d4421阿毗達磨藏釋廣解實義 慧堅 達摩巴拉跋陀羅c3.5s｜d4421阿毗達磨藏釋廣解實義 慧堅 達摩巴拉跋陀羅c3.5s（續8）

我來為您直譯這段關於聲音和語言本質的論述： 關於”聲音不存在聚集”這一論述：由於語言是依次存在於字母中，而且字母也是剎那性的，所以字母”a”等聲音不能同時存在；又因為無法分割，所以一個法（現象）也不能由部分而生。 關於”當產生時”的論述：由多個字母組成的名稱是依賴多個聲音來確定的，那麼在產生它時，語言如何產生呢？是通過過去的、未來的還是現在的聲音？因為聲音不能同時存在，由於是依次進行的，且是剎那性的。 因此，首先詳細闡述了”如何依賴過去”這一點。在受持別解脫戒時，雖然身語表業不存在聚集，但是依賴過去的身語表業的剎那，最後的表業剎那就像”我兩次三次地受持不殺生”這樣的聲音一樣，能產生由別解脫戒所攝的無表業。同樣地，最後的語言聲音依賴過去的聲音而產生名稱，因此不會導致一個整體由部分產生的過失。 大德集賢說：將意識放在所欲表達的名稱上，想著”要說這個這個”，後續的表達就會進行，因此說語言進入名稱。因此，對於所有已確定的意義的聲音，都無差別地記在心中，之後依次表達，理解者也是依次聽聞表達后，再將全部無差別地記在心中。因此，將聲音形態作為意識的單一對像而無差別，依靠對約定俗成的熟悉來理解意義。 所以，也不存在與所有聲音形態完全不同的名稱。這裡通過分析會產生許多需要討論的問題，但不會導致這樣的過失，因為在此爲了證明所說的聲音和名稱等是不同的事物而作了廣泛的解釋，這也是通過與過去的關聯來分析的。

།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་སྒྲ་ཐ་མ་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། ཡི་གེ་དུ་མ་ཅན་གྱི་མིང་ལ། གང་ཞིག་ཡི་གེ་ཐ་མ་གཅིག་གིས་བསྡུས་པའི་སྒྲ་ཐོག་མ་དེས་ཀྱང་དོན་དེ་གོ་བར་འགྱུར་ ཏེ།སྒྲ་ཕྱི་མ་ཁོ་ནས་མིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དམིགས་པའི་སྒྲ་འདས་པ་ལ་བལྟོས་པའི་སྒྲ་ཐ་མས་མིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ཉེས་པ་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དཔེ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སྔར་སྐྱེས་པ་ དམིགས་ཤིང་འགགས་པ་དག་ལ་བལྟོས་ནས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཀྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ཡོད་པ་ཙམ་ཉིད་ལ་བལྟོས་ནས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཡེངས་པ་དང་སེམས་མེད་པ་ལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་མེད་པར་ འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཐ་མ་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཁོ་ན་ལྟར་མིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི། སྔར་གྱི་སྒྲ་དམིགས་པ་ལ་བལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་ལྟར་ན་སྨྲས་མ་ཐག་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། སྒྲ་རེ་རེ་ལ་ཡི་གེ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡི་གེ་དག་གིས་ཀྱང་མིང་ སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལ་ཡང་སྐྱོན་དེ་ཉིད་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་རྣམས་མིང་སྐྱེད་པ་ལ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། ཡི་གེ་རྣམས་ནི་ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྒྲ་ལྟར་རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་རྣམས་ལ་ཡང་ཅིག་ཅར་ བ་ཉིད་མེད་དོ།།དེར་མིང་ཡི་གེ་དུ་མས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཆ་མེད་པ་གཅིག་ལ་རིམ་གྱིས་ཆ་ཤས་ཀྱིས་སྐྱེད་པར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་འདས་པའི་ཡི་གེ་ལ་བལྟོས་པའི་ཡི་གེ་ཕྱི་མ་ཁོ་ནས་མིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་གང་གིས་ཡི་གེ་ཐ་མ་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཐོས་པ་དེས་ཀྱང་དོན་དེ་གོ་བར་འགྱུར་ཏེ།ཡི་གེ་ཐ་མ་ཁོ་ནས་མིང་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མིང་གིས་ཀྱང་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་མིང་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་ཞིག་ཅེ་ན། མིང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་བསྟན་པ་ ཁོ་ནའོ།།ཡང་སྒྲ་རྣམས་ཚོགས་པ་མེད་ལ། ཆོས་གཅིག་ལ་ཆ་ཤས་ཀྱིས་གསལ་བ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གོང་དུ་ནི་ངག་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡི་གེ་ཁས་བླངས་ནས་ཡི་གེ་མིང་གིས་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་བཀག་པ་ཡིན་ལ། ད་ནི་ ངག་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡི་གེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡི་གེ་ཡང་ངག་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ།

我來為您直譯這段論述： 那麼，關於”唯有最後的聲音”這一詳細論述：對於由多個字母組成的名稱，如果僅由最後一個字母所攝的最初聲音也能理解其意義，這是因為只有後面的聲音才能產生名稱。若說”因為是由所緣取的過去聲音所依賴的最後聲音產生名稱，所以沒有這個過失”，那麼表業就不能作為比喻了，因為表業的最後剎那並非依賴已生起、被緣取並已滅的前面表業剎那來產生無表業，而是僅僅依賴其存在本身而成為無表業的因。若不如此，則在散亂和無心的狀態下就不會有無表業了。 因此，最後的聲音就像表業一樣產生名稱，而不是依賴對先前聲音的緣取。關於”若作是念”等論述，按此說法則沒有前述過失，因為每個聲音都產生字母，而字母又產生名稱。這裡所說的過失也同樣存在於聲音產生名稱的論述中。為什麼呢？因為字母不存在聚集，如同聲音是依次進行的，且是剎那性的，所以字母也不能同時存在。 在此，由多個字母產生的無分別單一名稱，也不應該由部分依次產生。若想”是依賴過去字母的唯后字母產生名稱”，那麼聽到產生最後字母的聲音時也應能理解其意義，因為唯有最後字母產生名稱，而名稱又表達意義。 關於”即使語言顯明名稱”等論述，是專門針對名稱的產生而說的。再次詳細說明”聲音無聚集，一法不應由部分顯明”等全部內容。前面是承認字母與語言不同，而否定字母產生名稱；現在則詳細說明正因為沒有與語言不同的字母，所以字母也就是語言。

ངག་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡི་གེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡི་གེ་ཇི་ལྟར་ངག་གིས་སྐྱེད་པའམ་གསལ་བར་བྱེད་པ་འདི་ཇི་ལྟར་ཞེས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ།།ཤེས་རབ་འཆལ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ལ། ཤེས་རབ་ལྡན་པ་ཡང་གཡེང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བཅད་པར་མི་ནུས་པས་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་ཡིད་བསྟད་པས་ཀྱང་ཞེས་གཉིས་ཀ་བརྗོད་དོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོའི་ སྒོ་ནས་སོ།དེའི་ཕྱིར་ངག་ལས་ཐ་དད་པའི་ཡི་གེ་མེད་པས་ངག་ནི་མིང་ལྟར་ཡི་གེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཡང་མི་རུང་ལ། གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གཞན་ཡང་ངག་ནི་སྒྲ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཙམ་ཐམས་ཅད་ཡི་གེས་སྐྱེད་པའམ་གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ ཐམས་ཅད་འདིར་ཡང་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།གང་ཞིག་སྒྲ་ཙམ་མིང་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཡང་མིང་གི་ཡི་གེ་དུ་མ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ཅིག་ཅར་དོན་གོ་བར་བྱེད་པ་མེད་དེ། བརྡར་བྱས་པའི་སྒྲ་བརྗོད་པ་ལ་བསྟད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྒྲ་དམིགས་ཀྱི་དོན་ངེས་པར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་རྣམས་ཉིད་ངེས་པར་ གཟུང་བས་འདིར་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི་དེའི་དོན་ངེས་པར་གཟུང་བ་དང་དེ་ནམ་ཞིག་རྣ་བས་ཐོས་པས་ཀྱང་ཉེ་བར་དམིགས་སོ།།དེ་གཞན་དུ་གཏོགས་པ་ལས་སྒྲ་དང་ཐ་དད་པ་དེ་ཉིད་དོན་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་འགྱུར་བས་ན། སློབ་དཔོན་འདུས་བཟང་གིས། མངོན་པར་ འདོད་པའི་མིང་ལ་ཡིད་བཞག་ནས་འདི་དང་འདི་བརྗོད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་དུས་ཕྱི་མའི་བརྗོད་པ་འཇུག་པར་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་བརྗོད་དེ།ངག་ནི་མིང་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་བཤད་དོ། །གང་ཡང་སྒྲ་སྔ་མ་ཕྱི་མའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་ནས་བསྐྱེད་པས་ན། དེ་ལྟར་ཡི་གེ་སོ་སོ་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ དམིགས་པ་རྣམས་ཕྱིས་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རང་བཞིན་མཐའ་དག་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ན་བརྡ་ལ་བྱང་བས་དོན་གོ་བ་ཡིན་གྱི།ཡི་གེ་དེ་རྣམས་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་ལ་བྱང་བའི་དུས་ཉིད་དུ་ཡང་མཐའ་དག་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་བྱས་ཏེ་བརྡ་ལ་བྱང་བར་བྱས་པས་ འབྲེལ་པ་དང་མཐུན་པར་སྒྲའི་དོན་རྟོགས་ཀྱི།གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་བཤད་པ་མངོན་པར་འདོད་པའི་མིང་ལ་ཡིད་བཞག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཡང་གནོད་པ་ཅན་ཏེ། སྒྲ་མཐའ་དག་ཡིད་ལ་བཞག་ནས་ཕྱིས་རིམ་གྱིས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མིང་ དོན་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལ།དེ་ལ་ངག་གི་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།

與語言不同的字母是不存在的。因此，如何能說不存在的字母被語言產生或顯明呢？為此而說”具有智慧”等。智慧錯亂是因為智慧衰退，而具有智慧者也因有散亂而不能完全決定，所以同時提到”具有智慧且專注”這兩個條件。“從特徵方面”是指從自性方面而言。 因此，由於沒有與語言不同的字母，語言既不能像名稱那樣產生字母，也不能顯明字母。而且，語言僅僅是聲音，若是這樣，一切單純的聲音都將產生或顯明字母。這裡也應詳細闡述所有這些內容。 如果僅僅聲音就是名稱，那麼在這種情況下，構成名稱的多個字母的聲音也不能同時令人理解意義。即使是專注于約定俗成的語音表達的人們，也不能僅僅通過覺察聲音就確定其意義。而且，這裡的認知也不是通過確定把握這些聲音本身而產生的，而是通過確定把握其意義，以及某時耳朵聽到時才產生認知。 由於這屬於其他範疇，與聲音不同的那個本身將與諸義相應，因此阿闍黎善聚說：“專注于所欲表達的名稱，想著’要說這個這個’而後續發起表達，如此表述：語言趨入名稱。” 又如前後聲音的聚集全部合併產生，因此各個字母被耳識所緣取后，由於耳識的力量而成為憶念整體自性的對象時，通過熟悉約定而理解意義，而不是僅僅因為這些字母的存在。在熟悉關聯的時候，也是通過將整體作為憶念對像而熟悉約定，才能依照關聯理解聲音的意義，否則關聯就會成為無意義。 所說的”專注于所欲表達的名稱”等論述也是有過失的，因為是在心中確立所有聲音后才依次表達。關於”若說名稱與義同時生起”等廣泛論述，認為因為沒有語言的作用所以無過失。

།དེ་ལྟར་ཡང་མིང་མངོན་པར་གསལ་བ་ཉིད་ལས་མངོན་པར་མི་གསལ་བའི་བྱ་བ་ཡོད་པ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་ངག་མིང་ལ་འཇུག་ཅེས་པ་འགལ་ཏེ་མངོན་པར་མི་གསལ་ བ་ནི་ཚིག་ཏུ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་དོ།།དེ་ལྟ་ན་དོན་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། ཇི་ལྟར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། རྒ་བ་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ད་ལྟར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ དུ་མིང་ཡང་ད་ལྟར་བ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ཐ་སྙད་ཀུན་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་མིང་གིས་ནི་དོན་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ་ངག་བཞིན་ནོ། །འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ངག་གིས་ནི་མིང་གསལ་བར་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ། གོ་རིམས་ བཞིན་འགགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕ་རྣམས་ཀྱི་བུ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཅིག་གིས་མིང་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་གཅིག་ཁོ་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེའི། རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དུ་མ་ནི་མ་ཡིན་པས། འདིར་མིང་གང་གིས་དེ་དང་ ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པར་བརྗོད་པར་བྱ།ཆོས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིང་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་རྣམས་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིགས་བཅད་མིང་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་མིང་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁུངས་ནི་འདི་ཡིན་ ཏེ།དེ་མེད་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་མེད་པར་ནི་བརྟེན་པ་ཡོད་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མིང་ལ་བརྟེན་པ་བདེན་མོད་ཀྱི། དེ་དང་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཞལ་གྱིས་མ་བཞེས་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དོན་རྣམས་ལ་མཚམས་བྱས་པའི་སྒྲ་ ནི་མིང་ཡིན་ལ།མིང་རྣམས་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡིན་པས། མིང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་བཀོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐོབ་པའི་བཀོད་པ་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་སོ།།འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་སྒྲ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་པའི་དངོས་པོར་མི་རིགས་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་རྫས་གཞན་དུ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་སྨོས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཕྲེང་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཕྲེང་བ་ནི་ཤིང་ལྗོན་པ་དང་། འདབ་ཆགས་དང་། གྲོག་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཉེ་བ་ན་གནས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རྫས་གཞན་དུ་མི་འཐད་དེ། དཔུང་པ་བཞིན་དུ་དེ་མ་གཟུང་ན་དེའི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如此，正是從名稱的顯明性中，爲了理解存在著不顯明的作用。否則，“語言趨入名稱”這一說法就會矛盾，因為不顯明的就不能成為語句，這已廣泛解釋過。 如此，關於”過去和未來的義”等廣泛論述，就像過去和未來的生、住、老、無常性以及生之生等不是現在時一樣，名稱也不會是現在時。因此，將會完全遮遣過去和未來的言說。這樣，過去和未來的名稱不能表述義，如同語言一樣。過去和未來的語言不能顯明名稱，因為按次序已經滅盡和尚未生起。 關於”諸父之子們”，如同生等一樣，一個名稱只能與一個同時生起，因為沒有安立多個的道理，那麼在此，應當說哪個名稱與它同時生起？ 關於”無為法”，名稱將只成為不生的法，因為無為法是不生的。 關於”偈頌依于名稱”，這是”存在不相應名稱”這一論據，因為若無此則偈頌將不復存在。離開所依就不可能有能依。雖然偈頌依于名稱是真實的，但並未承認它與名稱不相應。那麼是什麼呢？對諸義安立界限的聲音是名稱，而名稱的特殊安排就是偈頌，因此說”特殊安排”是爲了使人瞭解：通過如何安排表述名稱而獲得稱為偈頌的那種安排才是偈頌，而不是一切安排都是。 由於過去和未來的聲音不存在，所以不合理作為一切的所依事物，正因為如此，所以說特殊安排也不能成立為另外的實體。怎樣呢？如同花鬘。就像花鬘除了樹木、鳥類、螞蟻等相互臨近而住之外，不能成立為另外的實體，因為如同軍隊，若不把握它們，就不會有它的認知。

།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དཔེ་ནི་མཚུངས་ཏེ། ཤིང་ལྗོན་པ་ལ་སོགས་པ་ད་ལྟར་བ་རྣམས་ཁོ་ནའི་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཕྲེང་དུ་སྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་རིམ་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དུས་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་བར་མེད་པར་འགག་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རིམ་པ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་སྔ་ཕྱིར་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་བར་མཚམས་མེད་པར་འགག་པ་དང་། སྐྱེ་བ ལས་མ་གཏོགས་པའི་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་མི་དམིགས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱང་སེམས་ལྟར་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྟེན་གྱི་ངོ་བོར་མི་འགལ་ལོ། །ཡི་གེ་ཙམ་ཞིག་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉེས་པ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་གྱི། ངེས་པར་མ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ ངག་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཡི་གེ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ཏུ་རྟོགས་པ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡི་གེ་དག་ལས་མིང་དང་ཚིག་ཐ་དད་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་དོན་མེད་དོ། །སློབ་དཔོན་འདུས་བཟང་ན་རེ། ཡི་གེ་རྣམས་ཅིག་ཅར་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་ཚོགས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཡི་གེ་རྣམས་ཚོགས་པ་མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ཡི་གེ་རྣམས་ནི་རིམ་གྱིས་སོ་སོ་སོ་སོར་དམིགས་པ་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་མཐའ་དག་མ་འདྲེས་པའི་རིམ་པས་གཅིག་ཏུ་དྲན་པའི་ཤེས་པས་ཤེས་པའི་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོར་བཞག་པ་ཚོགས་སུ་ བསྟན་པར་བྱས་པས་ན་འདི་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ།།ཁྱེད་ཀྱང་ཡི་གེའི་ཚོགས་འདོད་པ་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་བཤད་པ། ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲིབ་མར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ཉེར་ལེན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡི་གེ་དེའི་ཚོགས་པ་མངོན་པར་ མཚོན་པ་ནི་རེ་ཞིག་མིང་དང་ཚིག་གི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་ཏེ།དོན་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡི་གེ་ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡི་གེའི་ཚོགས་པ་མངོན་པར་མཚོན་པ་དག་མིང་དང་ཚིག་གི་ཚོགས་དག་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། །མཚུངས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ ཏུ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ།ཐམས་ཅད་བཏགས་པ་ཁོ་ནར་ཡོད་པ་དང་རྫས་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་ཡང་ཅི་ལྟར་ནུས། ཡི་གེ་གཅིག་པའི་མིང་ཡང་ཡོད་དོ། །ཉེ་བར་ལན་པའི་རྫས་གཅིག་ནི་བཏགས་པར་ཡོད་པ་དང་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྫས་གཅིག་ཉིད་ཚོགས་པའི་རྒྱུན་གྱིས་ཉེ་ བར་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若說比喻相同，因為花鬘是僅從現在的樹木等的特殊安排而得知的。因此說”如同心的次第”，就像心與心所前後生起時，除了無間斷的滅與生之外，沒有其他次第，同樣，前後生起的聲音也除了無間斷的滅與生之外，不見有特殊安排。因此，過去和未來的聲音也如同心識，不相違于作為特殊安排的所依體性。 關於”僅是文字”，是認為過失較小，但由於未確定，並不存在超勝於語言的文字。 關於”若瞭解它們是無義的”，從文字中瞭解名稱和句子的差別是無義的。大師善聚說：“因為文字不能同時把握，且是剎那性，又因為聚合不合理，所以文字的聚合不是名稱聚合等。” 文字是依次各別認知，由其力量，通過無混雜的次第，以一體回憶的認識安立為所知對境的體性，顯示為聚合，因此無過失。你們也承許文字的聚合，如此解釋：“‘樹’是依于大種及所造色的聚合而成為影像，此非無所依，且不成差別。文字的聚合顯現暫時成為名句聚合，並非說是其他義。“因此，世尊也說：“因為文字無聚合，所以文字聚合的顯現成為名句聚合。” 因為相同，不應說為一體，一切唯是假立，如何能安立為實體性？也有單字名稱。所依的單一實體既非假有，也非有的差別。單一實體即是聚合相續所依，此非存在於狀態的差別中。

།དེ་ལ་ཅི་ལྟར་ཡི་གེ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་མིང་རྟོགས་པར་བྱེད། གང་བཤད་པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་བི་བྷཱ་བྱ་སྟེ་རྩིག་པ་དང་ཉི་མའི་གཟུགས་བཞིན་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྩིག་པ་དང་ཉི་མའི་ གཟུགས་དག་ནི་སོ་སོ་སོ་སོར་དམིགས་ཏེ།འདི་ཡང་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་དང་རྩིག་པའི་གཟུགས་ལ་ཉི་མ་ཐ་དད་དུ་ཉེ་བར་དམིགས་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁ་དོག་ཐ་དད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དེ་ལྟར་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་གི་ཚད་མ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཁ་ཅིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་བཤད་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་དྲི་བ་བྱེད་པ་ནི། ཡང་ཅི་མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གང་དང་ལྡན་ པའམ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའོ།།གང་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གང་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདོད་པ་དང་གཟུགས་སུ་གཏོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། གཟུགས་མེད་པར་གཏོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་ངག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་གཟུགས་མེད་པར་གཏོགས་པ་ཡང་ཡོད་ མོད་ཀྱི་དེ་དག་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།གཞན་གྱི་ས་པའི་ངག་གིས་ས་གཞན་གྱི་མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་དག་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ་གཟུགས་མེད་པ་དག་ན་ངག་མེད་པས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་ཡང་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་ པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་ཟེར་རོ།།གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་ཡོད་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་གོ། །ས་གང་ཡིན་པ་དེའི་ས་པའི་ངག་དང་མིང་ངོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ངག་དང་བརྗོད་པ་སྟེ། རང་གི་ས་པའི་ངག་ དང་མིང་དང་གང་ཟག་དང་དོན་དུ་འགྱུར་གྱི།ཁམས་གསུམ་པའི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པའི་ངག་དང་བརྗོད་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པའི་ངག་དང་མིང་དང་དོན་ནོ། །སྔ་མ་ཁོ་ན་ལྟར་བསམ་གཏན་དང་པོར་སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་ཏེ། གང་ཟག་ས་གང་གི་ ཡིན་པ་དེའི་ས་པའི་མིང་ངོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ།།དེ་དག་རང་གི་སའི་མིང་དང་གང་ཟག་དང་ངག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །རང་གི་སར་འགྱུར་བ་ནི་གཞན་གྱི་ས་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཏོ། །སྔ་མ་ཁོ་ན་ལྟར་མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་ སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་ངག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ནི་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་ཡིན་ཏེ། འགོག་པ་གཉིས་མ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

那麼，如何從文字瞭解異於它的名稱？如所說，由於相應性，非差別即是所顯現的，如墻壁與日光的形色。墻壁與日光的形色是各別認知的，這也如同在藍色、黃色、紅色和墻壁的形色上，日光被別別認知，正因如此，說是不同顏色，此處略說即可。 又，關於”一切法非尋思境界”，這是由可信聖教量所成立，有些法唯是如來智慧的境界。 為欲說明種類差別而提問：“又，這些名身等是與何相應？“廣說如是。“與何相應”是指與何界相應。僅屬欲界和色界，不屬無色界，因為彼處無語言。其他人說：“雖有屬無色界者，但那些不可言說。” 關於他人所說，其他地的語言不能詮說他地的名身等，而無色界中因無語言故不可言說。有人說在色界中也存在於初禪、二禪等中。其他人說：雖在二禪等中存在，但不可言說。 所謂”是何地即是彼地的語言和名稱”，欲界所行即是欲界所行的語言和詮說，是自地的語言、名稱、補特伽羅和義，而非三界相應。同樣，初禪地的語言和詮說即是初禪地的語言、名稱和義。如前所說，對於生在初禪者也如是配適。其他人說：“補特伽羅是何地，即有彼地的名稱。“這些成為自地的名稱、補特伽羅和語言。成為自地即是非他地之義。 如前所說，名身等在無色界不可言說，因為生於彼處者無語言。這些是有情數攝，因為除二滅外，無與非有情數攝相應。

།གང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་དང་ལྡན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་དག་དང་ལྡན་ པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་འདི་གང་ལས་ཤེ་ན།མིང་འདི་ནི་དོན་གྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ལས་སོ། །ཇི་ལྟར་མིང་གི་དབང་པོ་ལྟ་བ་པོ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། བལྟ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་གང་གི་ཚེ་མིང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་གང་དག་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ཁོ་ནས་ བརྗོད་པར་བྱའོ།།སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་དགུར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་ནི་ལས་ཀྱི་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིང་ཡང་ལས་ལས་སྐྱེས་པར་སྨྲའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་ཏུ་ཆད་པ་ཆོས་དགེ་བ་རྣམས་བརྗོད་པ་ན་དགེ་བ་རྣམས་དང་མི་ལྡན་ལ། དེ་དག་གི་མིང་དང་ ནི་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཆོས་མི་དགེ་བ་དག་བརྗོད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐལ་མཉམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐལ་མཉམ་སེམས་ཅན་འདྲ་བའོ། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ཁོ་ནའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་ཏུ་ཆད་པ་རྣམས་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །དེ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་དཔེར་ན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཁམས་དང་གླིང་དང་མདོག་དང་རིགས་དང་རུས་དང་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་དང་བསླབ་པ་ལ་སོགས་པ་སྐལ་བ་མཉམ་པའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན པ་ལས་སྐྱེས་པའོ།།རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །གཞན་དག་ན་རེ། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ད་ལྟར་བའི་སྦྱོར་བས་གྲུབ་པ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་ ཟེར་རོ།།ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ནི་མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་བལྟར་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་སུ་གཏོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། ཁམས་གསུམ་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་འདྲ་བའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

關於”具有所說之義”這句話，若有疑問”為何具有所要表達的那些義”，這是因為我們在規定”這個名稱屬於這個意義”的命名過程中而來。就像眼根只是能見者而非所見境一樣，在此處當名稱作為能詮時，也只能由具有這些[屬性]者來表達。 因為是由同分因所生，所以只是等流所生，而非長養所生，因為不是微塵積聚的緣故。也非異熟所生，因為可以隨意生起的緣故。世尊說：“因為是業的增上果，所以名稱也是從業所生。” [這些名稱]是無覆無記的，正因為如此，斷善根者說善法時雖不具有善法，但具有那些善法的名稱。同樣地，離貪者說不善法時也是如此。 關於”同分”，由於經中說”同分即眾生相似”，所以只表示眾生。斷善根者和離貪者也具有此[同分]，因此是無記性。這不僅是等流，也是異熟。 其中，異熟所生的例如地獄等[眾生]與地獄等同分，如經中說”與諸天同分而生”。等流所生的是界、洲、膚色、種姓、族系、沙門、婆羅門、學處等的同分。法的同分中，異熟所生的是異熟生，等流所生的是等流生。 有些人說：由往昔業成就的是異熟所生，由現在加行成就的是等流所生。 就界的區分而言，名蘊等不僅屬於欲界和色界，而是屬於三界，因為經中說”眾生相似”，而眾生也是三界所攝。

།ཐོབ་ རྣམ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དག་གོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་ པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དག་གོ།།ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བ་དག་གོ། །རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་དག་ནི་མེད་དེ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་བསགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་མེད་པའི་སྙོམས་ པར་འཇུག་པ་གཉིས་ནི་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ།སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་བསམ་གཏན་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་སྐྱེ་བའི་བསམ་གཏན་གྱིས་བསྡུས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། ། རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བ་དག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ལྡན་པ་ནི་མ་ཐོབ་པ་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་མི་ལྡན་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་པར་མི་རུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་གསུམ་ཀ་ཡང་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་གི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལྷག་མ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པ་དང་།མཚན་ཉིད་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དག་གིའོ། །ལྷག་མ་དེ་ཡང་གང་ཞིག་ཅེ་ན། ཐོབ་པ་རྣམས་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་དང་མི་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ཉིད་དང་། མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་དང་། སེམས་ ཅན་དུ་སྟོན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་།ཐོབ་པ་རྣམས་དང་། མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་གསུམ་པ་ཉིད་དང་། མི་ལྡན་པ་ཉིད་དང་། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཉིད་དང་། མི་ལྡན་པའི་ཁམས་གསུམ་པ་ཉིད་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དག་གི་དགེ་བ་ཉིད་དང་། གཟུགས་སུ་གཏོགས་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་དུ་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ལྡན་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་འགལ་བ་མེད་དོ། །སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ཇི་ལྟར་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཉིད་བཤད་ཅེ་ན། དགེ་ལ སོགས་ཀྱིས་དགེ་ལ་སོགས།།ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཁམས་གསུམ་པ་ཉིད་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་བཤད་ཅེ་ན། དེར་གཏོགས་རྣམས་ཀྱི་རང་ཁམས་པ། །མ་གཏོགས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་དང་། །ཞེས་ འབྱུང་བའི་ཕྱིར།མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་དང་ཁམས་གསུམ་པ་དང་མི་ལྡན་པ་བཤད་དོ། །སེམས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་དུས་དང་ནི། །འབྲས་སོགས་དགེ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་ བསྟན་པ་ཉིད་དོ།

所謂”得有二種”，即異熟所生者得異熟所生法，其餘諸法得等流所生法。非是長養所生，因為不是色法的緣故。諸相也是如此，異熟所生者得異熟所生法，其餘者得等流所生法。沒有長養所生法，因為非色法不存在積聚的緣故。 二種無心定，即滅盡定和無想定，因為是由定和禪定所攝，所以非異熟。異熟唯是生得禪定所攝。也非長養所生，因為不是色法的緣故。 不相應即是非得，異熟的不相應不可能是異熟，因此這三者都是等流所生。 關於”余所說”是指得、相、定和不相應等。其餘是什麼呢？即是： 諸得、諸定和不相應的有情表示 諸相的有情表示與非有情表示 諸得與諸相的三界性 不相應性 善、不善與無記性 不相應的三界性 諸定的善性與色界所攝性 因為在其他情況下沒有與非有情數相應，所以說”相應”並無矛盾。有情表示已經解釋完畢。 若問如何解釋善、不善與無記性，是因為已說”善等對善等”。若問如何解釋三界性與不相應性，是因為已說”彼攝者屬自界，不攝者有四種”。 因為經說”一切有為相”，所以已說諸相表示有情與非有情、三界與不相應。“隨心、時及果等，由善等”這句話是指善、不善與無記性。

།འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་འཇུག་།བསམ་གཏན་ཐ་མར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དགེ་བའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་ལྡན་པ་དང་དགེ་བ་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་ནས་མྱོང་འགྱུར་ཉིད་ཅེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡང་སྲིད་རྩེ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དགེ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པར་གཏོགས་པ་དང་དགེ་བ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདུས་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ལྡན་པ་ཁམས་གསུམ་པ་ཁོ་ན་ སྟེ།འདོད་སོགས་གཏོགས་དང་དྲི་མེད་ཀྱིའང་། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཐོབ་པ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། རང་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། མ་ཐོབ་མ་བསྒྲིབས་ལུང་མ་བསྟན། །ཞེས་བཤད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འདུ་ཤེས་མེད་པ་པ་ནི་གཟུགས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་བཤད་དེ། རྣམ་སྨིན་དེ་འབྲས་ཆེ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྲོག་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་སྟེ། སྲོག་གི་དབང་པོ་གང་ཞེ་ན། ཁམས་གསུམ་པའི་ཚེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ནི་རྣམ་སྨིན་ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཚན་ཉིད་དང་། རབ ཏུ་དབྱེ་བ་དང་།རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་སྒོ་ནས་ཏེ། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།རྒྱུ་དང་། རྐྱེན་དང་སྦྲེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་མེད་པར་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གང་བཤད་པ། རྒྱུ་རྣམས་ནི་གང་། རྐྱེན་རྣམས་ནི་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་འདྲི་བ། རྒྱུ་ རྣམས་ལས་རྐྱེན་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། འདི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེད་པ་ལ་གཉིས་དང་། རྐྱེན་གཉིས་ཏེ། གཞན་གྱི་སྒྲ་དང་ནང་གི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་དང་། བྱེད་ རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་དག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་ཅེ་ན། གདུལ་བྱ་ལ་བལྟོས་ནས་ཏེ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རྐྱེན་ཁྱད་པར་མེད་པར་བསྟེན་ལ། རྒྱུ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་ཏོ།

因為經中說”無想定在最後禪定”和”是善”，所以解釋了它屬於色界和善性。正因為如此，它也是有情表示，因為說”生已即受”。 滅盡定因為經說”有頂地生”和”是善”，所以解釋為屬無色界及善性。正因為如此，它也是有情表示，因為是有為法。 不相應唯屬三界，因為說”欲等所屬及無漏”。非得是有情表示，因為說”屬自相續者”。無覆無記性，因為說”非得無覆無記”。 無想有情屬於色界、有情表示、無記性及異熟，因為經說”彼異熟果大”。命根屬三界，因為經說”何為命根？即三界壽命”。是異熟所生、有情表示及無記性，因為說”命為異熟”。 不相應法已經解說完畢，是從相、分類和觀察三個方面解說了不相應法。 爲了聯繫因緣，故說”無因緣”等。若問所說何為因、何為緣，即問因與緣有何差別？有人說沒有差別，因為世尊說：“生正見有二因二緣：他人言教及內正思維。“因此說因、緣、作因、理由等都是同義詞。 若問：如果無差別，為何要分別顯示？是針對所化機而說，如界和處一樣。如是緣無差別而說，因則有差別顯示。

།བྱེད་རྒྱུ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། ། ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལ། དང་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཕྲད་གཉིས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཀུན་སྡུད་པ་དང་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ། བྱེད་རྒྱུ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་གཉིས་ཁོ་ན་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །གང་དག་བསྟན་བཅོས་འདིར་ཐ་སྙད་དུ བྱེད་པ་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།འཐོབ་པར་བྱེད་པས་ན་རྒྱུ་སྟེ། དངོས་པོས་སྐྱེ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་དུ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །བྱེད་པ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་པ་ནི་རྒྱུའོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ཡང་ཡིན་པས་སམ། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ རྒྱུའོ།།སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ནི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུའོ། །མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུའོ། །ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུའོ། །ཡང་ཅི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་སུ་ཐ་སྙད་བྱེད་ཅེ་ན།བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མ་བསྟན་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཆོས་མངོན་པར་སྤྲོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ནུབ་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོས་དམིགས་པ་མེད་མོད་ཀྱི། འོན་ ཀྱང་གདུལ་བྱའི་དབང་གིས་ལ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་ཉེ་བར་ལན་པའི་ས་བོན་ཙམ་མཐོང་བས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་དམིགས་ནས་ཆོས་མངོན་པར་གསལ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་མདོ་སྡེ་དེ་དང་དེར་རྒྱུ་འདི་རྣམས་སྦྱོར་བར་སྣང་སྟེ། དཔེར་ན་མིག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་ གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་རྒྱུའོ།།འདི་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་གེགས་མི་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ལམ་གྱི་ཡན་ལག་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་སེམས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སྟེ།འདི་ནི་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་བྱ་བ་གཅིག་པའི་དོན་གྱིས་རྣམ་པར་གཞག་གོ།

關於廣泛出現的”能作因與俱生”這句話，其中”與”(དང་)和”即”(ཉིད་)這兩個助詞分別表示總括和確定，即確定能作因和俱生因二者遍及一切有為法。 在此論中所說的這六種作用即是因。因為能獲得，所以稱為因，意思是事物能令生起獲得。作用本身是因即為因。俱生亦是彼，又是因，或者說俱生諸法之因即是俱生因。 同類因即是同類因。相應諸法之因即是相應因。遍行亦是彼，又是因，故為遍行因。異熟因即是異熟因。 若問：為何論中安立世尊未說的因？毗婆沙師們說：並非如此，阿毗達磨中所詳述的無一不是世尊所說。雖然因隱沒而以自性不可得，但是爲了調伏所化機，有些通過其他方式看到相續中的種子，確認其存在而阿毗達磨中明顯安立。 如是在諸經中可見這些因的運用，例如”依眼色等生眼識”即是能作因。這是就生起作用和不障礙的本質而安立。“此三道支隨順正見，即俱生受想思”是俱生因，這是就互相隨順和作用一致的意義而安立。

།སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་འདི་ནི་ཆོས་དགེ་བ་རྣམས་དང་ཡང་ལྡན་ལ། མི་དགེ་བ་རྣམས་དང་ཡང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདི་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་ཏུ་མ་ཆད་པ་གང་ལས་འདིའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཞན་ སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཆུང་ངུ་དང་ལྷན་ཅིག་པར་གྱུར་པ་ཡོད་ན་དེ་ལྟ་ན་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་འདི་ཕྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བ་འདི་ནི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འདྲ་བར་འགྲུབ་པའི་དོན་གྱིས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། ། འདི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རྟོགས་ནས་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་འདི་ནི་མཐོང་བའི་གཞི་ཅན་གྱི་དད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་དམིགས་པ་གཅིག་པའི་དོན་གྱིས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ལྟ་བར་གྱུར་པ་གང་ཅུང་ཟད་ཅིག་འབྱུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྩ་བ་ཅན་ནོ།།གང་དག་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་བཟོད་པ་ཉིད་འདི་ནི་ལྟ་བ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཆགས་པ་དང་ཀུན་ནས་སྡང་བ་དང་ཀུན་ནས་རྨོངས་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུའོ། །འདི་ཡང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་དང་སྐལ་བ་མི་ མཉམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།ེ་ཀཱ་ནཻ་ཀཱ་པི་ཀ་སྱ་སརྦ་ཏྲ་ག་ཧེ་ཏོཿ་པཉྩ་ནཻ་ཀཱ་ཡི་ཀཾ་ཕ་ལ་མུརྦྷ་བ་ཏི། འདི་ན་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེར་སྐྱེས་པ་ རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།།ཆེད་དུ་བསམས་པའི་ལས་བྱས་ཤིང་བསགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བའི་འཕེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་དེ་ དག་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་མོད་ཀྱི།།མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རབ་ཏུ་སྤང་བས་མ་མཐོང་ངོ་། །རྒྱུ་རྣམས་ནི་དྲུག་གོ་ཞེས་གྲངས་དྲུག་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་མདོ་ནི། གཅིག་ལས་འཕྲོས་པའི་ལུང་དུ་ཉམས་མོད་ཀྱི། དེ་གནས་བརྟན་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ནཱའི་བུ་ལ་ལྷས་ཉེ་བར་གཏད་པ་ཡིན་ནོ། ། མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ཤེས་བྱེད་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་དམིགས་པ་དང་བདག་པོའི་རྐྱེན་གྱི་དབང་བྱས་ཏེ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོས་དོན་གྱི་གནས་གཉིས་ཁོ་ན་མངོན་པར་བརྗོད་པ་མི་རུང་བར་མཚུངས་སོ ཞེས་ཟེར་རོ།།ལམ་གྱི་ཡན་ལག་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡོན་ཏན་གཙོ་བོར་གྱུར་པས་ཕན་ཚུན་ཡོངས་སུ་བཏང་བར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

此人既具足善法，又具足不善法。若此人善根未完全斷絕，與其微小善根俱在，則此人後來將成為清凈法之所依。這是同類因，此是就過去與現在諸法產生相似果報的意義而安立。 應當說明：與證知相應的這個是見基之信，這是相應因。此是就所緣一致的意義而安立。 凡是生起任何見，一切皆以薩迦耶見為根本。若有人認為一切見皆可容忍，此即是見，因為有遍行貪、遍行嗔、遍行癡。這是遍行因。此亦是就能生起同類與非同類煩惱法相續的意義而安立。 “遍行因的果報遍及五部”（此處有梵文：एकानैकापिकस्य सर्वत्रग हेतोः पञ्च नैकायिकं फलमुर्भवति）。 於此，善不善有漏業及修所生之異熟，生於彼處者各自如實領受。所思所作業之異熟將各自如實領受，這是異熟因。此是就能引生不相似果報的意義而安立。 如是，雖然導師佛陀已經詳細宣說這些因，但經部師們因極度捨棄而未見。關於因有六種的數目決定之經，雖然作為單獨傳承的經典已經衰敗，但那是天神付囑給上座迦旃延子的。 經部師們依據這些教證，就所緣緣和增上緣而說能作因。若不如此，則一切能生眼識之法以無障礙體性而唯說二種境況是不合理的。 關於”此三道支”，應知此中因為功德為主，故互相捨棄，並非是因果關係。

།དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་ས་བོན་གྱི་གནས་སྐབས་ བརྗོད་པ་སྟེ།རང་བཞིན་གྱི་གནས་སྐབས་འདས་པ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་ནས་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཙམ་རྟོགས་པར་བྱའི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་བརྟེན་ པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།འདིར་ནི་གཞུང་མངས་པའི་འཇིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་མ་བྱས་སོ། །རང་ལས་གཞན་པ་བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། རང་ལས་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གཞན་དག་ན་རེ་རང་གི་ངོ་བོའི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་ཟེར་རོ།།སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་ན་བྱེད་པའི་རྒྱུའོ། །དངོས་པོ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་རྟག་ཏུ་མི་བསྒྲིབས་པས་སོ། །གཞན་དག་ན་རེ་རང་གི་ངོ་བོ་རང་གི་ངོ་བོའི་བྱད་[(]བྱེད་[)]རྒྱུར་གྱུར་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་། འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ འདི་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས་པས་དེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་ བྱས་རྣམས་སོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འཇུག་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ལ། ལམ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ དང་།གེགས་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟློག་སྟེ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། གེགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་གེགས་མི་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་ལས་རང་ལས་གཞན་པ་བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་གྲུབ་པོ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཚོགས་ན་སྐད་ཅིག་མས་བར་ཆོད་པ་མེད་པས་འབྱུང་བའི་ཆོས་ ལ་ནི་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ།།ཟག་པ་གང་དག་མི་ཤེས་པ། །ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། མི་ཤེས་པ་ནི་ཟག་པ་སྐྱེ་བ་གཙོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཟག་པ་གང་དག་མི་ཤེས་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ནི་ཤེས་པ་དེ་ལ་མི་སྐྱེ་སྟེ། ཤེས་པས་དེ་དག་གི་རྒྱུ་མི་ཤེས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ།

所謂”若與微小善根俱在”，此處是說種子的狀態，因為自性的狀態已過去而不存在。 所謂”與證知相應”，此處應當僅理解為相應，而非因果關係。同樣，對於其他情況也應根據依據來說明，此處因恐文字繁多而未作詳細分析。 關於”異於自身的能作因”，因為不可能對自身起作用，故說”異於自身”。有些人說，這是因為自性的能作因不可能存在。 由無障礙的意義故為能作因。事物也因自性恒常無障故。其他人說：自性不可能成為自性的能作因，因為無明等是剎那性的，所以”此有故彼生，此生故彼生”的說法與緣起法性相違。 所謂”能作因”，是指未被色處俱生因等差別所差別。所謂”一切法”，是指有為法和無為法。 若問：涅槃因與趣入相違，道因與煩惱生起相違，如何一切法都是能作因？答：因為安住于不障礙生起的體性。 果不生起有二種情況：因為無因，以及因為有障礙。相反，因為有因且無障礙故而生起，由此成立：從安住于不障礙的體性而言，異於自身者是能作因。 因緣和合時無剎那間斷，對於生起的法稱為”正在生起”。 關於”不知諸漏”等廣說：無知是漏生起的主要因，因此，對於不知而生起諸漏者，于知時則不生起，因為以知斷除了彼等之因即無知。

།ཉི་མའི་འོད་ ཀྱིས་ཀྱང་སྐར་མ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དེའི་ཕྱིར་མིག་གི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལས་མཐོང་བ་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རང་ལས་གཞན་པ་བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ་སྐྱེ་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཕྱིར་བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་མི་བྱ་སྟེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྐྱེ་ བཞིན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་།།རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཚོགས་ན་བར་མེད་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ནི་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བཞིན་པ་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་ལ་བལྟོས་ཏེ་དེ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གེགས་མི་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་འོངས་པ་ ཉིད་དུ་མཚུངས་བཞིན་དུ་ད་ལྟར་བའི་ངོ་བོར་བྱ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་དེ་ལ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཞེས་བྱའོ།།ད་ལྟར་བའི་དངོས་པོ་ལ་གེགས་ཡོད་པ་ནི་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །གེགས་བྱེད་ནུས་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་ཟག་པ་སྐྱེ་བ་ལ་ཤེས་པ་དང་། སྐར་མ་ རྣམས་མཐོང་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་ཉི་མའི་འོད་ལྟ་བུའོ།།དཔེར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི་འདུ་བྱེད་སྐྱེ་བའི་གེགས་བྱེད་པར་ནུས་པ་མེད་དེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམྱལ་ བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དགས་དང་དུད་འགྲོ་རྣམས་སོ།།སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་མི་ལ་སོགས་པས་རེས་འགའ་གེགས་བྱེད་ནུས་པར་ཡང་འགྱུར་བའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གེགས་བྱེད་མི་ནུས་པར་ འགྱུར་རོ།།ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། གེགས་བྱེད་པར་ནུས་པ་གེགས་མི་བྱེད་པ་དང་། བྱེད་པར་མི་ནུས་པ་མི་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དེ། གཉིས་ཀ་ཡང་དེ་ལ་བྱེད་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་གེགས་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ ཞེས་ཟེར་རོ།།གང་དུ་གཅིག་ཡོད་པ་དེར་གཉིས་པའི་སྐབས་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་གཞན་དུ་ཡང་སྲིད་ན་དེར་ཡང་ཕན་ཚུན་གོ་སྐབས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་ངེས་པར་བཟུང་བས་བྱེད་རྒྱུའི་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དུས་དང་རྟེན་ལ་སོགས་ པ་ངེས་པར་ཤབྡཱ་ནྡཱ་ནུ་པྲ་ད་ན་ཡོ་གེ་ན་བཱ།འདིར་སྤྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་བྱེད་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་དང་། གང་ཞིག་བྱེད་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། རང་ལས་གཞན་པ་བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པའོ།

太陽光壓制星辰，因此不成為眼識對境，因此從此不生起見，那麼如何是異於自身的能作因呢？ 答：對於非正在生起者，因為安住于不障礙的體性，故不稱為能作因。那麼是什麼呢？如廣說”對於正在生起者”。 因緣和合時無間斷生起的法稱為”正在生起”。對於正在生起的生起作用，一切法都以不障礙的體性安住于令其生起。 正因如此，雖然同爲未來，因為對轉為現在體性無有障礙，故在那個階段稱為”正在生起”。對現在事物有障礙者不稱為”正在生起”。 所謂”能障礙者”，例如對漏生起的智慧，以及對見到星辰的太陽光。 如廣說”例如對一切法生起的涅槃”等，對於涅槃和不生法，無力障礙諸行生起，因為無實體故。 所謂”地獄等”，是指地獄、餓鬼、畜生。說”等”是表示人等有時也能成為障礙。 即使無有涅槃等彼等，如其所有，也不能成為障礙。 無論有無，能障礙者不障礙，不能障礙者不障礙，二者體性無任何差別，因為二者對此作用相同。 其他人說：一切法皆有互相障礙的能力。一者存在處，第二者無有機會。若於他處也可能，則彼處也不成為互相機會。如是，一切法以互相決定而成立為能作因事。 于無色界等也由時間、所依等決定。此處是總說，即依於何者是能作因的主要者，何者非能作因的主要者一切，而說”異於自身的能作因”。 註：在文中出現了一個梵文詞”ཤབྡཱ་ནྡཱ་ནུ་པྲ་ད་ན་ཡོ་གེ་ན་བཱ”，按要求應該提供四種形式，但由於缺乏完整的上下文語境，很難準確判斷其具體含義，因此我將其保留在譯文中。如果需要，請提供更多上下文以便準確翻譯這個梵文詞。

།བྱེད་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་ པར་འབྱུང་སྟེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །བྱེད་རྒྱུ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། གེགས་མི་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཙམ་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས། མིག་དང་གཟུགས་དག་ དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དེ་ལ་མིག་ནི་ངེས་པའི་རྒྱུའོ། །གཟུགས་ནི་རྟེན་གྱི་རྒྱུའོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྗེས་སུ་གཅོད་དོ། །རྒྱུ་ནི་ས་བོན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་རྒྱུའོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ནི་གྲོགས་ཀྱི་རྒྱུའོ། །རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་ ཡང་རྟེན་དང་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ།།སློབ་དཔོན་གྱིས་ནི་རྟེན་དང་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་ཙམ་གསུངས་ལ། མདོ་ལས་ཕྱོགས་ཙམ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ལ་ཟས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་ཅི་ཞེ་ན། བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ཟས་ཀུན་འབྱུང་བ་ལས་ རོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ལས་ཟས་ཀུན་འབྱུང་ངོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལས་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་དང་ལོ་མ་དང་ཚིགས་འཆས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མྱུ་གུ་དང་ལོ་མ་དང་ཚིགས་འཆས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ན་སོགས་པའི་སྒྲས་ གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་གསུང་ངོ་།།ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་གྱུར་པས་བྱེད་རྒྱུའི་ངོ་བོར་བརྗོད་པ་ཅི་ཞེ་ན་གཉིས་གའི་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ངོ་ བོས་མ་ཡིན་ན་འོ་ན་བྱེད་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་དེ་སྐྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་བརྗོད་དགོས་སོ།།ཅི་སྟེ་བྱེད་པ་པོའི་ངོ་བོས་ཤེ་ན། འོ་ན་འདི་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། གེགས་མེད་པའི་ངོ་བོས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བདུན་པའི་རྒྱུ་གཞན་ བརྗོད་པར་བྱའོ།།ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་འདི་ནི་ཀླན་ཀར་མི་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་སྟེ། འགལ་བའི་རྐྱེན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་དང་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་ཀུན་བརྟགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

如廣說”何者是能作因的主要者”，正因如此稱為能作因。依于能作性而成為因，因為具有以生起體性的作用，而非僅僅安住于不障礙的體性。 例如對於眼識，關於”眼與色等”，其中眼是決定因，色是所依因。由眼識等而隨斷。因是以種子法則方式由相應而隨持之因。俱生是伴因。 耳等也是所依處因等如是等。阿阇黎僅說所依處因，因為經中僅說少分。 關於”身與食”等又如何？應當配釋為”于所生起有能力”。因為從食集起而有味等變異，經中說”從食集起”。 關於”如從種子等生芽等”，種子、芽、葉、節等是指芽、葉、節等。或者，以”等”字說示色界等。 又問：為何說眼等對眼識等成為無障而說為能作因體性？因為二者皆有作用，如俱生因等。若非以無障體性，則應說彼能作因主要者于生起有何能力。 若說是以作者體性，則不應如是說，因為安住于無障體性。因此，眼等是識的生起者，應說其他第七因。 若問：俱生因等也應成為能作因？如廣說”於此不應誹難”。以有違緣故，諸法非是生起，以彼無故，也非是遍計執同時生起。

། འོ་ན་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་མི་སྐྱེ་སྟེ་རྒྱུ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་དང་འགལ་བའི་ཆོས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ལ་མ་ངེས་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུའི་རྐྱེན་གྱིས་ཆོས་གཞན་དུ་འཇུག་པ་ཙམ་ཡིན་ལ་འགལ་བའི་ཕྱིར་བདག་པོའི་རྐྱེན་ནོ། །གང་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི རྒྱུ་རྣམས་ལ་ཡང་གེགས་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྒྱུའི་ངོ་བོས་སྐྱེའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོས་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པ་ནི་རྒྱུ་རྣམས་སུ་འདོད་དོ། །བྱེད་པ་པོའི་ངོ་བོས་ནི་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ཀླན་ཀ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ་གེགས་མི་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ གནས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་ལ་བྱེད་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་ནུས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་དགེ་བའོ། །ལོག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་མི་དགེ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ གཞན་ལ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཐལ་བའི་སྨན་དང་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་པ་ཡང་ཚོར་བ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བདེ་བའི་དངོས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ནི་བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་འདས་པ་རྣམས་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་རྒྱུ་ སྟེ།དེ་ཡང་འདས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོས་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་འདས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་རྒྱུ་སྟེ། དེ་རྣམས་མ་འོངས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཀྱིས་གཉི་ག་སྟེ་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཀྱི་ དེས་གཉི་ག་ཉིད་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ཏེ།དེ་ནི་འདུས་བྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པའི་རྒྱུའོ། །འདུས་བྱས་རྣམས་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བྱེད་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལས་དེའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེའི་འབྲས་བུ་ནི་འདུས་བྱས་ཁོ་ ནའོ།།དེ་བཞིན་དུ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཟུགས་མེད་པའི་ཕུང་པོ་སྐྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་དོ། །འདི་ལྟར་ཀྱེ་མ་དམྱལ་བ་དང་ཡི་དགས་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ནི་མཆོག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བའོ་སྙམ་ནས་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དགེ་བ་སྐྱེ་ལ། དེ་ལས་རིམ་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་དང་། བསྒོམ་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པའི་རྒྱུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ལྷན་ཅིག་འབྱུང་གང་ཕན་ཚུན་འབྲས། རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།

那麼，若問：“由於因不具足及有違法故，諸法不從二因生起”是何意？對此，不定性僅是由自因緣而趨入他法，由相違故是增上緣。對於諸生起因，若無障礙則由因體性而生。 諸法皆以無障體性而無障礙者，承許為諸因。非以作者體性，故此非誹難。 其他有說：不僅僅安住于不障礙體性，一切生起中一切能作因皆有能力。 關於”善與不善”，與正見相應者是善，與邪見等相應者是不善。如是于余亦應了知。 遇到灰藥、荊棘等也是無感受之因，彼是樂的直接因，而是苦的間接因。 如是，過去諸法是未來與現在諸法的能作因，即過去諸法的果對未來與現在諸法以無障體性為能作因。現在諸法是過去諸法的能作因，彼等非是未來果。 有為與無為二者，即無為諸法的二者即是有為與無為，彼是有為諸法的能作因。有為諸法非是彼之果。正因如此而說：從成為能作因者非是彼之果，一切法是能作因，而彼之果唯是有為。 如是，地獄等對生起無色蘊亦有能力。如是，思維”嗚呼，此等地獄、餓鬼等最為痛苦”，由緣地獄等的意識生起善識，由此漸次住于戒律，精進修習而生起無色定故。 能作因已說竟。 “俱生互為果，名為因”應當配釋。

།འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང བའི་རྒྱུ་ནི་ཆེས་ཕན་ཚུན་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དག་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་ཕན་ཚུན་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་བསམ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་འབྲས་ བུ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གང་དག་ཕན་ཚུན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ཞེས་བཤད་དེ། ཕན་ཚུན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར།འབྲས་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བས་ན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུའོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཡང་འདི་ཡིན་ལ་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུའོ། །ཡང་ན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ བའི་རྒྱུའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།འདི་དཔེ་མེད་པར་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པས་འདྲི་བར་བྱེད་པ་ནི། དཔེར་ན་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་རྒོལ་བའི་ཚིག་ནི། འདྲི་བའི་དོན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དཔེར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་ཐམས་ཅད་དཔེར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ གང་ཞིག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ཉེ་བར་སྟོན་པ་དཔེར་མ་བརྗོད་པ་ཡང་ཡོད་དོ།དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཕན་ཚུན་དང་། མཚན་ཉིད་རྣམས་ཕན་ཚུན་ནོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྫས་ལྷག་མ་ཡོད་ཀྱང་གསུམ་གཅིག་གིས་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མི་ ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དང་།རྫས་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་རྣམས་རེ་རེ་གསུམ་ལ་ལྟོས་ཤིང་། བཞི་འདུས་པ་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་ནུས་པའི་ཕྱིར། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལྷག་མ་ཉིད་མ་གཏོགས་པ་གཞན་རྫས་ལྷག་མ་ཉིད་ཡོད་པས་ན་འདི་དཔྱད་ པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཅེས་གང་བཤད་པ་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དང་། ཅི་རིགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདི་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཕན་ ཚུན་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པ་ན་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་མཚན་ཉིད་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།འདི་ཡང་རྩོད་པའི་ཚིག་གི་ལན་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་དོ།

對此，有些人確定認為俱生因唯是互為果者。如此則應思維非互為果者是俱生因，因此具相同性相者將不成俱生。故應確定：若成為互為果則是俱生性，其他則不是。 如是則應當承許一切俱生皆是俱生因性。正因如此而說”彼等互為果”，因為是互為因故。由與果俱生故是俱生因。既是俱生又是因，故為俱生因。或者，由是諸俱生之因，故為俱生因。正因如此而說”彼等是互為俱生因”。 因為此無法離開譬喻而瞭解，故有問：“譬如何者？“此中對方言：“問義不應有，因為一切皆已舉例故。“此中並非舉例一切，然而以”如某者”而示現者亦有未舉例者。 彼復是何？心的隨行互為[因]，諸性相互為[因]。 關於”四大種”，雖有餘物質，三者由一[大種]而成，因為不觀待自體性故，非不觀待同分物質故。其餘諸法各觀待三者，由四大和合為因所生色法能隨行故，除了余自性相外，由有餘物質性故，此應當觀察。 如是所說”一切有為”太過，故說”隨應”。此將顯示：一切是俱生因，但非由一切[生]。那麼是什麼呢？應說：當成為互為果時，心的隨行等亦互為性相。此亦由答辯詞而說明。

།ཕན་ཚུན་འབྲས་བུ་ཉིད་མེད་བཞིན་དུ་ཆོས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། ཆོས་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐུན་ པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི།དེ་དག་ནི་དེའི་མ་ཡིན་ཏེ་རིང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་བསྐང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ཁ་བསྐང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མཚན་ཉིད་མ་ཁྱབ་པ་བྱས་ཤེ་ན། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས་བསྟན་བཅོས་ལས་ དེ་སྐད་འདོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསྟན་བཅོས་ལས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་གཟུགས་སེམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་མ་བཤད་དོ། །འདི་ལ་སློབ་དཔོན་འདུས་བཟང་གིས་ལན་སྨྲས་པ། མཚན་ཉིད་བྷཱཾ་བྱཾ་ཏཱུ་ན་ཏཱ་ཡཱཾ་ཙ་ཡེ་[(]རང་བཞིན་ནི་དམན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་[)]སེམས་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བར་ངེས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་སེམས་ལ་བལྟོས་ པས་འཇུག་སྟེ།དེ་དག་ཉིད་སེམས་དང་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་ཡིན་པས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་བཤད་དོ། །སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བར་མ་ངེས་པ་འགའ་ཞིག་ནི་མང་བ་དང་ཉུང་བར་དམིགས་སོ། །ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ནི་སེམས་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་པར་མི་འགྱུར་ ཏེ།མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ལ་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ལ་ལྟོས་ནས་འཇུག་པས་ཕན་ཚུན་བལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དྷརྨཱ་མུ་ཁཻ་ནཻ་པི་ཧི་ཛཱ་ཏིཿསྠི་ཏྱཱ་དཱི་ནཱ་མུ་པ་ཀུ་རུ་ཏེ།[་(]གང་གི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེ་བར་བྱེད་དོ། །[)]སྐྱེ་བའི་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ རྒྱུར་མ་བཤད་པའོ།།ལུས་དང་ངག་གི་ལས་སེམས་དང་བཅས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་རྣམས་སེམས་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཅེས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ལ་དོན་མ་ཚང་བ་ཉིད་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།གནས་བརྟན་གྱིས་ཀྱང་གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་ལས་གཅིག་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དུས་གཅིག་གཏོགས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཆུད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དུས་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཞེས་ཡང་ཅིའི་ ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན།འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་དག་དང་མ་བྲལ་བར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་དུས་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་རག་མོད་ཅེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དུས་གཅིག་པ་ཁོ་ན་ རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།འབྲས་བུ་སྨོས་པས་ནི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་དང་། བྲལ་བའི་འབྲས་བུར་བསྡུའོ།

關於”雖無互為果性而法”之廣說，由法是主要故，屬於諸相順性相，彼等非屬於彼，因為遠離故。“應補充”即是應當近補充之義。 若問：為何如此使性相不周遍？因為論中如是誦說：“俱生因是有為法中果同者之[因]“。論中未說心隨行色是心的俱生因。 對此，阿阇黎善聚答道：性相[梵文：bhāṃ byaṃ tū na tā yāṃ ca ye]（自性非劣聚）中，凡確定與一切心俱生者，依於心而轉。正因彼等與心互為俱生，故說為俱生因。有些不確定與心俱生者，可見有多有少。 身語業非與一切心俱生，因為等持位中無彼等故。此等一切生等，皆依心而轉，非互相觀待。[梵文：dharmā mukhair naipi hi jātiḥ sthityādīnām upa kurute]（以法為主故，生住等相互不作用）。“生住等”即是未說彼等互為俱生因。 若問：如何解釋身語業隨心轉者依心性，無表色依[心]性？若如是解說性相，則成論典有義不圓滿之過。 上座亦[言]：若由說”從生一等”已含攝同一時分性，何故又說”由同一時分性”？爲了不離過去未來時，令知故；或為令知無生法性故。 若然，則須是同一時分性耶？即使如此，亦唯了知同時性。由說”果”則攝為士用果及離系果。

།གལ་ཏེ་རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་གཉིས་ཀྱང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། དེ་དག་ལོགས་སུ་ཅིའི་ཕྱིར་སྨོས་ཤེ་ན། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ སྟེ།ལྷན་ཅིག་དང་། མཇུག་ཐོགས་དང་། དུས་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ལ་འདིར་རྒྱུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མ་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པས་ཚོགས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་བསལ་ལོ། །རང་གི་ངོ་བོ་རང་གི་ངོ་བོའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པས་ཕན་ཚུན་ འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚོགས་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་གཅིག་མ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་གསུངས་སོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་འདུས་བཟང་ཟེར་རོ། །གཅིག་ཉིད་དང་ཐ་དད་པས་ཀྱང་མངོན་པར་བརྗོད་པ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ་ལྷན་ཅིག་པས་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་ བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་དང་།འདི་དག་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངོ་བོའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདིར་འབྲས་བུ་སྨོས་པས་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་གཟུང་ངོ་། །བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་དེའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གང་ཞིག་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དུས་ གཞན་དང་མཇུག་ཐོགས་སུ་གཟུང་ངོ་།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདིར་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་མི་གཟུང་བ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི་དེ་དག་གི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཁོ་ནའི་མ་ཡིན་པས་སོ། །གཞན་དག་ན་རེ་འདི་དག་འབྲས་བུའི་ཉེ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་མ་ཡིན་པས་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ཡང་ འདིས་འབྲས་བུའི་སྒྲས་གཟུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུན་མོང་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་མ་གྱུར་པ་ཉིད་ཅེས་སོ། །གཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྔ་མ་ནི་ལྷན་ཅིག་པའི་དོན་དུ་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འགག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ དང་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྔ་མའོ།།གཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཕྱི་མ་ནི་ཐུན་མོང་བའི་དོན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ན་རྒྱུ་བཅུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དུས་ལས་བཞི་དང་། འབྲས་བུ་ལས་གསུམ་དང་། དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱིས་སོ། །འདིར་ནི་མཉམ་པའི་རྣམ་པ་ཅི་རིགས་པར་ཡོངས་ སུ་བགྲང་གི་།ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་མེད་ལ། གཞན་རྣམས་ལ་ནི་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ ཡོད་དོ།།དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་རྣམས་ལ་ནི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཡོད་དོ། །གཞན་རྣམས་ལ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་མ་གཏོགས་པའོ།

若問：等流果和異熟果二者不也是果的自性嗎？為何要另外提及？士用果有四種：俱生、隨後、他時生及不生。其中，此處由顯示非與因俱生之果，故排除諸聚與俱生之士用果。因為自體非自體之果，故為互為果。 諸聚非俱生，士用果亦非一，是故說此——阿阇黎善聚如是說。應知一性與差別亦表述理解，非由俱生。士用果與此等無有果一性。由非自體之果，故此處說”果”即取士用果。離系果亦因其差別性，應取彼等一切之他時與隨後。 正因此故，此處不取增上果，因為彼是一切法之果，而非僅是彼等隨行故。其他人說：由於此等非是果之近相，故增上果亦以此果聲所取。 “非成為心與心所共同之相”者。前”一”字應攝為俱生義，即”生住滅一性”中之彼聲是前者。后”一”字應知為共同義。 如是，關於”由十因”者：由時四種，由果三種，由善等三種。此中隨其所應數同分，非一切對一切。其中，善等互無自體自性故。如是，無漏攝於無間道者無異熟果，其餘諸法有離系果。有漏善法攝於無間道者有一切果。其餘諸法除善不善離系果。

།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་མ་གཏོགས་པའོ། །དེ་ ལྟར་ན་ཁ་ཅིག་ནི་རྒྱུ་ལྔ་ཡིས་དང་།ཁ་ཅིག་ནི་བརྒྱད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ནང་ན་ཉུང་བ་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་སུ་གལ་ཏེ་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་འཁོར་ཉུང་བའི་ཕྱིར་ཉུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །རང་གི་མཐུན་ པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་མ་གཏོགས་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དེ་དག་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་བཅུ་བཞི་ཡིན་ཏེ། མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་བཞིན་དུས་མང་པོ་པའི་མཚན་ཉིད་ རྣམས་ཀྱང་སེམས་ལ་བྱེད་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་རབ་ཏུ་བྱེད་པའི་གཞུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་ས་མང་པོ་དག་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་སེམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་ རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་།།སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ལ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་ བའི་རྒྱུ་ཅན་ཡང་ཡིན་ལ།འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། དེ་ལ་བདེན་པ་བཞི་མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་དང་། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དེ་དག་ལ་འདི་ བསམ་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ལ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྲ་རྒྱས་འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མ་གཏོགས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྲ་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་འདས་པ་དང་།ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མ་གཏོགས་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མ་འོངས་པ་དང་། དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མ་གཏོགས་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དག་མ་གཏོགས་པ་དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པའོ།

無記法除異熟果和離系果外無其他果。如是，有些由五因，有些由八因隨心轉。心所中最少者，是在第二禪等及無色界中，若是無覆無記則因眷屬少故稱為少。 關於”除自共相外”，若問：彼等為何非是心之俱生因？因為唯于彼相具有作用故。其他人說：是十四種，如同共相，多時相亦對心無作用，故非俱生因。 如是，關於”論典文句”，若多地之相非是心之俱生因。“于苦諦中以薩迦耶見為因”等廣說。于苦諦中以薩迦耶見為因，亦有非薩迦耶見之因者。是薩迦耶見之因，亦有非薩迦耶見所生者。有既是薩迦耶見所生，又非薩迦耶見之因者耶？ 對此，四諦所見所斷及修所斷諸隨眠，以及與彼等相應之受等一切，稱為苦諦，于彼等當思維此。其中，是薩迦耶見所生而非薩迦耶見之因者，即除過去現在苦見所斷諸隨眠及與彼等相應之苦諦，除過去現在集諦見所斷遍行隨眠及與彼等俱生之苦諦，除未來薩迦耶見及與彼相應之苦諦，除薩迦耶見及與彼相應諸法之生、老、住、無常外，其餘染污苦諦。

།དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྲ་རྒྱས་མ་འོངས པ་རྣམས་དང་།དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པ་དུས་གསུམ་པ་རྣམས་དང་། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་མ་འོངས་པ་རྣམས་དང་། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། འགོག་ པ་དང་ལམ་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དུས་གསུམ་པ་རྣམས་དང་།དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ལ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟར་སྔར་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་འདི་ དག་གི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུས་རྒྱུ་ཡིན་གྱི།དེ་དག་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་སྔར་སྐྱེས་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུའི་རྒྱུའོ། །མུ་གཉིས་པ་ན་མེད་དོ། ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཡང་ཡིན་ལ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མ་གཏོགས་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །མ་གཏོགས་པ་ཡང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་སྟེ། དེ་དག་སྔར སྐྱེས་པ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ།ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་ཆོས་ལྔ་བཅུ་རྩ་ བཞི་སྟེ།ཞེས་བྱ་བ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་ལ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུའམ་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུའམ། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུས་འཇིག་ཚོགས་ ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ལ།འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡང་དེའི་མ་ཡིན་ནོ། །མ་གཏོགས་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ན་བཤད་དེ། དེ་དག་གི་དོན་དུ་འདིར་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་གཏོགས་པ་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ ཅན་ཡིན་ལ།འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།

這是一段關於佛教邏輯學的複雜文獻，我來為您翻譯： 那些是由見苦諦所斷的未來隨眠，以及與之相應的受等諸法；由見集諦所斷的非遍行三世法，以及未來遍行法，與之相應的受等諸法；由見滅諦、見道諦和修道所斷的三世法，以及與之相應的受等諸法。這些都是以薩迦耶見為因，但不是薩迦耶見的因。如是，先前生起的薩迦耶見是這些法的遍行因之因，但這些法不是薩迦耶見的因。為什麼呢？因為它們不是遍行因的緣故。已生的等流果是遍行因之因。第二句式是不存在的。 什麼是既是薩迦耶見的所緣又是薩迦耶見的因呢？除此之外的其他法。其他法是指與薩迦耶見相應的諸法的生等，這些先前生起的是由薩迦耶見的遍行因所生，現在的則是由俱生因所生。這些法也以俱生因生起現在的薩迦耶見。因此，俱生因有五十四法，這是確定的。 非薩迦耶見所緣，也非薩迦耶見之因的是苦諦中的無漏法，它既不是以遍行因、相應因或俱生因作為薩迦耶見的因，薩迦耶見也不是它的因。關於”除此之外的其他法”，我們這裡解釋為僅指生等，因為這裡是爲了說明這些義理而安立的。其他所謂的”除此之外”的法，也應當說是既是薩迦耶見所緣又是薩迦耶見之因。

།ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་འདོན་ཞེ་ན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དག་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་འདོན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་དག་གི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་སེམས་མི་སྐྱེད་དེ་རང་གི་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་མི་འདོན་ཏོ། །ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་འདོན་པར་བྱ་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་རྒྱུ ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དག་ན་རེ་ཚོགས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཆོས་གཞན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཐམས་ཅད་མི་འཐད་པར་སྤང་ཉིད་དུ་བཤད་དོ། །ཅིག་ཅར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ ཉིད་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཉིད་དོ།།གཟུགས་དང་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དང་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ།།གཉི་ག་མ་གཏོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་དེ་དག་མ་གཏོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ཕན་ཚུན་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལ། གང་ལས་ཆོས་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དག་ ཀྱང་འབྲས་བུ་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཆེས་མང་བ་དེ་དག་དེའི་ཚོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་མི་བྱའོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་དེ་དག་སེམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་རབ་ཏུ་ འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་པས་འདི་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ། །ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་བསམ་གཏན་ དང་ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པ་དག་སྟེ།དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་དང་སྐྱེ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་རྣམས་ནི་བྱ་བ་བསྐལ་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ལ། ཕན་ཚུན་དུ་ཡང་ མ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།

迦濕彌羅諸師說等如是廣說。那麼，應當如何誦讀呢？除了身見的生、老、住、無常之外，應當如是誦讀。如是，由於這些生等之力，心不生起，如自性相順。因此，不應誦讀”與彼相應諸法”等。 提到”迦濕彌羅諸師說”，是爲了讓人知道他們也不應如是誦讀，此說毫無道理。 其他人說，這些諸蘊皆是互為俱生因。由於諸法住于異位，故說此等皆不應理而當捨棄。對於俱生諸法，亦是趣入即是隨心轉。 色法、心不相應行及心所法，既是趣入又是隨轉，因為隨心轉故，與心相應諸行是趣入故。 除二者外，即除彼等行相，為法之相順相。關於”彼等互為”等廣說，若問：由何法為互為俱生因？由於非彼力所生故，又彼等是多果性故，如是眾多諸法非彼聚之果。正因如此，彼等不名隨心轉。 若問：那麼彼等如何是心之俱生因？答：因為彼趣入於心生等故。諸大種之大種生等亦互不生果，故此無過。非互為俱生因，因為趣入一法故。 隨心轉者，即是諸心所法及靜慮、無漏律儀等。彼等之相及生等諸相，以及生之生等諸相順相，由於作用隔別故，非心之俱生因，亦非互為因，因為趣入一法故。

།རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཕན་ཚུན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྫས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་དང་། ཆོས་གཞན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དྲི་དང་ རོ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐོགས་པ་མེད་པ་ཅུང་ཟད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་སྟེ། རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ཐོགས་པ་མེད་པ་བསམ་གཏན་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པས་བསྡུས་པ་རྣམ་པ་བདུན་ནི་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུས་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཀྱི་ རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའམ་ཐོགས་པ་མེད་ཀྱང་རུང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུས་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བ་རྣམས་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་གི་།ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ བའི་རྒྱུས་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པའི་འབྲས་བུ་དུ་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་རྒྱུ་མཐུན་པ་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པའམ། སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་སྟོན་པའོ། །འདི་ལྟར་ ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ།སེམས་ཀྱིས་ནི་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཐོབ་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་སེམས་ཀྱིས་ནི་སེམས་སོ། །སེམས་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་གཞན་ཡིན་ཏེ། ཐོབ་པ་རྣམས་འཕེན་པར་ བྱེད་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ནི་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་ངང་ཚུལ་ཅན་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །འབྱུང་བ་རྣམས་ཅི་ལྟར་ན་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུས་ རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན།ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་དང་འགག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །འབྲས་བུ་གཅིག་ནི་ནྡ་ཏ་ཡཱ་ཙ། འདི་ལྟར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་པས་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། སྔར་སྐྱེས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་། ཕྱིས་སྐྱེས་པའི་འབྱུང་བ་ ཆེན་པོ་རྣམས་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུས་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུས་ཀྱང་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུའོ། །འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུས་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ དུ་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

關於”以所造色有對互為”，雖然八微塵所造色等及其他法不存在，但如色界等，因為無香味故。“少許無對”，即別解脫戒。所造無對色，即由靜慮及無漏律儀所攝七種，是互為俱生因，因為隨心轉故。 關於”一切與大種”，無論有對或無對皆是俱生，但非俱生因。大種與所造二者雖俱生，但非俱生因，因為得與相應是多果性故。由於是多種異熟果、等流果、士用果故，此說明與俱生因不相順，或與隨心轉不相順。 如是，諸得唯是士用果，而心則亦是離系果。諸得之等流果唯是諸得，而心之等流果是心。其他心之異熟果是他法，因為諸得是能引及能圓滿故。 “彼等非與心同行性”，此說明即使俱生者亦非彼性。 若問：諸大種如何互為俱生因？答：由同時生住滅性故。“一果”即是（藏文：ནྡ་ཏ་ཡཱ་ཙ，梵文天城體：न्द त या च，羅馬拼音：nda ta yā ca，漢譯：一果）。如是，由四大種所造成一所造色，先生諸大種與後生諸大種為同類因。由等流果亦為同類因。有果所造色即是諸大種。因此非俱生因，因為是多種異熟果及等流果故。

།དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་འབྱུང་བ་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མ་ཡིན་ལ། རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་རང་གི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་འགའ་ཞིག་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་སེམས་ཏེ།སྐྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རུང་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རེ་ཞིག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུས་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་གང་སྨྲས་པའོ། །ས་ བོན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ས་བོན་དང་། མྱུ་གུ་དང་། འོ་མ་དང་། སྦུབས་འཕྱིས་པ་དང་། སྡོང་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སམ། ཡང་ན་ས་བོན་དང་། འོ་མ་དང་། བརྡབས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལའོ། །དེ་ལ་ས་བོན་ནི་སྔ་ལ། མྱུ་གུ་ནི་འཕྱི་ཞིང་འོ་མ་ནི་སྔ་ལ་ཞོ་ནི་ འཕྱིའོ།།བརྡབས་པ་ནི་སྔ་ལ་སྒྲ་ནི་འཕྱིའོ། །ཚུལ་འདི་མི་སྣང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། ཕན་ཚུན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའོ། །ཇི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ངག་ལྷན་ཅིག་ འབྱུང་བ་རྣམས་རྒྱུ་དང་དངོས་པོར་འབྱུང་བ་མི་རིགས་ཏེ།བདག་ཉིད་དེར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ལ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། ། འོད་མར་མེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ནི་མར་མེའི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དང་འགྲོ་བ་དང་གནས་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལ། འོད་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་མར་མེ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལ་སྡང་བ་རྣམས་མར་མེ་གསོད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རེ་ཞིག་ཅི་མར་མེ་འོད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ་འདི་སྐད་དུ། གཉི་ག་ལས་གྲུབ་པ་ནི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་འདིས་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་རྣམས་རྒྱུ་དང་། རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོར་ཤེས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དཔྱད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཚོགས་པ་སྔར་བྱུང་བ་ནི འབྲུ་མར་དང་སྡོང་བུ་དང་།མེ་ལ་སོགས་པ་ཕྲད་པའོ།

善與不善的等流果和異熟果，以及諸大種所造色的士用果並非如此，所造色的自性本身也非士用果。有人認為某些大種所造色是俱生因，因為有能生者等故。 “彼等一切雖可”，此是廣說”暫且，凡是俱生因者即是俱生”。 關於”種子等”，即種子、芽、乳、磨鏡、莖等，或者種子、乳、撞擊等。其中種子在先，芽在後；乳在先，酪在後；撞擊在先，聲在後。 “此理不顯”，指因果俱生及互為因果之事。 關於廣說”如何俱生”，在已生未生階段中，語言俱生者為因及事相不應理，因為已成就彼性故，及非有故。因此說”故當說彼”。 為顯示在俱生中亦見因果事相，故廣說”譬如”。 若問：“光以燈為因”如何理解？此因隨燈之增減行住故，又因求光者取燈，厭光者滅燈故。 關於廣說”且問燈是否為光之因”，此說：若由二者成立能知，則此不能了知諸俱生為因及有因事，因為已觀察故。 前起聚集，即油、薪、火等和合。

།དེ་ལ་ཇི་ལྟར་འོད་དང་བཅས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའི་རྒྱུ་འབྲུ་མར་དང་། སྡོང་བུ་དང་མེ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འོད་དང་བཅས་པའི་མར་མེའི་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་འབྲུ་མར་དང་སྡོང་བུ་ དང་།མེ་དང་ཕྲད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་འོད་ཀྱི་རྒྱུ་མར་མེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོགས་པ་སྔར་བྱུང་བ་ཁོ་ན་གྲིབ་མ་དང་བཅས་པའི་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། གྲིབ་མའི་མྱུ་གུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གྲིབ་མ་དང་བཅས་པའི་མྱུ་གུ་དང་པོའི་རྒྱུ་ཞིང་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་རྣམས་རྒྱུ་དང་། རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །དེ་དག་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དེ་དག་འབྲས་བུ་གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་དག་དང་ ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །རེ་ཞིག་མིག་དང་། གཟུགས་དང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། མར་མེ་དང་། མྱུ་གུ་དང་། གྲིབ་མ་བཞིན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་རྣམས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་མི་རུང་ན་ཕན་ཚུན་ནི་གོ་ཅི་ལྟར་རུང་ སྟེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱང་མཚན་གཞིའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕན་ཚུན་དག་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱའི་ནི་ཕན་ཚུན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕན་ཚུན་དག་ཡོད་པ་དང་། མེད་ན་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ དངོས་པོར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།འབྱུང་བ་རྣམས་དང་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཕན་ཚུན་དག་ཡོད་པའམ། མེད་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཀྱི་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་ བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ།ཕན་ཚུན་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། སེམས་ཀྱི་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེད་པར་ནི་སེམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འབྱུང་བ་མེད་དོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་ རྣམས་དང་།ཐོབ་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་རྣམས་བསྡུའོ།

對於第一剎那帶光的燈的因是油、燈芯和火，同樣地，第二剎那等帶光的燈的因也只是油、燈芯和與火的接觸，而不是燈光的因是燈。同樣地，只有先前的聚合才是帶影的苗芽的因，而不是影子的苗芽。 其中，第一個帶影苗芽的因是田地、種子等的聚合，同樣地，也應當說這是第二個等帶影苗芽的因。如果這樣同時生起的諸法不是因和具有因的事物，那麼就會如下詳細闡述。 由於具有這些，所謂有和無這些果的，就是具有這些。具有這些事物即是具有這些性。首先，如果眼、色、眼識，以及燈、苗芽、影子等同時生起的諸法不適合作為因果事物，那麼它們之間怎麼能互相理解呢？認為是不存在的。 因此，心的隨行諸法不能說是心的同時生起的因，相的諸法也不能說是所相的因。正是因為這個原因，所謂互相有無存在與否的意思。 如果這樣的話，那麼以色、香、味、觸為因的諸法是互相不存在則不生起，因為互相存在與否而具有彼此，所以會導致互為因果事物的過失。四大種和所造色也會導致互為因果事物的過失，因為互相存在或不存在時有無的緣故。 關於心的相應相等諸法，詳細闡述如下：應當理解為互相有過失，因為沒有心的相應相等諸法，心等諸法就不會生起。“等”字所包含的是心的隨行相應相諸法和俱生得諸法。

།སེམས་ལ་སོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་སོགས་པའི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་རྣམས་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པ་གཟུང་ངོ་། །འདིར་དེའི་མཚན་ཉིད་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་སྔ་ཕྱིར་འབྱུང་བ་དག་ཁོ་ན་ལ་རིགས་ཀྱི། འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །འོ་ན་ནི་དབྱུ་གུ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཇི་ལྟར་དབྱུ་གུ་གསུམ་ཕན་ཚུན་སྟོབས་ཀྱིས་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་གང་དག་ཕན་ཚུན་སྟོབས་ཀྱིས་གནས་པ་དེ་དག་ཕན་ཚུན་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི ཕྱིར།ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་ནི་ཕན་ཚུན་སྟོབས་དང་འབྱུང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རེ་ཞིག་ཅི་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ ལ།དབྱུ་གུ་གསུམ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཇི་སྲིད་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་དང་། འགལ་བའི་རྐྱེན་མེད་ཀྱི་བར་དུ་དེ་ལྟར་གནས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་སྔ་མའི་རྒྱུ་ཅན་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་མངོན་པར་ཚོགས་ཏེ་གནས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་གྱི་སྟོབས་ཁོ་ ནས་དེ་ན་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་ལ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་ན་དཔེ་དོན་དང་མི་མཚུངས་སོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མཚུངས་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་སྐལ་བ་མཉམ་པ་དང་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་བྱེད་ རྒྱུའི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་གི་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པ་ལས་ཕན་ཚུན་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྒྱུ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་མི་འདོད་དོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གང་ཞིག་འབྲས་བུ་གཅིག་པའམ། ཕན་ཚུན་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་ནོ། །གང་ཞིག་ གང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་དེ་དང་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བསྟན་ཏེ།ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།སྐལ་མཉམ་རྒྱུ་ནི་འདྲ་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ནི་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡང་འདྲ་བ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།སྐལ་བ་མཉམ་པའི་འབྲས་བུ་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་བསྐྱེད་པ་དང་གསོས་འདེབས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། འདྲ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ཆོས་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ཏེ། དག་པའི་གཟུགས་ནི་ལྔ་པོ་དག་ཁོ་ནའི་ཡིན་པ་ནས་དགེ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ལྔ་པོ་དག་གི་ བར་དུ་ཡིན་ནོ།

這裡”等”字所包含的是隨行諸法和具得。在此，由於對其相無有錯亂，因果唯應於前後生起者為合理，而不應于同時生起者，因為有錯亂的緣故，這將被闡明。 若是如此，關於”三根”等，就如同三根互相依靠力量而住，同樣地，任何同時生起的諸法互相依靠力量而住，由於它們互為果，所以是同時生起的因。所造色並非依靠互相的力量和大種的力量而住，那是什麼呢？是依靠自相的力量。同樣地，對於其他也應當這樣說。 首先，詳細闡述”這些是否”：三根由於是剎那性的緣故而不住，那是什麼呢？只要如是生起且無違緣，就會如是住的剎那，前前剎那為因，後後剎那聚集而住而生起。並非僅僅依靠互相的力量而住，那是什麼呢？對此還有其他，將詳細闡述。如此則喻例與所詮不相符。 “于彼等也”這句話是在顯示相符，“等”字所包含的是同分因、遍行因、異熟因、作者因等，而不是相應因。同時生起因是經過分別后，不承認互相狀態的因為同時生起因。那是什麼呢？是具有同一果或互為果者。某法依某力所生，那即是同時生起因，這樣已經說明了同時生起因。 同分因即是相似。這是說，同分因唯是相似，遍行因也是相似的緣故。由於能生近遠同分果及能資助，故為同分因，而這些相似法也是諸互相相似法的，從凈色唯是五種的，乃至善識是五種的。

།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ལ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གཞན་དག་ན་རི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་གཟུགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། དམིགས་པ་དང་བཅས་ པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་གསལ་བ་ཡིན་གྱི་གཟུགས་ནི་མ་ཡིན་ལ།མི་གསལ་བ་ནི་གསལ་བའི་འབྲས་བུར་མི་རུང་ངོ་། །དམན་པའི་རྒྱུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་བཀག་གི་།གསལ་བ་མི་གསལ་བ་ཡིན་པ་ནི་མ་བཀག་སྟེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་ཤེས་ པའི་ཡང་གསུམ་པོ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དངོས་པོ་ཙམ་ལ་ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཅིག་ཤོས་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཟུགས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལུས་དང་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་མ་གཏོགས་པ་ལྷག་མ་ཐམས་ཅད་དོ། ། ནུར་ནུར་པོ་ནི་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པ་གནས་སྐབས་བཅུ་པོ་དག་གི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། ནུར་ནུར་པོ་དང་། མེར་མེར་པོ་དང་། གོར་གོར་པོ་དང་། མཁྲང་འགྱུར་དང་། རྐང་ལག་འགྱུས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ནི་མངལ་གྱི་གནས་སྐབས་ལྔའོ། །བྱིས་པ་དང་། གཞོན་ནུ་དང་། ལང་ཚོ་དང་། བར་མ་དང་། རྒན་པོའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ནི་བཙས་པའི་གནས་སྐབས་ལྔའོ། །དེ་ལ་ནུར་ནུར་པོའི་གནས་སྐབས་འཕེལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔར་སྐྱེས་པ་ཕྱིས་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་གནས་སྐབས་བཅུ་ཆར་དག་གི་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མེར་མེར་པོ ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་།མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་ལ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རེ་རེ་ཕྲི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུའི་འབྲས་བུ་ནི་སྔ་མའམ། ལྷན་ཅིག་པ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་རེ་རེ་ཕྲི་ནས་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ། ། གནས་སྐབས་སྔ་མ་དགུ་རྣམས་ནི་ཕྱི་མའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་ཏེ། བཅུ་པ་རྒན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བར་དུ་རྐྱེན་ཏེ་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རིས་མཐུན་གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ ཚིག་གོ།།རྣམ་པ་མཐུན་པ་གཞན་དུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔེར་ན་སྔར་སྐྱེས་པའི་མིའི་རིས་མཐུན་པས་བསྡུས་པའི་གནས་སྐབས་བཅུ་པོ་དག་ནི་ཕྱིས་སྐྱེས་པའི་མིའི་རིས་མཐུན་པས་བསྡུས་པའི་གནས་སྐབས་བཅུ་ཆར་གྱི་ཡང་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་འདྲ་བའི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྔར་ སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ནུར་ནུར་པོའི་གཟུགས་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དང་ཐ་མ་རྒན་པོའི་གཟུགས་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་དོ།

煩惱性的法互為煩惱性諸法之因，無記性的法互為無記性諸法之因。其他論師說，關於”無記色”等廣說中，由於有所緣，受等諸法是明顯的，而色法則不然。不明顯者不應成為明顯之果。雖然遮遣了低劣因緣所造作的果，但並未遮遣明顯即是不明顯。若非如此，則識也不應成為三性，因為僅是觀察事物自體故。其他論師說是因為另一方明顯的緣故。 無記色是指除了善與不善的身語表業與無表業之外的其餘一切色法。 關於”凝酪位是凝酪位等十位之因”的廣說：凝酪位、胞位、肉團位、堅肉位、支分生起位是胎內五位。嬰兒位、童子位、少年位、中年位、老年位是出生后五位。其中，由於凝酪位是增長的緣故，前生者為後生位的同類因，故是十位一切之因。同樣，胞位等也是胞位等諸位之因，應當對一切如是說。 關於”逐一減少”，此處不應安立同類因之果為前生或俱生，故說”逐一減少”。前九位成為后位之緣，直至第十老年位為緣而非因。若如是，則應成有果性過失。因此說”於一趣類中”，即是說於一生中。 關於”于異類相似中”，例如，先生人趣所攝十位是後生人趣所攝十位一切的同類因，因為相似且先生故。凝酪位色是因性，最後老年位色是果性。 這是一段關於佛教因果理論和生命階位的論述，主要討論了煩惱、無記等性質的相互關係，以及人生十個階位之間的因果關係。翻譯力求準確傳達原意，同時保持文句通順。

།ཕྱིའི་དག་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནས་དང་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་གཟུགས་ལ་སྐལ་བ་མཉམ་ པའི་རྒྱུ་མེད་ཀྱི་དེ་ནི་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ།ཁྲོན་པའི་གཏིང་ནས་དྲངས་པའི་ས་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དེ་ལ་དེའི་ས་བོན་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གང་དག་གཟུགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །རྒྱུ་དང་བདག་པོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་བདག་པོའི་རྐྱེན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་ལ་སྐྱེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་མ་འོངས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་ པ་དང་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འདྲ་བའི་ཕྱིར་དང་སྔར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་རྐྱེན་རྣམས་ལས་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དེ། འདིར་ཉེ་བ་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་དང་རྒྱུར་བཤད་དོ། ། རིང་བའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་བ་རིགས་པ་དང་འགལ་བས་འདི་གཞུང་གི་ཚུལ་དུ་མི་གཟུང་ངོ་། །ན་དྷཱ་ཏུ་ཡུགྟི་བྷཱིརྱ་ཏེ་ཁྲོན་པའི་གཏིང་ནས་བཏོན་པའི་ས་ལ་ཡང་མྱུ་གུ་སྐྱེས་པའི་སྔ་རོལ་ན་ས་བོན་ཡོད་ཀྱང་རྐྱེན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་མི་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་སྐལ་བ་མཉམ པའི་རྒྱུ་མེད་ན་ནི་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་སྐྱེ་བའོ།།ཡང་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་སྐྱེ་སྟེ། ངེས་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲ་བ་ཉིད་ངེས་པར་མ་དཔྱད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ས་དགུ་པ་རྣམས་དང་། རིས་ལྔ་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་ རྒྱུར་ཐལ་བར་འགྱུར་ན་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་འདྲ་བ་ཉིད་ངེས་པར་དཔྱད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདྲི་བ་ནི།ཅི་འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་ཡང་སྔར་སྐྱེས་པའི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡིན་ ལ།མ་སྐྱེས་པ་ཡང་སྐྱེས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྔར་སྐྱེས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྔར་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ།

關於”對外物也”，對稻穀、粳米等也應當按照這個道理適當地說明。某些經部論師說：“色法沒有同類因，而是依緣而生，因為從井底取出的土也能生出芽，顯然其中並沒有種子。“針對這種說法，才廣說”凡是色法”等。 “因與增上”是指因緣和增上緣的意思。其中，由於已生起且是無覆無記色的緣故，過去的四大種並非未來四大種的俱生因、異熟因、遍行因和相應因。那麼是什麼呢？由於相似且先生的緣故，是同類因，且應當了知在諸緣中是增上緣，因此無有相違。此處說近者為增上緣和因。“遠緣”與正理相違，故不應作為論典的規範。 關於”那陀都瑜底毗”（na dhātu yuktibhīr），即使井底取出的土在芽生之前有種子，但由於離緣故芽不生。若非如此，若無同類因，則一切都應從彼生，或者一切都不生，因為無有決定因。由於未確定相似性，若一切是一切的同類因，則九地法與五趣法應成互為同類因，這是不合理的。爲了確定相似性而有”是否一切相似”等廣說。 如此，後生者也將成為先生者的同類因，俱生者也將成為俱生者的因，未生者也將成為已生者的因。為此說”並非一切”。那麼是什麼呢？故說”唯先生者”。以先生攝取過去和現在。如是，同類因的特徵才完全具足。

།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་སྔར་སྐྱེས་པ་དང་ཕྱིས་སྐྱེས་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་བརྗོད་ན་འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་པ་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུར་མ་བཤད་པར་འགྱུར་ལ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ཞེས་བརྗོད་ན། འབྲས་བུ་འདས་པ་མ་བཤད་པར་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་བཤད་ན་འདས་པ་རྣམས་ནི་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་མ་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། མ་འོངས་པ་རྣམས་ནི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། ། འདི་གང་ལས་ཞེས་བྱ་ནི་ཅི་ལུང་ངམ་འོན་ཏེ་རིགས་པ་ལས་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །མ་འོངས་པ་ནི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །བསྟན་བཅོས་ལས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལུང་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྔར་བྱུང་བ རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བ་ལ། ཡི་མ་ཏཱི་ཏ་ཝརྞཱ་སཱ་ནཱ་དྷཱ་བྷེ་དེ་ན་གྲནྠཿ[་(]འདིས་འདས་པ་ནུས་པས་བསྒྲིབས་པས་ལམ་ཐ་དད་པ་བརྒྱུད།[)་]དེ་ལྟར་ན་འདས་པ་རྣམས་ནི་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། ། དེའི་ཕྱིར་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་མ་འོངས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཇི་ལྟར་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ཤེ་ན། མ་འོངས་པ་རྣམས་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་ཚད་མར་བྱེད་ན གང་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་དུས་གསུམ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་འདི་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཡིན་ནོ།།སྨྲས་པ་ནམ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐབས་སུ་བབ་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་ཏེ། དུས་གསུམ་ཀར་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིས་ནི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་ རྒྱུ་མ་འོངས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།དེས་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་བཅོས་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་མ་འོངས་པ་བཞིན་དུ་ཡང་བཀག་པས་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བའི་ཉེས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཕལ་ཆེ་བའི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལ་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་དེ་དག་གི་སྔ་ཕྱིའི་རིམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པ་ཡང་ཡིན་པར་འདོད་དོ།

若說”不是這樣，而是先生者和後生者”，則未生果將不被說為同類因；若說”過去、未來和現在諸法”，則過去果將不被說明，所以不應如此說。 如此解釋時，過去諸法是過去、未來和現在諸法的同類因，現在諸法是未來諸法的同類因，而未來諸法決定不是同類因，這就是所要顯示的。 “此從何處得知”是在問：是從教證還是從理證而得知？意思是未來法不是同類因。“從論典中”是在引教證，即廣說”何為同類因？即先前生起的善根”等。 關於”yi ma tī ta varṇā sā nā dhā bhe de na granthaḥ”（यि मा ती त वर्णा सा ना धा भे दे न ग्रन्थः）[此處過去被功能遮蔽而經由不同道路]。 如是，“過去諸法是過去和現在諸法的（因）“是從時間的區分而言。“與彼相應諸法”是指受等諸法。因此說明沒有未來同類因。 若問：“為何是過去和現在諸法？“因為未來諸法未被說為同類因性。若以論典為量，則顯示同類因具三世性的這個論典也是論典。 關於”從不是”，由於是此處所討論的內容，應當理解為”不是因”，意思是在三世中都是因。這是在顯示有未來同類因。 “由此無過失”是說，由於論典中說”從不是”，像否定未來同類因那樣也被遮止了，所以不會有違背論典的過失。這是依據普遍規則而說的，因為是針對俱生因等而宣說的緣故。因為它們沒有前後次第，且因果不相似，所以也承許有未來（同類因）。

།གང་ཞིག་ཆོས་མ་འོངས་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ནི་གེགས་ཐམས་ཅད་ལོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ངེས་ཏེ། སྔ་ཕྱིའི་རིམ་པ་གནས་པ་དེའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པའི་གནས་སྐབས་ཐ་མ་ལ་དགོངས་ནས། ནམ་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པས་མ་འོངས་པ་ཡང་སྐལ་བ མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ།།དེའི་དེ་ནི་ལན་དུ་མི་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། ཐ་མའི་གནས་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན་ནི་སྔ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བཞིན་པའི་གནས་སྐབས་ནི་མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ནམ་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ འདི་འགལ་ཏེ།གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་གསལ་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཐ་མའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་མ་བྱུང་བ་ལས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཚོགས་པ་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མ་འོངས་པ་ནི་སྔ་ ཕྱིའི་རིམ་པ་མ་ངེས་པས་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་ཕྱིས་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་འཇུག་གོ།།དུས་ངེས་པས་ནི་འདས་པ་སྔ་བ་དང་། མ་འོངས་པས་འཕྱི་བ་དང་ད་ལྟར་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་མ་འོངས་པ་དང་ཕྱིས་བྱས་པ་ཡིན་པས། དེའི་ཚེ་དེ་འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ། །མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྟོག་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ལ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཆོས་མ་སྐྱེས་པའི་ཚེའི་གནས་སྐབས་ན་གེགས་ཐམས་ཅད་བསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་དངོས་པོར་ངེས་པས་ནམ་ཡང་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་དུ་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་སྨྲས་སོ།།གནས་བརྟན་འདུས་བཟང་ནི་འདི་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གོ་སྐབས་བཞིན་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་མཚུངས་པ་དེ་ མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ནོ།།སྐྱེ་བའི་གོ་སྐབས་འབྱིན་པ་ཡིན་གྱི་སྐྱེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། ས་བོན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་འབྱིན་པ་ཉིད་ས་བོན་གྱི་ཆོས་སུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དང་རྒྱུ་མེད་པར་མཚུངས་པས་ད་ལྟར་བ་རྣམས་འབྲས་བུ་ལྔ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟར་བ་ཉིད་འགག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་འགག་བཞིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །རྒྱུའི་དངོས་པོ་མེད་པར་ས་བོན་གྱི་ཆོས་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གང་དུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་རྒྱུར་ཀུན་ཏུ་གནས་སོ།

關於”某一未來法也”這一廣說，由於趨向生起時一切障礙已除，故必定是同類因。由於前後次第存在，所以針對未來最後階段而言，說”從不是非因”，因此未來也是同類因，故與論典無矛盾。 關於”此答不應理”這一廣說，若說是針對最後階段，則因為之前不存在，正在生起的階段是從無而生，因此”從不是因”這一說法相違，因為已明顯說明了一切階段的因性。其他人說：最後階段也將成為從未生轉為現在的時候，說聚合是階段的果。 未來由於前後次第不定，趨向生起的階段也後來趣入實事。由時間決定，過去是前，未來是后，現在非無前後。其中”生起”與”生起”是未來與後作，彼時彼近於果。“等無間”是指等無間緣的意思。 “此分別”是指對同類因所作，由於法未生時一切障礙已除，故決定為等無間性，所以”從不是非等無間”，既然如此，為何又廣說”若”等？上座集賢說此無過失。 由開放機會而分別為等無間緣。是開啟生起的機會，而非已生，從種子法則的因中開啟生起，即住于種子法性。如是等無間緣與因同樣無有，故說”現在諸法執持五果”。 現在性趨向滅故稱為”正在滅”，如是因緣無差別。無因性則種子法則不存在，故生起性遍住為因。

།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས ཅན་མ་གཏོགས་པ་མ་འོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ།།སྔོན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་རྣམས་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། ཇི་ལྟར་དེ་ནམ་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་མ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ནམ་ཡང་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ།ཇི་ལྟར་འདིར་གལ་ཏེ་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེར་ཡང་གལ་ཏེ་ཆོས་མ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ འདིར་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པ་མི་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།གང་གི་ཕྱིར་ནམ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པས་ཐ་མའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གོ་སྐབས་མ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པས་གལ་ཏེ་ཆོས་དེ་ལ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ཐ་མའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ ནས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།ནམ་ཡང་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྔ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱའོ། །མ་གཏོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ ཡང་ཡིན་ལ།འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ནི་འདིར་མ་འོངས་པ་ལ་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁུངས་ཡིན་ནོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མ་འོངས་པ་དང་། དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་ འབྱུང་བའི་ཕྱིར།འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མ་འོངས་པར་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ལས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུའམ། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་བ། ཚོགས་པ་དེ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་གཞན་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་མི་སྲིད་ལ། དེའི་ཕྱིར་འདིར་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་བཞེད་པས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ལ་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ལན་སྔ་མ་ཁོ་ན་ལེགས་པ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན།འདི་སྐད་དུ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མ་འོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། དེ་སྐད་དུ་འདོན་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་སྤངས་པར་འགྱུར་ལ། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་རྙེད་པར་ འགྱུར་རོ།

若非如此，除不生法之外，一切未來都將成為同類因。因為先前生起的諸階段並未決定為同類因。 關於”此處也應如彼而說”這一廣說，如彼處說”從不是非因”，此處也應說”從不是非等無間”；如此處說”若是未生法”，彼處也應說”若將成為未生法”。 關於”此處造論者不善”，由於說”從不非”是就最後階段而言，未開顯機會，所以應就最後階段而說”若彼法已生則非等無間”，說”從不是非”。因此，關於”前者”等，是就俱生因、相應因和異熟因而言。 關於”除外者是從薩迦耶見因所生，也是薩迦耶見因”，此是未來有同類因的根據。因為經中說”除未來薩迦耶見及與之相應的苦諦”，故安立未來薩迦耶見。若薩迦耶見將成為薩迦耶見的俱生因或相應因的聚合中，並無其他薩迦耶見。因為是無覆無記故不可能有異熟因，因此此處唯許同類因，不是針對俱生因、相應因和異熟因。 若說不應說”唯前答為善”，關於”與未來薩迦耶見相應”這一廣說，由誦讀差別則捨棄同類因，而得俱生因和相應因。

།དོན་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་གོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་འདོན་པ་གཞན་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་སེམས་ནི། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་སྔ་ཕྱི་རིམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་ལ་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་ཀུན་ཏུ་ འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་དོན་གྱིས་ན་དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།བཞི་ཚན་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་གང་ཞིག་ཆོས་གང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ནམ་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་གསུམ་དག་ཏུ་ཡང་རྒྱུ་ཉིད་དེ་འབྲས་བུ་དང་རྟེན་དང་དམིགས་པར་ཡང་བརྗོད་པར་ བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་ངེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་མ་འོངས་པ་ཡོད་དོ། །འདིར་རྒྱུ་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། འདིར་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཆོས་འདུས་བྱས་སམ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་། །ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ལ། བྱེ་བྲག་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བྱེད་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མ་འོངས་པའི་དུས་ན་སྔ་ཕྱིའི་རིམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐལ་བ མཉམ་པ་དང་།ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་དང་། བདག་པོའི་འབྲས་བུ་དག་ཁོ་ན་ཡོངས་སུ་གཟུང་གི་གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་མ་འོངས་པ་ཡིན་པར་ཁས་མི་ ལེན་པ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ།།སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ད་ལྟར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། མ་འོངས་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཡིན་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཡོད་ པ་ཉིད་དུ་དམ་བཅའ་བ་དང་འགལ་ལོ།།གནས་སྐབས་ལ་ནི་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། འདིས་ནི་རྫས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་དམ་འཆའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ནི་ཚོགས་པའི་དབང་གིས་གནས་ སྐབས་གཞན་དུ་འགྱུར་གྱི།མེད་པ་ནི་ཆོས་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་མི་འཐད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚོགས་པ་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། རྫས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་འདི་མེད་དོ།

關於”應當從義理如是理解”，若認為因極為著名而不應另作誦讀，從義理應當如是了知：因為未來時無先後次第，故對未生法不可能有同類因性和遍行因性。 關於”決定為四組”，某法為某法之因者，從不是非因，於三時中皆是因，也應說為果、所依和所緣。因此，諸因如果等在一切階段中皆是決定的，故有未來同類因。 關於”此處因即相應因”等廣說，此處”一切”之聲，攝取有為法或心心所。非一切皆有異熟果，故非異熟因；因無差別而轉，故亦非能作因。因未來時無先後次第，故亦非同類因和遍行因。因存在於一切法中，故唯攝取士用果和增上果，而非其他，因為不存在於一切法中。 為顯示不承許有未來同類因者亦有此過失，故廣說”若如是”。若同類因唯是現在而非未來，則將成為從非同類因而成為同類因。因此，與”一切時皆有”的承許相違。 關於”于階段則唯是所許”等廣說，此顯示雖承許實體一切時皆有，而諸階段則不然，故無相違。法由聚合力而轉變為異階段，無法合理地轉變為異法。因此，聚合唯是階段果的具有者，而非實體果的具有者，故無此過失。

།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །ཅིར་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྐྱོན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་ནི། བསྟན་བཅོས་ལས་དེ་ཡང་སྨོས་པར་འགྱུར་ན། སྨོས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་འོངས་པ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་ མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་མ་འོངས་པར་རྟོགས་ན་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། འདིས་ནི་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་སྤོང་ངོ་། །འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་ནུས་པ་ནི་འདས་པ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་འཛིན་པར་ནུས་པ་ནི་ད་ལྟར་བ་ཡིན་ཞིང་། འགའ་ཞིག་འབྱིན་པ་ཡང་ཡིན་ན་མ་འོངས་པ་དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་དང་། འཛིན་པར་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་པས་བསྟན་བཅོས་ལས་མ་སྨོས་ཀྱི། མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ནི་མ ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།མ་འོངས་པ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་དང་འཛིན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་མ་སྨོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འདྲ་བ་ཡིན་ལ། སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡང་། རྒྱུ་མཐུན་སྐལ་མཉམ་ཀུན་འགྲོ་བའི་ཞེས་འབྱུང་བ་དེས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་མ་འོངས་པ་ལ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྔ་ཕྱི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་ཚུན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་འབྲས་བུ་ཉིད་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི ལྟར་སྐྱེ་བ་མ་འོངས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་མི་རུང་ཞེ་ན།ཇི་ལྟར་འདས་པ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་བས་འབྲས་བུ་སྔ་ན་རྒྱུ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དེའི་འབྲས་བུ་ལས་ཐ་དད་དེ། རྣམ་སྨིན་རྒྱུ་ནི་མི་དགེ་དང་། དགེ་བ་ཟག་བཅས་རྣམས་ཁོ་ན། །ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་ལས་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་ དེ།རྣམ་སྨིན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་ཞེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་སྔ་ཕྱི་མེད་ཅིང་ཕན་ཚུན་འབྲས་བུ་མེད་དོ། །མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་དག་ནི་འདིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་རང་བཞིན་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་དུས་སྔ་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ།

關於”如同異熟因”等廣說。“將成何”者，問將有何過失？若如同異熟因成為未來，則論中應當說及此，然實未說及。彼中說：“未來諸善根是未來諸善根的同類因。“因此，若了知同類因是未來，則將與論相違。 關於”出生果”等廣說，此遮除與論相違。能出生果者是過去，能持果者是現在，有些亦能出生，而未來則不能如是出生果和持果，故論中未說及，並非因為不存在。因此，無與論相違。 關於”非如是”，未說及未來非因其不能出生和持果，那麼是為何？唯因其不存在。如何知此？故廣說”因此同類因”。等流是因果相似，同類因亦如是。由”等流、同類、遍行”之說，應有果，然于未來不應理，因無先後。不應成為互為因果，因將成互為果。 為何如是？未來生不應成為等流，如同過去非現在等流果，因為因果是前後性故。若果先於因則因成無義，又因為因果有相異特徵。異熟因之相異於其果：“異熟因唯是不善及有漏善。“異熟果亦異於自因之相：“異熟是無記。“因此，此處無先後，無互為果。相應因與同類因，此處因果非以自性差別而異，那麼如何？因為以時間先後而生起。

།དེའི་ཕྱིར་སྔ་ཕྱི་མེད་ན་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ཕན་ཚུན་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གནས་སྐབས་ལས་རྣམ་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་རིམ་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ནི་ འདས་པ་དང་།ད་ལྟར་བའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་མ་འོངས་པའི་གནས་སྐབས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་སྨིན་རྒྱུ་ནི་མི་དགེ་དང་། དགེ་བ་ཟག་བཅས་རྣམས་ཁོ་ན་ཞེས་མཚན་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ལ། མཚན་ཉིད་ཀྱང་དུས་གསུམ་དུ་འཁྲུལ་བ་མེད་པས་མ་འོངས་ པ་ཡང་མི་བཟློག་གོ།།ས་དགུའི་ལམ་ནི་ཕན་ཚུན་དུ། །མཉམ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡིན། །ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་སྟེ། ས་དགུ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ས་དགུའི་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ལམ་དེ་ནི་སས་བསྡུས་པས་ལམ་ཡང་ས་ཐ་དད་པར་མཚུངས་བཞིན་དུ་ས་དགུའི་ ལམ་ཁོ་ན་ཕན་ཚུན་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི།ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་སྨྲས་པ་ནི་འདི་ནི་ས་དེ་དག་ཏུ་གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ལྟར་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པས་མ་བསྡུས་ པས་ས་དག་གློ་བུར་དུ་འོངས་པ་ཡིན་ལ།ས་དགུ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་ས་དགུ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ས་དེ་དག་ཏུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ས་དེ་པའི་སྲིད་པ་བདག་གིས་བདག་གིར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྲེད་པས་བདག་གིར་བྱས་པས་ཡོངས་ སུ་བཅད་པས་ཁམས་དང་ས་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཡིན་ལ་བདག་གིར་བྱས་པ་ཡང་དམིགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པ་ཡིན་ན།ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ནི་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྲེད་པས་བདག་གིར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འོ་ན་ཅི་ལྟར་ལམ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ནི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་དགེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་མིན་ཏེ་སྤང་བྱའི་ཕྱིར། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ལམ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིས་མཐུན་པ་གཞན་གྱི་ས་པའི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཐལ་བ ཡིན་ཀྱང་།མཉམ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གོང་དང་འོག་དང་རང་གི་ས་པ་མཉམ་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་ཀྱི་ཡིན་གྱི། ཆུང་ངུའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

因此，若無先後，則唯同類因成為互為果，而異熟因則不然。關於”從位而住”，由前後次第因果決定故，同類因唯是過去和現在位，而非未來位。“異熟因唯是不善及有漏善”是從相而住，相於三時無錯亂，故亦不遮未來。 廣說：“九地之道，互為平等及殊勝。“依九地而證悟故，稱為九地。彼有漏道以地攝故，道亦如地差別相同，唯九地道互為同類因，而有漏則不然。此中有何因？為此說因：“此于彼等地是暫時而來”等廣說。如同有漏非為欲界、色界、無色界所攝，諸地是暫時而來，依九地而得故稱九地。 又如何知非屬彼等地？為此說：“因未以彼地之有執為我所”。由貪愛執為我所而遍計，遍計諸界地，執為我所亦由所緣及相應門而增長。無漏法非為欲界、色界、無色界之貪愛所執為我所，因是彼對治故。 那麼，如何追求道？彼是善法欲，如說：“非貪著，因是所斷故。“如是，因道是暫時故，是異類他地之同類因，雖應成一切之因，說：“平等及殊勝。“上、下及自地平等與殊勝二者，而非劣者。

།འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ནི་ལན་ཅིག་ཁོ་ན་སྐྱེའི་ཡང་དང་ཡང་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་མ་འོངས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡང་དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་། རྣོན་པོའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པ་ཁོ་ནའི་ཡིན་ ནོ།།གང་ལས་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ལས་འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་བ་ཇི་སྲིད་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་བར་དུའོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་མཇུག་ཐོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་ཡང་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དབང་པོ་རྟུལ་པོས་བསྡུས་པ་རྣམས་ནི་ཕྱི་མ་ མ་ཡིན་པ་དབང་པོ་རྟུལ་པོས་བསྡུས་པ་ཁོ་ནའི་འོ།།མ་འོངས་པའི་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་དབང་པོ་རྣོན་པོས་བསྡུས་པ་ཉིད་དང་མཇུག་ཐོགས་ཀྱི་མ་འོངས་པ་ཡང་དབང་པོ་རྣོན་པོས་བསྡུས་པ་ཁོ་ནའི་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་ འགོག་པ་དང་ལམ་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་རྣམས་སོ།།བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ཡང་བར་ཆད་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་རྒྱ་ཆེར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མི་སློབ་པའི་ལམ་ལ་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་། ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དག་གོ། །མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཁོ་ནའི་ ཡིན་གྱི་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་སྨྲས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་མཉམ་མོ། །དབང་པོ་འགའ་ཞིག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །སྡུག་ བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའོ།།རྒྱུས་བྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྒོ་ནས་ནི་དབང་པོ་འགའ་ཞིག་ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་ཤེས་པ་རྒྱུས་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མེད་དོ། །གང་ཞིག་དེའི་རྒྱུ་ ཉིད་ཡོངས་སུ་མི་རྟོགས་ཤེ་ན།མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ལས་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་ནི་རབ་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུས་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྒོ་ནས་དང་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་མ་འོངས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་ པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡིན་པ་ནས་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་བར་གྱིས་ཡིན་ནོ།།སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ལས་སྔར་རམ་འབྲས་བུ་དམན་པ་ནི་མི་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་བརྗོད་པར་བྱའོ།

如是，關於”苦法忍”等，若問：苦法忍僅生一次，非再再生起，為此說”彼即未來”。如是，鈍根道所攝者唯屬鈍根，利根道所攝者唯屬利根道所攝。 從因不具足則不成果，乃至未生智為止。苦法忍后得苦隨知，亦是未來同類因。其中鈍根所攝諸法，非後者，唯屬鈍根所攝。未來有二種：即利根所攝，及后得未來亦唯屬利根所攝。 如是，苦隨知忍、智，及集、滅、道諸忍智等。于修道中，亦當廣說無間道與解脫道。于無學道中，有盡智與盡無生智二者。無生智唯是無生智之因，非他者。 即此說因：“因無餘殊勝故”。苦法忍與苦法忍平等，較某些根勝異。如苦法智等，無生智亦然。從因所作而生門中，較某些根亦勝異。除無生智外，諸智從因增長而生門中無勝異。 若問何者不能遍知其因？從無生智成無生智者，因最勝故，從因增長而生門中及從根門中亦殊勝。如是，未來苦法智是從苦法智殊勝乃至無生智之因，而非苦法忍之因。因前或果劣皆不應理。如是，于余亦當廣說。

།མཐོང་བའི་ལམ་ལས་བསྒོམ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ ལམ་དག་དང་།བསྒོམ་པའི་ལམ་ལས་ཀྱང་མི་སློབ་པའི་ལམ་ནི་རྒྱུས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །མཐོང་བའི་ལམ་ནི་མཉམ་པའི་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །མཉམ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ནི་བཞི་པ་རྣམས་ཀྱང་སྟེ། བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ མཉམ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་ཉིད་དོ།།མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དམན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སློབ་པའི་ལམ་ནི་མཉམ་པའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པའི་ལམ་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི། མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་དག་གི་མ་ཡིན་ཏེ་དམན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཐུན་མོང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་བཤད་དེ།སྐད་ཅིག་ཐ་དད་པས་དབང་པོ་ཐ་དད་པ་ཡན་ལག་ཏུ་བྱས་ཏེ། དབང་པོ་རེ་རེ་བ་དང་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་མ་དཔྱད་དེ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་ལམ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །འདི་ནི་མདོར་ བསྡུས་ན་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ན་རྒྱུས་རྒྱས་པའམ་མཉམ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ།།དབང་པོའི་སྒོ་ནས་དམན་པ་དང་རྒྱུས་རྒྱས་པའི་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོའི་སྒོ་ནས་དམན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །དབང་པོའི་སྒོ་ནས་དམན་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོ་ལས་ དམན་པའི་ཞེས་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་དོ།།ས་འོག་མ་དམན་པའི་ཕྱིར་འདྲི་བ་ནི། ཡང་ཇི་ལྟར་ས་གོང་མ་པ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ས་གོང་མ་པའི་ལམ་ནི་ས་འོག་མ་པའི་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ལམ་དང་མཉམ་སྟེ། གཉི་ག་ཡང་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ལམ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་ཏེ་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ས་གོང་མ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ལམ་དང་ནི། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ས་འོག་མ་པ་མཉམ་པ་ཡིན་ཏེ། གཉི་ག་ཡང་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ དུ་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་ས་གོང་མ་པའི་དད་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ལམ་ནི།ས་འོག་མ་པའི་དད་པས་མོས་པ་དང་། མཐོང་བས་ཐོབ་པ་དང་། དུས་དང་སྦྱོར་བ་དང་། དུས་དང་མི་སྦྱོར་བར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་རྣམས་དང་མཉམ་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ས་གོང་མ་པའི་བསྒོམ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་རྣོན་པོས་བསྡུས་པ་དག་ནི་ས་འོག་མ་པའི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་རྣོན་པོའི་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པ་རྣམས་དང་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་མཉམ་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ།

從見道而言，修道與無學道，以及從修道而言，無學道因增長故殊勝。見道是平等的，故稱見道。平等與殊勝因有四種，修道有平等與殊勝二者。見道則不然，因為低劣故。無學道因平等故唯是無學道之因，非見道與修道之因，因為低劣故。 如是，就共同而言，已說見道等。以剎那差別而根之差別為支分，未觀察單一根與因門中之殊勝性。正因如此，于彼中廣說”鈍根道”等。 總之，從根門中殊勝者，成為因增長或平等因。從根門中低劣者非因增長。從根門中低劣者非因。從根門中低劣與殊勝者亦非因，如前所說”從根低劣”。 因下地低劣故問：“云何上地”等廣說。其中，上地信隨行道與下地信隨行道平等，因二者皆是鈍根故。法隨行道是殊勝，因是利根故。如是，上地法隨行道與下地法隨行道平等，因二者皆是利根故。 如是，從根門中，上地信隨行與法隨行道，與下地信解、見至、時解脫、不時解脫諸道平等與殊勝，亦當說明。如是，上地修道與無學道中鈍根與利根所攝二者，與下地見、修、無學道中鈍根與利根差別諸道，從根門中平等與殊勝，亦當說明。

། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུས་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ས་འོག་མ་པའི་བསྒོམ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་དག་ནི་ས་གོང་མའི་མཐོང་བའི་ལམ་ལས་རྒྱུས་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ས་གོང་མ་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལས་ས་འོག་མ་པའི་མི་སློབ་པའི་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཆུང་ངུའི ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལས་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་རྒྱུས་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ལ་ཆུང་ངུ་དང་ནི་མཉམ་མོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཆུང་ངུའི་འབྲིང་ལས་ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པ་ནས་ཆེན་པོའི་འབྲིང་ལས་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ནི་མེད་དོ། ། ས་གོང་མ་ནི་ས་འོག་མ་དང་དབང་པོ་མཚུངས་ཀྱང་རྒྱུས་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ། །དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ལམ་ནི་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་ན། དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། ཆོས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ལམ་དག་ནི རྒྱུན་གཅིག་ལ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ན་ཡོད་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ལམ་བྱུང་བ་ནི་དད་པས་མོས་པའི་ལམ་མམ་དུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་མོ། །མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་ བའི་ལམ་སྟེ།མཐོང་བས་ཐོབ་པའམ་དུས་དང་མི་སྦྱོར་བར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་ཡང་རྒྱུའོ། །གང་ཞིག་དབང་པོ་འཕོས་པ་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོས་བསྡུས་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ལམ་སྔར་སྐྱེས་པ་དེ་ནི། འབྲས་བུའི་ངོ་བོས་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་ བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཡང་རྒྱུའི་ངོ་བོར་འགྱུར་མོད་ཀྱི།དེ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་རྐྱེན་མ་ཚང་བ་ལས་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་དག་ནི་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ཐོབ་པ་ལ་རག་ལས་པ་ནི་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནོ། །ས་ཐམས་ཅད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་བཞིན་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུའོ། ། བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ཐོབ་པ་ལ་རག་ལས་པ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་ཐོབ་པ་རག་ལས་པ་འབའ་ཞིག་ནི་མ་གཏོགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་ལ་རག་ལས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། །ས་འོག་མ་ཐོབ་པ་ལ་རག་ལས པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པའི་ལམ་ལ་ཡོད་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་རག་ལས་པ་ཡོད་པ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རག་ལས་པའི་བར་རོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ནི་རང་གི་གོང་མའི་ས་ལ་རག་ལས་པ་ཡོད་ལ་ས་འོག་མ་ལ་རག་ལས་པ་ ནི་མེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ས་པ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ།

如是，從因增長門中亦然。下地修道與無學道，較上地見道從因增長門中為殊勝。如是，上地修道較下地無學道為殊勝。 關於”小小等”，從小小較小中，從因增長門中為殊勝，與小平等。如是，從小中較小大為殊勝，乃至從大中較大大。大大之上無更殊勝者。上地雖與下地根相同，從因增長門中為殊勝。 若說信隨行道是六種平等因，為破除”信隨行與法隨行道不可能於一相續中生起”之前提，故說”於一相續”等。已生之信隨行道，是信解道或時解脫道。未生者是法隨行道，亦是見至或不時解脫道之因。若根轉變，則現前利根所攝之道。 先前所生之信隨行道，雖以果體所攝而成為不生法之因體，然其不生乃因緣不具足。又有說，唯依未至定成就者，依未至定。遍一切地者，隨所應成為平等因。依初禪根本定成就者，唯依彼，除唯依未至定成就者。如是，依第二禪等成就者等亦然。非為依下地成就者之因。 如是，初禪地道所攝者，從依初禪乃至依無所有處。第二禪依自上地，無依下地。如是，于第三禪地亦當說。

།དེ་ལ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་རག་ལས་པ་ནི་རང་གི་ས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ས་གོང་མའི་ཡང་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུའོ། །དེའི་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཐོབ་པའིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་རག་ ལས་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་རག་ལས་པ་མ་གཏོགས་པ་ལྷག་མའི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུའོ།།དེའི་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཁོ་ནའི་སྟེ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱ་ཆེར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །གཞན་དག་བསྒོམ་པའི་ལམ་ནི་མཐོང་ བའི་ལམ་གྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་གྱི་མི་སློབ་པའི་ལམ་དང་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་སོ།།འདི་ལྟར་དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་རིགས་ཅན་གྱིས་བསྒོམ་པའི་ལམ་མ་འོངས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་རང་རྒྱུད་པ་ནི་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་རིགས་ཅན་གྱི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་ རྒྱུར་འགལ་བ་མེད་དོ།།མི་སློབ་པའི་ལམ་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་སྟེ། དབང་པོ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་རྣོན་པོར་བྱེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ གང་གི་ཕྱིར་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དབང་པོ་རྣོན་པོར་འགྱུར་བ་ཡོད་ཀྱང་།ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ནི་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ལམ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་མ་ཡིན་ཞིང་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་སྦྱོར་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ སྟེ།སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་སྨོས་པ་ནི་སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པ་འགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་སྐྱེས་པའོ། །ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་གང་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཐོས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དེ་དམན་ པའི་མ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་དམན་པ་མི་རིགས་སོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ན་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་མེད་དོ། །བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། །གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ནི་རྒྱུད་ཞི་གནས་ཀྱིས་བརླན་པའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་སེམས་ པར་རྩོམ་པ་དེའི་ཚེ་དེ་དག་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་དག་ན་རེ། མ་ཡིན་ཏེ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡོད་པའི་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ སྟེ།དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་འདྲ་བས་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ།

其中，依初禪者是自地一切及上地之平等因。彼即是得初禪者。如是，依第二禪者是除依初禪外餘者之平等因。彼即唯依初禪與第二禪者，非余。如是，於一切當廣說。 有說，修道非見道之平等因，而是無學道與修道之因。如是，鈍根種性之修道，未來不生法自相續者，作為利根種性見道之平等因無有相違。無學道具生法性者亦是修道之平等因，因可能有根完全退失轉為利根故。 若問：“如是則聲聞等道亦應互為因性耶？“非如是。雖有鈍根轉為利根，然聲聞相續中不可能有獨覺道故。若問：“因信隨行相續中可有法隨行道，故非修道亦非見道之因耶？” 言”加行所生”者，說加行所生是為遮遣生得。加行所生即從加行而生。聞所生即從聽聞佛語而生。思所生即思所生性，非劣。因不應生劣果。欲界中因非等持故無修所生。因無思所生故。 色界諸行者，因相續被止觀滋潤故，當思維時即近住等持。有說：“非爾，色界有思所生，思所生亦即修所生。“彼即方便所攝之思所生，因善根極寂靜故，與修所生相似，故稱修所生。

།དེ་དག་གི་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུའོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཟད་པ་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་དག་གི་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་དེ་རྣམས་ནི་དོན་དམ་པའི་སྒོ་ནས་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུའོ། །བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཁོ་ན་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒོམ་པ་ ལས་བྱུང་བ་ནི་དེ་དག་གིས་བཏགས་པ་ཡིན་ལ་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་པས་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའོ།།ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སོ་སོར་རྣམ་པ་དགུའོ། །ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ནི་རྣམ་པ་དགུ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡིན་ ལ།ཆུང་ངུའི་འབྲིང་པོ་དག་ནི་བརྒྱད་ཀྱི་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་སྔ་མ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་མ་གཏོགས་པའིའོ། །ལུགས་ནི་དེ་ལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་སྔ་མ་བྲི་ཞིང་ཕྱི་མ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཆུང་ངུའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བྲི་ཞིང་ཕྱི་མ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ནས་ཆེན་པོའི་ཆེན་ པོའི་བར་དུ་དེ་དག་ཁོ་ནའི་ཡིན་ནོ།།སྐྱེ་བས་ཐོབ་པ་ནི་སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པ་སྟེ། དེ་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པ་ཅན་ནོ། །སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་དག་གི་ཡིན་པ་ནས་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོ་དག་ཏུ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་དག་གི་བར་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་ དམན་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཞེ་ན།སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་དམན་པ་ཡིན་པར་མི་འདོད་ཀྱི། རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཕན་ཚུན་གྱི་རྒྱུ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཐམས་ཅད་སེམས་གཅིག་ གིས་དམིགས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་དགུ་ནི་རྣམ་པ་འདི་དགུ་ཉིད་དུ་མངོན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ་རྣམ་པ་དགུ་པོ་ཐམས་ཅད་ཕན་ཚུན་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུའོ། །ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་ནི་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་དགུ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ རྣམ་པ་དགུར་མངོན་ནོ།།བཞི་པ་གསུམ་དང་གཉིས་དང་། གཅིག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་བཞི་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་ལམ་པ་ནི་གསུམ་གྱི་ཡིན་གྱི། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་མངོན་པར་འདུ་ བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཟོའི་གནས་པ་ནི་གཉིས་དག་གིས་ཡིན་ཏེ། བཟོའི་གནས་པ་དང་སྤྲུལ་པ་པ་དག་གིའོ།

這些是從修習中產生的，是從思維中產生的因。其他人說，在欲界中獲得漏盡智的阿羅漢們所修習的果，因為是修習的結果，所以與修習所生相同。他們的思所成慧，從勝義的角度來說是修所成慧的因。但並非所有思所成慧都是修所成慧，因為修所成慧是他們所假立的，而思所成慧則不是，所以是修所成慧的因。 聞所成、思所成和修所成這些又各自以下下等等的分類而分為九種。下下品是屬於所有九品，下中品屬於八品，即除去前面的下下品。所謂”如是次第”是指：如同下品和中品前者遞減而後者是其因一樣，從下上品開始直到上上品，都是如此。 生得者是與生俱得，因為此人具有此性質，故稱為具生得者。是同類因，從下下品到上上品中的下下品都是。如何殊勝者能成為低劣的因呢？同類因若是有功用的果，並不認為是低劣的，因為可能會背離，所以並非一切互為因。有些人說是互為因。其他人說一切都是由一心所緣。 九種遍行的異熟正是這九種形態。諸煩惱也是以此方式，即所有九品互為同類因。對於諸煩惱，以九種對治而顯現為九種。 關於”四、三、二和一”：異熟生是四者的同類因。威儀是三者的因，而不是異熟生的因，因為它們由於無功用而低劣。工巧處是二者的因，即工巧處和變化所生。 這是一個完整的直譯，我儘量保持了原文的結構和意思，同時使用了較為通順的現代漢語表達。由於原文中並未出現種子字和咒語，所以沒有相應的藏文、梵文等對照翻譯。

།སྤྲུལ་པ་ནི་སྤྲུལ་པ་པ་རྣམས་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི། ཅིག་ཤོས་ཀྱི་མ་ཡིན་ཏེ་དམན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་རྒྱུ་གཞན་དག་ནི་ཕན་ཚུན་འཆིང་བས་བཅིངས་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ེ་ཏཙྪན་ཝརྞྱ་ཏེ་མ་བྷཱུཏ་[(]འདི་ཡང་མ་ཡིན་བརྗོད་མ་གྱུར།[)་]བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པ་རྣམས་དང་དྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་རོ། །སྤྲུལ་པའི་སེམས་བསམ་གཏན་བཞིའི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་ཡང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཡང་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བཞི་དང་གསུམ་དང་གཉིས་དང་ གཅིག་དག་གི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བསམ་གཏན་གོང་མའི་འབྲས་བུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །དེ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་སྨྲས་པ་ནི་འབད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་དུ་འོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའོ། །མངོན་པར་ འདུ་བྱེད་པས་བསྐྱེད་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཅན་ཏེ།དེ་དག་རྣམ་པ་བཞི་ཆར་ཡང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་གོང་མའི་འབྲས་བུ་ནི་བསམ་གཏན་འོག་མའི་འབྲས་བུ་བས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་པས་དེ་དེ་དག་གི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། ལྷག་མ་ རྣམས་ནི་དེའི་ཡིན་ཏེ་དམན་པའི་ཕྱིར་དང་སྔར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ལ་དཔེ་ནི་སཱ་ལུ་དང་ནས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ནི་མཉམ་པའམ་ལྷག་པ་ཡིན་ཏེ། སཱ་ལུའི་ས་བོན་གཅིག་ལས་འབྲས་བུ་གཅིག་གམ་དུ་མ་འབྱུང་གི་དམན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་ བྱ་བ་ནི།གང་གི་ཕྱིར་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་དམན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་མེད་པ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་སྐྱེས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་རང་གི་རིགས་ཅན་མ་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ ཡིན་ཏེ་དམན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་གཞིའི་བར་དུ་རང་གི་རིགས་ཅན་ ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་འདྲ་བའམ་འབྲས་བུ་ལྷག་པར་གྱུར་པས་རང་གི་རིགས་ཅན་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི་དམན་པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་ན་འོ་ན་ཅི་གཞན་གྱི་རིགས་ཅན་གྱི་ཡང་དམན་པ་ནི་དམན་པ་དང་ལྷག་པ་ཉིད་དབང་པོའི་སྒོ་དང་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་འདོད་དེ། དེ་རྒྱུ་འབའ་ཞིག་གི་སྒོ་ནས་མ་ཡིན་པ་ ཉིད་དོ།

我為您翻譯這段藏文： 變化心僅是變化所生者的因，而非其他的因，因為低劣的緣故。其他人說，其他諸因由於互相束縛而繫縛。 “etacca varṇyate mabhūta”（這也非所說，非所成）。他們說，這將導致初禪地的諸法和暖位等互為因的過失。 關於”變化心是四禪的果，也是欲界所攝”，這也依次是四、三、二、一的同類因。 如何呢？為此詳細說明”其中上地禪的果”等。對此所說的因是”將導致精進無果”等廣說。 由加行所生稱為有功用，這四者都是有功用的。上地禪的果勝過下地禪的果，所以它是彼等的同類因；其餘諸法則是它的因，因為低劣且先生故。 對此的比喻是”如稻穀、大麥等”。它們的果是相等或增上，如一粒稻穀種子生一粒或多粒果實，而不會生劣果。所謂”正因為如此”，是因為同類因有功用的果不是低劣的。 關於”無漏已生”等廣說：苦法智雖已生起，但不是未來同類苦法智忍的因，因為低劣的緣故。苦法智較苦法智忍殊勝，因為與斷煩惱的得同時生起。如是乃至金剛喻定，唯是同類的因，而非一切的因。 既然由於相等或果增上而唯為同類因，不作為低劣法的因，那麼為何他類的低劣與勝妙是從根門和因的角度來承許的？這不僅僅是從因的角度而已。

།རྒྱུད་གཅིག་ལ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་མ་འོངས་པ་དག་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་མ་སྐྱེས་པའི་སྔར་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་དུས་ཁོ་ནར་ཐོབ་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་སྔོན་དུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྡུག་བསྔལ་ ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དེ་དག་ཐོབ་ནས་གཟོད་སྐྱེ་བས་དེ་དག་ཐོབ་པ་བས་ཕྱིས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ།།སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་སྔར་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔར་ཐོབ་པ་ཞེས་སྨོས་ཀྱི་སྔར་སྐྱེས་པ་ཞེས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ལ་ རྒྱུ་བཤད་པ་ནི་འདི་འབྲས་བུ་སྔ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ།གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཆེས་སྔ་བར་གྱུར་ན་ནི་རྒྱུ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ལ། སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་མ་འོངས་པ་ན་ཡང་སྔ་ཕྱི་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་འཆོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ ཆོས་སྔར་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ།འདིས་ནི་འབྲས་བུ་སྔར་སྐྱེས་པ་ཉིད་དང་། སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་མ་འོངས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་སྟེ་དྲིས་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། འབྲས་བུ་གོང་མ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུ་གོང་མ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ དམ།ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུའམ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུའོ། །འབྲས་བུ་འོག་མ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འོག་མ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུའམ། ལན་ཅིག་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུའམ། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་གོང་མ་ ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་འབྲས་བུ་འོག་མ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཚེ་འབྲས་བུ་འོག་མའི་ལམ་སྔར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཡང་འབྲས་བུ་འོག་མས་བསྡུས་པའི་ལམ་ཕྱིས་སྐྱེས་པའི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།དེ་ནི་དམན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་འདུས་བཟང་ན་རེ། འདི་ལ་ཡོངས་སུ་ཉམས་ སྲིད་པ་ཡོད་དེ།དབང་པོ་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པ་སྟེ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཕྱི་མའི་ལམ་དམན་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་དུ་ན་འབྲས་བུ་སྔ་ཕྱིའི་ལམ་རྣམས་ སྤང་བྱ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཕྱི་མའི་ལམ་ནི་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཕྱི་མའི་ལམ་གྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།

關於”定於一相續”的廣說：未來的苦法智忍在苦法智未生之前，僅在苦法智忍時獲得，所以在苦法智之前已得。獲得那些苦法智后才生起，所以比獲得它們更晚生起。 先前生起的苦法智忍必定成為它的同類因。正因為如此，說”先得”而不說”先生”。 對此解釋因的是”此果先”等廣說：若果過早生起則因將無義，而未來同類因也無先後，因此因果將錯亂，如前已說。 關於”無漏法先生”等廣說：此問是認為不存在果先生和未來同類因。 如”從上果退失”中，上果是指阿羅漢果、不還果或一來果。“現證下果時”中，下果是指不還果、一來果或預流果。 其中，從上果退失而現證下果時，雖然下果道先生，但不是後生下果所攝道的同類因，因為是低劣的緣故。 大德眾賢說：“此中可能有退失，因為遮止根門和現證無漏法的緣故。” 所謂”應當分別說”，是指雖從根門角度有差別，但後果之道仍是低劣的。否則，前後果道將無所斷差別。 因此，後果之道雖從根門角度有差別，但不是後果道的同類因。

།སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ་དེ་ཐོབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ ཅིག་སྐྱེས་པ་སྟེ།དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པའི་ཐོབ་པ། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་དེ་དག་ནི་ཕྱིས་སྐྱེས་མོད་ཀྱི། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་ཐོབ་པ་བས་དམན་པ་ཁོ་ན་ ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་གོང་མ་གོང་མ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དག་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ལ་རིག་པར་བྱའོ། །འདིར་ཡང་འདི་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཆོས་མང་པོ་ཡིན་མོད་ཀྱི། སྐལ་བ་མཉམ་པ་ནི་རྒྱུས་རྒྱས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུས་ཆེས་ཆེར་རྒྱས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དམན་པ་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་རྒྱུས་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། རྒྱུས་ཆེས་ཆེར་རྒྱས་པ་ཉིད་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་དེ། ཀཱ་ཤཱ་དི་ཏི། ཐོབ་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི དབང་གིས་བཞག་གོ།།ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཡང་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་མེད་པར་སྐྱེ་བས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་དམན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཐོབ་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་ཐོབ་པ་ལས་དམན་པས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་སྐལ་བ་མཉམ་ པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།།སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་མ་འོངས་པ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་མ་འོངས་པ་ལས་དམན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཁོ་ནའི་ སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུའོ།།སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་ཆོས་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་འདི་ནི་འབྲས་བུ་ཨ་ན་བ་སི་ཏ་འབྱིན་པར་ནུས་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ལྟར་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་སོ་ སོར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་བར་མི་སྦྱོར་བ་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའོ། །སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡོད་པས་ངེས་པར་དེ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་གེགས་ཀྱིས་དུས་གཞན་ནམ་ འབྲས་བུ་གཏན་མི་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད་དོ།།སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།

關於”獲得苦法智”的廣說：與所獲得的苦法智同時生起，這就像苦法智忍的獲得不是與苦隨智忍等一切同時生起的因一樣。雖然它們後生，但唯是比苦法智的獲得低劣。 同樣也應說上上剎那同時生起的情況。同樣應知一切聖道。 此中也將如是顯示：雖然獲得苦法智忍是多法，但同類因由因增長而生，故雖因極增長，仍唯是低劣。 若問：那麼不應從因增長角度說其為殊勝？因極增長即是殊勝。如迦攝地底（梵文音譯），諸獲得由法力安立。 法智忍也無同類因而生，故苦法智非低劣，因其獲得比苦法智獲得低劣，故不是苦法智忍獲得的同類因。 未來苦法智忍也非比未來苦法智低劣。如是，未來諸苦法智忍唯是苦法智忍的同類因。 苦法智則非苦法智忍與苦法智的（同類因）。此同類因能生無住果，不像異熟因那樣別別顯示生果。 同類因不繫屬於果時，諸阿羅漢入般涅槃。有同類因不定生彼果，因為雖有某些同類因，但由障礙故或於他時或永不生果。 同類因已說竟。 註：其中”迦攝地底”（ཀཱ་ཤཱ་དི་ཏི）是梵文音譯詞，我按要求保留了原樣。整體翻譯力求忠實原文，保持了邏輯術語的專業性，同時也注意了語句的通順性。

། །།མཚུངས་ལྡན་རྒྱུ་ནི་སེམས་དག་དང་། །སེམས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ། རྣམ་པ་ གཞན་དུ་ངེས་པར་གཟུང་བ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་མི་འདོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་དུས་དང་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །འོ་ན་ནི་དམིགས་པ་གཅིག་པ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟ་ ན་དུས་དང་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ལ་སྐྱེས་པ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་དམིགས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་དུས་ཐ་དད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་སྔར་སྨྲས་པའོ། །འདི་ ལྟར་དུས་དང་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་རྣམ་པ་དང་དམིགས་པ་གཅིག་པ་དང་།དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དག་གོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་དང་དམིགས་པ་གཅིག་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་པས་ནི་རྣམ་པ་དང་དམིགས་པ་ཐ་དད་པ་བཀག་གོ། །ཅིག་ཤོས་ནི་མ་བཀག་པས་ཐལ་བ་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། འོ་ན་ནི་དུས་གཅིག་པ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་དུས་ཐ་མི་དད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། མང་པོ་རྣམས་ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟ་བ་དག་གི་ལྟ་བུ་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ལས་སྐྱེས་པ། དུས་གཅིག་ཅིང་རྣམ་པ་དང་དམིགས་པ་གཅིག་པ་དག་ལ ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དེ་དག་གིས་ནི་གཞན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བས་ན་རྟེན་མཚུངས་ཅན་རྣམས་སོ། །རྒྱུད་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྟེན་མིག་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པ་ཅན་ཡིན་པས་དེ་ལས་ཁྱད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མི་དད་པ་སྟེ་ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།འདིས་ནི་སྐད་ཅིག་མའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ཀྱི། རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །སློབ་དཔོན་འདུས་བཟང་ན་རེ། རྟེན་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་རྟེན་ མཚུངས་པ་དང་།ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་རྟེན་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ། གལ་ཏེ་དེ་རྣམས་རྣམ་པར་བཤད་དོ་ཞེ་ན། སྔར་མདོ་ཉིད་དུ། མཚུངས་ལྡན་རྒྱུ་ནི་སེམས་དག་དང་། སེམས་བྱུང་ཞེས་མཚུངས་ལྡན་གསུངས་པའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མེད་དོ།

關於”相應因即是心與心所”中，“即”字表明相應因唯是心與心所，這是確定性詞。若作他種確定，則將導致不欲遮遣心與心所的俱生因等之過。 如是則廣說”由異時異因所生者”。關於”是同所緣者”，則遮遣異時異相續所生者因行相異、所緣異而成相應因之過。 “如是亦將有彼過失”是指前說”由異因異時所生者”等。即異時異因所生者有同行相同所緣者，也有異所緣異行相者。說”同行相同所緣者”即遮遣異行相異所緣。未遮餘者，故有彼過。 則說”是同時者”。如是則于異相續所生而同時者亦有過失，如多人同時觀月等，雖異相續所生而同時且同行相同所緣者亦有過失。 由此等差別將有他過，故說”同所依者”。異相續者雖從類的角度是同所依眼等，為別於此故說”相應即無別”。此說就剎那而言許為相應，非就類而言，故廣說”譬如”等。 勝友論師說：關於”同所依”，此是一剎那同所依及一行相同所依，如何得知？若說彼等已解說，因先經中說”相應因即是心與心所”故，於此無過失。

། དུས་དང་རྒྱུད་ཐ་དད་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྟེན་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་དག་གི་རྟེན་ཁོ་ན་མཚུངས་ཤིང་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་རྟེན་མཚུངས་རྣམས་སོ། །རྣམ་པ་སྨོས་ནི་རྫས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པ་ཡང་སྟེ། འདི་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་པས་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ མི་གཟུང་ངོ་།།མཚུངས་ལྡན་རྒྱུ་ནི་སེམས་དགེ་དང་། །སེམས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པར་ཁྱད་པར་བཞག་པར་མི་ནུས་པས་རྟེན་མཚུངས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རིགས་མཚུངས་པ་ནི་རྫས་མཉམ་པར་འཛིན་པ་སོ་སོར་འཇོག་པ་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མཚུངས་ པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་སྟེ།འདིར་ཡང་ཁྱད་པར་ནི་རྟེན་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱའི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཡང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལ་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེས་ཁོང་ན་ཡོད་པའི་དྲི་བ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མཚུངས་པར་ལྡན་ པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དེ། སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་གཟུགས་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་སོ། ། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྫས་ཁྱད་པར་མེད་པས་འདྲི་བ་ནི་ཡང་དོན་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕན་ཚུན་འབྲས་བུའི་དོན་གྱིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། ཇི་ལྟར་འགྲོན་པོ་རྣམས་ཕན་ཚུན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ལྷན ཅིག་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་དེ་བཞིན་དུ།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་འདོད་ལ། ཕན་ཚུན་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་འདོད་དོ། །མཚུངས་པ་ལྔས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་དང་། དམིགས་དང་། རྣམ་ པ་དང་།དུས་དང་། རྫས་མཚུངས་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་སོ། །མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚུངས་པར་འཇུག་པའི་དོན་གྱིས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འགྲོན་པོ་ཕན་ཚུན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་དེ་དག་ཟས་དང་། བཏུང་བ་དང་། ཁྲུས་དང་། མལ་དང་། སྟན་ལ་སོགས་ པ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བྱ་བ་ལ་འདྲ་བར་སྤྱོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་མ་འོངས་པའི་དུས་ནས་ད་ལྟ་བའི་དུས་སུ་འོང་བ་གཅིག་མེད་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པས་འདི་ནི་དེ་དག་གི་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若問：異時異相續所生者無相應性。答：所謂”同所依”，即唯所依相同且無差別者，是為同所依者。說”種類”是從實質角度而有差別，因為是彼等之所依，故不應執著種類。 “相應因即是善心與心所”之相，無有差別法則不能安立差別，故說”同所依”。類同即執持同一實質而各別安立，心與心所為相應因。此中差別唯應由同所依性了知，不應由他種了知。 為抉擇心中所含”相應因與俱生因有何差別”之問，故說”凡是相應因者即是俱生因”。俱生因有非相應因者，即隨心轉色及生等諸法與大種。凡是相應因者必是俱生因。 由實質無差別而問”復以何義”等。廣說”由互為果義”，如諸旅人以互相之力同行道路，如是心與心所亦由互相之力而生，故許為互為果性，由互為果性亦許為俱生因。 “由五相應”即由所依、所緣、行相、時、實質相應等種類。“由相應義”即由相應而行義，如旅人以互相之力同行道路，彼等於飲食、沐浴、臥具、坐具等受用之事相同而行。如是心與心所亦從未來時至現在時，若缺一者則一切不相應，此是彼等之因性，以有彼則有故。

།གཞན་དག་ན་རེ། དངོས་ པོ་མི་ལྡན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་འབྲས་བུ་གཅིག་པའི་དོན་གྱིས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་ཕན་ཚུན་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའམ།ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་དང་དམིགས་པ་གཅིག་པར་སྦྱོར་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མཚུངས་པར་ལྡན་ པའི་རྒྱུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།ཀུན་འགྲོ་ཞེས་བྱ་ཉོན་མོངས་ཅན། །རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉོན་མོངས་པ་སྨོས་པ་ནི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྣམས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་གྱི་འདི་ནི་ཉོན་མོངས པ་ཅན་ཁོ་ནའི་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གཞན་གྱི་ས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ཕྱིས་སྐྱེས་པ་དང་། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡང་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིག་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། རང་ས་ཀུན་འགྲོ་སྔ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདིར་ སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་བཞིན་དུ་རང་གི་རིས་སྨོས་པ་ནི་མ་བྱས་ཏེ།འདི་ལྟར་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཐུན་མོང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་འོག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། དེ་དག་ཀྱང་། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་མཐོང་ སྤང་བྱ་བ།ལྟ་དང་དེ་བཞིན་ཐེ་ཚོམ་མེད། །གང་དེ་ལྷན་ཅིག་མ་འདྲེས་པའི། །མ་རིག་གང་ཡིན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དངོས་པོ་རིས་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དམིགས་པར་འགྱུར་བའམ། ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་འགྱུར་བས་ན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ སོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པས་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །རིས་གཞན་དག་གི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འདི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཀུན་འབྱུང་ དང་།འགོག་པ་དང་། ལམ་མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ནི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རིས་མཐུན་གཞན་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་དུ་གང་དག་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ལས་གཞན་པ་དེ་དག་ཀྱང་རིས་གཞན་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རིས་ གཞན་པ་དེ་དག་གི་ཡང་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་རང་གི་རིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་སོ།

他人說：由於無非實法，故由相應果同一義而為俱生因，以互為果生而區分，或由俱生因與同一所緣相應而區分者，即是相應因。相應因已說竟。 “遍行即煩惱”諸者，說”煩惱”是為區別于同類因，彼通於煩惱及非煩惱諸法，而此唯屬煩惱性。若爾，則他地、未來、後生及俱生亦應成為遍行因。由無”諸煩惱”之限定詞，故說”自地遍行前”。 此中未如同類因說自類，因為此是煩惱共因性，故異於同類因。“彼等下”廣說： “苦諦因所斷， 見及如是疑， 彼等不相雜， 無明即遍行。” 由緣一切五類事物，或為一切煩惱聚之因性，故為諸遍行。正因此故，此是煩惱法之共因性，故別立於同類因。“其他諸類亦”此句表明此為煩惱法之共因性。 其中集、滅、道諦所見所斷及修所斷諸法，是遍行因苦諦所斷之異類；如是，異於集諦所斷者亦是異類。故由是彼等異類之因，“亦”字表示亦是自類諸法之因。

།ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་སྔར་སྐྱེས་པ་ནི་རིས་ལྔ་ཆར་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ མཐུན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་།།དེ་ལྟ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྩ་བ་ཅན་ནོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལས་སྐྱེས་པའོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་ཀུན་འབྱུང་བ་ཅན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་དག་ན་རེ། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ བའི་རྒྱུའི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུའི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་དག་གིས་ནི་འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ནི་ དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ།ཧེ་ཏུ་སཾ་བྷེ་ད་པྲ་སཾ་གཱ་དཱ་སཾ་བྷིནྣ་པྲ་ཀཱ་རཱ་ཤྩ་ཧེ་ཏ་བཿ། ས་ཏྱ་པི་དྲ་བྱ་སཾ་བྷེ་དེ།[་(]རྒྱུ་འཆོལ་བ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་མ་འདྲེས་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུ་རྣམས་ཡོད་ཀྱང་རྫས་འཆོལ་བ་ལ།[)་]འདི་ལྟར་རང་གི་རིགས་ཀྱི་སྲེད་པ་དང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དག་ཕན་ཚུན་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་དང་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་དག་ལ་བྱེ་བྲག་ཡོད་དོ། །སྲེད་པ་མཐའ་དག་མིགས་ པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཨཱཏྨཱ་བྷི་ནི་བེ་ཤཿ[་(]བདག་མངོན་པར་ཞུགས།[)་]སྲེད་པ་རབ་ཏུ་འཇིག་ཅིང་ཐེ་ཚོམ་དུ་བྱེད་ཅིང་སྲིད་པ་ཉིད་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མཐའ་དག་གི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པས་བརྟན་པོར་བྱེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་ཐེ་ཚོམ་དུ་བྱེད་དོ། །དེས་ན་ཀུན་ཏུ འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཤིན་ཏུ་སྤངས་པར་གཏོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ལ། སྤང་བ་ཡང་རྒྱུའི་དངོས་པོར་མི་སྲིད་དོ་སྙམ་དུ་འདྲི་བ་ནི། ཅི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །འཕགས་པའི་གང་ཟག་ནི་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་འདོད་དོ། །དེ་དག་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

先生的遍行因，遍攝五類未生煩惱為等流果。因此，“彼等相順”廣說。 是故，世尊亦說：“一切煩惱皆以薩迦耶見為根本，從薩迦耶見而生，以薩迦耶見為集。” 他人說：俱生因之一分與相應及同類因之一分即是遍行因。彼等所說即是：凡是遍行因者亦是同類因。 此非如是。[此處有梵文原文：hetu saṃbheda prasaṅgād āsaṃbhinna prakārāśca hetavaḥ satya pi dravya saṃbhede]（因混雜過失故，雖有實混雜，因仍有不雜諸相）。如是，雖自類貪與薩迦耶見互為引發，然同類因與遍行因有差別。 由貪遍為所緣境故，[此處有梵文：ātmābhiniveśaḥ]（我執），貪則破壞並生疑，而有身見則由有為所緣境故，于堅固執著而起我見及疑。 故諸遍行由是一切煩惱之所緣境，及令諸煩惱極為流轉故。 問曰：“聖者遍行因斷故，所斷亦不應成為因性”，此問廣說為”豈聖補特伽羅”等。聖補特伽羅是指預流、一來、不還，以彼等仍有煩惱現行故。

།ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་ན་རེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཐམས ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ།དེ་དག་ནི་སྤངས་ཟིན་པའི་འཕགས་པའི་གནས་སྐབས་ནི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་འགྱུར་བ་མི་རུང་སྟེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ནར་རྒྱུའི་དངོས་པོར་རྣམ་པར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་གང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནམ་ཡང་ དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་དེ་དག་ནི་སྤངས་ཀྱང་།དེ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྙད་དོ། །འདིར་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཁུངས་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདིར་འཕགས་པའམ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཉོན་མོངས་ པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་འཕགས་པའི་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་སོ།།མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ཡང་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཁོ་ན་གཟུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པར་བརྗོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མི་དགེ་ བ་རྣམས་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། འདིར་ཡང་མི་དགེ་བ་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཁུངས་ཡིན་ནོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་གཉིས་ ཏེ།དེ་དག་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་པར་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་བསྟན་པས་འཕགས་པའི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལུང་མ་བསྟན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་བྱེད་ རྒྱུ་མ་གཏོགས་པར་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་བྱེད་དེ་བྱེད་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱང་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ནཱ་ནེ་བྷྱོ་བཱ་ཉི་ཤ་ཡཿལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་འདུས་བྱས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འདུས་བྱས་སྨོས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་འགོག་པ་རྣམ་པར་གཅད་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་དང་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་ཇི་ལྟར་སྲིད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

迦濕彌羅諸論師說：關於”一切煩惱”等詞的廣泛含義，對於已斷除煩惱的聖者階段而言，不應成為因的實體。那麼是什麼呢？這些只在凡夫階段中作為因的實體而存在。因為某物是某物之因，則永遠不會成為非因。所以雖然已斷除這些煩惱，但仍說它們是有煩惱法的因。 在此，遍行因作為有煩惱法的共同因的依據是：這裡沒有特別區分是聖者的還是凡夫的煩惱，因此可以理解為也包括聖者的煩惱。雖然對”見所斷因所生”沒有特別區分，但只取遍行因。同樣，雖然對異熟（果報）也未作區分，但只屬於不善法，而非無記法。 關於”無記因所生諸法”的廣泛含義，這裡”是不善法”即為依據。無記法是身見和邊執見兩種，雖然對這兩種見未作區分而說是不善法的因，由此可以確定聖者的不善法也是由身見和邊執見而生。 除了能作因外，其他非無記法以其他因作為善法之因，而能作因則是無記法。關於”有為無記法”一詞中，提到”有為”是爲了遮除虛空和非擇滅。 無記法與無記法之間可能成為俱生因、相應因、同分因和遍行因。但不成為遍行因。 這是一個完整的直譯，保持了原文的邏輯結構和術語使用，同時儘量使用自然的現代漢語表達。

།སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་འཇིག་ཚོགས་ ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ལ།འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ལ། འདིར་རྒྱས་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ལ། འཇིག་ ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ།།འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་ལ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་པ་ཡོད་དོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་ ལ།འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། དེ་ལ་མུ་དང་པོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྲ་རྒྱས་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མ་གཏོགས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་ བ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྲ་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་འདས་པ་དང་།ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མ་གཏོགས་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་མ་འོངས་པ་དང་། དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་མ་གཏོགས་པ་ དང་།འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཆོས་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་གནས་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་འདི་འཕེན་པ་ཡིན་ནོ། །མ་གཏོགས་པ་དག་ལས་གཞན་པ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་འོངས་པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པ་ རྣམས་དང་།སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་འོངས་པ་རྣམས་དང་། ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་མ་འོངས་པ་རྣམས་དང་། འགོག་པ་དང་ལམ་མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་ བའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ལ།འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནའོ། །དེ་ལ་འདིར་གསུམ་པའི་ཁུངས་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གི་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ནོ་ཞེས་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གལ་ཏེ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ན། འོ་ན་བཏགས་པའི་བཤད་པ་འདི་ཇི་ལྟར་དྲང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་བཅོས་དང་འགལ་བར་སྟོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་འཕགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ལས་ བྱུང་བ་ཡིན་ནའོ།

從”苦諦是以薩迦耶見為因，也有非薩迦耶見為因”等廣說中，此處所說”廣說”是指：苦諦以薩迦耶見為因，也有非薩迦耶見為因的情況；有是薩迦耶見之因，但非以薩迦耶見為因的情況；有非以薩迦耶見為因，但是薩迦耶見之因的情況；有非以薩迦耶見為因，也非薩迦耶見之因的情況。 對此，第一種情況是：過去和現在見苦所斷的隨眠，以及與之相應的苦諦所攝法；見集所斷的遍行隨眠過去和現在者，以及與之相應的苦諦所攝法；未來的薩迦耶見，以及與之相應的苦諦所攝法；與薩迦耶見相應的生、老、住、無常等法。 除此之外的其他法是什麼呢？即是：未來見集所斷法及其相應法，未來見苦所斷法，未來見集所斷遍行法，以及見滅、見道和一切修所斷法。這些是以薩迦耶見為因但非薩迦耶見之因的情況。 在此，第三種情況的依據是：未特別區分修所斷法而說聖者的有煩惱法也是以遍行為因，因此顯示是以薩迦耶見為因。若聖者的有煩惱法是以遍行為因，那麼如何解釋這個假說呢？這是在指出與論典的矛盾。這是在說若聖者的有煩惱法也是從遍行因所生的情況。 這是一個完整的直譯，保持了原文的邏輯結構和專門術語，同時儘量使用自然的現代漢語表達方式。

།འདྲི་བའི་བསམ་པ་ནི་མི་དགེ་བ་ནི་མི་དགེ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ན། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའོ། །ཡོད་དེ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་པ་ དེའི་རྒྱུ་ནི་མི་དགེ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི།འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་མོད་ཀྱང་། དེ་ནི་རྒྱུ་མ་སྤངས་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྒྱུ་ ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་སྤང་བ་ཡིན་ནོ།།མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་གཏུགས་ཏེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ལ། མཐོང་བའི་ལམ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མི་དགེ་བ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་སྤངས་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཇི་ལྟར་མ་སྤངས་ཤེ་ན། དེ་སྤངས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུས་བསྡུས་པའི་རྒྱུ་མི་དགེ་བ་ལ་དགོངས་ནས་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པས་བསྟན་བཅོས་ དང་འགལ་བ་མེད་དོ།།ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།རྣམ་སྨིན་རྒྱུ་ནི་མི་དགེ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་དེ་དག་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་གཟུང་སྟེ། དེ་དག་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཟག་པ་དང་ བཅས་པ་སྨོས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།མི་དགེ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་སོ། །ཡང་འདིར་རྒྱུའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ལས་ཉེ་བར་སོན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་འབྱེད་དེ། སེམས་ཅན་དམན་པ་རྣམས་ལ་དམན་པ་ དང་བཟང་པོ་རྣམས་ལ་གྱ་ནོམ་པའོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།དང་གི་སྒྲ་ནི་རྒྱུ་ཐ་དད་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཐ་མི་དད་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པར་གཟུང་བ་ནི་ཐལ་བར་གྱུར་པ་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་སེམས་ཏེ། སྣང་བ་ རྒྱ་ཆེན་པོ་ཅན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།སྲེད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཚོར་བའོ་ཞེ་ན། ཚིག་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །སཱ་མཱ་སྟ་དྱ་ཏེ་ཨེ་ཏེ། ཨཽ་བ་མྱ་ཏཱ་མིན་ནོ།

提問的意圖是認為：不善法唯一是從不善因所生，爲了確定這一點，所以認為不是無記因所生。 “有聖者已離欲貪”等所說的，其因不僅僅是不善，也包括薩迦耶見和邊執見性質的無記法。雖然這是以不善和無記為因，但這是就未斷因而說的。其無記因也應當斷除。 因為見所斷已完全斷盡，且不會從見道退失。這是從非理作意而生，因此是就未斷貪等修所斷不善而說的。 若問何以未斷？因為從所斷退失的緣故。由於是就俱生因和相應因所攝的不善因而說，因此與論典無有相違。遍行因已說完畢。 關於”異熟因是不善”等廣說，應當確定唯彼等是異熟因，而非說彼等唯是異熟因。說”有漏”是爲了遮除無漏。不善唯是有漏，所以未特別區分。 此處若問因的含義是什麼？如說：“隨業而至使眾生分別，劣等眾生得劣果，殊勝眾生得勝果”等。“和”字是爲了表明因雖有異但果無異。確定是爲了遮除過失而遮除異熟因。 有些人認為一切都是異熟，因為經說”廣大光明是異熟”，“愛的異熟是受”。這不是如來所說，因為若是這樣，則一切有異熟法的因都應成為異熟因。薩瑪斯塔(samasta)等不是奧帕彌塔(aupamyatā)。 這是一個完整的直譯，保持了原文的邏輯結構和專門術語。最後的梵文術語我已按要求以羅馬轉寫的形式保留。

།རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལས་ཀྱང་འདི་ཉིད་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན དག་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཅན་འདི་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དྲི་བ་ནི།ཅིའི་ཕྱིར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའོ། །ཇི་ལྟར་ས་བོན་རུལ་བ་དག་ནི་མངོན་པར་བརླན་ཡང་སྟོབས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། སྲེད་པས་མངོན་པར་བརླན་ཡང་སྟོབས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ས་བོན་གྲུང་པོ་ཆུ་དག་གིས་མངོན་པར་མ་བརླན་པ་མྱུ་གུའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གྲུང་ཡང་སྲེད་པས་མངོན་པར་མ་བརླན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར སྨིན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ།།གཅིག་ནི་རང་གི་ནུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ལ། ཅིག་ཤོས་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་འདོད་པའི་ ཁམས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།གདོན་མི་ཟ་བར་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ན། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུར་མི་རུང་སྟེ། ངེས་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དགེ་བ་དང་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་ པ་དག་གོ།།རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་ནུས་པ་དང་ལྡན་ལ། སྲེད་པས་མངོན་པར་བརླན་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་རུང་ངོ་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ་ཞེས་ཚིག་བསྡུ་ན་ནི། རྒྱུའི་སྒྲ་མི་མངོན་པར་བྱས་པས་མིག་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་མི་འགལ་ལོ། །ཡང་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་བསྡུ་ན་ཡང་འབྲས་བུའི་དུས་སུ་ཕྱིན་པའི་ལས་ལ་རྣམ་པར་སྨིན པར་འགྱུར་བས་ན།རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་མི་འགལ་ལོ། །འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའི། རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མི་འདྲ་བར་སྨིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ རྒྱུ་དང་མི་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

所謂”異熟”一詞，是指唯此為異熟因而非他者。正因如此，由於是異熟法，即是說因為是異熟時機。爲了顯示其他非異熟法者，故有”為何無記”等廣說。 如同腐爛種子雖被水潤濕，因力量微弱故非是芽之因；同樣，無記雖是有漏故為愛所潤濕，但因力量微弱故非是異熟因。又如良好種子未被水潤濕則非是芽之因；同樣，無漏諸法雖是善法，但因未被愛所潤濕故非是異熟因。 前者因失去自身功能故非異熟因，後者因缺乏俱生緣故非異熟因。關於”非相應者”等廣說，異熟是欲界等法性，必定與欲界等相應，而非相應者不能成為異熟相應因，因為無有決定因。 “其餘諸法”是指不善和有漏善法。“因具二種性質”者，由於善與不善性故是良好種子，具有自身功能，又因被愛潤濕故具足俱生緣。如前所說”二者皆可”。 若簡略說”異熟因即是異熟”，則因字隱而不顯，與”眼是從異熟所生”之說不相違。或者，異熟本身為因故是異熟因，如是簡略說時，業達到果時稱為異熟，如是則與”業之異熟”之說不相違。果是異熟故稱異熟，而非因將成為異熟故稱異熟。 關於”不同熟”，意思是異熟果是與因不同之果。 這是一個完整的直譯，保持了原文的邏輯結構和專門術語，尤其注意了對因果關係連詞的準確處理。

།འདི་ལྟར་རྒྱུ་ནི་མི་དགེ་བ་དང་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དག་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་པས་རྒྱུ་དང་མི་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་དང་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་ ལ་མི་འདྲ་བར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ།།བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་ནི་འདྲ་བ་དང་མི་འདྲ་བ་གཉི་ག་ཅི་རིགས་པའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་བཤད་པའི་སྒོ་ནས་འདོད་པའི་ཁམས་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཕུང་པོ་གཅིག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་འདི་ཡང་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཐོབ་པ་རྣམས་དང་དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ན་ཕུང་པོ་གཅིག་གོ།།ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་གཅིག་གོ། །ཐོབ་པ་རྣམས་ནི་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་ཀྱི། མཚན་ཉིད་རྣམས་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ།མཚན་གཞི་དང་། གཉིས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་གཉིས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལུས་དང་ངག་གི་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་ནོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་དང་།དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཐ་དད་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་ཀ་ན་ཡང་མེད་དེ། སེམས་དང་སེམས་ ལས་བྱུང་བ་རྣམས་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕུང་པོ་བཞི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དག་ནི་ཅི་རིགས་པར་ཕུང་པོ་བཞིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་ པ་ཡིན་ནོ།།འདོད་པའི་ཁམས་ན་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་མེད་པས་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་སེམས་གཟུགས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་བཞི་པོ་བཞི་ཆར་གྱི་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་གཅིག་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་དག་གི་དེའི་སྐད་ཅིག་དང་དེའི་ཀུན་སློང་གི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་འབྲས་བུ་གཅིག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་ཡོད་པ་དེའི་ལྷན་ ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་དོ།

如是，因是不善和有漏善法，而果是無記，故與因不同。俱生因、相應因、同類因和遍行因等，不會產生與因不同的異熟。作用因則可能產生相同或不同的果，視情況而定。 通過解釋異熟因，也應當說明”欲界中異熟因在一蘊中”等廣說。得及其生等為行蘊所攝，故為一蘊。得的果即是其生等的果，故為一果。諸得與得相應及果各異，而諸相則不然，因為是所相及二者的俱生因。 關於”在二蘊中”，善與不善的身語業是色蘊。其生等是行蘊。因為是俱生因，身語業及其生等的異熟果唯一，因為異果與俱生因性相違。 三界中都沒有第三蘊，因為心與心所必定是一果。關於”在四蘊中”，善與不善的心與心所隨類為四蘊所攝，而其生等為行蘊所攝。欲界中無等持心，故不可能有隨入心的色，因此無第五蘊。四蘊的異熟果唯一而非各異，因為非俱生因。 有人說表色與無表色的剎那及其發起的心與心所是一果。欲界中雖有五蘊，但因無非俱生因，故為他性。 這是完整的直譯，保持了原文的專業術語和邏輯結構，特別注意了因果關係詞的準確表達。

།གང་གི་ཕྱིར་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་གཞན་པ་དང་། དེའི་ཀུན་ནས་སློང་བའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་བ་དག་ཁོ་ནའོ། །རེ་ཞིག་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་ པ་དག་འབྲས་བུ་ཐ་དད་དེ།རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་སྲོག་ཆགས་གསོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་རྣམས་སོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྔར་བཤད་པ་ཉིད་དོ། །འདོད་པའི་ཁམས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ ཕུང་པོ་ལྔ་པ་མེད་དོ།།གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། ཐོབ་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཐོབ་པ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཉིས་དང་། དེ་དག་གི་ སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་གཅིག་ཡིན་ལ།མཚན་ཉིད་དང་མཚན་གཞི་གཉིས་འབྲས་བུ་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་གཉིས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ཁོ་ནའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ དགེ་བ་ཡིན་གྱི།བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ས་པའི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། ས་འོག་མ་པའི་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཁོ་ན་དེར་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ།།དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་པའོ། །མཉམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་གཟུགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལྔ་པའོ། །གཟུགས་ མེད་པའི་ཁམས་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ།དེ་ན་གཟུགས་ཐམས་ཅད་མེད་པས་ཕུང་པོ་གཅིག་པ་འམ་བཞི་པ་ཡིན་གྱི་ཕུང་པོ་གཉིས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་དེ་ནི་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་ན་རིམ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། བཞི་དང་། གཉིས་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་རིས་མཐུན་པ་དང་སྲོག་གི་དབང་པོ་ནི་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། གཞན་དག་ན་རེ་གདོན་མི་ཟ་བར་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་མ་ ཟད་ཀྱི།རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་སྲོག་གི་དབང་པོ་གང་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་པ་དེའི་ནི་རིས་མཐུན་པ་དང་། དེའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་པས་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

因為身語業異熟之外，以及其發起的心與心所，都僅是剎那性的。首先，表色與無表色的果各異：表色是極微，無表色則是殺生等事物的實體。心與心所的果如前所說。欲界中無第五異熟因蘊。 關於”在色界中”廣說：得及其生等，以及無想定及其生等，得與無想定二者及其生等為行蘊所攝，故為一蘊；因相與所相二者果無別，故為一果。 關於”第二蘊”，唯初禪有善表色，第二禪等則無，因為彼地無尋伺，而下地無覆無記法唯在彼處現前，故無異熟。表色是色蘊，其生等是行蘊。 關於”未等持”，隨之生起四蘊。關於”等持”，因有隨之生起的色，故為五蘊。 關於”在無色界中”廣說：彼處無一切色，故為一蘊或四蘊，而非二蘊。此異熟因有九種，因為三界中分別有三、四、二種。 關於”唯一法處為其異熟”廣說：有人說同分與命根唯是業果，因為能引發；另有人說不僅是必然引發，也是圓滿，因此命根是誰的異熟，其同分及其生等也是彼異熟，故其異熟唯是法處。

།གཞན་དག་ན་རེ་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ སུ་སྐྱེས་པ་དགེ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་སྲོག་གི་དབང་པོ་མངོན་པར་འདོད་དེ།འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དག་ན་ནི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་མཆེད་གཞན་དང་གཞན་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གང་གི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པ་དེའི་ ནི་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ།དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །གང་གི་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེའི་ སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་སེམས་ཅན་དུ་བགྲང་བ་ལ་རིག་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པ་དེའི་གསུམ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་འབྱུང་བ་ལ་བལྟོས་པའི་ཕྱིར་ ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལ་མི་ལྟོས་པ་མི་སྲིད་དོ།།དེའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །གཞན་དག་ན་རེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་དེ་ལ་མི་ འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་དང་འབྱུང་བ་བ་ནི་ཚན་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གང་གི་གཟུགས་དང་དྲི་དང་རོའི་སྐྱེ་མཆེད་དག་ཡིན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ནི་གང་རུང་བ་ཞིག་གོ། །དེ་དག་གི་རྟེན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་དག་ནི་རེག་བྱའི་ སྐྱེ་མཆེད་དོ།།དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །མིག་ནི་ལུས་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་ན། གང་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ནི་ གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གཞན་དག་ནི་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་བཞིན་དུ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་དང་འབྱུང་བ་བཞི་ཚན་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ ནི་ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རག་ལས་ཏེ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།

其他論師說，無色界中生起的善心與煩惱心執行處所的命根是顯現所欲，而在欲界和色界中，一切時處都有其他諸處。 關於”凡是意處者，其有二”所說：其中識是意處，受等及其生等是法處。關於”凡是觸處者亦同”：即觸處與法處，因其生等為法處所攝。此中觸處應知是指有情數。 凡是身處者有三：身處是所造色，彼依大種，故身處必定依于大種性的觸處。其生等是法處。有人說色處也是。其他論師說，因為身處於此無錯亂，且大種依四法，故非如是。 他們說凡是色、香、味處者亦同。從色等中任取一者，彼等所依大種是觸處，彼等生等是法處。 因眼不離身，且生等相不錯亂，故凡異熟為眼處者，其處有四。其他論師說色處亦是。另有論師說，因如一處無錯亂，且依另四大種的色處非是。 若說此亦應成於身處，則不然，因為眼處依賴身處而轉。 這是完整的直譯，保持了原文的專業術語、邏輯結構和論辯形式。特別注意了因果關係詞的準確表達，以及各種觀點的轉折關係。

།གང་གི་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེའི་སྐྱེ་མཆེད་དག་ཡིན་པ་ཡང་དེ་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་གི་ཚུལ་ཡང་མིག་གི་དབང་པོ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ དང་།ལུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་རག་ལས་ཏེ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཅིག་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་ལ། སྒྲ་ནི་མ་གཏོགས་ཏེ་དེ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ལས་འགའ་ཞིག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྐྱེ་མཆེད་གཅིག་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་ལ། འགའ་ཞིག་ གིས་བཅུ་གཅིག་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་སྣ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཕྱིའི་ས་བོན་ལྟར་ནང་གི་ལས་ཀྱི་ས་བོན་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་པདྨའི་ས་བོན་རྣམས་རྩ་བ་དང་། མྱུ་ གུ་དང་ལོ་མ་དང་སྡོང་བུ་དང་གེ་སར་དང་ཟེའུ་འབྲུ་དང་ལྟེ་བ་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནས་དང་གྲོ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ལས་དུས་གཅིག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ལས་དུས་ གཉིས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བའི་མ་འོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་སྨྲས་པ་ནི། རྒྱུ་བས་འབྲས་བུ་ཧ་ཅང་ཉུང་བར་འགྱུར་བར་འོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བཟློག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལས་སྐད་ཅིག་མ་དུ་མའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་བས་འབྲས་བུ་ཧ་ཅང་ཉུང་བར་འགྱུར་དུ་འོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ལས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་གཉིས་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་ མི་འདྲ་བར་སྨིན་པ་ལ་བལྟོས་ཏེ།རྣམ་པར་གཞག་ན། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ཚོགས་པས་བསྡུས་པ་ནི་མི་འདྲ་བར་སྨིན་པ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ། །མཇུག་ ཐོགས་སུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྐབས་དང་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་དྲངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུའི་མཇུག་ཐོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་ནི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ ཉིད་ཀྱིས་དྲངས་པ་ཡིན་གྱི།རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མཇུག་ཐོགས་སུ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།

關於”凡是耳、鼻、舌處者亦同”：彼等方式與眼根相同，因為彼等依于大種，具有生等，且依賴身處而轉。 十一處是異熟，除聲處，因其非異熟故。若問：何因有些業異熟成一處，有些業異熟成十一處？為此說”因業果有種種與非種種”。應如外種觀察內業種。譬如蓮花種子生根、芽、葉、莖、花蕊、花瓣、花心等種種，而稻麥等則不然。 關於”業一時”等廣說：過去業有過去、未來、現在異熟。關於”業二時”：過去與現在的非未來。其因即說：“因果不應太少故”。 關於”相反則不然”：多剎那業不成一剎那異熟，因果不應太少故。異熟非與業同時熟，因同時生有俱生及相應二因作用故。異熟因觀待異熟而建立，善不善聚亦無異熟。 眼等是先業異熟故無記，心亦隨之。關於”非隨後”：異熟非成異熟，此依上下文。何故？因等無間緣所引故。因異熟因隨後剎那由等無間緣所引，非由異熟因，故隨後生善不善。 這是完整的直譯，保持了原文的專業術語、邏輯結構和論證方式。特別注意了因果關係詞的準確表達，以及各種觀點的轉折關係。

།རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་དེ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྨིན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། མཇུག་ཐོགས་སུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་ ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དང་།རྣམ་པར་སྨིན་པ་དག་དུས་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ། གཞན་དག་ནི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པའི་འབྲས་བུ་མ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པར་ཐལ་བ་མེད་དོ།།འདི་དག་གི་དུས་ངེས་པ་དོན་གྱིས་ནི་བཤད་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་གང་ཕན་ཚུན་འབྲས་ཞེས་བྱེ་བྲག་མེད་པར་བརྗོད་པས་དེ་ནི་དུས་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དོན་གྱིས་བཤད་དོ། །སྔར་སྐྱེས་རྣམས་ ཞེས་བརྗོད་པས་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་དོ།།སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྟེན་མཚུངས་རྣམས་ཞེས་བྱེ་བྲག་མེད་པར་བརྗོད་པ་དུས་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཀུན་འགྲོ་ལྔ་ཞེས་བརྗོད་པས་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བཤད་ དོ།།མི་དགེ་བ་དང་དགེ་བ་ཟག་བཅས་རྣམས་ཁོ་ན་ཞེས་བྱེ་བྲག་མེད་པར་བརྗོད་པས་དེ་ནི་དུས་གསུམ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དོན་གྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་ལས་གཞན་པ་བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱེ་བྲག་མེད་པར་བརྗོད་པས་བྱེད་རྒྱུ་དུས་གསུམ་པ་དང་། དུས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་པར་དོན་གྱིས་ བཤད་དོ།།འདིར་གཏན་ཚིགས་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་ཅེ་ན། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ལ་མ་འོངས་པ་མེད་དོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཕན་ཚུན་བལྟོས་ཏེ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འདྲི་བ་ནི། རྒྱུ་དེ་དག་གང་གི་ཡིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། ། འདུས་བྱས་བྲལ་བཅས་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནམ་མཁའ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་འགོག་པ་མ་གཏོགས་པ། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ནམ་མཁའ་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཐོབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ལ། རྐྱེན་མ་ཚང་བས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་འགོག་པ་ཡང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ལྟར་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་སྨོས་པ་ནི བསྟན་བཅོས་ལས་འབྲས་བུའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའོ།།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། འབྲས་བུ་མེད་པའི་རྒྱུ་འམ། རྒྱུ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་མེད་དེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་བལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ།

關於”從異熟因”：因為異熟非與其同時成熟，亦非隨後，乃從相續轉變差別而生，且諸異熟有時間間斷故。正因如此，是為異熟果。其他諸法非從相續轉變差別而生，且非盡輪迴之果，故無異熟過失。 關於”此等時定雖已由義說”：說”俱生互為果”無差別者，義說為三時。說”先生者”，義說為同類因是過去、現在。說”心心所同所依”無差別者，說為三時。說”遍行五”者，說為過去、現在。說”唯不善及有漏善”無差別者，義說為非三時。說”能作因為自所餘”無差別者，義說能作因為三時及離時。 關於”此中因已說”：若問何者？由等流果有果故，其中無未來。因果互相觀待而轉故，問”彼等因為誰”等廣說。 關於”有為及離為果”：除虛空及非擇滅外，一切有為無為皆是果，當知。虛空非所作故、非所得故非是果，緣不具足所應得故非擇滅亦非果，非如擇滅由道所得，為成立此故論說：“論中何法為果法”等廣說。 關於”若爾”等廣說：無無果之因，亦無無因之果，因果互相觀待故。

།དེའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་གང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་འབྲས་བུར་ཡང་འགྱུར་ལ།འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་གང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་རྒྱུར་ཡང་འགྱུར་རོ། །མི་འགྱུར་ཏེ་འདི་ལྟར་འདུས་བྱས་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་མཚུངས་བཞིན་དུ་འདུས་བྱས་ཁོ་ན་ལ་རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུ་དག་ཡོད་ཀྱི།འདུས་མ་བྱས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལ་རག་ལས་པའི་རྒྱུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་རྒྱུ་གསུངས་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་རྣམ་པ་དྲུག་མི་སྲིད་དེ། འདི་ལ་རྒྱུ་རྣམ་པ་དྲུག་མེད་ལ། འདི་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་ མེད་དེ།འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྱུང་བར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་མི་རིག་པ་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། དེ་ནི་སྐྱེ་བཞིན་པ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་བཞག་ན་འདུས་མ་བྱས་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྔར་སྐྱེས་པ་མེད་པས་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་ པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཡང་མེད་དོ།།སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡང་མེད་དོ། །འདི་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་ པ་ཡིན་ལ།བྲལ་བ་ནི་དགེ་བ་ཡིན་པས་འདི་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་རྣམ་པ་དྲུག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ལྔ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཡང་འདུས་མ་བྱས་ལ་འབྲས་བུ་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་འདུས་མ་བྱས་ལ་བདག་པོའི་ འབྲས་བུ་ནི་མི་སྲིད་དེ།བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ནི། སྔོན་བྱུང་མ་ཡིན་འདུས་བྱས་ནི། །འདུས་བྱས་ཁོ་ནའི་བདག་པོའི་འབྲས། །ཞེས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་ཕྱིས་འབྱུང་བར་འདོད་ན། དེ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། རྒྱུ་མཐུན་རྒྱུ་དང་འདྲ་བའོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན། འདུས་མ་བྱས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའང་མི་སྲིད་དོ། །འདུས་མ་བྱས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུའི་རྩལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此，無為法既是因，則應成為其所為因之果，又因是果，則應成為其所為果之因。然不應如是，如”唯于有為”等廣說。雖因果性相同，唯于有為法有因果，于無為法則無。若問其中何因？如”由不可能有所依因故”等廣說而說因：由與生起相違故，六因不可能，此中無六因，亦無果，以是無為法故，與生起相違故。 此中當廣說不具因果相，其中能作因亦不可能，因為能作因安立為不障礙生起之體性，而無為法則無生起。由具生起者互為因果性故，俱生因亦不可能。無為法不具生起故無先生，故同類因亦不可能。非心心所自性故，相應因亦無。非見苦等所斷故，遍行因亦無。此中異熟因亦不可能，以非相應故，及常故。複次，異熟是無記，而離系是善，故此中無異熟因。如是由六因不可能故，無為非是果。 由五果不可能故，亦說無為法無果。如是，無為法中增上果不可能，因增上果如說：“非先生有為法，唯是有為增上果”，是許為俱生及後生，而彼非具生起。等流果亦不可能，因”等流似因”，而無為法非具生起。正因如此，士用果亦不可能，無為法不具生起故，無士夫功用故。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯結構和專業術語，特別注意了因果關係的表達，以及各種論證的轉折關係。

།འདི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མི་དགེ་བ་དང་། དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་འདི་ལ་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། དེ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དུས་ལས་གྲོལ་བ་ལ འབྲས་བུ་འཛིན་པ་དང་འབྱིན་པའི་མཐུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་འབྲས་བུ་མེད་དེ།ཇི་སྐད་དུ། ལྔ་ནི་ད་ལྟར་འབྲས་བུ་འཛིན། །ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་ན་རྒྱུ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པས་འདུས་མ་བྱས་ལ་རྒྱུ་རྣམ་པ་ལྔ་མི་སྲིད་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་ པར་འབྱུང་སྟེ།དེ་ནི་དངོས་པོ་འབྱུང་བ་ལ་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འདོད་དོ་སྙམ་པ་ན་འདྲི་བའི་བསམ་པའོ། །འདི་ལྟར་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཞིག་སྐྱེ་བཞིན་པ་གང་ཞིག་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་དེ་ནི་དེའི་བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། འདུས་ མ་བྱས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་ལམ་འདིའི་བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །འདུས་བྱས་བྲལ་བཅས་འབྲས་བུ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདིར་བྲལ་བ་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་གྲགས་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་གང་གིའམ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་ལམ་འདིའི་བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུར་མི་འདོད་ནའོ། །ཡང་ན་ དེའི་རྒྱུར་མི་འདོད་ན་ཇི་ལྟར་དེ་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་གང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེའི་ལན་ནི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་འབྲས་བུ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ལན་ནི་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར། འདུས་མ་བྱས་ལམ་གྱི་ སྟོབས་ཀྱིས་འཐོབ་པ་དེའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་ལམ་བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་དེ་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ལམ་དེ་འཐོབ་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་ཁོ་ན་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི། བྲལ་བ་ནི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལ་ནུས་པ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐོབ་པ་ཡང་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་དང་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་དེ་བསྐྱེད་པ་དང་བྲལ་བས་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ཉིད་འདིར་མི་འདོད་ཀྱང་གདགས་པར་བྱའོ། །ཡང་ན་ལམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་བདག་ཉིད་ཐམས་ ཅད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དགག་པའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་ཁོ་ན་འབྲས་བུར་བརྗོད་དོ།

此亦不應為異熟果，因為異熟果是由不善及有漏善所生故。由非道之自性故，此中離系果亦不可能，彼乃無間道之果。複次，由超越時間者無持果及出生之力故亦無果，如所說：“五唯持現在果”等廣說。或由與五因不相順故，無為法中五因不可能。 何故說”道”等廣說？此乃因思”彼唯是離於事物生起之作用”而生起之問難之意。如是，于”彼為不障礙生起之體性”中，若某者住于不障礙某正生起之體性，彼即是其能作因，而無為法不具生起，故此道非其能作因。 如說”有為具離係爲果”，此中離系以果性著稱，故說”彼是何者之”等。若不許為此道之能作因。或者，若不許為其因，則如何是彼果？對”彼是何者之果”之問，答曰”是道之果”。又對”如何是果”之問，答曰”由其力所得故”。因為無為法由道之力而得，故無為法是道之果，如是則道非能作因。 若爾，由彼由道之力而生故，道唯于彼得中有功能故，唯得是道之果，而離系非道之果，因於彼無功能故。若問得亦非所許耶？雖此中不許士用果及增上果之生起與離系故為離系果，然應假立。或者，由道于涅槃無作用故，及為遮遣一切自性皆非果故，唯說得為果。 這是完整的直譯，保持了原文的邏輯結構、論證層次和專業術語，特別注意了因果關係的表達以及各種假設與反駁的轉折關係。

།ཡང་ཐོབ་པ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་ནུས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་ལ་ཡང་ནུས་པ་གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། ཐོབ་པ་ལ་ནི་བྱེད་པ་ པོ་ཉིད་ཀྱིས་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ།སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཁ་ཅིག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུའོ། །བྲལ་བ་ལ་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ་ལམ་མེད་པར་ནི་བྲལ་བ་མི་འཐོབ་པོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། རྒྱུ་རྣམས་ནི་དངོས་པོ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལམ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་བྲལ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་གྱི་བྲལ་བ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ།།ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྒྱུ་མེད་པ་འབྲས་བུར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ན་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ནུས་པས་ཐོབ་པ་དག་ལ་འབྲས་བུ་ཞེས་གྲགས་ལ། མྲྀཏྱུ་[(]འཆི་བའང་མིང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན།[)]ཤྱ་ནཱ་མ་པ་རཿཔུ་རུ་ཥཿསྱནྣཱརྠཿ[(]སྐྱེས་བུ།[)]་ ཏསྨཱནྣ་སརྦཱ་བྷིམཏཿཔུརུཥཱརྠོ།།[(]འགྱུར། དོན་མ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། ཐམས་ཅད་མངོན་པར་འདོད། སྐྱེས་བུའི་དོན།[)་]མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཡང་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ནུས་པས་འཐོབ་པས་དེའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་འཕགས་པའི་ལམ་རྒྱུ་དྲུག་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ ཁོ་ན་ཡིད་ལ་བཞག་ནས་ལམ་བསྒོམ་པ་ལ་འཇུག་གི་།དེའི་ཐོབ་པ་ཡིད་ལ་བཞག་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་གཙོར་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི་དེའི་ཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལམ་ནི་དེ་འཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར ཞུགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྤངས་པ་ཁོ་ན་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུར་གསུངས་ཀྱི་ལམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་ཡང་མེད་ན་གོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། འདི་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་བདག་ པོའི་འབྲས་བུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ཁས་མི་ལན་ན་བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །འགལ་བ་མེད་དེ་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པའི་ངོ་བོས་བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་དང་འཛིན་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར། མ་ འོངས་པ་ལྟར་དུས་དང་བྲལ་བ་ལ་དེའི་ནུས་པ་མེད་པས་འདི་ལ་འབྲས་བུ་མི་འདོད་དོ།

並非因為使得為果性，而是爲了顯示于涅槃亦有功能，故廣說”于得亦有其他功能”。于得是以作者性而有功能，即同類因及俱生因。于離系則以能得性而有功能，無道則不能得離系。 是故，于”暫且”等廣說中，因諸因是事物生起之因緣故，道無論如何非離系之因，而離系是其果。 又問：“無因之涅槃如何成為果？“世間中以功能所獲得之所欲義稱為果。[這裡出現了梵文術語，按要求轉寫如下：] 藏文：མྲྀཏྱུ 梵文天城體：मृत्यु 梵文羅馬拼音：mṛtyu 漢語字面意思：死亡 [接下來的梵文片段：] 藏文：ཤྱ་ནཱ་མ་པ་རཿཔུ་རུ་ཥཿསྱནྣཱརྠཿ 梵文天城體：श्य नाम परः पुरुषः स्यन्नार्थः 梵文羅馬拼音：śya nāma paraḥ puruṣaḥ syannārthaḥ 漢語字面意思：名為他人之義 彼涅槃亦由聖道之力而得，故稱其果。無因性是因為彼所得之聖道非六因性故。唯緣涅槃而入修道，而非緣其得而入，正因此故，彼即是道之主要果，而其得則不是，因為道非為得彼而入故。正因此故，世尊唯說斷除為沙門果，而非道。 又于”若無增上果則”等廣說中，此顯示：由是能作因故，於此應許增上果，若不許此，則與許為能作因相違。無相違，因以不障礙生起之體性而為能作因故。由於過去、現在決定出生及持果故，如未來般于離時者無其功能，故於此不許果。 這個翻譯保持了原文的邏輯結構，並特別注意處理了其中的梵文引文部分，按照要求提供了四種形式的對照。同時也保持了論證的層次性和專業術語的準確性。

།འདི་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། ལྔ་པོ་དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་འཛིན། །གཉིས་ནི་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་དུས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དོན་ལ་འབྲས་བུ་འཛིན་པ་དང་འབྱིན་པ་བཤད་ན། འདུས་ མ་བྱས་ལ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར།འབྲས་བུ་འཛིན་པ་མི་སྲིད་ལ། འདས་པ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་དངོས་ཀྱི་རྟོགས་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བཏགས་པའི་རྟོགས་པས་རྒྱུ་ཉིད་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་བསྙད་ དོ།།རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་གྱིས་གསུངས་ཀྱི་སྒྲས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྒྱུ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་རྐྱེན་གང་དག་ཡིན་པ་ཞེས་འདིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མ་ལུས་པར་སྨོས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དག་ཀྱང་ཁྱད་ པར་མེད་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་རྟག་པ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཆོས་མངོན་པ་པ་སྟེ། བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་དུའང་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་བྱེ་ བྲག་མེད་པར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ་སྐྱེད་པའི་ཞེས་བཀར་བའི་ཕྱིར་འགྱུར་ཏེ། གང་དག་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་རྟག་པ་ཉིད་ནི་མི་དགག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་རྣམ་ པར་ཤེས་པའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་འགག་པ་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ད་ལྟར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་ཡིན་ཏེ། བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ་ཞེས་ ཟེར་རོ།།རྐྱེན་ནི་བཞི་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་སྡེ་ལས་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཡིན་པར་གསུངས་ཀྱི། མ་བསྒྲིབས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ནི་མདོ་ལས་ཀྱང་མ་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་མདོ་ལས་འདུས་མ་བྱས་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཡིན་པར་གསུངས་ཀྱི། མ་བསྒྲིབས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ནི་མ་གསུངས་སོ་ ཞེས་བྱ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས་འདུས་མ་བྱས་རྒྱུའི་དངོས་པོར་མི་འགྲུབ་པོ། །མདོ་རྣམས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་ནུབ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བའི་བསྡུ་བ་ཉམས་པ་སེམས་ལ་བཞག་ནས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།

于”此中無果”等廣說中，如雲：“五者如是持果，二者則為出果”，以時攝持，于義中說持果與出果。于無為法，由無現在性故，持果不可能；由無過去現在性故，出果不可能。因此，於此以實證無因果，然以假立證說為因性與果性。 關於”說非因”者，是以異門而說，意為以義說而非以聲說。云何？由說”凡諸因及諸緣”，此中完全說明色等諸法之因緣，又由證彼等無差別皆無常性故，即說無常因。 若爾，阿毗達磨論師言：“不僅非能作因，亦非識之所緣緣，因為證諸因緣無差別皆無常故。” 經部師言：“由說’能生’故，唯是識之所緣而非能生者，不遮其常性。” 他人言：“所緣緣非識之能生性，遮止於滅為現在作因，因說識故。” 毗婆沙師言：“諸因亦復如是，如前已說一切能作因非能生。” 從”四緣”經中說為所緣緣，而經中未說為無障礙因。或者，經中說無為法是所緣緣，而未說為無障礙因。是故，從經中不成立無為法為因事。 關於”諸經多分已沒”者，是念及根本結集已壞而作是說。 這個翻譯保持了原文的邏輯結構和論證層次，特別注意了不同學派觀點的轉述，以及專門術語的準確性。同時也儘量使用了自然的漢語表達，使文意更加清晰。

།མདོ་ནུབ་ཀྱང་བཀག་པའི་ཕྱིར་མདོ་གཞན་ལས་མ་གསུངས་པར་ཤེས་ལ་མ་བཀག་ ཀྱང་མདོ་མ་ལུས་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མ་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་ནུས་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་མ་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་རྩ་བའི་བསྡུ་བ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་མ་གསུངས་སོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ། །གཞན་དག་ན་རེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཞེས་ འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འདི་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུས་མ་བྱས་རྒྱུ་ཉིད་དང་རྐྱེན་ཉིད་དུ་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འདི་སྐད་དུ་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། རྐྱེན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་མི་རྟག་པ་ཡིན་ན་ཞེས་གསུངས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་འདུས་མ་ བྱས་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡོད་ཅིང་རྐྱེན་དུ་གྱུར་པ་ཡོད་ཀྱི།འགའ་ཞིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། འགལ་བར་མི་བྱེད་པའོ་ཞེས་འདི་ནི་བྱེད་རྒྱུའི་རྒྱུ་བསལ་བར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཡང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དོན་གྱིས་མ་གྲགས་པའི་དོན་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། འདིར་གཉིས་ཀ་ཡང་དོན་མ་གྲགས་པ་ཡིན་པས་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པར་འགྱུར་ཏེ་རྟ་དང་བྲེས་བཞིན་ནོ། །མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ན་རེ་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འདུས་མ་བྱས་ཐམས་ཅད རྫས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ནི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་དངོས་པོ་གཞན་ཡིན་ཞིང་། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་གཟུགས་ལས་གཞན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདུས་མ་བྱས་ནི་འདུས་བྱས་སམ་ཕན་ཚུན་ ལས་དངོས་པོ་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་རྫས་སུ་མེད་དོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་རེག་བྱ་མེད་པ་ཙམ་ནི་ནམ་མཁའ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཙམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དངོས་པོ་གཞན་དང་གཞན་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་རེག་བྱ་སྔ་ན་མེད་པའམ་ཞིག་ནས་མེད་པ་ལ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བར་ གདགས་སོ།།འདི་ལྟར་མུན་པའི་ནང་དག་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་གཞུང་འཛུགས་པར་བྱེད་དོ། །མ་རྙེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མ་ཕྲད་ནའོ་ཞེས་འཛེར་ཏོ། །སློབ་དཔོན་འདུས་བཟང་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་བསྟན་པར་འདུས་མ་བྱས་རྫས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཕྲ་རྒྱས་དང་སྐྱེ་བ་སྐྱེས་ པ་རྣམས་འགགས་ནས་རྐྱེན་གཞན་མ་ཚང་བས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།ཕྲ་རྒྱས་དང་སྐྱེ་བ་གཞན་མི་སྐྱེ་བའི་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ཞེས་བྱའོ།

雖然在其他經典中未被禁止，但由於這些經典都是相互關聯的，因此可以理解為”未說”，而不能作其他理解。因此，不能僅僅因為未被禁止和根本集失壞而確定為”未說”。 有人說，因為經中出現”能生起”之語，所以世尊在此將無為法標示為因與緣。若不如此，經中就應說”凡是色法的因與緣，皆是無常”。因此，無為法可以作為因，也可以作為緣，但並非都具有生起作用。因有兩種：能生起的和不相違的。這就是對作因的解釋。 再者，關於何謂”離”的廣泛討論，若用衆所周知的意義來確定不為人知的意義，在此兩者都是不為人知的意義，就會形成相互依賴的過失，如同馬和驢一樣。 經部師們說，不僅擇滅是如此，一切無為法都無實體。就像色法與受等是不同事物一樣，無為法與有為法或彼此之間並非不同事物，因此無實體。 那麼是什麼呢？所謂虛空僅是無觸對性。這裡的”僅”字是爲了否定其他事物，即將無觸對性安立為虛空，不論是本來就無觸對還是滅后無觸對。如經中說”在黑暗中”，這是建立此理的開端。“未得”即是”未遇”之義。 法稱論師說，若不顯示正因，就無法證成無為法無實體。煩惱和已生的生法滅后，因緣不具足故不再生起，所以說”以擇力”，這就是以擇力遮止煩惱和其他生法生起的擇滅。

།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ན་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟར་བདེན་པ་གཉིས་འགགས་པ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕྲ་རྒྱས་ནི་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཡིན་ལ་སྐྱེ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པའོ། །འདིར་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་ཕྲ་རྒྱས་ད་ལྟར་བ་དེ་འགགས་ནས་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་དང་འགལ་བའི་རྟེན་ཐོབ་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་རྒྱས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མ་འོངས་པ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་ས་བོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ད་ལྟར་ བ་འགགས་པ་དང་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་སྲིད་པའི་སྐྱེ་བར་མཚམས་མི་སྦྱོར་ཞིང་མི་སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ།།དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་རྐྱེན་ཟས་ལ་སོགས་པ་མ་ཚང་བས་བར་མ་དོར་འཆི་བའི་རིས་མཐུན་པ་ལྷག་མ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་ སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་འགོག་པ་ཡིན་ནོ།།སྡེ་པ་གཞན་དག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་རྟེན་སྐྱེ་བ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ན་ཕྲ་རྒྱས་རྣམས་མི་སྐྱེ་བ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་ དེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ཡིན་ནོ།།སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཚང་བས་ཐོབ་པས་འདིར་སོ་སོར་བརྟགས་པས་ འགོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་ཡང་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ཡང་སྟེ། རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པས་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །རང་གི་ངང་ གིས་འགག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་མེད་པར་འགག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ནི་མི་རྟག་པས་འགོག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ། །གེགས་མ་བྱས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་དག་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མ་བྱས་ པ་ཡོད་པས་ན་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་མ་བྱས་པ་སྟེ།དེ་དག་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པས་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།

因此，這樣就表明有餘依涅槃界和無餘依涅槃界都是擇滅。如是，兩諦的滅除即是擇滅。其中，隨眠是集諦，生是苦諦。此處，貪等煩惱的種子隨眠現行滅盡后，由擇力獲得與煩惱生起相違的所依，因無種子故，未來的貪等煩惱隨眠不生，這就是煩惱的滅除。 同樣，現在的生滅盡后，由擇力不再結生後有，不再生起，這就是生的滅除。如經中廣說，若僅是因緣如食等不具足，而中陰同類餘生不生，這是非擇滅。 其他部派說：由於所依與煩惱習氣相隨而違背生起，又因違背煩惱生起，隨順生起，故在隨眠不生中有智慧的作用，因此這是擇滅。而對於苦不生起，因為沒有智慧的作用，所以不是擇滅。這是由於缺少煩惱這個苦生起的因而獲得的，所以這裡不是擇滅。 關於”無擇”之說，苦的不生起也是如此。因為因緣不具足是以擇為前提，所以不能無擇而成立，故唯是擇滅。所謂”自然滅”，意思是無需智慧而滅。如此則會說擇滅只是無常滅。 關於”對未被遮止者的生起”，是指對那些生起未被遮止的事物，能夠遮止其生起的事物即是擇的作用。

།གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བལྟོས་ཏེ་རེས་འགའ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྐྱེས་པས་དེ་དག་སྐྱེ་བ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ གྱི།ཤེས་རབ་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་བ་སྔ་ནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྐྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་མེད་ལ། དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནུས་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མི་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་མངོན་པ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་རྫས་ གཞན་ཞིག་མ་ཡིན་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དག་སྐྱེས་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་མདོའི་ཚིག་འདི་ཇི་ལྟར་དྲང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྫས་སུ་གྱུར་པར་ཁས་མ་བླངས་པར་འདི་དྲང་བར་མི་ནུས་སོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །དབང་པོ་ལྔ་ནི་དད་པ་ལ་ སོགས་པ་དག་གོ།།དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡུག་བསྔལ་ལ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་སྤངས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འདུན་པ་དང་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདུན་པ་ནི་འདོད་པའོ། །འདོད་ཆགས་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །དེ་ལྟར་ དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པ་ཡིན་ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པར་བཏགས་པ་མེད་བཞིན་དུ་དུས་གསུམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པར་རུང་ངོ་།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་རྒྱས་གཏན་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ནི་འདོན་པའི་བྱེ་བྲག་ལའོ། །ཚུལ་ནི་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ཁོ་ནས་དེ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ། སོ སོར་བརྟགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་།ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉོན་མོངས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་གཏན་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དགོས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོན་པའི་བྱེ་བྲག་ཉིད་ལ་སླར་ཡང་དགོངས་པ་འཆད་པའོ། །སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ལ་འབྱུང་བ་ནི་ཚེ་རབས་སྔ་མའོ། ། སྐྱེ་བ་འདི་ལ་བྱུང་བ་ནི་ཚེ་འདི་ལའོ། །ཇི་ལྟར་བཤད་ན་འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་བསལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ཉིད་ལ་ཤེས་བྱེད་ནི། ཇི་ལྟར་སྲེད་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སྲེད་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་དག་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར བ་དག་སྟེ།གཡོ་བར་གྱུར་པ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།

因為依賴因緣而有時生起，由智慧生起而成為遮止彼等生起的事物，而不是由智慧產生本不存在的不生。因此，擇滅並非無常，對此智慧也並非無作用。 若說唯是不生即是涅槃，而非如阿毗達磨論師所說是另一實法，那麼過去和現在的苦已經生起，就不存在不生，如何解釋這段經文？認為若不承許涅槃是實法，就無法解釋這段經文。 五根即信等。關於”斷除緣于彼的煩惱”，是說苦不能以自性斷除。“欲與貪”中，欲是希求，貪是執著。如是，雖然由斷除緣于彼的煩惱而斷除苦，但即使不承許涅槃為實法，也可以斷除三世的苦。 為何如此？因為由擇力使緣於過去、未來、現在苦的隨眠煩惱永不生起。“于彼”是誦文的差別。“唯此是方法”是說唯由斷除緣于彼的煩惱而斷除彼，因為由擇力使緣於過去、未來、現在煩惱的隨眠永不生起。 或者，“複次，目的是”是對誦文差別重新解釋其意趣。“前生所生”是前世，“此生所生”是今生。如何解說呢？將遣除過去和現在煩惱是剎那的說法。對此的證明即所說：“如對貪愛諸行”。“貪愛諸行”即諸疑惑者，意思是動搖者。

།འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཡིན་པར་ནི་མི་རུང་ཞེས་འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་བའི་ཚེ་རབས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཚེ་རབས་སྔ་མ་པ་ དང་།ཚེ་འདི་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུན་མཐའ་དག་དང་སྦྱར་གྱི། །སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་དང་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྲེད་པ་རྣམ་པར་སྤྱད་པ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ནི་དགེ་སློང་དག་ངའོ་སྙམ་པ་ཡོད་ན་ང་འདི་ལྟ་བུའོ་སྙམ་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། ང་འདི་འདྲའོ་སྙམ་པ་དང་། ང་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དང་། ང་ བཟང་ངོ་སྙམ་པ་དང་།ང་ངན་ནོ་སྙམ་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་དང་། འདི་ལྟ་བུར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་དང་། འདི་འདྲ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་དང་། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ རོ།།དེ་ལ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལ་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པ་དང་། འདི་འདྲ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པ་དང་། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པ་དང་། འགྱུར་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་དང་། འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་དང་། དེ་འདྲ་བར་གྱུར་ཀྱང་ ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་དང་།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་ནི་འོག་ཏུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་པོ་དེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་རབས་སྔ་མ་པ་དང་ཚེ་འདི་པ་པས་སོ། །རྒྱུད་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལའོ། །ས་ བོན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་ནུས་པའོ།།འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་པོ་དེས་ཀྱང་རྒྱུད་ཉོན་མོངས་པ་མ་འོངས་པ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པར་བྱས་པ་དེས་འདི་ལ་ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་གཞག་ལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་སྤངས་པས་ཚེ་རབས་སྔ་མ་པ་དང་། ཚེ་འདི་པའི་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་སྤངས་ པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྲིད་དུ་དེས་བཞག་པའི་ས་བོན་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འགགས་ཀྱང་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ལ། དེས་བཞག་པའི་ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་སྤངས་ན་ནི་དེ་ཡང་སྤངས་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དཔེར་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཟད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལས་སྔར་འགགས་ཀྱང་ཇི་སྲིད་དུ་ དེས་བཞག་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཟད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་མི་བྱ་བ་ལ།དེ་ཟད་ན་ནི་ལས་དེ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །དེས་བཞག་པའི་ས་བོན་མེད་པས་མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལམ་ཉོན་མོངས་པ་ཇི་ལྟར་སྤངས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པའི་ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ལམ་ཉོན་ མོངས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ།