ་མང་པོས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རོའི་དབྱེ་བས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་ནི་དེ་རྣམ་པར་བརྟག་པ་ ཞེས་བྱའོ།།དེ་བས་ན་ཞུན་མར་འབའ་ཞིག་བཏུང་བ་ལ་ནི་རྣམ་པར་དཔྱད་མི་དགོས་པར་བཤད་དེ། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྒྱུ་མེད་པས། །དངས་མ་བཏུང་ལ་དཔྱད་མི་དགོས། །སྣུམ་གྱི་ལས་ནི་མྱུར་འགྲུབ་པས། །སྣུམ་དེའི་ཆོ་ག་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་ནི་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མང་དུ་དགོས་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་དཔྱད་མི་དགོས་ལ། དེ་བས་ན་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་དངས་མ་བཏུང་བ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དཔྱད་དགོས་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྣུམ་གྱི་ལས་ནི་མྱུར་འགྲུབ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྣུམ་གྱི་བྱ་བ་མྱུར་ཞིང་རིངས་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་སྣུམ་གྱིས་གསོ་བའི་ནད་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དངས་མ་བཏུང་བ་དེ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་གར་གཏོང་བའི་ཚད་ཆུང་ངུ་དང་། བར་མ་དང་། ཆེན་པོར་བཤད་པ ནི་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཀྱིས་འཇུ་བ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར།འདིར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་ཐུན་ནི་གཉིས་དང་བཞི། །བརྒྱད་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་འཇུ་འགྱུར་བ། །ཚད་ཆུང་འབྲིང་དང་ཆེ་བ་སྟེ། །དེ་ལས་ཆུང་ངུ་བཟའ་བ་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་དེ་བཟའ་བའི་ཟས་ནི་ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཚད་གང་ཞིག་གིས་ཐུན་གཉིས་ཀྱིས་འཇུ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཆུང་ངུ་ཡིན་ལ་གང་ཐུན་བཞིས་རྗེས་སུ་འཇུ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་བར་མ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཞིག་ཐུན་བརྒྱད་ཀྱིས་འཇུ་བ་དེ་ནི་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར ཚད་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ལས་གང་ཞིག་ཚད་ཆུང་ངུ་དེ་ནི་མཆོག་ཡིན་ཏེ།སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་དང་འཚམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཚད་ཆུང་ངུ་དེ་ནི་ཚད་ཆུང་བ་གཏང་དགོས་པ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་ན་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཚད་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་གཏང་དགོས་པ་ ལ་བཏང་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཞུང་རྩོམ་པར་བྱེད་པས། ནད་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་ནས་ནི། །ཐོག་མར་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ངུ་བཟའ། །ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། ནད་པའི་ཚུལ་དང་ཡུལ་དང་། དུས་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ ནས་ཐོག་མར་ཏེ།དང་པོར་ཁོ་ནར་ཐམས་ཅད་དུ་ཚད་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆུང་ངུ་བཟའ་བར་བྱ་ཞིང་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ། ནད་དང་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ལས་བརྟགས་ནས་ཚད་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་ནི་ཚད་བཞི་པར་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་ཕོ་བའི་མེའི་ཚད་མ་ ཤེས་པར་སྣུམ་མང་དུ་བྱིན་ན་དེ་མི་འཇུ་ཞིང་སྲོག་ཀྱང་འདོར་བར་འགྱུར་བ་སྲིད་པ་ཡིན་ནོ།

如是對每一種味道的油性進行分析時,說有六十四種。若問為何要作此分析,為此以理說二頌:‘油為他所勝,少量所需故,次第而宣說。’ 由於油性且需要少量的緣故,同樣也為他所勝,為食等諸多所勝,同樣也為味的分類所勝。如是被勝的緣故,因此對它們進行分析。 因此說單獨飲用熟酥不需要分析。為此所說:‘如前所說無因故,飲用凈酥不須察,油性作用速成就,是故油法最殊勝。’ 無如前所說之因,即無前述之因故,且因需要多量,此不需分析。因此,油的儀軌中飲用凈酥是最殊勝的,因為比需要分析的更為殊勝。 為何如此?因為’油性作用速成就’,即油的作用迅速而快速完成,能平息需要油療的疾病,故為最殊勝。 飲用凈酥作為油的儀軌時,所說的小、中、大量,需要根據胃火消化的推斷而了知。此處所說:‘若以二四及八時,依次能夠消化者,小中大量有三種,其中小量食為勝。’ 食用油的量分為小、中、大三種:能在兩個時辰內消化的是小量,能在四個時辰內消化的稱為中量,能在八個時辰內消化的稱為大量。 如是在小、中、大量中,小量是最殊勝的,因為與一切配伍相應故。而且這小量在需要使用小量時運用則無過失,同樣在需要使用中量和大量時使用也無過失。 正因為如此,造論者說:‘觀察病等諸因緣,首先應食極小量。‘即觀察並思維病人的情況、地域、時節等,首先也就是最初一定要在一切處食用極小量。 由此表明:根據疾病、地域等觀察后,應當將極小量判定為四分之一量,因為若不知人的胃火程度而給予過多的油,可能會不消化且有喪命的危險。

།ད་ནི་སྣུམ་གྱི་ཚད་གསུམ་པོ་དེ་དག་གཏང་བའི་དུས་དང་། གཏང་བའི་གནས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། སྔ་དེའི་ཟས་ནི་ཞུ་ཉིད་དང་། །སྦྱང་ཕྱིར་དངས་མ་མང་དུ་བཏུང་། །ཞེས་ བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།སྔ་དེ་ཞག་གི་ཟས་ཞུ་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་དུས་དེ་ཉིད་དེ། ཟས་ནི་ཞུ་བཀྲེས་པས་ནི་ཉེན་པའི་སྐབས་སུ་སྦྱང་བའི་ཕྱིར། སྣུམ་མང་དུ་གཏང་བ་ཉིད་ལ་ཞུན་མར་དངས་མ་འབའ་ཞིག་བཏུང་བར་བསྔགས་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ངེས་པར་བཟུང་བའི་ དོན་དུ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།སྔ་དེ་ཞག་གི་ཟན་ཞུ་བ་ཉིད་ན་ཞེས་པས་ཆད་ཀྱི་ལྟོགས་པ་དང་བཏུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་འཇུ་བར་བྱེད་དེ། སྦྱང་བ་མ་བྱས་པར་མེའི་དྲོད་ཤིན་ཏུ་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས། ལྟོ་བ་རླུང་གི་ཤས་ཆེ་ ཞིང་།།རྩོལ་བ་ཆེ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན། །མེ་དྲོད་ཆེ་བའི་སྨན་རྣམས་ནི། །མི་འཁྲུ་ཉིད་ལ་མྱུར་དུ་འཇུ། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཞི་བར་བྱ་བའི་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་སྨྲས་པ་ནི། ཞི་བྱ་ལྟོགས་བཅས་ཟས་མེད་པར། །འབྲིང་ཚད་ཙམ་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞི་བར་བྱ་བ་ལ་སྣུམ་ཟས་མ་ཟོས་པར་ལྟོགས་པ་དང་བཅས་པའི་སྐབས་སུ་གཏང་བ་བསྔགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འབྲིང་ཚད་ཙམ་སྟེ། ཐུན་བཞིས་འཇུ་བ་བསྔགས་ཤིང་ཕན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཟས་མེད་པ་དང་སྟེ། ཟས་གང་དང་ཡང་མ་བསྲེས་པར་གཅིག་པུ་གཏང་བ བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།བརྟ་བའི་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་སྨྲས་པ་ནི། བརྟ་བ་ཤ་དང་ཤ་ཁུ་སོགས། །དེ་ཡང་འབྲས་ཆན་ཉུང་བཅས་པ། །བྱིས་པ་རྒན་པོ་སྐོམ་གྱིས་གདུངས། །སྣུམ་འགྲས་ཆང་དང་ཆེ་བ་དང་། །བུད་མེད་སྣུམ་ནི་རྟག་བསྟེན་དང་། །དྲོད་ཆུང་བདེ་དང་དཀའ་མི་བཟོད། །ལྟོ་ སྙི་ནད་དཀྱིལ་ཆུང་ཚ་དུས།།ཉམ་ཆུང་བ་ལ་བསྔགས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྟ་བའི་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་ནི་ཤ་དང་ཤ་ཁུ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གཏང་བ་བསྔགས་སོ། །ཤ་ཁུ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བཟའ་བ་དང་སྣུམ་ཁུར་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །ད་ཡང་འབྲས་ཆན་དང་ བཅས་པ་སྟེ།བཟའ་བ་དང་བཅས་པར་བྱའི། གང་སྦྱང་བ་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་གཉིས་སོ། །སྔར་བཤད་པ་དག་ནི་ཟས་དང་བཅས་བར་མི་བྱ་སྟེ། གཉི་ག་ཡང་ཟས་ཀྱི་དུས་སུ་བཟའ་བ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཉུང་ངུ་སྟེ་ཆུང་ངུ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་དེ་ནི་བྱིས་པ་དང་རྒན་ པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྐོམ་གྱིས་གདུངས་ཤིང་སྐོམ་དད་ཆེ་བ་དང་། གང་སྣུམ་དང་འགྲས་ཤིང་སྣུམ་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། ཆང་དད་ཆེ་ཞིང་རྟག་ཏུ་ཆང་འཐུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་བུད་མེད་བསྟེན་པ་དང་། རྟག་པར་སྣུམ་བསྟེན་པ་དང་། ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཆུང་བ་དང་། བདེ་ཞིང་སྐྱིད་དེ་འདུག་པ་དང་། དཀའ་བ་མི་བཟོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བསྟེན་པར་མི་ནུས་པ་དང་། ལྟོ་བ་སྙི་བ་དང་། ནད་དཀྱེལ་ཆུང་བ་དང་། ཚ་བའི་དུས་ཏེ་སོ་གའི་དུས་དང་། ཉམ་ཆུང་བ་སྟེ། ལུང་ཟུངས་ཟད་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་ལ བརྟ་བའི་སྣུམ་བསགས་ཤིང་ཕན་པ་ཡིན་ནོ།།དང་པོ་བར་དང་ཟས་རྗེས་ཟོས། །ལུས་ཀྱི་སྨད་པར་སྟོད་ལས་བྱུང་། །ནད་རྣམས་སེལ་ཞིང་ལུས་ཀྱི་སྟོབས། །སྐྱེད་པའི་རིམ་བཞིན་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བརྟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྣུམ་ཆུང་ངུ་ཟས་ཀྱི་དང་པོར་བཏང་ན་ལུས་ཀྱི་རོ་ སྨད་ལས་བྱུང་བའི་ནད་རྣམས་སེལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཟས་ཀྱི་བར་དུ་བཏང་ན་ལུས་ཀྱི་བར་གྱི་ནད་སེལ་ཏོ། །ཟས་ཀྱི་རྗེས་ལ་བཏང་ན་རོ་སྟོད་ལས་བྱུང་བའི་ནད་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

現在爲了說明上述三種油的服用時間和服用部位而說:‘前一餐食消化之時,爲了清凈應多飲澄清油。‘這是說,在前一天的食物剛消化的時候,也就是食物消化而感到飢餓的時候,爲了清凈,應多服用油,其中尤其推薦飲用澄清的酥油,因此用’之時’這個詞來強調確定的意思。 在前一天的食物消化之時,即在飢餓時應當飲用,因為這時容易快速消化,若不清凈則火力會特別強盛的緣故。如同仙人遮羅迦所說:‘腹中風力特別大,性情勤奮且用功,火力強盛的藥物,不瀉而能速消化。’ 現在說明安撫用油的儀軌:‘安撫伴饑無食時,中等劑量最為宜。‘這是說,對於安撫用油,應在未食用食物而伴有飢餓感時服用為佳,且用量應適中,以四次能消化為宜且有益。而且要在無食物時服用,即不與任何食物混合而單獨服用為佳。 滋養用油的儀軌說:‘滋養配肉及肉湯,還有少量粳米飯,幼兒老人渴所逼,厭油飲酒量大者,女人常服油脂者,火力小安難忍苦,腹軟病勢小炎時,體弱之人最相宜。‘這是說,滋養用油的儀軌是推薦與肉和肉湯等同時服用。‘等’字包含食物和油湯等。還要配合米飯,即要與食物一起服用,這與前面所說的清凈、安撫兩種用油儀軌不同。前兩者都禁止在用餐時服用。 即使是少量,對幼兒和老人等也有益處。同樣對於口渴難耐而特別口渴者,厭惡油而不喜歡油者,嗜酒而經常飲酒者,同樣經常與女人交往者,經常服用油者,胃火力小者,安逸舒適者,不能忍受艱苦者,腹部柔軟者,病勢輕微者,炎熱季節時,體弱即精氣耗竭者,這所有情況都推薦並適合服用滋養油。 ‘先中后食時服用,下中上身病可除,諸病消除身體力,依次生長此為序。‘這是說,滋養油少量在飲食之前服用能治療身體下部所生的病。在飲食中間服用能治療身體中部的病。在飲食之後服用能治療上部所生的諸病。

།དེས་ན་རིམ་པ་བཞིན་ཏེ། གོ་རིམས་མ་འཆོལ་ལུས་ཞེས་བྱ་བར་རོ་སྟོད་དང་རོ་སྨད་ཀྱི་སྟོབས་སྐྱེད་པ་ ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཟས་ཀྱི་དང་པོར་བཏང་ན་རོ་སྨད་དུ་གཏོགས་ལ། རྐེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཟས་ཀྱི་བར་དུ་བཏང་ན་ལུས་ཀྱི་བར་མ་ལྟོ་བ་དང་སྙིང་ག་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཟས་ཀྱི་རྗེས་ལ་བཏང་ན་ ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ཀྱི་ལུས་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་སྣུམ་འཐུང་བའི་རྗེས་ལ་བཏུང་བའི་ཆོ་ག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། དེ་ནི་ལེགས་པར་སྨིན་ཕྱིར་དང་། །ཁར་ཆགས་པ་ནི་ཕྱི་བའི་ཕྱིར། །སྣུམ་དག་འཐུངས་རྗེས་ཆུ་ཚན་བཏུང་། །ེ་རན་བ་ལ་ཏ་ཀར་ མིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་དངས་མ་འཐུངས་པའི་རྗེས་ལ་བདེ་བར་འཇུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། དེ་བཞིན་ཏེ། དེའི་ཁར་ཆགས་པ་དག་མ་གོས་ཤིང་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆུ་ཚན་བཏུང་བར་བྱའོ། །སྣུམ་དངས་མ་བཏུང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆུ་ཚན་བཏུང་བར་བྱ་བའམ། འོན་ཏེ་ འགའ་ཞིག་ལ་བཏུང་བར་བྱ་ཞེ་ན།ེ་རན་བ་ལ་ཏ་ཀར་མིན་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། ཨེ་རཎྜ་དང་བ་ལ་ཏ་ཀའི་སྣུམ་འཐུངས་པའི་སྐབས་སུ་ནི། ཆུ་ཚན་བཏུང་བར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་གཉིས་ནི་ནུས་པ་ཆུང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་གནོད་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞུ་འམ་མ་ཞུའི་དོགས་ སྐྱེ་ན།།སླར་ཡང་ཆུ་ཚན་བཏུང་བར་བྱ། །དེས་ནི་སྒྲེགས་པ་དག་འགྱུར་ཞིང་། །དེ་ལས་ཁོང་ཡང་ཡི་གར་འོང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་དངས་མ་འཐུངས་པའི་ཚེ། ཞུའམ་མ་ཞུ་བའི་དོགས་པ་སྐྱེས་ཤིང་ཡིད་གཉིས་སུ་གྱུར་ན། སླར་ཞིང་ཡང་ཆུ་ཚན་བཏུང་བར་བྱ་སྟེ། ཆུ་ཚན་ དེ་དང་དེས་ནི་སྒྲེགས་པ་དག་ཅིང་མནམ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་ཡང་དེ་ལས་ལུས་ཁོང་ཡང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡི་གར་འོང་བ་སྟེ། ཟས་ལ་འདོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ནང་པར་འཐུང་ངམ་འཐུངས་པ་དང་། །འཐུངས་བར་གྱུར་ཚེ་ཁ་ཟས་རན། །གཤེར་དྲོད་ བད་ཀན་མི་སྐྱེད་དང་།།ཤིན་ཏུ་སྣུམ་མིན་འདྲེས་མིན་བཟའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་འཐུངས་པའི་སྐྱེས་བུ་དེས་ཁ་ཟས་བཟའ་བར་བྱ་བ་ལ། དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཕལ་ཆེར་གཤེར་ཞིང་རླན་བག་ཡོད་པ་དང་། དྲོ་བའི་བད་ཀན་མི་སྐྱེ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྣུམ་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཅུང་ ཟད་སྣུམ་པ་དང་འདྲེས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ།ཟས་གནོད་པ་དང་འདྲེན་མར་མ་ཡིན་པ་བཟའ་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཅི་ཞིག་བྱེད་པའི་ཚེ་ཞེ་ན་ནང་པར་ཏེ། ཕྱེད་དེ་ཉིན་ན་འཐུང་བར་རྟོག་པའམ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཉིན་ཞག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཐུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དང་པོར་གང་གིས་སྣུམ་འཐུངས་ པ་དེའི་ཚེ།ཁ་ཟས་འདི་ལྟར་བཟའ་བའོ། །ཁ་ལག་ཆུ་ཚན་གྱིས་བཀྲུ་ཞིང་། །བུད་མེད་མི་བསྟེན་མཚན་མོ་ཉལ། །ཤུགས་དགག་དྲག་ཤུལ་ལས་རྣམས་དང་། །ཁྲོ་དང་མྱ་ངན་ཉི་ཚན་གྲང་། །སེར་བུའི་ཁར་འདུག་རྟ་ཞོན་འགྲོ། །མང་སྨྲ་རབ་མཐོའི་སྟན་ལ་འདུག་།སྔས་ནི་རབ་ མཐོ་རབ་དམའ་དང་།།ཉིན་ཉལ་དུད་རྡུལ་གནས་པ་སྤངས། །གང་གིས་ཉིན་མོ་འཐུངས་གྱུར་པ། །དེ་ལྟར་གཞན་ལ་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་འཐུངས་པའི་སྐྱེས་བུས་ཁ་ལག་བཀྲུ་བ་ལ་སོགས་པ། ཆུའི་བྱ་བ་ཆུ་དྲོན་པོས་བྱ་བ་དང་། བུད་མེད་བསྟེན་ཅིང་ཉལ་པོ་ སྤང་བར་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་མཚན་མོ་ཉལ་ཞིང་བདེ་བར་གཉིད་ལོག་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཤང་གཅི་ལ་སོགས་པ་ཤུགས་མི་དགག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དྲག་ཤུལ་གྱི་ལས་རྣམས་དང་ཁྲོ་བ་ནས་དུད་པ་དང་རྡུལ་གྱི་ནང་དུ་འདུག་པའི་བར་དུ་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་དྲག་ ཤུལ་གྱི་ལས་ནི་དུས་ནུབ་པར་བྱེད་པའི་དུ་མའོ།

因此依次,即按順序不亂地增長上身和下身的力量。因此,若在飲食之前服用,則屬於下身,能增長腰部等身體的力量。若在飲食中間服用,則能增長身體中部腹部和心間等處的力量。若在飲食之後服用,則能增長胸部以上等身體部位的力量。 現在爲了說明服用油后的飲用儀軌而說:‘爲了使其良好消化,以及爲了清除口中殘留,服油之後應飲熱水,但蓖麻油和無食子油除外。‘對此,爲了使服用的精油能夠順利消化而說,同樣,爲了使其不粘附口中並清凈,應當飲用熱水。 是否所有服用精油后都應飲用熱水,還是僅某些情況下飲用呢?所說’蓖麻油和無食子油除外’,即在服用蓖麻油和無食子油時,不應飲用熱水,因為這兩種油的功效較弱,會產生危害。 若對消化與否產生懷疑,應再次飲用熱水。這樣能夠除去打嗝,並使腹部舒適愉悅。對此,當服用精油時,若對消化與否產生懷疑和猶豫,應再次飲用熱水。這樣能夠除去打嗝和異味,同時使身體輕盈,並且能增進食慾。 早晨服用或已服用,服用時應適量飲食。應食用濕熱不生痰,不太油膩且不混雜的食物。對此,服用油的人食用飲食時,應當如何?應當食用較為濕潤、溫熱、不生痰、不太油膩的食物,即稍有油性且不混雜的食物,不應食用有害和混雜的食物。 那麼在什麼時候呢?早晨,即中午時考慮服用,或者在當天服用,以及最初服油時,應當如此飲食。 用熱水洗手,不近女色夜間睡眠。避免憋氣劇烈勞作,憤怒憂愁日曬寒冷。避免迎風而坐騎馬行走,多言高座而坐。避免枕頭過高過低,日間睡眠煙塵處所。凡是白天服用者,應當如此避免其他。對此,服油者應用溫水洗手等,避免與女人同寢,應當夜間安睡,同樣不應憋住大小便等,避免劇烈勞作,從憤怒直至避免處於煙塵之中。其中劇烈勞作是指多種費時的工作。

།རབ་མཐོ་སྟན་གཅིག་མཐོན་པོ་ལ་གཅིག་པུ་ཡུན་རིང་དུ་མི་འདུག་པའོ། །མལ་དང་མགོ་བོའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ནི་སྔས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་རབ་ཏུ་མཐོ་བ་དང་རབ་ཏུ་དམའ་བ་སྤང་བར་བྱའོ། །ཉིན་པར་ཉལ་བ་ནི་ཉིན་མོ་གཉིད་ ལོག་པ་སྟེ།དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ། །དུད་པ་ནི་གྲགས་པར་ཟད་དོ། །རྡུལ་ནི་རྡུལ་ཁྲོད་དེ། དེར་གནས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་བས་ན་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱེད་པ་ན། དེ་ཐམས་ཅད་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སང་གི་ཉིན་མོ་སྟེ། ཉིན་ཞག་གང་ལ་སྐྱེས་བུ་སྣུམ་འཐུངས་པར་གྱུར་པ་དེས། དེ་ སྲིད་ཀྱི་ཉིན་ཞག་གཞན་ལའང་གོང་དུ་སྨོས་པའི་ཐམས་ཅད་སྤང་བར་བྱའོ།།རིམ་འདི་ལས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་། །ནད་ཟད་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཆུ་ཚན་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་རིམ་པ་བཞིན་འདི་ནི་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་དང་། དུགས་དང་སྣོད་ ལ་སོགས་པ་ནས་མེ་བཙའ་དང་།ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་གཏང་བའི་བར་དུ། དེ་བཞིན་དུ་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཆུང་བར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་བྱ་སྟེ། སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་འབའ་ཞིག་ལ་འདི་བྱ་བར་མ་ཟད་དོ། །ཞི་བའི་སྣུམ་གྱི་ཉེར་སྤྱད་ནི། །བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་ལྟ་བུར་བྱ། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ།ཞི་བར་བྱ་བའི་སྣུམ་བཏང་བའི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ཟས་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་ནི་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་ན་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱ་བའི་སྣུམ་བྱས་པའི་སྣུམ་དེ་ཞུ་བའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཡང་བྱའོ། །ལྟོ་སྙི་ཞུན་མར་ ཞག་གསུམ་བཏུང་།།ལྟོ་སྲ་བ་ཡིས་ཞག་བདུན་བཏུང་། །ཡང་ན་ཇི་སྲིད་སྣུམ་པར་བཏུང་། །དེ་ཕན་ཆད་ནི་གོམས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་ལྟོ་སྙི་བས་ཞུན་མར་དངས་མ་ཞག་གསུམ་བཏུང་བར་བྱ་ལ། མི་ལྟོ་སྲ་བས་ནི་ཞག་བདུན་གྱིས་བཏུང་ངོ་། །ཡང་ན་གཉིས་པོ་ འདི་དག་ཁོ་ན་ངེས་པ་མེད་དེ།སྐྱེས་བུ་ཁོང་སྣུམ་པར་གྱུར་པ་ཉིད་འདིའི་ཚད་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དུས་ཇི་སྲིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་ཁོང་སྣུམ་པའི་སྐྱེས་བུར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་པར་བཏུང་བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལེགས་པར་སྣུམ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་ཕན་ཆད་སྣུམ་ དངས་མ་བཏུང་བ་ནི་གོམས་པར་འགྱུར་གྱི།སྦྱོར་བའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །རླུང་ནི་བདེར་རྒྱུ་མེ་དྲོད་འབར། །བཤང་བ་སྣུམ་ཞིང་མི་སྲི་ལ། །སྣུམ་མི་འདོད་ཅིང་སྙོམ་འགྱུར་ལ། །སྣུམ་ལེགས་ཡིན་ཏེ་རྩུབ་གོ་བཟློག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་ལེགས་པར་སྣུམ་གྱིས་ ཞེན་པར་གྱུར་པ་ནི་རླུང་རྒྱུ་ཞིང་ལུགས་བཞིན་འབྱུང་བ་དང་།ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་འབར་ཞིང་བདེ་བ་དང་། བཤང་བ་སྣུམ་པར་འགྱུར་གྱི་རྩུབ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མི་སྲི་བ་སྟེ། ཕལ་ཆེར་སྙི་ཞིང་བརླན་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་སྟེན་པར་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ། སྣུམ་མི་ འདོད་ཅིང་སྣུམ་ལ་ཞེན་པར་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྙི་ཞིང་སྙི་བག་ཏུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྣུམ་གྱིས་ལེགས་པར་ཞེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་སྣུམ་མེད་ཅིང་རྩུབ་བར་གྱུར་པ་ནི་དེ་ལས་གོ་བཟློག་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ ལས་བཟློག་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་རླུང་མི་བདེ་བར་རྒྱུ་བ་དང་། མེ་དྲོད་ཆུང་བ་དང་། བཤང་བ་རྩུབ་པ་དང་། བསྒོངས་པ་དང་། སྣུམ་ལ་འདོད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་། སྙོམ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྣུམ་དྲགས་པ་ཡིས་སྐྱ་བ་དང་། །སྣ་དང་ཁ་རྐུབ་ལས་འཛག་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་སྣུམ་ཧ་ཅང་དྲགས་པར་གྱུར་པ་ནི། སྐྱ་བོ་བསེང་བསེང་པོར་འགྱུར་བ་དང་། སྣ་ནས་འཛག་པ་དང་། རྐུབ་ནས་འཛག་པར་འགྱུར་རོ།

不要長時間獨自坐在高高的單座上。枕頭是作為臥具和頭部支撐物,對此也應當避免過高和過低。日間睡眠是指白天睡覺,這也應當避免。煙是衆所周知的。塵土是指塵埃之處,不應在那裡停留。因此,在進行油療時,應當避免這一切。這也是指第二天,即人服用油的那一天,在那段時間的其他日子裡,也應避免前面所說的一切。 對於’此療程應用於一切治療和病癒’,就剛才所說的溫泉飲用等治療程式,這是油療、熱敷和容器等,直到灸法和強效粉末藥物為止,同樣也適用於因病而虛弱的人,不僅僅侷限於油療。 關於’平和油療的使用方法應如瀉藥使用’,爲了平和而施用油療時的飲食等程式,就像服用瀉藥一樣,即在服用瀉藥時有關粥等食物的那些規定,所有這些都應當用於接受平和油療的人。 消化力弱者飲用精煉酥油三天,消化力強者飲用七天,或者直到身體變得滋潤為止,超過這個程度就會形成習慣。這是指消化力弱的人應當飲用精煉酥油三天,消化力強的人則應飲用七天。或者這兩個時限並非固定,人體內部變得滋潤才是確定的標準。因此應當飲用直到身體充分滋潤為止。這樣充分滋潤之後飲用精煉油就會成為習慣,不需要再做特別調配。 風得以順暢執行,消化之火旺盛,大便滋潤而不幹結,不貪求油膩而感到舒適,這是良好的油療效果,乾燥則相反。這是指人經過良好的油療后,風氣流通順暢,胃部消化之火旺盛舒適,大便滋潤而不幹燥,同樣不幹結,即多為柔軟濕潤,同樣接受油療的人不會貪求油膩而不喜歡油膩,同樣變得柔軟溫和,這些都是油療良好的特徵。人若缺乏油潤而乾燥則與此相反,即與前述特徵相反。 也就是說風氣執行不暢,消化之火微弱,大便乾燥,便秘,對油膩生起貪慾,且不會感到舒適。過度油膩則會導致面色蒼白,從鼻子、口和肛門處流出液體。

།ཚད་དང་མི་ལྡན་དུས་མིན་གནོད། །ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལོག་པ་ཡིས། །སྣུམ་ཆོས་བྱེད་སྐྲང་གཞང་འབྲུམ་དང་། ། ཁོང་རྨྱ་རེངས་ཤིང་སེམས་མྱོས་དང་། །གཡན་པ་མཛེ་དང་རིམས་སྐྱུག་གཟེར། །ལྟོ་སྦོས་མགོ་འཁོར་ལ་སོགས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་ཐམས་ཅད་ཚད་དང་མི་ལྡན་པར་ཟོས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དུས་མ་ཡིན་པར་ཟོས་པ་དང་། གནོད་པ་སྟེ་གང་ཞིག་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ དེ་ཟོས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་ལོག་པ་དང་ལྡན་པས་སྤྱད་ན་སྐྲང་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཚད་ནི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་སྟེ། གསུམ་པོ་དེ་དག་ནད་ལུས་ཟུངས་ལ་ལྟོས་ཏེ་གཏོང་བར་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཚད་དང་མི་ལྡན་པའོ། །དུས་མ་ཡིན་ པར་གཏོང་བ་དེ་ནི་དཔེར་ན་དགུན་གྱི་ཚེ་མར་གཏོང་བ་དང་།མཚན་མོ་གཏོང་བ་དང་། སོ་ག་ཏིལ་མར་གཏོང་བ་དང་། ཉིན་པར་གཏོང་བ་ལྟ་བུའོ། །གནོད་པ་ནི་དཔེར་ན་བད་ཀན་གྱི་ནད་ལ་མར་གཏོང་བ་དང་། མཁྲིས་པའི་ནད་ལ་ཏིལ་མར་གཏོང་བ་དང་། ཟས་ནི་ཁ་ཟས་ཚད་ དང་མི་ལྡན་པར་གང་བཤང་བ་དེ་ལོག་པར་འགྱུར་ཞིང་།ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཚེ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །སྤྱོད་ལམ་ནི་ཆུའི་བྱ་བ་ཆུ་ཚན་གྱི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་སྟེ། དེ་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་དེ་དང་མི་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་སྐྲང་པ་ལ་ སོགས་པའི་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་བཀྲེས་སྐོམ་སྐྱུག་སྨན་དུགས། །ཟས་སྐོམ་སྨན་ནི་རྩུབ་པ་དང་། །དར་བ་ཆང་རྙིང་ཚོད་མ་དང་། །འབྲུ་རྒོད་ཅི་ཚེ་ཁྲེ་རྒོད་དང་། །སྦྲང་རྩི་འབྲས་གསུམ་པི་པི་ལིང་། །བ་གཅིན་གུ་གུལ་ཨ་རུ་ར། །ནད་དམིགས་སོ་སོ་ཇི་བཞིན་དུ། ། སྣུམ་ལས་ནད་གྱུར་བཅོས་ཐབས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་ལས་གྱུར་ཅིང་། སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་ལས་ཉམས་པས་ནད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་དཔྱད་དུ་བྱ་བ་ནི་བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་པས་གསོ་ཞིང་བཅོས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བཀྲེས་པ་ནི་ལྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཟས ཟ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།སྐོམ་པ་ནི་སྐོམ་གྱིས་གདུངས་པ་སྟེ། ཚར་བཅད་པའོ། །སྐྱུག་སྨན་ནི་སློན་བཏང་བའོ། །དུགས་ནི་འོག་ནས་བཤད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁ་ཟས་རྩུབ་མོ་ཟ་བ་དང་། སྐོམ་རྩུབ་པ་བཏུང་བ་དང་། སྨན་རྩུབ་པ་བསྟེན་པ་དང་། དར་བ་རབ་ཏུ་སྐ་བ་དང་། དར་བ་རྙིང་པ་དང་། ཆང་རྙིང་པ་དང་། ཚོད་མ་སྟེ། རྩ་བ་དང་འབྲས་བུ་ལས་བྱས་པའི་ཚོད་མའི་རྣམ་པ་དང་། འབྲུ་རྒོད་དང་། འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་ཨུཏྤལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཅི་ཙེ་སྟེ། རྩ་འབྲུའི་བྱེ་བྲག་དང་། ཁྲེ་རྒོད་སྟེ་ག་ཏྲ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྲང་ལ སོགས་པའི་སྨན་རྣམས་ནད་དམིགས་སོ་སོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནད་གང་གི་སྨན་གང་ཡིན་པ་དེ་དེ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ།

對於’不合適量、不當時服用有害物,以及錯誤的飲食和行為方式,會導致油性物質引起浮腫、痔瘡、精神錯亂、意識迷醉、瘙癢、麻風、發熱嘔吐、腹脹、頭暈等癥狀’這句話的解釋是: 所有油性物質如果不按適量服用,或在不當時間服用,或服用對身體有害的物質,以及採用錯誤的飲食和行為方式,就會引發浮腫等疾病。 其中’量’分為小、中、大三種,如果不根據疾病和身體狀況來確定用量,就是不合適量。 不當時間服用是指例如在冬季服用酥油、在夜間服用、在春季服用芝麻油、在白天服用等情況。 有害是指例如對痰病患者服用酥油,對膽病患者服用芝麻油等。 飲食是指不按適量進食,導致消化不良;行為方式是指沐浴、溫泉浴等活動,如果使用不當或不適合,就會引發浮腫等疾病。 對於’飢渴、催吐藥、熱敷,以及粗糙的飲食藥物、酸奶、陳酒、蔬菜、野生穀物、奇澤、野生芥菜、蜂蜜、三果、胡椒、牛尿、安息香、訶子,這些都是根據具體病癥來治療由油性物質引起的疾病的方法’這句話的解釋是: 由不當使用油性物質而引起的疾病,應當用飢餓、口渴等方法來治療。 其中飢餓是指控制飲食等,口渴是指讓病人感到渴,催吐藥是指使用催吐劑,熱敷將在後文說明。 同樣,食用粗糙的食物,飲用粗糙的飲品,服用粗糙的藥物,以及濃稠的酸奶、陳年酸奶、陳酒、由根和果實製成的蔬菜,野生穀物,烏特帕拉果實,奇澤(一種根莖),野生芥菜(又稱伽特拉帕),以及蜂蜜等藥物,都要根據具體病癥來使用,即根據不同的病癥使用相應的藥物。

།རྩུབ་པ་དག་ནི་སྨྱུང་བྱས་དང་། །ཤིན་ཏུ་བྱས་དང་འདྲ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལེགས་པར་རྩུབ་པར་གྱུར་པ་དང་། ལྷག་པར་རྩུབ་པར་གྱུར་པ་དག་ནི་སྨྱུང་བ་ དྲགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།ཇི་ལྟར་ལེགས་པར་སྨྱུང་བར་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལེགས་པར་རྩུབ་ཆོས་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ། དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་སྨྱུང་བར་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྟེ། སློན་དྲོ་ སྐོམ་ས་ལས་བྱུང་སྣུམ།།ཤ་ཁུ་བཏུང་ཞིང་དུགས་སྤྱད་བྱ། །ཁྲུས་བྱེད་པ་འམ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་། །སྣུམ་བྱས་ཞག་གསུམ་གནས་པར་བྱ། །ཉིན་ཞག་གཞན་པ་གཅིག་ཅིག་ནི། །དེ་བསྐྱེད་པ་ཡིས་བད་ཀན་སྐྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སློན་ཞིང་དྲོ་བ་དང་སྐམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ ཡིན།སྣུམ་པ་ཡང་ཡིན་པས། སློན་དྲོ་སྐམ་ས་ལས་བྱུང་སྣུམ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སློན་ཞིང་དྲོ་བ་དང་། སྐམ་སའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ལས་གཡོས་པའི་ཤ་ཁུ་བཏུང་བ་དང་། དུགས་ཀྱི་བྱ་བ་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་ཅིང་གནས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱས་པས་ཞག་གསུམ་གནས་ པར་བྱས་ནས།དེའི་འོག་ཏུ་ཉི་མ་བཞི་པ་ལ་ཁྲུས་བྱའོ། །སྐྱུག་སྨན་ཡང་ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་བྱ་སྟེ། དང་པོར་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སྐམ་སའི་ཤ་རློན་ཞིང་དྲོ་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྣུམ་གྱི་ཤ་ཁུ་འཐུངས་ནས། དུགས་བྱེད་ཅིང་ཞག་གཅིག་གནས་པར་བྱས་ལ། ཉིན་དེ་ ལས་གཞན་པ་ཉིན་ཞག་གཉིས་པ་ལས་བད་ཀན་སྐྱེད་ཅིང་འཕེལ་བར་བྱ་བའོ།།གང་གིས་ཤེ་ན། དེ་སྐྱེད་པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བད་ཀན་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །འོ་མ་དང་ཉ་ལ་སོགས་པས་བད་ཀན་བསྐྱེད་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་ངོ་། །ཤ་ཆེ་ཚིལ་ཆེ་བད་ཀན་མང་། ། མེ་ཡི་འཇུ་དྲོད་མི་སྙོམས་དང་། །སྣུམ་ལ་གོམས་པའི་སྣུམ་བྱ་རྣམས། །དེ་ནི་སྔོན་དུ་རྩུབ་ཆོས་བྱ། །དེ་ནས་སྣུམ་བྱས་སྦྱངས་གྱུར་ན། །དེ་ལ་སྣུམ་ནད་མི་འབྱུང་ངོ་། །སྣུམ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་པས་ན། །དྲི་མ་འཐོན་པར་ནུས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤ་ཆེ་བ་ནི་མི་ཤ་རྒྱས་ཤིང་སྦོམ པའོ།།ཚིལ་ཆེ་བ་ནི་ཚིལ་གྱིས་རྒྱས་ཤིང་ཚོ་བའོ། །བད་ཀན་ཆེ་བ་ནི་བད་ཀན་མང་བའོ། །མེའི་འཇུ་དྲོད་མི་སྙོམས་པ་ནི་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཀྱིས་འཇུ་བ་མི་སྙོམས་པའོ། །སྣུམ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་སྣུམ་ཟ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་སྣུམ་ཆོས་གཏང་བར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྔོན་དུ་སྟེ། ཐོག་མར་ རྩུབ་པ་ནི་ཟས་དང་སྨན་གྱིས་རྩུབ་ཆོས་བྱ་ལ།དེ་ནས་དེ་ལྟར་རྩུབ་ཆོས་བྱས་པའི་འོག་ཏུ། སྣུམ་ཆོས་བྱས་ལ་སྦྱངས་པར་གྱུར་ན། ཤ་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་སྣུམ་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཤ་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྩུབ་ཆོས་བྱས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་སྣུམ་བཏང་ན། །སྣུམ་ལ་གོམས་པར་གྱུར་པས་ན། །དྲི་མ་འཐོན་ ཞིང་སྦྱོར་བར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།།བྱིས་པ་རྒན་པོ་ལ་སོགས་པ། །སྣུམ་སྤང་བར་ནི་མི་ནུས་ལ། །སྐྱོ་བར་མི་བྱེད་སྦྱོར་བ་འདིས། །འཕྲལ་དུ་སྣུམ་ནི་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣུམ་ཆོས་བྱས་པའི་བྱིས་པ་དང་། རྒན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྔར་སྣུམ་ཆོས་ཀྱི་ཆོགས་བརྟ་བར་བྱ་བར་བཤད་པ་ རྣམས་སྣུམ་ཆོས་སྤང་བར་མི་ནུས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱ་བའི་ཕྱིར།དེ་སྐྱེ་ཞིང་བསྣན་པར་མི་འགྱུར་བའི་སྦྱོར་བ་འདིས་འཕྲལ་དུ་དེ་ལ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་སྦྱར་བར་བྱའོ།

關於’粗糙的就如同消瘦和極度消瘦相似’這句話,應當知道變得粗糙和極度粗糙就如同消瘦的特徵相似。就像完全消瘦的特徵是什麼,那就應當知道與完全粗糙的特徵相似。同樣地,應當知道與極度消瘦的特徵相似。 濕熱和乾燥產生的油脂,喝肉湯並使用熱敷。洗浴或服用催吐藥,施用油療三天。其他一天,由於這個會產生痰液。關於這段話,既濕又熱和乾燥產生,又有油性,所以說’濕熱乾燥產生油脂’。即是濕熱和陸地動物的肉煮成的肉湯飲用,並進行熱敷治療,進行油療儀式三天後。 之後第四天進行沐浴。催吐也要每天進行,首先進行油療儀式,之後飲用陸地動物新鮮溫熱的油性肉湯,進行熱敷並停留一天,從那天起的第二天開始增長痰液。用什麼呢?用’那個產生’,即是產生那個痰液。用牛奶和魚等產生痰液,之後進行催吐。 肉多脂多痰液多,消化之火不均衡,習慣用油者的油療,應當先行粗糙療法。之後進行油療凈化,則不會產生油病。因為習慣於油性,能夠排出污垢。關於這段話,肉多是指人體肌肉豐滿壯實。脂多是指脂肪豐滿肥胖。痰液多是指痰液過多。消化之火不均衡是指胃部消化之火不均衡。習慣用油等是指經常食用油膩,對於這樣需要進行油療的人,首先即開始時, 粗糙是指用食物和藥物進行粗糙療法,之後這樣進行粗糙療法后,進行油療凈化,則肉多等人不會產生油病。同樣地,對肉多等人進行粗糙療法后,再施用油療,因為習慣於油性,能夠排出並調和污垢。 兒童老人等,無法斷絕油療,不會厭倦的這個方法,應當立即施用油療。關於這段話,對進行油療的兒童和老人等,前面所說需要穩固油療儀式的人們無法斷絕油療的這種情況,爲了進行油療儀式,用這個不會增長和加重的方法立即對他們施用油療儀式。

།དེ་ཡང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་མར་བརྔོས་ཤ་ཁུ་དང་། །མར་བརྔོས་པ་ཡི་ཐུག་པ་དང་། །ཏིལ་ཕྱེ་སྣུམ་ བཅས་བུ་རམ་ཆུར།།བཅས་དང་ཀྲི་ས་ར་དང་ནི། །འོ་ཐུག་མར་མང་དྲོ་བའམ། །བུ་རམ་ཞོ་དང་བཅས་པ་འམ། །ཐུག་པ་སྣུམ་ནི་བཞི་པ་ལ། །ལྔ་པ་འབྲས་དང་ལྡན་པར་བྱ། །བདུན་པ་དེ་དག་འཕྲལ་སྣུམ་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱིས་པ་དང་རྒན་པོ་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ལ་མར་བརྔོས་པའི་ཤ་ཁུ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བདུན་པོ་འདི་དག་ནི་འཕྲལ་གྱི་སྣུམ་གྱི་ཆོ་གར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་ཤ་མང་པོ་མར་དང་བརྔོས་པ་དེའི་ཁུ་བ་ནི་སྦྱོར་བག་ཡིན་ནོ། །ཡང་མར་མང་པོ་དང་བརྔོས་ཤིང་བཙོས་པའི་ཐུག་པ་བྱས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ ཏིལ་གྱི་ཕྱེ་མ་སྣུམ་དང་བཅས་པ་དང་།བུ་རམ་ཆུ་དང་བཅས་པར་སྦྱར་བ་ནི་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་སྣུམ་ནི་མར་ལ་སོགས་པའོ། །བུ་རམ་ཆུང་ངུ་ནི་བུ་རམ་ཕྲ་མོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀྲི་ས་ར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིལ་དང་འབྲས་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱས་པའི་ཐུག་པ་གར་ཐུག་འདྲ་བ་ལ་སྣུམ་གྱི་བུ་ རམ་ཆུང་ངུ་བཏབ་པ་ནི་བཞི་པའོ།།ཡང་ན་འོ་མ་ནི་ཐུག་པ་སྟེ། འོ་མ་དང་བཙོས་པའི་ཐུག་པ་ཞུན་མར་མང་པོ་བཅུག་པ་དྲོ་བ་སྟེ་ལྔ་པའོ། །ཡང་བུ་རམ་ཞོ་དང་བཅས་པའི་རིན་ནི་དྲུག་པའོ། །ཡང་ན་ཐུག་སྣ་ལྔ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྣུམ་བཞི་པོ་ཞུན་མར་དང་ཏིལ་མར་དང་རྐང་དང་ཚིལ་ དང་།སྲང་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཐུག་པ་ནི་བདུན་པའོ། །སྦྱོར་བ་འདི་དག་ནི་འཕྲལ་དུ་སྣུམ་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་ཅིང་སྐྱོ་བ་དང་སུན་པར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྣུམ་རྣམས་ལན་ཚྭ་ཆེར་བཏབ་པ། །དེ་ནི་བད་ཀན་སྐྱེད་རྩུབ་མིན། །ཕྲ་ཞིང་དྲོ་ལ་ལུས་ཁྱབ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་བཞི་པོ་ཞུན་མར་དང་ཏིལ་མར་དང་རྐང་དང་ཚིལ་ཞེས་བྱ་བ་ལན་ཚྭ་ཆེར་བཏབ་པ་ནི། འཕྲལ་དུ་སྣུམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལན་ཚྭ་བཏབ་པ་དེ་ནི་བད་ཀན་སྐྱེ་ཞིང་འཛག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་དང་། དེ་རྩུབ་པ་མ་ཡིན་ཞིང་སྣུམ་པ་དང་ཕྲ་བ་སྟེ། ཕྲ་མོ་རྣམས་ལ་འཇུག་ཅིང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་། དྲོ་ཞིང་ཚ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ལུས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ལུས་མ་ལུས་པར་ཁྱབ་ནས་སྨིན་ཅིང་འཇུ་བའི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་པས། ལན་ཚྭ་ཆེར་བཏབ་པའི་སྣུམ་ནི་འཕྲལ་དུ་སྣུམ་ཆོས་སུ་འགྱུར་རོ། །མཛེ་དང་སྐྲན ནད་གཅིན་སྙི་ལ།།བུ་རམ་བཅས་བཟའ་འོ་མ་ཤ།། ཏིལ་དང་མ་ཤ་ཆང་དང་ཞོ། །སྣུམ་བྱའི་དོན་དུ་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཛེ་ནད་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ལ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་གར་བཟའ་བ་བུ་རམ་དང་བཅས་པ་འདི་དག་བཏང་ཞིང་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྣུམ་གྱི་ཆོགས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ ན།འབྲས་གསུམ་པི་པི་ལིང་གུ་གུལ། ། རུ་ར་ལ་སོགས་བསྐོལ་ལ། །དེ་དག་སྣུམ་ལ་ཇི་བཞིན་དུ། །གནོད་པ་མེད་པར་སྦྱར་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གོང་དུ་སྨོས་པའི་མཛེ་ནད་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་སྣུམ་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། པི་པི་ལིང་དང་། གུ་གུལ་དང་། ཨ་ རུ་ར་ལ་སོགས་པ་ནད་དང་ཇི་ལྟར་འཚམ་པ་བཞིན་དུ་གནོད་པ་མེད་ཅིང་མི་འཕྲོད་པ་མེད་པར་ལེགས་པར་སྦྱར་ཞིང་གཏང་བར་བྱའོ།།ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཆུང་གྱུར་པ་ལ། །ལུས་དྲོད་སྟོབས་སྐྱེད་ནུས་པ་གཏང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཆུང་ཞིང་སྦེག་པའི་མི་ལ། སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་ལུས་ ཀྱི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ།།དེ་ཡང་ལུས་མེ་དྲོད་ནི་ལུས་དྲོ་བ་སྟེ། དེ་གཉིས་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་སྣུམ་དེ་གཏང་བ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་སྟོབས་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ནི་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དྲོད་ཀྱི་སྟོབས་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ནི་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ།

那麼是什麼呢?關於這個,用酥油煎炒的肉湯,用酥油煎炒的湯,芝麻粉加油和糖蜜水,以及雜糧粥,或者牛奶湯加多酥油溫熱,或者糖蜜加酸奶,或者四種油的湯,第五種是加米,這七種要立即使用油。 對於嬰兒和老人等,用酥油煎炒的肉湯等這七種配方,是立即使用油的儀軌。其中,用大量酥油煎炒肉的湯汁是第一種配方。又用大量酥油煎炒熬煮的湯是第二種配方。同樣,芝麻粉加油和糖蜜水調配是第三種。這裡的油是指酥油等。小糖蜜是指細糖蜜。同樣,所謂的雜糧粥是指用芝麻和米等製成的類似稠粥的湯,加入油和小糖蜜是第四種。 或者牛奶湯,即用牛奶煮的湯加入大量熔化酥油溫熱的是第五種。又糖蜜加酸奶的配方是第六種。或者所謂的五種湯,即具有四種油:熔化酥油、芝麻油、骨髓油和脂肪油,加上兩兩配對,其湯是第七種。這些配方能立即起到滋潤作用,不會引起疲勞和厭倦。 油類加入大量鹽,這不會產生粘液且不澀,細微溫暖遍佈身體。同樣,四種油即熔化酥油、芝麻油、骨髓油和脂肪油加入大量鹽,能立即起到滋潤作用。為什麼呢?因為加入鹽的性質能產生和流動粘液,且不澀而油潤細微,即能進入細微處並遍佈,具有溫熱的功效,能遍佈身體,即遍及全身後能起到成熟和消化的作用,因此加入大量鹽的油能立即成為油性。 對於麻風病、腫瘤病、尿病,不可食用含糖蜜、牛奶、肉、芝麻、豆類、酒和酸奶來進行油療。對於有麻風病等的人,不可給予這些含糖蜜的油療食物。那麼應該如何進行油療呢? 三果、胡椒、安息香、訶子等煮沸,這些要根據油的性質,無害地調配。對於前面提到的麻風病等,要用三果、胡椒、安息香、訶子等,根據病情適當且無害地好好調配給予。 對於因病而虛弱的人,應給予能產生體溫和力量的藥。對於因病而虛弱衰敗的人,應給予能產生身體火熱的油療藥物。其中,身體火熱即身體溫暖,能產生這兩者的油要給予,能產生身體力量即會增長髮展。能產生溫熱力量即能產生胃部火熱。

།སྐྱེས་ བུ་སྣུམ་ལ་བརྟེན་པར་བྱེད་པ་རྣམས།།ནང་གི་དྲོད་འབར་ཁོང་པ་དག་པ་དང་། །ལུས་ཟུངས་འཕྲལ་བརྟ་སྟོབས་དང་མདོག་བཟང་ལྡན། །དབང་བརྟན་རྒས་སྲ་ལོ་བརྒྱ་ཐུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་ཀྱི་སྟོབས་དང་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྣུམ་ལ་བརྟན་པའི་སྐྱེས་ བུ་དག་གི་ལུས་ལ་འབྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་ནི།ནང་གི་མེ་དྲོད་ཀྱིས་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་འབར་བ་དང་། ཁོང་པའི་ནང་གི་ནད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྙིགས་མ་སོགས་དག་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཟུངས་དང་སྟོབས་གསར་དུ་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཁ་དོག་བཟང་ ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བར་འགྱུར་བ་དང་།དབང་པོ་བརྟན་པ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་པར་ནུས་ཤིང་། གསལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྒས་སྲ་ཞིང་སྐྲ་དཀར་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལོ་བརྒྱ་འཚོ་ཞིང་གནས་པས་ན། ལོ་བརྒྱ་ཐུབ་པ་སྟེ། སྣུམ་ལ་བརྟེན་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ ཡོན་ཏན་འབྱུང་བར་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་ཅིང་བསྟན་པའོ།།ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ། སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས་ལེའུ་བཅུ་དྲུག་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །། དེ་ནས་དུགས་ཀྱི་ཆོ་གའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུགས་ནི་ཕལ་ཆེར་དང་པོར་སྣུམ་ཆོས་བྱས་ནས་འདིར་བྱ་དགོས་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་སྣུམ་གྱི་ཆོ་གའི་འོག་ཏུ་དུགས་ཀྱི་ཆོ་གའི་ལེའུ་བཤད་ཅིང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས། །དུགས་ཀྱིས་གསོ་བར་བྱ བའི་ནད།།རླུང་དང་བད་ཀན་བདག་ཉིད་ཅན། །སྣུམ་གྱི་དངོས་སུ་འགྲོ་བ་ཡི། །དུགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ནི་ལས་སུ་བྱ་བ་ཉིད་དེ། དེའི་ཚུལ་གྱི་ལེའུ་ཡིན་པས་ན་དུགས་ཀྱི་ལེའུའོ། །དེ་ལ་དུགས་ཀྱི་ཆོ་ག་ནི་དབྱེ་བའི་དབང་ དུ་བྱས་ནས་སྨྲས་པ་ནི།དུགས་བསྲོ་བཅིང་དང་ཐ་མལ་པ། །ཆུ་དུགས་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བསྲོ་བ་དང་། བཅིང་བ་དང་། ཐ་མལ་པ་སྟེ། ཆུ་དུགས་ཞེས་བྱ་བར་མཚམས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེས་ན་དུགས་ནི་བསྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་མེའི་ལུམས་ རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་རོ།།བསྲོ་བ་གོས་དང་ལྕགས་དང་ནི། །ལག་མཐིལ་ལ་སོགས་མེར་བསྲོས་བསྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྲོ་བའི་དུགས་ནི་གོས་ལ་སོགས་པ་མེ་ལ་བསྲོས་པས་བསྲོ་བར་བྱ་སྟེ། གོས་ནི་བགོ་བའི་གོས་བལ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱའོ། །ལྕགས་ནི་ལྕགས་ཀྱི་ སྤྱད་ཐོང་ལྕགས་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ།།ལག་མཐིལ་ནི་ལག་པའི་མཐིལ་ལོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་བུམ་པ་དང་། ཁར་བའི་སྣོད་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །བཅིང་བ་ཤུ་དག་སྦང་མ་དང་། །ཐང་ཤིང་ཤ་ཏ་པུཥྛ་དང་། །འབྲུ་ཀུན་དྲི་རྣམས་ར་སྣ་དང་། །ེ་རཎྜའི་རྩ་ཤ་ དག་དང་།།སྣུམ་བག་ཚ་དང་དར་བ་དང་། །འོ་མས་སྦྲུས་ཤིང་ཚ་ཆེར་བཏབ། །རླུང་ལས་བྱུང་བ་འབའ་ཞིག་སེལ། །བད་ཀན་འདྲེས་ལ་བྱེའུ་རུག་སོགས། །མཁྲིས་པ་འདྲེས་ལ་ཤུག་སོགས་ཀྱིས། །གླན་པ་ཞེས་བྱ་ཡང་དང་ཡང་། །དཀྲི་བ་སྣུམ་ཞིང་ནུས་པ་དྲོ། །སྤུ་ འཇམ་ལྤགས་རུལ་མིན་པས་དཀྲི།།མ་རྙེད་རླུང་འཇོམས་ལོ་མ་དང་། །དར་དང་སྣམ་བུ་རས་ཀྱིས་དཀྲི།། མཚན་མོ་དཀྲིས་པ་ཉིན་མོ་འགྲོལ། །ཉིན་པར་དཀྲིས་པ་མཚན་མོ་འགྲོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཅིང་བའི་དུགས་ནི་ཤུ་དག་དང་། སྦང་མ་ལ་སོགས་པ་སྣུམ་ལ་སོགས་པ་དང་སྦྲུས་ ཤིང་བསྲེས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ལན་ཚྭ་ཆེར་བཏབ་ཅིང་ལན་ཚྭ་ལྷག་པར་མང་དུ་བཏབ་པ་དག་རླུང་ལས་བྱུང་བའི་ནད་འབའ་ཞིག་སྟེ། ནད་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའི་རླུང་ནད་སེལ་ལོ།

凡是依賴油脂的人,體內熱量燃燒,腹部清凈,身體強健,力量和膚色俱佳,諸根堅固,遲暮堅實,能活百年。 關於此,依賴能生身體力量和胃火的油脂之人,其身體所生功德為:體內火熱遍及全身而燃燒,腹內能生病的垢穢等得以清凈,身體精華和力量重新增長,膚色美好悅意,諸根堅固,即眼等諸根能行其功用且明亮,遲暮堅實無白髮,能活百年安住,故說能活百年,此即仙人們所說開示依賴油脂之人所生功德。 此為《八支心要集釋·詞義月光》,由親近月亮的阿阇黎所造第十六品釋。 今當說明熱敷法則品。關於此,熱敷大多需先行油法而後為之,因此在油法則之後說明熱敷法則品。如同仙人遮羅迦所說:‘應以熱敷治療之病,風與痰性為主,以油性熱敷,能得安息。’ 熱敷法則即所作之事,此品為其方法品,故為熱敷品。其中關於熱敷法則,就分類而言:‘熱敷分溫暖、包裹、普通、水敷四種。‘即溫暖、包裹、普通,以及水敷相連。因此熱敷以溫暖等分類成為四種火療。 ‘溫暖以衣服、鐵器及手掌等用火溫熱。‘關於此,溫暖熱敷是以衣服等用火溫熱而暖,衣服指所穿之衣、毛織品等。鐵指鐵器如鐵錘等。手掌指手心。等字包含瓶子和陶器等容器。 ‘包裹以白芷、艾草、桃木、娑多布瑟托、諸谷、香料、羅斯那、蓖麻根莖等,加油鹽和酸奶調製,多加鹽分,單獨治風病。若兼痰病則加獐竹等,若兼膽病則加柏木等調製。所謂包裹,即反覆纏繞,油性溫熱,以柔軟、皮革未腐者包裹。若無此物,則以能除風的樹葉、絲綢、毛氈、布匹包裹。夜間包裹日間解開,日間包裹夜間解開。‘關於此,包裹熱敷是以白芷、艾草等與油等調製混合,

།བད་ཀན་དང་འདྲེས་པའི་རླུང་ལ་ནི་བྱེའུ་རུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕུ་རས་རྣམ་གཉིས་དང་། ཀུ་ཐེ་ ར་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དུ་བཤད་པ་དག་གིས་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་དང་འདྲེས་པའི་རླུང་ནི་ཤུག་ལ་སོགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། པདྨ་དང་ཕྲ་ཕྲན་ཀ་ལ་སོགས་པའི་སྡེ་ཚན་དུ་བཤད་པས་སོ། །སྣུམ་བག་ཚ་དང་དར་བ་དང་། །འོ་མས་སྦྲུས་ཤིང་ཚ་ཆེས་བཏབ། ། ཅེས་བྱ་བ་ནི། གསུམ་ཆར་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དཀྲི་བ་གསུམ་པོ་དེ་དག་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ནི་གླན་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། དེས་ཡང་དང་ཡང་དུ་དུགས་བྱའོ། །གཞན་དག་ལས་ཀྱང་། ཉམས་རེ་བ་སོགས་རླུང་འཇོམས་བཅས། །སྒྱུར་དང་གཤེར་བའི་རྫས ཀུན་ལྡན།།རླན་ཅན་ཤ་དང་ལེགས་པར་བཙོས། །སྣུམ་ཀུན་དང་ནི་ཡང་དག་ལྡན། །དྲོ་འཇམ་ལན་ཚྭ་ཤས་ཆེར་དྲོ། །གླན་པ་ཞེས་ནི་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དཀྲི་བ་དང་ནི་དཀྲིས་ཤིང་བཅིངས་པ་ན་དཀྲིས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བཅིངས་པ་ལ་ ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་བས་ན་མང་དུ་བྱུགས་ལ་སྣུམ་པ་དང་ནུས་པ་དྲོ་བ་དང་། སྤུ་འཇམ་པའི་པགས་པ་རུལ་པ་མ་ཡིན་པས་དཀྲི་བར་བྱའོ། །དེ་མ་རྙེད་ཅིང་མེད་པར་གྱུར་ན། རླུང་འཇོམས་ཤིང་ནུས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྩཝ་ཤིང་གསོ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལོ་མས་བཅིངས་ ཤིང་ཡན་ལག་དཀྲི་བ་སྟེ།མཚན་མོ་དཀྲིས་ན་ཉིན་པར་འགྲོལ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཚ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱའོ། །ཉིན་མོ་དཀྲི་ཞིང་བཅིང་བྱས་པ་ནི་མཚན་མོ་འགྲོལ་བར་བྱའོ། །ལ་ལར་ནི་ཡུལ་དང་ནད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡན་ལག་ཆག་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིན་ཞག་གཉིས་ སམ།གསུམ་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡོད་དེ། སྦང་མ་ནི་ཆང་གི་སྙིགས་མའོ། །འབྲུ་ཀུན་ནི་གྲ་མ་དང་། གང་བུ་ཅན་གྱི་སྡེ་ཚན་ལས་བཤད་པའོ། །དྲི་རྣམས་ནི་སྤང་སྤོས་དང་། རུ་རྟ་དང་ཨ་རུ་ར་ལ་སོགས་པའོ། །ེ་རཎྜ་ནི་རྩ་བའོ། །ཤ་ནི་རླན་གྱི་ ཤ་ལས་ཚོ་ཁུ་ཞིབ་མོར་བརྡུངས་པའོ།།སྣུམ་བག་ནི་ཏིལ་མར་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་དག་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །ཐ་མལ་པ་ནི་ཁུར་བ་དང་། །བོང་བ་གྱོ་མོ་རྡོ་ས་ཕྱེ། །གསོ་མའི་ལོ་མ་འབྲུ་རྣམས་དང་། །ལྕི་རིལ་ཕྱེ་མ་ཕུབ་མ་རྣམས། །ཐབས་རྣམས་དུ་མས་ལེགས་བསྲོས་ པ།།ཡུལ་དང་དུས་ལས་དཔགས་ཏེ་སྦྱར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐ་མལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དུགས་ནི། བལ་དང་ཁུར་བ་ལ་སོགས་པས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ནས་དང་མོན་སྲན་གྲེའུ་དང་། ཏིལ་ལ་སོགས་པ་བཏབ་ནས་སྦྲུས་ཏེ་བཙོས་ནས་ཁུར་བ་ལྟ་བུར་བྱས་ནས། དུགས་སུ་བྱ་བའི་ ཐབས་ལ་སྦྱར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁུར་བའི་དུགས་ཞེས་བྱའོ།།བོང་བ་དང་གྱོ་མོ་དང་། རྡོབ་མེར་བསྲེགས་པ་ལ་མེའི་མདོག་ཅན་དུ་བྱས་ལ། ཆུའམ་ཤམ་པོའི་ནང་དུ་ནུབ་པར་བྱས་ལ་རློན་པ་དེ་གོས་རིམ་གཅིག་གིས་དཀྲིས་པས་དུགས་བྱའོ། །གསོ་མའི་ལོ་མ་དང་འབྲུ་རྣམས་པ་ ལང་ལ་སོགས་པའི་ལྕི་བ་དང་།རིལ་མ་དང་ཕྱེ་མ་དང་། ཕུབ་མ་རྣམས་ཆུ་སྐྱོར་མོ་དང་བསྐོལ་ལ། གོས་ཀྱི་ནང་དུ་བཅུག་པས་དུགས་བྱའོ། །ཐབས་རྣམས་དུ་མས་ལེགས་བསྲོས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྫ་མ་དང་སྦུ་གུ་དང་རྫ་སྐྱོགས་དང་། སླ་ང་ལ་སོགས་པའི་ཐབས་ ཀྱིས་ལེགས་པར་བསྲོས་པའི་ཁུ་བ་ལ་སོགས་པའི་དུགས་རྣམས་ཡུལ་དང་དུས་ལས་དཔགས་ནས་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།ཡུལ་ནི་སའི་ཡུལ་ཕྱོགས་དང་། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་སོ། །དུས་ནི་སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ནད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། ། དེ་ལས་དཔགས་པ་ནི་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་འདི་བྱའོ། །དེ་ཡང་ལུས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་དཔེར་ན། རླུང་ནི་མ་ཞུའི་གནས་ཞུགས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

對於與粘液混合的風,應當用鳥嘴草等兩種布袋和枯提等類別中所說的藥物來治療。同樣,對於與膽汁混合的風,用杜松等,即用蓮花和細小等類別中所說的藥物。 用油性、熱性和酸奶調配,加入熱性物質。這三種都要結合使用,這三種包裹物要按順序使用。這也稱為熱敷,要反覆進行熱敷。 其他典籍中也說:‘能消除虛弱等風病,具有轉化和濕潤的物質,濕潤的肉類充分煮熟,具備各種油性,溫和且含較多鹽分,這就是所謂的熱敷。’ 包裹和纏繞時稱為包裹,意思是綁縛。因此,要多塗抹油性、具有溫熱效能和柔軟的未腐爛的皮革來包裹。 如果找不到或沒有這些,就用能降伏風病且具有功效的新鮮草藥等的葉子來綁縛包裹肢體。晚上包裹要在白天解開,這是因為沒有熱性的緣故。白天包裹綁縛的要在晚上解開。 有些情況下,根據地區和疾病的情況,對於骨折等肢體疾病,可以放置兩天或三天。酒糟是酒的沉澱物。各種穀物是指在豆類和莢果類別中所說的。香料是指藏香和苦蔘、訶子等。額蘭茶是指其根部。肉是指濕潤肉類搗碎的肉汁。油性是指芝麻油等。其他的容易理解。 普通的是指:‘麵團、灰土、石灰、石粉、新鮮葉子和穀物,牛糞粉末和糠秕,用多種方法充分加熱,根據地區和時間來配製。’ 所謂普通的燻蒸,是用棉花和麵團等來做。也就是將大麥、豌豆、小麥和芝麻等放入后攪拌煮熟,做成麵團狀,用於燻蒸的方法,這就是麵團燻蒸。 將灰土、石灰和石頭燒至火紅色,放入水或酸奶中浸泡,用一層布包裹這些濕潤物來燻蒸。 將新鮮葉子和穀物,以及牛等的糞便、糞丸、粉末和糠秕用水煮沸,放入布中來燻蒸。 ‘用多種方法充分加熱’是指:用陶罐、管子、陶勺和平底鍋等方法充分加熱的湯液等燻蒸物,要根據地區和時間來配製。地區是指土地區域和身體肢體的部位。時間是指瞬間等的特徵和病人狀況的特徵。 根據這些來配製就是依據這些情況來進行燻蒸配製。這也就是身體部位,例如’風入未消化之處’等。

།སའི་ཡུལ་ལས་དཔགས་པ་ནི། ཡུལ་རླན་ཅན་དུ་དུགས་བྱ་དགོས་པ་དེ་ལྟར་སྐམ་སར་ཡིན་ནོ། ། དུས་ལས་ནི་དཔེར་ན་དགུན་གྱི་དུགས་གཞན་དག་བྱ་དགོས་ལ། སོ་གར་གཞན་དག་བྱའོ། །ནད་པ་ལས་ནི་དཔེར་ན་དུགས་ལ་ལ་ནི་མཁྲིས་པ་དང་འདྲེས་པའི་རླུང་ལ་སོགས་པའོ། །ལ་ལ་ནི་བད་ཀན་དང་འདྲེས་པའི་རླུང་ལ་དགོས་ལ། ལ་ལ་ནི་རླུང་འབའ་ཞིག་ལ་དགོས པའོ།།འབྲུ་རྣམས་ནི་འབྲུའི་རིགས་ལོ་མ་དཀྲུགས་ཤིང་བཅོམ་པའོ། །ཆུ་དུགས་ཤི་ཀྲུ་བ་ར་ན། །ེ་རཎྜ་དང་ཀ་རཉྫ། །བྱེའུ་རུག་པ་དང་ཨརྫ་ཀ་།ཤི་རི་ཤ་དང་བ་ཤ་ཀ་།འོད་མ་ཨརྒ་མ་ལ་ཏི། །ཡ་བ་ཤ་ཀའི་ལོ་མ་བཀྲུ་།ཤུ་དག་ལ་སོགས་སྨན་རྣམས་དང་། །གཤེར་ས་ཆུར་གནས་ཤ་རྣམས་དང་། ། རྩ་བཅུ་ནད་དམིགས་ཇི་བཞིན་དུ། །སོ་སོ་འམ་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་ན་ནི། །སྣུམ་ལྡན་ཆང་དང་ཚྭ་དང་ནི། །འོ་མ་ཆུ་སོགས་ཀྱིས་བཙོས་ལ། །བུམ་པའམ་སྦུ་གུ་རིང་པོ་ནི། །བཀང་ལ་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་པའི། །ལུས་ནི་གོས་ཀྱིས་དཀྲིས་ནས་སུ། །ཅི་བདེ་བར་ནི་སྣུམ་ཆུ བླུགས།།ལུས་ལ་རླུང་ནད་ཞུགས་གྱུར་པ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་བཀང་སྣོད་དུ། །ནད་པ་ཞུགས་ཏེ་གནས་ན་ནི། །གཅིན་སྲི་གཞང་འབྲུམ་སོགས་ནད་སེལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤི་ཀྲུ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ཡ་བ་ཤ་ཀའི་བར་གྱི་སྡེ་ཚན་དེ་རྣམས་ལས། ལོ་མ་རྣམས་བཀྲུ་ ཞིང་མཉེས་ལ།དེ་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཤུ་དག་ལ་སོགས་པའི་སྨན་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཤེར་ས་དང་ཆུ་ན་གནས་པའི་རོ་ཧི་ཏ་པ་ཐི་ན་ལ་སོགས་པའི་ཉ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྩ་བ་བཅུ་པ་ཞེས་ནད་ཀྱི་དམིགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སོ་སོའམ་ལྷན་ཅིག་བཏང་ བ་སྟེ།སོ་སོ་རེ་རེ་ནས་གཏང་བའམ། མ་ལུས་པ་ལྷན་ཅིག་སྦྱར་ཞིང་བསྲེས་ནས་ནད་དམིགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྣུམ་དང་ལྡན་པ་སྟེ་སྣུམ་ཡོད་པའོ། །འདི་ཡང་ནད་ལས་དཔགས་པ་དང་ སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།མར་ལ་སོགས་པ་ནད་གང་དང་གང་ལ་ཕན་པའི་སྣུམ་དེ་དང་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དེ་དང་མཉམ་པའི་ཆང་ལ་སོགས་པ་དང་བཙོས་པ་ནད་དམིགས་ཇི་ལྟ་བུ་ལས་དཔགས་ཏེ། བླུགས་པའི་ཆུ་དེ་བུམ་པ་མཆུ་ཕྲ་མོ་བཏོད་པའི་མཆུས་བླུགས་ པར་བྱ་སྟེ།སྦུ་གུ་ནི་རིང་པོ་ཁ་གྱེན་དུ་བལྟས་པའི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ། བཀང་ལ་ནད་ཀྱིས་ཉམ་ཐག་པ་སྟེ། གཟེར་ལ་སོགས་པས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པའི་ལུས་གོས་ཀྱིས་དཀྲིས་ལ། སྣུམ་ཞིང་རླུང་འཇོམས་པའི་སྨན་བསྐོལ་བ་བླུགས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་བདེ་བ་སྟེ། ཅི་བདེ་བ་ ལ་རེག་པར་གྱུར་པའི་ཚུལ་དུ་བྱ་སྟེ།འདིར་ལན་འགའ་ཅུང་ཟད་དྲོ་བས་བྱའོ། །ལན་འགའ་ནི་ཤིན་ཏུ་དྲོ་བས་བྱའོ། །དེ་བླུགས་པ་ནི་ཆུའི་རྒྱུན་གྱི་ཁྱད་པར་གང་ཞིག་གིས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བླུགས་ཤིང་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་གཤེར་རྫས་འཛག་པར་འགྱུར་བས་ན་བླུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆུའི་ དུགས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།རྒྱུན་བླུགས་པ་དང་ཆུ་ལ་བཅིང་བའོ། །དེ་ལྟར་བླུགས་པ་བཤད་ཟིན་ནས། ད་ནི་ཆུ་ལ་བཅིང་བ་བཤད་པའི་ཕྱིར། ལུས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ནད་པ་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་རླུང་ནད་ཞུགས་ཤིང་རླུང་གི་བདག་། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྔར་བཤད་པའི་སྨན་ཚོ་སྣོད་ཆེན་པོ་བཀང་ལ། བཀང་བའི་སྣོད་དེར་ནད་པ་བཅུག་སྟེ། སྙིང་ག་ལ་སོགས་པ་བསྲུང་བཞིན་གནས་པར་བྱའོ། །སྣོད་ཅེས་སྨོས་པ་ནི་སྤྱི་མིང་ཙམ་དུ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ། ཟངས་ཆེན་པོའམ། གཞོང་པ་རིང་པོ་ཆེན་པོ་སྨན་ཆུས བཀང་བའི་ནང་དུ་འཇུག་ཅིང་བཅིངས་ཏེ་གནས་པར་བྱའོ།

從地域來判斷,在潮濕地區需要進行燻蒸,在乾燥地區也是如此。從時間來判斷,例如冬季需要進行某些燻蒸,春季則需要進行其他燻蒸。從病人來判斷,例如有些燻蒸適用於與膽病混合的風病等,有些適用於與痰病混合的風病,有些則適用於單純的風病。 穀物是指各類穀物的葉子經過攪拌和搗碎。水燻蒸用西姑、巴拉那、尼蘭達和卡蘭加、鳥茉莉和阿爾加卡、合歡和巴沙卡、甘蔗和阿爾伽瑪拉提、亞巴沙卡的葉子洗凈,白芷等藥材,以及生長在濕地和水中的肉類,十種根藥,根據病癥分別或一起配製。 加入油脂、酒、鹽和牛奶等用水煮沸,裝入瓶子或長管中。給病人包裹衣服后,隨意注入油水。對於身體患有風病者,病人進入裝滿上述藥物的容器中,可以治癒小便不利、痔瘡等疾病。 從西姑到亞巴沙卡這些藥材的葉子要洗凈揉搓,與這些以及白芷等前述藥材,還有生長在濕地和水中的羅希塔帕提那等魚類,以及所謂的十種根藥,根據病癥分別使用或一起配製,即單獨使用或全部混合配製,要根據病癥相應配製。 同樣要加入油脂,這也要根據病情來配製,要加入對特定疾病有益的酥油等油脂,同樣要與相應的酒等一起煮沸,根據病癥判斷,將水通過細口瓶子的瓶口注入,或者插入向上的長管中注滿。 對於被疾病折磨,即被疼痛等困擾的身體,用衣服包裹后,注入有油性且能降伏風病的煎藥,要注意讓病人感到舒適,這裡有時用稍微溫熱的藥液,有時用非常熱的藥液。注入是指以某種特殊的水流方式持續不斷地注入,由於水等液體會滲漏,所以稱為注入。 水燻蒸有兩種:持續注入和水中捆綁。在解釋完注入之後,現在爲了解釋水中捆綁而說’身體’等。對於病人全身患有風病,風病為主的情況,用前述藥物裝滿大容器,將病人放入裝滿藥物的容器中,要注意保護心臟等部位。所說的’容器’只是一個通用名詞,是指要將病人放入並固定在裝滿藥水的大銅器或大長盆中。

།དེ་བཞིན་དུ་གཞང་འབྲུམ་དང་། གཅིན་སྲི་བ་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ན་བར་གྱུར་པ་ལ་ནི་ནད་ལ་སོགས་ཚུལ་ལས་དཔགས་ཏེ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རླུང་མེད་ཕྱི་ནང་སྣུམ་བཅས་ཤིང་། །ཟས་འཇུའི་དུས་སུ་དུགས་ དཔྱད་བྱ།།ནད་དང་ནད་པ་ཡུལ་དུས་ཀྱི། །དབང་ལས་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་མེད་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་སྐྱེས་བུའི་ལུས་ཕྱི་ནང་སྣུམ་དང་བཅས་པར་བྱས་ལ། ཁ་ཟས་སྨན་དང་ཞུ་ཟིན་པར་གྱུར་པའི་དུས་སུ་དུགས་དཔྱད་པར་བྱ་ལ། དུགས་དེ་ཡང་ནད་ལ་ སོགས་པའི་དབང་གིས་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ནད་པ་ཡང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡོད་དེ། ཡུལ་རླན་ཅན་དང་། སྐམ་ས་འདྲེན་མ་གསུམ་ཡོད་དོ། ། ལུས་ཀྱི་གནས་མགོ་དང་ཕྲག་པ་དང་། ལྟོ་བ་དང་། བྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དུས་ནི་དྲོ་བ་དང་། གྲང་བ་དང་། འདྲེས་མའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དབང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གཙོ་བོར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བད་ཀན་གྱིས་ཉེན་རྩུབ་དུགས་བྱ། །བད ཀན་རླུང་ལ་རྩུབ་སྣུམ་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་གྱིས་ཉེན་ཅིང་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི་སྐྱེས་བུས་དུགས་རྩུབ་མོ་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་རླུང་ལས་གྱུར་ཅིང་བད་ཀན་ཡང་ཡོད་པ་དག་གིས་དུགས་གཞན་ལྟར་དང་པོར་སྣུམ་ཆོས་བྱ་ཞིང་། བད་ཀན་དང་རླུང་ཡོད་པས་རྩུབ་པ་ དང་།སྣུམ་པ་འདྲེན་མའི་དུགས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །རླུང་ནི་མ་ཞུའི་གནས་ཞུགས་དང་། །བད་ཀན་ཞུ་བའི་གནས་བརྟེན་ལ། །གནས་ཀྱི་དབང་གིས་རྩུབ་དུགས་དང་། །དེ་བཞིན་སྣུམ་སྔར་འགྲོ་དུགས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་མ་ཞུའི་གནས་སུ་ཞུགས་ལ་གནས་པའི་ནད་ལ་ནི་ རྩུབ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་དུགས་སྤྱད་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་ཞུ་བའི་གནས་ལ་གནས་ཤིང་བརྟེན་པ་ལ་ནི་སྣུམ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་དུགས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་གནས་ཀྱི་དབང་གིས་ཚུལ་དེ་ལྟར་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །སྟ་ཟུར་དག་དང་མིག་དང་སྙིང་། །རླིག་པར་ཉུང་ངུའམ་བྱ་ བ་མིན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྟ་ཟུར་ཞེས་བྱ་བ་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་བརླ་དང་། དཔྱི་ལ་བརྟེན་པའི་ནད་ལ་དུགས་ཉུང་ངུ་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་དང་སྙིང་ག་དང་རླིག་པར་ནི་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའི་དུགས་བྱའོ། །ཡང་ན་བྱ་བ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གནས་དེ་དག་ཏུ་ཡེ་མི་བྱའོ། །དུགས་ ཀྱིས་གྲང་དང་ཟུག་གཟེར་བྲལ།།ཡན་ལག་མཉེན་པར་གྱུར་པ་དང་། །དལ་གྱིས་མཉེས་ལ་ཁྲུས་བྱས་ལ། །དེ་ནས་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུགས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུའི་གྲང་བ་དང་། ཟུག་གཟེར་བྲལ་བས་སྐྱེས་བུའི་ལུས་ལེགས་པར་བརླན་ཞིང་མཉེན་པར་ འགྱུར་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་མཉེན་ཞིང་འཇམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། དལ་གྱིས་དང་པོར་མཉེས་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་ཁྲུས་བྱ་བ་དེ་དང་པོ་ལག་པས་ཡན་ལག་མཉེས་ལ་ཆུ་དྲོན་པོས་ཁྲུས་བྱས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་སྣུམ་ཆོས་ཀྱི་སྐབས་ནས་བཤད་པའི་ཆོ་ག་བསྟེན་ཅིང་སྤྱད་པར་བྱ་བ་དང་། སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་དོར་བར་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྣུམ་གྱི་ཆོ་གའི་སྐབས་སུ་ཟས་དང་སྤྱོད་ལམ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་དང་། ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་དང་། མེ་བཙའ་བཏང་བ་དང་། མེས་ཚིག་པ་ལ་ཚ་བ་ཞི་བར་བྱ་བ་དང་། ཚད་པས་འཁྲུ་བ་དང་། སློན་པ་ལ་དེ བཅད་པ་དང་།མི་དྲན་ཅིང་མྱོས་པ་ལ་སླར་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་ཚན་གྱི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤང་བར་བྱའོ།

同樣地,對於痔瘡、尿頻等身體某一部位的疾病,應當根據病情等情況來進行治療。 在無風、內外塗油的環境下,在食物消化時進行熨療。根據疾病、病人、地域和時間的情況,分為小中大三種程度。 即在無風的地方,使人體內外塗油,在食物和藥物消化后的時候進行熨療。這種熨療又根據疾病等情況分為小、中、大三種程度。 同樣,病人也根據體力等情況分為弱、中、強三種。地域有潮濕、乾燥和混合三種。 身體部位則分為頭部、肩部、腹部和小腿等不同部位。時間則分為暖、冷和混合三種。‘根據情況’是指以這些為主要考慮因素。 痰病患者應進行乾燥熨療,痰病兼風病者應進行乾燥和油性混合熨療。 即痰病患者和痰病偏重的人應進行乾燥熨療。同樣,風病兼有痰病的人應先進行油療,由於同時有痰病和風病,應進行乾燥和油性混合的熨療。 風病入未消化處,痰病依消化處,根據部位進行乾燥熨療,同樣也要先用油性熨療。 即風病入于未消化處的病癥,應先進行乾燥熨療。同樣,痰病依附於消化處的,應先進行油性熨療。這些都是根據病癥所在部位而必須如此治療。 髖部、眼睛、心臟和睪丸應少做或不做熨療。 所謂髖部,即身體一側依附於大腿和臀部的病癥應少做熨療。同樣,對眼睛、心臟和睪丸應進行極輕微的熨療,或者完全不做熨療。 熨療能除寒和疼痛,使肢體柔軟,然後輕輕按摩,沐浴后,再進行油療。 即通過熨療使人體擺脫寒冷和疼痛,使身體充分濕潤柔軟,同樣使肢體柔軟舒適,先輕輕按摩後進行沐浴,之後按照油療章節所述的儀軌進行治療,避免應當避免的事項。 這些也要按照油療章節中所說的飲食和日常行為來進行。對於烈性堿性藥物、灸療后、燒傷要消除熱癥,對於熱瀉要止瀉,對於昏迷醉酒要使其恢復意識。同樣要避免使用溫泉等。

།དུགས་དྲགས་པ་ཡིས་ཁྲག་མཁྲིས་འཁྲུགས། །བརྒྱལ་སྐོམ་སྐད་འགགས་ཡན་ལག་འཇུམས། །མགོ་འཁོར་ཚིགས་ན་རིམས་ འདེབས་ཤིང་།།ཚི་གུ་དམར་པོ་ཏལ་ཏིལ་སྣང་། །ལུམས་ཀྱིས་སྐྱུག་བྲོ་བར་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུགས་དྲགས་ཤིང་ཤས་ཆེར་བསྟེན་པས་ཁྲག་མཁྲིས་འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །བརྒྱལ་བ་ནི་དྲན་པའོ། །སྐད་དང་ཡན་ལག་འཇུམས་ པ་ནི།སྐད་གདངས་དམའ་ཞིང་རྨྱ་བའོ། །མགོ་འཁོར་བ་ནི་ལམ་མི་གནས་པའོ། །ལྷུ་ཚིགས་ན་བ་ནི་ལྷུ་ཚིགས་ན་བའོ། །ཚི་གུ་དམར་པོ་ཏལ་ཏིལ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེར་ནི་ཞི་བའི་སྨན་གྱིས་གསོ། །དུགས་དང་ཐལ་སྨན་མེ་ བཙའ་དང་།།ཚད་འཁྲུ་སྐྱུག་བྲོ་བརྒྱལ་ནད་གསོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུགས་དྲགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་བྱ་ཞིང་རྩེ་གཞིལ་བའི་སྨན་བྱ་བ་དང་བཅོས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིའི་སྐབས་ སུ་ཞར་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ཀྱང་ཚུལ་འདི་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་དུགས་གཞིལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྨན་བྱ་སྟེ། དུགས་གཞིལ་བའི་སྨན་བྱ་བ་དང་། ཐལ་སྨན་རྣོན་པོ་བཏབ་པ་ལ་དེའི་ཚ་བ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨན་གཏང་བ་དང་། མེ་བཙའ་ལ་དེའི་ཚ་བ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ སྨན་གཏང་བ་དང་།ཚད་པས་འཁྲུ་བ་ལ་ཚད་པས་འཁྲུ་བ་གཅོད་ཅིང་སྨིན་པའི་སྨན་གཏང་བ་དང་། སྐྱུག་བྲོ་བ་ལ་དེ་ཞི་བའི་སྨན་དང་། བརྒྱལ་བ་ལ་འདུ་ཤེས་རྙེད་བར་བྱ་བའི་ཐབས་ཀྱིས་གསོའོ། །དུགས་ནི་ཕལ་ཆེར་ལྕི་དྲོ་རྣོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ཞི་བྱེད་ཡིན། །གཤེར་ ཞིང་བརྟན་འཁྲུ་སྣུམ་པ་དང་།།རྩུབ་ཅིང་སྲ་བ་དུགས་སྨན་ཡིན། །འཇམ་དང་རྩུབ་དང་ཞི་འབྱར་བག་།གཤེར་བག་དེ་ནི་སེལ་བྱེད་ཡིན། །མདོར་ན་ཕལ་ཆེར་ཁ་བ་དང་། །བསྐ་དང་མངར་བ་དེ་སྨན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིས་དུགས་དེ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཆོ་ག་སྤྱིར་བཤད་ པ་ཡིན་ཏེ།སྨན་གང་ལྕི་བ་དྲོ་བ་དང་རྣོ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་དུགས་ཀྱི་སྨན་ཡིན་ལ། ཕལ་ཆེར་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། ལ་ལ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དག་ཀྱང་ཡོད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་གོ་བཟློག་པ་དང་། ཡང་བ་དང་། བསིལ་བ་དང་། རྟུལ་བ་ནི་ཞི་ཞིང་རྩེ་ འཇིལ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཤེར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྨན་རྣམས་ནི་དུགས་ཀྱི་སྨན་ཡིན་ལ་འཇམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྨན་ནི་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མདོར་བསྡུ་ན་སྨན་གང་ཅུང་ཟད་ཁ་བ་དང་བསྐ་བ་དང་། མངར་བ་རྣམས་ནི་དེ་རྩེ་ གཞིལ་བར་བྱེད་ཅིང་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྨན་ཡིན་ནོ།།འདི་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དྲང་སྲོང་ཙ་ར་ཀས་བཤད་པ་དེ་ནི། ཞི་བྱེད་ལྕི་ཞིང་དྲོ་བ་འཇོམས། །ལུམས་ཕྱེད་རྔུལ་ནི་འབྱིན་བྱེད་ཅིང་། །གསོ་བའི་རྫས་དག་གང་ཡིན་པ། །རྩེ་འཇིལ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་ བ་ཡིན་ནོ།།ཞི་ཞིང་རྩེ་བཅིལ་སྟོབས་ཐོབ་གྱུར། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ནད་རྣམས་ཟད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ནད་ཞི་ཞིང་རྩེ་བཅིལ་བས། སྟོབས་ཐོབ་པར་གྱུར་ན། ནད་དེ་རྩེ་ཞིལ་ཞིང་དུགས་དྲགས་པའི་སྐྱོན་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དུགས་དྲགས་ པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་འཁྲུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ནད་རྣམས་ཟད་ན།ནད་ཞི་བ་བཅོས་པ་ལེགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

由於熱敷過度而導致血膽紊亂,昏厥口渴聲音嘶啞肢體麻木,頭暈關節疼痛發熱,並且出現紅色斑點。熱敷會引起嘔吐。 這是說,過度熱敷會導致血膽紊亂等癥狀。昏厥是指失去意識。聲音和肢體麻木是指聲音低沉且說胡話。頭暈是指站立不穩。關節疼痛就是關節疼痛。出現紅色斑點就是會出現這樣的癥狀,對此應當用平和的藥物治療。 熱敷、粉劑、灸法、熱瀉、嘔吐、昏厥等病癥的治療。這是說,對於因過度熱敷而引起的血膽紊亂等病癥,應當平息並消除,使用藥物治療和調配。 關於熱敷等,這裡是順便解釋的,這些也是依據這個方法來使用消除熱敷等藥物,即使用消除熱敷的藥物,對於使用強烈粉劑要用藥物來平息其熱性,對於灸法要用藥物來平息其熱性,對於熱瀉要用止瀉和成熟的藥物,對於嘔吐要用平息嘔吐的藥物,對於昏厥要用使恢復意識的方法來治療。 熱敷多為重、暖、銳,其他則為平和藥。濕潤、穩固、瀉下、油膩,以及粗糙、堅硬是熱敷藥。柔和、粗糙、平和粘稠,濕潤性則是消除劑。總之,多數是苦、澀、甜味的藥物。 這裡是總的解釋熱敷的平息方法,任何重、暖、銳的藥物都是熱敷藥,說’多數’是表明也有一些例外。與此相反的輕、涼、鈍則是平息消除的藥物。 同樣,具有濕潤等性質的藥物是熱敷藥,具有柔和等性質的藥物是平息藥。同樣,總的來說,略帶苦味、澀味和甜味的藥物都是消除和平息的藥物。 關於這兩者的特徵,仙人查拉卡說道:‘平息藥能克服重暖,半浴能發汗,任何治療物質都能消除平息。’ 平息消除后獲得力量,所說的諸病消除。這是說,如果人平息消除后獲得力量,那麼病就會消除,沒有過度熱敷的過失,同樣,如果所說的因過度熱敷而引起的血膽紊亂等病癥消除,就應當知道病已平息,治療成功。

།བཅིལ་དྲགས་པགས་པ་རྩ་འཁུམས་ཤིང་། །འདར་སྙིང་ཁ་འགྲམ་ནད་དུ་འགྱུར། །རྐང་མཆུ་ལག་པ་ པགས་ནག་འགྱུར།།བཅིལ་དྲགས་པ་ཡིན་ནད་དུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དུགས་པའི་ནད་ཧ་ཅང་བཅོས་དྲགས་ཏེ་ཐལ་ཆེས་པ་ལས་ནད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་པགས་པ་དང་རྩ་འཁུམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེ་ཡང་བཅིང་ཞིང་བཅོས་དྲགས་པ་པགས་པ་དང་ རྩ་འཁུམས་ཤིང་ལུས་པོ་ཉིད་འདར་ཞིང་གཡོ་བ་དང་།སྙིང་ག་དང་། ཁ་དང་འགྲམ་པ་རྣམས་འགགས་ཤིང་རེངས་པའི་ནད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཚིག་མི་ཐོན་པ་དང་། རྐང་པ་དང་། མཆུ་དང་། ལག་པ་དང་། པགས་པའི་མདོག་ནག་པོར་འགྱུར་ བ་སྟེ།དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྩེ་བཅིལ་ཞིང་དྲགས་པའི་ནད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཤིན་ཏུ་སྦོམ་དང་རྩུབ་པ་དང་། །ཉམ་ཆུང་བརྒྱལ་བར་གྱུར་པ་དང་། །དུགས་དྲགས་བཅོས་དགོས་གློ་རྡོལ་དང་། །སྐེམ་དང་ཆང་ནད་ཀྱིས་བཏབ་དང་། །རབ་རིབ་དམུ་རྫིང་ཤུ་བ་ མཆེད།།མཛེ་ནད་འོར་ནད་རླུང་མཁྲིས་དང་། །འོ་མ་ཞོ་དང་མར་སྦྲང་རྩི། །འཐུངས་དང་བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་དང་། །ལུས་ནད་ཚིགས་དང་གཞང་ནད་ཡོད། །ཁྲོ་དང་མྱ་ངན་འཇིགས་པས་ཉེན། །བཀྲེས་སྐོམ་མིག་སེར་སྐྱ་རྦབ་དང་། །གཅིན་ནད་མཁྲིས་ནད་ཟླ་མཚན་འཛག་། སྦྲུམ་དང་བུ་སྐྱེས་དུགས་མི་བྱ། །ནད་ཚབས་ཆེ་ན་འཇམ་པོར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤིན་ཏུ་སྦོམ་པ་དང་། རྩུབ་པ་དང་། བུ་བཙས་པའི་བར་དུ་དུགས་བྱ་བར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལ་ཉམ་ཆུང་བ་ནི་སྟོབས་ཆུང་བའོ། །དུགས་དྲགས་ཏེ་བཅོས་དགོས་པ་ནི་རྩེ་བཅིལ་བར་འོས པའོ།།ཆང་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ནི་ཆང་དྲགས་པའི་ནད་ན་བའོ། །རླུང་མཁྲིས་ནི་རླུང་དང་མཁྲིས་པའི་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་དག་ལ་དུགས་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་འཐུངས་པ་ལ་ཡང་དུགས་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཀྲུ་སྨན་འཐུངས་པ་ལ་ཡང་དུགས་མི་ བྱའོ།།གཞང་ནད་ཡོད་པ་ནི་གཞང་ནད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མི་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁྲོ་བས་ཉེན་པ་དང་། མྱ་ངན་གྱིས་ཉེན་པ་དང་། འཇིགས་པས་ཉེན་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་དུགས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་གཅིན་ནད་དང་མཁྲིས་པའི་ནད་དང་། ཟླ་མཚན་འཛག་ བ་དང་།སྦྲུམ་མ་དང་། བུ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དུགས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དེ་དག་ལ་གསུང་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་ཚབས་ཆེ་བ་བྱུང་སྟེ། མི་བྱར་མི་རུང་ན། འཇམ་པོར་སྦྱར་བའི་དུགས་དང་ལུམས་མི་དྲག་པ་འཇམ་པོ་བྱའོ། །ལུད་པ་ཆམ་པ་དབུགས་ མི་བདེ།།སྐྱིགས་བུ་ལྟོ་སྦོས་བཤང་འགགས་དང་། །སྐད་འགགས་རླུང་གི་ནད་རྣམས་དང་། །བད་ཀན་བེ་སྣབས་འཁྱིལ་ཞིང་ལྕི། །ལུས་རེངས་རྐེད་པ་རྩིབ་ལོགས་དང་། །སྒུར་དང་ལྟོ་ནད་འགྲམས་ནད་དང་། །རླིག་ནད་སྐྲངས་དང་ད་རྒན་དང་། །རྩོལ་དང་རླུང་ ནད་ཀྱིས་ཟུག་དང་།།གཅིན་འགགས་ཐོར་བུ་རྨེན་བུ་དང་། །ཁུ་བ་བཀག་དང་རླུང་འཁྱིམས་ལ། །དེ་ཡི་སྨན་གྱི་དབྱེ་བ་ཡིས། །དུགས་ནི་སོ་སོ་ཇི་བཞིན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུད་པ་དང་ཆམ་པ་དང་རླུང་འཁྱིམས་བའི་བར་ལ། དེའི་སྨན་ཇི་ལྟ་བས་ལེགས་པར་དུགས་བྱ་ སྟེ།ལ་ལར་ནི་སྤྲོ་བས་སོ། །ལ་ལར་ནི་བཅིངས་པས་སོ། །ལ་ལར་ནི་ཐ་མལ་པ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །ལ་ལར་ནི་ཆུའི་དུགས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་ཕན་པའི་རང་གི་སྨན་གྱི་དབྱེ་བའི་ཆ་སོ་སོ་གང་ལ་ཕན་པའི་དབྱེ་བ་འོག་ནས་རང་རང་གི་ནད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ བཤད་པའི་སྨན་གྱི་དུགས་སོ་སོར་བྱའོ།།དེའི་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ལུད་པ་ལ་དུགས་བྱ་དགོས་པ་དེའི་ཚེ། ལུད་པའི་སྨན་དུ་བཤད་པས་དུགས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆམ་པ་དང་། དབུགས་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རང་རང་གི་སྨན་གྱིས་ དུགས་བྱའོ།།ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

過度壓迫會使面板和脈絡收縮,會引起顫抖、心臟、口腔和麵頰疾病,腳趾、嘴唇、手和面板會變黑,這就是所說的過度壓迫導致的疾病。也就是說,由於過度治療熱敷疾病而導致的疾病,會使面板和脈絡收縮等。而且過度束縛和治療會使面板和脈絡收縮,身體顫抖搖晃,心臟、口腔和麵頰都會阻塞僵硬成疾,說不出話,腳、嘴唇、手和面板顏色變黑,這些都應該知道是過度壓迫治療導致的疾病。 對於極胖、粗糙、體弱昏迷、需要治療熱敷過度、肺部破裂、消瘦、酒病發作、視力模糊、淋巴腫大、疥瘡蔓延、麻風病、甲狀腺病、風膽病的人,以及飲用牛奶、酸奶、酥油、蜂蜜,服用瀉藥的人,有身體疾病、關節病、痔瘡病,被憤怒、悲傷、恐懼所困,飢渴、黃疸、癲癇,小便病、膽病、月經過多,懷孕和產後的人都不可進行熱敷。如果病情嚴重,要溫和進行。 對於咳嗽、感冒、呼吸不暢、打嗝、腹脹、便秘、聲音嘶啞、風病、痰病、鼻涕凝結沉重、身體僵硬、腰部、肋部、駝背、腹病、面部疾病、睪丸病、腫脹、關節炎、疲勞、風病疼痛、小便不通、瘡癤、淋巴結腫大、精液阻滯和風病遊走等癥狀,應該根據各種藥物的分類,分別進行相應的熱敷。也就是說,從咳嗽到風病遊走之間的這些病癥,要根據相應的藥物進行適當的熱敷。有些用散敷,有些用包敷,有些用普通方式,有些用水敷,同樣要根據下文將要講述的每種疾病情況下所說的藥物分類,分別進行相應的熱敷。這是在說明,當需要對咳嗽進行熱敷時,要用治療咳嗽的藥物進行熱敷。同樣,對於感冒、呼吸不暢等癥狀,也要用各自對應的藥物進行熱敷。

།ད་རྒན་དང་། རྩོལ་བ་དང་། རླུང་ནད་ཀྱིས་ཟུག་པ་ནི་འོག་ནས་བཤད་པའི་རླུང་ནད་ཀྱི་ནད་གཞི་ལས་མཚན་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །ཁུ་བ་འགགས་པ་ནི་ཁུ་ཆུ་བཀག་པའོ། །རླུང་འཁྱིམས་པ་ནི་ཚིལ་གྱིས་བར་བཀག་པའོ། །དུགས་ཕན་མེ་ ཡིས་བསྲོ་མིན་པ།།རླུང་ནད་ཚིལ་དང་བད་ཀན་ཅན། །རླུང་མེད་ཁང་པར་རྩོལ་བ་དང་། །གོས་ལྕི་བ་དང་འཇིགས་པ་དང་། །དཀྲི་དང་སྟོབས་འགྱེད་ཁྲོ་བ་དང་། །ཆང་མང་བཀྲེས་དང་ཉི་ཚན་གཞག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཚིལ་དང་བད་ཀན་གྱིས་གཡོགས་པའི་རླུང་ ལ་ནི་མེས་མི་བསྲོ་བར་བྱ་བ་ཕན་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཐབས་ནི་རླུང་མེད་པའི་ཁང་པར་འདུག་ལ། རྩོལ་བ་དེ་ལུས་དུབ་པར་བྱ་བ་དང་། གོས་ལྕི་བ་ཁུར་དུ་ལོངས་པ་བགོ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཇིགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྔར་བཤད་པའི་དཀྲི་བ་དང་། སྟོབས་འགྱེད་ པ་སྟེ་ལག་པར་སྟོབས་འགྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་།ཁྲོས་འཁྲུགས་པ་དང་། ཆང་མང་པོ་བཏུང་བ་དང་། བཀྲེས་ཤིང་ལྟོགས་པས་ཉེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཉི་མ་ཚ་བ་ལ་གཞག་པ་སྟེ། འདི་དག་བྱའོ། །ནད་གང་ནང་ཁྲོལ་གནས་དང་ལུས་ ཟུངས་དང་།།རྩར་སོང་རྐང་ལག་རུས་པའི་ནང་སོང་བའི། །ནད་དེ་དུགས་ཀྱིས་བསྲུང་བར་བྱས་ནས་ནི། །ཁོང་དུ་བསྡུས་ལ་སྦྱང་བས་དཔྱིས་དབྱུང་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རླུང་ལ་སོགས་པ་ཁོང་པར་གནས་ཤིང་ནང་ཁྲོལ་ན་འདུག་པའམ། ཁྲག་ལ་སོགས་པ་ལུས་ ཟུངས་ལ་གནས་པ་རྣམས་དང་དེ་བཞིན་གང་རྩ་རྣམས་སུ་ཁྱབ་ཅིང་ཞེན་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རྐང་ལག་གི་ནང་དུ་སོང་བ་སྟེ། ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་རུས་པ་ལ་ཞེན་པའི་ནད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གནས་དེ་དག་ལས་བཤད་མ་ཐག་པའི་སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱིས་བསྲུང་བར་བྱས་ཤིང་། འཛག་ཏུ་རུང་བ་ལྟ་བུ་བྱས་ལ། དེ་ནས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དུགས་བཞི་པོས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྲུང་ཞིང་བཞུ་ནས། རྐང་ལག་ལ་སོགས་པ་ནས་ཁོང་པའི་ནང་དུ་བསྡུས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་འོག་ནས་བཤད་པའི་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་དཔྱིས་དབྱུང་ཞིང་བཏོན་ནས། གདོན པས་ཕྱིར་དབྱུང་བར་བྱའོ།།རྐང་ལག་གི་ནང་དུ་སོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གནས་པའི་ནད་ནི་ཤིན་ཏུ་དུགས་བྱ་བར་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ལུས་ཟུངས་སུ་གཏོགས་པའི་ནད་གང་འཕེལ་ནས། ཁོང་པ་ནས་ལུས་ཟུངས་སུ་སོང་བ་དང་རྐང་ལག་ལ་ གནས་ན་ལྡང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ན།འདིར་རྐང་ལག་དང་རུས་པར་གནས་པ་ནི་གཙོ་བོར་བཟུང་བའི་དོན་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དུགས་ཀྱིས་ནད་རྣམས་བསྲུང་བ་བྱས་ལ། ཁོང་པའི་ནང་དུ་བསྡུ་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་སྙིང་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་ པར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གི་དོན་གྱི་ཟླ་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ།སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་ལ་དགའ་བས་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་ལས་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།དེ་ནས་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བའི་ཆོ་གའི་ལེའུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུགས་ཀྱི་ཆོ་གའི་ འོག་ཏུ་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་གྱི་ཆོ་གའི་ལེའུ་བརྩམས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར།ནད་དེ་དུགས་ཀྱིས་བསྲུང་བ་བྱས་ནས་ནི། །ཁོང་དུ་བསྡུས་ལ་སྦྱར་བས་དཔྱིས་དབྱུང་བྱ། །ཞེས་འདས་མ་ཐག་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། སྤྱད་པའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་བསྟན་པར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ།སྐྱུག་སྨན་ནི་སྟོད་ཀྱི་ནད་བསལ་བའི་ཐབས་ཡིན་ལ། བཀྲུ་སྨན་ནི་སྨད་ཀྱི་ནད་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཆོ་ག་ནི་དེ་དག་གི་ནད་ལས་སུ་རུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པས་གང་དུ་དྲན་པའི་ཆོ་ག་ནི། སྐྱུག་སྨན་ དང་བཀྲུ་སྨན་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་དག་བཤད་ཅིང་བསྟན་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པའོ།

對於衰老、勞累和風病所引起的疼痛,其特徵將在後面講述風病的病因中說明。精液阻塞是指精液被阻礙。風氣鬱結是指被脂肪阻隔。 對於風病伴有脂肪和痰液的,不宜用火溫暖。應在無風的房間內,進行勞累身體的運動,穿著厚重的衣服,以及製造恐懼感,包紮,進行體力較量,發怒,飲用大量酒,忍飢挨餓,以及曬太陽。 對於病邪位於內臟、身體組織、脈絡、四肢和骨骼內的疾病,應先用熱敷保護,然後將病邪收攝到體內,再用導泄的方法徹底清除。 風等病邪若在體內和內臟中,或存在於血等身體組織中,以及遍佈于脈絡中,或進入四肢和骨骼內的所有疾病,都應該用上述油和熱敷來保護,使其容易流動,然後用前面所說的四種熱敷方法依次保護和融化,從四肢等處收攝到體內,之後用下文將要講到的瀉藥徹底清除排出。 所謂’進入四肢內’,是說這種病癥特別適合進行熱敷治療。或者說,屬於身體組織的病邪如果增長,從體內進入身體組織和四肢中而變得嚴重,這裡特別提到四肢和骨骼是因為它們是主要部位。因此,應該用熱敷保護這些病邪,然後收攝到體內。 這是《醫論八支精華概要釋·詞義月光》中由親近月亮的阿阇黎所作的第十七章釋文。 接下來將講述催吐藥和瀉藥的施用儀軌品。在熱敷儀軌之後開始講述催吐藥和瀉藥的儀軌品,是因為前面剛說過’用熱敷保護病邪,收攝入體內後用導泄方法清除’,爲了說明如何實踐這種方法而講述。催吐藥是清除上部疾病的方法,瀉藥是清除下部疾病的方法。這兩種方法的儀軌是爲了使這些疾病易於治療,這是梵天等所記述的儀軌,稱為催吐藥和瀉藥等儀軌,將對此進行講解和說明。

།བད་ཀན་ནད་དམ་འདྲེས་པ་ཡི། །བད་ཀན་རྒྱས་ལ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་། །དེ་བཞིན་མཁྲིས་པ་བཀྲུ་སྨན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། བད་ཀན་འབའ་ཞིག་གི་ནད་ལ་སྐྱུག་ སྨན་གཏང་བར་བྱའོ།།ཡང་ན་ལྡན་པ་སྟེ། འདྲེས་པར་གྱུར་པའི་བད་ཀན་ལ་རྒྱས་པར་ཞེས་བྱ་བ་བད་ཀན་གྱི་ཤས་ཆེ་བའི་ནད་དང་མཁྲིས་པ་འདྲེས་པའི་ནད་ལྡན་པའམ། བད་ཀན་དང་རླུང་འདྲེས་པའི་ལྡན་པ་བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བ་ལ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་བར་བྱའོ། །དེ་ བཞིན་མཁྲིས་པ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དང་འདྲ་བས་ན་དེ་བཞིན་ཏེ། བད་ཀན་དེ་དག་ཚུལ་མཐུན་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་བད་ཀན་འབའ་ཞིག་ལ་སྐྱུག་སྨན་བྱ་བ་ཡིན་པའམ། བད་ཀན་ཤས་ཆེ་བའི་ལྡན་པའི་ནད་ལ་སྐྱུག་སྨན་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ མཁྲིས་པ་འབའ་ཞིག་ལ་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བའམ།འདྲེས་པའི་ནད་མཁྲིས་པ་ཤས་ཆེ་བ། མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་འདྲེས་པའི་ནད་དམ། མཁྲིས་པ་དང་རླུང་འདྲེས་པའི་ནད་ལ་བཀྲུ་སྨན་བྱའོ། །རྒྱས་པ་ཞེས་སྨོས་པས་ནི་དེ་འབའ་ཞིག་བོད་པའམ། རང་གི་གནས་སམ་ གནས་གཞན་དུ་ཞུགས་པའི་བད་ཀན་ནི་སྐྱུག་སྨན་བྱ་ལ།མཁྲིས་པ་ལ་ནི་བཀྲུ་སྨན་བྱའོ། །རིམས་སར་ཚད་འཁྲུ་ཐུར་དུ་ནི། །མཁྲིས་པ་ཁྲག་འཁྲུ་གློ་གཅོང་དང་། །མཛེ་དང་གཅིན་ནད་འབྲུམ་ཐོར་བུ། །རྐང་བམ་མི་དྲན་ལུད་པ་ཅན། །དབུགས་མི་བདེ་སྙིང་འཕར་འབྲས་ མཆེད།།ནུ་མའི་ནད་དང་རོ་སྟོད་ནད། །ཁྱད་པར་དུ་ནི་སྐྱུག་སྨན་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་སར་པ་དང་ཚད་པས་འཁྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་རོ་སྟོད་ཀྱི་ནད་ཀྱི་བར་དག་ལ་ཁྱད་པར་རམ་མཆོག་ཏུ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་བར་བྱ་སྟེ། དེས་ནད་འདི་རྣམས་ ཆུ་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་ལྟར་མཆོག་ཏུ་ཟད་ཅིང་དེངས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལ་རིམས་སར་པ་ནི་དང་པོར་བྱུང་བའི་རིམས་སོ། །ཐུར་དུ་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་འཁྲུ་བ་ནི་ཁྲག་མཁྲིས་ཀྱི་འབྱུང་བའོ། །ཐོར་བུ་ནི་འབྲས་ཀྱི་ཕྲེང་བའོ། །རྐང་བམ་ནི་རྐང་པའི་ནད་དོ། །སྐྱུག་སྨན་མི་གཏང་ སྦྲུམ་ཁོང་རྩུབ།།བཀྲེས་དང་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ། །བྱིས་པ་རྒན་སྐེམ་སྦོམ་སྙིང་ན། །གློ་སྐམ་སྨྲས་དང་ཉམ་ཆུང་དང་། །རྟག་ཏུ་སློན་དང་མཆེར་པ་ན། །རབ་རིབ་ལྟོ་ན་སྲིན་བུ་ཡོད། །རླུང་ཁྲག་འདྲེས་མར་གྱེན་དུ་འབྱུང་། །སོ་ན་མས་གཏོང་སྐད་འཛེར་དང་། །གཅིན་ སྲི་དམུ་རྫིང་སྐྲན་ཅན་དང་།།སློན་དཀའ་དྲོད་ཆེ་གཞང་འབྲུམ་ཅན། །རྟུག་སྐམ་མགོ་འཁོར་རྩིབ་ལོགས་སྲ། །རྩིབ་ལོགས་ཟུག་དང་རླུང་ཅན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྲུམ་མ་ལ་སོགས་པ་ནས་རླུང་ནད་ཅན་གྱི་བར་དག་ལ་སྐྱུག་སྨན་མི་གཏང་ངོ་། །དེ་ལ་ཁོང་རྩུབ་པ་ལ་ སྐྱུག་སྨན་བཏང་ན།རླུང་གིས་ཡན་ལག་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕལ་ཆེར་ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་རྩུབ་མོ་བསྟེན་པས་རླུང་ནད་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་སྟོབས་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཀྲེས་པ་དག་ལ་སྐྱུག་སྨན་བཏང་ན་མེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྟོབས་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །རྟག་ཏུ་སྡུག་ བསྔལ་བ་ནི།ཁུར་དང་རྟག་ཏུ་སྡུག་བྱེད་པའི་དུབ་པས་སྟོབས་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཞོན་པས་དུབ་ཅིང་ཉམ་ཆུང་བ་དག་ལ་ཡང་སྟོབས་ཕྲིན་ཤིན་ཏུ་ཁྲག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །བྱིས་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྨན་གྱི་སྟོབས་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར། ལུས་ཀྱི་སྟོབས་ ཟད་པས་ནང་གི་ཁོང་པ་སྐེམ་ཞིང་གཅོང་དུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།ན་བ་ནི་སྙིང་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་ལ་བྱས་ན་སྙིང་ནད་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །རྟག་ཏུ་སློན་པ་ནི་སྟོད་དུ་རྒྱུ་བའི་རླུང་གིས་གྱེན་དུ་བཏེག་པས་དེ་དྲགས་ན་སྲོག་ཟད་པར་འགྱུར་རོ།

對於痰病或混合的痰病增盛時應當使用催吐藥。同樣對於膽病應當使用瀉藥。對於單純的痰病應當使用催吐藥。或者是混合的,即對於混合增盛的痰病,也就是以痰病為主與膽病混合的病,或者是痰病與風病混合以痰病為主的病應當使用催吐藥。 同樣對於膽病使用催吐藥這句話是說,與此相似所以說同樣,要像對待那些痰病一樣恰當處理。也就是說,如同對單純的痰病使用催吐藥,或者對以痰病為主的混合病使用催吐藥一樣,對單純的膽病使用瀉藥,或者對混合病中以膽病為主的病,膽病與痰病混合的病,或者膽病與風病混合的病使用瀉藥。 所說的’增盛’是指單獨發作,或者是在自己的部位或其他部位侵入的痰病要使用催吐藥,對膽病則要使用瀉藥。對於新發熱病、熱性腹瀉、向下流動的膽病、血痢、慢性咳嗽、麻風病、尿病、天花、腳氣病、昏迷、有痰、呼吸不適、心悸、淋巴腫大、乳房病和上身疾病,尤其要使用催吐藥。 對於新發熱病等直到上身疾病為止的這些病,要特別或最好使用催吐藥,這樣這些病就會像失去水分的稻米一樣完全消失和祛除。其中新發熱病是指剛剛發生的熱病。向下流動的血和膽病是指血膽的排出。天花是指痘瘡的串聯。腳氣病是指腳部的病。 不能使用催吐藥的情況:孕婦、內部乾燥、飢餓和長期受苦的人、兒童、老年消瘦者、肥胖、心痛、乾咳、說話、體弱、經常嘔吐、脾病、眼花、腹中有蟲、風血混合向上流動、牙痛、向下排泄、聲音嘶啞、尿閉、水腫、有腫瘤、難以嘔吐、體溫高、痔瘡、大便乾燥、頭暈、肋部僵硬、肋部疼痛和風病患者。 對於孕婦等直到風病患者為止的這些人不能使用催吐藥。其中對內部乾燥的人使用催吐藥的話,風會傷害肢體,大多因為食用粗糙的飲食等會引起風病,因此會導致體力耗盡。同樣對飢餓的人使用催吐藥會因火力而耗盡體力。 長期受苦是指因負重和經常勞作疲憊而耗盡體力。同樣對騎乘疲憊和體弱的人也會導致體力減弱而極易出血。對於兒童等人因為無法承受藥力,會因體力耗盡而導致內部乾枯和慢性病的過失。 所說的’痛’是指如果對心臟病發作的人使用,會損害心臟病。經常嘔吐是指因上行風將其向上提起,如果過度則會導致生命耗盡。

།ལྟོ་ན་སྲིན་བུ་ཡོད་པ་ནི་ སྔར་བཀྲུ་བ་མ་བྱས་ན།སྲིན་བུ་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་ཕྱིར་མ་ལུས་པ་འབྱུང་བས། སྙིང་ཤིན་ཏུ་གཙེས་པས་སློན་པ་དྲགས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །རླུང་ལ་སོགས་པ་གྱེན་དུ་འབྱུང་བ་ནི་འོག་ཏུ་གསལ་བར་གྱུར་པས་གྱེན་དུ་དྲངས་པས་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །སློན་དཀའ་བ་ ནི་ཁོང་པ་འགགས་ཤིང་སློན་དཀའ་བ་ལས་ཤས་ཆེར་དྲངས་ན་ཁོང་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་སློངས་ཤིང་དཀྲུགས་པས།མེ་དབལ་དང་རྨོངས་བག་དང་། མི་དྲན་པ་ལ་སོགས་པའི་ནད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །རྟུག་སྐམ་ལ་སོགས་པས་ཉེན་པ་རྣམས་དང་། རྩིབ་ ལོགས་ཟུག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་རང་གི་ནད་འཕེལ་བ་དང་།འཆི་བ་དག་ཏུའང་འགྱུར་རོ། །ཅི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྲུམ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱུག་སྨན་གཏང་བར་མི་བྱའམ། འོན་ཏེ་གནས་སྐབས་ལ་ལར་སྐྱུག་སྨན་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། དེ་དག་དུག་ འཐུངས་མ་ཞུ་དང་།།མི་འཕྲོད་ཟས་ཟོས་མ་གཏོགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྦྲུམ་མ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིས་གལ་ཏེ་དུག་དང་སྦྱར་བའི་དུག་འཐུངས་སམ། ཟས་མ་ཞུ་བ་སྟེ་གསུད་དམ། མི་འཕྲོད་པའི་ཟས་ཟོས་བར་གྱུར་ན་ནི་མ་གཏོགས་ཏེ། འདི་ དག་ནི་མྱུར་དུ་གསོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན།དུག་འཐུངས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་འདི་ལྟ་བུ་མ་གཏོགས་པ་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་སྐྱུག་སྨན་མི་གཏང་གི། རྐྱེན་འདི་དག་བྱུང་ན་དེར་སྐྱུག་སྨན་འཇམ་པོ་གཏང་བར་བྱའོ། །རྟག་ཏུ་སློན་པ་ཡན་ཆད་དང་། ཕལ་ཆེར་མ་ཞུའི་རིམས་དག་ཀྱང་། །མ་ཞུ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །དུད་པས་བདུག་པའི་ལས་ཀུན་སྤངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་རྟག་ཏུ་སློན་ཞིང་རྒྱུན་དུ་སྐྱུགས་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་། གང་སྔར་སྐྱུག་སྨན་གཏང་དུ་མི་རུང་བར་བསྟན་པ་སྦྲུམ་མ་ནས། ཉམ་ཆུང བའི་བར་དེ་ཐམས་ཅད་སྤང་ཞིང་དོར་བར་བྱའོ།།འདི་དག་དུད་པས་བདུག་པའི་བར་གྱི་ཨུ྅ལས་ཀུན་སྤང་བར་བྱ་བར་མ་ཟད་ཀྱི། མ་ཞུ་བའི་རིམས་ཀྱི་བར་དག་ལའང་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། རིམས་སར་པ་ལ་ནི་ནད་འཁྱིམས་པར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་ཞུ་བའི་ན ཨད་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྒྱུག་སྨན་གྱི་རྗེས་ལ་ལས་ཀུན་ཏེ།བཀྲུ་སྨན་དང་། མས་གཏོང་བ་དང་། སྣ་ནས་གཏང་བ་དང་། དུད་པས་བདུགས་པ་དང་། མཁུར་བ་བཀང་ཞིང་དབོ་བ་དང་། མིག་སྨན་དང་། སྨིན་པར་བྱ་བའི་བར་གྱི་ལས་སྤང་ བར་བྱ་སྟེ།མ་ཞུ་བའི་བེའུ་སྣབས་ཀྱི་འཇིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །བཀྲུ་སྨན་གྱིས་གསོ་སྐྲན་གཞང་འབྲུམ། །འབྲུམ་བུ་མིག་སེར་གཞོགས་ཕྱེད་ལྕི། །རིམས་རྙིང་དམུ་རྫིང་དབྱིག་དུག་དང་། །སྐྱུག་དང་མཆེར་ནད་སྐྱ་རྦབ་དང་། །ལོང་ནད་རབ་རིབ་སྔོན་པོར་གྱུར། །མཆི་ འཛག་ཞུ་བའི་གནས་ན་ཟུག་།མངལ་དང་ཁུ་བའི་གནས་ཀྱི་ནད། །ཁོང་ནད་གཏོགས་དང་སྲིན་ནད་རྨ། །དྲེག་ནད་ནམ་ཚོང་ཡན་ཆད་ནད། །གཅིན་སྲི་བཤང་བ་འགགས་པ་དང་། །སློན་བྱ་མཛེ་གཅིན་ནད་སོགས་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྲན་ལ་སོགས་པ ནས་རྟུག་པ་འགགས་པའི་བར་གྱི་ནད་རྣམས་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སློན་པར་བྱ་བའི་ནད་ལས། མཛེ་ནད་དང་གཅིན་ནད་ནས་རོ་སྟོད་ཀྱི་ནད་རྣམས་ཀྱི་བར་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་གསོ་ཞིང་སྦྱང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་ལ་བཀྲུ་སྨན་བྱས་པས་མཆོག་ཏུ་འབྱང་ཞིང་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། ། ཁྲུས་མི་བྱ་བ་རིམས་སར་དང་། །དྲོད་ཆུང་ཁྲག་མཁྲིས་ཐུར་དུ་འབྱུང་། །རྨས་དང་གཞང་ནད་ཚད་པས་འཁྲུ། །ཁོང་དུ་མཚོན་ལུས་ལྟོ་སྲ་དང་། །སྣུམ་ཆེས་པ་དང་སྐེམ་ཆེས་པའོ།

腹中有蟲者,若之前未清洗,因蟲極多故會全部涌出,心臟極為痛苦而嘔吐劇烈。 風等向上涌出者,因下方明顯而向上牽引會成為過失。 嘔吐困難者,因腹部堵塞且嘔吐困難,若過度牽引則會攪動所有腹部疾病,會引起火熱、昏迷、失憶等病。 因干糞等所困擾者,以及肋骨疼痛等,會導致各自的病情加重,也可能致死。 是否在任何情況下都不該對孕婦等人施用催吐藥?還是在某些情況下可以使用催吐藥?為此說道: ‘除了服毒、消化不良,以及食用不適食物者。‘這是說,除非這些孕婦等人服用了毒藥或混合毒物,或食物未消化即飽食,或食用了不適合的食物,這些情況除外。因為這些會迅速致命,所以除了服毒等這類情況外,其他情況不可使用催吐藥,若出現這些情況則應使用溫和的催吐藥。 經常嘔吐以上者,以及大多數未消化的熱病,所有未消化的病癥,都應避免燻煙等所有治療。 此處應避免並放棄經常嘔吐且持續嘔吐的人,以及前面所說不適合使用催吐藥的孕婦至體弱者等所有人。 不僅應避免這些直至燻煙的所有治療,對未消化的熱病也應避免,因為新發熱病有病情混亂的過失。 同樣,對所有未消化的病癥,在催吐藥之後也應避免所有治療,即瀉藥、下部灌注、鼻部灌注、燻煙、漱口並吐出、眼藥、直至成熟的治療都應避免,這是因為未消化的粘液會造成危險。 用瀉藥治療腫瘤、痔瘡、皰疹、黃眼、半身重、陳舊熱病、淋巴腫脹、礦毒、嘔吐、脾病、癲癇、腸病、眼翳變青、流淚、消化部位疼痛、子宮和精液部位的病、腹內病、割治和蟲病創傷、垢病、以及頸部以上的病、尿病、大便阻塞,以及需要嘔吐的麻風病、尿病等。 從腫瘤等到大便阻塞的諸病,以及同樣需要嘔吐的病中,從麻風病和尿病到上身的諸病,都應用瀉藥治療和清凈,對這些使用瀉藥會得到最好的清凈和消除。 不應沐浴者為新發熱病、體溫低、血膽向下流、受傷、痔瘡、熱性腹瀉、體內有武器、腹部僵硬、過度油膩者和過度消瘦者。

།ཞེས་བྱ་བ་ལ། རིམས་སར་པ་ནས་སྐེམ་ཆེས་པའི་བར་ལ་ནི་ཁྲུས་བྱར་མི་རུང་ངོ་། ། དེ་ལ་རིམས་སར་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ནད་མ་སྨིན་པ་ལ་ཁྲུས་མི་བྱ་སྟེ། དེས་ནད་སླར་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞང་ནད་པ་ནི་བཤང་སྒོ་སོགས་ལ་གནོད་པའི་ནད་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་པས་འཁྲུ་བ་དང་ཁྲག་མཁྲིས་ཐུར་དུ་དབྱུང་བ་གཉིས་ལ་ཁྲུས་བྱས་ཤིན ཏུ་འཁྲུ་དྲགས་པས་མ་རུངས་པར་འགྱུར་རོ།།དྲོད་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྨན་གྱི་ཤུགས་མི་བཟོད་ཅིང་བསྟེན་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆང་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་ལ་ཁྲུས་མི་བྱ་སྟེ། དེས་རླུང་གིས་སྲོག་ལ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལོང་ཁའི་གནས་སུ་རླུང་བསགས་པས་ ཕན་ཚུན་རྒྱུ་བ་ན་ནང་དུ་ལྟོ་སྦོས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།ཁོང་དུ་མཚོན་ལུས་པ་ཡང་དེར་རླུང་བརྟེན་པས་སྲོག་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །ལྟོ་སྲ་བ་ནི་སྨན་བདོ་བས་ནད་ཕྱིར་ཕྱིན་པར་མ་ནུས་པ་དང་། སྙིང་གར་གཟེར་བ་དང་། རྩིབ་ལོགས་སུ་ཟུག་པ་དང་། སྤོ་བ་དང་། སློན་པ་དང་། བརྒྱལ་བ་དང་། རྨྱ་བ་སྐྱེད་དེ། སྲོག་མ་རུངས་པར་བྱེད་དོ། །སྣུམ་ཆེས་པ་ལ་ཁྲུས་བྱས་ན་ཡང་ཧ་ཅང་དྲགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྐེམ་ཆེས་བ་འདིར་ནད་གཅོང་ཆེན་པོ་ལ་བྱ་སྟེ། གཅོང་ཆེན་པོས་ཉེན་པ་ནི་ལུས་ཟུངས་ཟད་པས་དྲི་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནས་པ ཡིན་པ་ལས།དེ་ཕྱུང་ནས་ལུས་ཀྱང་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྲུམ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྲུས་བྱས་ན་ཡང་ཉེས་པ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཐུན་མོང་དུས་སུ་ནི། །ཆོ་ག་བཞིན་དུ་སྣུམ་གྱིས་ཉེན། །ཉ་དང་མ་ཤ་ཏིལ་སོགས་ཀྱིས། །ནང་པར་སློན་བྱའི་བད་ཀན་ སྐྱེད།།མཚན་མོ་གཉིད་ལོག་ཟས་ལེགས་ཞུ། །སྔ་དྲོའི་དང་པོར་བཀྲ་ཤིས་བྱས། །ཟས་མ་ཟོས་པའམ་ཅུང་ཟད་སྣུམ། །ཐུག་པ་ཞུན་མར་ལྡན་པ་བཏུང་། །བྱིས་པ་རྒན་པོ་ཉམས་སྟོབས་ཆུང་། །སྨན་སྟོབས་ཆུང་བ་ནད་དབང་ལས། །ཆང་འོ་བུ་རམ་ཤིང་ཤ་ཁུ། ། ནད་དམིགས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན། །སྦྲང་རྩི་རྒྱམ་ཚ་དང་ལྡན་པ། །སྨན་ཚད་ལྟོ་བ་ལས་དཔགས་ཏེ། །སྨན་ལ་སྔགས་ནི་མངོན་བཟླས་ལ། །ལྐོག་མར་ཕྱིན་པའི་བར་དུ་བླུད། །ཚངས་པ་སྐྱེ་དགུའི་བདག་དང་ཐ་སྐར་བུ། །དྲག་པོ་དབང་པོ་ཉི་ཟླ་ས་མེ་རླུང་། །དྲང སྲོང་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་དང་།།འབྱུང་པོའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁྱོད་ནི་བསྲུང་བར་ཤོག་།དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་པ་དང་། །ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བདུད་རྩི་ལྟ་བུ་དང་། །ཀླུ་མཆོག་རྣམས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ལྟ་བུར་ནི། །ཁྱོད་ལ་སྨན་འདི་ཉེ་བར་གནས་གྱུར་ཅིག་། ཨོཾ་ན་མོ་བྷ་ག་བ་ཏེ། བྷཻ་ཥ་ཛྱ་གུ་རུ་བཻ་ཌཱུརྱ་པྲ་བྷ་རཱ་ཛཱ་ཡ། ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ཡ། ཨཪྷ་ཏེ། སཾ་མྱཀ་སམ་བུད་དྷཱ་ཡ། ཏརྱ་ཐཱ། ཨོཾ་བྷཻ་ཥ་ཛྱེ་བྷཻ་ཥ་ཛྱེ་མ་ཧཱ་བྷཻ་ཥ་ཛྱེ། རཱ་ཛ་ས་མུངྒ་ཏེ་སྭཱ་ཧཱ། ཤར་དུ་ཁ་བལྟས་འཐུང་དུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀྲ་ཤིས པའི་དོན་དུ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།ཐུན་མོང་གི་དུས་སུ་ནི་དབྱར་ཟླ་ཐ་ཆུངས་དང་། དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོའོ། །ཆོ་ག་བཞིན་དུ་བྱ་བ་ནི་བྱ་བའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་སྣུམ་གྱིས་ཞེན་ཅིང་བརླན་པར་བྱས་ལ། ནང་པར་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉི་མ་ ལ།སྐྱུག་སྨན་གཏང་བར་བྱ་བའི་སྐྱེས་བུ་ནུབ་གཅིག་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་སྤྱད་ལ། ཚད་དང་ལྡན་པའི་སྨན་དེ་བཏུང་བ་ནི་སྨན་པ་ནུབ་ཏུ་ཁ་བལྟས་ལ་ནད་པ་ཤར་དུ་ཁ་བསྟན་ཏེ། སྔགས་ནི་མངོན་པར་བཟླས་ལ་འཐུང་དུ་གཞུག་གོ་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སྐྱུག་པར་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ ལ་བླུད་ཅེ་ན།བད་ཀན་གློངས་པ་སྟེ། བད་ཀན་སྐྱེད་པ་དེ་རང་གི་གནས་ནས་གསོ་བར་བྱའོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། མོན་སྲན་གྲེའུ་དང་ཏིལ་ལ་སོགས་པས་སོ།

對此,從新發熱病到極度消瘦期間,不宜沐浴。即使是新發熱病,在病未成熟時也不可沐浴,因為這會導致病情復發。痔瘡病人不宜沐浴,因為會引起肛門等處的病變。熱病引起的腹瀉和血膽向下排出這兩種情況下沐浴,會因過度腹瀉而變得虛弱。體溫低等癥狀的人因無法承受藥力且不能服用。酒病發作時不可沐浴,因為這會導致風氣危及生命。在腹部積聚風氣,使其相互流動時會引起內部腹脹。體內有傷口殘留時,風氣依附其上也會危及生命。 腹部僵硬時,因藥物堵塞而無法排出病邪,會引起心痛、肋痛、嘔吐、昏厥、暈倒和譫妄,危及生命。過度油膩時沐浴也會變得過於嚴重。此處所說的極度消瘦是指重病,因為重病患者由於身體精華耗盡,僅靭存於污濁之力,若將其排出,身體也會隨之毀壞。孕婦等人若沐浴,也會如前所述產生過失。 其後共同時期中,如法塗抹油脂,魚肉芝麻等物,清晨服用會生痰,夜晚睡眠食物消化好,清晨首先作吉祥,未食或稍服用油膩,喝帶有酥油的湯。兒童老人體力弱,藥力小者因病情,酒、奶、糖、木肉汁,依所說病癥對癥下藥。 蜂蜜鹽相混合,藥量依胃量定,對藥明顯持誦咒,灌服直至咽喉處。梵天眾生主及星宿子,大自在帝釋日月地火風,與諸仙人眾會聚一處,愿諸部多眾守護於你。諸仙人之精華攝取,如諸天之甘露,如龍王之甘露,愿此藥近住於你。 (咒語:藏文:ཨོཾ་ན་མོ་བྷ་ག་བ་ཏེ། བྷཻ་ཥ་ཛྱ་གུ་རུ་བཻ་ཌཱུརྱ་པྲ་བྷ་རཱ་ཛཱ་ཡ། ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ཡ། ཨཪྷ་ཏེ། སཾ་མྱཀ་སམ་བུད་དྷཱ་ཡ། ཏརྱ་ཐཱ། ཨོཾ་བྷཻ་ཥ་ཛྱེ་བྷཻ་ཥ་ཛྱེ་མ་ཧཱ་བྷཻ་ཥ་ཛྱེ། རཱ་ཛ་ས་མུངྒ་ཏེ་སྭཱ་ཧཱ།) 面向東方飲用。對此,‘其後’是為吉祥而說。共同時期是指夏季最後一月和春季中月。如法而行是指按照次第塗抹油脂使其濕潤,清晨即除此日外,欲服用催吐藥者一夜行用油法,具足量的藥,醫者面向西方,病人面向東方,明顯持誦咒語后飲用。對何種人服用呢?對痰積聚者,即從痰產生的自身位置治療。以何物治療呢?以豌豆和芝麻等。

།སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་འོ་མ་དང་། ཞོ་དང་། ཏིལ་གྱི་འབའ་ཆ་ལ་སོགས་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ རྣམས་ཀྱིས་སོ།།མཚན་མོ་གཉིད་ལོག་པ་ནི་མཚན་མོ་བདེ་བར་གཉིད་ལོག་པས་གནས་པའོ། །རང་གི་ཟས་ལེགས་པར་ཞུ་བ་ནི་ཁ་ཟས་བདེ་མོར་ཞུ་བར་གྱུར་པའོ། །སྔ་དྲོ་ནི་ཉི་མའི་ཆ་དང་པོའོ། །བཀྲ་ཤིས་བྱ་བ་ནི་བྱིན་རློབ་ཅིང་དགེ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ ཟས་མ་ཟོས་པ་ནི་ཁ་ཟས་ལོངས་སྤྱད་པ་མ་བྱས་པའོ།།ཡང་ཅུང་ཟད་སྣུམ་པ་ནི་སྣུམ་གྱི་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་བྱས་པའོ། །ཐུག་པ་ནི་ནས་ཐུག་གོ། །དེ་ཞུན་མར་ཅུང་ཟད་བཏབ་ལ་བཏུང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་དང་རྒན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ནད་ཀྱི་དབང་ལས་ཆང་ལ་ སོགས་པ་ལྐོག་མར་ཕྱིན་གྱི་བར་དུ་འཐུང་དུ་བཅུག་ལ།ནད་དམིགས་ཇི་སྐད་བཤད་ཅིང་གང་ལ་ཇི་ལྟར་འོས་པ་བཞིན་དུ་སྦྲང་རྩི་དང་རྒྱམ་ཚ་དག་དང་ལྡན་ཞིང་བསྲེས་ལ། སྨན་གྱི་ཚན་ལྟོ་སྲ་སྙི་རབ་འབྲིང་ཐ་མའི་ཚད་ལས་དཔགས་ཏེ། ལྟོ་སྙི་བ་ལ་སྨན་འཇམ་པོའམ་ ཚད་ཆུང་བའི་སྨན་སྦྱིན་ནོ།།འབྲིང་ལ་འབྲིང་ངོ་། །སྲ་བ་ནི་ཆེ་བ་དང་ཆེ་བའོ། །སྨན་ལ་སྔགས་ཀྱིས་མངོན་པར་བཟླ་བ་ནི། དགེ་སློང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་ཤིས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཚིག་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཚངས་པ་སྟེ་སྐྱེ་དགུའི་བདག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་།སྔགས་བཟླ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཚངས་པ་དང་སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་མྱུར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཐ་སྐར་གྱི་བུ་གཉིས་དང་། དྲག་པོ་ལྷ་ཆེན་པོ་དང་། དབང་པོ་སྟེ་བརྒྱ་བྱིན་དང་། སའི་ལྷ་དང་། ཉི་མ་དང་། ཟླ་བ་དང་། མེ་ལྷ་དང་། རླུང་ལྷ་སྟེ་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིས་ཁྱེད་ལ་བསྲུང་ཞིང་སྐྱོབ་པར་ཤོག་ཤིག་པའོ། །འདི་དག་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་དྲང་སྲོང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུན་ཤེས་ལ་སོགས་པ་སྨན་གྱི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་སྟེ། སྨན་གྱི་གནས་ཡུལ་ལམ་སྨན་གྱི་ཚོགས་དུ་མ་དང་བཅས པ་རྣམས་དང་།དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་པོའི་ཚོགས་ཏེ་ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་མིའམ་ཅི་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་པོ་མཐུ་བོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་བར་ཤོག་ཤིག་པའོ། །ཡང་ཁྱེད་ལ་སྨན་འདི་ལྟ་བུར་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་པ་སྟེ། དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱི་བཅུད་ ལེན་དང་།ཞེས་བྱ་བ་དྲང་སྲོང་འཕོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དུ་བྱས་པའི་སྨན་གྱི་ཚོགས་ལྟ་བུ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ལྟ་བུ་དང་། ཀླུ་ཡང་ཡིན་ལ་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་པས་ན། ཀླུ་མཆོག་སྟེ་མཐའ་ཡས་དང་ནོར་ རྒྱས་དང་རིགས་ལྡན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ།ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་བདུད་རྩི་རྙེད་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་པས་ཀླུ་མཆོག་ཅེས་སྨོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ནི་ལྷའི་བས་ཅུང་ཟད་དམན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ཁྱེད་ཀྱི་སྨན་འདི་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་པའོ།

等等所說的是牛奶、酸奶、芝麻湯等各種食物。夜晚睡眠是指夜晚安睡休息。自己的食物充分消化是指食物完全消化。早晨是指太陽的第一個時分。吉祥之事是指賜福並顯示善業。同樣地,未食用食物是指未享用食物。 稍微油膩是指略微做了油的事情。湯是指青稞湯。在其中加入少許酥油后飲用。同樣地,對於兒童和老人等,由於病情的緣故,讓他們飲用酒等直至咽喉。 如前所述的病癥,根據各自情況適當地與蜂蜜和巖鹽調配。根據藥物的劑量強中弱三個標準來衡量,對於消化力弱的人給予溫和或劑量小的藥物。中等者給予中等劑量。強者給予大量和大劑量。 對藥物唸誦咒語是指:比丘和婆羅門們所說的吉祥語,以及如同’梵天即眾生主’等偈頌和咒語。其中’梵天和眾生主速疾’等,二十八宿之子,大自在天,帝釋天,地神,日神,月神,火神,風神等梵天等諸神,愿他們守護和庇佑你們。 不僅如此,所謂仙人即如流傳者等具有藥物群,即藥物所在地或眾多藥物群,同樣地,諸部多眾即阿修羅、迦樓羅、緊那羅等大力鬼眾,愿他們守護。 又愿你們獲得如此藥物,即仙人們的精華,也就是名為’遷移仙人’等所取的藥物群,以及帝釋天等諸神的甘露,龍王即無邊、增財、具種姓等諸龍的甘露。因為龍的甘露不易獲得故說’龍王’,龍的甘露比天的稍遜,愿你們的這藥物與此等相同。

། འཐུངས་ནས་དེ་ལ་སེམས་དམིགས་ཏེ། །ཡུད་ཙམ་བསྡད་ལ་དང་གར་འཁྱིལ། །མཆིལ་མ་དེ་ལས་སློན་དུ་གཞུག་།མ་གནོད་པར་ནི་སོར་མོས་སམ། །ཡང་ན་ཆུ་བ་འཇམ་པོ་ཡིས། །ལྐོག་མ་ལྕེའུ་ཆུང་མ་སྣད་བྱ། །སྐྱུག་མི་བྲོ་བར་མི་དྲང་ངོ་། །འབྱུང་བར ལྡོག་པ་སློན་པར་བྱ།།པུས་མོ་དང་མཉམ་སྟན་ལ་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་འཐུངས་ཟིན་ནས། དེ་ལ་སེམས་ཤིང་ཞེས་པ་སློན་བྲོ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ། ཡུད་ཙམ་ཞེས་པ་ཆུ་ཚོད་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་བསྡད་ཅིང་འདུག་ལ་དང་གར་འཁྱིལ་བ་དང་། རྔུལ་འབྱུང་ བས་ནད་ཞི་བར་འགྱུར་བ་དང་།བ་སྤུ་ལྡང་བས་གནས་ལས་བསྐྱོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཁོང་པ་ཅུང་ཟད་སྤོ་ཞིང་འཁྲུགས་པས་ལྟོར་རྒྱུ་བ་དང་། རིམ་གྱིས་སྙིང་གར་ཟུག་ཅིང་དང་ག་འཁྱིལ་བ་དང་། སྙིང་འཕར་བ་དང་། མཆིལ་མ་མང་པོ་ཁར་ འབྱུང་བ་དག་གིས་ནད་དེ་གྱེན་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཡུད་ཙམ་བསྡད་ནས་སློན་དུ་གཞུག་གོ།།གང་ལ་དང་ག་འཁྱིལ་བ་དང་མཆིལ་མ་མང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དང་གར་འཁྱིལ་བ་དང་། མཆིལ་མ་མང་བ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ལྟར་གྱུར་ནས་དེ་སློན་དུ་གཞུག་ གོ།།ཇི་ལྟར་སློན་པར་བྱ་ཞེ་ན། མ་གནོད་པར་སོར་མོ་གཉིས་ཀྱིས་སློན་ཞིང་དྲང་བ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྩོལ་བ་དྲག་པོས་མི་བྱའོ། །ཡང་ན་ཆུ་བ་འཇམ་པོས་བྱ་སྟེ། ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆུ་སྡོང་ཟླུམ་པ་འཇམ་ཞིང་མཉེན་པས་བྱའོ། །ལྐོག་མ་ལྕེ་ཆུང་མ་སྣད་པར། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་ལ་གནོད་པ་མེད་པར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱུག་མི་བྲོ་ཞིང་འབྱུང་བར་མི་ལྡོག་པའི་ཚེ་དྲང་ཞིང་སློན་པར་མི་བྱའོ། །སྐྱུག་བྲོ་ཞིང་འབྱུང་བར་ལྡོག་པ་ན་སློན་ཞིང་སྐྱུག་པར་བྱའོ། །སྐྱེས་བུ་སློན་ཞིང་སྐྱུག་བྲོ་བའི་ཚེ། པུས་མོ་དང་མཉམ་པའི་སྟན་མཐོན་པོ་ལ གནས་པར་གྱུར་པས་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་གོ།།དེ་ནི་སློན་ཚེ་གློ་གཉིས་དང་། །དཔྲལ་བ་དག་ལ་བརྟེན་པར་བྱ། །དེ་བཞིན་ལྟེ་བ་བཙིར་བ་དང་། །རྒྱབ་ནས་གྱེན་དུ་མཉེ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མི་དེ་སློན་ཞིང་སྐྱུགས་པར་གྱུར་པ་ན། གློ་གཉིས་ཏེ་རྩིབ་ལོགས་གཉིས་ དང་།དེ་བཞིན་དུ་དཔུང་པ་ནས་གཟུང་ཞིང་བརྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ལྟེ་བ་བཙིར་བར་བྱ་བ་དང་རྒྱབ་ནས་གྱེན་དུ་བཙིར་ཐབས་ཀྱིས་ཕུལ་ཞིང་ལག་པ་གྱེན་དུ་བལྟས་པས་མཉེ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བད་ཀན་རྣོ་དྲོད་ཁ། །མཁྲིས་པ་མངར་དང་བསིལ་བས་སློན། །རླུང་ འདྲེས་བད་ཀན་སྣུམ་པ་དང་།།སྐྱུར་དང་ལན་ཚྭ་དག་གིས་སློན། །ཇི་སྲིད་བད་ཀན་རྒྱུན་ཆད་པའམ། །མཁྲིས་པ་སྣང་གི་བར་དུ་སྐྱུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་དེ་ལྟར་བད་ཀན་ནི་སྨན་རྣོ་བ་དང་དྲོ་བ་དང་ཁ་བས་སློན་ཞིང་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཁྲིས་པ་དང་བད་ཀན་ རྒྱས་པ་འདྲེས་པའི་ནད་ལ།སྨན་མངར་བ་དང་བསིལ་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པས་སློན་དུ་གཞུག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་རླུང་ནད་འདྲེས་ཤིང་འདུས་པའི་བད་ཀན་རྒྱས་པ་ལ་ནི་སྨན་སྣུམ་པ་དང་། སྐྱུར་བ་དང་། ལན་ཚྭའི་ཤས་ཆེ་བ་དག་གིས་སློན་དུ་གཞུག་གོ། །དེ་སློན་པ་ནི་ ཇི་སྲིད་བད་ཀན་ཟད་ཅིང་རྒྱུན་ཆད་པའམ།མཁྲིས་པ་སྣང་གི་བར་དུ་སྐྱུག་ཅིང་དྲང་བར་བྱའོ། །ཤུགས་དལ་པི་པི་ལིང་སྐྱུ་རུ། །ཡུངས་ཀར་རྒྱམ་ཚའི་ཆུ་དག་གིས། །ཡང་དང་ཡང་ནི་སློན་དུ་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་སློན་པའི་ཤུགས་དལ་ཞིང་། བབས་ཆུང་ བར་གྱུར་ན།པི་པི་ལིང་དང་ཡུངས་ཀར་བཏགས་པའི་ལྡེ་གུ་དང་། རྒྱམ་ཚའི་ཆུ་དག་བླུད་ལ། དེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སློན་ཞིང་སྐྱུག་ཏུ་གཞུག་གོ།

飲用后專注於此,暫時安坐並感覺噁心。從中引導唾液,用手指輕柔地或用柔軟的管子,不要傷及喉嚨小舌。不要在不想吐時強行引吐,要在有嘔吐感時引導。坐在與膝齊平的座位上。 關於這些,服藥之後,專注於此是指生起想吐的念頭。暫時是指在兩個時辰之間安坐並感到噁心,出汗則病會平息,汗毛豎立則會從原處移動,腹部稍微膨脹混亂則會在腹中流動,逐漸心口刺痛並感到噁心,心跳加快,口中生出大量唾液,以此等徵兆知曉病氣上升爲止暫時安坐后引導。 對於那些感到噁心併產生大量唾液的人,這就是所謂的噁心和唾液增多,如此之後就要引導。 如何引導呢?用兩根手指輕柔地引導牽引,不要用太大力。或者用柔軟的管子,即用柔軟而柔韌的青蓮莖等植物莖。關於’不要傷及喉嚨小舌’,是指不要傷害這些部位。同樣,在不想吐且無嘔吐感時不要引導。在想吐且有嘔吐感時才引導催吐。當人要引吐時,應坐在與膝齊平的高座上進行催吐。 在引吐時,應扶持兩脅和額頭。同樣要按壓肚臍,從背部向上按摩。關於這些,當此人引吐時,應扶持兩脅即兩肋,同樣要從肩部扶持。同樣要按壓肚臍,從背部向上用推擠的方法推動,手掌向上按摩。 如此,痰病用辛熱苦味藥引導,膽病用甜味和涼性藥引導。風病混合的痰病用油性、酸味和鹹味藥引導。直到痰液斷絕或膽汁出現為止催吐。 當引吐力道減弱時,用胡椒、訶子、芥子和巖鹽水反覆引導。關於這些,當人引吐的力道減弱變小時,用胡椒和芥子研磨成糊狀,加入巖鹽水服用,要反覆引導催吐。

།དེར་ནི་སློན་པར་མ་གྱུར་པའམ། །སྡོད་པ་དང་བཅས་སློན་པའམ། །སྨན་ནི་འབའ་ཞིག་བྱུང་གྱུར་ན། །སྦྱོར་ཉེས་དེ་ ནི་མཆིལ་མ་མང་།།གཡན་པ་ཐོར་བུ་རིམ་སོགས་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུག་པའི་གནས་སྐབས་དེར་སློན་པའི་ཤུགས་ཅིའང་འབྱུང་བར་མ་གྱུར་པའམ། ཡང་ན་སྡོད་པའི་གགས་དང་བཅས་པར་སློན་པའམ། སྨན་འབའ་ཞིག་བྱུང་བར་གྱུར་ཞིང་ནད་ མ་ཕྱིན་པ་སྨན་ཉི་ཚེ་སྐྱུགས་པར་གྱུར་ན།འདི་ནི་སྐྱུག་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཉེས་ཤིང་མ་རུངས་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བ་ཉེས་པ་དེས་མཆིལ་མ་མང་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །མཆིལ་མ་ནི་བད་ཀན་མཆིལ་སྣབས་མང་དུ་འཛག་པའོ། །སོགས་པ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཡི་ གར་མི་འོང་བ་དང་།ལུས་ལྕི་བ་དང་ཚིགས་ན་བ་དང་། རྨྱ་ཞིང་སྙོམ་པ་དང་ཟུག་ཅིང་གཟེར་བ་དང་། སྤུ་ལངས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་བསྡུའོ། །བདེར་སྐྱུག་བད་ཀན་མཁྲིས་པ་དང་། །རླུང་ནི་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །སྦྱོར་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ།སྐྱུག་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལེགས་པའི་མཚན་མ་ཡང་བདེ་བར་སྐྱུག་ཅིང་གཟེར་བ་དང་། བད་ཀན་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། བད་ཀན་སློན་པ་མེད་པར་འབྱུང་བ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་མཁྲིས་པ། དེའི་འོག་ཏུ་རླུང་རིམ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཟུག་གཟེར་ཆེན་པོ་མེད་པ་དང་། ཡིད་དགའ་ཞིང་གསང་བག་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྱུག་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་དྲགས་པས། །ལྦུ་བ་ཚོན་ཅན་ཁྲག་འདྲར་སྣང་། །སློན་ནས་ཁོང་རྨྱ་ལུས་ཚ དང་།།ལྐོག་སྐམ་མགོ་འཁོར་མིག་མི་མཐོང་། །རླུང་ནད་མི་བཟད་ལྡང་འགྱུར་ཞིང་། །སྲོག་གི་ཁྲག་འབྱུང་འཆི་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུག་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་དྲགས་པར་གྱུར་པ་ཡང་། སློན་པའི་སྐྱུགས་པ་ལྦུ་བ་དང་། མདོག་ཚོན་ཅན་རྨ་བྱའི་མཇུག་ སྒྲོ་ལྟར་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ་སྣང་བ་དང་།ཁྲག་ལྟ་བུར་སྐྱུག་པར་འགྱུར་བས་ན། ལྦུ་བ་ཚོན་ཅན་ཁྲག་འདྲར་སྣང་། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སློན་ནས་ཁོང་རྨྱ་ཞིང་ཤིན་དུ་ཉམ་ཆུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཚ་བ་འུར་འུར་པོར་གྱུར་པ་དང་། ལྐོག་ མ་སྐམ་ཞིང་གྲེ་བ་ཞུམ་པ་དང་།མགོ་འཁོར་བ་དང་། མིག་གིས་མི་མཐོང་ཞིང་མུན་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དང་། རླུང་ནད་མི་བཟད་པ་སྟེ། ཁ་ཡོ་བ་དང་། རྣ་བ་གཟེར་བ་དང་། ཚིག་ཐོགས་པ་དང་། ལྕེ་འཁུམས་པ་དང་། མིག་འགྱུར་བ་དང་། འགྲམ་པ་ འཐམས་པ་དང་།དྲན་པ་མེད་པ་དང་། གཉིད་ཡར་བ་ལ་སོགས་པའི་ནད་མི་བཟད་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་སྲོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཁྲག་འོག་ནས་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། སློན་ཉེས་པའི་ནད་དེ་འབྱུང་བས་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །སྦྱོར་བ་ལེགས་པས་ སློན་པ་ནི།།ཡུད་ཙམ་ངལ་བསོ་དུད་པ་གསུམ། །གང་ཡང་རུང་བས་བདུག་པ་དང་། །དེའི་འོག་སྣུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་སྦྱོར་བ་ལེགས་པས་སློན་པར་གྱུར་ན་རྐང་པ་དང་ལག་པ་དང་གདོང་དང་མིག་ལེགས་པར་དག་པར་བྱས་ཤིང་ཕྱིས་ ལ།ཡུད་ཙམ་ཞིག་ལ་ངལ་གསོ་ཞིང་དུབ་པ་བསལ་ལ། རྫ་ཡང་ལ་སོགས་པས་དབུགས་བྱུང་ཞིང་སེམས་གསོ་བ་བྱས་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་གསོ་བ་བདུག་པ་གསུམ་པོ་བདུག་པའི་ཆོ་ག་ལས་འོག་ནས་བཤད་པ་རྣོན་པོ་དང་བར་མ་དང་། འཇམ་པའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་ བའི་གང་ཡང་རུང་བ་དེའི་ནུས་པ་དང་སྦྱར་ཏེ།ཅི་རིགས་པར་རྣོ་བ་དང་བར་མ་དང་འཇམ་པ་དང་གསུམ་ལས་གཅིག་གིས་བདུག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་སྣུམ་གྱི་ཆོ་གའི་སྤྱོད་པའི། ཁ་ལག་ཆུ་དྲོན་གྱིས་བཀྲུ་ཞིང་། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཅིང་བསླབ་པར་བྱའོ།

在那裡若未吐出或伴隨停滯而吐,或者只是藥物出來時,這種不當用藥會導致唾液增多,出現瘙癢、疹子等癥狀。這是說,在嘔吐時,如果沒有任何吐出的力量,或者伴隨著停滯的阻礙而吐,或者只是藥物出來而病未去除,僅僅吐出藥物時,這就是嘔吐藥的不當使用。這種不當使用會導致唾液增多等癥狀。唾液是指痰液、鼻涕大量流出。‘等’字所包含的是:不適感、身體沉重、關節疼痛、昏迷、麻木、刺痛、起雞皮疙瘩等癥狀。 舒適嘔吐時,痰液、膽汁和風會依次排出,這是正確的用藥。這是說,嘔吐藥正確使用的特徵是舒適地嘔吐且無刺痛,痰液等依次排出,即痰液無阻礙地排出,之後是膽汁,再后是風依次排出,同樣沒有劇烈疼痛,感到愉悅和輕鬆等癥狀出現,這就是嘔吐藥的正確使用。 藥物過量時,會出現帶色泡沫似血般顯現,吐后內部昏迷、身體發熱、喉嚨乾燥、頭暈目眩、視物不清,會引起難忍的風病,命脈之血流出而致死。這是說,嘔吐藥過量使用時,嘔吐物會有泡沫,呈現孔雀尾羽般的各種顏色,看起來像血液。同樣地,吐後會出現內部昏迷且極度虛弱,全身肢體發熱灼燒,喉嚨乾燥萎縮,頭暈,視物不清如黑暗般,出現難以忍受的風病,即歪嘴、耳痛、語言障礙、舌頭萎縮、眼睛變形、面部僵硬、失去意識、失眠等難以忍受的疾病。或者命脈之血(下文將解釋其特徵)因吐錯而流出導致死亡。 正確用藥后嘔吐時,應當短暫休息,用三種薰香中的任何一種熏製,之後採用油性療法。這是說,當人因正確用藥而嘔吐后,應當好好清洗手腳、面部和眼睛,稍作休息消除疲勞,用陶罐等使呼吸通暢,恢復精神,之後按照薰香儀軌中所說的三種薰香——猛烈、中等和溫和之分,根據其功效選用其中之一進行熏製。然後進行油性療法的修習,如用溫水洗手漱口等,應當這樣教導。

།དེ་ ནས་དགོངས་ཀའམ་ནད་པར་ནི།།བཀྲེས་ཚེ་ཆུ་ཚན་གྱིས་བཀྲུས་ལ། །སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་འབྲས་ཀྱི་ནི། །ཐུག་པ་ལ་སོགས་རིམ་བཞིན་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནས་སློན་ཟིན་པ་དང་། དགོངས་ཀ་སྟེ་ཉི་མ་ནུབ་ནས་སམ། ཡང་ན་དེ་ཕྱི་དེ་ཞག་གི་ནང་པར་ཐོ་རངས་ ཀྱི་སློན་གྱིས་གློངས་པའི་ལུས་ཟུངས་རྣམས་རང་གི་གནས་སུ་ལེགས་པར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།སྔར་སློན་པས་བཀྲེས་ཤིང་བྲུ་བ་ཚ་བར་གྱུར་ན་ཆུ་དྲོན་པོས་ཁྲུས་བྱས་ཤིང་གཙང་སྦྲ་བྱས་ལ། སཱ་ལུ་རྩ་སྣར་གྱི་འབྲས་ཀྱི་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་འོག་ནས་བཤད་པའི་རིམ་པ་ འདི་བསྟེན་ཅིང་སྤྱད་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་ལ་བསྟེན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འབྲས་རཀྟ་ཤ་ལི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཙོས་པའི་འབྲས་ཆན་སྣུམ་དང་ལན་ཚྭ་དང་ཁ་བ་ཤས་ཆུང་བ་དང་། དེའི་འཚལ་ནན་ཕལ་ཆེར་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ བཏུང་བར་བྱ་སྟེ།མེའི་དྲོད་ཀྱི་སྟོབས་ལས་དཔགས་ཏེ། དགོངས་ཀའམ་ནང་པར་ལྟོགས་པར་གྱུར་པའི་དུས་སུ་ཆོ་ག་འདི་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཐུག་པ་གར་པོ་གཡོས་སུ་མ་བྱས་པའི། །ཡུ་ཤ་ཤ་ཁུ་གསུམ་དང་གཉིས་དང་གཅིག་།མཆོག་དང་བར་ མ་ཐ་མའི་སྦྱང་བས་སྦྱངས།།མི་ཡིས་ཟས་ཀྱི་དུས་སུ་རིམ་བཞིན་སྤྱད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཐུག་པ་ནི་འབྲས་ཐུག་རྐྱང་པ་ལ་ཅུང་ཟད་སྐ་བའོ། །དེ་བས་ཀྱང་སྐ་ཞིང་ཐུར་མ་ལ་ཆགས་པ་ནི་ཐུག་པ་གར་པོའོ། །གཡོས་སུ་བྱས་པའི་ཡུ་ཤ་ནི་བཅའ་སྒ་དང་པི་པི་ལིང་ དང་།སེ་འབྲུ་དང་གོ་སྙོད་དང་ཤིང་ཀུན་ལ་སོགས་པ་མ་བཏབ་པར་མོན་སྲན་སྡེའུ་མུངྒ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བའོ། །སྲན་མུངྒ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་བསྐོལ་བའི་ཁུ་བ་ལ་བཅའ་སྒ་ལ་སོགས་པ་བཏབ་པ་ནི་གཡོས་སུ་བྱས་པའི་ཁུ་བའོ། ། ཤ་ཁུ་ནི་ཤ་དག་གི་ཁུ་བ་གཡོས་སུ་བྱས་པའོ། །འདིར་བྱས་པ་ནི། དེར་ནི་ཤ་ལས་ཁུ་བ་སྟེ། འབྲུ་ལས་ཁུ་བ་འབྲས་བུ་ལས། །ཁ་ལོ་རྩ་བ་ཏིལ་ཚིགས་སྐྱུར། །ཕལ་ཆེར་སྐམ་པ་ལ་ཞེས་བྱ། །དེ་དག་སྣུམ་སོགས་ལྡན་དང་མེད། །གཡོས བྱས་མ་བྱས་ཡིན་ཞེས་བྱ།།ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཐུག་པ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་རིམ་བཞིན་དུ་གྲངས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གོ་རིམས་མ་འཆོལ་བར་གསུམ་དང་གཉིས་དང་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས། ཟས་ཀྱི་དུས་སུ་མཆོག་དང་བར་མ་དང་ཐ་མའི་སྦྱང་ བས་སྦྱང་བར་མི་བྱ་སྟེ།སྐྱེས་བུས་སྤྱད་ཅིང་བསྟེན་པར་བྱའོ། །མཆོག་དང་བར་མ་དང་ཐ་མའི་སྦྱང་བ་དེ་དག་གིས་སྦྱངས་ཤིང་ནད་བསལ་བའི་མིས་ཟས་ཀྱི་དུས་གསུམ་པོར་ཐུག་པ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་ནས་ཤ་ཁུ་བའི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་སྤྱད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཐུག་པ་གསུམ་པོ་ནམ་ ཤ་ཁུའི་བར་དུ་ཚེ་ཚད་དེ།མཆོག་ཏུ་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཟས་ཀྱི་དུས་སུ་གསུམ་བསྟེན་པ་དང་། སྦྱང་བ་འབྲིང་གིས་སྦྱོང་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཟས་ཀྱི་དུས་གཉིས་གཉིས་ཏེ་བསྟེན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱང་བ་ཐམས་སྦྱང་བ་ལ་གཅིག་སྟེ། ཟས་ཀྱི་ དུས་ཐུག་པ་ནས་ཤ་ཁུའི་བར་དུ་རེ་རེ་སྤྱད་པས་བསྟེན་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ཉི་མ་དང་པོའི་དགོངས་ཀ་ཐུག་པ་བཏུང་བར་བྱའོ། །ཉི་མ་གཉིས་པ་ལ་ཟས་ཀྱི་དུས་གཉིས་སུ་ཐུག་པ་ཉིད་བཏུང་བར་བྱས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཟས་ཀྱི་དུས་གསུམ་དུ་ཐུག་པ་སྤྱད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉི་མ་གསུམ་ པ་ལ་ཟས་ཀྱི་དུས་གཉིས་སུ་ཐུག་པ་གར་པོ་སྤྱད་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་སླ་བ་མ་ཡིན་པ་ཐུར་མ་ལ་བདེ་བླག་ཏུ་ཆགས་པ་བཟའ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཟས་ཀྱི་དུས་གསུམ་དུ་ཐུག་པ་གར་པོ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉི་མ་བཞི་པའི་དགོངས་ཀའི་ཟས་ཀྱི་དུས་གཅིག་ཏུ་གཡོས་སུ་ མ་བྱས་པའི་ཁུ་བ་ལོངས་སྦྱད་པར་བྱའོ།

然後在傍晚或病人飢餓時,用溫水沐浴后,應當依次服用大米粥等。對此,在已經清凈之後,傍晚即日落之後,或者第二天清晨,爲了使身體各種元素安住于自身位置,如果因之前的清凈而飢餓且腹部發熱,應當用溫水沐浴並保持清潔,然後依次服用大米粥等下文所說的食物。 不僅僅是服用粥等食物,還應食用紅米飯,即所謂的赤稻米煮成的飯,要加入油和少許鹽及辛香料,並飲用與之相應的湯羹。根據消化之火的強度,在傍晚或清晨飢餓時應當遵循這個儀軌。 未經烹飪的稠粥、湯汁、肉湯三種、兩種、一種,以上等、中等、下等凈化法凈化,人應當在進食時依次服用。其中,粥是指單純的米粥略稠者。比這更稠且能粘在勺子上的是稠粥。 未經調味的湯汁是指未加入生薑、胡椒、小茴香、蓽撥、阿魏等,只用綠豆等煮成的湯汁。用綠豆等煮成的湯汁加入生薑等調味的是經過烹飪的湯汁。肉湯是指經過烹飪的肉類湯汁。 這裡所說的是:‘其中肉類成湯,穀物成湯,果實成湯,莖葉根莖芝麻節酸味,大多稱為干湯,這些有油等或無油等,稱為已烹飪或未烹飪。’ 將這五種湯類按照數量依次分為三、二、一,在進食時以上等、中等、下等凈化法凈化后,人應當服用。經過上等、中等、下等凈化法凈化並去除疾病的人,應當在三餐時分別按照次第從稀粥到肉湯依次服用。 其中粥到肉湯的時限是:上等凈化者服用三次,即在三餐時服用;中等凈化者服用兩次,即在兩餐時服用;同樣,下等凈化者服用一次,即從粥到肉湯每餐各服用一次。 第一天傍晚應當飲粥。第二天兩餐時都飲粥,這樣就是三餐服用粥。第三天兩餐時服用稠粥。這稠粥不能太稀,要能輕易粘在勺子上,這樣就是三餐服用稠粥。第四天傍晚一餐時服用未經烹飪的湯汁。

།དེ་ཡང་ཉི་མ་ལྔ་པའི་ཟས་ཀྱི་དུས་གཉིས་སུ་གཡོས་སུ་མ་བྱས་པའི་ཁུ་བ་ཉིད་བཏུང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་གཡོས་སུ་མ་བྱས་པའི་ཁུ་བ་ཟས་ཀྱི་དུས་གསུམ་དུ་སྤྱད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞག་དྲུག་པ་ལ་ཟས་ཀྱི་དུས་གཉིས་སུ་གཡོས་སུ་ བྱས་པའི་ཁུ་བ་བསྟེན་པར་བྱའོ།།ཉི་མ་བདུན་པའི་ནང་པར་གྱི་ཟས་གཅིག་ལ་གཡོས་སུ་བྱས་པའི་ཁུ་བ་ཟས་ཀྱི་དུས་གསུམ་དུ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཞག་བདུན་པའི་དགོངས་ཀ་ཟས་ཀྱི་དུས་གཅིག་ཏུ་ཤ་ཁུ་དང་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཞག་བརྒྱད་པའི་ཟས་ཀྱི་བར་ དུས་གཉིས་སུ་ཤ་ཁུ་དང་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཤ་ཁུ་ཟས་ཀྱི་དུས་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སྦྱང་བར་གྱི་ཐུག་པ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་ནས་ཤ་ཁུའི་བར་སྤྱད་པའི་རིམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱང་བ་ཆེ་བས་སྦྱངས་པས་ཟས་ཀྱི་དུས་གཉིས་སུ་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱད་པར་ བྱའོ།།ཉི་མ་བཞི་པའི་ནང་པར་ཡང་གཡོས་སུ་མ་བྱས་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་དགོངས་ཀ་ནི་གཡོས་སུ་བྱས་པའི་ཁུ་བ་སྟེ། ལྔ་པའི་ནང་པར་ཡང་གཡོས་སུ་བྱས་པ་དང་སྤྱད་པར་བྱའོ། །དེའི་དགོངས་ཀ་ནི་ཤ་ཁུ་སྟེ། ཉི་མ་དྲུག་པའི་ནང་པར་ཡང་ཤ་ཁུ་དང་སྤྱད་པར་ བྱའོ།།དེའི་དགོངས་ཀ་ཕན་ཆད་ནི་ཟས་ནར་མར་བཟའ་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱང་བ་ཐ་མས་སྦྱངས་པས་ཟས་ཀྱི་དུས་གཅིག་ཏུ་ཐུག་པ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྤྱད་པར་བྱ་སྟེ། ཉིན་ཞག་དང་པོའི་དགོངས་ཀ་ཐུག་པ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །ཉི་མ་གཉིས་ པའི་ནང་པར་ཐུག་པ་གར་པོ་དགོངས་ཀ་གཡོས་སུ་མ་བྱས་པའི་ཤ་ཉི་མ་གསུམ་པའི་ནང་པར་གཡོས་སུ་བྱ་བའི་ཁུ་བ།དགོངས་ཀ་ཤ་ཁུ་དེ་ཕན་ཆད་ནི་ཟས་ནར་མ་ཐམས་ཅད་སྤྱད་ལ་རག་གོ། །ཐུག་པ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེ་ན། དེའི་ ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི།།དཔེར་ན་མེ་ཆུང་རྩཝ་དང་ལྕི་སོགས་ཀྱིས། །རྣམ་པར་སྦར་ནས་རིམ་གྱིས་མཆེད་པ་ན། །ཆེ་ཞིང་བརྟན་ལ་ཐམས་ཅད་མཆེད་པར་ནུས། །སྦྱངས་པའི་ནད་མེད་ཐུག་སོགས་ཀྱིས་དེ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་ཤིང་མེད་ ཅིང་ཕྲ་བ་ཅུང་ཟད་ཅིག་གནས་པར་གྱུར་པ་ནི།རྩཝ་དང་ལྕི་བ་ལ་སོགས་པ་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་མོར་རྣམ་པར་སྦར་ཞིང་འབུད་པ་ན། རིམ་གྱིས་མཆེད་པར་གྱུར་པ་ན་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བརྟན་ཞིང་མི་སོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཆེད་པར་ནུས་པ་ སྟེ།དངོས་པོ་སྲ་ཞིང་ལྕི་བའི་ཟས་ཀྱི་རིགས་རྣམས་ཀྱང་སྨིན་པ་དང་ཚོས་པར་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱངས་པར་གྱུར་པའི་ཕོ་བའི་ནང་གི་མེ་སྦྱངས་པས་ཉམ་ཆུང་ཞིང་སྟོབས་ཞན་པ་ཐུག་པ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་ལ་སོགས་པས་གསོས་པར་གྱུར་པ་ནི་རིམ་ གྱིས་ཆེ་བ་དང་བརྟན་པ་དང་།འཇུ་ཞིང་སྨིན་པར་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་སྦྱང་བ་གསུམ་པོ་དེ་གང་ཞིག་ཡིན་པ་མི་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ་ནི། སློན་ཚད་ཆུང་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ནི། །བཞི་དང་དྲུག་དང་ལན་བརྒྱད་སློན་པར་འདོད། །དེ་གཉིས་ བཅུ་དང་ཉིས་ལྡབ་སུམ་ལྡབ་འཁྲུ།།བྲེ་གང་དེ་བཞིན་ཉིས་ལྡབ་བཞི་ལྡབ་འགྱུར། །སྐྱུག་སྨན་མཐར་མཁྲིས་བཀྲུ་སྨན་ལས་བྱེད་དང་། །བད་ཀན་མཐར་བྱུང་འཁྲུ་བ་མཆོག་ཏུ་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སློན་ ཤུགས་བཞི་དང་།དྲུག་དང་བརྒྱད་སློན་པ་དག་ཚེའི་རིག་བྱེད་དྲན་པར་བྱེད་པ་དག་མངོན་པར་འདོད་ཅིང་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སློན་པ་ཆུང་ཚད་ནི་ལན་བཞི་སློན་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །སློན་ཚད་འབྲིང་ནི་ལན་དྲུག་སློན་པའོ། །སློན་པ་ཆེ་ཚད་ནི་ལན་བརྒྱད་སློན་པའོ།

在第五日的兩餐時,應飲用未經烹煮的湯汁,如此則在三餐時飲用未經烹煮的湯汁。第六日的兩餐時應服用已烹煮的湯汁。第七日清晨一餐時,在三餐時應服用已烹煮的湯汁。第七日晚餐時在一餐時應享用肉湯。第八日的兩餐時應服用肉湯,如此在三餐時示現肉湯。這是從清淡湯一直到肉湯的服用次第。 同樣,以大凈化而凈化者,應在兩餐時服用湯等。第四日清晨也是未經烹煮的。其晚餐是已烹煮的湯汁,第五日清晨也應服用已烹煮的。其晚餐是肉湯,第六日清晨也應服用肉湯。從其晚餐開始應食用正常飲食。 同樣,以最小凈化而凈化者,應在一餐時服用清淡湯等,第一日晚餐應服用清淡湯。第二日清晨服用稠湯,晚餐服用未經烹煮的肉,第三日清晨服用已烹煮的湯汁,晚餐服用肉湯,此後則應服用一切正常飲食。 若問為何要按照清淡湯等的次第,為此說道:‘譬如小火以草和牛糞等,漸次燃燒而旺盛時,能變得廣大穩固並遍及一切。凈化無病者以湯等亦復如是。’ 譬如無柴薪而微弱存在的火,以草和牛糞等細小之物漸次燃燒鼓風時,逐漸旺盛而變得廣大,同樣變得穩固不熄,能遍及一切,即能使堅硬沉重的食物類也能成熟煮透。同樣,經凈化的腹中之火因凈化而微弱力弱,以清淡湯等滋養后,逐漸變得廣大、穩固,能消化成熟。 若問不知那三種凈化是什麼,為此說道:‘小、中、大量的嘔吐,認為分別是四次、六次和八次。二者十次及二倍三倍下瀉,一升同樣二倍四倍增。以嘔吐藥終於膽汁,以瀉藥作用,終於痰液下瀉為最勝。‘等,小、中、大量的次第分別為四次、六次和八次嘔吐,這是醫方明記載者們所欲求和教示的。其中小量嘔吐認為是四次嘔吐。中量嘔吐是六次嘔吐。大量嘔吐是八次嘔吐。

། འབྱུང་བའི་ཤུགས་དེ་ཉིད་བཅུ་དང་ཉིས་ལྡབ་དང་། སུམ་ལྡབ་ནི་འཁྲུ་བའི་ཚད་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་དྲང་སྲོང་དེ་ཉིད་འདོད་དོ། །དེ་ལ་འཁྲུ་བ་ཆུང་བའི་ཚད་ནི་ལན་བཅུ་འཁྲུ་བའོ། །འཁྲུ་བའི་འབྲིང་ཚད་ནི། བཅུ་གཉིས་ལྡབ་སྟེ་ལན་ཉི་ཤུ་འཁྲུ བར་འདོད་དོ།།འཁྲུ་བ་ཆེ་ཚད་ནི་བཅུའི་སུམ་ལྡབ་སུམ་ཅུ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱུག་སྨན་དང་བཀྲུ་སྨན་གཉིས་ཀྱི་འབྱུང་བའི་གྲངས་ཀྱི་ཚད་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བྲེ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་ཀྱིས་གཞལ་བའི་ཚད་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་ པོ་སྨྲས་པ་ནི་བྲེ་གང་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།འཁྲུ་བའི་ཚད་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ནི་རིམ་བཞིན་དུ་བྲེ་གང་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉིས་ལྡབ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཞི་ལྡབ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེས་ན་འཁྲུ་བ་ཆུང་ཚད་ནི་བྲེ་གང་ངོ་། །འབྲིང་ནི་བྲེ་དོའོ། ། ཆེན་པོ་ནི་བྲེ་བཞི་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་གཞན་དག་ནི། སྐྱུག་སྨན་གྱི་མཆོག་ནི་མཁྲིས་པ་འབྱུང་བའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །སྐྱུག་སྨན་གང་གི་མཐར་མཁྲིས་པ་འབྱུང་བ་དེ་ནི། སྐྱུག་སྨན་མཐར་ནི་མཁྲིས་པའོ། །ཞེས་བྱའོ། །བཀྲུ་སྨན་གྱི་ཚད་བྲེ་གང་དུ ཡོངས་སུ་ཆུང་བ་ལས་ཕྱེད་དོ།།དེས་ན་སློན་པའི་ཆུང་ཚད་ནི་བྲེ་ཕྱེད་དོ། །འབྲིང་ནི་བྲེ་གང་ངོ་། །ཆེ་ཚད་ནི་བྲེ་དོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་མཐའ་མར་བྱུང་བའི་འཁྲུ་བའི་ཚད་ནི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྲོག་བསྲུང་བའི་སློབ་དཔོན་དག་གིས་བཤད་དོ། །འཁྲུ་བ་གཉིས་ གསུམ་བཤད་དང་བཅས་མི་གཏོགས།།འཁྲུ་བ་གཞལ་ཏེ་སློན་པ་འཐུངས་མ་གཏོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲིང་ནི་བྲེ་གང་ངོ་། །འཁྲུ་བའི་ཤུགས་གཉིས་སམ་གསུམ་ལ་ནི་འཁྲུ་བའི་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཤང་བ་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བས་ན། བཤང་ བཅས་ཏེ་འཁྲུ་བ་དེ་གཏོགས་ཤིང་ཚད་དུ་བགྲང་བར་མི་རྩི་ཞིང་འཁྲུ་བའི་ཚད་ལ་ལ་གཞལ་ཞིང་བརྩིས་ལ་འཁྲུ་བའི་གྲངས་སུ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་ལས་དེ་མི་རྩི་སྟེ།དེའི་འོག་ཏུ་དངོས་པོའི་རིགས་གཞན་དེ་མེད་པ་འཁྲུ་བའི་ཤུགས་ཀྱི་དབང་གིས་བཤང་བའི་སྒོ་ནས་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་དེའི་ འོག་ཏུ་བྲེ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་ཀྱིས་གཞལ་བར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་སློན་ཞིང་སྐྱུགས་པའི་ལུས་ལ་སློན་པའི་ཕྱིར། སྐྱུག་སྨན་ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྫས་གཤེར་བ་དང་བསྲེས་ཏེ་འཐུངས་པ་གང་ཡིན་པ་ཁ་ནས་སློན་ཏེ་བྱུང་བ་དེ་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གྲངས་སུ་མི་རྩིའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ དངོས་པོ་གཞན་དག་སློན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཁའི་སྒོ་ནས་བྱུང་བ་དེ་ཉིད་ཕན་ཆད་གཞལ་ཞིང་བརྩི་བར་བྱའོ།།དེ་ནས་སློན་པ་དེ་ལ་ནི། །སླར་ཡང་སྣུམ་དང་དུགས་བྱས་ཏེ། །བད་ཀན་དུས་འདས་ལྟོ་ཤེས་ནས། །ལེགས་པར་བཀྲུ་སྨན་གཏང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།བཀྲ་ཤིས་པའི་དོན་ནམ། དེ་མ་ཐག་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་སློན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ་སླར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱིས་ཡང་སྣུམ་དང་དུགས་བྱས་ཤིང་བདེ་བར་གནས་པ་སྔར་བཤད་པའི་ཆོགས་བྱས་ལ། བད་ཀན་གྱི་དུས་འདས་པ་དང་ལྟོ་ན་ཁ་ཟས་ མེད་པར་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་ནས་སྨན་གྱི་ཚད་ཇི་ལྟར་འོས་པ་ལས་ལེགས་པར་བཀྲུ་སྨན་བཏང་ཞིང་འཐུང་དུ་བཅུག་ལ།འཁྲུ་བར་བྱའོ། །མཁྲིས་པ་མང་ཞིང་ལྟོ་སྙི་ལ། །འོ་མས་ཀྱང་ནི་འཁྲུ་བར་བྱེད། །རླུང་ཤས་ཆེ་ཞིང་ལྟོ་སྲན། །དུར་བྱིད་སོགས་ཀྱིས་ ཀྱང་འཁྲུ་དཀའ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་མཁྲིས་པ་མང་ཞིང་ལྟོ་སྙི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འོ་མས་ཀྱང་འཁྲུ་བར་བྱེད་དོ། །འདིར་འོ་མ་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།

仙人認為,排泄物的力量本身十倍、二十倍和三十倍分別是瀉下的小量、中量和大量標準。其中,小量瀉下的標準是瀉下十次。中等瀉下的標準是十的二倍,即認為是二十次瀉下。大量瀉下的標準認為是十的三倍即三十次。如是,已說明了催吐藥和瀉藥二者排泄物數量的小量和大量標準。 以升等量器測量的小量、中量、大量標準所說的是一升等,瀉下的小量、中量、大量標準依次是一升、其二倍和其四倍。應當如是配合。因此,小量瀉下是一升,中量是二升,大量是四升。 其他論師認為,催吐藥的最佳是以膽汁排出為極限。任何催吐藥最後出膽汁者,稱為’最後是膽汁’。瀉藥的標準一升爲最小量的一半。因此,嘔吐的小量是半升,中量是一升,大量是二升。同樣,最後排出痰液的瀉下標準是最佳。護命論師等如是解說。 ‘除了二三次瀉下說明,除了測量瀉下而嘔吐飲用’,其中,中量是一升。瀉下的力量二次或三次即是’瀉下三’,由於這是伴隨大便排出,故稱’伴大便’,那瀉下不計入標準數量中,而是對瀉下的標準加以測量計數,在瀉下次數中顯示的,不計入其中,此後無其他種類事物,由瀉下力而從大便門排出者,此後應以升等標準測量。 同樣,對於嘔吐身體而嘔吐,爲了嘔吐,將催吐藥與水等液體物質調和飲用,從口中嘔吐而出者,不計入如是所說的次數中。此後其他事物由嘔吐力從口門排出者,此後應當測量計數。 ‘此後對於那嘔吐,復又塗油作熨,知痰過時腹已空,當善予以瀉藥’,其中,‘此後’是吉祥義或緊接義,此後其後對於嘔吐之人,‘復又’即是之後又塗油作熨而安住,如前所說作準備,知道痰時已過且知腹中無食物后,以藥量如何適宜而善予瀉藥令飲用而瀉下。 ‘膽汁多且腹軟者,以牛奶亦能瀉下,風分大且腹硬者,雖都必等亦難瀉。‘其中,凡是膽汁多且腹軟者,以牛奶亦能瀉下。此處說牛奶僅是舉例而已。

།དེས་ན་བུ་རམ་ཤིང་གི་ཁུ་བ་དང་དར་བ་སྐྱུར་པོ་དང་། ཞོ་ག་ཆུ་དང་། བུ་རམ་དང་། ཀྲི་སར་དང་། ཞུན་མར་དང་། ཆང་དང་། ཆུ་ཚན་དང་། པི་ལུ་དང་། རྒུན་འབྲུམ་དང་། གླ་གོར་ཞོ་ཤ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་འཁྲུ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་རླུང་ཤས་ཆེ་ཞིང་ལྟོ་སྲ་ལ་འཁྲུ་བར་དཀའ་བ་ནི་དུར་བྱིད་དང་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། ནིམ་པ་དང་། ནི་ལི་ནི་དང་། དན་དའི་འབྲས བུ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་འཁྲུ་བར་དཀའ་ཞིང་རྩོལ་བ་ཆེན་པོས་གདོང་འཁྲུ་བ་ཡིན་ནོ།།བཀྲུ་སྨན་མཁྲིས་ལ་མངར་དང་བསྐ། །བད་ཀན་ལ་ནི་ཁ་བས་བྱ། །རླུང་ལ་སྣུམ་དྲོ་ལན་ཚྭ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཁྲིས་པའི་ནད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ནི་བཀྲུ་སྨན་མངར་བ་དང་། བསྐ་ བ་བཏང་ན་བཀྲུ་བ་ལ་བསྔགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ།།དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མཁྲིས་པ་རྒྱས་པ་དང་འདྲེས་པའི་བད་ཀན་ལ་ནི་སྨན་ཁ་བས་བཀྲུ་བ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་འདྲེས་པ་ལ་ནི་སྨན་སྣུམ་པ་དང་། དྲོ་བ་དང་། ལན་ཚྭ་ ཅན་གྱི་བཀྲུ་སྨན་གྱིས་བཀྲུ་བ་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།།མི་འཁྲུ་ན་ནི་ཆུ་ཚན་བླུད། །ལག་པ་བསྲོས་པས་དེ་ཡི་ནི། །ལྟོ་བ་ལེགས་པར་དུགས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྦྱང་བའི་སྨན་གྱིས་འཁྲུ་བར་མ་གྱུར་ན། སྨན་གྱི་ནུས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆུ་ཚན་ བླུད་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་ལག་པ་བསྲོས་པས་དེའི་ལྟོ་བ་ལེགས་པར་དུགས་བྱ་ཞིང་བསྲོ་བར་བྱའོ། །མ་འཁྲུས་དེ་ཞག་ལྡང་ཟས་ཟོས། །ཉི་མ་གཉིས་པར་སླར་ཡང་བཏུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྨན་དེས་ཅུང་ཞིག་འཁྲུ་བའི་ནད་བདེ་མོར་མ་ཕྱིན་ན་མལ་ནས་ ལངས་ལ།ཕྱི་རོལ་གྱི་སར་དྲི་མ་གདོན་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བར་བྱས་ལ། དེ་ནས་དེ་ཞག་གཅིག་ཟན་ཟོས་ལ། ཉི་མ་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱི་དེ་ཉིན་ཡང་འཁྲུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སྨན་བཏུང་བར་བྱའོ། །ལྟོ་བ་རབ་སྲ་སྣུམ་དག་ནི། །ཞག་བཅུའི་བར་དུ་ཡང་བཏུང་བས། ། སླར་ཡང་སྣུམ་དང་དུགས་ཀྱིས་ནི། །ལུས་སྦྱངས་ནས་ནི་བཀྲུ་སྨན་གྱི། །སྦྱོར་བ་ལེགས་པར་བརྟགས་པ་དང་། །སྔར་གྱི་ཉེས་པ་དྲན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་སྣུམ་གྱིས་ཞེན་པར་མ་གྱུར་ཅིང་མ་བསླན་བས་རབ་ཏུ་སྲ་བ་ཞིག་ན། ཞག་བཅུའི་བར་དུ་སླར ཡང་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བྱས་ལ།ལུས་ཉེ་བར་སྦྱང་ཞིང་སྣུམ་གྱི་དུགས་ཀྱིས་བཙོས་ནས་བཀྲུ་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནད་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་ལ་ལེགས་པར་བརྟགས་ཏེ་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྔར་གྱི་ཉེས་པ་ཅི་ཡང་དྲན་ཞིང་ངོས་ཟིན་པར་བྱས་ལ། མ་ཡེངས་པར་བཀྲུ་སྨན་བཏུང་ བར་བྱའོ།།བཀྲུ་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ཉེས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། སྙིང་དང་ལྟོ་ན་ཡི་ག་འཆུས། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་གློངས་པ་དང་། །གཡན་པ་ལུས་ཚ་ཐོར་བུ་དང་། །ཆམ་པས་འདེབས་ཤིང་བཤང་རླུང་འགགས། །སྦྱོར་བ་ཉེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ ཡིན་ཏེ།བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་མ་ལེགས་ན། སྙིང་དང་ལྟོ་བ་ན་ཞིང་མི་དགའ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཡི་ག་འཆུས་པ་སྟེ་ཟས་ལ་འདོད་པ་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་གློངས་ཤིང་བསྐྱོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལུས་གཡའ་ཞིང་ལུས་ཚ་ བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འདེབས་པ་དང་།ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་ཏུ་ཐོར་བུ་འབྱུང་བ་དང་། ཆམ་པས་འདེབས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བཤང་བ་ཐུར་དུ་འབྱུང་བའི་རླུང་འགགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ཉེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །སྦྱོར་ལེགས་ ཇི་སྐད་བཤད་གོ་བཟློག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། བཀྲུ་སྨན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལེགས་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་སྙིང་དང་ལྟོ་བ་ན་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་གོ་བཟློག་པ་སྟེ། སྙིང་དང་ལྟོ་བ་དག་ཅིང་སང་བག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་། ཟས་ཡི་གར་འོང་བ་ལ་སོགས པར་འགྱུར་རོ།

因此,用甘蔗汁、酸醪、酸奶清、糖、蜂蜜、酥油、酒、熱水、畢露果、葡萄、榴蓮果等進行瀉下。 對於風大便秘難通者,用杜爾比得、三果、楝樹、尼利尼、檀香果等也難以通便,需要很大努力才能排出。 瀉藥對膽病用甘味和澀味,對痰病用苦味,對風病用油性溫熱帶鹽味。 對於膽病,用甘味和澀味的瀉藥最為適宜。 同樣,對於與膽病混合的痰病,用苦味藥物瀉下為佳。對於風膽混合病,用油性、溫熱、帶鹽味的瀉藥為佳。 如果不通便,則飲用熱水,用溫熱的手掌給腹部做熱敷。 如果瀉藥未起作用,爲了增強藥效,應飲用熱水,同樣用溫熱的手掌給腹部做熱敷。 未通便者起床進食,第二天再次服用。 如果藥物稍有瀉下但病情未完全好轉,應起床到外面排便,然後當天進食,第二天再次服用瀉藥。 腹部極硬未被油潤者,應連續十天服用,再次用油和熱敷調理身體后,仔細觀察瀉藥的配方,並記住先前的過失。 對於未被油潤而極其堅硬的情況,應連續十天進行油療,用油和熱敷調理身體后,根據病情等情況仔細觀察瀉藥配方,同時要記住並認清先前的過失,專注服用瀉藥。 瀉藥配方錯誤的特徵是:心腹疼痛厭食,痰膽翻動,瘙癢發熱起疹,感冒及大便氣滯。 如果瀉藥使用不當,會出現心臟和腹部疼痛不適,厭食無食慾,同樣痰膽翻動,身體瘙癢,各種發熱,四肢出疹,感冒,以及大便下行之氣阻滯等癥狀,這些都是配方錯誤的特徵。 配方正確則與上述相反。如果瀉藥配方正確,則與上述心腹疼痛等特徵相反,即心腹清凈舒適,食慾良好等。

།བཤང་བ་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་རླུང་། །རིམ་གྱིས་འཁྲུ་ཞིང་འབྱུང་བ་ན། །བད་ཀན་མཁྲིས་པ་མེད་ཆུ་འཁྲུ། །སྐྱ་ཞིང་གནག་དང་ཁྲག་དང་བཅས། །ཡང་ན་ཤ་བཀྲུས་ལྟ་བུའམ། །ཚིལ་གྱི་དུམ་བུ་འདྲ་ཉིད་དམ། །གཞང་ འབྱུང་སྐོམ་དད་ཆེ་བ་དང་།།མགོ་འཁོར་མིག་ནི་ཕུགས་སུ་བྲོས། །བཀྲུ་སྨན་དྲགས་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན། །དེ་བཞིན་སྐྱུག་སྨན་དྲགས་ནད་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་ཤིན་ཏུ་འཁྲུ་དྲགས་པ་ལ། གནོད་པ་འདི་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། བཤང་བ་ལ་སོགས་ པ་འབྱུང་བ་ན།བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ནི་མེད་པའི་དྲི་མའི་ཆུ་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱ་ཞིང་དཀར་བ་དང་། གནག་ཅིང་སྣག་ཚ་འདྲ་བ་དང་། ཁྲག་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཡང་ན་ཤ་བཀྲུས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། བཀྲུས་པའི་ཤ་འདྲ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ ཚིལ་གྱི་དུམ་བུ་དང་འདྲ་ཞིང་མཚུངས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་གཞང་འབྱུང་ཞིང་འཐོན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐོམ་དད་ཆེ་ཞིང་སྐོམ་པས་གདུངས་པ་དང་། མགོ་འཁོར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་མིག་ཕུགས་སུ་བྲོས་ཤིང་རྐོངས་སུ་ཞུགས་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་འཁྲུ་ དྲགས་པ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྐྱུག་སྨན་དྲགས་པའི་ནད་ཀྱི་ཚུལ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ལུས་སྐེམ་ཞིང་རྨྱ་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཁོང་ཚ་བ་དང་། ལྐོག་མ་བསྐམས་པ་དང་། མིག་གིས་མི་མཐོང་ནས་འཆི་བའི་བར་དུ་ འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།ལེགས་པར་འཁྲུས་པ་དེ་ལ་ནི། །དུད་པས་བདུག་པ་མ་གཏོགས་པའི། །ཆོ་ག་སྐྱུག་སྨན་དང་མཚུངས་པས། །དེ་ནས་སློན་དང་འདྲ་བར་བྱ། །ཟས་ལ་རིམ་གྱིས་སྤྱད་ནས་ནི། །དེ་འོག་ནར་མའི་ཁ་ཟས་བསྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལེགས་པར་འཁྲུ་ཞིང་ཁྲུས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ལྟར་འཁྲུ་བའི་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་དུད་པས་བདུག་པའི་ཆོ་ག་མ་གཏོགས་པ། ཆོ་ག་གཞན་སྐྱུག་སྨན་གྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་དང་མཚུངས་ཤིང་འདྲ་བར་ཉེ་བར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། འདིར་ཁྱད་པར་ནི་དུད་པས་བདུག་པ འབའ་ཞིག་མ་གཏོགས་པ་སྔར་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་བྱའོ།།དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་སློན་དང་འདྲ་བར་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སློན་པའི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་རིམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྲུས་བཏང་བའི་འོག་ཏུ་ཐུག་པ་རྐྱང་རྐྱང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་ཆོ་ག་རིམ་གྱིས་སྤྱད་ ཅིང་བསྟེན་ནས།དེའི་འོག་ཏུ་ནར་མའི་ཁ་ཟས་མིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པའི་ཟས་ཀྱི་ཆོ་ག་བསྟེན་པར་སྤྱད་པར་བྱའོ། །སྨན་འཐུངས་མེ་དྲོད་ཆུང་བ་དང་། །མ་དག་ནད་ཀྱིས་རྨྱ་བ་དང་། །ཞུ་བའི་མཚན་མ་མ་མཐོང་ན། །དེ་ཡི་ཉིན་པར་སྨྱུང་བྱས་ལ། ། སྣུམ་དང་དུགས་དང་སྨན་རྣམས་ཀྱིས། །གློངས་པའི་ནད་ཀྱིས་ཉེན་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེས་བུ་སྨན་འཐུངས་ཤིང་སྤྱད་ནས། མེའི་དྲོད་ཆུང་ཞིང་མེའི་སྟོབས་ཆུང་བ་དང་། མ་དག་པ་སྟེ། ནད་མ་ཕྱིན་ལ་ལེགས་པར་སྦྱངས་པའི་མཚན་ཉིད་མ་སྐྱེས་པ དང་།ནད་ཀྱིས་རྨྱ་བ་སྟེ། ནད་ཀྱི་དུགས་སྨན་རྣམས་ཀྱིས་ཉམ་ཆུང་བ་དང་། ཞུ་བའི་མཚན་མ་མཐོང་སྟེ། སྨན་ལེགས་པར་ཞུ་བའི་རྟགས་མི་སྣང་ན། སྣུམ་དང་དུགས་ལ་སོགས་པས་གློངས་པའི་ནད་ཀྱིས་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་ནད་གང་སྣུམ་ གྱིས་གློངས་ཤིང་བསྐྱོད་པ་དང་དུགས་ཀྱིས་གློངས་ཤིང་བསྐྱོད་པ་དང་།སྨན་གྱིས་གློངས་པའི་དབང་གིས་ནད་བསྐྱོད་པ་དེ་སྨྱུང་བ་བྱས་ནས་དེས་ཉེན་ཞིང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ།

大便、膽汁、痰、風,依次排出時,無痰和膽汁的水便排出,呈灰白色、黑色和帶血。或者像洗肉水一樣,或者像油脂塊一樣,肛門脫出,口渴嚴重,頭暈眼睛深陷。這是瀉藥過度所致。同樣,催吐藥過度也會致病。 對於嚴重腹瀉的人,會出現這些危害:排出大便等時,只排出無痰和膽汁的污水,同樣呈現灰白色,黑如墨汁,帶血。或者像洗肉水一樣,像洗過的肉一樣,同樣像油脂塊一樣相似。同樣肛門脫出,同樣口渴嚴重被渴折磨,頭暈,同樣眼睛深陷內縮。這些都是因過度腹瀉而產生。 同樣,過度催吐藥的病癥也會如前所述般出現:身體消瘦神志不清,身體內部發熱,喉嚨乾燥,視力喪失直至死亡。 對於良好瀉下者,除了燻煙之外,其餘方法與催吐藥相同,然後要像初癒者一樣。逐漸進食后,之後食用正常飲食。 對於良好瀉下並按照所說的瀉下方法進行瀉下的人,除了燻煙儀式外,其他儀式與催吐藥章節所說的相同,這裡的區別就是除了燻煙以外,其他前面所說的都要做。然後之後要像初癒者一樣,就像初癒章節所說的那樣,按順序在瀉下後給予單一的湯等飲食儀式逐漸使用,之後食用不是正常飲食範疇內所說的飲食儀式。 服藥后火力微弱,未清凈而神志不清,未見消化的徵兆,則當日應禁食,通過油、熱敷和藥物,不會受到積聚病的危害。 對於服用並使用藥物后,火力微弱即火力衰弱,未清凈即病未盡而未產生良好清凈的特徵,因病而神志不清即因病而虛弱,未見消化徵兆即藥物良好消化的徵兆不顯現,通過油和熱敷等使積聚病發動,即由於油而積聚病發動,由於熱敷而積聚病發動,由於藥物而積聚病發動,經過禁食后就不會受到危害。

།སྦྱངས་དང་ཁྲག་ནི་དབྱུང་བ་དང་། །སྣུམ་ཆོག་ལ་སྦྱར་སྨྱུང་བ་ཡིས། །མེ་དྲོད་ཞེན་པ་ ཉིད་འགྱུར་ཏེ།།དེ་བས་ཐུག་སོགས་རིམ་གྱིས་སྤྱད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། སློན་དང་ཁྲུས་ལ་སོགས་པས་སྦྱངས་པ་ལ་སོགས་པས་ཕོ་བའི་མེ་དྲོད་ཞེན་ཞིང་སྟོབས་ཆུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་སྤྱོད་ཅིང་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ ལ་སྦྱངས་པ་ནི་སྐྱུག་སྨན་བཏང་བ་དང་།བཀྲུ་སྨན་བཏང་བས་ནད་ཕྱིན་པར་བྱས་པའོ། །ཁྲག་དབྱུང་བ་ནི་གཏར་ག་ལ་སོགས་པས་ཁྲག་དབྱུང་ངོ་། །སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་ལ་སྦྱར་བ་ནི་སྣུམ་གྱི་ཆོ་ག་བསྟན་པའོ། །སྨྱུང་བ་ནི་ཟས་བཅད་པའོ། །དེ་ཡང་སྨན་དཔྱད་ ཀྱི་ལུང་ལས་སྨྱུང་བ་ཁྱད་པར་མེད་པས་བཤད་པར་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།བད་ཀན་མཁྲིས་པ་འབྲི་ཞིང་ཆུང་། །ཆང་འཐུངས་རླུང་དང་མཁྲིས་པ་ཆེ། །དེ་ལ་ཐུག་པ་མི་བླུད་ཀྱི། །བརྟ་བ་ལ་སོགས་རིམ་པ་ཕན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ བད་ཀན་དང་མཁྲིས་པ་ཆུང་ཞིང་ཕྲི་བས་ཆུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་བད་ཀན་མཁྲིས་པ་བྲི་ཞིང་ཆུང་བ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གང་ཆང་འཐུང་བ་ལ་གོམས་པ་དེ་ནི་ཆང་འཐུངས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་རླུང་དང་མཁྲིས་པའི་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་ཐུག་པ་མི་དྲུད་ཀྱི། གསུམ་པོ་ དེ་དག་ལ་བརྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པ་ཕན་ཏེ།ཟས་ཀྱི་དང་པོར་བརྟ་བའི་ཆོ་ག་འབྲས་བུའི་ཡོས་ཀྱི་ཕྱེ་ལས་བྱས་པའི་སྐྱོ་མ་སྦྱིན་པར་བྱ་སྟེ། ཐུག་པའི་སྐབས་སུ་བརྟ་བར་བྱེད་པའི་འབྲས་ཀྱི་སྐྱོ་མ་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྐྱུག་སྨན་མ་ཞུ་བར་ནད་འབྱིན། ། བཀྲུ་སྨན་ཞུ་ནས་འབྱིན་པ་ཡིན། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་སྐྱུག་སྨན་དག་།ཞུ་བ་ལ་ནི་བསྡད་མི་དགོས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱུག་སྨན་བཏང་ན་ནི་མ་ཞུ་བའི་ནད་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། །བཀྲུ་སྨན་ཞུ་ཞིང་སྨིན་ནས་ནད་འབྱིན་ཅིང་སེལ་བར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་སྐྱུག་སྨན་དག་བཏང་ནས ཞུ་བ་ལ་བསྡད་མི་དགོས་ཏེ་གང་ཡུད་ཙམ་བསྡད་པ་མ་བྱུང་ན་ཡང་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་སློན་ཞིང་དྲང་བར་བྱའོ།།སྟེང་དང་འོག་ཏུ་འབྱུང་རིགས་པས། །གང་ཚེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གྱུར་ན། །དེ་ཚེ་སྐྱུགས་ལ་རྐང་པར་ནི། །ཆུ་དྲོན་དག་གིས་བླུགས་པར་བྱ། །ལུས་ཀྱི་སྟོད་ནི་ཆུ་གྲང་ བླུགས།།འཁྲུ་བ་ལ་ནི་དེ་ལས་བཟློག་།ཅེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ནི། ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་བསྡུས་པ་ལས། ལ་ལ་ཞིག་གིས་འདིར་བཅུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྐྱུག་སྨན་གྱིས་སྟེང་དུ་འབྱུང་བ་དང་། བཀྲུ་སྨན་གྱིས་འོག་ཏུ་འབྱུང་ བའི་རིགས་པ་ལས།གང་གི་ཚེ་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་གིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། རྐྱེན་དེས་སྐྱུག་སྨན་བཏང་བ་ན། འཁྲུ་བར་གྱུར་པ་དང་། བཀྲུ་སྨན་བཏང་བ་ན་སློན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། འཁྲུ་བ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། སློན་པར་གྱུར་པ་ནི། ཆུ་དྲོན་པོ་རྐང་ པར་བླུགས་ལ།ཆུ་གྲང་མོ་རོ་སྟོད་དུ་བླུགས་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་འཁྲུ་སྨན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས་གོ་བཟློག་པའི་དཔྱད་བྱ་སྟེ། རྐང་པར་ཆུ་གྲང་མོ་བླུགས་པར་བྱ་ལ། རོ་སྟོད་དུ་ཆུ་དྲོན་མོ་བླུགས་པར་བྱའོ། །གང་ཞིག་ཉམ་ཆུང་ནད་མང་དང་། །ནད་སྨིན་པ་ ཡིས་རང་ཉིད་ནི།།འཁྲུ་བར་བྱེད་ལ་འཁྲུ་བ་ནི། །ཁ་ཟས་བྱིན་ལ་དེར་འཁྲུར་གཞུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་ཉམ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ནད་སྨིན་ཏེ་རང་ཉིད་འཁྲུ་བ་དེ་ལ་ནི་ཁ་ཟས་ཀྱིས་འཁྲུར་གཞུག་གི་། འཁྲུ་བའི་སྨན་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ།

通過凈化和放血,以及施用油法和禁食,火力會變弱,因此應當逐漸服用湯等。對此,通過沐浴等凈化等方法,胃火會變弱且力量減小,因此應當逐步服用並指導食用湯等。其中凈化是指服用催吐藥和瀉藥來清除疾病。放血是指通過放血療法等來放血。施用油法是指指導油法。禁食是指斷食。這也是在醫療經典中所說的’禁食無特殊區別’。 痰膽減少變小,飲酒風膽增大,對此不應灌湯,而應逐步服用稀粥等。對此,凡是痰膽減少變小的,稱為痰膽減少變小。同樣,凡是習慣飲酒的,稱為飲酒者。同樣,自然風膽偏重的人不應灌湯,對這三種情況,稀粥等次第有益。在進食之初,應當給予稀粥儀軌,用炒穀粉製成的稀粥,這是說在湯的場合要用稀粥調製的意思。 催吐藥在未消化時排出病癥,瀉藥在消化後排出。因此催吐藥不需等待消化。對此,服用催吐藥是在未消化時排出病癥。瀉藥在消化成熟後排出並清除病癥,因此服用催吐藥后不需等待消化,即使稍作等待也應迅速催吐排出。 由於應當向上和向下排出,當發生相反情況時,對於嘔吐,應當用溫水沖洗腳部,用冷水沖洗上身。對於瀉下則相反。這些偈頌是有人從《醫典八支略》中加入的。其意義是:催吐藥應向上排出,瀉藥應向下排出的道理中,當因某些原因發生相反時,由於這種情況服用催吐藥時發生瀉下,服用瀉藥時發生嘔吐時,對於從瀉下轉為嘔吐的情況,應當用溫水沖洗腳部,用冷水沖洗上身。當瀉藥發生相反作用時,應當採用相反的治療方法,即用冷水沖洗腳部,用溫水沖洗上身。 對於體弱多病者,以及因病癥成熟而自行瀉下者,應當給予食物使其瀉下,而不應給予瀉藥。