d3859中觀根本論釋智慧燈廣釋勝解 觀自在行者 智藏 綽果龍幢c3.5s|d3859中觀根本論釋智慧燈廣釋勝解 觀自在行者 智藏 綽果龍幢c3.5s(續5)
對於如此所說的回答,此處作解釋者說:由於在無餘涅槃界中解脫的自性存在性和一性都不成立,因此如前所說的過失不能避免。 這是說,由於在無餘涅槃界中解脫的自我存在性不成立,因此主張補特伽羅為因者說:‘束縛的自我與解脫的自我並非相異,因為都是自我的緣故,如同解脫的自我’,這個比喻不成立。由於束縛的自我與解脫的自我的一性不成立,因此有比量的過失以及承許的過失,如前所說的過失你無法避免。 這樣顯示:在我方,由於沒有解脫的自我作為比喻,因此你所立的比喻不存在。如經中說:‘涅槃中無蘊,補特伽羅不存在。‘因為如是所說。 若想:由於可以以有餘依的狀態顯示解脫的自我為比喻,所以不是沒有能立的比喻。即便如此,我前面也說過:‘束縛的自我不是一切地的因,因為是自我的緣故,如同解脫的自我’,如同解脫的自我因為是自我而不是一切地的因一樣,束縛的自我也因為是自我而不是一切地的因。 因此,你將有自相矛盾的過失,而且解脫的自我也因為是自我,應當如同束縛的自我一樣成為束縛。 詳細的觀察將在觀察自我品中作。這是說,對一切論師遍計的自我實體的破斥,將在第十八品中由論師自己來作,這裡只是順便說明。 另外,對於所說’無如吠陀的聞’,對於從吠陀語言中說補特伽羅是作者的說法,首先應當考察吠陀:是生起的還是未生起的? 如果吠陀是生起的,那麼吠陀就是無常的,因為是所生的緣故,如同瓶子。 再者,這吠陀是從自生、從他生、從二者生,還是無因生?首先,吠陀決定不從自生,因為是存在的緣故,如同已有的認識。 吠陀不從其他緣生,因為是他者的緣故,如同瓶子。或者,所欲說的其他,即字等作為吠陀成立的緣決定不是緣,因為是他者的緣故,如同棉線等。 吠陀不從二者生,因為被前述兩邊的能立所攝,且無從二者生的比量。 吠陀不從無因生,因為無能顯示的比量,且有比量和共許的違害過失。 再者,吠陀不從無因生,因為是字的聚集,如同《摩訶婆羅多》等論典。
།ཅི་སྟེ་རིག་བྱེད་དག་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་རིག་བྱེད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །གྲགས་པའི་གནོད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་གང་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་། ཁྱོད་ཀྱི་རིག་བྱེད་རྟག་པར་འདོད། །ཅེས་གྲགས་ན་ཅི་དེ་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་ རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་འདོད་དམ།འོན་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་འདོད། དེ་ལ་གལ་ཏེ་རྒྱུའི་སྒོ་ནས་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་འདོད་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་རིག་བྱེད་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བསྲེག་བྱ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་རྟག་པར་ གྲུབ་པར་འདོད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་མེད་དེ།རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་བཞིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ཁྲོ་བ་བདུན་ཅུ་པ་ལས། དེ་ཡི་རྟག་ཉིད་གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཡོད་ན། །རྟག་པ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡི་རྟག་ཉིད་གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་ནའང་། རྟག་པ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་རྟག་པ་ཉིད་ལ་གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཡོད་ན་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རྟག་པར་འདོད་པ་དེ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །སྐྱེས་བུའི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་ན་ཡང་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟག་པར་འདོད་པ་དེ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་དུ།རིག་བྱེད་ཀྱང་གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཡོད་ན་ཡང་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་ན་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་གཏན་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ལས་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་སྨྲས་པ་དེ་མི་འཐད་དོ། །ད་ནི་རྒྱུ་མེད་ པ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་རང་བཞིན་རྒྱུར་འདོད་པ་དག་གི་འདོད་པ་བསལ་བར་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་རེ་ཞིག་རང་བཞིན་རྒྱུར་འདོད་པ་དག་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་རྒྱུར་འདོད་པ་དག་ནི་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་མྱུ་གུའི་མཐར་ཐུག་པ་ཅན་གྱི་གསལ་བ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་རང་བཞིན་ཡིན་པར་ཁས་ བླངས་ནས་དེ་དག་ན་རེ།ནང་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་གཏི་མུག་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་གང་ཞིག་གང་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་ཏེ། དཔེར་ན་ཙནྡན་གྱི་ཞོགས་མ་དང་། གྱོ་མོ་དང་། སྣོད་དང་། རྒྱན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་། གཏི་མུག་དང་ལྡན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ན་ནང་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་གཏི་མུག་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས དང་།འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་། གཏི་མུག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། ཕུང་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་བཞིན་པས་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།འདིས་ནི་རང་བཞིན་རྒྱུར་འདོད་པ་དག་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་རྒྱུར་འདོད་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གང་དག་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་རང་བཞིན་བྱེད་རྒྱུ་དང་། རྒྱུ་མཚན་དང་། རྒྱུ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་དག་ནི་རང་བཞིན་རྒྱུར་འདོད་པ་དག་ ཅེས་བྱའོ།།ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཏོ། །རང་བཞིན་རྒྱུར་འདོད་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་དེ་སྐད་ཟེར་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།
如果吠陀是未生的,那麼就不存在吠陀,因為是未生的緣故,就如同虛空中的花朵一樣。這也將違背世間共識,因為在這個世間中,凡是已生的就稱為存在。 再者,如果你認為吠陀是常住的,那麼是通過因而成立常住性呢?還是通過無因而成立常住性?如果認為是通過因而成立常住性,那麼吠陀就是無常的,因為有因的緣故,就如同可燃物一樣。如果認為是通過無因而成立常住性,那麼’吠陀’這個詞就沒有意義,因為無因的緣故,就如同石女之子一樣。 正如《七十空性論》中所說:‘若其常性有因者,常性即非是常性。若其常性無因者,常性亦非是常性。‘這就像說,如果人的常住性有因,由於有因的緣故,所認為的常住性就不成為常住性。如果人的常住性無因,由於無因的緣故,所認為的常住性也不成為常住性。 同樣,吠陀若有因,由於有因的緣故就不成為常住性;若無因,由於本性完全不存在的緣故,也不成為常住性。因此,從吠陀的言語中說作者是補特伽羅的說法是不合理的。 現在應當破除那些認為無因的實體以自性為因的主張。首先爲了說明認為自性為因者的宗義,認為自性為因的人們承認從梵天等乃至芽等顯現的因是自性。 他們說:內在差別的因必定是樂、苦和癡,因為具有這些的緣故。如同世間中,凡是具有某物的,就知道是由那物所生,例如檀香木屑、皮革、容器和裝飾品等。同樣,內在差別也具有樂、苦和癡,因此,以上述理由,內在差別的因就是樂、苦和癡。 色、受、想、行、識等蘊的特徵也應當理解為樂、苦、癡的本性,因為是蘊的緣故,如同受蘊一樣,因此能立也不是不成立。 這就是說明認為自性為因者的宗義。所謂’認為自性為因者’,是指其他外道中認為自性是作因、因相和因的那些人。‘是’這個詞表示確定。意思是隻有認為自性為因的那些人這樣說,而其他人則不是這樣說的。
།ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་མྱུ་གུའི་མཐར་ཐུག་པ་ཅན་གྱི་གསལ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གསལ་བ་གང་དག་ལ་དང་པོར་ཚངས་པ་ལ་ སོགས་པ་ནས་ཐ་མ་མྱུ་གུའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དག་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་མྱུ་གུའི་མཐར་ཐུག་པ་ཅན་གྱི་གསལ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ།།གསལ་བ་དེ་རྣམས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་རྣམས་སྐྱེ་བའོ། །སྐྱེ་བ་དེའི་རྒྱུ་རང་བཞིན་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་རྒྱུར་ འདོད་པ་དག་ཚངས་པ་ལ་སོགས་པ་མྱུ་གུའི་མཐར་ཐུག་པ་ཅན་གྱི་གསལ་བ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་གསུམ་ཆ་མཉམ་པར་གྱུར་པ་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ནས།དེ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་ཚངས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། རྩཝ་དང་གེལ་བའི་བར་དང་ལྡན་པའི་གསལ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གསལ་བའི་རྒྱུ་ནི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་གསུམ་ཆ་མཉམ་པར་གྱུར་པ་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡིན་པར་འདོད དོ།།འདི་ལ་གྲངས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་ལས་སྙིང་སྟོབས་དང་། རྡུལ་དང་། མུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོན་ཏན་གསུམ་འདོད་དེ། དེ་ལ་སྙིང་སྟོབས་ནི་ཡང་བ་དང་། གསལ་བའི་བདག་ཉིད་དོ། །རྡུལ་ནི་གཡོ་བ་དང་། འཇུག་པར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །མུན་པ་ནི་ལྕི་བ་དང་གནས་པའི་མཚན་ ཉིད་དོ།།ཇི་སྐད་དུ། རངས་དང་མགུ་དང་ཀུན་དགའ་དང་། །བདེ་དང་ཞི་བའི་སེམས་ཉིད་དག་།ལན་འགའ་ཡང་ནི་སྣང་གྱུར་པ། །དེ་དག་སྙིང་སྟོབས་ཡོན་ཏན་ནོ། །མི་དགའ་བ་དང་ཡོངས་གདུངས་དང་། །མྱ་ངན་འདོད་དང་མི་བཟོད་དག་།གང་དུ་སྣང་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས། །དེ་ དག་རྡུལ་གྱི་རྟགས་སུ་འདོད།།རྨོངས་དང་དེ་བཞིན་གཏི་མུག་དང་། །བག་མེད་གཉིད་དང་གཡེལ་བ་དག་།ལན་འགའ་ཡང་ནི་སྣང་གྱུར་པ། །དེ་དག་མུན་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པ་དེ་དག་ཆ་མཉམ་པ་ཉིད་ དང་མཚུངས་པ་དང་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་།གང་ཡང་རུང་བ་འགའ་ཞིག་ཤས་ཆེ་བར་མི་དམིགས་པ་དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱའོ། །གཙོ་བོ་དེ་ཡང་བྲམ་ཟེ་སེར་སྐྱའི་མངོན་སུམ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་གཞུང་ལས་བྲམ་ཟེ་སེར་སྐྱས་ཚངས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་མཐོང་གི་དེས་གཙོ་བོ་དེ་ནི་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་འབྱུང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།གཙོ་བོ་རྟགས་མེད་པ་མི་གསལ་བ་དེ་ལས་ཆེན་པོ་ཅུང་ཟད་ཙམ་དང་འགྱུར་བ་ཙམ་དུ་སྐྱེའོ། །ཆེན་པོ་ལས་ང་རྒྱལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་སྐྱེའོ། །ང་རྒྱལ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལས་གྱུར་པ་དང་། རྡུལ་ལས་གྱུར་པ་དང་། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་ རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལས་གྱུར་པའི་ང་རྒྱལ་སྙིང་སྟོབས་ཤས་ཆེ་བ་ལས་ནི་དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་སྐྱེ་སྟེ།འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་དང་། ངག་དང་། རྐང་པ་དང་། ལག་པ་དང་། རྐུབ་དང་། མདོམས་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་མིག་ལ་ སོགས་པ་ལྔ་ནི་བློའི་དབང་པོ་དག་ཡིན་ནོ།།ངག་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་ལས་ཀྱི་དབང་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བློའི་དབང་པོ་དག་ཏུ་ཡང་གནས་པར་བྱེད་ལ། ལས་ཀྱི་དབང་པོ་དག་ཏུ་ཡང་གནས་པར་བྱེད་དོ། །འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ང་རྒྱལ་མུན་ པ་ཤས་ཆེ་བ་ལས་ནི་དེ་ཙམ་ལྔ་སྐྱེ་སྟེ།འདི་ལྟ་སྟེ། སྒྲ་དེ་ཙམ་དང་། རེག་དེ་ཙམ་དང་། རོ་དེ་ཙམ་དང་། གཟུགས་དེ་ཙམ་དང་། དྲི་དེ་ཙམ་མོ།
所謂’從梵天等直至芽的諸顯現’是指,凡是從最初的梵天等直至最後的芽為止的顯現,這些就稱為’從梵天等直至芽的諸顯現’。 ‘這些顯現生起’是指諸顯現的產生。 ‘承認自性為其生起之因’是指,承認自性為因的那些人認為從梵天等直至芽的諸顯現的生起之因是自性,也就是勇識、塵性和暗性這三德平衡的狀態,稱為最勝。 這裡的要義是:從最初的梵天直至根莖等的一切顯現,其顯現之因即是自性,也就是勇識、塵性和暗性這三德平衡的狀態,稱為最勝。 對此,數論派的典籍中承認勇識、塵性和暗性這三德。其中勇識的本性是輕盈和明亮;塵性的本性是運動和趨入;暗性的特徵是沉重和靜止。 如所說:‘歡喜、滿足、極喜、安樂和寂靜等心,有時顯現,這些是勇識之德。不悅、熱惱、憂愁、貪慾和不耐等,以顯現之理由,承認這些是塵性之相。愚癡以及無明、放逸、睡眠和懈怠等,有時顯現,這些是暗性之德。’ 當這些勇識、塵性和暗性處於平等、均衡、一致的狀態,沒有任何一種佔據優勢時,這就稱為最勝。 這最勝也不是迦毗羅仙人的現量所見,因為他們的典籍中說:‘迦毗羅仙人見到梵天的生起,但他不見那最勝。’ 從無相、不明顯的最勝中,生起稍許廣大和變異的大。從大中生起極為明顯的我慢。這我慢有三種:轉變所生、塵性所生和元素所生。 其中,從轉變所生的我慢中,以勇識佔優勢者生起十一種根,即:眼、耳、鼻、舌、身、意、語、足、手、肛門和生殖器。 其中眼等五根是覺知根,語等五根是作業根。意根具有二者的本性,既安住于覺知根中,也安住于作業根中。 從元素所生的我慢中,以暗性佔優勢者生起五唯,即:聲唯、觸唯、味唯、色唯和香唯。
།རྡུལ་ལས་གྱུར་པའི་ང་རྒྱལ་གཡོ་བ་ཤས་ཆེ་བ་ནི་གཉིས་ཀའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བྲམ་ཟེ་འགའ་ཞིག་ལ་ཆུང་མ་བྲམ་ཟེ་མོ་ཞིག་དང་དམངས་ མོ་ཞིག་གཉིས་ཡོད་ལ།བྲམ་ཟེ་མོ་ལ་ནི་བུ་བཅུ་གཅིག་བཙས་ལ། དམངས་མོ་ལ་ནི་བུ་ལྔ་བཙས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལ་བྲམ་ཟེ་མོ་ལྟ་བུ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལས་གྱུར་པའི་ང་རྒྱལ་ཡིན་ལ། བུ་བཅུ་གཅིག་ལྟ་བུ་ནི་དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །དམངས་མོ་ལྟ་བུ་ནི་འབྱུང་བ་ལས་ གྱུར་པའི་ང་རྒྱལ་ཡིན་ལ།བུ་ལྔ་ལྟ་བུ་ནི་དེ་ཙམ་ལྔ་པོ་དག་ཡིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ་ལྟ་བུ་ནི་རྡུལ་ལས་གྱུར་པའི་ང་རྒྱལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆེན་པོ་དང་ང་རྒྱལ་དང་། དེ་ཙམ་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་ལ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །རྩ་བའི་རང་བཞིན་ནི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ལས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། གང་གི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་གང་ལས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་མི་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་ལས་ང་རྒྱལ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་གཙོ་བོ་ལས སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་ང་རྒྱལ་ལས་དབང་པོ་རྣམས་དང་དེ་ཙམ་རྣམས་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་ང་རྒྱལ་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་ལས་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་ང་རྒྱལ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྒྲ་དེ་ཙམ་ལས་ནམ་མཁའ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་དེ་ཙམ་ རང་བཞིན་ཡིན་ལ།གང་གི་ཕྱིར་སྒྲ་དེ་ཙམ་ང་རྒྱལ་ལས་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་སྒྲ་དེ་ཙམ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་རེག་དེ་ཙམ་ལས་རླུང་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་རེག་དེ་ཙམ་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། གང་གི་ཕྱིར་རེག་དེ་ཙམ་ང་རྒྱལ་ལས་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་རེག་དེ་ཙམ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ ཕྱིར་གཟུགས་དེ་ཙམ་ལས་མི་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་དེ་ཙམ་རང་བཞིན་ཡིན་ལ།གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་དེ་ཙམ་ང་རྒྱལ་ལས་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་དེ་ཙམ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་རོ་དེ་ཙམ་ལས་ཆུ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་རོ་དེ་ཙམ་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། གང་གི་ཕྱིར་རོ་དེ་ཙམ་ང་རྒྱལ་ལས་སྐྱེ་བ་ དེའི་ཕྱིར་རོ་དེ་ཙམ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་དྲི་དེ་ཙམ་ལས་ས་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་དྲི་དེ་ཙམ་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། གང་གི་ཕྱིར་དྲི་དེ་ཙམ་ང་རྒྱལ་ལས་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་དྲི་དེ་ཙམ་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་དང་དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་སྟེ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ནི་འགྱུར་བ་ འབའ་ཞིག་ཡིན་གྱི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཙོ་བོ་དང་ཆེན་པོ་དང་ང་རྒྱལ་དང་དེ་ཙམ་ལྔ་སྟེ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ལས་གཙོ་བོ་ནི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བདུན་ནི་རང་བཞིན་དང་འགྱུར་བ་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པོ་དེ་དག་སྐྱེས་བུ་དང་བཅས་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉི་ཤུ་རྩ་ ལྔ་ཡིན་ནོ།།གང་གིས་སྐྱེས་བུ་དང་བཅས་པ་དེ་དག་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཆ་ལུགས་གང་དག་གིས་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། དེ་ཉིད་ཉི་ཤུ་ལྔ་ཤེས་པས། །རལ་པའམ་བྱི་བོ་འམ་གཙུག་ཕུད་ཀྱི། །བསྟི་གནས་གང་དུ་དགའ་བ་དེར། །གྲོལ་འགྱུར་ འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད།།ཅེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །རང་བཞིན་གྱི་རྒྱུར་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་སྨྲ་བ་གཞན་གྱིས་མི་རྟོགས་པ་དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་རྒྱུར་འདོད་པ་དེ་དག་ན་རེ། ནང་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་གཏི་མུག་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་འཇིག་ རྟེན་ན་ཡང་གང་ཞིག་གང་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་ཏེ།དཔེར་ན་ཙནྡན་གྱི་ཞོགས་མ་དང་། གྱོ་མོ་དང་སྣོད་དང་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།
從微塵而生的我慢動搖較大的是二者的本性,譬如有一婆羅門有兩個妻子,一個是婆羅門女,一個是首陀羅女。婆羅門女生了十一個兒子,首陀羅女生了五個兒子。其中,婆羅門女好比是從變異而生的我慢,十一個兒子好比是十一根。首陀羅女好比是從大種而生的我慢,五個兒子好比是五唯。婆羅門好比是從微塵而生的我慢。其中,大、我慢和五唯既是自性也是變異。根本自性唯是自性而非變異。為什麼呢?因為從勝性生大故,勝性是自性;因為勝性不從任何處生故,勝性也是不變異。因為從大生我慢故,大是自性;因為大從勝性生故,大也是變異。因為從我慢生諸根和五唯故,我慢是自性;因為我慢從大生故,我慢也是變異。因為從聲唯生虛空故,聲唯是自性;因為聲唯從我慢生故,聲唯也是變異。因為從觸唯生風故,觸唯是自性;因為觸唯從我慢生故,觸唯也是變異。因為從色唯生火故,色唯是自性;因為色唯從我慢生故,色唯也是變異。因為從味唯生水故,味唯是自性;因為味唯從我慢生故,味唯也是變異。因為從香唯生地故,香唯是自性;因為香唯從我慢生故,香唯也是變異。因此,五大種和十一根這十六者唯是變異而非自性。勝性、大、我慢和五唯這八者中,勝性唯是自性而非變異。七者既是自性也是變異。這二十四者連同神我共二十五。若人了知包括神我在內的這些,無論處於何種形態皆得解脫。如說:‘了知二十五諦者,無論是結髮、剃髮或留髮髻,隨其所樂住處皆得解脫,於此無疑。‘如是所說。主張自性為因者他人不能了知,因此主張自性為因者說:內在差別的因必定是樂、苦和癡,因為具有彼等故。如是世間中若某物具有某性,則知彼是彼因所生,如檀香木屑、陶器、容器和裝飾等。
།འདིར་ཡང་ནང་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ནི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ དང་།གཏི་མུག་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཡིན། དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་གང་ཞིག་གང་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དེའི་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན། དཔེར་ན་ཙནྡན་གྱི་ཞོགས་མ་དང་། གྱོ་མོ་དང་སྣོད་དང་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེ་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། །འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་མིག་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་གཏི་མུག་ཅེས་བྱ་བ སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ།དེ་དག་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་པོ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཙནྡན་གྱི་ཞོགས་མ་ལ་སོགས་པ་ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཙནྡན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པ་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ ལ་ནང་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་མིག་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སོ། །བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་སྟོབས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། རངས་དང་མགུ་དང་ཀུན་དགའ་དང་། །བདེ་དང་ཞི་བའི་སེམས་ཉིད་དག་།ལན་འགའ་ཡང་ནི་སྣང་ གྱུར་པ།།དེ་དག་སྙིང་སྟོབས་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡུལ་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། མི་དགའ་བ་དང་ཡོངས་གདུངས་དང་། །མྱ་ངན་འདོད་དང་མི་བཟོད་དག་།གང་དུ་སྣང་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས། །དེ་དག་རྡུལ་གྱི་རྟགས་སུ་འདོད། །ཅེས་ བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཏི་མུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མུན་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། རྨོངས་དང་དེ་བཞིན་གཏི་མུག་དང་། །བག་མེད་གཉིད་དང་གཡེལ་བ་དག་།ལན་འགའ་ཡང་མི་སྣང་གྱུར་པ། །དེ་དག་མུན་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་མིག་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་སྙིང་སྟོབས་དང་། རྡུལ་དང་མུན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དམ་འཆའོ། །དེའི་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བ་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་གང ཞིག་གང་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་མིག་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། གཏི་མུག་ཡིན་པར་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། དེའི་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བའི་ཁམས་ན་ཡང་ངོ་། །གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་གོ། །གང་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་གང་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའོ།།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་དེ་ནིའོ། །དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་དེའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་གྲགས་པའོ།
此處’內的差別等’是有法,‘因是樂、苦、癡為定’是所立法,‘由具有彼故’是能立法。如是世間中若某物與某物相應者,即知彼為彼之因,此是其比量。譬如旃檀木屑、瓶、裝飾等,此是譬喻。 此中略義為:內處眼等相互特徵各異之差別,其因定為樂、苦、癡,即勇德、塵性、暗性,因為彼等具有勇德、塵性、暗性三德故。如旃檀木屑等因具有旃檀等而成為旃檀等所生一樣。 ‘內的差別等’是指內處眼等相互特徵各異之差別。‘樂’即勇德,如說:‘歡喜、滿意、欣悅、安樂、寂靜之心,偶爾顯現者,彼等是勇德之性質。’ ‘苦’即塵性,如說:‘不悅、熱惱、憂愁、貪慾、不忍等,於何處顯現之理由,彼等許為塵性之相。’ ‘癡’即暗性,如說:‘迷惑以及愚癡、放逸、睡眠、懈怠等,永不顯現者,彼等是暗性之性質。’ ‘由具有彼故’是指:內處眼等差別具有勇德、塵性、暗性等性質故,立內處等之因是自性。為作其比量故,說’如是世間中若某物與某物相應者,即知彼為彼之因’。 內處眼等相互特徵各異之差別,其因為何顯然是樂、苦、癡?為顯示其比量故,說’如是世間中’等。‘如是’之詞義為’何故’。‘世間中’即在眾生界中。‘某物’即某事物。‘與某物相應’即與某性質相應。‘彼’即彼事物。‘知為彼之因’即知具有彼性質之因而聞名。
།དེའི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཙནྡན་གྱི་ཞོགས་མ་དང་གྱོ་མོ་དང་སྣོད་དང་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དཔེར་ན་ཙནྡན་གྱི་ཞོགས་མ་དག་ཀྱང་ཙནྡན་གྱི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཙནྡན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པ་དང་། ཁམ་པའི་གྱོ་མོ་དག་ཀྱང་ཁམ་པའི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་ཁམ་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པ་དང་། ཁར་བའི་སྣོད་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཁར་ བའི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་ཁར་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པ་དང་།གདུ་བུ་དང་དཔུང་རྒྱན་ལ་སོགས་པ་གསེར་གྱི་རྒྱན་དག་ཀྱང་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་གསེར་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་དཔེས་མཚོན་པའི་ དོན་གྱིས་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་གཏི་མུག་དང་ལྡན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ན། ནང་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་གཏི་མུག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ནི་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བའི་གཞུང་གཟུགས་པའོ།།གཞུང་གཟུགས་པ་གཞན་བཞི་པོ་ཚད་ཀྱི་གཞུང་གཟུགས་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་གཞུང་གཟུགས་པ་དང་། ནུས་པ་འཇུག་པའི་གཞུང་གཟུགས་པ་དང་། རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གཞུང་གཟུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ནི་འདིར་མ་བྲིས་ཏེ། གཞུང་གཟུགས་པ་ལྔ་དང་། གཞུང་གཟུགས་པ་མེད་པ་ལྔ་པོ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དེ་དག་གིས་རྟག་ཏུ་ནང་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ལ་རྒྱུ་ལྔ་ནི་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་པ་དག་ཁོ་བོ་ལ་ཕུང་པོ་རྣམས་སྙིང་སྟོབས་དང་། རྡུལ་དང་མུན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པར་མ་གྲུབ་པས ཁྱོད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་ཟེར་ན།དེའི་ཕྱིར་གྲངས་ཅན་དག་རང་ཉིད་ཀྱི་དོགས་པ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པའམ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཚིག་ནི་ཡང་སྒྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར། གཟུགས་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་ བྱེད་དང་།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། གཏི་མུག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། ཕུང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་བཞིན་པས་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདིར་ ཡང་གཟུགས་དང་།འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། གཏི་མུག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཡིན། ཕུང་པོ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན།ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་བཞིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། །འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་པོ་དག་ ཀྱང་།སྙིང་སྟོབས་དང་། རྡུལ་དང་མུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་གཟུང་སྟེ་དེ་དག་ཕུང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཚོར་བ་ནི་ཕུང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། གཏི་མུག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་བདེ་བའི་ཚོར་ བ་དང་།སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་འདྲ་བར། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་པོ་དག་ཀྱང་ཕུང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། གཏི་མུག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།
爲了說明其譬喻,故說’譬如旃檀木片、陶器、容器和裝飾等’。就像旃檀木片具有旃檀的自性,因此它們是由旃檀所生;陶土製品具有陶土的自性,因此它們是由陶土所生;陶製容器等具有陶土的自性,因此它們也是由陶土所生;手鐲、臂釧等金飾品具有黃金的自性,因此它們也是由黃金所生,如是等等。 這是以譬喻所表達的意義作結:因此,同樣地,內在差別也都具有樂、苦和愚癡,所以如前所說的理由,內在差別的因是樂、苦和愚癡。這是隨行的論式。 其他四種論式,即量的論式、因果論式、功能運作論式和種種自性論式在此未寫。以這五種論式和五種非論式的區分,常常用來證成內在差別有五種因。 如果佛教徒說:‘對我來說,諸蘊具有勇德、塵性和暗性的性質尚未成立,因此你的因的內容不成立’。為此,數論派自己證成這個疑問。 因為對任何人來說,不成立或懷疑的言詞都有待于證成的特徵,所以色、想、行、識蘊的諸蘊也應當被理解為樂、苦、愚癡的本性,因為是蘊的緣故,如同受蘊。因此,因的內容並非不成立。 在此,‘色、想、行、識蘊’是有法,‘應當被理解為樂、苦、愚癡的本性’是所立法,‘因為是蘊’是能立法,‘如同受蘊’是譬喻,‘因此,因的內容並非不成立’是結論。 此中要義是:色等四蘊也應當被理解為勇德、塵性和暗性的本性,因為是蘊的緣故,如同受蘊。譬如受蘊因為是蘊,所以應當被理解為樂、苦、愚癡的本性。正如說’樂受’、‘苦受’一樣,色等四蘊也因為是蘊,所以它們也成為樂、苦、愚癡的本性。因此,由於它們具有這些性質,所以如前所說的因的特徵並非不成立。
།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ། འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ལ་འདིར་ཙནྡན་ལ་སོགས་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པས་དཔེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལ་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་སྔ་མ་དེ་ ལ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་སུན་དབྱུང་བ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པས་དཔེ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོ་བོའི་ཕྱོགས་ལ་ཙནྡན་དང་། གྱོ་མོ་དང་། སྣོད་དང་། རྒྱན་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པས་ཁྱོད་ཀྱི་དཔེ་མེད་དོ། །དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཐམས་ ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཙནྡན་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་བོ།།དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དཔེ་མེད་པས། དེས་ན་གྲངས་ཅན་ངག་གི་སྒྲུབ་པ་ནང་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། གཏི་མུག་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་དེ་དང་ལྡན་ པའི་ཕྱིར།འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་གང་ཞིག་གང་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་ཏེ། དཔེར་ན་ཙནྡན་གྱི་ཞོགས་མ་དང་། གྱོ་མོ་དང་། སྣོད་དང་། རྒྱན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པ་སྔ་མ་དེ་ཡང་དཔེ་མེད་པས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་ པའི་ཕྱིར་དམ་བཅས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།།སྒྲུབ་པ་གཉིས་པ་ལ་ཡང་གང་ལ་གཟུགས་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། གཏི་མུག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་ སྒྲུབ་པ་དེ་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་དཔེ་མ་གྲུབ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་གཏི་མུག་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པས་དཔེ་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཚོར་བ་ལ་གཏི་མུག་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆ་གཅིག་གི་དཔེས་སྟོང་སྟེ། རེ་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་སྐྱོན་དེ་ཡོད་དོ། །དོན་དམ་ པར་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར།དཔེའི་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡང་ཡོད་དོ། །ཅི་སྟེ་སྦྱོར་བ་འདི་ལྟ་བུ་བྱེད་དེ། གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕུང་པོ་རྣམས་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། གཏི་མུག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར།འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དཔེར་བཞག་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཤིན་ཏུ་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ལ་གཏི་མུག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་ལ་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྦྱོར་བ་འདི་ལྟ་བུ་བྱེད་དེ། གཟུགས་ དང་།འདུ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གསུམ་པོ་དག་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། གཏི་མུག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཕུང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚོར་བ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་ཅིང་། འདུ་ བྱེད་རྣམས་ལ་གཏི་མུག་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་།ཚོར་བ་དང་། འདུ་བྱེད་གཉིས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་མ་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཅི་རེ་ཞིག་ཚོར་བ་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཉིས་བཞིན་དུ། གཟུགས་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གསུམ་པོ་དག་ཀྱང་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། གཏི་མུག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའམ། འོན་ཏེ་གཟུགས་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གསུམ་པོ་དག་ཕུང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚོར་བའི་ཕུང་པོའམ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་བཞིན་དུ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་འམ་གཏི་མུག་ལས གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་མ་ངེས་སོ།
對於如此所說的回答,此處由註釋者說道:‘此處由於旃檀等勝義諦中不成立故無有譬喻’等。其中’此處’是指對前述論證,此處註釋者說出了破斥。 ‘旃檀等勝義諦中不成立故無有譬喻’是指在我方,旃檀、鍋子、容器、裝飾等在勝義諦中不成立,故你的譬喻不成立。因為勝義諦中一切事物皆不生,故旃檀等在勝義諦中不成立。 因此,你所說’由於具有彼性質’的這個譬喻不成立,所以數論派所說’內在差別的因是樂、苦、癡,因為具有彼性質。如同世間上,若某物具有某性質,則知彼為其因,如旃檀木屑、鍋子、容器、裝飾等’的前述論證也因無有譬喻故因不成立,僅是立宗而已。 對於第二個論證,‘應當了知色、想、行、識等蘊的特徵也是樂、苦、癡的本性’這一論證,即便在世俗諦中譬喻也不成立。 因此,即便在世俗諦中,由於愚癡屬於行蘊,故譬喻不成立。這是說,因為受蘊中無有愚癡,所以所立法的一部分無有譬喻。首先在世俗諦中就有此過失。在勝義諦中,由於受蘊不生,故有譬喻法不成立的過失。 若作如是結合:色、受、想、行、識等蘊是樂、苦、癡的本性,因為是蘊的緣故,如同行蘊。即便如此,以行蘊為譬喻的論證也完全是空的,因為雖然行蘊中有愚癡,但其中無有樂與苦。 若作如是結合:色、想、識三種特徵的蘊是樂、苦、癡的本性,因為是蘊的緣故,如同受蘊與行蘊。即便如此,雖然受蘊中有樂苦,行蘊中有愚癡,但受蘊與行蘊中任一都不確定。 究竟是如同受蘊與行蘊二者那樣,色、想、識三蘊也具有樂、苦、癡呢?還是色、想、識三種特徵的蘊因為是蘊的緣故,如同受蘊或行蘊,而具有樂、苦或愚癡中的任一,這是不確定的。
།བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་ལས་གཞན་པ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཤེས་པ་བཞིན་པས་དེའི་ཕྱིར། དེ་ནི་རྗེས་ སུ་དཔག་པས་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གྲངས་ཅན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ལས། གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། གཏི་མུག་ཅེས་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་གསུམ་པོ་སྤྱི་དང་ལྡན་པར་འདོད་ཅིང་། གྲངས་ ཅན་གྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་ལྡན་པར་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར།འདིར་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ཏེ་ཆོས་དེ་རྣམས་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། ། འདིར་ཡང་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དག་ལས་གཞན་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཡིན། གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན།དཔེར་ན་ཤེས་པ་བཞིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་ལས་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་པ་སྟེ། ཤེས་པ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཏེ། གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་སོ། །བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ངེས་པ་ཞེས བྱ་བ་ནི།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས། གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ངེས་པར་སྒྲུབ་པའོ། །གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟར་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ། ཆོས་གང་དང་གང་གཞལ་བྱ་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་དག་ནི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཤེས་པ བཞིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་ག་ལ་གྲགས་པའི་དཔེ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་གྱི་གཞུང་ལས་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ངེད་སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དཔེར་ན་གྲངས་ཅན་གྱི་གཞུང་ལས། ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱེས་ བུ་ནི་གཞལ་བྱ་ཡང་ཡིན་ལ།།དེ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡང་མི་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོ་ ཉིད་མ་ཡིན་པར་ངེས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་ན་གྲངས་ཅན་དག་གིས་ནང་གི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། གཏི་མུག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་ དབུ་མ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེས་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ།
除了樂和苦之外沒有其他知覺存在的諸法,必定不是樂和苦的本性,因為是所量的緣故,如同知覺一樣,因此,這也不應該由比量來推理。 數論派的論典中認為色、受、想、行等性相的諸法具有樂、苦、癡三種功德,爲了破除數論派諸法具有這些功德的論點,此處以色、受、想、行等非識的諸法作為有法,證成這些法不是樂和苦的本性。 此中,‘除了樂和苦之外沒有其他知覺存在的諸法’是有法,‘必定不是樂和苦的本性’是所立法,‘因為是所量’是能立法,‘如同知覺一樣’是譬喻,‘因此,這也不應該由比量來推理’是結論。 ‘除了樂和苦之外’是指除了受蘊之外,應當理解為’彼知覺存在’。‘沒有知覺存在的諸法’是指非識蘊的諸法,即色、受、想、行。‘必定不是樂和苦的本性’是證成非識蘊的諸法,即色、受、想、行等法必定不是樂和苦的本性。 ‘因為是所量’是說,由於色、受、想、行等是所量,所以必定不是樂和苦的本性,因為任何是所量的法,都必定不是樂和苦的本性。 ‘如同知覺一樣’是雙方共許的譬喻。‘知覺’在數論派的論典中稱為’補特伽羅’,在我們佛教的論典中稱為’識’。因此,就像數論派論典中所說的’知覺’即補特伽羅雖然是所量,但不承認它具有樂、苦等功德一樣,色、受、想、行等諸法也因為是所量,所以必定不是樂和苦的本性。 ‘因此,這也不應該由比量來推理’是說,由於上述理由,數論派所說的’內在差別的因必定是樂、苦、癡的本性’這一說法,即使以中觀派的比量也是不合理的,這是結論。
།གལ་ཏེ་གྲངས་ཅན་དག་འདི་སྐད་ཅེས། དབུ་མ་པས་དཔེར་ན་ཤེས་པ་བཞིན་པས་ཞེས་ཤེས་པ་ལས་དཔེ་བླངས་པ་དེ་ཤེས་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཁྱེད་ལ་མ་གྲུབ་པས་དེའི་ཕྱིར་དབུ་མ་པས་དཔེ་མ་ གྲུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་ན།ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་དེའི་ལན་དུ། འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་སྤྱིར་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ལས་དཔེ་ཉིད་བླངས་པས་དཔེ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་སྟེ། དེ་ནི་ཁྱེད་ལ་ཡང་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བར་ གྲགས་ལ།ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཡང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས་པས་ཤེས་པ་དེ་ནི་སྤྱིར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པ་སྤྱིར་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ལས་དཔེ་ཉིད་བླངས་པས་ཁོ་བོའི་དཔེ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་རང་བཞིན་རྒྱུར་འདོད་པ་དག་གི་གཞུང་ལས་གཙོ་བོ་ལས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ དག་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ལུགས་དགག་པའི་ཕྱིར།འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་བོ་ཆེན་པོ་ནི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་གསལ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་བཞིན་པས་རང་བཞིན་རྒྱུར་འདོད་པ་དག་གི་རང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་གནོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ ཏེ།འདིར་ཡང་གཙོ་བོ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དེ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཡིན། མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་བཞིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེ་ཡིན། རང་བཞིན་རྒྱུར་ འདོད་པ་དག་གིས་རང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་གནོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ།།དེ་ལ་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པའི་ཕན་ཡོན་གསུམ་ཆ་མཉམ་པར་གྱུར་པ་རྟགས་མེད་ཅིང་མི་གསལ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཆེན་པོ་ལ་སོགས་ པ་དེ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གཙོ་བོ་དེ་ཆེན་པོ་དང་ང་རྒྱལ་དང་བློ་དང་ཡིད་དང་ལས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་དང་། དེ་ཙམ་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་དག་གི་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པའོ། །མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཙོ་བོ་དེ་ནི་རྟགས་མེད་ཅིང་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཆེན་ པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའོ།།དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་བཞིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཡང་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར། ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། གཙོ་བོ་ཡང་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་རྒྱུར་འདོད་པ་ དག་གིས་རང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་གནོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་དག་གིས་གཙོ་བོ་རྟགས་མེད་ཅིང་མི་གསལ་བ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་དམ་བཅས་པའི་རང་གི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ལ་དབུ་མ་པས་དེ་མི་གསལ་བས་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་བོ་རྒྱུར་འདོད་པ དེ་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་གལ་ཏེ་གསལ་བའི་སྔོན་རོལ་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་བྱ་ན་ནི། དཔེ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་བྱ་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ནི་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ འདི་ནི་དབུ་མ་པས་གྲངས་ཅན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ།གྲངས་ཅན་དག་ན་རེ་དབུ་མ་པས་སྔར་བསྒྲུབས་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གལ་ཏེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བའི་སྔོན་རོལ་གྱི་གནས་སྐབས་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བྱ་ན་ནི། དཔེ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་གཙོ་བོ་མི་གསལ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་སྐྱེས་བུ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།
假設數論師如此說:‘中觀師以識為喻,從識中取譬,而識即是神我,這在你們看來是不成立的,因此中觀師的譬喻不成立。’ 對於這個前說的回答,此處論釋者說:‘僅從普遍成立的識中取譬,因此並非無有譬喻。‘所謂識即是識的差別,這在你們稱為神我,在我們也稱為識,因此這識是普遍成立的。如是僅從普遍成立的識中取譬,因此我的譬喻並非不成立。 現在爲了破斥主張自性為因者所說的’從最勝性生出大等真實’的觀點,此處論釋者說:‘最勝性不是大等真實的因,因為不明顯的緣故,如同神我。因此損害了主張自性為因者的自比量。’ 此中,‘最勝性’是有法,‘不是大等真實的因’是所立法,‘因為不明顯’是能立法,‘如同神我’是譬喻,‘損害了主張自性為因者的自比量’是結論。 其中,所謂最勝性即是自性,是指勇德、塵性、暗性三德平衡,無相且不明顯者。‘不是大等真實的因’是指,證明該最勝性不是大、我慢、覺、意、業根諸根,唯量和大種等真實的生因。‘因為不明顯’是指,由於該最勝性無相且不明顯,故非大等真實之因。‘如同神我’是指,如同神我因不明顯故非大等真實之因,同樣,最勝性也因不明顯故非大等真實之因。 ‘損害了主張自性為因者的自比量’是指,數論師主張無相且不明顯的最勝性是大等真實之因的自比量,中觀師以其不明顯故非因的比量破斥了主張最勝性為因的觀點。 假設對’因為不明顯’這一因的含義,若是指明顯之前的狀態,則有譬喻不具能立法之過;若是指有識,則因的含義得以成立。這是中觀師預設數論師疑問的話語。數論師說:‘中觀師先前所立的因——因為不明顯,如果是指大等明顯之前的狀態即最勝性,則有譬喻不具能立法之過,因為最勝性的不明顯性在神我中是沒有的。’
།གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་བྱ་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མི་འགྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་གསལ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་གཙོ་བོ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དབུ་མ་པས་རང་བཞིན་རྒྱུར་འདོད་པ་དག་གི་དོགས་པ་བསུ་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མ་པས་སྔར་གཙོ་བོ་ནི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་ བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ།།གལ་ཏེ་གསལ་བའི་སྔོན་རོལ་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་བྱ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེན་པོ་སྟེ། ཆེན་པོ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་དང་འགྱུར་བ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྔོན་རོལ་གྱི་གནས་སྐབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ། གཙོ་ བོ་ནི་རྟགས་མེད་ཅིང་མི་གསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་གཙོ་བོ་མི་གསལ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བརྗོད་ན་ནི། དེས་ན་དཔེ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དཔེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མ་པས་སྔར་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་བཞིན་པས་ཞེས་སྨྲས་ པས་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ནོ།།སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མ་པས་སྔར་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་སྨྲས་པ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །མི་ལྡན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་གཙོ་བོ་མི་གསལ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་སྐྱེས་བུ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་བྱ་ན་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་རང་བཞིན་ཏེ་དེ་ཡང་རྟགས་མེད་ཅིང་མི་གསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་གསལ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་གཏན་ཚིགས་དེ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ན་ནི། དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གཏན་ ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དབུ་མ་པས་སྔར་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་སྨྲས་པ་སྟེ། གཙོ་བོ་ནི་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་གསལ་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་གཙོ་བོ་ལ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་དབུ་མ་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་སྤྱིར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རམ། བྱེ་བྲག་ཏུ་བརྗོད་ན་ཡང་ཉེ་བར་སྦྱར་བས་སྤྱིར་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ལྟག་ཆོད་ དེ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།དེ་ལ་དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་གྱིས་སྨྲས་པ། དེ་ནི་དབུ་མ་པའི་དཔེ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མི་འགྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པའོ། །གཏན་ཚིགས་སྤྱིར་ བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི།འདི་ལྟར་ཆོས་སྤྱིར་བཟུང་ནས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་ཀྱི། དེའི་བྱེ་བྲག་བཟུང་ནས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་དང་བུམ་པའི་མི་རྟག་པ་སྤྱིར་བརྗོད་པ་དང་འདྲ་བར་གཙོ་བོ་དང་སྐྱེས་བུའི་མི་གསལ་བ་སྤྱིར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དཔེ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་མི་ ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ།
如果是對於有知的情況而言,則因不成立,也就是說,有知的不明顯性在勝論派的主物中是不存在的。對此,‘如果’這個詞是中觀派用來迎接那些認為自性為因者的疑問的詞語。‘因為不明顯’這個因的意思,是指中觀派先前所說的主物不是大等真實的因,因為不明顯的緣故,這就是所說的因義。 如果是對顯現之前的狀態而言,這裡’顯現’是指大,因為大僅僅是些微變化。‘顯現之前的狀態’是指主物,因為主物是無相且不明顯的。 因此,如果說主物的不明顯性就是因,那麼就會有喻體不具備所立法的過失。‘喻’是指中觀派先前所說的’如同士夫’的士夫。‘所立法’是指中觀派先前所說的’因為不明顯’這個因。‘不具備的過失’是指主物的不明顯性在士夫中是不存在的。 如果是對有知而言,‘有知’是指士夫的自性,它也是無相且不明顯的。因此,如果說有知的不明顯性就是因,那麼因義就不成立。‘因義’是指中觀派先前所說的’因為不明顯’,即主物因為不明顯故不是大等真實的因。‘不成立’是指有知的不明顯性在主物中是不存在的。 如此,他們說中觀派的宗法是不合理的。對於這種說法,註釋者回答說:這是不好的,因為因是總說的緣故,或者即使別說,也因相互關聯而總歸為一,所以這種詭辯是似不成立。 其中,‘這是不好的’是指數論派所說的既不是中觀派的喻體不具備所立法,也不是因義不成立,所以是不好的。‘因是總說的緣故’是指總攝法而推度,而不是執取其別相而推度,如同總說聲和瓶的無常性一樣,總說主物和士夫的不明顯性,因此不是不具備所立法。
།བྱེ་བྲག་ཏུ་བརྗོད་ན་ཡང་ཉེ་བར་སྦྱར་བས་སྤྱིར་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཙོ་བོ་དང་སྐྱེས་བུ་མི་གསལ་བ་ཉིད་སོ་སོར་བྱེ་བྲག་ཏུ་བརྗོད་དུ་ཟིན་ན་ཡང་དོན་ཉེ་བར་སྦྱར་བས་སྤྱི་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སྤྱོད་པའི་དུས་ན། སྒྲ་ནི་ལྐོག་མ་དང་། རྐན་དང་མཆུ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་པས། དེ་ལྟར་སྒྲ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བརྗོད་ཅིང་། བུམ་པ་ནི་འཇིམ་པ་དང་དབྱུག་གུ་དང་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་བྱེད་པས། དེ་ལྟར་བུམ་པ་ལ་བྱས་པ་ཉིད་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བརྗོད་ན་ཡང་དོན་ཉེ་བར་སྦྱར བས་སྒྲ་དང་བུམ་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྤྱིར་གསར་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་བྱེད་ནུས་པ་བཞིན་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མི་འགྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཁོ་བོ་གཏན་ཚིགས་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྤྱིར་བརྗོད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱི་ལྟག་ཆོད་དེ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཇུག་བསྡུ་ བར་བྱའོ།།དེ་ལ་ལྟག་ཆོད་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་ཐབས་སུ་སྨྲ་བ་དེ་སྟེ། སྔར་རང་བཞིན་རྒྱུར་འདོད་པ་དེ་དག་ན་རེ། མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་གལ་ཏེ་གསལ་བའི་སྔོན་རོལ་གྱི་གནས་སྐབས་ལ་བྱ་ན་ནི། དཔེ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པའི་ སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ལ།གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་བྱ་ན་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེའོ། །མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱོད་ལ་ཁོ་བོའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་དང་། དེ་ཁོ་ན་མེད་པས་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། མ་གྲུབ་པ་ ཉིད་མ་ཡིན་པ་སྟེ།ཁོ་བོས་གཏན་ཚིགས་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྤྱིར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རམ། བྱེ་བྲག་ཏུ་བརྗོད་ན་ཡང་ཉེ་བར་སྦྱར་བས་སྤྱིར་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་བོས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ནི་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་དང་དུས་དང་ སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་རྒྱུར་འདོད་པ་དག་སྤྱིར་དགག་པ་ཡང་དབང་ཕྱུག་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ།འདི་ལྟར་རྒྱུའི་ཚིག་གི་དོན་དགག་པར་བྱ་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་ཕྱུག་རྒྱུར་འདོད་པ་དགག་པ་འཐད་པ་ཉིད་སྦྱར་དུ་རུང་བས། དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་དང་དུས་དང་ སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་རྒྱུར་འདོད་པ་དག་སྤྱིར་དགག་པ་ཡང་དབང་ཕྱུག་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྨྲས་སོ།།དེ་ཡང་འདི་ལྟར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། སྔར་དབང་ཕྱུག་རྒྱུར་འདོད་པ་དགག་པའི་སྐབས་སུ་དེ་ནི་དམ་བཅས་པ་ཙམ་སྟེ། དབང་ཕྱུག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ མི་རུང་སྟེ།ལ་ལའི་དགའ་བ་དང་ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བ་ལང་རྫི་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་འགྲོ་བ་ནི་རྒྱུ་བྱེད་པ་པོ་དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བ་གཅིག་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་དབང་ཕྱུག་བཞིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་དེ་ལས་ སྐྱེ་བ་མེད་དོ།།དབང་ཕྱུག་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཡང་འབྲས་བུའི་བདག་གི་བདག་ཉིད་དམ། གཞན་དུ་གྱུར་པའམ། གཉི་གར་གྱུར་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ་འབྲས་བུའི་བདག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་དེ་འབྲས་བུ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་དབང་ཕྱུག་ལས་དབང་ཕྱུག་ སྐྱེ་བའམ།འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་དགག་པ་ནི་དོན་དམ་པར་དབང་ཕྱུག་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངེས་ཏེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་འཇིག་རྟེན་གསུམ་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངེས་ཏེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ།
具體來說,‘雖然分別說明,但由於相互關聯而總體歸一’是指:雖然分別說明勝性和神我不明顯這兩個方面,但由於意義相互關聯而歸為一體。例如在說明宗法時,聲音是由喉嚨、上顎和嘴唇等條件產生的,這樣就分別說明聲音的所作性這一宗法,瓶子是由泥土、棍棒和輪盤等條件產生的,這樣就分別說明瓶子的所作性這一宗法,但通過意義的相互關聯,能夠將聲音和瓶子的無常性總體上作為新的無差別性質,因此因的意義也不是不成立的。 因此,我說’因為因不明顯’這一總說,所以你的詭辯是似不成立的。 其中’詭辯’指的是錯誤的論證方式,即前面主張自性為因的那些人說:‘不明顯’這一因的意義,如果是指顯現之前的狀態,則有喻體不具備所立法的過失;如果是指有認識,則因的意義不成立。 ‘似不成立’是指對你來說我的因的意義不成立,由於明顯和真實性的缺乏而顯得似不成立,但並非真的不成立。因為我說’因不明顯’是總說,或者即使分別說明,也由於相互關聯而總體歸一,所以我的因的意義是成立的。 對於主張自性、時間和無慾子為因的觀點,也應如同對自在天的駁斥那樣來看待。這句話表明:對於所有應該駁斥的因的含義,都可以應用駁斥自在天為因的合理論證,因此說’對於主張自性、時間和無慾子為因的觀點,也應如同對自在天的駁斥那樣來看待’。 這應該這樣理解:前面在駁斥自在天為因的場合中說,那只是一種主張而已。自在天即使在世俗諦中也不可能是一切眾生產生的因,因為它是某些人快樂和痛苦的因,就像牧牛人一樣。或者,眾生確定不具有名為自在天的單一能作因,因為是所量,就像自在天一樣,所以即使在世俗諦中諸法也不從它而生。 如果自在天是因,那麼它應該是果的自性,或者是異性,或者是二者兼具。其中如果是果的自性,那麼因自在天就是三界的本質,這樣就會導致從自在天生自在天,或者從三界生三界的過失。對此的駁斥是:勝義中自在天決定不從自身而生,因為是有,如同已有的認識。勝義中三界決定不從自身而生,因為是有,如同已有的認識。
།གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཡང་རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་དེ་འབྲས་བུ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་པས། དབང་ཕྱུག་ལས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་སྐྱེ་བའམ། དབང་ཕྱུག་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་རྐྱེན་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་དེའི་དགག་པ་ནི་དོན་དམ་པར་འཇིག རྟེན་གསུམ་དེ་དག་གི་རྐྱེན་དབང་ཕྱུག་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ།གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་གཞན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ། གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། ། གཉི་གར་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་ནུས་པ་ནི་དབང་ཕྱུག་ཡིན་པས་ནུས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་གསལ་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་ལས་གཞན་ཡིན་པས་གསལ་བ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་དེའི་དགག་པ་ནི་དབང་ཕྱུག་ལས་འཇིག་རྟེན་གསུམ གྱི་ནུས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་ལས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་གསལ་བ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་གཞན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དབང་ཕྱུག་རྐྱེན་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་གཙོ་བོ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་མི་རུང་སྟེ། ལ་ལའི་དགའ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བ་ལང་རྫི་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་འགྲོ་བ་ནི་རྒྱུ་བྱེད་པ་པོ་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ བ་གཅིག་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ།གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གཙོ་བོ་བཞིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །གཙོ་བོ་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཡང་འབྲས་བུའི་བདག་གི་བདག་ཉིད་དམ། གཞན་དུ་གྱུར་པ་འམ། གཉི་གར་གྱུར་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ་འབྲས་ བུའི་བདག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་ནི།རྒྱུ་གཙོ་བོ་དེ་འབྲས་བུ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་གཙོ་བོ་ལས་གཙོ་བོ་སྐྱེ་བའམ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་དགག་པ་ནི་དོན་དམ་པར་གཙོ་བོ་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངེས་ ཏེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་འཇིག་རྟེན་གསུམ་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངེས་ཏེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཡང་གཙོ་བོ་དེ་འབྲས་བུ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ པས།གཙོ་བོ་ལས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་སྐྱེ་བའམ། གཙོ་བོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྐྱེན་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་དེའི་དགག་པ་ནི་དོན་དམ་པར་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དེ་དག་གི་རྐྱེན་གཙོ་བོ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་གཞན་བརྗོད་པར་འདོད་པས་ འཇིག་རྟེན་གསུམ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།།གཉི་གར་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་ནུས་པ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ནུས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་གསལ་བ་ནི་གཙོ་བོ་ ལས་གཞན་ཡིན་པས་གསལ་བ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་དེའི་དགག་པ་ནི་གཙོ་བོ་ལས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་ནུས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །གཙོ་བོ་ལས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་གསལ་བ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུམ་ པ་བཞིན་ནོ།།དོན་དམ་པར་གཞན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་གཙོ་བོ་རྐྱེན་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།
即使是成為他者,因為作為因的自在天與果三界成為他者,所以從自在天生三界,或者自在天成為三界的緣,對此的破斥是:勝義中三界不從他緣自在天生,因為是他者的緣故,如同瓶子。勝義中所說為他者的三界不由自在天成就,因為是他者的緣故,如同棉花等因。 即使是二者,三界的功能是自在天,從功能生是從自生,三界的顯現是異於自在天,從顯現生是從他生,對此的破斥是:從自在天不生三界的功能,因為已存在的緣故,如同已有的認知。從自在天也不生三界的顯現,因為是他者的緣故,如同瓶子。勝義中所說為他者的自在天決定非緣,因為是他者的緣故,如同棉花等因。 如同所說,此處勝主即使在世俗中也不應成為一切眾生生起的因,因為是某些歡喜和痛苦的因,如同牧牛人。或者,眾生決定不具有名為勝主的單一作因,因為是所量的緣故,如同勝主,因此即使在世俗中諸法也不從彼生。 若勝主為因,是成為果的自性,或成為他者,或成為二者。其中若是果的自性,因勝主是三界的自性,則從勝主生勝主,或從三界生三界,對此的破斥是:勝義中勝主決定不從自生,因為已存在的緣故,如同已有的認知。勝義中三界決定不從自生,因為已存在的緣故,如同已有的認知。 若成為他者,因為勝主異於果三界,所以從勝主生三界,或勝主成為三界的緣,對此的破斥是:勝義中彼三界不從他緣勝主生,因為是他者的緣故,如同瓶子。勝義中所說為他者的三界不由勝主成就,因為是他者的緣故,如同棉花等因。 若成為二者,三界的功能是勝主,從功能生是從自生,三界的顯現異於勝主,從顯現生是從他生,對此的破斥是:從勝主不生三界的功能,因為已存在的緣故,如同已有的認知。從勝主也不生三界的顯現,因為是他者的緣故,如同瓶子。勝義中所說為他者的勝主決定非緣,因為是他者的緣故,如同棉花等因。
།གཞན་ཡང་གཙོ་བོ་སྐྱེས་པའམ། མ་སྐྱེས་པ་ཞིག་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་གྲང་ན། གལ་ཏེ་སྐྱེས་པ་ཡོད་ན་ནི། དེ་ལྟར་ན་གཙོ་བོ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཕྱིར་གནོད་པར་གྱུར་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་གཙོ་བོ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལྟར་ན་གཙོ་བོ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དུས་རྒྱུར་འདོད་པ་དག་ཀྱང་འགྲོ་བ་སྐྱེ་བའི རྒྱུ་ནི་དུས་ཡིན་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ།།དེ་དག་ན་རེ། དུས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་རྣམས་འབྱིན་ཅིང་། །དུས་ཀྱིས་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་སྡུད་བྱེད། །དུས་ཀྱིས་གཉིད་ལོག་སད་བྱེད་པས། །དུས་ནི་འདའ་བར་དཀའ་བ་ཡིན། །དེ་བཞིན་དུ། སྲུང་བ་སུམ་བརྩེགས་འོབས་ནི་རྒྱ་མཚོ་དང་། །དམག་མི་སྲིན་པོ་ནོར་ ནི་ནོར་སྦྱིན་སྦྱོར།།གང་གིས་བསྟན་བཅོས་པ་སངས་ཚད་མཉམ་པ། །སྒྲ་སྒྲོགས་བུ་དེའང་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་ཉམས། །དེ་བཞིན་ནོར་ལྷ་གང་གི་ཞང་ཡིན་ཞིང་། །ནོར་རྒྱལ་གང་གི་ཕ་ཡིན་པ། །འཇིགས་མེད་ཁྲོ་བོའང་བསད་གྱུར་པས། །དུས་ནི་འདའ་བར་དཀའ་བ་ཡིན། །དེ་བཞིན་དུ་མིག་ ལ་སོགས་པ་དང་།ཤིང་ལྗོན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཁུ་ཆུ་དང་ཁྲག་དང་ས་བོན་དང་ས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཡོད་ཀྱང་། འདི་ལ་དུས་མེད་པར་དངོས་པོ་རྣམས་མི་སྐྱེའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་དུས་རྒྱུར་འདོད་པ་དག་སྤྱིར་དགག་པ་ཡང་དབང་ཕྱུག་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་ བ་སྨྲས་ཏེ།འདིར་ཡང་དུས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་མི་རུང་སྟེ། ལ་ལའི་དགའ་བ་དང་ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བ་ལང་རྫི་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་འགྲོ་བ་ནི་རྒྱུ་བྱེད་པ་པོ་དུས་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །དུས་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཡང་འབྲས་བུའི་བདག་གི་བདག་ཉིད་དམ། གཞན་དུ་གྱུར་པའམ། གཉི་གར་གྱུར་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ་འབྲས་བུའི་བདག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། རྒྱུ་དུས་དེ་འབྲས་བུ་ འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་དུས་ལས་དུས་སྐྱེ་བའམ།འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས། དེའི་དགག་པ་ནི་དོན་དམ་པར་དུས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངེས་ཏེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་འཇིག་རྟེན་ གསུམ་དུས་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངེས་ཏེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཡང་རྒྱུ་དུས་དེ་འབྲས་བུ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དུས་ལས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་སྐྱེ་བའམ། དུས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་རྐྱེན་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་ དེའི་དགག་པ་ནི་དོན་དམ་པར་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དེ་དག་གི་རྐྱེན་དུས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ།།དོན་དམ་པར་གཞན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དུས་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ། གཞན་ཡིན་པའི་ ཕྱིར།དཔེར་ན་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཉི་གར་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་ནུས་པ་ནི་དུས་ཡིན་པས་ནུས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་གསལ་བ་ནི་དུས་ལས་གཞན་ཡིན་པས་གསལ་བ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ པས།དེའི་དགག་པ་ནི་དུས་ལས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་ནུས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དུས་ལས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་གསལ་བ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ།
此外,主要是由已生或未生的某物所產生的嗎?如果是已生的存在,那麼如此主物就是無常的,因為是有生的緣故,如同瓶子一般。也因為對比量有所違背的緣故。如果主物是未生的,那麼如此主物就是不存在的,如同虛空之花一般。 同樣,認為時間是因的那些人也認為眾生生起的因是時間。他們說:‘時間使諸物生起,時間使眾生聚集,時間使人睡眠與醒覺,時間是難以超越的。’ 同樣,‘三重護城河如海洋,軍隊如羅剎,財富如毗沙門所賜,由其所造論如日等量,聲名遠揚的兒子也因時間力而衰敗。’ 同樣,‘是財神的舅父,是財王之父,無畏忿怒尊也被殺,時間是難以超越的。’ 同樣,雖然有眼等諸根,以及樹木等的因如精血、種子、土地等,但他們說若無時間,諸物不會生起。因此,爲了破除這點,應當像破除自在天一樣來破除認為時間是因的觀點。 在此,即使在世俗諦中,時間也不能作為一切眾生生起的因,因為它是某些歡喜與痛苦的因,如同牧牛人一般。或者,可以確定眾生不具有一個稱為時間的作者因,因為是所量的緣故,如同瓶子一般,所以即使在世俗諦中諸物也不從其生起。 若時間是因,那麼它是以果的自性、他性或二者皆是的方式存在?若是果的自性,則因時與果三界為一體,將導致時間從時間生起,或三界從三界生起,對此的破斥是:勝義中時間決定不從自生,因為是有的緣故,如同已有的認識。勝義中三界決定不從時間生,因為是有的緣故,如同已有的認識。 若是他性,則因時與果三界互為他性,將導致三界從時間生起,或時間成為三界的緣,對此的破斥是:勝義中三界決定不從他緣時間生,因為是他性的緣故,如同瓶子一般。勝義中所說的他性不能成為建立三界的時間,因為是他性的緣故,如同棉花等因一般。 若是二者皆是,則三界的潛能即是時間,從潛能生即是從自生;三界的顯現異於時間,從顯現生即是從他生。對此的破斥是:從時間不生三界的潛能,因為是有的緣故,如同已有的認識。從時間也不生三界的顯現,因為是他性的緣故,如同瓶子一般。
།དོན་དམ་པར་གཞན་བརྗོད་པར་འདོད་ པ་དུས་རྐྱེན་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དུས་སྐྱེས་པའམ་མ་སྐྱེས་པ་ཞིག་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་གྲང་ན། གལ་ཏེ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་དུས་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །རྗེས་སུ་ དཔག་པ་ལ་ཕྱིར་གནོད་པར་གྱུར་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་དུས་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་དུས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་རྒྱུར་འདོད་པ་དག་ཀྱང་འགྲོ་བ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ཡིན་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ན་རེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་དུ། ང་ནི་སྦྱིན་བྱེད་ཟ་བ་པོ། །ང་ནི་ཟས་དང་སྐྱེ་དགུའི་བདག་།ང་ནི་བྲམ་ཟེའི་ལུས་གནས་ན། །ཟ་བར་བྱེད་ཅིང་སྦྱིན་པར་བྱེད། །དེ་བཞིན་དུ། གང་དག་ལྷ་དག་དང་བྱེད་ཅིང་། །དད་ལྡན་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དག་།དེ་དག་ང་ལ་ཀུན་ཏིའི་བུ། །བྱས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བརྟེན། །ཞེས སྨྲས་པ་ལྟ་བུ་དང་།གང་གི་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་འབྱུང་བ་འཇིག་པའི་ཚེ་དྲང་སྲོང་མར་ཀན་དེ་ཡང་ཁྱབ་འཇུག་གི་ལྟོར་ཞུགས་པས། འགྲོ་བ་གནས་པ་དང་། རྒྱུ་བ་འདི་དག་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དེ་ཉིད་འགྲོ་བ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བ་ར་ཏའི་གཏམ་རྒྱུད་ཆེན་པོའི་ལུང་ལས་ཀྱང་། ཁྱབ་འཇུག་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པ་དག་གི་ཚེ་ན། སྲིད་སྒྲུབ་ལ་སོགས་པས་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པ་འདི་ཁྱབ་འཇུག་གི་ལུས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་མཐོང་ངོ་ཞེས་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དེ་ཉིད་འགྲོ་བ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར། སྲེད མེད་ཀྱི་བུ་རྒྱུར་འདོད་པ་དག་སྤྱིར་དགག་པ་ཡང་དབང་ཕྱུག་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།འདིར་ཡང་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་མི་རུང་སྟེ། ལ་ལའི་དགའ་བ་དང་ཡོངས་སུ་གདུང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བ་ལང་རྫི་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་འགྲོ་ བ་ནི་རྒྱུ་བྱེད་པ་པོ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་བཞིན་པས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཡང་འབྲས་བུའི་བདག་གི་བདག་ཉིད་དང་གཞན་དུ་གྱུར་པའམ། གཉི་གར་གྱུར་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ལ་འབྲས་བུའི་བདག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། རྒྱུ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དེ་འབྲས་བུ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ལས་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་སྐྱེ་བའམ། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་དགག་པ་ནི དོན་དམ་པར་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངེས་ཏེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་འཇིག་རྟེན་གསུམ་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངེས་ཏེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཡང་རྒྱུ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ དེ་འབྲས་བུ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས།གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ལས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་སྐྱེ་བའམ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་རྐྱེན་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་དེའི་དགག་པ་ནི་དོན་དམ་པར་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དེ་དག་གི་རྐྱེན་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་གཞན་ ཡིན་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་གཞན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།
勝義中確定不是所說的他者之緣,因為是他者的緣故,如因布等。複次,時間是已生或未生何者能作為生因?若是已生,則時間是無常,因為是有生法的緣故,如瓶子。又因為對比量有所違害。若是未生,則時間是無,如虛空花。 如是,承許無愛子為因者亦認為眾生生起之因是無愛子,他們說:如其所說:‘我是施者食者,我是食物與眾生主,我住于婆羅門身,食用並佈施。‘同樣:‘若有諸天與作者,具信精進諸眾生,彼等於我貢底子,依止先前所作業。’ 又因為外在大種滅時,仙人摩羯陀入毗濕奴腹中,見到眾生住、行等,因此無愛子即是眾生生起之因。同樣,從《摩訶婆羅多》聖教中亦說:‘當毗濕奴顯現種種形相時,悉達多等見到一切世間攝於毗濕奴身中’,因此無愛子即是眾生生起之因。 因此為破彼,說’應如破大自在天般總破承許無愛子為因者’。此中,無愛子即使在世俗中亦不應是一切眾生生起之因,因為對某些生喜或苦惱的緣故,如牧牛人。或者,確定眾生不具有名為無愛子的單一作者因,因為是所量的緣故,如無愛子,故即使在世俗中諸法亦不從彼生。 若無愛子是因,則應成為果之自性、他性或二者,其中若是果之自性,則因無愛子即是三界果之自性,應成從無愛子生無愛子,或從三界生三界,其破法為:勝義中確定無愛子不從自生,因為是有的緣故,如已有之識。勝義中確定三界不從自生,因為是有的緣故,如已有之識。 若是他性,則因無愛子異於果三界,應成從無愛子生三界,或無愛子是三界之緣,其破法為:勝義中三界不從他緣無愛子生,因為是他的緣故,如瓶子。勝義中確定所說他者三界不成立無愛子為能成,因為是他的緣故,如因布等。
།གཉི་གར་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་ནུས་པ་ནི་སྲེད་ མེད་ཀྱི་བུ་ཡིན་པས་ནུས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ།འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་གསལ་བ་ནི་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ལས་གཞན་ཡིན་པས། གསལ་བ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་དེའི་དགག་པ་ནི། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ལས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་ནུས་པ་སྐྱེ་ བ་མེད་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ལས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་གསལ་བ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་གཞན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་རྐྱེན་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་སྐྱེས་པའམ་མ་སྐྱེས་པ་ཞིག་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་གྲང་ན། གལ་ཏེ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལྟར་ན་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཕྱིར་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཡང་ཕྱིར རོ།།འོན་ཏེ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལྟར་ན་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་འགྲོ་བ་ཡོད་པའམ་མེད་པ་ཞིག་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་ཡང་། མེད་ན་གང་གི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ། །ཡོད་ན་རྐྱེན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་ འོག་ནས་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་འགྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་གྲང་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ན། དེས་སྙིང་རྗེ་མེད་པར། ན་ར་ཀ་དང་། སྐྲ་ལྡན་དང་། སྟོབས་མཆོག་ལ་སོགས་པ་སྲོག་དང་ནོར་བདག་དང་བྲལ་ བར་བྱས།འོན་ཏེ་དེས་སྐྱེ་དགུ་བསྲུང་བའི་དོན་དང་། ཆོས་བསྲུང་བའི་དོན་དུ་ལྷ་དང་བྲམ་ཟེའི་ཚེར་མར་གྱུར་པ་སྡིག་པ་ཅན་ཆོས་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་ལྷ་མ་ཡིན་དག་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཡང་དེས་བདག་རང་དང་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱི་སྒྱུ་དང་། གཡོ་བ་དང་། ཁྲོ་བ་དང་། འདོད་པ་དང་། གཏི་མུག་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དག་གཞིག་པར་བྱ་བའི་རིགས་སོ། །གཞན་ཡང་དེ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཅི་སྲེད་པས་བྱེད་དམ། འོན་ཏེ་སྙིང་རྗེས་བྱེད། གལ་ཏེ་སྲེད་པས་བྱེད་ན་ནི། དེ་སྲེད་པས འཁོལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་ཕལ་པ་དང་འདྲ་བས་ཇི་ལྟར་འབྱིན་པ་པོར་རུང་།འོན་ཏེ་སྙིང་རྗེས་བྱེད་ན་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་ལྷ་མ་ཡིན་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མ་བཅོམ་པ་དག་ལ་སྙིང་རྗེ་མི་སྐྱེ། གཞན་ཡང་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ནི། དགྲ་བོ་དང་མཛའ་ བཤེས་དག་ལ་བྱམས་སྡང་གི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྷ་མ་ཡིན་དག་ལ་དགྲར་འདུ་ཤེས་པ་ཡང་མི་རུང་ངོ་།།དེ་གཞན་གྱི་ནོར་དང་གཞན་གྱི་ཆུང་མ་འཕྲོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་དག་ཀྱང་དམིགས་པས་དེའི་ཕྱིར། དེའི་གཡོས་འགྲོ་བ་འདི་རྨོངས་པར་གྱུར་ཏེ་འཁོར་ བར་བྱིང་ཞིང་འདུག་པ་དེས་ན།དེ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་པར་བྱའི། དེ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཞེས་ནི་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ།
即便如此,三界的力量是無愛子所生,從力量而生是從自身而生,三界的明顯是異於無愛子,從明顯而生是從他生,對此的否定是: 無愛子不生三界的力量,因為已存在的緣故,比如已有的意識。無愛子也不生三界的明顯,因為是他者的緣故,比如瓶子一樣。勝義中欲說他者的無愛子決定非緣,因為是他者的緣故,比如因緣等一樣。 再者,無愛子是已生或未生而產生呢?若是已生,則無愛子是無常的,因為是有生的緣故,比如瓶子一樣。因為對比量也有違背。若是未生的無愛子,則無愛子是不存在的,比如虛空之花一樣。 再者,是有的眾生還是無的眾生從無愛子而生呢?對此:‘若無何為緣?若有緣何為?‘如下文將破除。 再者,產生眾生的因是大我嗎?因此,若是大我,如何無悲憫地使那羅迦、發發、大力等失去生命和財產? 若說爲了護持眾生和護持正法,而對作為天人和婆羅門之刺、破壞正法的罪惡阿修羅示現懲戒。如此,他也應當摧毀自己和阿修羅們的詭計、虛偽、嗔恨、貪慾、愚癡等煩惱非法產生的種種形態。 再者,若他護持三界,是以貪慾護持還是以悲心護持?若以貪慾護持,則因為被貪慾所役使,與凡夫無異,如何能作為救度者?若以悲心護持,為何對阿修羅的生、老、病、死等苦難不生起悲心? 再者,大我是遠離對敵人和親友的愛憎分別,因此他對阿修羅起敵意也不應理。他也被見到從事掠奪他人財物和他人妻子等行為,因此,由他的虛偽使眾生迷惑而沉淪輪迴,所以應說他具有非善士的行為,不應稱他為善士。
།འོན་ཏེ་ཕྱོགས་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དུག་གིས་སུན་ཕྱུང་བའི་ཡིད་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའི་སྐྱོན་བཅབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་འཇུག་གི་ལུས་དེ་ནི་རྟག་པ་དང་ཞི་བ་དང་ཞི་བར་གྱུར་པ་གཞན་ཁོ་ན་ཞིག་ཡིན་པར་རྟོག་ཅིང་ལུས་དེ་ཡང་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པར་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཡོད་མེད་དུ་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པས་དེ་མཐོང་ན། ཡང་སྲིད་པ་མེད་པར་འགྲོའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་གལ་ཏེ་ཉ་དང་རུས་སྦལ་དང་ཕག་རྒོད་ལ་སོགས་པའི་ལུས་དག་ལས་གཞན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་རྟག་པ་དང་ཞི་བ་དང་ཞི་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པ་དག་གི་ལུས་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཉ་དང རུས་སྦལ་དང་ཕག་རྒོད་ལ་སོགས་པའི་ལུས་དག་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ན་ནི།དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྟག་པ་དང་ཞི་བ་དང་ཞི་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཉ་དང་རུས་སྦལ་དང་ཕག་རྒོད་ལ་སོགས་པའི་ལུས་དེ་དག་ཁོ་ན་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཡང་དེ་ལ་ལུས་གསུམ་ཡོད་དེ། ཞི་བ་དང་མ་ཞི་བ་དང་ གཉི་གའོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་བུད་མེད་འཕྱོན་མ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་པས་ནི་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་དེའི་ལུས་རྟག་པར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། དེའི་ཕྱིར་ མི་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། དགག་པ་མི་མཐུན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ནི་ནང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། རྟག་པ་དང་ཞི་བ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་ཉེ་བར་བསྡུས་ནས་ཨོཾ་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་ཅིང་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ བརྩོན་པར་བྱེད་ན།གྲོལ་བས་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུ་དང་ཆུང་མ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དག་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ཡང་གྲོལ་བར་ མི་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་ཚངས་པ་དང་། ཁྱབ་འཇུག་དང་། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་དང་། གཙོ་བོ་དང་། དུས་ལ་སོགས་པ་འབྱིན་པ་པོ་ཡིན་པར་སོ་སོ་ནས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཡང་གང་གི་ཚིག་བདེན་ཞིང་གང་གི་ཚིག་མི་བདེན་པར་གཟུང་བར་བྱ། དེ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྟོག་ པར་བྱེད་ན་ནི་ཚངས་པས་ཀྱང་བདག་ཉིད་བསད་པ་དང་།ནོར་ལྷ་ཡང་ཚངས་པ་གསོད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཚངས་པ་དང་། ཁྱབ་འཇུག་དང་། དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ཞི་བ་དམ་པ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཅི་སྟེ་སྐྱེས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ ཏེ་མ་སྐྱེས་པ་ཞིག་ཡིན།གལ་ཏེ་སྐྱེས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མ་སྐྱེས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །ཞར་ལ་བཤད་པས་ཆོག་གོ། །དེས་ན་དེ་ ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་དང་།དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་དེས་ན་དེ་ལྟར། དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ།
然而,那些被宗派執著之毒所擾亂心意的人們,爲了掩蓋自己宗派的過失,認為遍入天的身體是常住的、寂靜的、另一種寂靜的狀態,而且那個身體既非存在,也非不存在,也非亦有亦無,一切方式都不可言說,瑜伽師若見到它,就不會再有輪迴。對此,如果它異於魚、龜、野豬等身體,那麼它就不是常住的、寂靜的、寂靜狀態,因為它異於彼等,就如同凡夫的身體一樣。如果它不異於魚、龜、野豬等身體,那麼它也不是常住的、寂靜的、寂靜狀態,就如同那些魚、龜、野豬等身體本身一樣。 如果說它有三種身體:寂靜的、非寂靜的和二者兼具的,那麼它就如同淫女一般,表面上是寂靜的,但實際上是非寂靜的。 再者,若說它的身體是常住的這種推測,如果是實有的特徵,那麼它就是無常的,因為是實有的緣故,如同瓶子一樣。如果是無實的特徵,那麼它就根本不存在,因為是無實的緣故,如同虛空之花一樣。也不能是實有和無實二者的特徵,因為會有相違否定的過失,因為有和無是相互矛盾的。 所謂’不可言說’也是不合理的,因為已經說它是常住和寂靜了。他們說收攝諸根,唸誦’唵’字,專注憶念無愛子就能解脫,這也是不合理的,因為有分別念頭的緣故。就像專注憶念兒子和妻子的人不能解脫一樣,專注憶念無愛子的人也不能解脫。 再者,對於各自認為梵天、遍入天、大自在天、勝性、時間等是造物主的這種觀點,應當如何判定誰的說法是真實的,誰的說法是虛妄的?如果認為他們是同一的,那麼梵天就會自殺,財神也會殺梵天了。 再者,關於梵天、遍入天、大自在天的身體是最寂靜的這種推測,是已生的還是未生的?如果是已生的,就會成為無常,因為是有生的緣故,如同瓶子一樣。如果是未生的,就根本不存在,因為是未生的緣故,如同虛空之花一樣。附帶說明到此為止。 因此,如是諸法不從無因而生,這是由於如上所述已經遮破了從有實體和無實體而生,所以如是諸法不從無因而生。
། །།བམ་པོ་བཅུ་དྲུག་པ། གྲངས་ཅན་དག་ལས་ཁ་ཅིག་ན་རེ། བདག་ ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན།།གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང་། །སྐྱེས་པ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་སྐྱེས་པ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ ནི་གྲངས་ཅན་དག་ལས་གསལ་བར་སྨྲ་བ་དག་དབུ་མ་པ་ལ་ཚིག་བརྒྱུད་པས་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་གྱིས་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་དེ།འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་པས། དེ་ནི་ངེད་ཀྱི་གཞུང་ལས་ ཀྱང་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་ཁྱོད་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་བརྒྱུད་པས་སྐྱོན་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གྲངས་ཅན་དག་ལས་ཁ་ཅིག་དག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཅན་དག་ལ་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བ་མང་དུ་ཡོད་པ་ལས་གསལ་བར་སྨྲ་བ་དག་ན་རེ། འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སྨྲས་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མ་པས་སྔར་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པའོ།།མ་སྐྱེས་པ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་ན་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་དང་རྒྱུ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། ཁོ་བོ་ཅག་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་ཀྱང་སྨྲས་པས་བདེན་ནོ་ཞེས་ཚིག་ བརྒྱུད་པས་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་རྐྱེན་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེས་ན་དབུ་མ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱི། ཡོད་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་པས། དེ་ནི་ངེད་ཀྱི་གཞུང་ལ་ཡང་ གྲུབ་པ་ཡིན་པས་ཁྱེད་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚིག་བརྒྱུད་པས་སྐྱོན་འདོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ། འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་དྲི་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ་གྲངས་ཅན་གསལ་བར་སྨྲ་བ་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་དྲི་བར་བྱ་ སྟེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེ་ལ་གང་དག་གཅིག་གསལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་གང་དག་གཅིག་གསལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་གསལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་གསལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་དཔེར་ན་མར་མེས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ བཞིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་དག་ན་རེ།དཔེར་ན་མར་མེས་མུན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་སྔ་ནས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་དག་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་ ཟེར་ནའོ།།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་ན། དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་དྲི་བར་བྱ་སྟེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མ་སྐྱེས་པ་དག་མར་མེ་མ་སྐྱེས་པས་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་བྱ་བ་དང་གསལ་བར་བྱེད་པས་གསལ་བ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་ བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མར་མེ་ལས་བླངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་བོའི་ཕྱོགས་ལ་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མ་སྐྱེས་པ་དག་མར་མེ་མ་སྐྱེས་པས་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་བྱེད་དེ་མི་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་རྟའི་རྭ་མ་སྐྱེས་པ་ནི་ནམ་ཡང་གསལ་བར་བྱར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ སྨྲས་ཏེ།དཔེར་ན་རྟའི་རྭ་མ་སྐྱེས་པ་ནི་ནམ་ཡང་གསལ་བར་བྱར་མི་རུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་ནམ་ཡང་གསལ་བར་བྱར་མི་རུང་སྟེ། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་དོན་དམ་པར་གསལ་བ་མེད་དོ།
第十六品。數論派中有一些人說:‘非從自生,非從他生,非從二生,非無因生。任何事物,任何時候,生起皆不存在。‘雖然所說不生是真實的,但是卻能顯現。這段話的總義是:數論派中主張顯現的人們對中觀派以間接言辭加以成立過失的誹謗。在此,你說不存在的東西以那些方式不生,而存在的則能顯現,這在我們的教義中也是成立的,所以你是在已成立的事上再立論,這是以間接言辭加以誹謗。 其中’數論派中有一些人說’是指在數論派中有許多宗派,其中主張顯現的人們如是說。‘所說的那些’是指中觀派先前所說的。‘雖然不生是真實的’是指先前不存在的東西,以自、他、二者及無因的那些方式不生,這在我們的宗派中也說過,所以是真實的,這是以間接言辭所說。 ‘但是能顯現’是指先前已存在的被因緣顯現。因此,中觀派你說不存在的東西以那些方式不生,而存在的則能顯現,這在我們的教義中也是成立的,所以你是在已成立的事上再立論,這是以間接言辭加以誹謗。對於他們這樣說,作為回答,此處論釋者對他們如是問道,即對那些主張顯現的數論派如是問道。 其中’何者顯現’是指何種事物顯現的意思。‘如何顯現’是指以何種方式顯現的意思。‘如果說比如燈照亮瓶子等’是指如果他們說:比如燈照亮處於黑暗狀態的瓶子等,同樣地,諸緣也能顯現本來一直存在的大等差別。 對於這樣說的人們,應當如是問道:‘未生的瓶子等如何被未生的燈顯現?‘這是在說明:你們所舉的能顯與所顯成立的例子中的瓶子等和燈,在我方勝義諦中都是未生的,那麼未生的瓶子等如何能被未生的燈顯現呢?不能顯現。因此,未生的馬角永遠不可能被顯現,就像馬角未生永遠不可能被顯現一樣,未生的瓶子等也永遠不可能被顯現。如是,首先在勝義諦中沒有顯現。
།ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པའི་ལུགས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཡོད་པར་ ཁས་བླངས་ན་ཡང་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ལུགས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མར་མེ་དེ་དག་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ན་ཡང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མར་མེས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྔ་ན་ཡོད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་གསལ་བར་བྱ་བ་དང་། གསལ་བར་བྱེད་པས་གསལ་བ་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་མི་འགྲུབ་པས་གསལ་བ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པའི་ལུགས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ལུགས་བུམ་པ་དང་མར་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གནས་པ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།བུམ་པ་དང་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ན་ཡང་སྟེ། འདི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱ་བ་དང་། གསལ་ བར་བྱེད་པས་གསལ་བར་སྒྲུབ་པའི་དཔེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཁས་བླངས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དངོས་པོ་སྔ་ན་ཡོད་པ་རྐྱེན་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།མར་མེས་བུམ་པ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཕ་རོལ་ལ་དྲི་བའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། མར་མེས་ བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྔ་ན་ཡོད་པ་གསལ་བར་མི་བྱེད་ཀྱི།སྔོན་མེད་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་པས་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཟུང་བར་བྱེད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་སྐད་ཅེས་དྲིས་པ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་དག་ན་རེ། མར་མེས་བུམ་པ་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར། བུམ་པ་སྔ་ ན་ཡོད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ནའོ།།དེའི་ལན་དུ་དེ་སྔོན་མེད་པས་དེ་ཉིད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་སྔོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དེ་མར་མེའི་སྔ་རོལ་ན་མེད་པས་སོ། །དེ་ཉིད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ད་ལྟར་གཟུང་བ་དེ་མར་མེའི་སྔ་རོལ་ན་མེད་ལ། མར་མེ་བྱུང་ བས་གཟུང་བར་བྱེད་ན་འོ་ན་ནི་མར་མེས་གཟུང་བ་སྔ་ན་མེད་པ་ཉིད་བྱེད་པ་ཡིན་པས།དེ་ལྟ་ན་མར་མེས་གཟུང་བ་སྔ་ན་མེད་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། སྔ་ན་ཡོད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་དག་ན་རེ། མར་མེས་བུམ་པ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུང་བའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་བྱེད་པས། དེའི་ཕྱིར་སྔ་ན་ཡོད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ནའོ། །དེའི་ལན་དུ་མུན་པ་དང་བཅས་པ་ན་སྔོན་མེད་པས་དེ་ཉིད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མུན་པ་དང་བཅས་པ་ན་སྔོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིག གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུང་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་མུན་པ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ན་སྔོན་མེད་པས་སོ།།དེ་ཉིད་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུང་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་མུན་པ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ན་སྔོན་མེད་ལ། མར་མེ་བྱུང་བས་མིག་གི་རྣམ་ པར་ཤེས་པའི་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་ན།འོ་ན་ནི་མར་མེས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུང་བ་ཉིད་སྔ་ན་མེད་པ་དེ་ཉིད་བྱེད་པ་ཡིན་པས། དེ་ལྟར་ན་ཡང་མར་མེས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཟུང་བ་ཉིད་སྔ་ན་མེད་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། སྔ་ན་ཡོད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
以下是對’為建立世俗諦的道理而承許彼等存在’的解釋:爲了建立世俗諦的道理,即使承許瓶子等和燈等存在,但在世俗中燈也不能顯現先前已存在的瓶子等,因此不能成立所顯現和能顯現的譬喻,這表明無顯現。 其中’為建立世俗諦的道理’是指爲了建立世俗諦中瓶子和燈等法存在的道理。‘即使承許彼等存在’是指即使承許瓶子和燈等存在,也就是說在世俗中瓶子等和燈等是存在的。 ‘應當說’是指即使在世俗中承許瓶子等作為所顯現和能顯現的譬喻,也應當說明如何在世俗中沒有通過因緣顯現先前已存在的事物。 ‘燈對瓶子做什麼’是對他方的質問語,表明燈不能顯現先前已存在的瓶子等,而是產生先前不存在的,因此不是顯現者。 如果說’若是執取’,是指如果他們說:‘因為燈使瓶子成為所執取,所以能顯現先前已存在的瓶子。’ 對此回答說’因為先前不存在故而產生彼’。‘先前不存在’是指在燈之前沒有執取。‘產生彼’是指現在的執取在燈之前不存在,因燈而有執取,那麼燈就是產生先前不存在的執取,因此燈是產生先前不存在的,而不是顯現先前已存在的。 若說’如果使成為眼識的所取’,是指如果他們說:‘因為燈使瓶子成為眼識的所取境,所以能顯現先前已存在的。’ 對此回答說’因為有暗時先前不存在故而產生彼’。‘有暗時先前不存在’是指眼識的所取性在有暗的狀態時先前不存在。‘產生彼’是指眼識的所取性在有暗的狀態時先前不存在,因燈而成為眼識的所取,那麼燈就是產生先前不存在的眼識所取性,因此燈是產生先前不存在的眼識所取性,而不是顯現先前已存在的。
།ཅི་སྟེ་ བུམ་པ་གཟུང་བ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པའི་མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གལ་ཏེ་དེ་དག་ན་རེ། མར་མེས་བུམ་པ་གཟུང་བ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པའི་མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་སྔ་ན་ཡོད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཡང་ངོ་། །དེའི་ལན་དུ། དེ་ཉིད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ཉིད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མར་མེ་མེད་པ་ན་བུམ་པ་གཟུང་བ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པའི་མུན་པ་སེལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྔོན་མེད་ལ། མར་མེ་བྱུང་བས་བུམ་པ་གཟུང་བ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པའི་མུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་ན། འོ་ན་ནི་མར་མེས་བུམ་པ གཟུང་བ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པའི་མུན་པ་སེལ་བ་སྔ་ན་མེད་པ་དེ་ཉིད་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མར་མེས་བུམ་པ་གཟུང་བ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པའི་མུན་པ་སེལ་བ་སྔ་ན་མེད་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།སྔ་ན་ཡོད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་འདི་སྐད་ཅེས་བལྟ་བར་བྱ་བ་ དང་།རེག་པར་བྱེད་པའི་རྫས་ལ་རེག་པར་བྱ་བ་ནི་མུན་པ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེའི་འོག་ཏུ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ནི་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེའི་ལན་དུ་འོན་ཏེ་གཟུང་བ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་པས་ཡང་མར་མེས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། ། དེ་ལ་འོན་ཏེ་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རེག་པར་ཡང་བྱ་བའི་རྫས་དེ་མུན་པ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ན་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ནིའོ། །དེ་ཉིད་སྣང་བ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་རེག་པར་བྱ་བའི་རྫས་མུན་པ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ན་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད སྣང་བ་ཡིན་པས་སོ།།ཡང་མར་མེས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་ན་སྣང་བ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཡང་མར་མེས་གསལ་བར་བྱ་མི་དགོས་པས། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མར་མེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། འདི་ལ་སྔོན་མ་གསུང་བ་ཕྱིས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་ བ་ན།རེག་པར་བྱ་བའི་རྫས་དེ་མུན་པ་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ན་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ཉིད་བལྟ་བར་བྱ་བའི་རྫས་སུ་སྣང་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡང་མར་མེས་སྣང་བར་བྱ་མི་དགོས་པས་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མར་མེས་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རེག་པར་བྱ་བའི་རྫས་དེ་མུན་པ་ དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་ན་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་མེད་པ་ལས་ཕྱིས་མར་མེས་སྣང་བར་བྱེད་ན་ནི།དེ་ལྟ་ན་ཡང་མར་མེས་སྔ་ན་མེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། སྔ་ན་ཡོད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ཚོགས་ ཡིན་ཏེ།མར་མེ་ཕྱུང་བར་ན་སྣང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་དངོས་པོ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བའི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསམས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དབུ་མ་པས་ཕྱོགས་ལ་ བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ཚོགས་སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་མུན་པའི་གནས་སྐབས་ན་འདུག་པ་མར་མེས་སྣང་བར་བྱེད་པ་ན་བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་དང་། མུན་པའི་སྐད་ཅིག་ནི་མཉམ་དུ་འགག་ལ། བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་དང་སྣང་བའི་སྐད་ཅིག་ཀྱང་ ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་མར་མེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་བུམ་པའི་དངོས་པོ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བའི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསམས་ཀྱི།བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་མུན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྔར་འགགས་པ་ཕྱིས་སྣང་བར་མི་བྱེད་པས་གསལ་བར་ བྱེད་པ་ཞེས་ནི་མི་བྱ་སྟེ།བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་འགགས་པ་མར་མེས་སྣང་བར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁོ་བོ་ཅག་སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལའོ།
如果說’當燈消除妨礙執取瓶子的黑暗時’這句話,是說如果他們說:‘因為燈消除妨礙執取瓶子的黑暗,所以是顯明先前已有的’,那麼對此的回答是’正是造作彼’。‘正是造作彼’的意思是:在沒有燈時,消除妨礙執取瓶子的黑暗這件事先前並不存在,由於燈的出現而消除妨礙執取瓶子的黑暗,那麼此時燈正是造作先前不存在的消除妨礙執取瓶子的黑暗這件事,因此燈是產生先前不存在的消除妨礙執取瓶子的黑暗,而不是顯明先前已有的。 如果對方這樣說:‘可見物和可觸物在有黑暗的狀態下也是存在的,因此之後變得明顯就是顯明’,對此的回答是’如果是可執取的,那麼它本身就是顯現的,那還要燈做什麼’。其中’如果是可執取的’是指如果可觸物在有黑暗的狀態下就已經是可執取的。‘它本身就是顯現’是指如果可觸物在有黑暗的狀態下就已經是可執取的,那它本身就是顯現的。‘那還要燈做什麼’是指如果先前就是顯現的,那就不需要燈來顯明,因此燈也就不是顯明者。 這是在說明:如果所謂顯明是指先前未被執取後來被執取,那麼如果可觸物在有黑暗的狀態下就已經是可執取的,那它本身就顯現為可見物,因此也不需要燈來使其顯現,所以燈也就不是顯明者。如果可觸物在有黑暗的狀態下不是可執取的,而是後來被燈顯現,那麼這樣燈也是產生先前不存在的,而不是顯明先前已有的。 在我們的觀點中,所謂瓶子是四大種和四大種所造的聚合,當燈出現時與光明同時生起,因此即使在世俗諦中,也是作為事物從自因相續而生的能作因,由於是與光明同時生起的因,所以認為是顯明者。這是在說明中觀派的觀點:所謂瓶子是四大種和四大種所造的剎那性聚合,當它處於黑暗狀態時被燈顯明時,瓶子的前一剎那和黑暗的剎那同時滅去,瓶子的后一剎那和光明的剎那也同時生起,因此燈即使在世俗諦中也是作為瓶子事物從自因相續而生的能作因的方式而成為顯明者,而不說是顯明已在黑暗狀態下滅去的瓶子剎那,因為燈並未顯現已滅去的瓶子前一剎那。其中’在我們的觀點中’是指我們佛教的宗義中。
།བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཅན་ནམ། བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲར་བརྗོད་པའི་དངོས་པོའོ། །འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་གོ། །འབྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་རྣམས་ཏེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་ལས་གྱུར་པའོ། །ཚོགས་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འདུས པའི་ཚོགས་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་དག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མའི་ཚོགས་ཡིན་ནོ། །མར་མེ་བྱུང་བ་ན་སྣང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་པས་མར་མེས་བུམ་པ་སྔ་ན་ཡོད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་བུམ་པ་ནི་ སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་པས་བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་མི་མཐུན་པ་སྔ་མ་འགགས་པའི་འོག་ཏུ་སྐད་ཅིག་མ་མི་མཐུན་པ་ཕྱི་མ་གཞན་འབྱུང་ངོ་།།དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་སྐད་ཅིག་མུན་པའི་གནས་སྐབས་ན་སྔ་ན་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མར་མེའི་ གནས་སྐབས་ཀྱི་དུས་སུ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ནི།དེས་ན་མར་མེས་དངོས་པོ་སྔ་ན་ཡོད་པ་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱར་ཡང་རུང་གྲང་ན། འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ཚོགས་ཀྱི་བུམ་པ་ནི་སྐད་ཅིག་གི་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་གཞན་ནི་མུན་པ་ དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགག་ལ།བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་གཞན་ནི་མར་མེ་བྱུང་བ་ན་སྣང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་མར་མེས་དངོས་པོ་སྔ་ན་ཡོད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་དངོས་པོ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བའི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མར་མེ་ནི་བུམ་པའི་དངོས་པོ་རང་གི་རྒྱུ་འཇིམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་མི་བྱེད་པས་རྒྱུ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བརྗོད་ཀྱི། བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་མུན་པའི་ གནས་སྐབས་སུ་སྔར་འགགས་པ་ཕྱིས་སྣང་བར་མི་བྱེད་པས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་ནི་མི་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།འདི་ལ་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བྱེད་པའི་རྒྱུ་དང་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་ ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་སྟེ།བྱེད་པའི་རྒྱུ་དེ་ལས་དངོས་པོ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་རྒྱུན་འདྲ་བའི་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་གང་དུ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ན། སྣང་བ་དེ་སྐྱེ་བ་ལ་བགེགས་མི་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་གྲངས་ཅན་དག་གིས་དངོས་པོ་སྔ་ན་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་མར་མེ་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་དངོས་པོ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བའི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྣང་བ དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བུམ་པ་དེ་སྣང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མར་མེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
所謂’瓶’也者,即是名為瓶的名稱,或者說是以瓶之聲詞所詮表的事物。 ‘大種’是指地等四大種。 ‘所造色’是指以大種為因的諸色,即由四大種所生。 ‘是聚’是指彼等極微塵的聚集,而彼等也是剎那的聚集。 所謂’燈生時與光同時而生’,是說由於是剎那性,故說明燈不能顯現先前已有的瓶。 由大種及所造色聚所成的瓶,因為是剎那性,所以瓶的前後不同剎那,前剎那滅后,后剎那另生。 因此,若大種及所造色的剎那在黑暗狀態下先前所存在者,即是在燈的狀態時也生起的話,則可說燈能顯現先前已有的事物。 然而由大種及所造色聚所成的瓶是以剎那相續而生,故瓶的前一剎那與黑暗同時滅去,瓶的后一剎那則于燈生時與光同時而生,因此燈不能顯現先前已有的事物。 因此,即使在世俗諦中,事物也是從自因相續而生的能作因,這是說: 因此,即使在世俗言說中,燈對於瓶體從自因泥土等相續生起並不造成障礙,故從作為因的角度而言是能顯現者,而非顯現在黑暗狀態下已滅的瓶的剎那,故不能稱為能顯現因。 此中有二種因:能作因與能顯現因。 其中能作因是指大種及所造色聚的性相,即欲生起的前剎那,從該能作因中,事物從自因相續生起相似相續的一切顯現時,因為不障礙彼顯現的生起,所以光明也是瓶等的能作因。 能顯現因僅是數論派執為先有事物的證因而已,應知即使在世俗諦中也是不存在的。 若問:如何是燈即使在言說中也是事物從自因相續而生的能作因? 為此說’因為是與光同時生起的因’,即在世俗諦中,因為燈是與光同時生起的瓶之因故。
།གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བུམ་པ་སྣང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མར་ མེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མར་མེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་བུམ་པའི་དངོས་པོ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་རྒྱུན་གྱིས་འབྱུང་བའི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསམས་ཀྱི།བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་མུན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྔར་འགགས་པ་ཕྱིས་སྣང་བར་མི་བྱེད་པས་གསལ་བར་བྱེད་པ་ ཞེས་ནི་མི་བྱ་སྟེ།བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་འགགས་པ་མར་མེས་སྣང་བར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ནི་སྐྱེ་བ་དགག་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བ་དགག་པ་ཡང་མཚུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་བདག་གིས་གསལ་བར་བྱེད་དམ། གཞན་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་དམ། གཉིས་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་དམ། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་གསལ་བར་བྱེད་གྲང་ན། དོན་དམ་པར་ནི་སྐྱེ་བ་དགག་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བ་དགག་པ་ཡང་མཚུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངེས་ཏེ། ཡོད་པའི ཕྱིར་དཔེར་ན་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ།།དོན་དམ་པར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དེ་དག་གི་རྐྱེན་གཞན་དག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་དོན་དམ་པར་གཞན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ རྐྱེན་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་བདག་དང་གཞན་གཉི་ག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཕྱོགས་གཉི་གར་བསྟན་པའི་སྒྲུབ་པ་དག་གིས་གཏད་ཁོངས་སུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་ལས་སྐྱེ་བར་ སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།།དོན་དམ་པར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། དེ་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་གྲགས་པའི་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ སོ་ཞེས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ།འདིར་ཡང་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་གིས་གསལ་བར་མི་བྱེད་པར་ངེས་ཏེ་གསལ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་གསལ་བ་གཞན་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་རྣམས་དེ་དག་གི་རྐྱེན་གཞན་དག་གིས་གསལ་བར་མི་བྱེད་དེ། །གཞན་ ཡིན་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་དོན་དམ་པར་གཞན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དག་རྐྱེན་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་རྣམས་གཉི་གས་གསལ་ བར་མི་བྱེད་དེ།ཕྱོགས་གཉི་གར་བསྟན་པའི་སྒྲུབ་པ་དག་གིས་གཏད་ཁོངས་སུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། གཉི་ག་གསལ་བར་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པས་གསལ་བར་མི་བྱེད་དེ། དེ་སྟོན་ པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་གྲགས་པའི་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །གཞན་ཡང་མུན་པ་ཡང་གསལ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཕ་རོལ་པོ་དག་ན་རེ་མི་གསལ་བ་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་ གདོན་མི་ཟ་བར་ཟེར་བར་འགྱུར་བས།དེའི་ཕྱིར་མི་གསལ་བ་ནི་གསལ་བར་མི་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཆེན་པོ་དང་ང་རྒྱལ་དང་། འབྱུང་བ་དང་། དབང་པོ་དང་། དེ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ནའི་ཚོགས་རྣམས་ མི་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེའི་དཔེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
‘所謂認為是能顯現的’是總結語,如是,由於燈是與瓶子顯現同時生起的因,所以燈在世俗諦中也是從瓶子事物自身因相續而生的作用因的角度而被認為是能顯現的,而不是說能顯現瓶子剎那在黑暗時已滅的後來顯現,因為瓶子前剎那已滅的不被燈顯現。 勝義諦中如同破除生一樣,破除顯現也是相同的,這句話是這樣說的:諸事物是由自身顯現,還是由他者顯現,還是由二者顯現,還是無因顯現呢?勝義諦中如同破除生一樣,破除顯現也是相同的。 如同勝義諦中內處不從自生,因為是有故,如同已有的識一樣。勝義諦中內處不從其他緣生,因為是他故,如同瓶子一樣。或者,勝義諦中所說的他者,眼等內處的成就者不是緣,因為是他故,如同棉花等因一樣。 勝義諦中內處不從自他二者生,因為被二邊所說的能立所攝故,又因為無從二者生的比量故。勝義諦中內處不從無因生,因為無顯示此的比量故,又因為有比量和共許的違害過失故。 如是所說,此處也是勝義諦中諸事物決定不自顯現,因為是顯現故,如同其他顯現一樣。勝義諦中諸事物不被其他緣顯現,因為是他故,如同瓶子一樣。或者,勝義諦中所說的他者,瓶等事物的顯現者決定不是緣,因為是他故,如同棉花等因一樣。 勝義諦中諸事物不由二者顯現,因為被二邊所說的能立所攝故,又因為無顯示二者顯現的比量故。勝義諦中諸事物不由無因顯現,因為無顯示此的比量故,又因為有比量和共許的違害過失故。 此外,黑暗也應成顯現。對方說必定說’使不顯現成為顯現’,因此說’不顯現不能顯現’。為什麼呢?因為大等是不顯現故,即大和我慢和大種和根和唯量等真實聚是不顯現故,如同虛空之花是其比喻。
།དེས་ན་དེ་ལྟར་གསལ་བ་ཡང་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ། སྔར་གྲངས་ཅན་དག་ན་རེ། མ་སྐྱེས་པ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ ཞིང་།དངོས་པོ་རྣམས་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་དམ་བཅས་པ་དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པ་དེས་ན་གསལ་བ་དེ་དངོས་པོ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་གཞན་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། དུས་ ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདི་ལ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ།སློབ་དཔོན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ནི་འདི་སྐད་དུ་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་དོ་ ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་འདི་ལའོ། །གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྟན་བཅོས་འདིའི་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་མང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་དང་། གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་དང་། ཙནྡྲ་ཀཱི་རྟི་དང་། དེ་བ་ཤར་མ་དང་། གུ་ཎ་ཤྲཱི་དང་། གུ་ཎ་མ་ཏི་དང་། སྠི་ར་མ་ཏི་དང་། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་བྱེད་ཉིད་ལ་ཐུག་པའི་བར་དག་ཡོད་པ་ལས་དེ་དག་ཕལ་ལས་གཞན་པ་སྟེ། གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་དང་སྦྱར་རོ། །གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ།དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་དང་རྒྱུ་མི་ མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་ངོ་།།སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན་དུས་ ཚིགས་དང་དུས་མེད་པར་ཡང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བ་ཁོ་ནར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན། རྒྱུ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཁོ་ནར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན། འབྲས་བུ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཁོ་ནར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས རྣམ་པར་བཤད་པ་དག་བསྡུའོ།།དེ་ལྟར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་དང་། རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་འགོག་ པར་བྱེད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་འདིར་དེ་སྐད་ཅེས་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་ པ་བཟློག་པའི་ཚིག་གི་དོན་མངོན་པར་འདོད་ན་དེས་འདི་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ།དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ལན་འགའ་ཁ་ཅིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྩོམ་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། སྔར་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ བའི་ཕྱིར་རོ།
因此,如此明顯也不好,這是總結。之前數論派說:‘雖然是未生,但是會顯現’,並且主張事物存在的證明就是顯現,這是不好的。如此,以前所說的這種方式,顯現不能證明事物存在。 對此,其他人對’諸事物不從無因而生,因為若是如此則一切時中一切皆從一切生等過失’作如是解釋,這是說明在證明諸事物不從無因生的這一論述中,論師佛護如是解釋。 其中’對此’是指證明諸事物不從無因生的這一論述。‘其他人’這個詞是指此論典有許多註釋者,如:親教師、上座佛護、月稱、提婆設摩、功德吉祥、功德慧、堅慧,乃至論師清辯本人等,從這些人中除其他人,即指上座佛護。 上座佛護解釋說:‘諸事物不從無因而生,因為若是如此則一切時中一切皆從一切生等過失。‘其中’諸事物’是指內外諸處。‘從無因’是指從無因及不相順因。‘不生’是指勝義諦中。 為何諸事物不從無因生?若從無因生,則成一切時生的過失。若諸事物從無因生,則無論季節時間與否,皆應恒時生起。 又成從一切生的過失,若諸事物從無因生,則應從一切不相順因生起。又成一切皆生的過失,若諸事物從無因生,則一切不相順果皆應生起。‘等’字是攝集’一切作為無義’等過失的解釋。 如是,一切時生、從一切生、一切生、一切作為無義等過失皆不存在,因此諸事物不從無因生,這是上座佛護對證明諸事物不從無因生的這一論述所作的解釋。 對此仍有可議之處,若欲顯明所立與能立相違語義,則此說明:諸事物從因生起,有時某些生起,作為有果,這是不合理的,因為有前述過失。
།ཅི་སྟེ་གཞན་དུ་ན་ཡང་དོན་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏས་རྣམ་པར་ བཤད་པ་དེ་ལ་ཡང་སྟེ།དེ་ལ་ཡང་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་འདིས་སྐྱོན་འདི་མཐོང་ངོ་། །གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་ནི་རྒོལ་བ་གཞན་གྱི་ཀླན་ཀའི་གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།ཇི་ལྟར་གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་བཟློག་པའི་ཚིག་གི་དོན་མངོན་པར་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་ པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ།དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་གཉིས་བཟློག་པའི་ཚིག་གི་དོན་མངོན་པར་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་བཟློག་པའི་ཚིག་གི་དོན་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་།སྒྲུབ་པ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་འབྲས་ བུ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བཟློག་པའི་ཚིག་གི་དོན་ལན་འགའ་ཁ་ཅིག་ལས་ཁ་ཅིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་།རྩོམ་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མངོན་པར་འདོད་ནའོ། །དེ་དག་བཟློག་པའི་ཚིག་གི་དོན་མངོན་པར་འདོད་ན་གླགས་ཇི་ལྟ་བུ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ ཕྱིར་དེས་འདི་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ།དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དང་། ལན་འགའ་ཁ་ཅིག་ལས་ཁ་ཅིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྩོམ་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་ དོ་ཞེས་བྱ་བ་བཟློག་པའི་ཚིག་གི་དོན་མངོན་པར་འདོད་ན་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བར་ཞེས་བྱ་བའི་གླགས་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དང་།སྒྲུབ་པ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བཟློག་པའི་ཚིག་གི་དོན་མངོན་པར་འདོད་ན་ནི་ལན་འགའ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གླགས་ ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དང་།སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བཟློག་པའི་ཚིག་གི་དོན་མངོན་པར་འདོད་ན་ནི་ཁ་ཅིག་ལས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གླགས་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བཟློག་པའི་ཚིག་གི་ དོན་མངོན་པར་འདོད་ན་ནི་ཁ་ཅིག་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གླགས་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དང་།སྒྲུབ་པ་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བཟློག་པའི་ཚིག་གི་དོན་མངོན་པར་འདོད་ན་ནི་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་གླགས་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ ཕྱིར་རོ།
另外,如果是其他情況,也是沒有關聯的意義。‘如前所述’這句話是註釋者用來證明長老佛護所作的解釋不合理的話語。 ‘對此’這句話是指對長老佛護所作的解釋,即註釋者看到了這個過失。 ‘因為是有漏洞的言說’這句話的意思是,長老佛護所作的解釋是其他論敵能夠尋找過失的言說,因此不合理。 爲了說明如何是有漏洞的言說,所以說’如果想要顯示所立和能立的反面意義’。‘所立’是指’諸事物不從無因而生’。‘能立’是指用來證明’諸事物不從無因而生’的法,即’因為會導致一切時中從一切生起的過失’和’因為會導致一切努力無果的過失’。 ‘如果想要顯示這兩者反面的言說意義’是指,如果想要顯示所立’諸事物不從無因而生’的反面意義即’諸事物從因而生’,以及能立’因為會導致一切時中從一切生起的過失’和’因為會導致一切努力無果的過失’的反面意義即’有時從某些生起’和’努力有果’。 如果問到想要顯示這些反面言說的意義時會有什麼漏洞,因此他這樣說明:‘諸事物從因而生’、‘有時從某些生起’以及’努力有果’。 如果想要顯示所立’諸事物不從無因而生’的反面言說意義,就會有’諸事物從因而生’這樣的漏洞;如果想要顯示能立’因為會導致一切時中生起的過失’的反面言說意義,就會有’有時生起’這樣的漏洞;如果想要顯示能立’因為會導致從一切生起的過失’的反面言說意義,就會有’從某些生起’這樣的漏洞;如果想要顯示能立’因為會導致一切生起的過失’的反面言說意義,就會有’某些生起’這樣的漏洞;如果想要顯示能立’因為會導致一切努力無果的過失’的反面言說意義,就會有’一切努力有果’這樣的漏洞。
།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེས་འདྲི་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་དེའི་ལན་དུ་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། སྔར་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱི་ལུང་ལས། དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང་། །སྐྱེས་པ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། ། ཞེས་གསུངས་པས། དངོས་པོ་རྣམས་བདག་གམ་གཞན་ནམ་གཉིས་སམ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་བཀག་པ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་སྔར་གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་སྨྲས་ལ། ད་འདིར་དངོས་པོ རྣམས་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་།ལན་འགའ་ཁ་ཅིག་ལས་ཁ་ཅིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པར་སྒྲུབ་ན་སྔར་སྨྲས་པ་དང་འགལ་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་སྔར་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར། འདི་སྐད་ཅེས་ཁོ་བོའི་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་།སྒྲུབ་པ་མི་བཟློག་པར་སོ་ན་བཞག་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེས་ཟེར་ན་དེའི་ཕྱིར། ཅི་སྟེ་གཞན་དུ་ན་ཡང་དོན་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །དེ་ལ་ཅི་སྟེ་གཞན་དུ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཅི་སྟེ་གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་ བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་།སྒྲུབ་པ་མ་བཟློག་པར་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་སོ་ན་བཞག་ན་ཡང་ངོ་། །འོ་ན་དེ་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དོན་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ། དེའི་འོག་ཏུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་སོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་ན་རང་གིས་སྔར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྨྲས་པ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་སྨྲས་པ་གཉིས་དོན་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་མི་ རུང་ངོ་།།དོན་འབྲེལ་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་མི་རུང་བའི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། སྔར་གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏས་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྣམ་པར་བཤད་པའི་དོན་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་དཔེ་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ། དཔེར་ན། གླ་སྒང་སླེ་ཏྲེས་སྐྱུ་རུ་ར་དག་རིམས་ལ་ཕན། །སྨད་འཚོང་རྣམས་ལ་སྙིང་དུ་སྡུག་པ་འགའ་ཡང་མེད། །སྨྱིག་མའི་སྨྱིག་མདེའུ་དག་ནི་ལྕི་ཞིང་ཁ་བག་ཡོད། །ཟླ་བའི་འོད་ཟེར་དག་ནི་ཚ་བའི་དུས་ན་བསིལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་། གནས་བརྟན་བུདྡྷ པཱ་ལི་ཏའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་།སྒྲུབ་པ་མ་བཟློག་པར་སོ་ན་བཞག་ཏུ་ཟིན་ན་ཡང་། སྔར་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་སྨྲས་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ སྨྲས་པ་དེ་ལ་དོན་འབྲེལ་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་མི་རུང་ངོ་།།དེས་ན་དེ་ལྟར་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེས་ ནའོ།།དེ་ལྟར་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། རྒྱུ་མི་མཐུན་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དམ་བཅས་པའི་སྤྱི་བཀོད་པ་བཞི་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།
作為對’如果這樣的話有什麼過失’這一前主張的回答,從中引出’這是不合理的,因為會產生前面所說的過失’這樣的回答。 如此,在上師的教言中說道:‘任何事物在任何處,生起這事從未有。‘由此說明,諸事物不從自生,不從他生,不從二者生,也不從無因生,這一道理在前面上座部佛護自己已經承許過。 說過’諸事物不從無因而生’,而現在若要成立諸事物從因而生,以及有時從某些因生起某些果等,就會產生與前面所說相違的過失。 如果上座部佛護爲了避免前面所說的過失,這樣說道:‘我把所要成立的和能成立的不加反駁地保留著有什麼過失呢?‘因此說’如果換作其他方式也是沒有關聯的意義,如前所述’。 其中’如果換作其他方式也是’的意思是,如果把上座部佛護的解釋保留所要成立的和能成立的,不加反駁按字面意思保留的話。 那麼這樣有什麼過失呢?因此說’是沒有關聯的意義’。這樣說’諸事物不從無因而生’之後,又說’會導致一切時中一切從一切生起等過失’。 如此一來,自己先前說無生,之後又說一切時中一切從一切生起,這兩者之間沒有任何意義上的關聯,所以這種解釋是不合理的。 爲了說明因為沒有關聯意義而解釋不合理的比喻,所以說’如前所述’。如同前面上座部佛護解釋諸事物不從他生時舉例說明沒有關聯意義的場合中說: ‘例如:山艾、細辛、訶子能治疾病,妓女們沒有真心所愛之人,竹製箭矢沉重且有縫隙,月光在炎熱時節清涼。‘就像這樣。 在這裡也是,即使把上座部佛護的解釋保留所要成立的和能成立的不加反駁,先前說’諸事物不從無因而生’,之後又說’會導致一切時中一切從一切生起等過失’,這其中沒有關聯意義,所以這種解釋不合理。 因此’如是非從無因’這句話是總結說明諸事物不從無因生起。 其中’因此’是指依據前面所說的推理特徵。‘如是非從無因’是說明勝義中內外諸事物不從無因和不相應因而生得以成立。 第四個總立宗已經解釋完畢。
།ད་ནི་དམ་བཅས་པའི་སྤྱི་བཀོད་པ་བཞི་པོ་ཇི་སྐད་ བསྟན་པ་དེ་དག་གི་དོན་དངོས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང་། །སྐྱེས་པ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དམ་བཅས་པའི་སྤྱི་བཀོད་པ་ལས། བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་ རྒྱུ་མེད་མིན།།ཞེས་གསུངས་པ་ལ། བདག་དང་། གཞན་དང་། གཉིས་དང་། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཅི་ཞིག་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་ལས། དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང་། །སྐྱེས་པ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཞན་ལས། དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང་། །སྐྱེས་པ་ ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་དང་། གཉིས་ལས། དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང་། །སྐྱེས་པ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྒྱུ་མེད་པ་ལས། དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང་། །སྐྱེས་པ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གང་དག་ཅེས་ བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་དངོས་པོ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དང་། ཆ་ཕྲ་བ་དང་རགས་པ་དག་གོ། །གང་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཛད་པའི་མཐའ་དང་། སོ་སོའི་རྒྱུད་གྲུབ་པ་དག་ལ་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་ཕྱོགས་དང་། གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ན་ཡང་ ངོ་།།ནམ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་འགའ་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ནམ་ཡང་ངམ། རང་གི་སྡེ་པ་དང་གཞན་གྱི་སྡེ་པ་དག་བརྟག་པའི་གནས་སྐབས་ནམ་ཡང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་ སོགས་པ་མུ་སྟེགས་བྱེད་ལ་སོགས་པ་དང་།ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་གྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བར་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ ལས་འབྱུང་བ་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་།འགག་པ་མེད་པ་དང་། ཆད་པ་མེད་པ་དང་། རྟག་པ་མེད་པ་དང་། འོང་བ་མེད་པ་དང་། འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་། དོན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དོན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། མུ་སྟེགས་བྱེད་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པར་གྲུབ་པོ། །ད་ནི་རང་གི་སྡེ་པ་དག་གིས་སྨྲས་པ། རྐྱེན་རྣམ་བཞི་སྟེ་རྒྱུ་དང་ནི། །དམིགས་པ་དང་ནི་དེ་མ་ཐག་།བདག་པོ་ཡང་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། །སྟོན་པས་མདོ་སྡེ་དང་ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས། རང་དང གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་དང་ལྷ་ཡུལ་དང་སའི་སྟེང་དག་ཏུ་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འདི་སྐད་སྟོན་ཏེ།ཁོ་བོས་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་བཀག་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་སྐྱེ་བ་དགག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་རིགས་པས་ སྐྱེ་བ་བཀག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་།རང་གི་སྡེ་པ་དག་མདོ་མཛད་པ་ལ་ལུང་དང་འགལ་བར་རྟོག་པ་ན། སྟོན་པས་མདོ་སྡེ་དང་། ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས། རང་དང་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་དང་། །ལྷ་ཡུལ་དང་ས་སྟེངས་དག་ན། །རྐྱེན་རྣམ་བཞི་སྟེ་རྒྱུ་དང་ནི། །དམིགས་པ་དང་ནི་དེ་མ་ ཐག་།བདག་པོ་ཡང་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཞེས་རྐྱེན་བཞི་པོ་དེ་དག་ཡོད་པར་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་ད་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཁོ་བོས་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་སྐྱེ་བ་ནི་བཀག་ཟིན་པས། ད་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་སྐྱེ་བ་དགག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི ཚིག་ཡིན་ནོ།།རང་གི་སྡེ་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་སྡེ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་རང་གི་ཞེས་བྱའོ། །སྡེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོམས་དང་རིས་དང་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་དག་དང་དོན་གཅིག་གོ།
現在將要闡述前面所說的四種總的承諾的實際含義。因此說’任何事物在任何時候,生起皆不存在’這句話應當分別配合。在總的承諾中說’非從自生非從他,非從二者非無因’,對此,從自、從他、從二者、從無因中是什麼不存在呢?從自生,‘任何事物在任何時候,生起皆不存在’;從他生,‘任何事物在任何時候,生起皆不存在’;從二者,‘任何事物在任何時候,生起皆不存在’;從無因,‘任何事物在任何時候,生起皆不存在’,應當如此分別配合。 ‘任何事物’是指染污和清凈的事物,即內外、細粗等事物。‘任何時候’是指自宗的究竟和各自相續成就等,即自方和他方。‘皆’是指任何一次,即過去、現在、未來三時,或者自宗和他宗觀察的任何時候。 因此,緣起無生等與外道等不共的特點得以成立。因為如此以理觀察時,諸事物從自、從他、從二者、從無因生起都不合理,所以般若波羅蜜多中所說的特殊基礎緣起的特點——無生、無滅、無斷、無常、無來、無去、非異義、非一義,與外道、聲聞、獨覺等一切不共的特點得以成立。 現在自宗所說:‘四緣即是因,所緣及無間,增上亦如是’,世尊在經典和阿毗達磨論中,于自他教法及天界人間中宣說。這表明:我已經破除了外道所計執的生起。現在要破除聲聞所計執的生起。雖然已經以理破除了生起,但自宗有些造論者認為與經典相違,說世尊在經典和阿毗達磨論中,于自他教法及天界人間中宣說:‘四緣即是因,所緣及無間,增上亦如是’,說有這四緣。 其中’現在’這個詞,是說我已經破除了外道所計執的生起,現在要破除聲聞所計執的生起的意思。‘自宗’中,‘自’是指自方所有的宗派即是’自’。‘宗’與部類、品類、群體是同義。
།པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེར་གཏོགས་པ་དག་སྟེ། ཉན་ཐོས་མདོ་སྡེ་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ ཅད་དོ།།དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རིགས་པས་སྐྱེ་བ་བཀག་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་རང་གི་སྡེ་པ་དག་མདོ་མཛད་པ་ལ་ལུང་དང་འགལ་བར་རྟོག་པ་ན་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་རོ་ཞེས་ཕྱོགས་སྔ་མ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །རྐྱེན་རྣམ་བཞི་སྟེ་རྒྱུ་དང་ནི། །དམིགས་པ་དག་ནི་དེ་མ་ཐག་།བདག་པོ་ཡང་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྐྱེན་ནི་བཞི་སྟེ། རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་དམིགས་པའི་རྐྱེན་དང་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དང་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཏོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རྐྱེན་བཞི་པོ་དེ་དག་སུས་བསྟན་ཞེ་ན། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །གཞུང་གང་ལས་བཀའ་སྩལ་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་དང་ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། མདོ་སྡེ་དང་ཆོས་མངོན་པའི་སྡེ་སྣོད་ལས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །སྡེ་སྣོད་ལས་རང་གི་གཞུང་ལུགས་དང་སའི་སྟེང་འབའ་ཞིག་ན་རྐྱེན་བཞི་པོ་དག་ཡོད་པར་བཀའ་སྩལ་ཏམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རང་དང་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་དང་ལྷ་ཡུལ་དང སའི་སྟེང་དག་ཏུ་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།རང་གི་གཞུང་ལུགས་དང་། གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་དང་། མཐོ་རིས་དང་ས་བླ་ཐམས་ཅད་ན་ཡང་རྐྱེན་བཞི་པོ་དག་ཡོད་དོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་མདོ་སྡེ་ལས་རྐྱེན་ཉིད་བཞི་བཀའ་སྩལ་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཉིད་དང་། དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དང་། དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དང་། བདག་པོའི་རྐྱེན་ཉིད་དང་། རྐྱེན་གྱི་རིགས་ནི་རྐྱེན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས། །བཞི་ཡིས་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས། །གསུམ་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཉིས། །གཞན་ནི་གཉིས་པོ་དག་ལས་སྐྱེ། །དབང་ཕྱུག་སོགས་མིན་རིགས་སོགས་ཀྱིས། ། ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྐྱེན་བཞི་པོ་ཁོ་ན་བཀའ་སྩལ་པ་དེའི་ཕྱིར། རྐྱེན་ལྔ་པ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྐྱེན་ལྔ་པ་མེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྡེ་པ་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་རྐྱེན་མདུན་དུ་སྐྱེས་པ་དང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་རྣམས་ཀྱང་འདི་དག་ཉིད་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས ཏེ།སྡེ་པ་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཕགས་པ་གནས་བརྟན་པ་དག་གིས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་རྐྱེན་ནི་མདུན་དུ་སྐྱེས་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་རྐྱེན་བཞི་པོ་འདི་དག་ཉིད་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ ལྟར་མདུན་དུ་སྐྱེས་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་མདུན་དུ་སྐྱེས་པ་སྟེ།དེ་ཡང་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ལྟར་སྡེ་པ་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་རྐྱེན་དེ་དག་ཀྱང་རྐྱེན་བཞི་པོ་འདི་དག་ཉིད་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར།རྐྱེན་ལྔ་པ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ནི་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།
‘所謂彼等,即是屬於彼等者,即一切聲聞經部和毗婆沙師等。 所謂彼等所說,即是雖以理遮破生起,然自部派等於造經論時,認為違背教證,而作如是說,此乃安立前宗。 四緣即是因,所緣及等無間,主緣亦復如是。世尊宣說四緣:因緣、所緣緣、等無間緣及增上緣。 若問此四緣由誰所說,應知由導師所說,即是世尊所說。 若問從何經典中所說,應知從經藏和對法論中所說。 從經藏中,是否僅就自宗和人間說有四緣耶?非也。故說于自他諸宗及天界人間皆有宣說,即于自宗、他宗、天界及一切地上皆有四緣。 其中經藏中說四緣性:即因緣性、所緣緣性、等無間緣性及增上緣性。緣之類即名緣性。 云何如是?如對法論中說:‘四緣生心及心所,三緣生二等至法,余法從二緣而生,非從自在等因生。’ 由於唯說四緣故,說’第五緣實非有’。 何故無第五緣?故說:‘其他部派所計之前生緣、有緣、無緣等亦攝於此等中故。’ 所謂其他部派,即聖上座部等。彼等所計之緣,即前生緣、有緣及無緣等。 彼等亦攝於此四緣中。即如前生緣者,謂諸根現前所生,此即攝於所緣緣中故。 所謂有緣,即攝於因緣及增上緣中故。 所謂無緣,即攝於等無間緣中故。 如是,其他部派所計諸緣亦攝於此四緣中故,說’第五緣實非有’,此說甚善。
།དེ་ལ་རྒྱུའི་རྐྱེན་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། སྐལ་བ་མཉམ་པ་དང་། མཚུངས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཀུན་དུ་ འགྲོ་བ་དང་།རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་ལྔ་པོ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས། བྱེད་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། །སྐལ་མཉམ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། །ཀུན་དུ་འགྲོ་དང་རྣམ་སྨིན་དང་། །རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་ འདོད།།ཅེས་འབྱུང་བ་དེ་དག་ལས། བྱེད་པའི་རྒྱུ་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ལྷག་མ་ལྔ་པོ་དག་འདིར་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་ལ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་གང་ཕན་ཚུན་འབྲས། །ཞེས་བཤད་པ་སྟེ། ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་སྟེ། ཆོས་གང་དག་ཕན་ཚུན་འབྲས་བུ་དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས། འབྱུང་ཞིང་སེམས་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་དང་། །སེམས་དང་མཚན་ཉིད མཚན་གཞི་བཞིན།།ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་ནི་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། སེམས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་པོ་དག་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞིའི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ཡང་མཚན་ཉིད་དག་གི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མངོན་པའི བསྟན་བཅོས་ལས།སྐལ་མཉམ་རྒྱུ་ནི་འདྲ་བའོ། །ཞེས་བཤད་པ་སྟེ། ཆོས་འདྲ་བ་རྣམས་ནི་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་ པ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཅི་འདྲ་བ་ཐམས་ཅད་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ ལས།རང་རིས་ས་པའོ་ཞེས་བཤད་པ་སྟེ། རང་གི་རིས་དང་། རང་གི་ས་པའི་ཆོས་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། རིས་ནི་ལྔ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་ནས། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བར་རོ། །ས་ནི་དགུ་སྟེ་འདོད་པའི་ཁམས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ བརྒྱད་དོ།།དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་གཞན་དག་གི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་གཞན་ དག་གི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ཀྱང་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི། གཞན་དག་གི་ནི་མ་ཡིན་ལ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པ་རྣམས་ཀྱང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་གཞན་དག་གི་ནི་མ་ཡིན་པས་ན། སྲིད་ པའི་རྩེ་མོའི་ས་པའི་བར་དག་ཀྱང་དེའི་ས་པ་རྣམས་ཁོ་ནའི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་གཞན་དག་གི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
關於因緣,即俱生、同分、相應、遍行、異熟這五種因。這五種因都稱為因緣。如《阿毗達磨論》中說:‘能作及俱生,同分與相應,遍行及異熟,因有六種相。‘其中,能作因是增上緣,故此處將其餘五因立為因緣。 其中,俱生因如《阿毗達磨論》中說:‘俱生為互果。‘互者,即相互之意。諸法相互為果且互相資助者,即為相互俱生因。其如何?如《阿毗達磨論》中說:‘大種及心所,心與相及事。‘即如四大種相互為俱生因,心與心所法互為俱生因,有為法之生、住、滅三相亦與所相之事互為俱生因。 同分因如《阿毗達磨論》中說:‘同分因為相似。‘即相似諸法為相似諸法之同分因。例如:五種善蘊互為善法之同分因,煩惱性者亦為煩惱之同分因,無記性者亦為無記法之同分因。是否一切相似者皆為相似法之同分因耶?答:不是。那麼如何?《阿毗達磨論》中說:‘同類同地。‘即同類同地之相似法。類有五種:從見苦所斷乃至修所斷。地有九種:欲界及八種禪定、無色界。 其中,見苦所斷法唯為見苦所斷法之同分因,而非其他。如是乃至修所斷法亦唯為修所斷法之同分因,而非其他。其中,欲界所攝法唯為欲界所攝法之同分因,而非其他。初禪地法亦唯為初禪地法之同分因,而非其他。乃至有頂地法亦唯為其地法之同分因,而非其他。
།དེ་དག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས། སྔར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཞེས་བཤད་པ་སྟེ། སྔར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་པ་དང་ མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི།མ་འོངས་པ་རྣམས་ནི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ། །མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས། མཚུངས་ལྡན་རྒྱུ་ནི་སེམས་དག་དང་། །སེམས་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་བཤད་པ་སྟེ། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་དུས་ཐ་དད་པ་དང་། རྒྱུ་ཐ་དད་པ་དང་། དམིགས་པ་ཐ་དད་པ་ལས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་རྣམ་པར་གཅད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས ལས།རྟེན་མཉམ་རྣམས་ཞེས་བཤད་པ་སྟེ། གང་དག་རྟེན་མཉམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མི་དད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་མིག་གི་དབང་པོའི་སྐད་ཅིག་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ་ དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་དང་།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའི་སྐད་ཅིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་རྒྱུ་ཡིན་པའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་ པར་བྱའོ།།མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྟེན་དང་། དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། དུས་དང་། རྫས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས། །ཀུན་འགྲོ་ཞེས་བྱ་རང་གི་སར། །ཉོན་ མོངས་ཅན་གྱི་སྔར་ཀུན་འགྲོ།།ཞེས་བཤད་པ་སྟེ། རང་གི་ས་པའི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་སྔར་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཆོས་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལྟ་བ་ལྔ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ལྟ་ བ་གཉིས་དང་།སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཐེ་ཚོམ་གཉིས་དང་། མ་རིག་པ་མ་འདྲེས་པ་གཅིག་དང་། མ་རིག་པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་གཅིག་སྟེ། ཕྲ་རྒྱས་བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་དག་ནི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་གི་ཁམས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་ པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས། རྣམ་སྨིན་རྒྱུ་ནི་མི་དགེ་དང་། །དགེ་བ་ཟག་བཅས་རྣམས་ཁོ་ན། །ཞེས་བཤད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་མི་དགེ་བ་རྣམས་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འགྲུབ་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། སྟོབས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་བོན་རུལ་པ་བཞིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྲེད་པས་མངོན་པར་མ་བརླན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་པར་མ་བརླན་པའི་ས་བོན་དྲུངས་པོ་བཞིན་ ནོ།།ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཁམས་གང་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།
這些一切都不是因,那麼是什麼樣呢?如《阿毗達磨論》中說:‘先前已生者’,即先前已生者是後者生起和未生者的同分因,而未來者不是同分因。 所謂相應因,如《阿毗達磨論》中說:‘相應因是心和心所’。相應因即是心和心所。 如此,由不同時間、不同因緣、不同所緣而生者,也將成為互為相應因。爲了遮遣這種情況,《阿毗達磨論》中說:‘所依相同者’,即具有相同所依的心和心所,彼此互為相應因。 ‘相應’是指無差別,例如:眼識所依的眼根剎那,也是與之相應的受等諸法的所依,如是乃至意識所依的意根剎那,也是與之相應的受等諸法的相應者,應當如是了知。 凡是相應因者也是俱生因,因為所依、所緣、行相、時間、事物相同的緣故。 所謂遍行因,如《阿毗達磨論》中說:‘遍行即是自地中,煩惱的前遍行。‘即自地的遍行法先前所生者,是後來諸煩惱法的遍行因。 這些包括見苦所斷的五見、見集所斷的二見、見苦集所斷的二疑、一個不相應無明、一個相應無明,這十一隨眠稱為遍行因,因為緣于自界的緣故。 所謂異熟因,如《阿毗達磨論》中說:‘異熟因唯是不善及有漏善法。‘異熟因是諸不善法和有漏善法,因為是具有異熟性的緣故。 為何無記法不能成就異熟?因為力量微弱,如腐敗的種子。為何無漏法不是?因為未被愛潤,如未被潤濕的乾枯種子。 不相應行法也不是,因為它們不能成就與任何界相應的異熟。
།དམིགས་པའི་རྐྱེན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་ བཅས་པའི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ནི་གཟུགས་ཡིན་ལ།རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པའི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ནི་སྒྲ་ཡིན། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚུངས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་བཅས་པའི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ནི་དྲི་ཡིན། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་ པའི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ནི་རོ་ཡིན།ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པའི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ནི་རེག་བྱ་ཡིན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པའི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཏེ། ཆོས་གང་ཆོས་གང་གི་དམིགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ ནམ་ཡང་དེའི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།ལན་འགའ་དམིགས་པར་མི་བྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་སྲེག་པར་མི་བྱེད་ཀྱང་བུད་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ ལས་ཐ་མ་མ་གཏོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འགག་པ་ལ་ཕྱོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་མ་འོངས་པ་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱའོ། །ཐ་མ་མ་གཏོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་ བྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་ཐ་མ་ནི་མ་གཏོགས་ཏེ།དགྲ་བཅོམ་པ་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གང་ལ་གནས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པའི་ཚོགས་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ཏེ་ཡང་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་འདི་ནི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རྐྱེན་ཀྱང་ཡིན་པས་ མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱའོ།།དེས་ན་གཟུགས་ནི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ཏེ་མི་འདྲ་བར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ལན་འགའ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། ལན་འགའ་ནི་འདོད་པ་ ན་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་སྐྱེ་བར་འགྱུར།ལན་འགའ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་གཟུགས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུགས་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་ནི་འདྲེན་མ་ཡིན་ལ། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ནི་འདྲེན་མ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་པོའི་རྐྱེན་ནི་བྱེད་ པའི་རྒྱུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ནི་རྒྱུ་དྲུག་པོ་དག་གི་ནང་ནས་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས། རང་ལས་གཞན་པ་བྱེད་པའི་རྒྱུ། །ཞེས་བཤད་པ་སྟེ། བྱེད་པའི་རྒྱུའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གཏོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་སྐྱེ་བའི་ བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།སྐྱེ་བ་ལ་བགེགས་མི་བྱེད་པའི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སྡེ་པ་དག་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་བསྟན་པ་སྟེ། རང་གི་སྡེ་པ་དང་མདོ་མཛད་པ་ལ་ལུང་དང་འགལ་བར་རྟོག་པ་ན། སྟོན་པས་མདོ་སྡེ་དང་ཆོས་མངོན་ པའི་བསྟན་བཅོས་ལས།རང་དང་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་དང་། ལྷ་ཡུལ་དང་སའི་སྟེང་དག་ན་རྐྱེན་བཞི་པོ་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་དམིགས་པའི་རྐྱེན་དང་། དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དང་། བདག་པོའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་བ་དག་ཡོད་པར་བཀའ་སྩལ་པ། སྡེ་པ་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་རྐྱེན་ལྔ་པ་ནི་མེད་པས། རྐྱེན་བཞི་པོ་འབྲས་བུ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་འདོད་དོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ནོ།
所說’所緣緣是一切法’,應當如理配合。即:眼識及其相應法的所緣緣是色,耳識及其相應法的所緣緣是聲,鼻識及其相應法的所緣緣是香,舌識及其相應法的所緣緣是味,身識及其相應法的所緣緣是觸,意識及其相應法的所緣緣是一切法。任何法作為任何法的所緣,它永遠不會變成非所緣,即使有時不作為所緣,但因為具有所緣的性質故稱為所緣,如同薪雖不燃燒仍稱為薪一樣。 等無間緣是除最後一個之外的已生起的心和心所,這是說:心和心所法趨向滅時,它們是未來將生起者的等無間緣。‘除最後一個’是說除阿羅漢最後一剎那的心和心所,阿羅漢依止何種心剎那而入涅槃,那一聚不是等無間緣,因為不再生起故。此等無間緣既是等無間又是緣,故稱等無間緣。 因此,色法不是等無間緣,因為生起不相似故。如是,欲界色法之後,有時生起欲界表色,有時生起欲界無表色,有時生起欲界有漏色,因為色法現前不相續,而等無間緣是相續的。 增上緣即是能作因,這是說增上緣就是六因中的能作因。其中能作因,如阿毗達磨論中說:‘除自余為能作因。‘即除了能作因自身外,一切法都是有為法生起的能作因,因為處於不障礙生起的狀態。 ‘唯從彼四轉異者生’是說明自部的宗義,當有人認為自部和經典作者違背教證時,佛陀在經典和阿毗達磨論中宣說:在自他教義和天界人間中有因緣、所緣緣、等無間緣、增上緣四緣,其他部派所計的第五緣是不存在的,所以主張唯從異於果的這四緣生起果。
།དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་དམ་བཅས་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁས་བླངས་པ་ལས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སྡེ་པ་དག་མདོ མཛད་པ་ལ་ལུང་དང་འགལ་བར་རྟོག་པ་ན།མདོ་མཛད་པས། བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་མང་། །སྐྱེས་པ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་དམ་བཅས་པའི་སྤྱི་བཀོད་པ་ལས། བདག་དང་གཉིས་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་ པར་དམ་བཅས་པ་དག་ནི་རུང་ན།གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་དམ་བཅས་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་པར་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བས་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཕྱོགས་སྔ་མ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་བཞི་པོ་དག་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་ པ་དེ་ལའོ།།བསྟན་བཅོས་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་སོ། །དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལས་མིན་ཞེས་བྱ་བས་གཞན་ལས། དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང་། །སྐྱེས་པ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་དམ་བཅས་པར་གྱུར་པའོ། །དམ་བཅས་པར་ གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅས་པ་བྱས་པར་གྱུར་པའམ།དམ་བཅས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པར་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་ཡང་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ལ། སྡེ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྐྱེན་བཞི་པོ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དག་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བར་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་དེ་འགོག་པར་བྱེད་པས། དཔེར་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པའམ། བྱེ་བྲག་པ་དག་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།། །། བམ་པོ་བཅུ་བདུན་པ། དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེའི་ཕྱིར་བཤད་པ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། འདིར་ནི་སྔར་རང་གི་སྡེ་པ་དག་གིས། རྐྱེན་རྣམས་བཞི་སྟེ་རྒྱུ་དང་ནི། །དམིགས་པ དང་ནི་དེ་མ་ཐག་།བདག་པོ་ཡང་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། །རྐྱེན་ལྔ་པ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སྨྲས་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་དེའི་ལན་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ལ་སོགས པ་རྣམས་ཀྱིའོ།།རང་བཞིན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁུ་ཆུ་དང་། ཁྲག་ལ་སོགས་པ་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་རྣམས་ནི་དང་པོར་མདུན་རོལ་དུ་སྔ་བ་ཡིན་པས་ཁུ་ཆུ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་ལའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ སྒྲའི་སྦྱོར་བས་ནི་ཚོགས་པ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་བསྡུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པའོ།།དབང་ཕྱུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དབང་ཕྱུག་རྒྱུར་འདོད་པ་དག་གིས་བརྟགས་པའོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཕྱོགས་དང་དུས་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་དག་བསྡུའོ། ། ཡོད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་དེ་དགག་པའོ།
對於論著作者說’諸事物不從他生’這一立宗,這將違背自宗所承許的說法。這是指自部論師們認為《阿毗達磨俱舍論》違背經典時,《俱舍論》作者說:‘非從自他生,非共非無因,諸法於何處,畢竟不得生。‘這一總的立宗中,雖然承許不從自生、共生和無因生是合理的,但說不從他生的立宗,這將違背佛教徒的承許,因此不合理。這是前者的觀點。 ‘對於’是指對於承許四緣唯從他生的觀點。‘論著作者’是指聖龍樹。‘諸事物不從他生’是指以’非從他’說明從他生,‘諸法於何處,畢竟不得生’的立宗。‘所立宗’是指已作立宗或具有立宗。這是不合理的。為什麼呢?因此說’將違背所承許’。怎樣違背呢?因為論師也是佛教徒,而在一切部派的經典中,世尊說諸事物從四緣等他生,而他卻否定這點,就如同說毗婆沙師立聲常或勝論師立聲無常一樣。 第十七品。對此說法的回答,此處註釋者說:‘諸法之自性,于緣等非有。‘此處是對前面自部所說’緣有四種者,謂因及所緣,等無間增上,第五緣非有’這一前說的回答。 其中’諸事物’是指眼等,即眼、耳、鼻、舌、身、意等。‘自性’是指自體性。‘緣等’是指精血等,即因為緣是最初在前的,所以說是精血等。‘等’字的運用還包含聚合、自在天等其他。‘等’是指因緣和合。‘自在天’是指承許自在天為因者所計。‘等’字還包含方位、時間、虛空等。‘非有’是否定,即否定諸事物從因等諸緣生的觀點。
།དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་དེ་དག་སུའི་གཞན་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས པ་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་རོལ་ཉིད་ན་ཡོད་ན་ནི་དེས་ན་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྐྱེན་རྣམས་གཞན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།མིག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་རོལ་ཉིད་ན་མེད་པས་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་དེ་དག་སུའི་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །རེ་ཞིག་ སྐྱེ་བ་ལྟ་ཕར་ཞོག་སྟེ།རྐྱེན་རྣམས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་ཇེ་སྒྲུབས་ཤིག་།དེ་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་ཡང་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། རྐྱེན་རྣམས་ལས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་ཡང་དེ་དག་ལས་མིག་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་དུ་ཟིན་ན་ཡང་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་གནོད་པ་སྨྲས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱིས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གཞན་དག་ལས་སྐྱེ་བར་དམ་བཅས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། དམ་བཅས་པ་དེ་ལ་གནོད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་བོས་སྔར་སྨྲས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། འདིར་ཡང་ལན་དེ་ཉིད་འབྱུང བར་འགྱུར་ཏེ།མིག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། རང་གི་སྡེ་པ་དག་གིས་སྔར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྐྱེན་བཞི་བཀའ་སྩལ་པའི་ ལུང་དཔེར་བསྟན་པ་དེ་ལ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གང་དག་སྒྲུབ་པའི་དོན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཚོད་དཔགས་སུ་བརྟགས་ནས། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་ངེས་པར་མི་འཛིན་གྱི། གང་དག་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ནི། །གཞན་དག་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་གྱི། །བདག་ལས་ མ་ཡིན་པར་ངེས་པར་འཛིན་པས་དེས་ན་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་གཞན་ཉིད་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་སྔར་དབུ་མ་པས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ།།གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་ བཞིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པའི་སྒྲུབ་པ་དེའི་དོན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་དོན་མེད་པར་རྒོལ་བར་རང་གི་ཚོད་དཔགས་སུ་བརྟགས་ནས།རྐྱེན་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞན་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། རྐྱེན་རིགས་མཐུན་པ་གཞན་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ རང་གི་སྡེ་པ་དག་གོ།།སྒྲུབ་པའི་དོན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཚོད་དཔགས་སུ་བརྟགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་དབུ་མ་པས་མིག་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲས་པའི་སྒྲུབ་པ་དེའི་དོན་ཡང་དག་ པ་མ་ཡིན་ཞིང་དོན་མེད་པར་རྒོལ་བ་རང་གི་ཚོད་དཔགས་སུ་བརྟགས་ནས་སོ།།ཁོ་བོ་ཅག་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་དག་ལས་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་ངེས་པར་མི་འཛིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་རྐྱེན་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་དང་། ས་བོན་ལ་ སོགས་པ་ཇི་སྙེད་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་ངེས་པར་མི་འཛིན་གྱི་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ།།གང་དག་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ནི་གཞན་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་གྱི་བདག་ལས་མ་ཡིན་པར་ངེས་པར་འཛིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་རྐྱེན་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ རིགས་མཐུན་པ་གཞན་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི།བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་ངེས་པར་འཛིན་པས་སོ།
由於沒有彼故,彼等緣成為誰之他者,此句顯示如下:若眼等諸事物之自性在胚胎等諸緣之前即已存在,則依彼而諸緣可稱為他者,然而眼等諸事物之自性在胚胎等諸緣之前並不存在,故由於無彼,彼等緣將成為誰之他者?不會成為他者。 暫且不論生起,且先證成諸緣是他性。即使存在彼,亦無從彼生起,此句顯示如下:即使存在所謂諸緣之他者,從彼等亦無眼等之生起。 為何即使存在彼,亦無從彼生起?為此說已說比量之過失故。雖然你們承許眼等諸事物從因等諸緣他者生起,然而對此承許,我已說過能破之比量故,此處亦將生起同樣答覆:眼等諸事物不從因等諸緣他者生起,因為是他故,如因之棉等。 因此說不能破彼者,謂不能破自部先前引證世尊所說四緣之教證。 有些人推測證成之義非真實,說:我等並非決定諸事物唯從他生,而是決定凡是生起者,唯從他生,非從自生。故說即使有非緣之他性亦無生起。 此段之攝義為:先前中觀師說眼等諸事物不從因等諸緣他者生起,因為是他故,如因之棉等。對此證成,認為其義非真實且無義,以自己推測而諍論,說非從異類緣他者生起諸事物,而是從同類緣他者生起諸事物。 其中’有些人’指自部。‘推測證成之義非真實’指先前中觀師說眼等諸事物不從因等諸緣他者生起,因為是他故,如因之棉等。認為此證成之義非真實且無義,以自己推測而諍論。 ‘我等並非決定諸事物唯從他生’指我等並非決定眼等諸事物唯從胚胎等緣、棉等因、種子等一切他者生起。 ‘凡是生起者,唯從他生,非從自生而決定’指凡是眼等所生者,唯從胚胎等同類緣他者生起,而非從自生,如是決定。
།དེས་ན་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་གཞན་ཉིད་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ངེས་པར་འཛིན་པ་དེས་ན་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞན་ དག་ལས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དག་ལ་ལྟོས་ན་གཞན་ཉིད་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་ལས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞན་དག་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ནའོ།།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཚིག་དེ་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་ དགག་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཡིན་ན་ནི་འདོད་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་སྟོན་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལ་ཚིག་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ནི་གཞན་ཁོ་ན་ལས་ ཡིན་གྱི།བདག་ལས་མ་ཡིན་པར་ངེས་པར་འཛིན་པས་ཞེས་ཟེར་བའི་ཚིག་དེའོ། །བདག་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཚིག་དེའི་སྐབས་ཀྱིས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ་ལྷུར་ལེན་ཅིང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དེའི་འབྲས་བུ་དག་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ་ ལྷུར་ལེན་པ་ཡིན་ན་ནིའོ།།དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན་འདོད་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཁོ་བོའི་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཁྱོད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་སྟོན་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཚིག་དེའི་སྐབས་ཀྱི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་ སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བ་རྣམས་དོན་དམ་པར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་སྟོན་ཅིང་།བདག་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དེའི་འབྲས་བུ་དོན་དམ་པར་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་སྟོན་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཡིན་ན་ནིའོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་ པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།སྔར་ཁོ་བོས་དོན་དམ་པར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དེ་དག་གི་རྐྱེན་གཞན་དག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་དོན་དམ་པར་གཞན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་འགྲུབ་པར་ བྱེད་པ་དག་རྐྱེན་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཁྱོད་ལ་འདིར་ཡང་འོང་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །ཅི་སྟེ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལས་གཞན་པ་སྐྱེ་བ་དགག་པ་ཡིན་ན་ནི་དཔེ་ སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཅི་སྟེ་ཁྱོད་ན་རེ། གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ། འབྲས་བུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་ལས་གཞན་པ་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པ་དག་རྐྱེན་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ ཁྱོད་ཁོ་བོའི་དཔེ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།སྔར་ཁོ་བོས་དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དཔེར་ན་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པས། གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་བུམ་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་མིག་ལ་སོགས་པའི་ རྐྱེན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ཉིད་ཁྱོད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།
如果說雖然從非緣等的其他存在,但是沒有生起,這句話是說:由於如此確定,從非緣如棉花等和種子等不同類的其他,對於眼等事物而言,雖然存在其他性,但是從彼等不會生起眼等事物這些不同類的其他。對此所說的回答,此處註釋者說: 對此,如果該語句是著重於遮遣從自生,則是成立所許。若是著重於顯示未生者從他生,則如是也成為與質難相等的過失,因此彼亦不應理。 其中’該語句’是指’凡是生起者,唯從他生,決定執持非從自生’的這個語句。‘如果是著重於遮遣從自生’是指如果以該語句的語境著重於遮遣從自生,並執取從他生的立場,則是如此。 由此將如何?‘是成立所許’,即如果如此,則你正在成立我的所許。‘若是著重於顯示未生者從他生’是指如果以該語句的語境顯示有為法未生者究竟從他生,並執取遮遣從自生的立場,則是如此。 由此將如何?‘則如是也成為與質難相等的過失,因此彼亦不應理’,即先前我作如是質難:究竟內處不從彼等緣他生,因為是他故,如瓶。又究竟所說為他的眼等內處的能成者,決定非是緣,因為是他故,如棉花等。此等質難,於此處對你也將成為過失,因此彼亦不應理。 若說’唯無從他生’是遮遣彼之外的生起,則是成立譬喻。即若你說’唯無從他生’是遮遣果位眼等處之外的瓶、毛毯等不同類從緣胚胎等不同類他生,則如是你正在成立我的譬喻。 因為先前我說’如瓶’和’如棉花等’,由是他故,如從胚胎等不生瓶,由是他故,如棉花等非是眼等之緣,你正在成立此義。
།དེ་ལྟར་ན་དེས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཁུ་ཆུ་དང་། ཁྲག་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་རྣམས་ལ་མེད་པ་ཉིད་དང་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱང་དེ་དག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ ནི།།རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཕྱེད་དང་པོ་དེས་ན་སློབ་དཔོན་གྱི་འབྲས་བུ་མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་རྐྱེན་ཁུ་ཆུ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་རྣམས་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་། འབྲས་བུ་མིག་ལ་ སོགས་པའི་རྐྱེན་ཁུ་ཆུ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་འབྲས་བུ་དེ་དག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ།།བདག་གི་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་ན། །གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་གི་དངོས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན་ནའོ། །གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་གཞན་དག་ལས་འབྱུང་བའོ། ། འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ་རྐྱེན་རྣམས་ལ་མེད་དོ། །དེས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལེ་འུར་བྱས་པའི་ཕྱེད་འོག་མ་འདིས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པའི་བདག་གི་དངོས་པོ་རྐྱེན་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་མེད་ན་རྐྱེན་རྣམས་ལ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ སྙད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་བདག་གི་དངོས་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་རྐྱེན་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་གདགས་པ་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་བདག་གི་དངོས་པོ་རྐྱེན་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྐྱེན་མེར་མེར་པོ་ ལ་སོགས་པ་གང་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ།།རྐྱེན་རྣམས་ལ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་གཞན་དག་ལས་འབྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བར་ཐ་ སྙད་གདགས་པ་ནི་གཞན་དག་ལ་ལྟོས་ནས་འབྱུང་བ་སྟེ།དཔེར་ན་ནག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གུ་པྟ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྐྱེ་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ། གཞན་དག་ལ་ལྟོས་ནས་འབྱུང་བ་ནི་གཞན་དག་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྐྱེན་ རྣམས་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་གཞན་དག་ལས་འབྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རྐྱེན་རྣམས་ལ་མེད་པ་སྟེ།རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་འབྲས་བུའི་བདག་གི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་རྣམས་ལ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་མེད་དོ། །དེས་ནི་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་རྣམས་ལ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་མེད་པས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
如是,彼說眼等於精血等緣中無有,以及眼等諸緣亦為彼等所空性之法。此說明:‘諸事物之自性,于緣等中非有。‘此半偈頌說明上師所說果位之眼、耳、鼻、舌、身、意諸處於精血等緣位中無有之分位法,以及果位眼等之緣精血等亦為果位彼等所空性之分位法。 ‘若無自體事,則無他體事。‘若於緣等中無自體事,則他體事即從他生。生即是生起,于諸緣中無有。此說明所成立之義。此下半偈頌說明:若眼等自體事于緣胚胎等位時無有,則于諸緣中無有他體事之名言。如是,依于果位眼等自體事而安立緣胚胎等為他體事,然果位眼等自體事于緣胚胎等位時實無所有。緣胚胎等於何所依而成他體事?實不成也。由諸緣中無有他體事故,亦無從他生,此說明所成立之義。 ‘他體事即從他生’者,安立他體事之名言,是依於他而生起,如依那嘎而成古扎為他。‘生起即是生’者,生起之詞義為生,依於他而生起即是依於他而生之意。‘于諸緣中無有’者,‘他體事即從他生’此于諸緣中無有,以諸緣位中無有果位之自體事故,無所依故,于諸緣中無有他體事之名言。‘此說明所成立之義’者,由於諸緣中無有他體事之名言故,無從他生,此說明所成立之義。
།དེ་ལྟར་ན་འདི་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དཔེ་མངོན་པས་འབྲས་བུ་དང་། རྐྱེན་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ལས་སྦྱོར་བའི་ཚིག་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སྔར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པའི་སྐབས་སུ་དོན་དམ་པར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དེ་དག་གི་རྐྱེན་གཞན་དག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡང་དོན་དམ་པར་གཞན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་རྐྱེན་མ་ཡིན་ པར་ངེས་ཏེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འབྲས་བུ་དང་རྐྱེན་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ལས་སྦྱོར་བའི་ཚིག་གཉིས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དེ་དག་གི་རྐྱེན་གཞན་དག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དཔེ་ནི་བུམ་པ་ཡིན་ལ། རྐྱེན་རྣམས་རྐྱེན་མ་ཡིན་པའི་དཔེ་ནི་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་ པ་ཡིན་པར་མངོན་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་མཆེད་དང་རྐྱེན་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ལས་སྦྱོར་བའི་ཚིག་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ།།དོན་དམ་པར་མིག་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཁུ་ཆུ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་རྣམས་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། དེ་དག་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འབྲས་ བུ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཚིག་གཅིག་ཡིན་ནོ།།འདིར་ཡང་། མིག་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། ཁུ་ཆུ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་རྣམས་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཡིན། དེ་དག་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན། ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེ་ཡིན་པར་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་ནི་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར། མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱང་རྐྱེན་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་རྐྱེན་མེར་མེར པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་ཁུ་ཆུ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་རྣམས་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་གིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཐག་ཟངས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྐྱེན་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་ལས་སྦྱོར་བའི་ཚིག་གཉིས་པ་ཡིན་ ནོ།།འདིར་ཡང་ཁུ་ཆུ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཡིན། དེ་དག་གིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན། དཔེར་ན་ཐག་ཟངས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེ་ཡིན་པར་སྦྱར་ཏེ།དཔེར་ན་ཐག་ཟངས་ལ་སོགས་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་གིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱང་མིག་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་གིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཀྱང་ དོན་དམ་པར་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་བཞི་པོ་དག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བཀའ་སྩལ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། སྦྱོར་བའི་ཚིག་དེ་གཉིས་ཀྱིས་བརྟགས་པ་ དེས་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་བཞི་པོ་དག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བཀའ་སྩལ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་ཏོ།
如是,此亦如前例所顯,從果和緣方面作為能立的兩個語句,即是說:如同前面否定從他生的場合中,‘勝義中內處等不從彼等他緣而生,因為是他故,如瓶’,以及’勝義中欲說他所詮的眼等內處,決定非是能成就之緣,因為是他故,如經緯等’,從果和緣方面作為能立的兩個語句所說那樣。 此處亦然,處等不從彼等他緣而生的比喻是瓶,諸緣非是緣的比喻是經緯等,由顯現故,從果處和緣羯剌藍等方面作為能立的兩個語句。 ‘勝義中眼等諸處不從精血等諸緣而生,因為于彼等中無故,如瓶’,此是從果方面作為能立的第一個語句。 此中,‘眼等諸處’是有法,‘不從精血等諸緣而生’是所立法,‘因為于彼等中無故’是能立法,‘如瓶’是譬喻。 譬如瓶因於羯剌藍等中無故,不從羯剌藍等而生,如是眼等諸處亦因於緣羯剌藍等中無故,彼等亦勝義中不從緣羯剌藍等而生。 如是’勝義中精血等諸緣非是能生眼等諸處,因為由彼等空故,如經緯等’,此是從緣方面作為能立的第二個語句。 此中,‘精血等諸緣’是有法,‘非是能生眼等諸處’是所立法,‘因為由彼等空故’是能立法,‘如經緯等’是譬喻。 譬如經緯等因由眼等諸處空故,非是能生眼等諸處,如是羯剌藍等諸緣亦因由眼等處空故,彼等亦勝義中非是能生眼等諸處。 是故,應知世尊說勝義中諸法不從因等四緣而生。此說:由彼二種能立語句觀察,故應知世尊說勝義中諸法不從因等四緣而生,此說結語。
།འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྐྱེན་བཞི་པོ་དག་ཅིའི་ཕྱིར་བཀའ་སྩལ་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་དང་རྒྱུ་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བས་བློ་གྲོས་ དཀྲུགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་རྗེས་སུ་ཐུགས་བརྩེ་བས་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྒྱུ་དང་དམིགས་པ་དང་དེ་མ་ཐག་པ་དང་བདག་པོའི་རྐྱེན་རྣམས་བཀའ་སྩལ་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ སྨྲ་བས་སོ།།རྒྱུ་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དང་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བས་སོ། །བློ་གྲོས་དཀྲུགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་གང་གི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་རབ་རྒྱུ་མེད་པ་དང་རྒྱུ་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བས་དཀྲུགས་ཤིང་རྨོངས་པར་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་དང་རྒྱུ་ མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བས་བློ་གྲོས་དཀྲུགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱའོ།།རྗེས་སུ་ཐུགས་བརྩེ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་རྗེས་སུ་ཐུགས་བརྩེ་ཞིང་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་ལས་འདྲེན་པ་མཛད་པ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་དང་རྒྱུ་མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བས་བློ་གྲོས་དཀྲུགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་རྗེས་སུ་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་ བདེན་པ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཕྱི་རོལ་དང་།ནང་གི་རྐྱེན་ས་བོན་དང་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་མྱུ་གུ་དང་མིག་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་ཇི་ལྟར་གནས་པ་དེ་བསྟན་ཅིང་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་དམིགས་པ་དང་དེ་མ་ཐག་པ་དང་ བདག་པོའི་རྐྱེན་རྣམས་བཀའ་སྩལ་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས།བཞི་ཡིས་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས། །གསུམ་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཉིས། །གཞན་ནི་གཉིས་པོ་དག་ལས་སྐྱེ། །དབང་ཕྱུག་སོགས་མིན་རིམ་སོགས་ཕྱིར། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་དམིགས་པའི་རྐྱེན་དང་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དང་བདག་པོའི་རྐྱེན་བཞིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་འདི་དག་གི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ནི་རྒྱུ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་དོ། །དམིགས་པའི་རྐྱེན་ནི་ཅི་རིགས་པར་ཡུལ་ལྔ་པོ་དག་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྔ མ་གཞན་དག་གིས་བར་དུ་མ་ཆོད་པ་རྣམས་སོ།།བདག་པོའི་རྐྱེན་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གཏོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཉིས་ནི་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དང་བདག་པོའི་རྐྱེན་གསུམ་གྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །འདི་གཉིས་ལ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ ནི་མེད་དེ་དེ་གཉིས་ནི་དམིགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ནི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ནི་ས་མཚུངས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་སྔར་བྱུང་བ་རྣམས་སོ། །དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་ བཅས་པའོ།།བདག་པོའི་རྐྱེན་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གཏོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཀྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་པ་དག་ནི་ཡིན་གྱི། སེམས་སྐྱེ་བ་ལ་བགེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ དང་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ནི་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་བདག་པོའི་རྐྱེན་གཉིས་ལས་སྐྱེའོ།
那麼,世尊為什麼宣說這四緣呢?為此,由於對那些被無因論者和非正因論者擾亂智慧的眾生生起悲憫,爲了顯示世俗諦如實安住的情況,應當知道宣說了因緣、所緣緣、等無間緣和增上緣。 ‘無因論者’是指順世外道的宗派論者。‘非正因論者’是指無愛子和大自在天等的宗派論者。‘智慧被擾亂的眾生’是指那些智慧,也就是般若,被無因論和非正因論所擾亂迷惑的眾生。 ‘悲憫’是指世尊釋迦牟尼對這些眾生生起悲憫,引導他們遠離惡趣。‘爲了顯示世俗諦如實安住的情況’是指爲了顯明從無始以來,世俗諦中外在和內在的緣,如種子和胚胎等產生苗芽和眼等的這種共識如何安立。 ‘應當知道宣說了因緣、所緣緣、等無間緣和增上緣’,如《阿毗達磨論》中所說:‘四緣生心心所法,三緣生二種定法,其餘從二緣而生,非由自在等漸次。‘應當如是了知。 心和心所是由因緣、所緣緣、等無間緣和增上緣四種緣產生的。其中,它們的因緣是全部五因。所緣緣是相應的五境和一切法。等無間緣是前一剎那未被間斷的心和心所。增上緣是除自體外的一切法。 滅盡定和無想定這兩種定是由因緣、等無間緣和增上緣三種緣產生的。這兩種定沒有所緣緣,因為它們不會緣取對境。 這兩種定的因緣有兩種:俱生因是生等,同類因是同地的前生善法。等無間緣是與定相應的心及其相應法。增上緣是除自體外的一切法。 這些定是由心的造作而生,所以是心的等無間,但由於會障礙心的生起,所以不是相應等無間緣。其餘的不相應行法和色法是從因緣和增上緣二緣而生。
།དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེ་བའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་གཅིག་པོ་དབང་ཕྱུག་དང་སྐྱེས་བུ་དང་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མེད་དེ། གལ་ཏེ་དབང་ཕྱུག་གམ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། རྒྱུ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ཞིག་ཡིན་ན་ འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར།རྒྱུ་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་གཅིག་པུ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ འདིར་ཡང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྐྱེན་རྣམས་བཀའ་སྩལ་པར་ཁས་བླངས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཉིད་དུ་འགོག་པར་བྱེད་ན་ནི་དེས་ན་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པར་ཡང་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་ནས་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་ པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།ཁོ་བོས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྐྱེན་རྣམས་བཀའ་སྩལ་པ་ལ་དོན་དམ་པར་དགག་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་ལ། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཁས་བླངས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཁས་བླངས་པའི་གནོད་པ་དང་། གྲགས་པའི་གནོད་པ་དང་། མངོན་སུམ་གྱི་གནོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་གནོད་པ་དང་། རང་གི་ཚིག་ གི་གནོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་གཞན་དུ་རྣམ་པར་བརྟག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །བདག་གི་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་ན། །གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དེའི་རྣམ་པར་བཤད་པའི་རྣམ་པ་གཞན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་དག་ དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་ཡང་འདི་དཔྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སྡེ་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་།མདོ་སྡེ་པ་གང་དག་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་ཡང་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་དཔྱད་པར་ བྱ་སྟེ།དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་རིགས་སམ་མི་རིགས་པར་འགྲོ་བར་བྱ་སྟེ། རིགས་པས་དཔྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལ། རྐྱེན་རྣམས་བཞི་སྟེ་རྒྱུ་དང་ནི། །དམིགས་པ་དང་ནི་དེ་མ་ཐག་།བདག་པོ་ཡང་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་དངོས་པོ་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ཅག་གོ།།སྡེ་པ་གཞན་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་མིང་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་ཉིད་དུ་འདུས་པས་དེའི་ཕྱིར། རྐྱེན་ལྔ་པ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་ངེས་པར་བྱ་སྟེ་བརྗོད་ དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ།སངས་རྒྱས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་མདུན་དུ་སྐྱེས་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་བྱེ་བྲག་པ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་དང་གསུམ་དང་བཞི་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་ བློ་དང་རྩོལ་བ་ཞེས་བྱ་བར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་མིང་ཐ་དད་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པར་ཟད་ཀྱི།མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནི་དེ་དག་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་རྐྱེན་བཞི་པོ་དེ་དག་ཉིད་དུ་འདུས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། རྐྱེན་ལྔ་པ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་ ངེས་པར་བྱ་སྟེ་བརྗོད་དོ།
諸事物如前所說唯從因緣而生,一切眾生並非僅從自在天、神我、勝性等單一因而生。若是自在天或其他任何單一因,則一切眾生應當同時產生,然而諸事物卻顯現為次第生起等,因此應知佛說無有自在天等單一因。 因此不會違背所承許,如前所說的內容在此也應當運用。若承許世俗中有諸緣而在世俗中否定,則會違背所承許。同樣,若承許勝義中有生而在勝義中證成無生,如此也會違背所承許。 然而我是在世俗中承許諸緣而在勝義中否定,世俗中有生而勝義中無生,因此不會有違背所承許、違背共識、違背現量、違背比量以及違背自語的過失。 或者另作分析,即’諸事物的自性,于緣等中非有,若無自體事物,則無他體事物’這一偈頌的另一種解釋方式。 對於那些主張諸事物從他生的人也應當如此觀察,即對於主張諸事物從他生的有部和經部等自宗,也應當以另一種方式觀察此偈頌,應當與他們一起以理觀察諸事物是否合理從他生。 關於此,‘緣有四種:因以及所緣、等無間、增上性’,你們認為這些能生事物。 其他部派所計度的以及勝論派等所計度的名稱雖異,但以性相而言都攝入其中,因此應當確定並說’第五緣實不存在’。這是說,某些佛教徒所計度的前生、有、無等,以及勝論派所計度的二微、三微、四微和合等,以及處、根、覺、勤勇等所計度的內容,這些僅是名稱上的差別,從性相上來說並無差別,因此它們也都攝入這四緣之中。由於如此,所以確定並說’第五緣實不存在’。
།དོན་དམ་པར་དེ་དག་གཞན་ཉིད་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ན་གཞན་དུ་རྣམ་པར་བརྟག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཉིད་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་སྡེ་པ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་བཞི་པོ་དེ་དག་དཔྱད་ན། དོན་དམ་པར་གཞན་ཉིད་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་མི་རིགས་ ཤིང་མི་འཐད་དོ།།གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ། ཇི་ལྟར་ཞེས་འདྲི་ན་དེའི་ཕྱིར། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །རྐྱེན་ལ་སོགས་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་དང་ཆ་ཕྲ་བ་དང་རགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནང་གི་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དང་།རྣ་བ་དང་སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཆ་ཕྲ་བ་དང་རགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ལྟར་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རང་བཞིན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ ངོ་བོ་ཉིད་དོ།།རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་ཞིག་རྐྱེན་སོ་སོ་དང་འདུས་པ་དག་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐྱེན་སོ་སོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་སམ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སམ། ཁུ་ཆུ་འམ་ཁྲག་སོ་སོ་ལའོ། །འདུས་པ་དག་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་དག་ལའོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་རྒྱུ་དང་བྱེད་རྒྱུ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་ མོང་མ་ཡིན་པ་ཚོགས་པ་དང་གཞན་དག་ལ་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།རྒྱུ་དང་བྱེད་རྒྱུ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཚོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་ཐུན་མོང་བ་ཚོགས་པ་ལའོ། །གཞན་དག་ལ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུ་དང་དབང་ཕྱུག་དང་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་ངོ་། །ཡོད་ མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་སོ་སོ་དང་འདུས་པ་དག་དང་།རྒྱུ་དང་བྱེད་རྒྱུ་ཐུན་མོང་བ་ཚོགས་པ་དང་གཞན་དག་ལ་ཡང་། མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆ་ཕྲ་བ་དང་རགས་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་ན་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གི་ཚེ་ ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ།གང་གི་ཚེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པ་གཉིས་འདྲི་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་མ་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དང་དོན་དམ་པར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་སྐྱེས་པ་ཆ་ཕྲ་བའམ་རགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པར་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་གི་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་ ན།།གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་དངོས་པོ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། རྐྱེན་རྣམས་ལ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་གཞན་ཉིད་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ་རྐྱེན་སོ་སོ་དང་འདུས་པ་དག་ལ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆ་ཕྲ་བ་ཡང་སྐྱེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ དེའི་ཚེ་རྐྱེན་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ཇི་ལྟར་གཞན་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་བས་སོ།
所謂’就勝義而言,這些絕不應該是他性’,是在說明’或者應當另作觀察’這一語境。如果觀察自宗所遍計的因等四緣,從勝義的角度來說,絕不應該也不合理是他性。 如果對方問’如何’,為此說’諸事物的自性,于緣等中實不存’等。 ‘諸事物’是指內在的、細分的和粗大的。‘內在的’是指眼、耳、鼻、舌、身、意。‘細分和粗大的’是指極微塵和如色等境的功能,這是詞義。 ‘自性’是指自體,也就是自性。 ‘緣等’首先是指各別的緣和和合的緣。‘各別的緣’是指業或煩惱或精血各別。‘和合的緣’是指總體。‘等’字包含因和作因共同和不共同的聚合以及其他。‘因和作因共同和不共同的聚合’是指因緣不共同和共同的聚合。‘其他’是指無愛子、自在天、勝性等。 ‘不存’即是不存在的意思。這是說,在各別的緣和和合的緣,以及因和作因共同的聚合和其他中,尋求眼等處的自性細分和粗大都不合理,這是詞義。 當問’如何’時,是對方問’何時不存在’和’如何不存在’兩個方面。對於’何時不存在’,為此說’生起之前’,即在眼等未生起的階段,這是詞義。 對於’如何不存在’,為此說’世俗諦和勝義諦’。如是,即使在世俗諦中,處的自性在胚胎等階段生起的細分或粗大也不存在,在勝義諦中也因為未生而不存在。 ‘若無自體事,他體事亦無’是說,如果所承許的自體事物本身就不存在,諸緣中怎麼會有他體事物的他性呢?這是在說明:在各別的緣和和合的緣中,處的自性細分生起都不存在時,胚胎等緣怎麼能說是他性呢?不能說,所以。
།ཇི་ལྟར་རྐྱེན་རྣམས་ལ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་ བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དེ་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་གཞན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དང་བྱེད་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྐྱེན་རྣམས་གཞན་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རིང་པོ་དག་ཡོད་ན་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཐུང་ངུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། རྐྱེན་རྣམས་གཞན་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ངོ་ བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་རྣམས་གཞན་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་རིང་པོ་མེད་པས་ཐུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་རྐྱེན་རྣམས་ལ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་གྱིས་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལྟར་ཆོས་མངོན་པ་པ་དག་ ན་རེ།སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆ་ཕྲ་བ་འམ་རགས་པ་ཡང་མེད་པས། རྐྱེན་རྣམས་ལ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེན་ན། འོན་ཀྱང་མིག་ལ་སོགས་པ་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ཕྱིས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་སྙིང་ལ་བཞག་སྟེ། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྐྱེན་རྣམས་ གཞན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་།བྱེ་བྲག་པ་དག་ཀྱང་འདི་སྐད་ཅེས་མིག་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་གཞན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱང་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། ཅི་སྟེ་དངོས་པོ་སྐྱེ་བར་འདོད་ པ་བློ་ལ་རྣམ་པར་བཞག་ནས་རྐྱེན་དེ་དག་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།ལྟོས་པའི་དབང་གིས་སོ་ཞེའམ། གཞན་ཉིད་དང་ལྡན་པས་སོ་ཞེས་སྙད་འདོགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །དེ་ལ་ཅི་སྟེ་དངོས་པོ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་བློ་ལ་རྣམ་པར་བཞག་ནས། རྐྱེན་དེ་དག་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་ པའི་དབང་གིས་སོ་ཞེ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཅི་སྟེ་ཆོས་མངོན་པ་པ་དག་ན་རེ། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆ་ཕྲ་བ་འམ་རགས་པ་ཡང་མེད་པས་རྐྱེན་རྣམས་ལ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་གཉིས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདེན་ན། འོན་ཀྱང་མིག་ལ་སོགས་པ་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ཕྱིས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་གང་ དག་ཡིན་པ་དེ་དག་སྙིང་ལ་བཞག་སྟེ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྐྱེན་རྣམས་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ནའོ།།གཞན་ཉིད་དང་ལྡན་པས་སོ་ཞེས་སྙད་འདོགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་པ་དག་ཀྱང་འདི་སྐད་ཅེས་མིག་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་། གཞན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱང་གཞན་དུ་འགྱུར་རོ་ ཞེས་སྙད་འདོགས་ནའོ།།དེ་ལ་གཞན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་འབྱུང་བ་ལས་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བའི་ནང་ནས་གཞན་ཞེས་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་སོ། །དེ་ལ་བྱེ་བྲག་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་འབྱུང་བའི་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་ གང་ཞེ་ན།རྫས་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། ལས་དང་། སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་དང་། འདུ་བའོ། །དེ་ལ་རྫས་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་དགུ་སྟེ། ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། དུས་དང་། ཕྱོགས་དང་། བདག་དང་། ཡིད་དོ། །ཡོན་ཏན་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་སྟེ། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། གྲངས་དང་། བོང་ཚོད་དང་། སོ་སོ་བ་དང་། ཕྲད་པ་དང་། བྱེ་བ་དང་། གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་དང་། མིག་གི་བློ་དང་། རྣ་བའི་བློ་དང་། སྣའི་བློ་དང་། ལྕེའི་བློ་དང་། ལུས་ཀྱི་བློ་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། འདོད་པ་དང་། སྡང་བ་དང་། ཆོས་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། བྱས་པའི་ཤུགས་དང་། འབད་པའོ།
如果問:諸緣中怎麼會沒有他物的他性呢?為此說’正是沒有他性,因為沒有他的根據’這樣的意思。就像眼等的自性是諸緣的他性的根據、作因和因,因為依靠它而說諸緣為他,比如有長時依靠它而說短一樣。然而,由於沒有作為說諸緣為他的根據的處的自性,諸緣就不成為他,就像沒有長就不成為短一樣,這就是其意趣。 ‘如同諸緣中沒有他物的他性那樣是上師的意趣’這是語句的結尾。如是,諸阿毗達磨論師說:‘由於諸處的自性無論細分或粗分都不存在,諸緣中確實沒有他物的他性,這是真實的。然而,認為眼等是從胚胎等之後產生的那些,把這些記在心中,依靠它們,諸緣成為他。’ 勝論師們也這樣說:‘雖然沒有眼等,但由於具有稱為他性的功德,諸緣也成為他性。‘對這兩種前主張的回答,這裡註釋者說:‘如果認為事物生起的觀念安立於心,那些緣成為他,是依靠觀待的力量,或者說由於具有他性而安立’等等。 其中,‘如果認為事物生起的觀念安立於心,那些緣成為他,是依靠觀待的力量’是指諸阿毗達磨論師說:‘由於諸處的自性無論細分或粗分都不存在,諸緣中確實沒有他物的他性,這是真實的。然而,認為眼等是從胚胎等之後產生的那些,把這些記在心中,依靠它們,諸緣成為他。’ ‘由於具有他性而安立’是指勝論師們也這樣說:‘雖然沒有眼等,但由於具有稱為他性的功德,諸緣也成為他。’ 其中,‘由於具有稱為他性的功德’是指在勝論派的宗義中出現的六句義中功德這一類中具有稱為他的功德。其中,勝論派宗義中出現的六句義是什麼呢?實、德、業、總、別、和合。 其中,什麼是實?有九種:地、水、火、風、空、時、方、我、意。什麼是德?有二十四種:色、聲、香、味、觸、數、量、別異、結合、分離、彼性、非彼性、眼識、耳識、鼻識、舌識、身識、樂、苦、欲、嗔、法、非法、行力、努力。
།ལས་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། འདེགས་པ་དང་། འཇོག་པ་དང་། བསྐུམ་པ་དང་། བརྐྱང་བ་དང་། འགྲོ་བའོ། །སྤྱི་གང་ཞེ་ན། ཡོད་པ་སྟེ། སྤྱི་ཆེན་པོ་དང་། ཉི་ཚེའི་སྤྱིའོ། །བྱེ བྲག་གང་ཞེ་ན།དེ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །འདུ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་དང་འདིར་འདུ་བའོ། །དེ་ལྟར་བྱེ་བྲག་པའི་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལས། ཡོན་ཏན་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་ནང་ནས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དང་ལྡན་པས་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱང་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྙད་འདོགས་ནའོ། །དེ་ནི་ཐ་སྙད་ ཙམ་དུ་ཟད་དེ།དེ་དག་ལ་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྐྱེན་རྣམས་ལས་ཕྱིས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་སྙིང་ལ་གཞག་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྐྱེན་རྣམས་གཞན་དུ་འདོད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་རྐྱེན་རྣམས་གཞན་དུ་ འདོད་ན།དེ་ལྟ་ན་དེ་དག་གི་གཞན་ཉིད་ནི་ལྟོས་པས་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཅི་ལ་ཡང་མི་ལྟོས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མེའི་ཚ་བ་ཉིད་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་སྐྱེ་མཆེད་ཕྱིས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་རྣམས་དང་ གཞན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྐྱེན་རྣམས་ལ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ནི་དེས་ན་རྐྱེན་དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གཟུང་དུ་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ན།རྐྱེན་དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་མེད་པས་དེས་ན་རྐྱེན་རྣམས་ལ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་གཟུང་དུ་ མི་རུང་ངོ་།།འདི་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་རྐྱེན་རྣམས་ལ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་འདི་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་འདིར་ཕ་རོལ་པོ་ན་རེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་རྐྱེན་རྣམས་གཞན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པས་དེའི་ཕྱིར་རྐྱེན་རྣམས་གཞན་ཉིད་དུ་གྲུབ་ པས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་གྲུབ་པོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས།ཐ་སྙད་དུ་གཞན་ཉིད་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་དམ་པར་དེ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྔར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ དང་།རྐྱེན་རྣམས་ཕན་ཚུན་གཞན་ཉིད་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དོན་དམ་པར་རྐྱེན་དེ་དག་ལས་མིག་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྔར་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་བསྟན་ཟིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དེ་དག་གི་རྐྱེན་གཞན་དག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུམ་པ་ བཞིན་ནོ།།ཡང་ན་དོན་དམ་པར་གཞན་བརྗོད་པ་འདོད་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་རྐྱེན་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གྲངས་ཅན་དག་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་དེ། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྐྱེན་རྣམས་ལ་ཆ་ཕྲ་ བའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་དེ་ཡང་ཕྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པར་ཁས་བླངས་པས།འབྲས་བུ་གསལ་བར་མ་གྱུར་ཀྱང་རྐྱེན་རྣམས་གཞན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་མི་གནོད་དོ་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་སྔར་དབུ་མ་པས་རྐྱེན་རྣམས་ལ་མིག་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆ་ཕྲ་མོ་ཡང་མེད་ པས།དེས་ན་གཞན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད་དོ།
什麼是業?有五種:舉起、放下、屈、伸和行走。什麼是總相?即存在,包括大總相和小總相。什麼是別相?即從中分出的差別。什麼是和合?即此處與彼處的和合。 如是毗舍師迦派的六句義中,在二十四種功德中,由於具有所謂’他性’,因此諸緣也成為他性,這樣安立名言。這僅僅是名言而已,因為它們沒有他性的自性。這是這樣說的:如此認為處所的自性是后從諸緣而生的見解記在心中,如果依此認為諸緣是他性,以及由於具有所謂’自性’的功德而認為諸緣是他性,那麼如此,它們的他性是由觀待而作,並非由自性而有,因此這僅僅是名言而已。 所謂’自性’是不觀待任何事物的,例如火的熱性,因此如果承認處所後生者以及不觀待所謂’他性’的功德,諸緣中若有所謂’他’的存在,則應當可以執取說’彼等諸緣以自性是他’,然而諸緣以自性無有他性的實體,因此不應執取諸緣有他性的實體。 不應執著於此,是說因此不應執著于承認諸緣有他性實體的這一立場。如果此處對方說:‘你在名言中承認諸緣是他性,因此諸緣成立為他性,從他生也得以成立’,爲了回答這個從上下文推導出的前主張,此處釋論者說:‘即使名言中有他性,勝義中無從彼生,如前已說。’ 這是這樣說的:如此,對於我來說,即使世俗中處所等和諸緣互為他性,但勝義中從彼等諸緣不生眼等處所,如前在成立無從他生的場合中已經說明:勝義中內處不從彼等他緣而生,因為是他故,如瓶子。或者,勝義中所說的他,欲成就眼等內處者定非是緣,因為是他故,如棉絮等,如是已說。 數論派反駁說:事物的自性以微細的本質確實存在於諸緣中,而且承認後來使之顯現,因此雖然果尚未顯現,由於諸緣成立為他性,這不會有妨害。這段話的攝義是:先前中觀派說諸緣中連眼等的微細自性也無,因此由於無有他性,從他生也無。
།ཞེས་སྨྲས་པ་ཉེ་བར་ཐོས་ནས། འདིར་གྲངས་ཅན་དག་ལས། གསལ་བར་སྨྲ་བ་དག་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཉིད་དུ་གནས་པར་བྱེད་དེ། གང་དག་གི་ཕྱོགས་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཆ་ཕྲ་བ་ཡང་མེད་པ་དེ་དག་གི་ཕྱོགས་ལ་ནི་སུན་དབྱུང་བ་འདི་ རིགས་ཀྱི།ཁོ་བོ་ནི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྐྱེན་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆ་ཕྲ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་ཁས་ལེན་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་ནྱ་གྲོ་དྷའི་ས་བོན་གྱི་ནང་ན་ཡང་རྩ་བ་དང་། སྡོང་པོ་དང་། ཡལ་ག་དང་། ཡལ་ག་ཕྲ་མོ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཕྱིས་ གསལ་བར་བྱེད་པར་ཁོ་བོས་ཁས་བླངས་པས།དེའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་རེ་ཞིག་གསལ་བར་མ་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཆ་ཕྲ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་སྔ་ན་ཡོད་པ་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྐྱེན་རྣམས་ལ་གཞན་ཉིད་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གསལ་བར་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་ནི་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་རིགས་ པས།ཁྱེད་ཀྱིས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བཤད་པ་དེ་མི་གནོད་ཀྱི། འབྲས་བུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་གཞན་དག་ལ་ནི་གནོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ། འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ནི་འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་ གསལ་བར་སྨྲ་བ་དག་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ།།འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་བདག་ཉིད་ཆ་ཕྲ་བ་བསྟན་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཁྱོད་ཇི་ལྟར་འཇིམ་པ་དང་རྒྱུ་སྤུན་དང་རྩི་རྐྱང་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན། བུམ་པ་དང་། སྣམ་བུ་དང་སབ་མ་ལ་སོགས་པ་ དག་གི་བདག་ཉིད་ཆ་ཕྲ་བ་ཡོད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་བསྟན་པར་མི་ནུས་ན་དོན་དམ་པར་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ན།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྐྱེན་རྣམས་ལ་ཆ་ཕྲ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གསལ་བའི་ལན་ཡང་བཏབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་གསལ་ བ་ནི་ལན་དུ་མ་བཀག་ཟིན་ན།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གླེང་བར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཕྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པར་ཁས་བླངས་པ་དེ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གྲངས་ཅན་དག་ལས་གཞན་དག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་སྨྲ་བ་དང་། ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པར་སྨྲ་བ་དག་ན་རེ་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་ བུའི་ནུས་པས་སྟོང་པའི་རྐྱེན་གཞན་དག་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་ན་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་སྨྲ་བ་དག་ན་རེ།གལ་ཏེ་དབུ་མ་པ་ཁྱེད་འབྲས་བུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་མྱུ་གུའི་ནུས་པས་སྟོང་པའི་རྐྱེན་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ལས་འབྲས་བུ་མིག་ལ་ སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་།མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅས་པ་དེ་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་མྱུ་གུའི་ནུས་པས་སྟོང་པའི་རྐྱེན་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ལས་འབྲས་བུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ མེད་པར་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན་ནི། ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པར་སྨྲ་བ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་གནོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པར་སྨྲ་བ་དག་ན་རེ། འོན་ཏེ་དབུ་མ་པ་ཁྱོད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་ པའོ་ཞེས་ཟེར་ན་ནི་ཡོད་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་མེད་པས་དེ་ཁྱེད་ཀྱི་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཁྱེད་ཀྱི་ལུང་གི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་གནོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ།
聽到這樣說后,這裡數論派中的顯現論者們作為反駁者而立論說:‘對於主張事物本性連微細部分都不存在的那些人的觀點,這樣的破斥是合理的。但我們承認事物的本性在胚胎等緣中是以微細的形態存在的。比如尼拘陀樹的種子內部也具有根、干、枝、細枝等生長的潛能,而且我們也承認這些後來會顯現。因此,雖然眼等果報暫時尚未顯現,但由於它們的本性以微細形態在先前就已存在,所以相對於這些,諸緣是有差異性的。因此,對於我們顯現論者來說,從他生是合理的。你所說的無他生並不能破斥我們的觀點,而只能破斥其他主張無果的論者。’ 對此,論釋者回答說:‘這是不好的’等。這是論釋者在破斥顯現論者。‘因為世間所知的瓶等事物的微細本性難以證明’這句話的意思是:就像你們無法在世俗諦中證明,在泥土、棉線、蘆葦等狀態下存在著瓶、毯子、蓆子等的微細本性,更何況勝義諦呢?因此,事物的本性在諸緣中連微細形態都是完全不存在的。 由於對顯現的回答已經完成’這句話是說:因為你們的顯現論已多次被駁斥,為何還要再提?因此,你們承認後來會顯現的觀點也是不合理的。‘其他數論派者說’是指能力論者和常住論者這樣說。‘如果證明從無果功能的其他緣中不生果報,這就成了成立已成之過’這句話是說:能力論者們說,如果中觀師你們要證明從不具有眼等處和芽等果報功能的其他緣如棉線等中不會產生眼等處和芽等果報,那麼你們的這個論題就犯了成立已成之過。因為對於一切世間來說,從不具有眼等處和芽等果報功能的其他緣如棉線等中不會產生眼等處和芽等果報這一點已經成立。 如果說’就是無生’的話,由於承認了常住論,就違背了前宗’這句話是說:常住論者們說,如果中觀師你們說諸法無生,那麼’已經存在卻無生’就是常住,而這在你們的宗義中是不存在的,因為你們承認了這一點,所以這違背了你們的教義前提。
།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།འདིས་ནི་འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་ལན་བཏབ་པ་སྟོན་ཏོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཁོ་བོས་དོན་དམ་པར་འབྲས་བུའི་ནུས་པས་སྟོང་པ་དག་ཀྱང་རུང་། འབྲས་བུའི་ནུས་པས་མི་སྟོང་པ་དག་ཀྱང་རུང་སྟེ། རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་དུ་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་ཕྱིར།གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཁོ་བོས་དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་པ་ཅུང་ཞིག་ཡོད་ པར་ཁས་བླངས་ན་ནི་དེས་ན་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།གང་གི་ཕྱིར་ཁོ་བོས་དངོས་པོ་རྣམས་གཙོ་བོ་དང་དུས་དང་གཞན་གང་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཁས་བླངས་པས་དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པ་ མེད་པས་དེས་ན་དེ་ཡང་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་། མདོ་སྡེ་པ་དག་ཉིད་ལུང་ཙམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་མ་གྲུབ་པས་དེའི་ཕྱིར་བརྡ་སྤྲོད་པའི་ཐམ་ལག་གི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ནས་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་སྐྱེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྐྱེན་རྣམས་ཁོ་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་ བ་འདི་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མིག་གི་གནས་ལས་སྐྱེའོ།།གནས་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཡུལ་མེད་ན་མི་སྐྱེའོ། །ཡུལ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་མུན་ཁྲོད་དུ་མི་སྐྱེའོ། །སྣང་བ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྩིག་པ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲིབས་པའི་གཟུགས་ལ་མི་སྐྱེའོ། །ནམ་མཁའ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ལྟ་འདོད་པ་མེད་ན་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་མིག་ གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ནི་མིག་དང་།གཟུགས་དང་། སྣང་བ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྐྱེན་དེ་རྣམས་ཁོ་ནས་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་མིག་དང་། གཟུགས་དང་། སྣང་བ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པས་དེ་བསྐྱེད་པར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་བརྡ་སྤྲོད་པ་ལས་ལྡན་པའི་དོན་གྱི་རྐྱེན་རྗོད་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་བུད་མེད་འདི་གཟུགས་དང་ལྡན་པས་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཅན་མ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འདྲ་བར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་ཡང་མིག་དང་གཟུགས དང་།སྣང་བ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་དེས་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་སྐྱེད་པར་འདོད་དོ། །ཁོ་བོ་ཅག་གིས་དེ་ཡང་ཡོད་པར་སྨྲ་བར་ནུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པར་སྨྲ་བར་ནུས་ཏེ་ཞེས་དམ་འཆའ་བ་ ཡིན་ནོ།
對於如此所說,作為解釋者在此回答說’這不是好的’等言語。這表明解釋者作出了回答。 由於從一切方面遮止生起,這句話表明:無論是以果實的功能為空,還是不以果實的功能為空,我從勝義諦的角度遮止一切事物的生起,因此不會有成立已成之過失。 也不是恒常存在,因為即使在世俗名言中也未承認無生事物的存在。這句話表明:如果我承認無生事物有所存在,那麼就會有恒常存在的過失,但由於我承認諸事物不從主要因、時間或其他任何因緣生起,因此無生事物即使在世俗名言中也不存在,所以無生中沒有恒常存在,因此這也不是好的。 ‘其他人說’是指毗婆沙師和經部師僅憑經典無法成立生起,因此隨順語法學支分,以另一種方式成立生起。 關於’諸緣本身不能生果’這一點,眼識從眼根處生起。即使有眼根,若無對境則不生。即使有對境,在黑暗中也不生。即使有光明,被墻壁等遮蔽的色法也不生。即使有虛空,若無觀看意願則不生。因此眼識生起的緣是眼根、色法、光明、虛空和作意等,然而僅僅這些緣並不能產生眼識這一果。 如是,認為產生識的作用與眼根、色法、光明、虛空和作意等諸緣相應而產生。關於這一點,在語法學中表達相應義的緣,例如說’此女人與美貌相應故稱為有色者’,同樣,產生識的作用也與眼根、色法、光明、虛空和作意等諸緣相應,認為由這個與緣相應的作用產生眼識這一果。 ‘我們也能說那是存在的’是宣稱那個與緣相應的作用也是存在的。
།དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྐྱེན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འབྲས་ཆན་འཚེད་པའི་བྱ་བ་ཕྲུ་བ་དང་། ཆུ་དང་འབྲས་ཐུག་པོ་ཆེ་དང་། མེ་དང་བུད་ཤིང་གི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ།རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཡིན། རྐྱེན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན། དཔེར་ན་འབྲས་ཆན་འཚེད་པའི་བྱ་བ་ཕྲུ་བ་དང་ཆུ་དང་འབྲས་ཐུག་པོ་ཆེ་དང་མེ་དང་བུད་ཤིང་གི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བ་འདི་ནི་དཔེ་ཡིན་པར་སྦྱར་ཏེ།དཔེར་ན་འབྲས་ཆན་འཚེད་པའི་བྱ་བ་ཕྲུ་བ་དང་། ཆུ་དང་། འབྲས་ཐུག་པོ་ཆེ་དང་། མེ་དང་། བུད་ཤིང་གི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་འབྲས་བུ་འབྲས་ཅན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་ཡང་མིག་དང་། གཟུགས་ དང་།སྣང་བ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་རང་གི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྔར་སྨྲས་པ་རྣམས་རྟོག་གེ་ཕྱི་མས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་སྨྲས་ པའི་ཚད་མ་དེས་ན་དབུ་མ་པས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྔར་སྨྲས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ།དོན་དམ་པར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དེ་དག་གི་རྐྱེན་གཞན་དག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་དོན་དམ་པར་གཞན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ དག་རྐྱེན་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་རྟོག་གེ་ཕྱི་མ་འདིས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་བཤད་པ། བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པའོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་དཔེའི་རྟོག་གེ་ཕྱི་མ་དེ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་འབྲས་ཆན་འཚེད་པའི་བྱ་བ་ཁོ་བོ་ཅག་དོན་དམ་པར་ཁས་མི་ལེན་པས། ཕ་རོལ་པོའི་སྒྲུབ་པ་དཔེ་མ་ཚང་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྟོག་གེ་པ་དག་གིས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་དཔེའི་ རྟོག་གེ་ཕྱི་མས་དབུ་མའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྔར་སྨྲས་པ་དེ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཁྱེད་ཟེར་བ་འབྲས་ཆན་འཚེད་པའི་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་བོ་ཅག་དབུ་མ་པ་དོན་དམ་པར་ཁས་མི་ལེན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོའི་སྒྲུབ་པ་དཔེ་མ་ཚང་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།ཡང་ན། བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་མ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་སྐྱེ་བ་ཕྱིས་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་དངོས་པོ་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་བརྟག་པའི་དོན་ཏེ། བྱ་བ་རྐྱེན་དང ལྡན་མ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྩ་བ་གཅིག་པོ་འདིས་སྔར་ནི་འཚེད་པའི་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དཔེ་སུན་ཕྱུང་ངོ་། །ད་ནི། བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྩ་བ་གཅིག་པོ་འདིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར། དོན་དམ་ པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།
勝義中,識的生起作用能產生自己的果,因為具有緣故。譬如煮飯的作用具有鍋、水、米、火、柴等諸緣一樣。對此,‘識的生起作用’是有法,‘能產生自己的果’是所立法,‘因為具有緣故’是能立法。‘譬如煮飯的作用具有鍋、水、米、火、柴等諸緣一樣’是譬喻。 就像煮飯的作用因為具有鍋、水、米、火、柴等諸緣,所以能產生飯這個果一樣,識的生起作用也因為具有眼、色、光明、虛空、作意等諸緣,所以勝義中能產生識這個果。 因此,他們說先前所說的比量會被後來的論式所破。這是結語。以上述量理,中觀宗先前所說的比量如下:‘勝義中,內處不從其他諸緣生,因為是他故,如瓶。或者,勝義中,欲說為他的眼等內處的能成者非是緣,因為是他故,如棉花等。‘對於這些比量,我們的後來論式會予以破斥。 對此說法,作為回答,論師自己在此解釋說:‘作用非具緣’等。因為如上所說的譬喻的後來論式中,我們不承認勝義中有煮飯的作用,所以對方的能立有不完整譬喻的過失。這是破除譬喻。 因為論理家們說如上所說的譬喻的後來論式能破中觀先前所說的比量,而我們中觀派不承認勝義中有煮飯的作用,所以對方的能立有不完整譬喻的過失。 或者,‘作用非具緣’是說勝義中識的生起作用不具有緣,因為後面將破斥有果無果的生起。這是破斥識的生起作用這一事物。 ‘或者’這個詞表示另一種觀察的意思。以’作用非具緣’這一根本偈頌,先前破除了煮飯的作用這個譬喻。現在以’作用非具緣’這一根本偈頌破斥識的生起作用這一事物。因此說’勝義中識的生起作用不具有緣’。
།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་སྐྱེ་བ་ཕྱིས་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེ་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ ན་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་པ་འམ་མེད་པ་ཞིག་བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པས་སྐྱེད་པར་བྱེད་གྲང་ན་དེ་ཡང་།མེད་དམ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཡང་། །རྐྱེན་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །མེད་ན་གང་གི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ། །ཡོད་ན་རྐྱེན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་ཕྱིས་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་ ན་ནི།བྱ་བས་ཡང་བསྐྱེད་མི་དགོས་ལ། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ནི་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པས་བྱ་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་དེ་སྐད་བརྗོད་ན་ནི་བྱ་བ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་མིག་དང་། གཟུགས་དང་། སྣང་བ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་བརྗོད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་བྱ་བ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། ། འདི་ལྟར་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་བྱ་བའི་གཞི་མེད་པས་བྱ་བ་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་བདག་ནི་ཁྱབ་བདག་ཡིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེའི་བདག་མ་གྲུབ་པས། གཞི་མེད་པའི་ཁྱབ་བདག་ཀྱང་མེད་པས་ཐམས་ཅད་དུ་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པ་བཞིན་དུ།འདིར་ཡང་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞི་མ་གྲུབ་པས་བྱ་བ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པས་རང་གི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྤྱིར་དེ་སྐད་བརྗོད་ན་ཡང་འགལ་བའི་དོན་དེ་ཉིད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ ཉིད་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ།མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་འདི་སྐད་ཅེས་དབུ་མ་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁས་ལེན་ལ། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་དོན་དམ་པར་ཁས་ལེན་ པས་དེའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་གྲུབ་པར་འགྱུར་བས།དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་མིག་དང་། གཟུགས་དང་། སྣང་བ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྤྱིར་དེ་སྐད་བརྗོད་ན་ཡང་དེ་ ལྟ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་རྐྱེན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འགལ་བའི་དོན་ཉིད་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་ཁྱེད་ཁོ་བོ་ཅག་དབུ་མ་པ་ལ་གྲགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀུན་རྫོབ་པར་འདོད་པས་དེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པའི་གཟུང་བའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། དེས་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པས་རང་གི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་འགལ་བའི་དོན་ཉིད་ཡིན་ནོ།
怎麼說呢?因此說’有果和無果的生起後面將被破除’。這是這樣表示的:如此,若要以生起識果來證成有作用,那麼這識果是有還是無,是由具緣的作用所生呢?對此:‘于無有之義,緣亦不相應,若無何為緣,若有緣何為?‘後面將要破除。因為如果識果已有,則不需要作用再生;如果識果不存在,如同虛空之花,因為無有所依,作用也就不存在,所以作用不是生識的緣。 若就勝義而言,由於作用未生,因此所立因義不成立。這是這樣表示的:如果就勝義而言,說由於具足眼、色、光明、虛空、作意等緣的緣,能生起識的作用能生自果,那麼如此,由於作用未生,你的因義不成立。如此,由於勝義中識本身未生,因無作用之所依,作用也未生。 譬如說’我是遍主,因為一切處安樂’,由於我不成立,無所依的遍主也不存在,所以’因為一切處安樂’這個因義不成立。同樣,在此由於勝義中無識,因為所依不成立,作用也不存在,所以’作用具緣能生自果’這個因義不成立。 若總的這樣說,也是相違之義。識體生起的具緣作用是世俗智的對境,因為是若無則不生。這是這樣表示的:如果對方說:‘中觀師承許識生起的具緣作用是世俗的,而我們承許是勝義的,因此對雙方來說因義都成立。所以,就勝義而言,由於具足眼、色、光明、虛空、作意等緣的緣,識生起的作用能生自果。‘若總的這樣說,那麼你的因義’由於具緣’是相違之義。 如此,你們認為我們中觀師所承認的因是世俗的,因此識體生起的具緣作用是世俗智所取的對境,用它來證成勝義中識生起的具緣作用能生自果,這是相違之義。
།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པའི ཡུལ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཉིས་ནི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་མེད་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་མི་འབྱུང་ལ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་ན་ཡང་རྣམ་པར་ ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་མི་འབྱུང་སྟེ།དཔེར་ན་མེ་མེད་ན་ཡང་དུ་བ་མི་འབྱུང་ལ། དུ་བ་མེད་ན་ཡང་མེ་མི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ལྟ་བུས་འབྲེལ་པ་ཡིན་པས། འདིར་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཉིད་ དུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི།དོན་དམ་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་པས་དེས་ན་ཁྱོད་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་འདོད་པ་ཉམས་པའི་ཕྱིར། འགལ་བའི་དོན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་གཞན་ནི་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ དང་གཞན་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཅི་བྱ་སྟེ།འདི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཕྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་འཚེད་པའི་བྱ་བ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་དངོས་པོ་སྐྱེ་བར་བསྟན་པ་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར། བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་ ཏེ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་ཚེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྩ་བ་དང་པོ་འདི་རྣམ་པར་བཤད་པའི་སྐབས་འདི་ལ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་སློབ་དཔོན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ ནི་འདི་སྐད་དུ་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྩ་བ་དང་པོ་འདི་རྣམ་པར་བཤད་པའི་སྐབས་འདི་ལའོ། །གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྟན་བཅོས་འདིའི་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཕལ་ལས་གཞན་པ་སྟེ། གནས་བརྟན་ བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་དང་སྦྱར་རོ།།གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྩ་བ་དང་པོ་འདིའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་འདོད་པས་དང་པོར་ཕྱོགས་སྔ་མ་སྨྲས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་དང་གཞན་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཅི་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་མིག་གི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ཕྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་འཚེད་པའི་བྱ་བ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་དངོས་པོ་སྐྱེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་གཞན་གྱིས་གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལ་དངོས་པོ་སྐྱེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། ། དངོས་པོ་རྣམས་བདག་དང་གཞན་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེའོ། །བྱ་བ་འདིས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཅི་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་དག་གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏས་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་གཞན་དག་གིས་ཕྱི་དང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བའི དཔྱད་པ་འདིས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཅི་བྱ་སྟེ།དགོས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།
為什麼呢?因為是不相離的緣故。也就是說,‘識的自性生起的作用具有緣’這一說法與’是世俗智的對境’這兩者是以不相離的特徵相關聯的緣故。 因為若無’識的自性生起的作用具有緣’這一說法,則’是世俗智的對境’這一說法也不會產生;若無’是世俗智的對境’這一說法,則’識的自性生起的作用具有緣’這一說法也不會產生。 譬如無火則無煙,無煙則無火,以此特徵相關聯。因此,在此’識的自性生起的作用具有緣’是成立為世俗智的對境,而非成立為勝義智的對境。 所以,你說’在勝義中由於識生起的作用具有緣的緣故而能生起自果’這一主張已經破壞,因此是相違的意義。 對此,其他人說’諸事物從自、他等生’這一說法與我們有何相干?如是,眼等是生起眼識的緣,如同鍋等是煮的作用一樣,爲了破除所說的事物生起之理,故說’作用不具緣’。 因為在識已生、未生及正生時,識的生起作用都不合理,這是論師佛護對’作用不具緣’這一根本偈頌第一句的解釋闡述。 其中’對此’是指對’作用不具緣’這一根本偈頌第一句的解釋處。‘其他’一詞是指異於此論其他註釋者,是指長老佛護。 長老佛護欲解釋此第一根本偈頌,首先說明他方觀點:‘諸事物從自、他等生’這一說法與我們有何相干?如是,眼等是生起眼識的緣,如同鍋等是煮的作用一樣,這是說明事物生起之理。 其中’他人’是指主張生起的其他人對長老佛護說明事物生起的他方觀點。‘諸事物從自、他等生,這一說法與我們有何相干’是指主張生起者們如此說:其他主張生起者說內外諸處事物從自、他、二者及無因而生這一觀察於我們有何用?無有用處。
།ཁོ་བོ་ཅག་ནི་འདི་ལྟར་འདོད་དེ། འདི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྐྱེན་མིག་དང་། གཟུགས་དང་། སྣང་བ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བའི་རྐྱེན་ཡིན་པར་འདོད་དོ།དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་ཕྲུ་བ་སོགས་པ་འཚེད་པའི་བྱ་བ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔེར་ན་ཕྲུ་བ་དང་ཆུ་དང་འབྲས་ཐུག་པོ་ཆེ་དང་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་ནི་འབྲས་ཆན་འཚེད་པའི་བྱ་བའི་རྐྱེན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ རྣམས་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་སྐྱེ་བར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་གཞན་གྱིས་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་སྐྱེ་བར་བསྟན་ཅིང་སྒྲུབ་པའོ། །དེ་དགག་པའི་ཕྱིར། བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་ཚེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་གཞན་གྱིས་དངོས་པོ་སྐྱེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བ་རྐྱེན་དང ལྡན་མ་ཡིན།།ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་ཚེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་བྱ་བ་མེད་དེ་ འབྲས་བུ་སྐྱེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་བྱ་བ་མེད་དེ་རྐྱེན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་བྱ་བ་མེད་དེ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དང་གཉིས་དམ་བཅས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས།གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དམ་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན་ ཕྱོགས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་དམ་བཅས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་གཞན་གྱིས་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་དང་གཞན་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཅི་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཕྲུ་ བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཚེད་པའི་བྱ་བ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་དངོས་པོ་སྐྱེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་དེ་དང་།གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དང་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཕྱོགས་ཕྱི་ མ་དེ་གཉིས་ག་ཡང་དམ་བཅས་པའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཟད་དེ་འཐད་པའི་རིགས་པ་གཞན་མེད་པས།གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ཀྱང་སུན་མི་ཕྱིན་ལ། རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱང་གཞུང་མི་ཚུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།
同部經論
與本文同名或相近的其他版本、科判、譯文與註疏。