d3859中觀根本論釋智慧燈廣釋勝解 觀自在行者 智藏 綽果龍幢c3.5s|d3859中觀根本論釋智慧燈廣釋勝解 觀自在行者 智藏 綽果龍幢c3.5s(續6)
我們是這樣認為的:如此,眼等是產生眼識的緣,這是說,緣眼、色、光明、虛空、作意等是產生眼識果的作用緣。 那麼這是如何呢?譬如鍋等是煮的作用一樣,這是說,譬如鍋、水、大量米、火、柴等是煮飯的作用緣一樣,眼等緣也是勝義中產生眼識的作用緣。 所謂’顯示事物生起’是指其他主張生起者如此顯示併成立事物的生起。爲了破除這個,說’作用不具緣’,解釋為:因為識已生、未生、正生時產生識的作用都不合理。 這是上座佛護自己的后一觀點。其中’爲了破除這個’是指爲了破除其他主張生起者顯示事物生起的前一觀點。‘作用不具緣’這是說,是指論師所說。 ‘因為識已生、未生、正生時產生識的作用都不合理’這是表明:已生的識沒有作用,因為果已生故。未生的識也沒有作用,因為無緣故。所謂’正生時’是指趨向生起,對此也無作用,因為未生故。 ‘這不合理,因為僅是前後兩者的立宗而已’這是註釋者自己證成上座佛護的解釋不合理的文句。其中’這不合理’是立宗說上座佛護的解釋不合理。 為什麼不合理呢?因為僅是前後兩者的立宗而已。這是表明:其他主張生起者說諸事物從自他等生起,這與我們何干,如此眼等諸緣是產生眼識的,譬如鍋等是煮的作用一樣,顯示事物生起的前一觀點, 以及上座佛護自己爲了破除這個而解釋說’因為識已生、未生、正生時產生識的作用都不合理’的后一觀點,這兩者都僅是立宗之語而已,沒有其他正確的理由,既不能破除他人觀點,自己的觀點也不能成立。
།འདིར་སུན་ཕྱུང་བའི་དོན་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་དག་གི་ཡང་སྐབས་འདིར་སྨྲས་པ་སྟེ། སུན་ཕྱུང་བའི་ དོན་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་གཞན་དག་ན་རེ།རྐྱེན་རྣམས་ཁོ་ནས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་མིག་དང་། གཟུགས་དང་། སྣང་བ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པས་དེ་སྐྱེད་པར་འདོད་དོ། །ཁོ་བོ་ ཅག་གིས་དེ་ཡོད་པར་སྨྲ་བར་ནུས་ཏེ།དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྐྱེན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་འབྲས་ཆན་འཚེད་པའི་བྱ་བ་ཕྲུ་བ་དང་ཆུ་དང་། འབྲས་ཐུག་པོ་ཆེ་དང་མེ་དང་བུད་ཤིང་གི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྔར་ སྨྲས་པ་རྣམས་ལ་རྟོག་གེ་ཕྱི་མས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བའི་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དབུ་མ་པས་སུན་ཕྱུང་བའི་དོན་རང་གི་ཡིད་ལ་བཞག་ནས།ཁོ་བོས་སྒྲུབ་པ་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་སུན་ཕྱུང་བ་ནི་བདེན་ཏེ་ཁས་ལེན་ཏོ་ཞེས་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སོ། །དེ་ལྟར་སུན་ཕྱུང་བའི་དོན་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འདིར་རྣམ་པ་ གཞན་གྱིས་སྐྱེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ།དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་བྱ་བ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་མེད་པས་དཔེ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། རེ་ཞིག་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གལ་ཏེ་འབྲས་ཆན་འཚེད་པའི་བྱ་བ་དོན་ དམ་པར་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར།འབྲས་ཆན་འཚེད་པའི་བྱ་བ་ཕྲུ་བ་དང་ཆུ་དང་འབྲས་ཐུག་པོ་ཆེ་དང་། མེ་དང་བུད་ཤིང་གི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་མེད་པས་ཁོ་བོའི་དཔེ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། རེ་ཞིག་འཚེད་པའི་བྱ་བ་ཡོད་པས་དེ་ལ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་ཡང་བྱ་བ་ཡོད་པ་དེས་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ པར་བྱེད་དེ།དཔེར་ན་བུད་མེད་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། བུད་མེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཉིད་ཡོད་པས་རང་གི་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བྱ་བ་ཉིད་ཡོད་པས་དེས་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཏན་ཚིགས་དང་ དཔེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་ནི་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འབྲས་ཆན་འཚེད་པའི་བྱ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ཡང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ།རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན། དཔེར་ན་འབྲས་ཆན་འཚེད་པའི་བྱ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེ་ཡིན་པར་སྦྱར་ཏེ། འདི་ལ་གང་བྱ་བ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ལ་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པ་ཉིད་ཡོད་དེ།དཔེར་ན་འབྲས་ཆན་འཚེད་པའི་བྱ་བ་ལ་བྱ་བ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་རང་གིས་འབྲས་ཆན་ཚོས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་ལ་ཡང་བྱ་བ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་རང་གི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ།
此處’駁斥后強加而說’是指:有主張生起的論者在此處所說,‘駁斥后強加’是指先前主張生起的其他論者說:‘諸緣單獨不能生果,比如識的生起作用需要眼、色、光明、虛空和作意等緣具足才能產生。’ 我們能夠說明這是存在的,勝義中識的生起作用能生自果,因為具足諸緣的緣故。譬如煮飯的作用需具足鍋、水、米、火和柴等諸緣。因此,前述的比量會被後來的論理所破。 中觀者駁斥了這個論證,將駁斥的意思記在心中后,強加說:‘你駁斥我所說的論證是對的,我承認。‘如此駁斥后強加,在此用另一種方式證成生起。 因此,即使由於作用未生而作用不具足諸緣導致無有譬喻,但是作用是存在的,所以應當如隨行所在那樣說比量。這是說:即使勝義中煮飯的作用未生,因此煮飯的作用不具足鍋、水、米、火和柴等諸緣而我的譬喻不存在,但是煮飯的作用是存在的,對此何須具足諸緣? 即使不具足諸緣,作用存在就能生自果。譬如即使女人不具足容貌,但女人的實體存在就能做自己的事情。同樣,即使作用不具足諸緣,但作用本身存在就能生自果。因此,應當如因明和譬喻隨行所在那樣說比量。 識的生起作用能生自果,因為是作用的緣故,譬如煮飯的作用。對此,‘識的生起作用’是有法,‘能生自果’是所立法,‘是作用’是能立法,‘譬如煮飯的作用’是譬喻。 對此,凡是有作用者,彼即有能生自果性。譬如煮飯的作用有作用性,故能使飯熟。同樣,識的生起作用也有作用性,故能生自果識。這是他們所說的。
།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ ལན་དུ།སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་བཤད་པ། །རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་བྱ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་མ་བྱས་པའི་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ཀྱང་མེད་དེ། སྔ་མ་བཞིན་པས་སྨྲས་མ་ཐག་པའི་སྐྱོན་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་དག་གིས་སྒྲུབ་པ་ དེ་འདིར་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྩ་བ་གཉིས་པ་འདིས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ།།འདི་ལ་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་བྱ་བས་དེའི་ཕྱིར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན་ཕྲུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་རྣམས་མེད་ཅིང་རྒྱུ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་འཚེད་པའི་བྱ་བར་འགྱུར། དེ་བས་ན་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་མ་བྱས་པའི་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ཀྱང་མེད་དོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།སྔ་མ་བཞིན་པས་སྨྲས་མ་ཐག་པའི་སྐྱོན་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲུབ་པ་སྔ་མ་དག་གིས་འབྲས་ཆན་འཚེད་པའི་བྱ་བ་ཁོ་བོ་ཅག་དོན་དམ་པར་ཁས་མི་ལེན་པས་ཕ་རོལ་པོའི་སྒྲུབ་པ་དཔེ་མ་ཚང་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྔར་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།། །།བམ་པོ་བཅོ་བརྒྱད་པ། གཞན་དག་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་གཞན་དུ་སྨྲས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་མ་ཡིན། །རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་བྱ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་དེ་ལ། འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་སློབ་དཔོན་གུ་ཎ་མ་ཏི་ནི་འདི་སྐད་ཅེས་གཞན་དུ་སྨྲ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བར སྦྱར་རོ།།གང་གི་ཕྱོགས་ལ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། །བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་སློབ་དཔོན་གུ་ཎ་མ་ཏིས་འདི་སྐད་དུ་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་དེ། སྐྱེ་བར་སྨྲས་པ་གང་གི་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་ པའི་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་མིག་དང་གཟུགས་དང་སྣང་བ་དང་ནམ་མཁའ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་གང་གིས་ཁས་ བླངས་པ་དེའི་ཕྱོགས་དགག་པའི་ཕྱིར།སློབ་དཔོན་གྱིས། བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། མེད་པ་ལ་ལྡན་པའི་དོན་གྱི་རྐྱེན་ཀྱང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པས། ཇི་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་སྐྱེས་ཤིང་མེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ བྱ་བ་ཡང་མ་སྐྱེས་ཤིང་མེད་པའི་ཕྱིར།བྱ་བ་མེད་པ་ལ་ལྡན་པའི་དོན་གྱི་རྐྱེན་ཀྱང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བྱ་བ་ཡོད་ན་ནི་ལྡན་པའི་དོན་གྱི་རྐྱེན་ཀྱང་རུང་སྟེ། དཔེར་ན་ལྷ་སྦྱིན་ཡོད་ན་ནོར་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། བྱ་བ་མེད་པས་ལྡན་པའི་དོན་གྱི་རྐྱེན་ཀྱང་མི་ རིགས་པས་རྐྱེན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དེ་མ་གྲུབ་སྟེ།དེ་ནི་རེ་ཞིག་རྩ་བ་དང་པོའི་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།
對於如此所說的回答,論師自己在此解釋說:‘無有不具緣之作用。‘這是說,沒有任何作用不是由具緣性所特別造成的。如前所述,即成為剛才所說的過失,以此表明:對於宣說生起者的論證,在此以這第二個偈頌來破斥。 關於這點,由諸緣的作用,因此稱為作用,如果沒有鍋等諸緣和因,怎麼會有煮的作用?因此,沒有任何不被具緣性所特別造成的作用。為什麼呢?因為如前所述會成為剛才所說的過失,即如前所說,我們勝義諦中不承認煮飯的作用,所以對方的論證成為不完整譬喻的過失。 第十八品。其他人則對偈頌的含義作另外解釋,即對’作用不具緣,無有不具緣之作用’這兩個偈頌的含義解釋中,註釋者功德慧論師如此另作解釋。 由於在某一方主張生起的作用是以識為自性,因此說’作用不具緣’。這是說,功德慧論師如此解釋:在主張生起者的立場中,產生識的作用即是識的自性,產生識的作用以識為自性,當具足眼、色、光明、虛空和作意等諸緣時才能生起,因此爲了破斥承認事物生起的那一方的立場,論師說’作用不具緣’。 為什麼作用不具緣呢?因為產生識的作用如同識一樣是不存在的,對於不存在者,具有之義的緣也不合理。這樣表明:在某一方主張產生識的作用是以識為自性的立場中,產生識的作用即是識本身,所以只要識未生起且不存在,產生識的作用也未生起且不存在,對於不存在的作用,具有之義的緣也不合理,因此作用不具緣。 如果作用存在,則具有之義的緣是合理的,比如說當提婆達多存在時,可以說具有財富。但是因為作用不存在,具有之義的緣也不合理,所以’因為具緣’這個因不成立。這是第一根本頌的解釋。
།གང་གི་ཕྱོགས་ལ་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་ན། རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་བྱ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལ་སློབ་དཔོན་གུ་ ཎ་མ་ཏི་ནི་འདི་སྐད་དུ་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་དེ།སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་གང་གི་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པ་དེས་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་གང་གིས་ཁས་བླངས་པ་དེའི་ཕྱོགས་དགག་པའི་ཕྱིར་ནི།སློབ་དཔོན་གྱིས། རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་བྱ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པའི་བྱ་བ་མེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པས་རང་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱོགས་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པས་རང་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པའི་བྱ་བ་མེད་དེ་འདི་ལ་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་ནི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་བྱ་བར་འགྱུར་བས་དེས་ན་བྱ་བའི་བདག་ཉིད་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན། །གང་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་ནི་རང་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པའི་བྱ་བ་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་ཁྱོད་ཉིད་ཀྱིས་བྱ་བ་འདིའི་ཡོད་པ་ཉིད་བཅལ་ཏེ་བྱ་བ རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་གུ་ཎ་མ་ཏིའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།
由於在某一方面不成為自性且以自性成立的緣故,所以說’無有不具緣之作用’這句話。對此,大師功德慧如是解釋說:在主張生起的一方,識的生起作用並非是識的自性,因為生起作用異於識且以自性成立,不具緣而能生起識,因此爲了破除承許事物生起存在的那一方的觀點,大師說’無有不具緣之作用’這句話。 為何說無有不具緣之作用呢?因此說’由於不具緣故自身不存在’。此處顯示:在主張識的生起作用非識自性且以自性成立具緣的那一方,由於識的生起作用不具緣故自身不存在,因此無有不具緣之作用。此中作用的自性是由諸緣所作,因此稱為具緣的作用自性。 凡是不具緣者,由於自身不存在的緣故,無有不具緣之作用。如是,由於你自己衡量此作用的存在性而承許作用不具緣的緣故。‘有人說’這句話是註釋者本人在破斥大師功德慧的解釋。
།སློབ་དཔོན་གུ་ཎ་མ་ཏིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་ནི་མི་ རིགས་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྐྱེན་རྣམས་གཅིག་ལ་གཅིག་ཕན་འདོགས་པས་དེ་མ་ཐག་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ནུས་པའི་བྱ་བ་བདག་ཉིད་ཐོབ་པའི་སྐད་ཅིག་གིས་དངོས་པོ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་སྐྱེད་པ་ཐ་སྙད་དུ་མ་བཏང་བས་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་ པའི་བྱ་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་མི་རུང་ཞེ་ན།དབུ་མ་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བས་དངོས་པོ་སྐྱེད་པར་འདོད་པས་སྐྱེད་པར་འདོད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁས་བླངས་ཤིང་མ་བཏང་བས་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། སློབ་དཔོན་གུ་ཎ་མ་ཏིས་བྱ་བ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ པ་དོན་དམ་པར་མེད་དོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་ཕྱེ་བར་སྤྱིར་མེད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་མི་རུང་ངོ་།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། །འདི་ལྟར་སློབ་དཔོན་གུ་ཎ་མ་ཏིས་དོན་དམ་པར་བྱ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མ་སྨྲས་པར། འདི་ལྟར་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཁོ་ནར་བྱ་བ་འགོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མི་རུང་ངོ་། །འོ་ན་ ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་ནི་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་བྱ་བ་བདག་ཉིད་ཐོབ་པའི་སྐད་ཅིག་གིས་དངོས་པོ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་སྐྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་རྐྱེན་རྣམས་གཅིག་ལ་གཅིག་ཕན་འདོགས་པས་དེ་མ་ཐག་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ནུས་པའི་བྱ་བ་བདག་ཉིད་ཐོབ་པའི་སྐད་ཅིག་གིས་ དངོས་པོ་སྐྱེད་པར་འདོད་པ་སྐྱེད་པ་ཐ་སྙད་དུ་མ་བཏང་བས་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།གང་གི་ཚེ་རྐྱེན་མིག་དང་གཟུགས་དང་སྣང་བ་དང་ནམ་མཁའ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་གནས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན་མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བས་མིག་ གིས་གཟུགས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་ལ།གཟུགས་ཀྱང་མིག་གི་མདུན་ན་འདུག་པས་གཟུགས་ཀྱང་མིག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡང་མིག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་ལ། ནམ་མཁའ་ཡང་དེ་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡང་ དེ་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པས།དེ་ལྟར་ཕན་འདོགས་པ་དེའི་དེ་མ་ཐག་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱ་བ་བདག་ཉིད་ཐོབ་པའི་སྐད་ཅིག་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་དེས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དངོས་པོ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་གང་གི་ཚེ་སྐྱེད་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཁས་བླངས་ཤིང་མ་བཏང་བས། དེའི་ཕྱིར་བྱ་བ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་དེ་དེ་ནི་མི་རུང་ངོ་། །སློབ་དཔོན་གུ་ཎ་མ་ཏིས་མེད་པ་ལ་ལྡན་པའི་དོན་གྱི་རྐྱེན་ཀྱང་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ ཡང་མི་རིགས་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་ལྡན་པའི་དོན་གྱི་རྐྱེན་ཀྱང་མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཚེད་པའི་བྱ་བ་དང་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ལ་ལྡན་པའི་དོན་གྱི་རྐྱེན་ཀྱང་མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བུད་མེད་ཡོད་ན་དེ་གཟུགས་དང་ ལྡན་པ་ལ་གཟུགས་ཅན་མ་ཞེས་བརྗོད་དུ་རུང་བ་དང་།ལྷ་སྦྱིན་ཡོད་ན་དེ་ནོར་དང་ལྡན་པ་ལ་ནོར་ཅན་ཞེས་བརྗོད་དུ་རུང་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བྱ་བ་ཡོད་པ་ལ་ཡང་རྐྱེན་དང་ལྡན་པའི་དོན་གྱི་རྐྱེན་ཀྱང་མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རེ་ཞིག་གནས་བརྟན་གུ་ཎ་མ་ཏིའི་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ ཕྱོགས་དང་པོ་ཤོས་སུན་དབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།
論師功德慧所說’識的生起作用如同識一樣不存在’這種解釋是不合理的。為什麼呢?因為諸緣互相資助,在剎那間能生起果的作用,獲得自性的剎那能生起事物,這種生起在名言中未被捨棄故非不存在。為什麼說’識的生起作用如同識一樣不存在’這種解釋不合理呢?中觀師承許識的生起作用能生起事物,這種生起在世俗諦中被承許且未捨棄故非不存在。論師功德慧未區分該作用在世俗諦中存在、勝義諦中不存在,而是籠統地說不存在,因此不合理。 這樣說明:論師功德慧未說’在勝義諦中作用非所生’,而是不加區分地否定作用,因此不合理。那麼應該如何說呢?在世俗名言中,諸緣和合的作用獲得自性的剎那能生起事物,這種生起非不存在,因此諸緣互相資助,在剎那間能生起果的作用,獲得自性的剎那能生起事物,這種生起在名言中未被捨棄故非不存在。 當眼、色、光明、虛空、作意等境與有境的事物安住時,眼見色故眼對色起作用,色在眼前安住故色也對眼起作用。同樣,光明也對眼、色等起作用,虛空也對它們起作用,作意也對它們起作用。如是互相資助的剎那間能生起果的即是獲得自性的剎那作用。當該作用生起識的事物時,這種生起在世俗名言中被承許且未捨棄,因此該作用在世俗名言中非不存在,為何說’識的生起作用如同識一樣不存在’這種解釋是不合理的。 論師功德慧所說’具有義緣對於不存在者也不合理’這也不對。為什麼呢?因為具有義緣並非不合理。在世俗中若有煮的作用和生起的作用,則對此具有義緣也非不合理。譬如,世俗中若有女人,則她具有色故可稱為’有色女’;若有天授,則他具有財故可稱為’有財者’。同樣,世俗中若有作用,則具有緣的具有義緣也非不合理。這是首先破除長老功德慧解釋的第一方面。
།ད་ནི་སློབ་དཔོན་གུ་ཎ་མ་ཏིའི་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལས་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པས་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གང་སྨྲས་ པ་དེ་དང་སློབ་དཔོན་གུ་ཎ་མ་ཏིས་རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པས་རང་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དམ་བཅས་པ་ཙམ་གྱིས་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་དམ་བཅས་པ་ཙམ་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཕྱོགས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ དང་དཔེ་བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉི་ག་ཡང་དམ་བཅས་པའི་ཚིག་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ཚིག་ཙམ་གྱིས་འདིར་ནི་འདོད་པའི་དོན་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནི་དེ་ན་མོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅས་པ་ཙམ་གྱིས་གཞན་སུན་མི་ཕྱིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་གཞན་དག་གཞན་གྱིས་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་གཞན་དག་བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་དེས་ཀྱང་དངོས་པོ་བསྐྱེད་པར་མ་གྲུབ་ལ།རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་པའི་བྱ་བ་ཡང་མེད་པས་དེས་ཀྱང་དངོས་པོ་སྐྱེད་པར་མ་གྲུབ་པ་དང་། འདིར་རྐྱེན་གྱི་དངོས་པོ་བསྐྱེད་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་གཞན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་ལ་སྐྱེ་བར་སྨྲ་ བའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་གཞན་དག་གོ།།ཡང་ན་གང་དག་སྐྱེ་བར་སྨྲ་ཞིང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་གཞན་དག་ཅེས་བྱའོ། །གཞན་གྱིས་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་སྐྱེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཉིད་དུ་གནས་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ས་བོན་དང་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་ལ་སོགས་པ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདིར་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ། མིག་དང་། གཟུགས་དང་། སྣང་བ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་རྣམས་སོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཡིན། བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན། དཔེར་ན་ས་བོན་དང་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང ལ་སོགས་པ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེ་ཡིན་པར་སྦྱར་ཏེ།གང་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ས་བོན་དང་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་གང་དག་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་རང་གི་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་ ཀྱི།རྐྱེན་གང་དག་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་དེ་དག་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། མིག་དང་། གཟུགས་དང་། སྣང་བ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་གང་དག་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྔར་སྨྲས་པ་རྣམས་ལ་རྟོག་གེ་ཕྱི་མས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་སྦྱོར་བའི་ཚིག་དེས་ན་ཁྱེད་དབུ་མ་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྔར་སྨྲས་པ་རྣམས་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་རྟོག་གེ་ ཕྱི་མས་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་དག་ལ་འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།
現在對於阿阇黎功德慧的第二種解釋,其他人說識的生起作用不是以識為自性,而是以自性成立、不具緣而能生自果。對此,阿阇黎功德慧解釋說由於不具緣故自體不存在,這種說法也不合理。為什麼呢? 如此僅以立宗就想破斥他人的立宗。前後兩種觀點都沒有理由和譬喻,所以都只是立宗的言詞而已,僅憑言詞在此不能成立所欲證明的義理。‘這不是那個’的意思是僅以立宗不能破斥他人。 其他主張生起的人進行反駁,意思是其他主張生起的人認為,作用既不具緣,所以不能成立產生事物,不具緣的作用也不存在,所以也不能成立產生事物,此處是要證成緣能產生事物。 其中’其他主張生起的人’是指那些持有主張生起的宗義的人們。或者說那些主張並證成生起的人們稱為其他主張生起的人。‘他人反駁’意思是以其他方式證成生起並處于反駁的立場。 因此他們說:眼等一定能生眼識,因為具有作用的緣故,如同種子、土、水、火、風等能生芽一樣。此中’眼等’是有法,即眼、色、光明、虛空、作意等諸緣。‘一定能生眼識’是所立法。‘因為具有作用’是能立法。‘如同種子、土、水、火、風等能生芽一樣’是譬喻。 凡是具有作用者皆能生自果,如同種子、土、水、火、風等具有作用的諸緣能生自果苗芽,而不具作用的諸緣則不能生芽。同樣,眼、色、光明、虛空、作意等具有作用的諸緣也一定能生自果眼識。 因此他們說,以後來的論理可以破斥前面所說的諸比量。這是總結,意思是說:我們的論式可以破斥你們中觀派前面所說的證成無生的諸比量,因為對它們構成無錯亂的違害。
།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་བཤད་པ། བྱ་དང་མི་ལྡན་རྐྱེན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་འདིར་བཤད་པ་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་འདི་ལ་འགྲེལ་ པ་བྱེད་པས།སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྩ་བ་གསུམ་པོ་འདིས་ཕ་རོལ་པོའི་དཔེ་མེད་པར་སྟོན་ཏེ། འདི་ལ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་བྱ་བ་མེད་པས་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་རྣམས་དེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། མིག་ལ་ སོགས་པའི་རྐྱེན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་དག་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལ་འདི་ལ་དོན་དམ་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་དེས་ན་ བྱ་བ་མེད་དོ།།བྱ་བ་མེད་པས་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་རྣམས་བྱ་བ་དེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བྱ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ། དེས་ན་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་རྣམས་བྱ་བ་དེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་རྐྱེན་དུ་མི་རུང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་ལ་སོགས་ པ་རྐྱེན་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་དུ་མི་རུང་ཞིང་མི་རིགས་པས་སོ།།དེ་དག་གི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དཔེ་མ་ཚང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་པའི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་དེ་དག་མྱུ་གུའི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱ་བ་ དང་ལྡན་པ་ཉིད་མེད་པས་དཔེ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེས་ན་རྟོག་གེ་ཕྱི་མས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་མ་ཚང་བ་དེས་ཁོ་བོ་ལ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་དཔེ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་བསྟན་པས་ལན་བཏབ་པས་འགལ་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་གནོད་པ་ཡོད་པ་འདི་ལ།སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་དག་དཔེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཚིག་ནི་ཡང་སྒྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར།འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ལ་དོན་དམ་པར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། གང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཇི་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདིར་ ཡང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ།དོན་དམ་པར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཡིན། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན། གང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཇི་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན།དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེ་ཡིན་པར་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྱེད་དབུ་མ་པ་ཡང་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་པར་ཁས་ལེན་ལ། དོན་དམ་པར་ཡང་མེད་པར་ཁས་ལེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱེད་དབུ་མ་ པ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པས།གང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཇི་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡང་དེ་བཞིན་པས་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ལ་དོན་དམ་པར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།
對於如此所說的回答,解釋者自身在此解說:‘無作用非是緣’等,其中在此所說的是,對於此成立,解釋者以阿阇黎所說的三個根本偈頌顯示對方無有譬喻。此中由於勝義中唯遮遣生起故無有作用,因此種子等諸緣不具有彼作用。此說明:凡是眼等諸緣,彼等非是能生眼識之緣。何以故?如是彼等無有作用故。云何?為此而說:在中觀論中,此中由於勝義中一切種遮遣生起故,因此無有作用。由無作用故,種子等諸緣不具有彼作用。‘彼’字與作用相連,故種子等諸緣不具有彼作用。 無有作用者不應為緣,即種子等諸緣無有作用者不應且不合理為能生芽之緣。由於彼等不成立為緣性故,譬喻不具足。即如是由於無有作用的種子等諸緣不成立為芽之緣性故,由於種子等無有具作用性,譬喻有不具能立法性之過失,此為語義。 因此為後來的論理所破,即由於如是你的能立不具足,故不能破我,此為結語。此中所說,即如是顯示譬喻具有能立法而作答,對於此有無錯亂相違之過失,諸說生起者作為譬喻能立。如是于任一不成立及懷疑之語,亦是依賴於能立故,有此相故。 因此,穀物等勝義中定有具作用性,因為世俗中如是承許故。凡是世俗中如何承許者,勝義中亦如是,如兔角無有一樣。此中,‘穀物等’是有法,‘勝義中定有具作用性’是所立法,‘因為世俗中如是承許故’是能立法,‘凡是世俗中如何承許者,勝義中亦如是’是近系之比量,‘如兔角無有一樣’是譬喻。 譬如你們中觀派于兔角無有,世俗中亦承許為無,勝義中亦承許為無。如是你們中觀派于穀物等世俗中承許有具作用性,凡是世俗中如何承許者,勝義中亦如是,故穀物等勝義中定有具作用性。
།ཁྱེད་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱ་བ་དང་ལྡན་ པ་ཉིད་ཁས་ལེན་པ་དེའི་ཕྱིར་དཔེ་གྲུབ་པས་འདོད་པ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ།ཅི་ལྟར་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་ཡང་ཡོད་པས་དེས་ན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་དཔེ་གྲུབ་པས། མིག་ལ་སོགས་པ་ ལ་ཡང་དོན་དམ་པར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། འདིར་བཤད་པ། བྱ་ལྡན་ཡོད་དམ་འོན་ཏེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་འདིར་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ འབྲུ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་འདི་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྩ་བ་ཐ་མ་ཤོས་འདིས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བྱ་ལྡན་ཡོད་དམ་འོན་ཏེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ་ འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེས་འདྲི་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྐད་ཕར་དྲིས་པའི་རྗེས་ལ་ཚུར་ལེན་གདབ་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། སྔར། བྱ་དང་མི་ལྡན་རྐྱེན་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་མཇུག་ན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་དགག་པ་སྨོས་པའི་སྐབས་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་ དང་ལྡན་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་སྦྱར་ཏེ། འདིར་ཡང་རྐྱེན་རྣམས་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྒྲུབ་པའོ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྐྱེན་རྣམས་བྱ་བ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདིས་ཀྱང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ལ་དཔེ་ ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མི་འགྲུབ་པོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རི་བོང་ གི་རྭ་ལ་མེད་དེ།།རི་བོང་གི་རྭ་ལ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་རི་བོང་གི་རྭ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་སྟོང་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མ་ཟད་ཀྱི། འདི་ལྟར་ སྒྲུབ་པས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་དེ། དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་ བརྩེགས་པའི་མདོ་ལས།འོད་སྲུངས་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ། །མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་མཐའ་གཉིས་སོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན་མེད་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་འབྱུང་སྟེ། སྐྱེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འཇིམ་པའི་གོང་བུའི་གནས་སྐབས་ལ་སྔ་ ན་མེད་པ་སྟོན་ཏོ།།དེ་ལ་ལྟོས་ནས་གྱོ་མོར་གྱུར་པ་ལ་ཞིག་ནས་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལྟོས་ནས་བུམ་པ་ལ་སྣམ་བུ་མེད་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་བུམ་པ་མེད་པ་ལ་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །བུམ་པ་སྐྱེ་བར་སྣང་ལ་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་མི་སྣང་བ་ནི་གཏན་མེད་པ་ཞེས་ བྱ་སྟེ།དེ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ལ་ལྟོས་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །གང་ལ་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་ནི་སྔ་ན་མེད་པ་དང་ཞིག་ནས་མེད་པ་དང་། གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པ་དང་། གཏན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་མི་རིགས་སོ།
你也在世俗諦中承認種子等具有作用,因此成立比喻而成立所欲證,這句話表明:如同種子等在世俗諦中具有作用一樣,在勝義諦中也存在,因此由種子等具有作用的比喻成立,眼等也在勝義諦中具有產生眼識等的作用,如此所說。 對於如此所說,作為回答,註釋者說:‘於此所說,是否具有作用?‘等等。其中’於此所說’是指對於證成種子等具有作用,以上師所說偈頌根本最後一句來破斥,這是語義。 ‘是否具有作用’是指詢問那些種子等是否具有作用或者沒有。‘不是’這一語境是指在如此詢問之後的回答語,如前所說’不具作用非為緣’之後說’不是’這一否定語的語境,即對’是否具有作用’回答’不是’,在此也證成諸緣不具有作用。 即便如此諸緣也不能成立具有作用,這是說以此推理,在種子等的比喻上也不能成立所證性質。為什麼呢?因為即使在世俗諦中兔角也不成立具有作用,這句話表明:因為用來證成種子等具有作用的論證,在世俗諦中兔角也沒有。 因為兔角不具有作用,所以比喻缺乏所證性質。在勝義諦中兔角也不成立為無,這句話表明:不僅僅是缺乏所證性質,而且也缺乏能證,因為如同我們承認世俗諦中兔角不存在一樣,在勝義諦中不承認兔角是不存在的,因為如此在勝義諦中遠離有無等分別。 如《聖寶積經》中所說:‘迦葉,有是一邊,無也是第二邊。‘對此,若有生起則會產生四種無的分別:相對於已生而言,泥團狀態是本無;相對於此而言,變成瓦片后是壞無;相對於此而言,瓶中無布及布中無瓶是互無;瓶顯現為生起而兔角等不顯現為生起是畢竟無。 這也是依賴於有生起才如此。對於勝義諦中一切法無生者,本無、壞無、互無、畢竟無等分別都是不合理的。
།ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རི་བོང་གི་རྭའི་དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར།འབྲུ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་གྲངས་ཅན་དག་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་དག་གི་དཔེ་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དབུ་མ་པས་ དོན་དམ་པར་རི་བོང་གི་རྭ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སུན་ཕྱུང་བ་དང་།འདིར་གྲངས་ཅན་དག་དོན་དམ་པར་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་དཔེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྙིང་སྟོབས་དང་རྡུལ་དང་མུན་པ་ཞེས་ བྱ་བ་ཡོན་ཏན་གསུམ་པོ་གང་དག་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་དག་དུས་དང་ཡུལ་གྱིས་བསྐལ་པས་མི་དམིགས་པར་ཟད་ཀྱི།གང་གི་ཚེ་དེ་དག་མ་ཧེའི་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ན་རྭ་ཉིད་དམིགས་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་རི་བོང་གི་རྭའི་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ པས་དཔེ་དེ་འགྲུབ་པོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རི་བོང་གི་རྭའི་མེད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེའི་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་དང་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདིར་ཡང་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ ཅན་ཡིན་ལ།དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཡིན། འི་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན། གཟུགས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེ་ཡིན། ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡན། ཨུཏྤལ་ སྔོན་པོ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་དཔེ་ཡིན་པར་སྦྱར་ཏེ།དཔེར་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་གཟུགས་ཀྱི་དཀར་བ་ཉིད་ཅེས་སམ། གཟུགས་ཀྱི་སྦོམ་པ་ཉིད་ཅེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱི་དཀར་བ་ཉིད་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྦོམ་ པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རི་བོང་གི་རྭའི་མེད་པ་ལ་ཡང་།འི་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རི་བོང་གི་རྭའི་མེད་པ་ནི་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རི་བོང་གི་རྭའི་མེད་པ་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་དཔེར་ན་ཨུཏྤལ་ སྔོན་པོ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ཡིན་ལ།ཡོན་ཏན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གྱི་གཞིའི་རྫས་ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། རི་བོང་གི་རྭ་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ཡིན་ལ། ཡོན་ཏན་རྣོ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་ གྱི་གཞིའི་རྫས་རི་བོང་གི་རྭ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རི་བོང་གི་རྭ་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། དེས་ན་དཔེ་རི་བོང་གི་རྭ་གྲུབ་པས་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ནའི་དཔེ་གྲུབ་པོ། །དེ་གྲུབ་ པས་མིག་ལ་སོགས་པ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་གྲུབ་པོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་དེ་གཉིས་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།
所說的’並非無過失’是指,因為兔角的比喻中缺乏所立和能立二者,所以穀物等並未成立具有作用。 如果數論師反駁說,即是指先前說生的人們以兔角不存在為喻,中觀師以勝義中兔角的不存在性也不成立而破斥。此處數論師認為勝義中兔角的不存在是實有的,用以成立比喻。 他們的宗義是這樣的:所謂薩埵、剌阇、答摩三德,雖然依于聲等,但因時間和處所隔絕而不可得,當它們轉變為水牛的形態時,角就可以被認知,因此兔角的不存在是實有的,所以此喻得以成立。 爲了說明’兔角的不存在是實有’,以及因為是差別的所依,如同色和青蓮花。此中’兔角不存在’是有法,‘是實有’是所立法,‘以…說明’是能立法,‘如色’是喻依,‘因為是差別的所依’也是能立法,‘如青蓮花’也是喻依。 譬如因為以’色的’來說明故是實有,如’色的白性’或’色的粗性’,因為以’色的’來說明,所以色的白性和色的粗性是實有,同樣,對於兔角的不存在,因為以’的’來說明故是實有,因為說明為’兔角的不存在’,所以兔角的不存在也是實有。 又如青蓮花是差別的所依,青等性質是它的差別,因此差別所依的實體’青蓮花’是實有;同樣,兔角也是差別的所依,銳利性等性質是它的差別,所以差別所依的實體’兔角’也是實有。 如此,兔角在勝義中是實有,因此兔角的比喻成立,從而成立了穀物等在勝義中具有作用的比喻。由此成立了眼等確實能產生眼識。 對於這樣的說法,註釋者回答說’這是不好的’等。‘這是不好的’意思是說,你們的這兩種證明並不能成立兔角的存在性。
།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་གཟུགས་དང་། ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་གཉིས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ཉིད་དང་མ་གྲུབ་པས་དཔེ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ སྨྲས་ཏེ།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཁོ་བོ་ལ་དོན་དམ་པར་གཟུགས་སམ། ཨུཏྤ་ལ་སྔོན་པོ་གཉིས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་གྲུབ་ལ། སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ཉིད་ཀྱང་མ་གྲུབ་པས་དེའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ལ་དཔེའི་ཆོས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཅི་སྟེ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཁྱེད་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་སྟོན་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་སྟོན་མི་ནུས་པར་འདྲ་བས་སྐྱོན་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཅི་སྟེ་གྲངས་ཅན་དག་འདི་སྐད་ཅེས་ཁོ་བོ་ཅག་གྲངས ཅན་གྱིས་ཁྱེད་དབུ་མ་པ་ལ་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་དོན་དམ་པར་རྫས་དང་དངོས་པོ་དང་གཞིའི་སྒོ་ནས་ཡོད་པར་སྟོན་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱེད་དབུ་མ་པས་ཀྱང་ཁོ་བོ་ཅག་གྲངས་ཅན་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པར་མེད་པར་སྟོན་མི་ནུས པར་འདྲ་བས་སྐྱོན་མཚུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་ནའོ།།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་བཀག་ པ་ཁོ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ལྡན་པས་དངོས་པོ་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།འདིས་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཁོ་བོས་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་ཁོ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ལྡན་པས་དངོས་པོ་ཉིད་བཀག་པ་དེའི་ཕྱིར། ཁྱེད་ཀྱིས་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་སྟོན་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་ཁོ་ བོས་ཁྱེད་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་སྟོན་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་པས་དངོས་པོའི་མཐར་མ་ལྷུང་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལ་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་དབུ་མ་པས་དོན་དམ་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་བཀག་ཅིང་བསལ་བ་ཁོ་ནས་སོ། ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་ཁོ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གྲུབ་ལ། གང་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དེས་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཙམ ཁོ་བོ་འགོག་པར་བྱེད་ཀྱི།དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གང་འདོད་པ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཁོ་བོ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་མི་འདོད་པས་དེ་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། དངོས་པོར་ལྟ་བ་འགོག་པར་འདོད་པས་ཁོ་བོས་སྐྱེ་བ་འགག་པ་ཁོ་ནས་སྐྱེ་བ་ མེད་པར་གྲུབ་པ།སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ལྡན་པས་དངོས་པོ་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར། ཁོ་བོས་ཁྱེད་ཅག་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་སྟོན་མི་ནུས་པ་མ་ཡིན་པས་དངོས་པོའི་མཐར་མ་ལྷུང་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁྱེད་ཅག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་སྟོན་པ་དེ་ བཞིན་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་སྟོན་པར་མི་བྱེད་དེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་སྤང་བར་འདོད་པ་ཡང་སྟོན་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདིས་ནི་དབུ་མ་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་སྤང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་དེ་ སྟོན་པར་མི་བྱེད་པས་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཐར་ཡང་མ་ལྷུང་བའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།
為什麼呢?因為勝義中色和青蓮花二者的存在性和差別的所依性都不成立,所以譬喻不完整。這樣說是表明:對我來說,勝義中色或青蓮花二者的所立存在性也不成立,能立差別的所依性也不成立,因此對你來說就成為譬喻的有法不成立的過失,所以這不是好的。 假如說,就像我們不能向你證明色等是存在的一樣,你們也同樣不能向我們證明色等是不存在的,過失相等。這是表明:假如數論師這樣說:就像我們數論師不能向你們中觀派證明色、受、想、行、識等在勝義中以實體、事物和基礎的方式存在一樣,你們中觀派也同樣不能向我們數論師證明色等在勝義中不存在,過失相等。 對此說法的回答,此處論釋者說:‘不是這樣’等。‘不是這樣’的意思是過失不相等。為什麼呢?因為僅僅通過遮遣生起,具有無生而遮遣了事物性。這表明:因為我僅僅通過遮遣生起,具有無生而遮遣了事物性,所以不像你們不能向我們證明色等存在那樣,我能向你們證明色等不存在,因為沒有落入實在論的極端,所以過失不相等。 其中,‘僅僅通過遮遣生起’是指我們中觀派在勝義中遮遣並否定色等的生起。‘具有無生’是指這樣通過僅僅遮遣生起而成立無生,凡是成立無生者即是具有無生。‘遮遣了事物性’是指具有無生者僅僅遮遣他人所遍計的事物性,而不成立無事物性。 為什麼呢?因為應當成立所欲求的,我不欲求無實在論見,所以不成立它,而是想要遮遣實在論見,所以我僅僅通過遮遣生起而成立無生,具有無生而遮遣了事物性,因此我能向你們證明色等不存在,因為沒有落入實在論的極端,所以過失不相等。 就像你們證明色等存在一樣,我們也不證明無事物性。為什麼呢?因為也想要斷除無實在論見而不作證明。這表明:因為中觀派想要斷除無實在論見,所以不證明無實在論見,因為沒有落入無實在論的極端,所以過失不相等。
།གང་གི་ཕྱིར་གྲངས་ཅན་དག་འཇིག་རྟེན་གསུམ་རབ་ཏུ་འཇིག་པར་ལྟ་བ་དེའི་ཕྱིར་ནི་མེད་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གསུམ་འཆགས་པར་ལྟ་བ་དེའི་ཕྱིར་ནི་ཡོད་པར་ ལྟ་བ་ཡིན་གྱི།དབུ་མ་པས་ནི་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་ཁོ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ལྡན་པས་དངོས་པོ་ཉིད་བཀག་པ་དེའི་ཕྱིར་ནི་དངོས་པོར་ལྟ་བ་མེད་ལ། དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་སྤང་བར་འདོད་པ་ཡང་སྟོན་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་ཡང་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ གྲུབ་པ་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་ན།གང་གི་ཕྱིར་ཁོ་བོས་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་སྤང་བར་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་མི་སྒྲུབ་པར་དངོས་པོ་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ནི་ཁོ་བོ་ལ་དངོས་ པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་ཡང་མེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བའི་མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུང་བ་རྣམས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བའི་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྷུང་བ་རྣམས་དང་མི་འདྲ་བར་སྐྱོན་མཚུངས་པར་ཐལ་བར་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ངེད་དབུ་མ་པ་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་ཁོ་ ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ལྡན་པས་དངོས་པོ་ཉིད་བཀག་པའི་ཕྱིར།དངོས་པོར་ལྟ་བའི་མཐར་མ་ལྷུང་ལ་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་སྤང་བར་འདོད་པ་ཡང་སྟོན་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བའི་མཐར་ཡང་མ་ལྷུང་བ་རྣམས་ཁྱེད་གྲངས་ཅན་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བའི་མཐའ་ གཉིས་སུ་ལྷུང་བ་རྣམས་དང་མི་འདྲ་བས་སྐྱོན་མཚུངས་པར་ཐལ་བར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པར་འཛིན་ཅིང་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །མཐའ་གཉིས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ལྟ་བ་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་ གཉིས་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བའི་མཐའ་གཉིས་སོ།།དེར་མ་ལྷུང་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་དག་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བའི་མཐའ་གཉིས་ལ་མ་ཆགས་པ་དེ་དག་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བའི་མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུང་བ་རྣམས་ཏེ། དབུ་མ་པ་དངོས་ པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བའི་མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུང་བ་རྣམས་སོ།།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བའི་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྷུང་བ་རྣམས་དང་མི་འདྲ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གྲངས་ཅན་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བའི་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྷུང་བ་རྣམས་དང་དབུ་མ་པ་མི་འདྲ་བས་སོ། །སྐྱོན་ མཚུངས་པར་ཐལ་བར་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མ་པ་རྣམས་གྲངས་ཅན་རྣམས་དང་མི་འདྲ་བས་སྐྱོན་མཚུངས་པར་ཐལ་བར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།
因為數論派觀察三界將要毀滅,所以是無見,因為觀察三界將要形成,所以是有見。 中觀派僅僅通過遮遣生起而具有無生,因遮遣事物自性,所以無實在見;又不顯示想要斷除無實在見,所以也無無實在見。 如此,若成立無實在的論證,對彼無實在的執著即稱為無實在見,因為我想要斷除無實在見,所以不成立無實在而是無實在。因為無實在不存在,所以我也無無實在見。 因此,未墮入實在與無實在見二邊的諸人,怎會與墮入實在與無實在見二邊的諸人相同而有過失相等之過呢? 所說:我等中觀派僅僅通過遮遣生起而具有無生,因遮遣事物自性,故未墮入實在見邊,又不顯示想要斷除無實在見,故亦未墮入無實在見邊的諸人,與你們數論派墮入實在與無實在見二邊的諸人不同,怎會有過失相等之過呢?不會有的。 其中,所謂實在與無實在見,即是執持無實在並分別。 所謂二邊,即實在與無實在見的二邊就是實在與無實在見二邊。 所謂未墮入彼等,即是于實在與無實在見二邊無執著者,即是未墮入實在與無實在見二邊的諸人,即是中觀派未墮入實在與無實在見二邊的諸人。 所謂與墮入實在與無實在見二邊的諸人不同,即是與數論派墮入實在與無實在見二邊的諸人中觀派不同。 所謂怎會有過失相等之過,即是中觀派諸人與數論派諸人不同,怎會有過失相等之過呢?不會有的,這是語尾詞。
།གཞན་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པར་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར། དེ་སྒྲུབ་པར་མི་འདོད་པས་ ཁོ་བོ་ཅག་གི་འདོད་པ་ཁོ་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི་རང་གི་ཕྱོགས་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་བརྣན་ཏེ།དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཁྱེད་ལ་དངོས་པོ་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོད་ན་ནི་དེས་ན་དངོས་པོ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་ཁོ་བོ་ལ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པར་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་དེས་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་ཡང་དངོས་པོ་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ལ། ཁོ་བོ་ལ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པར་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། དངོས་པོ་དང དངོས་པོ་མེད་པར་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་དོ་དེ་སྒྲུབ་པར་མི་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར།ཁོ་བོ་ཅག་དབུ་མ་པ་ཅི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བའི་མཐའ་གཉིས་པོ་དེ་སྒྲུབ་པར་མི་འདོད་ པས་སོ།།ཁོ་བོ་ཅག་གི་འདོད་པ་ཁོ་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བའི་མཐའ་གཉིས་པོ་དེ་སྒྲུབ་པར་མི་འདོད་པས། ཁྱེད་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བ་འགོག་པར་བྱེད་ན་དེ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་དབུ་མ་པའི་འདོད་པ་ཁོ་ན་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་ ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རང་གི་ཕྱོགས་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་གྲངས་ཅན་དག་དངོས་པོ་མེད་པ་ལྟ་བ་འགོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་དབུ་མ་པའི་འདོད་པ་ཁོ་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། ཁྱེད་གྲངས་ཅན་པ་དག་གི་རང་གི་ཕྱོགས་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ སྐད་བསྟན་ཏེ།ཁོ་བོ་ཅག་དབུ་མ་པས་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བའི་མཐའ་གཉིས་ཀ་དགག་པར་བྱ་དགོས་པ་ལས། དེ་ལྟར་གྲངས་ཅན་ཁྱེད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད་པར་ལྟ་བའི་མཐའ་འགོག་པར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར། གྲངས་ཅན་གྱིས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་འདོད་པའི་དོན་ཁོ་ན་སྒྲུབ་པ་ ཡིན་གྱི།གྲངས་ཅན་དག་ཁྱེད་རང་གི་ཕྱོགས་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ན་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་དག་ལ་དྲི་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པར་བརྟག་པའི་དོན་ཏེ། བྱ་དང་མི་ལྡན་རྐྱེན་མ་ཡིན། །བྱ་ལྡན་ཡོད་དམ་འོན་ཏེ་ན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ ལེའུར་བྱས་པའི་རྩ་བ་ཕྱེད་འོག་མ་གཉིས་པོ་འདིའི་དོན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་སྟེ། དེ་དག་ལ་བརྟག་པའི་གལ་འདི་གཉིས་དྲི་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བར་ སྦྱར་རོ།།འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་རྐྱེན་རྣམས་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་མ་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྐྱེན་མིག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁྱེད་ཅག་ཁས་ལེན་ ཏམ་ཞེས་དྲི་བ་ཡིན་ནོ།།བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོན་ཏེ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་རྐྱེན་རྣམས་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཁྱེད་ཅག་ཁས་ལེན་ཅེས་དྲི་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་བརྟག་པ་སྔ་མ་ལྟར་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་དག་ལ་བརྟག་པའི་གལ་གཉིས་དྲི་བ་དེ་ ལ་གལ་ཏེ་བརྟག་པ་སྔ་མ་ལྟར་འདོད་ན་སྟེ།འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་རྐྱེན་རྣམས་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་ནའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འདོད་ན་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར། འདིར་བཤད་པ། བྱ་དང་མི་ལྡན་རྐྱེན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ།
此外,由於完全沒有證成有和無的推理,因為不欲證成彼,故唯成就我們的主張而非成立自宗。對此進一步解釋:‘由於完全沒有證成有和無的推理’是說,如果你有證成有的推理,則由此可成立有;如果我也有證成無的推理,則由此也可成立無。然而,由於你沒有證成有的推理,我也沒有證成無的推理,所以說’由於完全沒有證成有和無的推理’。 ‘因為不欲證成彼’是說,由於如此完全沒有證成有和無的推理,我們中觀派不欲證成有和無這兩邊見。‘唯成就我們的主張’是說,由於我們不欲證成有和無這兩邊見,如果你要破除無的見解,那就只是成就我們中觀派的主張。 ‘而非成立自宗’是說,你們數論派破除無的見解,這只是成就我們中觀派的主張,而不是成立你們數論派自己的宗。這是說明:我們中觀派需要破除有和無兩邊見,而你們數論派破除無的見解,因此,數論派只是成就我們的主張,而不是成立你們自己的宗。 或者,應當詢問主張生起者,其中’或者’表示分別義,即對’無作用非緣,有作用存在?‘這兩個偈頌下半部分的意義作另一種解釋。‘主張生起者’是指經部和毗婆沙師,應當向他們詢問這兩種選擇。 ‘果生之前諸緣豈非無作用’是問:在果即眼識生起之前,也就是未生起的階段,諸緣如眼和色等是否承認無作用?‘或是有作用’是問:還是承認在果生起之前諸緣有作用?對於這兩種選擇的詢問,如果按照第一種選擇承認,即承認在果生起之前諸緣無作用,那麼爲了破除這種觀點,大師說:‘無作用非緣。’
།འབྲས་ བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས། བྱ་དང་མི་ལྡན་རྐྱེན་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཇི་སྲིད་དུ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་མ་བརྗོད་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་བར་དུ་ སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར།བྱ་དང་མི་ལྡན་རྐྱེན་མ་ཡིན། །ཞེས་བརྗོད་པའི་འོག་ཏུ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་གང་གི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ཞེ་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཅིའི་ཕྱིར་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་རྐྱེན་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བས་སྟོང་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། རྐྱེན་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་བརྗོད་པར་འདོད་ པ་དང་བསམ་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སོ་སོར་ངེས་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བས་སྟོང་ཞིང་འབྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།འདིར་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེས་སྟོང་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་བསྟན་ཟིན་ཏོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ།འདིར་ཡང་གང་དག་ཅི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཡིན། དེས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན། དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ དཔེ་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་གང་དག་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པའི་བྱ་བས་སྟོང་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་དེས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ་དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་ པའི་རྐྱེན་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་བསྟན་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་དོན་དམ་པར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དེ་དག་གི་རྐྱེན་གཞན་དག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་དོན་དམ་པར་གཞན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་འགྲུབ་ པར་བྱེད་པ་དག་རྐྱེན་མ་ཡིན་པར་ངེས་ཏེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་རྒྱུ་སྤུན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་དེ་དག་དགག་པའི་རིགས་པས་དེ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འོན་ཏེ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་དག་ལ་བརྟག་པའི་གལ་གཉིས་བྲིས་པ་དེ་ལ་འོན་ཏེ་ བརྟག་པ་ཕྱི་མ་ལྟར་འདོད་དོ་ཞེ་ན་སྟེ།འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་རྐྱེན་རྣམས་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ནའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་འདོད་ན་སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་དེ་དགག་པའི་ཕྱིར། འདིར་བཤད་པ། བྱ་བ་ལྡན་ནམ་འོན་ཏེ་ན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ སྐབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ།།འོན་ཏེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པར་བརྟག་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་ལ། རྐྱེན་བྱ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་དོ་ཞེས་རྣམ་པ་གཉི་གར་ ཡང་སྐྱེ་བ་དགག་པ་བརྟག་པའི་དོན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་རྐྱེན་རྣམས་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་མ་གྱུར་པ་ལ་ནི་མི་འདོད་པས་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་པའོ།
‘產生果實’這一詞的剩餘部分是指,‘詞’是指能完整表達其義的內容。雖然已經說了’不具有作用就不是緣’,但是隻要沒有說出’產生果實’這個詞,阻止生起的意義就不會完整,因此在說了’不具有作用就不是緣’之後,還要說’產生果實’這一詞的剩餘部分。 如果問不具有作用的是什麼的緣不是,就是不是產生果實的緣的意思。為什麼不具有作用就不是產生果實的緣呢?因此說’不具有作用’是指空無所要表達的產生果實的作用。這樣表明:不具有作用的諸緣,由於空無且遠離所要表達和所要思考的確定果實的產生作用,這就是其性質。 如前所說的那些不是能產生它的,因為空無彼性,就像其他的一樣。這裡’如前所說的那些’是有法,‘不是能產生’是所要證的法,‘因為空無彼性’是能證的法,‘就像其他的一樣’是譬喻。 這樣表明:如前所說的色等諸緣空無產生眼識果的作用,不是能產生眼識果,因為空無生起的作用,就像其他的棉花等緣一樣。‘這已經說過’是指前面已經以勝義諦而言,內處不從其他諸緣生起,因為是他性的緣故,如同瓶子一樣。或者,勝義中其他所要表達的眼等內處的成立者,決定不是緣,因為是他性,如同棉花等因。已經用這些遮破的理由說明了這點。 如果說是具有作用的話,這是對說有生起者進行二種觀察中,如果接受后一種觀察,即如果說在果生起之前諸緣是具有作用的。如果這樣認為,上師爲了遮破這點而說:‘具有作用抑或不?’。‘不是’是承接上下文。‘抑或’這個詞是表示觀察的意思。 這是說對具有作用的諸緣沒有產生果的能力,對不具有作用的諸緣也沒有產生果的能力,這是從兩個方面觀察遮破生起的意思。因此在這裡諸緣具有作用是由產生果來說明的。而對於尚未趨向于產生果的不承認,所以能證的意義不成立。
།རྐྱེན་རྣམས་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་རྣམས་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ནིའོ། །འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེད་པ་ནི་འབྲས་ བུ་སྐྱེད་པ་སྟེ་དེས་སོ།།བསྟན་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་དེས་བསྟན་ཅིང་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་མཐོང་ནས་རྐྱེན་རྣམས་ལ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་མ་གྱུར་པ་ལ་ནི་མི་ འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ།རྐྱེན་རྣམས་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པས་བསྟན་ཅིང་སྒྲུབ་པ་དེ་ཡང་ཇི་སྲིད་དུ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་མ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ལ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། རྐྱེན་རྣམས་ བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རིགས་པ་དེས་ན་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་དག་གི་སྔར་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ས་བོན་དང་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་ལ་ སོགས་པས་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ།།དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྔར་སྨྲས་པ་རྣམས་ལ་རྟོག་གེ་ཕྱི་མས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་ལ་མིང་གིས་བཟུང་བ་ཉིད་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྐྱེན་ རྣམས་ལ་ཡང་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ།ཁོ་བོའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྔར་སྨྲས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་རྟོག་གེ་ཕྱི་མས་གནོད་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །མདོ་སྡེ་པ་དག་ན་རེ། འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་དུས་ཁོ་ན་ན་རྐྱེན་བྱ་བ་ དང་ལྡན་པ་རྣམས་གཅིག་ལ་གཅིག་ཕན་འདོགས་པས་རྐྱེན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར།གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། རྟོག་གེ་ཕྱི་མ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་མདོ་སྡེ་པ་དག་ན་རེ། ཁྱེད་དབུ་མ་པས་བསམས་པ། གང་གིས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་ བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་མ་གྱུར་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ལ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ནི།གང་གིས་དེ་སྐད་ཁས་བླངས་པ་དེ་ལ་སྐྱོན་དེར་འགྱུར་གྱི། ཁོ་བོས་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་དུས་ཁོ་ན་ན་རྐྱེན་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ གྱི་དངོས་པོར་གནས་པ་རྣམས་གཅིག་ལ་གཅིག་ཕན་འདོགས་པས།དེས་ན་འབྲས་བུ་དེ་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ན་ན་རྐྱེན་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་རྐྱེན་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་མདོ་སྡེ་པ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་ བའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དེའི་ཚེ་ན་རྐྱེན་རྣམས་ལ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཁྱེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྔར་སྨྲས་པ་རྣམས་ལ་ཁོ་བོའི་རྟོག་གེ་ཕྱི་མས་གནོད་པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁོ་བོའི་སྒྲུབ་པ་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་མིག་གི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ས་བོན་དང་། ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་ལ་སོགས་པ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་གནོད་པ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་གྲུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་རོ།
‘諸緣具有作用性’是指成立眼等諸緣具有作用性。‘由生果’是指在世俗諦中產生眼識等果,即由此生果。‘若已顯示’是指由彼生果而顯示及成立,即是見到生果后而推度諸緣具有作用性之故。 又’于未趣向生果者不許’這句話表明:諸緣具有作用性之成立是由生果而顯示及成立,此亦唯在未趣向生果之前,眼等諸緣無有作用性故,不許諸緣具有作用性。 因此’能立義不成’是指如上所述之理,主張生起者所說的’眼等唯是能生眼識,因為具有作用故,如種子、地、水、火、風等生芽一樣’,此前所說的推理會被後來的論理所破。其能立義’因為具有作用’不成立,如聲無有名稱所攝持性一樣,諸緣亦無有作用性,因此你的能立義不成立,我前說的諸推理也不會被你的後來論理所破。 經部師說:‘正當生果之時諸緣具有作用,彼此互相資助而許為緣故,能立義非不成,後來論理亦非無’。此處經部師說:‘你中觀師認為,由於未趣向生果的諸緣無有作用性,因此能立義不成立’這樣說的話,對於承許如此者而言會有此過失,但我等承許正當生果之時諸緣具有作用,處於境與有境之實法中彼此互相資助。 因此,唯于彼果生起之時,眼等諸緣具有作用性而許為緣故,我等經部師的能立義’因為具有作用’之相不是不成立,因為此時諸緣有作用性故。因此,你的前說諸推理也非不被我的後來論理所破,即我的成立’眼等唯是能生眼識,因為具有作用故,如種子、地、水、火、風等生芽一樣’此中無有過失,因此生起成立。
།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་སློབ་དཔོན་གྱི་ ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་འདིར་བཤད་པ།འདི་དག་ལ་བརྟེན་སྐྱེ་བས་ན། །དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་རྐྱེན་ཅེས་གྲག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདིས་ནི་མདོ་སྡེ་པའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་དེ་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། །འབྲུ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་དང་ས་དང་ཆུ་དང་ མེ་དང་རླུང་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་འདི་དག་ལ་འདི་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས་སོ།།འབྲས་བུ་སྐྱེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེ་ཞིང་འབྱུང་བས་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཁྱེད་དོན་དམ་པར་རྐྱེན་ཡིན་པར་འདོད་ཅེས་པར་གྲག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་འབྲུ་ལ་ སོགས་པ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཁྱེད་མདོ་སྡེ་པ་དག་དོན་དམ་པར་རྐྱེན་ཡིན་པར་འདོད་ཅེས་གྲག་གོ་ཞེས་མདོ་སྡེ་པ་དག་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།གྲག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་སྦྱོར་བ་ནི་འདིར་སློབ་དཔོན་མི་བཞེད་པར་ སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཉིད་དེ་ལྟར་མི་བཞེད་པར་སྟོན་པའི་སྒྲ་ཡིན་ཏེ། གྲག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། ལོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཅེའོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གཞན་གྱི་འདོད་པ་རྙེད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། ཇི་སྲིད་མི་སྐྱེ་དེ་སྲིད་དུ། །འདི་དག་རྐྱེན་མིན་ཇི་ ལྟར་མིན།།ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་སོ། །འབྲས་བུ་ཇི་སྲིད་དུ་མི་སྐྱེ་བ་དེ་སྲིད་དུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རྐྱེན་མ་ཡིན་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་རྐྱེན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བས་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཁྱེད་དོན་དམ་པར་རྐྱེན་ཡིན་ པར་འདོད་ཅེས་གྲགས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་དུ་རྐྱེན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལས་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་མི་སྐྱེ་བ་དེ་སྲིད་དུ།འབྲུ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རྐྱེན་མ་ཡིན་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས། དོན་དམ་པར་དེ་དག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེའི་ ཕྱིར་འདི་དག་ལ་རྐྱེན་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།ཇི་སྲིད་དུ་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེ་བ་དེ་སྲིད་དུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལ་རྐྱེན་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དོན་དེ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་ཁུངས་དཔེར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཇི་སྲིད་ དུ་མི་ཀློག་པ་དེ་སྲིད་དུ་མཁས་པ་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དཔེར་ན་ཇི་སྲིད་དུ་ཁྱོད་ཉིད་ཀློག་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་མཁས་པ་མ་ཡིན་པ་བླུན་པོ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ རྐྱེན་རྣམས་ཇི་སྲིད་དུ་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས་དེ་དག་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ།
對於如是所說,作為回答,論師說道:‘由於依此等而生,故此等稱為緣’等。此偈頌是爲了破斥經部宗的前說。 ‘依此等’是說依于種子、地、水、火、風等緣,依止而住。 ‘由於果生’是說果實即芽生起而出現。 ‘故此等你們認為是勝義緣而稱為’是說由於依此等種子等而生果,因此你們經部宗認為種子等是勝義緣而稱為,這是顯示經部宗自宗的教義。 ‘稱為’這個詞的運用,是表示此處論師不承許。即是說,這是表示龍樹論師不如是承許的詞,因為’稱為’、‘也’、‘啊’等詞是表示他人所許之義。 因此說道:‘乃至不生之時,此等何非非緣?‘意思是說,果實乃至不生之時,種子等此等怎麼不成為非緣呢? 即是說,因為你們認為依于種子等此等緣而生果,所以種子等此等是勝義緣而稱為,因此乃至從種子等此等緣不生起名為芽的果實之時,種子等此等怎麼不成為非緣呢?必定成為非緣,意趣是說勝義中從彼等無生。 因此說’此等無緣性’的詞義。即是說,乃至果不生之時,種子等此等無緣性的意思。 爲了明顯此義,爲了顯示世間共許的依據譬喻,說道:‘譬如乃至不讀書之時,怎麼不成為非智者?’ 譬如乃至你自己不以知解讀書等的力量生起諸行之時,必定成為非智者即愚者。如是此處也是,種子等諸緣乃至不生起芽果之時,必定成為非緣,故彼等無生。
།ཅི་སྟེ་འདི་སྐད་ཅེས་ཁོ་བོ་ཅག་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་རྐྱེན་རྣམས་རྐྱེན་ཉིད་དུ་ཁས་མི་ལེན་པས་དེའི་ཕྱིར་མི་གནོད་དོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་སྟེ་མདོ་སྡེ་པ་དག་འདི་ སྐད་ཅེས་དབུ་མ་པས་ཇི་སྐད་དུ།ཇི་སྲིད་མི་སྐྱེ་དེ་སྲིད་དུ། །འདི་དག་རྐྱེན་མིན་ཇི་ལྟར་མིན། །ཞེས་བྱ་བས་འབྲས་བུ་ཇི་སྲིད་དུ་མི་སྐྱེ་བ་དེ་སྲིད་དུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་རྐྱེན་མ་ཡིན་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་དག་ལ་རྐྱེན་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེས་ནི་ཁོ་བོ་ ཅག་ལ་སུན་ཕྱུང་བ་ཅི་ཡང་མེད་དེ།ཁོ་བོ་ཅག་ནི་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་རྣམས་རྐྱེན་ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་མི་ལེན་གྱི། གང་གི་ཚེ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་དེ་དག་རྐྱེན་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་སུན་འབྱིན་པ་དེ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་མི་གནོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ་སུན་འབྱིན་པ་དེ་ཁོ་བོའི་ཕྱོགས་ལ་མི་གནོད་ཅེས་ཟེར་བ་དེ་མི་གནོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དགག་པ་གཉིས་ཡོད་ན་སྐབས་ཀྱི་དོན་གོ་བར་འགྱུར་བས་འདི་ ལྟར་དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་གནོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འདིར་རྐྱེན་རྣམས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་དུ་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་ཡང་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་སྟོན་པར་བཞེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་འདིར་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་རྣམས་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་དུ་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་བྱས་པས་དེའི་ཡོན་ཏན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་ཡང་དེ་དག་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་བཅོས་མཛད་པས་ སྟོན་པར་བཞེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ།རྐྱེན་གང་དག་ལ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་རྐྱེན་ཉིད་མེད་པ་དེ་དག་ལ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་ཡང་རྐྱེན་མེད་པར་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་དེ་ལྟར་སྟོན་པར་བཞེད་ཅིང་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པར་དགོངས་སོ། །དེའི་ ཕྱིར་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན།དོན་དམ་པར་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ནི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་ལ་དེ་དག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ་འདིར་ཡང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། །མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་ རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཡིན།དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན། དཔེར་ན་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་ལ་དེ་དག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེ་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། མདོ་སྡེ་པས་བསམས་པའི་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ནི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་དོན་དམ་པར་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་དཔྱད་ན་མྱུ་གུ་མི་སྣང་བས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་མྱུ་གུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུར དེ་ཉིད་དུ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ།འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བས་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ལས་མྱུ་གུ་གཞན་མ་ཡིན་པས་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ།
如果說’我們在果實生起之前不承認諸緣是緣,因此不會有過失’這樣說的話,就是說如果經部師們這樣說:中觀師說’只要不生起,這些怎麼不是非緣’這句話的意思是,果實只要不生起,種子等這些怎麼不成為非緣,這些沒有緣性,這樣說的話對我們並沒有任何破斥,因為我們在果芽生起之前不承認種子等諸緣是緣性,而是在果實生起的時候才承認它們是緣性,所以你的破斥對我們不會造成過失。 對於這樣的說法,此處註釋者說’並非不會造成過失’等。經部師說破斥對我方不會造成過失,這並非不會造成過失。有兩個否定時意思就會明白,也就是說這對你的立場確實會造成過失。 為什麼呢?因為此處通過顯示諸緣在果實生起之前是非緣性,論著作者也意在顯示在果實生起時也是非緣性。因為你在此處顯示種子等諸緣在果芽生起之前是非緣性,其功德就是在果實生起時也想要顯示它們是非緣性。‘論著作者意在顯示’這句話表明:對於在果實生起之前沒有緣性的那些緣,在果實生起時也無緣性,這是論著作者龍樹尊者如此顯示並如此成立的意趣。 因此怎麼說呢?勝義中,種子等在芽生起時不是緣的本性,因為不可說是一體或異體的緣故,如同前剎那的那些一樣。此處’種子等’是有法,‘在芽生起時不是緣的本性’是所立法,‘因為不可說是一體或異體’是能立法,‘如同前剎那的那些一樣’是譬喻。 這是表明:經部師所想的種子等在芽生起時勝義中不是緣的本性,因為觀察種子等時不見芽,所以不可說是一體或異體,因為不能說芽就是種子等這樣的一體,也因為種子等生起芽,所以芽不異於種子等,因此不可說是異體,因為不可說是一體或異體,這是理由。
།དཔེར་ན་སྐད་ཅིག་ སྔ་མ་ལ་དེ་དག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་ལ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་བཞིན་ཏེ།དཔེར་ན་འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་ལ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་ཡང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རྐྱེན་གྱི་ངོ་ བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་།འདིས་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། གང་དག་འདི་སྐད་ཅེས་དེ་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱང་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ བ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་དགག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་གཉིས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སྔར་བསྟན་པ་འདིས་ནིའོ། །འདིས་ ཅི་ཞིག་དགག་པར་བྱ་ཞེ་ན།དབུ་མ་པས་སྔར་བསྒྲུབས་པ་དེ་དག་ལ་གང་དག་སྐྱེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དབུ་མ་པའི་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་དགག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དབུ་མ་པས་སྔར་བསྒྲུབས་པ་དེ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།དབུ་མ་པས་སྔར་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་དམ་བཅས་པའི་སྤྱི་བཀོད་པའི་སྐབས་སུ་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། གཉིས་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབས་པ་དེ་ ལའོ།།དེ་ལ་གང་དག་སྐྱེ་བ་སྒྲུབ་པ་དག་ཇི་སྐད་ཟེར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གང་དག་འདི་སྐད་ཅེས་དེ་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱང་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་དག་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གང་དག་སྐྱེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དབུ་མ་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས། གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་མིག་ལ་སོགས་པ་འམ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྒྱུ་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པའམ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་ནི་དེས་ན་བདག་ལས་སྐྱེ་བར་ འགྱུར་ལ།འོན་ཏེ་གཞན་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་དེས་ན་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་གཉིས་གཅིག་པ་ཉིད་དང་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་ངེས་ན་གཉིས་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། གཉིས་ ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱང་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་གཉི་གར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དང་གཉི་གར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྐྱེན་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ས་ བོན་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་།མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།
例如說’如同前剎那的那些自性’這句話,是指在果尚未生起的前剎那,如同種子等那些自性。譬如在果尚未生起的前剎那,種子等那些並非是緣的自性,同樣,在果生起之時,種子等那些也非是緣的自性,這是其意義。 對於’諸事物不從自生、他生及二者生’這一論述,有人說:‘這是成立已成,因為果與因二者既不可說是同一性也不可說是他性,雖然不可說,但它們確實能生果。‘對此也應如是破除。 ‘以此’是指前面所說的果與因二者不可說是同一性與他性的特徵因。要破除什麼呢?對於中觀派先前所立,有人爲了成立生起而說中觀派的論證是成立已成,對此等也應如是破除。 關於中觀派先前所立,即’諸事物不從自生、他生及二者生’這一論述,是指中觀派在先前立諸事物無生的總論時,已證成諸事物不從自生、不從他生、不從二者生。 對此,主張有生者說了什麼呢?因此說’有人如是說:這是成立已成,因為果與因二者既不可說是同一性也不可說是他性,雖然不可說,但它們確實能生果。’ 這是說,爲了成立生起,對中觀派如是說:如果果,如眼等或芽等,與因,如胚胎等或種子等,是同一性的話,則應從自生;若是他性,則應從他生;若果與因二者既是同一性又是差別性,則應從二者生。因此,‘諸事物不從自生、不從他生、不從二者生’這是成立已成。 為什麼呢?因為果與因二者既不可說是同一性也不可說是他性。雖然不可說是同一性、他性及二者,但緣如胚胎等和種子等,確實能生起果如眼等和芽等。
།དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་དགག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། མདོ་སྡེ་པ་དག་རྐྱེན་མེར་མེར་པོ་དང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དག་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་ན་རྐྱེན་ དེ་དག་ཁས་ལེན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་།མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་ལ་དེ་དག་ཉིད་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ བཞིན་དུ་དགག་པར་བྱའོ།།སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་དག་ལ་ཡང་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བཀག་ཀྱང་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་རྣམས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཉིད་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་རྣམས་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་ མཆེད་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་འབྲུ་ལ་སོགས་པས་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་བསམ་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྐྱེན་དེ་དག་ལ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པས་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། རྐྱེན་ཉིད་ཡོད་ པས་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་འདིར་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་སྐྱེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།།འདིར་ཡང་དེ་དག་གི་རྐྱེན་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་རྐྱེན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་གི་རྐྱེན་ཆོས་ཅན་རྣམས་འབྲས་བུ་མིག་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཆོས་ཁྱད་པར་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན་ ཏེ།དེ་དག་ལ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་ཀྱང་རྐྱེན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་སོ། །དཔེར་ན་འབྲུ་ལ་སོགས་པས་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེ་ཡིན་པར་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ བཞིན་དུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་ནས། ད་ནི་ལྡོག་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་རྐྱེན་ཉིད་མེད་དེ། དཔེར་ན་ རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། རི་བོང་གི་རྭ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྐྱེན་ཉིད་མེད་དོ། །རྐྱེན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་རྐྱེན་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྐྱེན་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དེ་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར། འདིར་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། འདིས་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འོག་མ་དག་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་བསྟན་ པའོ།།གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་རྐྱེན་ཞིག་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་ཞིག་ཡིན་པར་གྱུར་ནའོ། །ཡོད་པའམ་མེད་པ་ཞིག་གི་ཡིན་གྲང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་པའམ་མེད་པ་ཞིག་གི་རྐྱེན་ཡིན་ གྲང་ན་ཞེས་གལ་གཉིས་སུ་བརྟག་པ་ཡིན་ནོ།
對於’這些也應當如是遮破’這句話是這樣解釋的:經部宗認為,因緣如凝酪狀和種子等,在果生起的時候,承許這些因緣,但勝義中凝酪狀等和種子等並非眼等和芽生起時的因緣體性,因為不可說是彼性或異性的緣故,如同前剎那的彼等一樣,以此說明這些也應當如是遮破。 對於’對諸說生者也作回詰’這句話是說:雖然如此遮破,但諸說生者仍為成立生而堅持因緣定能生果,而處於回詰的立場。 勝義中,彼等生起定能生內處,因為是緣故,如同種子等生芽。對此意趣若問:雖然已證明這些因緣無有作用,無從作用而生,但由於因緣存在,必定從因緣而生,如是思維而以另一方式成立生起。 此中’彼等諸緣’是有法,即業和煩惱以及凝酪狀等諸緣。‘定能生內處’是所立法,即欲成立彼等因緣有法定能生起眼等內處果的殊勝法。‘因為是緣故’是能立法,意思是雖然未成立彼等有作用,但因為是緣的緣故,必定從緣而生。 ‘如同種子等生芽’是譬喻,即如種子等因為是緣故而生芽,如是業和煩惱以及凝酪狀等也因為是緣故定能生起眼等內處。 如是首先說明隨行后,為說明返遍而說’若非能生者則無緣性,如兔角’。這是說:兔角因為不存在,所以無有緣性;因為無有緣性,所以也非能生。凝酪狀等並非無有緣性而是存在,因此彼等定能生內處。 對此所說,為破除緣性因,此註釋者說’此中且說’等。這是引出下面的偈頌。‘此中’是指示。 ‘若勝義中是緣’是說若勝義中業和煩惱以及凝酪狀等是內處的緣。‘是已有或未有的緣耶’是對果已有或未有作二種觀察。
།དེ་དག་གཉི་གའི་ཡིན་པར་ཡང་རིགས་པས་མི་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ལ་ནི་རྐྱེན་མི་དགོས་ལ། འབྲས་བུ་མེད་ན་ནི་གང་གི་རྐྱེན་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་བས་རིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟགས་ན་རྐྱེན་ཉིད་དུ་བརྟགས་པའི་གཏན་ ཚིགས་མི་རུང་བས་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར། མེད་དམ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཡང་། །རྐྱེན་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉི་གའི་ཡིན་པར་ཡང་རིགས་པས་མི་རུང་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདི་ གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།འདིར་ནི་དམ་བཅས་པ་གཉིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུ་མེད་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་མི་རུང་བ་ནི་དམ་བཅས་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་དུ་མི་རུང་བ་ནི་དམ་བཅས་པ་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ཕྱེད་གོང་མ་འདིས་དམ་བཅས་པ་ དེ་གཉིས་བསྟན་པ།ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ཕྱེད་འོག་མས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མེད་པའི་རྐྱེན་དུ་ཇི་ལྟར་མི་རུང་བ་དེ་སྟོན་པ་ནི། མེད་པ་གང་གི་རྐྱེན་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བ་གཉིས་བསྟན་པ་དེ་ལ་འབྲས་བུ་མེད་པའི་རྐྱེན་དུ་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་མི་རུང་བ་ དེ་སྟོན་པ་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྩ་བ་གསུམ་པ་འདི་ཡིན་ནོ།།འདི་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་གང་གི་རྐྱེན་མ་ལུ་ཏའི་ལྕུག་མ་དག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་གང་གི་རྐྱེན་ཤིང་མ་ལུ་ཏའི་ལྕུག་མ་དག་ཡིན་པར་ ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།གང་གི་རྐྱེན་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲས་བུའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མཐོང་ནས་དེ་སྐྱེ་བ་ལ་རྐྱེན་ཅེས་བྱ་ན། གང་གི་ཚེ་རྐྱེན་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དག་ཇི་ལྟར་རྐྱེན་གྱི་ ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་རི་བོང་གི་རྭ་གང་གི་རྐྱེན་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། མ་ལུ་ཏའི་ལྕུག་མ་དེ་དག་ནི་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་གང་གི་རྐྱེན་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་།དེ་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་ དཔེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།མེད་ན་གང་གི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྩ་བ་དེས། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་གང་གི་རྐྱེན་མ་ལུ་ཏའི་ལྕུག་མ་དག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་གང་གི་ཡིན་ པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།དེ་དག་ནི་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་རི་བོང་གི་རྭ་གང་གི་རྐྱེན་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ་ཞེས་དཔེ་བསྟན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་། མྱུ་གུ་མེད་པ་གང་གི་རྐྱེན་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་མིག་ལ་སོགས་ པ་དང་མྱུ་གུ་མེད་པ་གང་གི་རྐྱེན་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའི་དོན་དེའི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འབྲས་བུ་མེད་ན་རྐྱེན་གྱི་ཆོས་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། འབྲས་བུའི་ཆོས་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེས་མཚོན་པའི་དོན་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ།
‘通過說’這兩者都不合理’表明以下含義:對於已有的果不需要緣,若無果則不能成為任何的緣,通過這個道理觀察,作為緣的理由不合理,所以無從緣生,這樣表明。因此說’對於無或有的義,緣是不合理的’,爲了表明這兩者都不合理,龍樹上師說了這個偈頌。 這裡表明了兩個立宗,對於無果不能成為緣是第一個立宗。對於有果不能成為緣是第二個立宗。此偈頌的上半表明這兩個立宗,下半則是成立。 其中表明無果的緣如何不合理說’無果何有緣’,對於表明兩個立宗中,表明作為無果的緣如何不合理,如羯羅藍等,此為第三根本偈頌。 此處應知虛空花等無法何有緣如摩盧多莖等,即在世間中,虛空花和兔角無法何有緣如摩盧多莖等應當了知,也不是任何緣。這樣表明:如此見到果的自性后說是生起的緣,當諸緣中無有果的自性時,羯羅藍等和種子等如何能成為緣的名言,不能成為。 因此它們不是虛空花和兔角的任何緣,這是詞義。說摩盧多莖等不是虛空花和兔角無法的任何緣,這是結語。這是以相似法的比喻表示。 ‘無則何有緣’這個根本偈頌,如在世間中虛空花和兔角無法何有緣如摩盧多莖等應當了知,它們不是虛空花和兔角任何的緣這樣的詞義,這個比喻表明眼等果和芽無法何有緣如羯羅藍等和種子等應當了知,它們不是眼等和芽無法的任何緣,這是所表達義的相似法的比喻。 果若無則緣的法是無果性,果的法也是無性,這不是以相似法的比喻所表示的義。
།འདི་ སྐད་བསྟན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་གང་གི་ཚེ་འབྲས་བུ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་རྐྱེན་རྣམས་ལ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཡོད་ལ། འབྲས་བུ་ལ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཡོད་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མེད་ན་རྒྱུར་ཡང་གང་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། འབྲས་བུ་ཡང་གང་ཡང་མི་འགྱུར་ བར་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས། །མེད་དམ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཡང་། །རྐྱེན་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་དམ་བཅས་པ་གཉིས་བསྟན་པ་དེ་ལ་སྒྲུབ་པ་དང་དཔེ་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ། མེད་ན་གང་ གི་རྐྱེན་ཅེས་བྱ།།ཡོད་ན་རྐྱེན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའི་རྩ་བ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་པ་ལས། འདིར་ཇེ་དང་པོར་མེད་ན་གང་གི་རྐྱེན་ཅེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲུབ་པ་སྔ་མ་ཤོས་ལ་རྒྱུ་དགག་པ་དང་འབྲས་བུ་དགག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་གཉིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དོན་ དམ་པར་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ཡང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ ཡིན།དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེ་ཡིན་པར་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་དོན་དམ་པར་འབྲས་བུ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་མེད་པའི་ཕྱིར།འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ་དེ་ནི་རེ་ཞིག་རྒྱུ་དགག་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱུ་དགག་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཡང་དགག་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མྱུ་གུའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ཏེ་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།འདིར་ཡང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། མྱུ་གུའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཡིན། མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ དཔེ་ཡིན་པར་སྦྱར་ཏེ།དཔེར་ན་དོན་དམ་པར་འབྲས་བུ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཡང་། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་གི་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མྱུ་གུའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་དགག་པ་ཡིན་ནོ།། །།བམ་པོ་ བཅུ་དགུ་པ།ཡང་ན་གང་དག་འདི་སྐད་ཅེས་མེད་པར་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་ཀྱི། སྐྱེ་བ་ཅན་ནི་སྐྱེ་བར་འདོད་དེ་སྔ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་གི་ཕྱིར། མེད་ན་གང་གི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མེད་ན་གང་གི་རྐྱེན་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་ རྩ་བ་འདི་ནི་ཡང་ན་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་གང་དག་འདི་སྐད་ཅེས་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུར་གཏན་མེད་པ་ནི་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་ཀྱི།མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་སྐྱེ་བ་ཅན་སྔ་ན་མེད་པ་ནི་སྐྱེ་བར་འདོད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱི་མྱུ་གུ་མི་སྐྱེ་བའི་དཔེ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དེ་དཔེ་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པའི་ སྐྱོན་ཆགས་པ་ཡིན་པས་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ།
如是說道:因此,當無果時,諸緣即有無果性之法,于果亦有無自性之法,是故若無果則因亦不成,果亦不成,如是次第。 因此,所謂比量即是說:如同論師所言:‘于無或有之義,緣皆不應理。‘此說明具足宗法之兩種立宗,對此,證成與喻依次為:‘若無何為緣?若有緣何為?‘以此二根本偈頌顯示。此中,首先對’若無何為緣’之前者證成,當依次說明遮遣因與遮遣果之二種比量。 勝義中,種子等無緣之自性,因為彼等無果故。譬如虛空無空花故,如虛空。此中,‘種子等’為有法,‘無緣之自性’為所立法,‘彼等無果故’為能立法,‘譬如虛空無空花故,如虛空’為喻。 如同勝義中因無空花果故,虛空無緣之自性,如是勝義中因無芽果故,種子等亦無緣之自性,此乃遮遣因。如同遮遣因,為遮遣果故,如是勝義中種子等非芽之緣,因為無故,譬如空花。 此中,‘種子等’為有法,‘非芽之緣’為所立法,‘無故’為能立法,‘譬如空花’為喻。如同勝義中因無空花果故,虛空亦非空花之緣,如是勝義中因無芽果故,種子等亦非芽之緣,此乃遮遣果。 第十九品。或者,對於說’不許無中生,而許有生者生,因為先前無故’者,為此而說’若無何為緣’。即此’若無何為緣’之根本偈頌,是爲了迴應某些主張生者所說:‘不許如空花般全無者生,而許如芽般有生者先前無而生,因此你們以空花等為芽不生之喻例,犯有喻不具能立法之過失,故不應理’而說。
།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ་མེད་པ་སྤྱི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་དུ་མྱུ་གུ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུས་ཐམས་ཅད་ དུ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི།མྱུ་གུ་ནི་སྐྱེ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་ན་མེད་པ་ཁོ་ནར་ཟད་ཀྱི་སྐྱེས་ནས་ཡང་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་དག་གི་ཕྱིར། མེད་ན་གང་གི་རྐྱེན་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཁྱེད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་ཁྱེད་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པ་ཉིད་ སྤྱི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་བཞིན་དུ་སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་མི་རིགས་ཏེ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བུམ་པ་ནི་སོ་མ་བཏང་བ་ཉིད་དང་གཟུགས་ཅན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། སྒྲ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་འབའ་ཞིག་མི་རྟག་པར་འགྱུར་གྱི། སྒྲ་ནི་མི་འགྱུར་ རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སུན་ཕྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།འདིར་རྣམ་པར་བརྟག་པའི་སྤྱི་མཐུན་པས་གང་གི་ཕྱིར་འདིར་མེད་པ་སྤྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་སུན་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་དེ་དག་གང་ཁོ་ན་མེད་པར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ འགྲེལ་པ་བྱེད་པས།མེད་ན་གང་གི་རྐྱེན་ཅེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་རྩ་བ་འདིས་སུན་འབྱིན་པ་དེ་གསལ་དང་། དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་གྱི་སུན་འབྱིན་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ། །སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་དང་སབ་མ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་མ་ ཡིན་ན་ཡང་མེད་པ་གང་གི་རྐྱེན་དུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་འདོད་དེ་གང་གིར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་སྔ་རོལ་དང་སྐྱེ་བའི་མདུན་རོལ་ན་མེད་པའོ། །སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་གང་གི་མཚན་ ཉིད་སྐྱེ་བའི་མདུན་རོལ་ན་མེད་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེས་བུམ་པ་དང་སབ་མ་ལ་སོགས་པ་ད་དུང་མ་སྐྱེས་པས་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་དང་སབ་མ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་གང་གི་རྐྱེན་དུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དང་ མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་འདོད་དེ་མེད་པ་གང་གི་རྐྱེན་དུ་ཡང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཁྱོད་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་མེད་པ་ཡིན་པས་དཔེའི་གཏན་ཚིགས་སུ་མི་འདོད་ལ། བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་དང་སབ་མ་ལ་ སོགས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔ་ན་མེད་པ་ཡིན་པས་དཔེའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འདོད་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྔ་ན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་དང་སབ་མ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་དང་སབ་མ་ལ་སོགས་པ་སྔ་ན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་གང་གི་རྐྱེན་དུ་འཇིམ པ་དང་རྒྱུ་སྤུན་དང་རྩི་རྐྱང་ལ་སོགས་པ་འདོད་དེ།བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་དང་སབ་མ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་གང་གི་རྐྱེན་དུ་ཡང་འཇིམ་པ་དང་རྒྱུ་སྤུན་དང་རྩི་རྐྱང་ལ་སོགས་པ་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། མིག་ལ་སོགས་པ་དང་མྱུ་གུ་ཡང་སྔ་ན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་མྱུ་གུ་སྔ་ན་མེད་པའི་ མཚན་ཉིད་ཀྱི་མེད་པ་གང་གི་རྐྱེན་དུ་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲུ་ལ་སོགས་པར་འདོད་དེ།མིག་ལ་སོགས་པ་དང་མྱུ་གུ་མེད་པ་གང་གི་རྐྱེན་དུ་ཡང་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་མི་འགྱུར་རོ།
如是說,因為是普遍的無,如同虛空之花一般,芽也無生,所說這些是不合理的。如是,因為虛空之花是無生的緣故,一切時中唯是無,而芽是有生的緣故,僅僅是在先前階段為無,生起后即成為有。 因此,說’若無,何者為緣’。如是,你們的論證,即你們自己所作,因為是普遍的緣故,如同瓶子一般,聲音是無常的說法不合理。為什麼呢?因為瓶子具有未經燒製及有形等特徵而成為無常,而聲音並非如此,因此唯瓶子成為無常,而聲音則不然,以此說法即已破除。 此處以共同的普遍性進行觀察,因為此處以無的普遍性作為因,故非能破。如是,正是以他們所承許的無,在此證成無生。因此,註釋者以’若無,何者為緣’此根本偈頌明示彼破斥,不僅如此,且顯示為似能破。 雖然以生起之前無的相狀,瓶子、毛毯、草蓆等並非是無,然而無作為何者之緣而許為穀物等,皆不應理,此為文義。 所謂’生起之前無’即是生起之前、生起面前之無。‘生起之前無的相狀’即是何等無的相狀是生起之前無,即是生起之前無的相狀。 以生起之前無的相狀,瓶子、草蓆等尚未生起故為無時,瓶子、毛毯、草蓆等作為何等無之緣而許為穀物等及羯羅藍等,無作為何者之緣,穀物等皆不應理,此為文義。 如是說,你認為虛空之花因為是無生的緣故而為永無,故不許為喻因,而瓶子、毛毯、草蓆等因為是有生的緣故而為先無,故許為喻因。如是,若以先無相狀的瓶子、毛毯、草蓆等為無時,瓶子、毛毯、草蓆等以先無相狀之無作為何等之緣而許為泥土、棉絮、草莖等。 瓶子、毛毯、草蓆等之無不應成為泥土、棉絮、草莖等任何之緣。如是,眼等及芽若是先無相狀,則眼等及芽以先無相狀之無作為何等之緣而許為羯羅藍等及穀物等,眼等及芽之無不應成為羯羅藍等及穀物等任何之緣。
།དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་མྱུ་གུ་སྔ་ན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་གང་ གི་རྐྱེན་དུ་ཡང་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་གཏན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་གང་གི་རྐྱེན་དུ་ཡང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་མི་འགྱུར་བར་འདྲ་བས་དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།དེའི་ ཕྱིར་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཁོ་ནར་བྱེད་ནུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཡང་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་འདི་དག་གིས་སྐྱེ་བ་དགག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཁོ་ནར་བྱེད་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དོན་དམ་པར་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ནི་མྱུ་གུའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་ སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འདིར་ཡང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། མྱུ་གུའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཡིན། སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན། དཔེར་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་ པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེ་ཡིན་པར་སྦྱར་ཏེ།དཔེར་ན་དོན་དམ་པར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱུ་གུའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱུ་གུའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བའི་སྔོན་རོལ་ན་མེད་པ་ མྱུ་གུའི་ཡང་ཡོད་ལ།དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པར་འདྲ་བ་ལས་མྱུ་གུ་ནི་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་ལ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་མི་འདོད་པ་འདི་ལ་རིགས་པ་ཅི་ཡོད། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་མེད་ན་གང་གི་རྐྱེན་ཅེས་བྱ། །ཞེས་དམ་བཅས་པ་དེ་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་ དམ་བཅས་པ་གཉིས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།
如此,就像眼睛等和芽是以無前例的性質而不存在,任何條件也不會成為胚胎等和種子等的條件一樣,同樣地,虛空之花等以完全不存在的性質而不存在,任何條件也不會成為虛空等的條件,因為相似的緣故,所以顯示你的因的意義不成立。 因此,唯能令通達,是說因此通過這些因和喻能唯令通達遮遣生起,這是語尾詞。 勝義中,種子等不是芽的緣,因為在生起之前不存在的緣故,如同瓶子等。對此,‘種子等’是有法,‘不是芽的緣’是所立法,‘因為在生起之前不存在’是能立法,‘如同瓶子等’是譬喻。 譬如勝義中瓶子等因為在生起之前不存在故不是芽的緣,同樣地,勝義中種子等也因為在生起之前不存在故不是芽的緣。如同在生起之前不存在對於芽也有,同樣地對於瓶子等也同樣存在,從這相似性中,認為芽從種子等生起,而不認為從瓶子等生起,這有什麼道理? 如此,首先已經成立了’如此,若先無,說為誰之緣’的立宗。現在爲了成立第二個立宗,說’對第二方面也’。
།དེ་ལ་ཡོད་པའི་རྐྱེན་དུ་ཇི་ལྟར་མི་རུང་བ་དེ་སྟོན་པ་ནི། ཡོད་ན་རྐྱེན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡོད་ན་ཡང་མྱུ་གུ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་ཡིན་པར་མི་ འདོད་དེ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་དམ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ཡང་མྱུ་གུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། ཐ་སྙད་དུ་ཡང་འབྲུ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ཡིན་པར་མི་འདོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ ཆོས་ཡིན་ལ།བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན། དཔེར་ན་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་དམ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེ་ཡིན་པར་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་མྱུ་གུ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དམ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པ་གཞན་དག་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ ནི་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དེའི་རྐྱེན་ཡིན་པར་མི་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་མྱུ་གུ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཡང་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དེའི་རྐྱེན་ཡིན་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་ སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།མདོ་མཛད་པའི་དགོངས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་།དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མེད་དམ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཡང་། །རྐྱེན་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །མེད་ན་གང་གི་རྐྱེན་ཅེས་བྱ། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་གང་གི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་ཡོད་པ་ དང་མེད་པའི་རྐྱེན་དུ་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་མི་རུང་བ་དེའི་ཕྱིར།སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དམ་པར་དེ་དག་གི་རྐྱེན་རྣམས་ནི། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །གང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྐྱེན་ཉིད་མེད་དེ།དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གྲངས་ཅན་དག་ལས་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རགས་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཡོད་ན་རྐྱེན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཞེས་ བྱ་བ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་གྲངས་ཅན་དག་ལས་གང་དག་ནུས་པ་སྨྲ་བ་དང་གསལ་བ་སྨྲ་བ་དག་ན་རེ།མདོ་བྱེད་པས། ཡོད་ན་རྐྱེན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་མུན་པའི་ནང་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མི་གསལ་བ་རྣམས་ ལ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྐྱེན་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་དག་མི་དགོས་སམ་ཅི།རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ལ་ཡང་རགས་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ས་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་དག་མི་དགོས་སམ་ཅི། དེའི་ཕྱིར་མདོ་དེ་ནི་ཉེས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་གི་གསལ་བ་ཡང་བསལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་།རགས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ནི་གྱི་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ལ་དེ་དག་གི་གསལ་བ་ཡང་བསྩལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གསལ་བ་ བསྩལ་བའི་སྐབས་སུ་གྲངས་ཅན་གྱིས་བརྟགས་པའི་མི་གསལ་བ་ནི་གསལ་བར་མི་བྱེད་དེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་གསལ་བའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་དུ་མི་གསལ་བ་བསྩལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
對於存在的緣如何不合理,對此進行說明:‘若已存在,何需緣?‘這是說,對此,即使存在,對於芽本身自性的存在,即使在世俗名言中也不承認種子等是緣,因為不依賴於生起的作用。比如已生的事物本身或瓶子等其他事物一樣。對此,‘此處芽以自性存在’是所依,‘即使在世俗名言中也不承認種子等是緣’是所立法,‘因為不依賴於生起的作用’是能立法。‘比如已生的事物本身或瓶子等其他事物一樣’是譬喻。如同已生的芽本身或瓶子等其他已生事物以自性存在,因為不依賴於生起的作用,即使在世俗名言中也不承認種子等是其緣。同樣,芽以自性存在也因為不依賴於生起的作用,即使在世俗名言中也不承認種子等是其緣,這是經典作者的意趣。 因此,因的意義不成立。‘于無或有之義,緣皆不應理,若無何為緣?‘所說的這些,因為芽存在和不存在的緣,種子等是不合理的。主張生起者的因義,勝義中彼等的諸緣,是專門產生內處的,因為是緣的緣故。如同種子等產生芽一樣。若非能生者則非緣,如兔角一樣,所說的這些是不成立的。 數論師中有人說:‘若已存在,何需緣?‘這是不合理的,因為有的是諸緣令其顯現,有的是令其粗大。這段話的簡要含義是:數論師中有主張功能和主張顯現者說:經典作者所說’若已存在,何需緣?‘是不合理的。為什麼呢?比如在黑暗中存在但不明顯的瓶子等,難道不需要燈等顯現因緣嗎?對於從因中以功能形式存在的果,難道不需要地水等令其粗大的緣嗎?因此這部經典說得不對。 對於他們這樣的說法,在此註釋者已經遮除了他們的顯現,因為粗大性在有無中如前所說有過失,所以是這樣的。‘他們的顯現也已遮除’是說在前文遮除顯現的場合中,數論師所計執的不明顯不能令其顯現,因為大等是不明顯的緣故,如同虛空之花一樣等等,已經以多種回答遮除了不明顯。
།རགས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་ལ་སྔར་ ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ།རེ་ཞིག་གྲངས་ཅན་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་དྲི་བར་བྱ་སྟེ། ཅི་རགས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཞིག་རྐྱེན་གྱིས་བྱེད་དམ་འོན་ཏེ་མེད་པ་ཞིག་རྐྱེན་གྱིས་བྱེད། དེ་ལ་གལ་ཏེ་རགས་པ་ཉིད་མེད་པ་ཞིག་རྐྱེན་གྱིས་ བྱེད་དོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས། མེད་ན་གང་གི་རྐྱེན་ཅེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པས་གསལ་བ་ཉིད་མེད་པ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་འདྲ་བའི་རྐྱེན་དུ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བསྟན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རགས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཞིག་རྐྱེན་གྱིས་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས། ཡོད་ ན་རྐྱེན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ།།ཞེས་གསུངས་པས་གསལ་བ་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རྐྱེན་ཡོད་པར་མི་འདོད་དེ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་དམ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་གྱི་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནི་མདོ་མཛད་པ་ ལ་སུན་འབྱིན་པ་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མདོ་སྡེ་པ་དག་ན་རེ། མེད་དམ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཡང་། །རྐྱེན་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་ན་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། མདོ་སྡེ་པ་དག་ན་རེ། འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱོགས་དང་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་འབྲུ་ལ་སོགས་ པ་རྐྱེན་མེད་པས་རྐྱེན་དང་ལྡན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། མེད་དམ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཡང་། །རྐྱེན་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བས་ཕྱོགས་དེ་གཉིས་སུན་ཕྱུང་བ་ནི་བདེན་ན། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་གཉི་གར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་བྱེ་བྲག་པའི་ཕྱོགས་ལྟར་འབྲས་བུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ།གྲངས་ཅན་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གི་ཕྱོགས་ལྟར་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་སྒྲུབ་པའི་གནོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཚེ་ན་རྐྱེན་རྣམས་གཅིག་ལ་གཅིག་ཕན་འདོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ནུས་པའི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པ་དག་དོན་དམ་པར་རྐྱེན་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པས་དེའི་ཚེ་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བཞིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ།མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་པ་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་ལས་འབྲས་བུ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་གཉི་གར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་དེ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་རྣམས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་འོན་ཀྱང་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཚེ་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ད་དུང་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དག་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཚེ་ནའོ། །རྐྱེན་རྣམས་གཅིག་ལ་གཅིག་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དང་གཟུགས་དང་སྣང་བ་དང་ནམ་མཁའ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཡུལ་ དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་གནས་ཤིང་གཅིག་ལ་གཅིག་ཕན་འདོགས་པ་དང་།ས་བོན་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་ལ་སོགས་པ་གྲོགས་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་གནས་ཤིང་གཅིག་ལ་གཅིག་བསྟོད་པར་བྱེད་པ་ལའོ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ནས་སོ། །འབྲས་བུ་སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མིག་ གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པའོ།།ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་དེ་དག་སྐྱེད་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིའོ།
由於粗大性在有和無兩方面都會產生如前所說的過失,這句話表達了以下含義:首先應當這樣詢問數論派:是由緣產生已有的粗大性,還是由緣產生尚無的粗大性?對此,如果說是由緣產生尚無的粗大性,那麼正如論師所說’若無何有緣’,表明不存在的明顯性如同虛空之花一樣不能成為緣,因此會產生這樣的過失。如果說是由緣產生已有的粗大性,那麼正如論師所說’若有緣何為’,表明即使在世俗諦中也不承認已存在的明顯性有緣,因為不需要產生的作用,例如已生之物本身或瓶子等其他物,因此會產生這樣的過失。 ‘這並非’的意思是這並不能對經典作者構成任何詰難。 經部師說:‘對於無或有的事物,緣都是不合理的’這句話如果是真實的,表達了以下含義:經部師說,對於果無的立場和果有的立場,由於沒有種子等緣,因為不具足緣,所以不能產生,因此’對於無或有的事物,緣都是不合理的’這句話否定了這兩種立場是真實的。我們的立場是既不能說有也不能說無的特徵,所以既不像勝論派那樣主張果無,也不像數論派和毗婆沙師那樣主張果有,因此你們所說的證成的過失對我們的立場並不存在。 然而,當果將生起時,諸緣相互資助而獲得能生果的自性,勝義諦中承認是緣性,此時由於果正在生起故非無,由於尚未生起故非有。這是經部宗自身的論典中說明果既不能說有也不能說無,因為這樣會有過失,所以諸緣唯是能生果。 其中’然而,當果將生起時’是指尚未生起的果,如眼識等和苗芽等,欲使其生起之時。‘諸緣相互資助’是指眼、色、光明、虛空和作意等處於境和有境的關係而相互資助,以及種子、水、火、風等處於助緣的關係而相互增上。‘依此’是指依止。‘生果’是指產生眼識等果和苗芽等果。‘能’是指能夠產生那些果。
།བདག་ཉིད་ཐོབ་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ནུས་པ་ཉིད་དེས་རྐྱེན་གྱི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པ་དག་སྟེ། རྐྱེན་གང་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་གྲུབ་པ་དེ་དག་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ ནུས་པའི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པ་དག་གོ།།དོན་དམ་པར་རྐྱེན་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ནུས་པའི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པའི་རྐྱེན་དེ་དག་དོན་དམ་པར་ཁོ་བོ་ཅག་མདོ་སྡེ་པ་དག་རྐྱེན་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པས་སོ། །དེའི་ཚེ་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བཞིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ དེའི་ཚེ་ན་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་དག་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དེའི་ཕྱིར་ནི་མེད་པ་ཞེས་མི་བརྗོད་དོ།།མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་ན་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཆོད་པས་དངོས་སུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེའི་ ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་སྒྲུབ་པའི་གནོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་གཉི་གར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་ ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་བསྒྲུབ་པས་སྐྱོན་བརྟག་པའི་གནོད་པ་དེ་དག་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། འདིར་བཤད་པ། བརྟག་པ་དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་པ་དག་གིས་སྨྲས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་ པ་དང་མེད་པ་ཉིད་གཉི་གར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྟག་པ་དེ་ལ་ཡང་འགྲེལ་པ་བྱེད་པས།མེད་དམ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཡང་། །རྐྱེན་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདིས་སུན་དབྱུང་བ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། མདོ་སྡེ་པས་བརྟགས་པའི་འབྲས་ བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་གཉི་གར་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡང་རྐྱེན་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བརྟག་པ་འདི་ལ་ ཡང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེས་ན་རྣམ་པ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་ཕྱོགས་སུ་བྱ་བ་ལ་དེ་ལས་གཞན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དཔེ་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པ་ བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སློབ་དཔོན་གྱིས་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།འདི་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས། དོན་དམ་པར་མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མྱུ་གུ་དེ་དག་གི་རྐྱེན་མ་ ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ།དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་པ་བཞིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ཡང་འདི་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ།མདོ་སྡེ་པས་བརྟགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པ་རྣམ་པ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་དེ་འདིར་ཆོས་ཅན་དུ་བྱའོ།
所謂’獲得自性’是指能夠產生果的自性,即獲得因緣的自性。任何因緣獲得其自性,即是獲得能生果的自性。 ‘勝義中承許為緣’是指如此獲得能生果自性的諸緣,我們經部宗在勝義中承許為緣。 ‘當時因為果正在生起故非無’是指當時果——眼識等和芽等正趨向于生起,因此不說為無。 ‘因為未生故非有’是指當時因為一剎那間隔故實際未生,所以非有。 ‘因此我方無如所說的能立過失’這句話表明:因為在我方,果既不可說為有也不可說為無,所以你方對於果有無兩邊如所說的能立所觀察的過失,在我方是沒有的。 對於這種說法的回答,論釋者說:‘於此說明’。‘于彼觀察亦’是指經部宗所說的果既不可說為有也不可說為無的觀察。對此論釋者以’于無有義中,緣亦不應理’這個偈頌進行了破斥。 這表明:經部宗所觀察的果既不可說為有也不可說為無,對此緣也不應理。為什麼呢?因為不可說為有無,是非二者故,如其他。這是論師的意趣。 在此觀察中,不可說為有無是非二者故。因此’非二者故’是因。如是對於果作為所立,其他即是喻,因此說’如其他’是論師的意趣。 此中,凡是主張不可說為有無者,既非無亦非有,故應知勝義中眼等諸法非為眼識和芽等的緣,因為彼等果不可說為有無故,如其他。 此中,凡是主張不可說為有無者,既非無亦非有,這就是有法。經部宗所觀察的果不可說為有無,非二者,這是此處的有法。
།དོན་དམ་པར་མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མྱུ་གུ་དེ་དག་གི་རྐྱེན་མ་ཡིན་པར་ཤེས་ པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཡིན་ཏེ།དོན་དམ་པར་རྐྱེན་མིག་དང་གཟུགས་དང་སྣང་བ་དང་ནམ་མཁའ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་ལ་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། མྱུ་གུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ རྐྱེན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མྱུ་གུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་རྒྱུ་དགག་པ་དང་།དོན་དམ་པར་རྐྱེན་མིག་དང་གཟུགས་དང་སྣང་བ་དང་ནམ་མཁའ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་དག་འབྲས་བུ་ མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མྱུ་གུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ལ།དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་གི་རྐྱེན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མྱུ་གུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་རྐྱེན་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་ བྱ་སྟེ་ཞེས་འབྲས་བུ་དགག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།།དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་རྐྱེན་མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མྱུ་གུ་དེ་དག་གི་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ལ། རྐྱེན་ མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མྱུ་གུ་དེ་དག་གི་རྐྱེན་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ་ཞེ་ན།རྐྱེན་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མྱུ་གུ་དེ་དག་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ ན་དེ་ལས་གཞན་པ་བཞིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མྱུ་གུ་དེ་ལས་གཞན་པའི་བུམ་པ་ཡང་སྐྱེ་བཞིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར།རྐྱེན་མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་འབྲས་བུ་བུམ་པའི་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མེད་ལ། རྐྱེན་མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་འབྲས་བུ་བུམ་པའི་རྐྱེན་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྐྱེན་མིག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མྱུ་གུ་དེ་དག་གི་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མེད་ལ་རྐྱེན་མིག་ལ་ སོགས་པ་དེ་དག་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་།མྱུ་གུ་དེ་དག་གི་རྐྱེན་ཀྱང་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དཔེར་ན་རྐྱེན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་འབྲས་བུ་བུམ་པའི་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མེད་ལ། རྐྱེན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་འབྲས་བུ་བུམ་པའི་རྐྱེན་ཀྱང་མ་ཡིན་ པ་དེ་བཞིན་དུ་རྐྱེན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མྱུ་གུ་དེ་དག་གི་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མེད་ལ་རྐྱེན་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་འབྲས་བུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མྱུ་གུ་དེ་དག་གི་རྐྱེན་ཀྱང་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་སྣམ་བུ་དང་སབ་མ་དང་ རྐྱེན་རྒྱུ་སྤུན་དང་རྩི་རྐྱང་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ།
勝義中應當了知眼等諸根不是眼識和苗芽等的緣,這是所要證成的法。勝義中緣的眼、色、光明、虛空和作意等,對於果的眼識和苗芽,不可說為有或無,故彼等緣無自性。同樣,對於緣的種子等,果的眼識和苗芽也不可說為有或無,故彼等緣無自性,應當了知。這是破除因。 勝義中緣的眼、色、光明、虛空和作意等,對於果的眼識和苗芽,不可說為有或無,故彼等非為緣。同樣,彼等的緣如種子等,對於果的眼識和苗芽,也不可說為有或無,故彼等非為緣,應當了知。這是破除果的論證。 由於彼等的果不可說為有或無,這是能立法。為何眼等諸緣對於果的眼識和苗芽無緣的自性,且眼等諸緣也非眼識和苗芽的緣而應當了知呢?因為彼等諸緣的果即眼識和苗芽不可說為有或無的緣故,這是宣說因相。 如同異於彼者,這是譬喻。譬如異於眼識和苗芽之果的瓶子,由於正在生起故非無,由於未生故非有,因為不可說為有或無,眼等諸緣對於果瓶無緣的自性,且眼等諸緣也非果瓶的緣。同樣,眼等諸緣對於果的眼識和苗芽無緣的自性,且眼等諸緣也非眼識和苗芽的緣,應當了知。 同樣,譬如種子等諸緣對於果瓶無緣的自性,且種子等諸緣也非果瓶的緣。同樣,種子等諸緣對於果的眼識和苗芽無緣的自性,且種子等諸緣也非眼識和苗芽的緣,應當了知。 同樣,對於毛毯、草蓆等果,以及因緣的棉絮、草莖等,也應當如理類推。
།འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་དོན་དམ་པར་མིག་དང་གཟུགས་དང་སྣང་བ་དང་ནམ་མཁའ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་བུམ་པ་སྐྱེ་བཞིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མིག་ལ་སོགས་པ་དག་བུམ་པའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མིག་གི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་མྱུ་གུའི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ཏེ། མྱུ་གུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་དེ་ལས་གཞན་ པའི་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་དང་སབ་མ་བཞིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་དང་སབ་མ་དག་སྐྱེ་བཞིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དག་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་དང་སབ་མ་དག་གི་རྐྱེན་ མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མྱུ་གུ་ཡང་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།འབྲུ་ལ་སོགས་པ་དག་མྱུ་གུའི་རྐྱེན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ལན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་པ་དག་ན་རེ། འབྲས་བུ་ཡོད་པ་འམ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དག་གི་ཕྱོགས་ལ་ནི། མེད་དམ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཡང་། ། རྐྱེན་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་བདེན་ན་ཁོ་བོ་ཅག་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་དེ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ནི་ལན་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་སྟེ་གཞན་དག་དབུ་མ་པ་ལ་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བར རྒོལ་ཏེ་ཁྱེད་ཀྱི་ལུང་ལས།དེ་ནི་མིག་དང་གཟུགས་ལ་མེད། །དེ་གཉིས་བར་ནའང་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་དུ་དེ་ནི་གནས་འགྱུར་བ། །དེ་ཡོད་མ་ཡིན་དེ་མེད་མིན། །ཞེས་བྱ་བས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་བསྟན་ལ། ཁྱེད་ཀྱིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བཤད་པ་འདི་གྲུབ་ པའི་མཐའ་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་ཡང་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་ལས་ཡོད་པ་དང་མེད་ པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་ཡང་འགྲུབ་ཀྱི།དོན་དམ་པར་ནི་མི་འགྲུབ་པས་དེའི་ཕྱིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བ་མེད་དེ། ཅི་སྟེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་དག་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ་ ཞེས་ཟེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གཅེར་བུར་རྒྱུ་བ་དག་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་དག་ན་རེ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཞུང་ལས་འབྲས་བུ་ནི་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་རྣམ་པ་གཉི་གར་སྨྲ་བས། དེའི་ཕྱིར། མེད་དམ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཡང་། །རྐྱེན་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་ བྱ་བ་དེ་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་དང་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་དང་།གཉི་ག་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་དག་ལ་ནི་རུང་གི་།ཁོ་བོ་ཅག་གཉི་གར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་མི་རུང་སྟེ། ཁོ་བོ་ཅག་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉི་གར་སྨྲ་བ་ལ་རྐྱེན་རྣམས་རུང་བས་རྐྱེན་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཅི་སྟེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གལ་ཏེ་ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་ན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།
此處的略義是:勝義中眼、色、光明、虛空和作意等非為眼識之緣,因為眼識不可說為有或無,如同瓶子。譬如瓶子因正在生故非無,因未生故非有,故不可說為有無。如同眼等非為瓶子之緣一樣,眼識也因不可說為有無,故不成為眼識之緣。 同樣,勝義中種子等也非為苗芽之緣,因為苗芽不可說為有無,如同彼之外的瓶子、毛毯和草蓆。譬如瓶子、毛毯和草蓆因正在生故非無,因未生故非有,故不可說為有無。如同種子等非為瓶子、毛毯和草蓆之緣一樣,苗芽也因不可說為有無,故種子等不成為苗芽之緣。 所謂’這不是答覆’是指經部師說:‘對於主張果有或無的立場,如所說’于無或有之義,緣則不應理’確實如此,但對於我們主張果不可說為有無的立場則不應理’,這種說法不是答覆,即不正確。 若其他人對中觀派提出違背宗義的詰難說:‘依據你們的經典’彼非在眼色,亦非住二間,彼所住之處,非有亦非無’說明眼識有生,而你們說眼識無生,這與宗義相違。‘對於這種潛在的前主張,此處註釋者說明:‘世俗中離有等自性的事物生起也得以成立。’ 這是說:世俗中一切事物從因緣等生起雖不可說為有無而得以成立,但勝義中則不成立,因此無違背宗義。若有人說:‘因為二相論者承許果有無之緣性,故無如前所說過失’。 這是指裸行外道中的二相論者說:‘依我們的教義,果非有亦非無,故說二相。因此’于無或有之義,緣則不應理’這一說法適用於主張果有的立場、主張果無的立場和主張非二者的立場,但不適用於我們主張二相的立場。因為我們主張果有無二相,諸緣應理,故果從緣生。‘此處’若又’之詞,應理解為’假設又如是說’。
།རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་དག་།ཅེས་བྱ་བས་ནི་གཅེར་བུར་རྒྱུ་བ་དག་སྟེ། གང་དག་གཅིག་ཏུ་འབྲས་བུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། གཅིག་ཏུ་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་ མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི།རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་དག་།ཅེས་བྱའོ། །འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གསེར་ལ་སོར་གདུབ་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཕྱིར་སོར་གདུབ་ ལ་གསེར་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས།འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉི་ག་ལ་རྐྱེན་ཉིད་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་དབུ་མ་པས། མེད་དམ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཡང་། །རྐྱེན་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་ཇི་སྐད་སྨྲས་ པའི་སྐྱོན་དེ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་དག་ཀྱང་ཕྱོགས་གཉི་གར་བསྟན་པའི་སྒྲུབ་པས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དབུགས་མི་ཕྱིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་དེ་དག་ ཀྱང་བདག་དང་གཞན་གཉིས་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱོགས་གཉི་གར་བསྟན་པའི་སྒྲུབ་པས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་བསལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར།ཕྱོགས་གཉི་གར་བསྟན་པའི་སྒྲུབ་པ་དག་གིས་གཏད་ཁོངས་སུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་ལས་སྐྱེ་བར་སྟོན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཅེར་བུར་རྒྱུ་བ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་འབྲས་བུ་གསེར་གྱི་རྫས་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཡོད་པ་ལ་ནི་རྐྱེན་མེ་དང་སོལ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་དགོས་ཏེ་སྐྱེད་པའི་བྱེད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ བུམ་པ་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་རྐྱེན་མེ་དང་སོལ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ།།ཡང་ན་སྣམ་བུ་བདག་ཉིད་མེད་པའི་རྐྱེན་ནི་མེ་དང་སོལ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། འབྲས་བུ་གསེར་གྱི་རྫས་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མེད་པའི་རྐྱེན་ཀྱང་མེ་དང་སོལ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་བདག་ཉིད་ མེད་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་མེད་པའི་རྐྱེན་ནམ་མཁའི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཅེར་བུར་རྒྱུ་བ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་འབྲས་བུ་སོར་གདུབ་ཀྱི་རྫས་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཡོད་པ་ལ་ཡང་རྐྱེན་མེ་དང་སོལ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་དགོས་ཏེ་བསྐྱེད་པའི་བྱ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ ཕྱིར།དཔེར་ན་སྣམ་བུ་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་རྐྱེན་མེ་དང་སོལ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་སྣ་བུ་བདག་ཉིད་མེད་པའི་རྐྱེན་ནི་མེ་དང་སོལ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། འབྲས་བུ་སོར་གདུབ་ཀྱི་རྫས་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མེད་པའི་རྐྱེན་ཀྱང་མེ་དང་སོལ་བ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།བདག་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་མེད་པའི་རྐྱེན་ནམ་མཁའ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དབུགས་མི་ཕྱིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུགས་ཕྱིན་པའི་གནས་མ་ཡིན་པའོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྣམ་གཉིས་སུ་སྨྲ་བ་དག་གིས་བརྟགས་པ་དེ་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ ཕྱིར་དབུགས་ཕྱིན་པའི་གནས་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ལ་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་དགག་པས་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།
所謂’二種論者’,是指裸行外道。他們既不是完全主張無果,也不是完全主張有果的人,這些人被稱為’二種論者’。 ‘承認有果和無果的緣’是這樣表示的:因為在金子中看不到手鐲,所以不是有果;因為在手鐲中有金子,所以也不是無果。因此,他們承認有果和無果二者都是緣。 他們說’沒有如前所說的過失’,是指他們認為中觀派所說的’于無或有之義,緣皆不應理’這樣的過失在他們的觀點中是不存在的。 對於他們這樣的說法,此處論釋者說:‘他們也因為在兩邊所說的證成而遮破二種論者,故不得安息。‘這意思是說,這些二種論者也已被從自生和他生兩方面所說的證成而遮破了二種論說,因為被兩邊所說的證成所困,且沒有能證明從二者生起的推理,所以是有畏懼的。 這是表明:如此,裸行外道所遍計的果,若是金子實體自性剎那存在,則不需要火、炭等緣,因為不依賴於生起的作用,如同已經存在的瓶子不需要火、炭等緣一樣。 或者,如同毛毯自性不存在的緣不是火、炭等,同樣,果即金子實體自性剎那不存在的緣也不是火、炭等,因為自性不存在的緣故,如同虛空花不存在的緣不是虛空一樣。 同樣,裸行外道所遍計的果,若是手鐲實體自性剎那存在,也不需要火、炭等緣,因為不依賴於生起的作用,如同已經存在的毛毯不需要火、炭等緣一樣。 或者,如同毛毯自性不存在的緣不是火、炭等,同樣,果即手鐲實體自性剎那不存在的緣也不是火、炭等,因為自性不存在的緣故,如同虛空花不存在的緣不是虛空一樣。 ‘不得安息’是指沒有安息之處。這是表明:如此二種論者所計執的是有畏懼的,因此沒有安息之處,因為對於承認果有兩種自性的觀點,會被否定兩種自性的論證所損害。
།དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་རྐྱེན་རྣམས་སྤྱིར་དགག་པ་བསྟན་ནས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །རྐྱེན་ལ་སོགས་ པ་ཡོད་མ་ཡིན།།བདག་གི་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་ན། །གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །བྱ་བ་རྐྱེན་དང་ལྡན་མ་ཡིན། །རྐྱེན་དང་མི་ལྡན་བྱ་བ་མེད། །བྱ་དང་མི་ལྡན་རྐྱེན་མ་ཡིན། །བྱ་ལྡན་ཡོད་དམ་འོན་ཏེ་ན། །འདི་དག་ལས་རྟེན་སྐྱེ་བས་ན། །དེ་ཕྱིར་འདི་དག་རྐྱེན་ཅེས་གྲག་།ཇི་སྲིད་མི་སྐྱེ་དེ་སྲིད་ དུ།།འདི་དག་རྐྱེན་མིན་ཇི་ལྟར་མིན། །མེད་དམ་ཡོད་པའི་དོན་ལ་ཡང་། །རྐྱེན་ནི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །མེད་ན་གང་གི་རྐྱེན་ཅེས་བྱ། །ཡོད་ན་རྐྱེན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་། དམིགས་པའི་རྐྱེན་དང་། དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དང་། བདག་པོའི་ རྐྱེན་བཞི་པོ་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱིར་དགག་པ་བསྟན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རྐྱེན་རྣམས་སྤྱིར་དགག་པ་བསྟན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།ད་ནི་དེ་དག་ཁྱད་པར་དུ་དགག་པའི་རྣམ་པ་འདོད་པས་འདི་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་བཞི་པོ་དེ་དག་གོ། །ཁྱད་པར་དུ་དགག་པའི་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་བཞི་པོ་དེ་དག་རེ་རེ་ནས་ཁྱད་པར་དུ་དགག་པའོ།།རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའོ། །འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དེ་བྱ་བར་འདོད་པས་སོ། །འདི་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཁྱད་པར་དུ་དགག་པ་འདོད་པ་དེས་རྐྱེན་བཞི་པོ་དེ་དག་རེ་རེ་ནས་ཁྱད་པར་དུ་དགག་པའི་རྣམ་པ་འོག་ནས་ འབྱུང་བའི་གཞུང་དེ་དག་བཤད་པར་བྱའོ།།རེ་ཞིག་རྒྱུའི་རྐྱེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་པོ་ཡིན་ལ། གཞན་དག་ཕྱི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དང་པོར་དེ་ཉིད་དགག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ། །འདི་ལ་རྐྱེན་རྣམས་སྤྱི་ཡིན་ཡང་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་སྐྱེད་པའི་ རྐྱེན་གང་ཡིན་པ་དེ་རྐྱེན་དུ་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ།འདི་ལྟར་ས་བོན་དང་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་རྣམས་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་སྤྱི་ཡིན་པར་གཞན་དག་སེམས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ས་བོན་ཁོ་ན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེའི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ལས་མི་སྐྱེ་བས་དེའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་ས་བོན་གང་ཡིན་པ་དེ་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཡིན་པར་བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་བཞེད་དོ།།འོ་ན་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་སྐྱེ་བ་ནི་ཚོགས་པ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ནི་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་གཞན་དག་ན་རེ། འོ་ན་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མྱུ་གུ་ནི་ས་བོན་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་ཞེས་ བྱ་བ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་སྤྱི་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པ་ནི་ས་བོན་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པས་རྒྱུའི་རྐྱེན་འབའ་ཞིག་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཉིད་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་དེ་མི་འཐད་པ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་སྔར་གཞན་དག་ན་རེ་བསྐྱེད་ པ་ཉིད་ནི་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་རྒྱུའི་རྐྱེན་འགོག་པར་བྱེད་པ་དེ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ།དོན་དམ་པར་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ས་བོན་གཅིག་པུ་ལས་ཀྱང་མྱུ་གུ་མི་སྐྱེ་བས་སྐྱེད་པ་ཉིད་ནི་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་རྒྱུའི་རྐྱེན་དེ་མི་འཐད་པ་ནི་འདོད་དོ་ཞེས་ཟུར་གྱིས་ཁས་ བླངས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང་། །སྐྱེད་པ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས། དོན་དམ་པར་རྐྱེན་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཉིད་མེད་པས་སྐྱེད་པ་ཉིད་མེད་ པ་ནི་བདེན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།
如是首先說明普遍破除諸緣,這句話表達了以下意思:諸事物的自性,不存在於緣等,若自體事物不存在,他體事物也不存在。作用不具足緣,不具足緣無作用,不具作用非為緣,具作用是否存在?由此等緣生起,故此等稱為緣。只要未生起之時,此等非緣如何非?對於無或有的義理,緣是不合理的,若無則說是何者之緣?若有則緣有何作用? 以上四個偈頌破除了因緣、所緣緣、等無間緣、增上緣四緣的總體,因此說’如是首先說明普遍破除諸緣’。 現在想要說明別別破除彼等的方式,其中’彼等’指這四種緣。‘別別破除’是指對這四種緣一一分別破除。‘方式’是指不同的方式。‘想要’是指想要進行這種方式。‘說明此’是指想要別別破除彼等者,將要說明下文中一一分別破除四緣的方式。 首先就因緣而言,由於因緣是第一,其他是後面的,所以首先就它進行破除。此處雖然諸緣是普遍的,但認為能生所生之緣才是緣,這句話表達了以下意思:如是種子、地、水、火、風等諸緣雖是產生苗芽的普遍之緣,但他們認為唯有從種子生苗芽,而不從地等生起,因此論主認為,能生所生之緣種子才是因緣。 若說:所生之生是依賴和合,故生起並非單一。這是說,此處有人說:所生苗芽是依賴種子、水、火、風等因緣和合的緣故,生起苗芽並非僅由種子一個原因,因此不是單從因緣生起,如此否定因緣性。由於已破除生起,這種說法雖然正確, 這是註釋者先前承認他人所說’生起並非單一’來否定因緣。由於勝義中已破除從一切緣生起,因此從單一種子也不生苗芽,所以承認’生起並非單一’這種否定因緣的說法是正確的。這表達了以下意思:如說:‘非從自生起,非從他生起,非從二者生,非無因而生。任何事物於何處,生起永不存在。‘由於勝義中已破除從一切緣生起,因此無有因性,所以確實無有生起的意思。
།འོན་ཀྱང་ཐ་སྙད་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཁས་བླངས་ནས་དོན་དམ་པའི་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཉིད་ཇི་ལྟར་མི་འཐད་པ་དེ་ལྟར་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་དེ་མི་འཐད་པ་ནི་འདོད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་གཞན་དག་ན་རེ། དབུ་མ་པ་འདི་དག་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་འགོག་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་དུ་ཟད་ཀྱི། རྣམ་པ་གཞན་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན་མི་རུང་བས་དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཁས་བླངས་ནས། དོན་དམ་པའི་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཉིད་ཇི་ལྟར་མི་འཐད་པར་དེ་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་རྒྱུའི་རྐྱེན་རྣམ པར་གཞག་པ་མེད་དུ་ཟིན་ན་ནི་དེས་ན་དོན་དམ་པར་དེ་དགག་ཏུ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བས།དེའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་པའི་རྒྱུའི་རྐྱེན་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཁས་བླངས་ནས་སོ། །དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ལ་རྒྱུའི་རྐྱེན་དེ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་མི་འཐད་པ་དེ་ལྟར་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཐ་སྙད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པའོ། ། རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཏོ། །རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའོ། །ཁས་བླངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་སོ། །དོན་དམ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་ཡུལ་གྱིའོ། །རྒྱུའི་རྒྱུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཅེས་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་མི་འཐད་པ་དེ་ལྟར བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་རྒྱུའི་རྐྱེན་ནི་ཇི་ལྟར་མི་འཐད་པས་དེ་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།།འདི་ལ་རྒྱུ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདི་ལ་ས་བོན་གྱི་མཚན་ཉིད་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཅེས་བྱ་བར་ཁས་བླངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་ བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཡོད་པ་འམ་མེད་པ་འམ་ཡོད་མེད་ཅིང་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་འདོད་གྲང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱུ་གུ་ཡོད་པའོ། །མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མྱུ་གུ་མེད་པའོ། །ཡོད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་མྱུ་གུ་ཡོད་མེད་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་དོ། །སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་པའོ། །ཡིན་པར་ འདོད་གྲང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དོན་དམ་པའི་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཉིད་ཇི་ལྟར་མི་འཐད་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ། །གང་ཚེ་ཆོས་ནི་ཡོད་པ་དང་། །མེད་དང་ཡོད་མེད་མི་བསྒྲུབ་པ། །དེ་ཡི་ཚེ་ན་དོན་དམ་པར། །ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་བྱ། །དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ་དོན་དམ་པར་འབྲས་བུ་མྱུ་གུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་ཡོད་མེད་གཉི་ག་མི་བསྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་ན་རྒྱུའི་རྐྱེན་དེ་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགག་པ་ཡིན་ནོ།།ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་མེད་པའི་ཕྱིར་བདག་དང་ གཞན་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་།ཕྱོགས་གཉི་གའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། རྐྱེན་ནི་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཡོད་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ བདག་བཞིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་རྒྱུས་རྒྱུ་བདག་ཉིད་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུའི་ཆོས་མེད་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་གཞན་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྒྱུ་ས་བོན་གྱིས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་ པའི་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།
然而,在承認世俗因的安立之後,應當解說勝義因的因性如何不合理。這是說,雖然由於否定了勝義中的生起,所以不合理是可以接受的。但是,如果有人說:‘這些中觀師僅僅只有否定生起的一種形式而已,其他形式什麼都沒有’,這是不合適的。因此,在承認世俗因的安立之後,應當解說勝義因的因性如何不合理。如果連世俗中的因緣安立都不存在的話,那麼在勝義中也就無法否定它了。因此,在承認世俗因緣的安立之後,應當解說在勝義境中因緣的本性如何不合理。 其中,‘世俗的’是指世俗的。‘因’是指因緣。‘安立’是指確定。‘承認’是指承認為因性。‘勝義的’是指勝義境的。‘因的因性’是指安立因緣名言的因性。‘如何不合理,應當解說’是指應當證明在勝義中因緣如何不合理,因此諸法不從其中生起。 ‘在此,因是這個’是指在這世俗因的安立中,承認種子的相為因緣,是這樣的意思。‘是有或無或亦有亦無而生起’中,‘有’是指芽已存在。‘無’也是指芽不存在。‘亦有亦無’也是指芽既有又無的兩種本性。‘生起’是指產生。‘認為是’是指在世俗中承認。 ‘此亦’等是顯示勝義因的因性如何不合理。‘當法不生有及無,亦非有無之時分,彼時于勝義諦中,云何說為能生因?‘這是說’確實不是能生’是論點,即在勝義中不能生起果法芽的相為有、無、亦有亦無時,那時因緣確實不是能生起果法的,所以不是因,這是否定。 意思是說:由於已有故、由於無故,如同自性和他性一樣會有比量的違害,以及會有二邊的過失。這樣表明:緣不能生起果法為有,因為已有的緣故,如同自性。就像因不能生起因自身,會有比量的違害。也不能生起果法為無,因為無的緣故,如同他性。就像種子因不能生起瓶等他法,會有比量的違害。
།འབྲས་བུའི་ཆོས་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བདག་དང་གཞན་བཞིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྒྱུས་བདག་དང་གཞན་གཉི་ག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་ བར་སློབ་དཔོན་གྱིས་དགོངས་སོ།།དེ་ལྟར་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཉིད་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་དོན་དམ་པར་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཅེས་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་མི་འཐད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་དེ་ཡང་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་ཐ་སྙད་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ ཁས་བླངས་ནས་དོན་དམ་པའི་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཉིད་ཇི་ལྟར་མི་འཐད་པ་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་འབྲས་བུ་དང་སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་ཀ་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨྲས་སོ།།རྒྱུའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཅེས་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་དེ་སྟེ། རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་ཞིང་རྒྱུས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དང་འབྱུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་སྟེ། འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་ བསྒྲུབས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དེ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ།འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསྟན་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་སྟེ་བསྟན་པ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནའོ། །ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ ཀྱིས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཅན་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ།གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་འམ་མེད་པ་འམ་ཡོད་མེད་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཅིག་སྐྱེད་ཅིང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་ནི་དེས་ན་ས་བོན་ལ་རྒྱུ་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་སུ་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ན་དེ་ལ་ཡང་གང་ གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་ཡོད་མེད་གཉི་གའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེད་ཅིང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྒྱུ་ཅན་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་ཡོད་མེད་གཉིས་ ཀའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཇི་སྐད་སྔར་བསྟན་པས་སོ།།མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུས་བསྐྱེད་ཅིང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ལས་བསྐྱེད་པ་ནིའོ། །ཐ་སྙད་པ་ཡིན་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།རྒྱུ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ཡང་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་འབྲས་བུ་དང་། སྐྱེད་པའི་རྐྱེན་གང་ཡིན་པ་དེ་གཉི་ག་ཐ་ སྙད་པ་ཡིན་པར་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཡང་ན་རང་གི་སྡེ་པ་དག་ཀྱང་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པར་བརྟག་པའི་དོན་ཏེ། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དེས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རང་གི་སྡེ་པ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་ སྡེ་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དག་གོ།།ཡང་ཕྱིར་ཟློག་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྐྱེ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཉིད་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།
果法無論是有還是無二者都不能產生,因為會成為兩邊的過失,如同自生和他生一樣。就像因不能產生自他二者,會成為比量所破一樣,這是論師的密意。 如是因為因的因性不合理,所以彼也不合理,意思是如是勝義中因緣這一名言安立的因性不合理,爲了顯示這一點,果的生起也不合理,這是語尾詞。 首先承許世俗因的建立,然後說明勝義因的因性如何不合理。現在要成立所生的果和能生的緣這二者都是世俗,因此說’因的因性是由所生顯現成立而顯示’等。 ‘因的因性’是指因緣這一名言安立的因性。‘所生’是指彼果,從因中生起且被因所生和所出故為所生,即具有果相的苗芽。‘顯現成立’是指彼所生的顯現成立,即產生果的意思。‘顯示’是指所生的顯現成立,即顯示、比量和所成立。 因為不以有等相的自性而顯現成立,所以有因從因生是世俗的,這是說:如果果是有或無或亦有亦無的自性而生起顯現成立,則種子可以安立因的名言,但是因為勝義中不以有和亦有亦無相的自性而生起顯現成立,所以有因從因生是世俗的。 其中’以有等相的自性’是指如前所說的果法有、無、亦有亦無相的自性。‘不顯現成立’是指因不生起和顯現成立。‘有因’是指果,因為從因生故。‘從因生’是指從因緣所生。‘是世俗’是指說為世俗名言的意思。 ‘因也同樣如此而成立’是說:如同果苗芽是世俗的一樣,因也唯是世俗的,所以所生的果和能生的緣二者都是世俗的成立了,這是語尾詞。 ‘或者自宗諸師也反駁’中,‘或者’是分別義,意思是頌詞也可以作另一種解釋。‘自宗諸師’是指經部和毗婆沙師。‘也反駁’是指爲了成立生起而住于反駁者的立場。
།ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གང་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ།དཔེར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ཡང་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པ་རྒྱུའི་རྐྱེན་དང་།དམིགས་པའི་རྐྱེན་དང་། དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དང་། བདག་པོའི་རྐྱེན་ཆོས་ཅན་དག་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཁྱད་པར་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཡིན་ཏེ། འདིར་རྐྱེན་ཆོས་ཅན་རྣམས་ལ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཁྱད་པར་ཅན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་བཞི་པོ་དག་དོན་དམ་པར ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་བཞི་པོ་དག་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཅིས་མངོན་ཞེ་ན།གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་ པ་ནི་ཞི་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེ་ཡིན་པར་སྦྱར་ཏེ།འདི་ལ་དཔེར་ན་དེ་བཞིན་ཡང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་ཡང་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་སྡེ་པ་དག་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདིར་ཁྱོད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ ཀྱི་དོན་དུ་འདོད་པ་གང་ཡིན།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རམ། འོན་ཏེ་དོན་དམ་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གལ་གཉིས་བཟུང་སྟེ། སྨྲ་བ་འདི་ཉིད་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དུ་འདོད་པ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་སྐད་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རམ།འོ་ན་དོན་དམ་པར་དེ་སྐད་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རམ། གང་ཡིན་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ན་ནི་རང་ལ་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་སྐད་གསུངས་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེས་ན་ཁྱེད་རང་ལ་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁྱེད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དོན་དམ་པར་རྐྱེན་བཞི་པོ་དག་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་པར་དེ་དག་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། འདིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་སྐད་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་ན།དེ་ནི་ཁོ་བོ་འདོད་པ་ཡིན་པས་ཁྱེད་རང་ལ་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་དོན་དམ་པར་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོན་ཏེ་རང་ལ་མ་གྲུབ་པའི་དོན་ཉིད་མི་འདོད་པས། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དོན་དམ་པར་དེ་སྐད་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་ཟེར་ན་ནིའོ།།དེ་ལྟར་ན། གང་ཚེ་ཆོས་ནི་ཡོད་པ་དང་། །མེད་དང་ཡོད་མེད་མི་བསྒྲུབ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་དོ།
產生內處的因等是確實存在的,因為如來這樣說故。如來所說的一切都是如實的,就像說’涅槃寂靜’一樣。對此,‘產生內處的因等’是有法,因為內處眼等的產生之因緣、所緣緣、等無間緣、增上緣等有法在勝義中確實存在,是所要成立的特殊法基故。‘確實存在’是所成立的法,因為此處要成立諸緣有法在勝義中確實存在的特殊法故。‘因為如來這樣說故’是能立法,因為如來說內處產生的四緣在勝義中確實存在故。這是說明因的意義,即它們在勝義中確實存在。 ‘如來所說的一切都是如實的’是近接的結合,因為如何證明由於如來這樣說故四緣在勝義中確實存在呢?如來所說的一切都是如實的,不會有其他變化,這是所成立和能立法的近接結合。‘就像說涅槃寂靜一樣’是譬喻的運用。 對此,‘應當質難審察’是註釋者以偈頌本身的自性對自部進行質難審察的意思。此處你所承許的因義是什麼?是因為如來在世俗諦中如此說故?還是因為在勝義諦中如此說故?持此二種選擇而問難,這就是質難審察。你所承許的因義’因為如來這樣說故’,是因為如來在世俗諦中如此說故?還是在勝義諦中如此說故?這是質難審察。 若是世俗諦中,則是自身不成立的義。若說因為如來在世俗諦中如此說故,則是你自身不成立的義。因為你的論證是:因為如來在勝義中說四緣存在故,承許在勝義中從彼等生諸法,而此處因義若說是因為如來在世俗諦中如此說故,這是我所承許的,所以是你自身不成立的義。 若是勝義諦中,則說’當法不成立有、無及有無時’。若不願意自身不成立的義,而說因義是因為如來在勝義中如此說故,則說’當法不成立有、無及有無時’。
།དོན་དམ་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། ནང་གི་ཆོས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་ཡོད་མེད་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་གང་ཡང་མི་བསྒྲུབ་མི་བསྐྱེད་པ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པས་དོན་དམ་པར་དེ་སྐད་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་དུ་རུང་སྟེ་མི་རུང་ངོ་།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་ཉིད་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་བྱ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མི་རིགས་སོ། །དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ།དོན་དམ་པར་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་སྐྱེ་བ་བསྩལ་ཞིང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་པ་ཉིད་དུ་བསྩལ་བ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་རྐྱེན་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དོན་དམ་པར་རྒྱུའི་རྐྱེན་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་འགལ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀུན་རྫོབ དུ་རྐྱེན་རྣམས་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དེ་ནུས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་གཏན་ཚིགས་སུ་འདོད་ན་འདི་ལ་ཡང་ཁྱེད་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས།དེ་ལྟར་ན་ཁྱོད་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་འདོད་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། གཞན་དག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སློབ་དཔོན་དེ་བ་ཤར་མས་རང་གི་དབུ་མའི་འགྲེལ་པ་དཀར་པོ་འཆར་བ་ཞེས་བྱ་བ་བྱས་པ་ལས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདིའི་དོན་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་འདིར་སྨོས་ཤེ་ན། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་བྱེད་ཀྱིས་འདི་སྙམ་དུ བསམས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཞི་བའོ་ཞེས་གསུངས་ལ། དེ་ཡང་དོན་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྐྱེན་བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཡོད་པར་གསུངས་པས། དེ་དག་ཀྱང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ རོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྐྱེན་བཞི་པོ་དག་ཡོད་པར་ཇི་སྐད་གསུངས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱུ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དམིགས་པ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །དེ་མ་ཐག་པ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འགགས་མ་ཐག་པ་རྣམས་ལས་ཏེ། ཐ་མ་མ་གཏོགས་པའོ། །བདག་པོ་ནི་གང་ཡོད་ན་གང་འབྱུང་བ་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྐྱེན་བཞི་པོ་དག་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ཁུངས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་ཚིག་བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རྐྱེན་བཞི་པོ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ།
在勝義諦的情況下,諸緣的果以及內在諸法的有、無、亦有亦無的自性都不能成立、不能生起,對此如來宣說為勝義諦,怎麼能說是合理呢?是不合理的。為什麼呢?因為此時已經遮除了果的有無二性的緣。此時,‘怎麼能說是能生因?如此則不合理。那不是能生因。‘這句話的含義是這樣表達的:在勝義中,果法的有、無、二者自性的生起都已遮除,諸緣也不生果的情況下,怎麼能稱為因緣呢?如此則勝義中因緣不合理,這是其含義。 因此,由於勝義中所成立的果的事物和能成立的因的事物都未成立,所以’因為如來如此宣說’這個理由不成立。理由的含義相違這一點是說,如果如來在世俗諦中宣說諸緣存在,認為這是以無則不生的方式作為理由,那麼對此你們在世俗諦中成立自性存在就是在勝義諦中成立無自性,如此則與你認為勝義中有自性的主張相違。 ‘其他人說’是指,阿阇黎提婆設摩在其所著的《中觀白光明釋》中對這個偈頌的含義如此解釋。為什麼在此提到這個呢?阿阇黎清辨這樣想:因為我認為如來說涅槃的特徵是寂靜,而且那也確實是勝義有,同樣地如來也說四緣是存在的,所以它們也確實是勝義有。 如來是如何說四緣存在的呢?因此,世尊如是說:‘因是能作者,所緣是心心所的所緣,等無間是心心所滅已無間者,除最後者。增上是若有則生。‘這是引證如來宣說四緣存在的教證,這四句話分別對應四緣。
།དེ་ལྟར་རྒྱུ་ལ སོགས་པ་རྐྱེན་རྣམས་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པས་འདོད་པའི་དོན་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་ཉེ་བར་སྦྱར་བའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་པ་དེའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཏེ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ལ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྐྱེན་བཞི་པོ་དག་ཀྱང་ཡོད་པར་གསུངས་པས་དེ་ལྟར་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་བཞི་པོ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཏན་ཚིགས་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ དེ་གྲུབ་པས།ཁོ་བོ་ཅག་གི་འདོད་པའི་དོན་དངོས་པོ་རྣམས་རྐྱེན་ལས་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་གྲུབ་པོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་དུ། འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདིར་བཤད་པ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དང་དེའི་སྐྱོན་བརྗོད་པས། ལན་བཏབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།འདིར་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་དེ་ལ་འགྲེལ་པ་བྱེད་པས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདིས་སུན་དབྱུང་བར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྐྱེན་བཞི་པོ་དག་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ནི། ཁོ་བོས་ཀྱང་རྒྱུ་ཅན་ རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་ལ།རྒྱུ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས་གྲུབ་པོ་ཞེས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེའི་སྐྱོན་བརྗོད་པས་ལན་བཏབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྔར་ཁྱེད་ཀྱིས་འབྲུ་ལ་སོགས་ པ་ལ་དོན་དམ་པར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར། གང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཇི་ལྟར་ཁས་ལེན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དཔེར་ན་རི་བོང་གི་རྭ་མེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་དཔེ་བསྟན་པ་དེ་ལ་ཁོ་བོས་དོན་དམ་པར་རི་བོང་གི་རྭ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ ཕྱིར་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དཔེའི་སྐྱོན་བརྗོད་པས་རི་བོང་གི་རྭའི་དཔེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ཀྱི།དོན་དམ་པར་མེད་པ་ཉིད་དུ་ནི་མི་འདོད་པས་ཁྱོད་ཀྱི་དཔེ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་ལན་བཏབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཁྱོད་ཀྱིས་འདིར་དཔེར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་དཔེ་ བསྟན་པ་དེ་ཡང་ཁོ་བོས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཞི་བ་ཉིད་དུ་འདོད་ཀྱི།དོན་དམ་པར་ཞི་བ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དཔེ་དེ་ནི་ཁོ་བོས་རི་བོང་གི་རྭའི་དཔེའི་སྐྱོན་བརྗོད་པས་ལན་བཏབ་ཅིང་སུན་ཕྱུང་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱི་དཔེ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཕྲག་དོག་གིས་སློབ་ དཔོན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་སུན་དབྱུང་བ་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འདི་ལྟར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་སུན་ཕྱུང་ངོ་། །སློབ་དཔོན་དེ་བ་ཤར་མ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་འདི་ལ་སྐྱོན་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་བདག་འདི་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བས་དེའི་གཞུང་ཡང་འདིར་སྨོས་ སོ།།དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་དེ་བ་ཤར་མ་ནི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལ་གཞུང་མི་གཟུགས་པའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལའོ།
如是說道:‘因為因等諸緣以緣的自性而存在,因此能立成立,所欲義不會失壞。‘這是對如來所說’如是’的修行教示的總結。如來所說即是如此,不會有所改變,如來也說四緣是存在的,因此因等四緣以自性而存在已成立,所以我們的能立’因為如來如是說故’已成立,我們所欲義’諸事物從緣生’不會失壞而得以成立。 對此所說的回答,論釋者自身在此解釋說:‘因為在世俗諦中如是承許,且已以過失宣說作答,故此非理。‘此處所說,即是論釋者以此偈頌破斥前說。‘因為在世俗諦中如是承許’是說如來所說四緣存在,我也承許有因者從因生是世俗諦,因也同樣如此,故已在世俗諦中如是承許,因此你的能立不合理。 ‘已以譬喻過失宣說作答’是說:如同之前你說種子等在勝義中確實有作用,因為在世俗中如是承許故。凡是世俗中如何承許,在勝義中也是如此,如兔角無的譬喻。對此我說因為勝義中兔角無也未成立,故所說無過。以譬喻過失說明兔角譬喻也是在世俗諦中承許無,而不承許在勝義諦中無,故你的譬喻不成立。 同樣,你在此所舉’如涅槃寂靜’的譬喻,我也是在世俗諦中承許寂靜,而不承許在勝義諦中寂靜,因此你的涅槃譬喻已被我以兔角譬喻過失作答而破除,所以你的譬喻不合理。這並非出於嫉妒而破斥佛護論師的解釋,而是因為不合理而破斥。 雖然不隨順提婆設摩論師,但其解釋無過失,因此我隨喜此義而在此引述其論。因此提婆設摩論師以’于中觀論不立文句之相而完全執取無自性’等而宣說。‘于中觀論’即是中觀師們的宗義。
།གཞུང་མི་གཟུགས་པ་ ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ།ཇི་ཙམ་དུ་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སུན་དབྱུང་བ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་གཞུང་གཟུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་སུན་འབྱིན་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་བྱེད་ཅིང་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་ཅུང་ཟད་ ཀྱང་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པས་འདི་ལྟར་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་འགོག་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་བྱེད་པ་དེ་ནི་གཞུང་མི་གཟུགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་གཞུང་མི་གཟུགས་པ་དེའི་ཚུལ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་སོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མ་ པ་རྣམས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དེ་ལ་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དགག་པ་ཙམ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི།དབུ་མ་པ་རྣམས་དོན་དམ་པར་ཆོས་འགའ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དགག་པར་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མ་པ་རྣམས་ལ་གཞན་གྱིས་ཡོངས་ སུ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་དགག་པར་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པའོ།།བརྗོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའོ། །བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའི་དོན་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་བ་བཀག་པས་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་མངོན་ པར་ཞེན་པ་བཀག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་སམ། ཚོར་བ་འམ། འདུ་ཤེས་སམ། འདུ་བྱེད་རྣམས་སམ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ལྷག་པར་ཆགས་པ་དང་འཛིན་པར་འགྱུར་གྱི་མ་སྐྱེས་ན་མི་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་བ་དེ་ཡང་། བདག་ལས་མ་ཡིན་ གཞན་ལས་མིན།།གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང་། །སྐྱེས་པ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞུང་གི་ཚོགས་ཀྱིས་བཀག་པས་དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ ཙམ་ཞིག་ཕྱི་ན་ལུས་པས་དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དགག་པའི་རྣམ་པ་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ།བརྗོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བསྩལ་བའོ། །རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དགག་པའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའོ། །འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པ་ལ་མངོན་ པར་ཞེན་པ་དགག་པའི་རྣམ་པ་དེ་བྱ་བར་འདོད་པས་སོ།།དབུ་མ་པ་དག་བརྗོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དགག་པའི་རྣམ་པ་འདོད་པ་དེས་སློབ་དཔོན་གྱིས། གང་ཚེ་ཆོས་ནི་ཡོད་པ་དང་། །མེད་དང་ཡོད་མེད་མི་སྒྲུབ་པ། །ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་བྱ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་སོ། །ཚིག་ ལེའུར་བྱས་པ་འདིས་ནི་བརྗོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དགག་པ་བསྟན་ཏོ།།འདི་ལ་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདི་ལ་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུར་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ས་བོན་ལ་རྒྱུ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཡང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་མི་སྲིད་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ལ་ནི་རྒྱུས་བྱ་བ་མེད་དེ་འབྲས་བུ་སྐྱེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ལ་ཡང་རྒྱུས་བྱ་བ་མེད་དེ་ འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །འབྲས་བུ་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་རྒྱུས་བྱ་བ་མེད་དེ་གཉི་གའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།
關於’不立宗’這一說法是這樣解釋的:只要不依賴於破斥他人的宗義而建立自己的宗義,這就稱為’立宗’。若只是破斥他人的宗義,而完全不建立自己的宗義,也就是說只是否定他人所計度的事物,這就稱為’不立宗’。 通過掌握其形相而完全掌握不立宗的方法。由於要宣說無自性,也就是說中觀派的宗義中只是要宣說否定一切他人所計度的事物的自性,表明中觀派勝義諦中不承認任何法。 其中所要否定的有兩種,也就是說中觀派要否定他人所計度的事物有兩種。‘執著能詮’是指對語言的執著。‘執著所詮’是指對語言所表達的意義的執著。 其中,通過否定生起而否定了對所詮的執著,這是說:因為色、受、想、行、識生起后才會對這些所詮產生執著、貪著和執取,若未生起則不會如此。而這個生起也是:‘非自生非他生,非共生非無因,諸法於何時,何處皆無生。‘等教法集合已否定了,因此對所詮的執著是不存在的。 然而,僅僅留下了’色’等諸法這樣的語言而已,因此說’欲求遮遣執著能詮的方式’。‘否定執著能詮’是指要遮遣這個。‘方式’是指否定執著能詮的不同方式。‘欲求’是指想要進行否定執著能詮的這種方式。 中觀派欲求否定執著能詮的方式,因此論師說:‘若法有與無,及有無皆不成,如何成能立因,如是則不應理。‘這個偈頌顯示了否定執著能詮。 此中總義是指這個偈頌的總義是這樣的。‘若欲成為因’是指如同種子被稱為因是爲了產生果實。 而這在果實存在、不存在和二者自性中都不可能,這是說:對於已存在的果實,因就沒有作用,因為果實已經產生了,如同瓶子一樣。同樣,對於不存在的果實,因也沒有作用,因為果實不存在,如同虛空之花一樣。對於果實二者自性,因也沒有作用,因為會成為二者的緣故。
།དེས་ན་རྒྱུར་བརྗོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་བྱེད་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུའི་རྒྱུ་ཉིད་མི་རིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། རྒྱུར་བརྗོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ཞེས་ ཐ་སྙད་གདགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་བྱེད་རྒྱུ་སྟེ་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཉིད་གཞན་དག་གིས་ཡོད་པར་བརྟགས་པར་མི་རིགས་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུར་འདོད་པ་དེ་མི་གྲུབ་པོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་ ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།སློབ་དཔོན་དེ་བ་ཤར་མས་རང་གི་འགྲེལ་པ་དཀར་པོ་འཆར་བ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སྔ་མར་བཞག་པའི་ཚིག་དེ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་དེ་བ་ཤར་མ་ཉིད་ཀྱིས་སུན་དབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེར་སྐྱེ་བ་སྨྲ་བ་གཞན་ གྱི་ཕྱོགས་སྔ་མར་བཞག་པའི་ཚིག་གང་ཡིན་ཞེ་ན།དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །སློབ་དཔོན་དེ་བ་ཤར་མ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་སུན་དབྱུང་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུར་འདོད་ན། དེ་ཡང་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་ གའི་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་མི་སྲིད་པའི་རྒྱུར་བརྗོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་བྱེད་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར།རྒྱུའི་རྒྱུ་ཉིད་མི་རིགས་པས་ཞེས་གོང་དུ་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སློབ་དཔོན་དེ་བ་ཤར་མའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་ནི་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་འདོད་དོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སློབ་དཔོན་ བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏས་རང་གི་དབུ་མའི་འགྲེལ་པ་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ཞེས་བྱ་བ་བྱས་པ་ལས་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདིའི་དོན་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སློབ་དཔོན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏས་རང་གི་འགྲེལ་པ་བུདྡྷ་ པཱ་ལི་ཏ་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སྔ་མར་བཞག་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་སྦྱར་རོ། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་མི་ བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་པས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་སྔ་མར་དེའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ སྐྱེ་བར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་པས་ཞེས་བྱ་བས་རང་གི་གཏན་ཚིགས་ བསྟན་ཏོ།།དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་སུན་དབྱུང་བའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།
因此說’由於沒有能進入說為因的作因,所以因的因性不合理’。‘能進入說為因的作因’是指能進入安立因的名言的作因,即所生的果。由於它不存在,爲了安立因的名言,其他人所認為的因性是不合理的,因此所承許的因不成立。因此,所說’諸事物確實是生,因為有因’這一點不成立。 這是指阿阇黎提婆設摩在其註釋《白光明》中,將生起論者他方前宗的語句’不成立’作為提婆設摩阿阇黎自己的破斥。其中作為生起論者他方前宗所立的語句是什麼呢?就是所說’諸事物確實是生,因為有因’。 阿阇黎提婆設摩自己破斥’不成立’的理由,就是上面所說的’由於沒有能進入說為因的作因,所以因的因性不合理’,這是因為若承許為能成立的因,在有果、無果及二者自性中都不可能。註釋者也同意阿阇黎提婆設摩的這個解釋。 ‘其他人說’是指阿阇黎佛護在其所造的中觀註釋《佛護論》中如是解釋此偈頌的含義。 ‘所說勝義中諸事物確實是生,因為有因’是指阿阇黎佛護在其註釋《佛護論》中安立的生起論者他方前宗的語句。其中’勝義中諸事物確實是生’是宗,‘因為有因’是因。 ‘由於不能成立有、無及二者自性,因的相不合理,故因義不成’這是阿阇黎佛護自己對前宗因義不成的后破斥。其中’因義不成’是說生起論者前宗的因’因為有因’這一點不成立。為什麼呢?以’由於不能成立有、無及二者自性,因相不合理’表示自己的理由。 ‘這是不好的’是註釋者自己對阿阇黎佛護解釋的破斥語。
།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ལན་བཏབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ་འབྲས་བུ་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་སྐྱེ་བར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ཡང་དམ་བཅས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ།གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མེད། དཔེ་ཡང་མེད། འབྲས་བུ་བདག་ཉིད་མེད་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དམ་བཅས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མེད། དཔེ་ཡང་མེད་པ་ཡིན། འབྲས་བུ་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དམ་ བཅས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ།གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མེད། དཔེ་ཡང་མེད་པས་རིག་ཙམ་གྱིས་ནི་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྔར་ལན་བཏབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རྒྱུའི་རྐྱེན་གྱིས་རྐྱེན་ཉིད་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་རིགས་པས་དཔྱད་ ན་རེ་ཞིག་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཅེས་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དོན་དམ་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མི་རིགས་སོ།། །།བམ་པོ་ཉི་ཤུ་པ། ད་ནི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་གྱི་རྐྱེན་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་མི་རིགས་པ་དེ་ལྟར་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཅེས་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་རྐྱེན་ཉིད་རིགས པས་དཔྱད་ན་དོན་དམ་པར་རྐྱེན་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པ་དེ་ལྟར།ད་ནི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཅེས་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་རྐྱེན་ཉིད་ཀྱང་རིགས་པས་དཔྱད་ན་དོན་དམ་པར་རྐྱེན་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པ་དེ་ལྟར་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ་ཤེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། ཡིན་པའི་ཆོས་འདི་དམིགས་པ་ནི། །མེད་པ་ཁོ་ནར་ཉེ་བར་ བསྟན།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་འདིས་དམིགས་པའི་རྐྱེན་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཡིན་པའི་ཆོས་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ཡིན་ལ། དམིགས་པ་ནི། མེད་པ་ཁོ་ནར་ཉེ་བར་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། དམིགས་ པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཆོས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བློ་ལ་བཞག་པ་འདི་ནི་དོན་དམ་པར་དམིགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།ཡིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྱུར་པའི་གཞི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དམིགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གི་རང་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བློ་ལ་བཞག་པ་བསྟན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་བློ་ལ་བཞག་ཅིང་བློ་ལ་བཀོད་པ་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་བ དང་འདྲ་བ་འདི་བསྟན་ཅིང་བཤད་པའོ།།དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པ་སྟེ། དམིགས་པ་ནི་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་དང་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ནི་དམིགས་ པར་བྱ་བ་དང་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དམིགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།དམིགས་པ་ནི་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དམིགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཆོས་མིག་གི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བློ་ལ་བཞག་པ་འདི་ནི་དོན་དམ་པར་དམིགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་ཞེས་བྱ་བ་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།
若問為何不好?答曰:因為已經回答過了。所說’果不生已有自性’僅僅是立宗而已,既無因也無喻。‘果不生無自性’也僅僅是立宗而已,既無因也無喻。‘果不生二者自性’也僅僅是立宗而已,既無因也無喻,所以僅憑言說不能破除他方,因為這個道理已經回答過了,所以這不好。 如是,首先’因緣之緣性不合理’,即是如此以理觀察,首先所謂因緣這一假名安立的緣性,勝義中作為能生因是不合理的。 第二十品。現在應當觀察所緣緣的緣性如何不合理,即如同因緣這一假名安立的緣性以理觀察時勝義中不合理是緣性一樣,現在所緣緣這一假名安立的緣性也以理觀察時勝義中不合理是緣性,應當如是觀察。 因此,‘此有法之所緣,唯無而示現’,這句話表明:此偈頌是在遮破所緣緣。其中’此有法’是差別之基,‘所緣唯無而示現’是其差別。意思是:無所緣的有法,即眼識等安立於心的這些法,世尊宣說其勝義中唯是無所緣。 ‘有’是’已成’的意思。‘無所緣’即是’成為無所緣’的意思。‘法’是因為能持自相。眼識等即是法。它們的自相是什麼呢?即是能了別性和無作用性,因為持有這些自相故稱為法。‘此’是指示安立於心的眼識等。即是眼識、耳識、鼻識、舌識、身識、意識等安立於心、置於心、如現前顯現的這些。 ‘所緣’是說它們是所緣境,所緣即是所取的意思,即色、聲、香、味、觸、法等事物是所緣境和所取境,故稱所緣。‘所緣即所取’是境的意思。‘唯無所緣’即是無所緣性。意思是:無所緣的有法,即眼識等安立於心的這些法,世尊宣說其勝義中唯是無所緣性。
།ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་མེད་ཅེ་ན། དོན་དམ་པར་དེ་དག་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ པའི་ཆོས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བློ་ལ་བཞག་པ་འདི་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་མེད་ཅེ་ན།དོན་དམ་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ སྟེ་གཞན་དག་འདི་སྐད་ཅེས་མ་སྐྱེས་པ་ནི་དམིགས་པར་མི་བྱེད་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།སྐྱེས་པ་ཡང་དམིགས་པར་མི་བྱེད་དེ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་ན། འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ནི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་ དབྱུང་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས།སྐྱེ་བཞིན་པ་ལ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་དེ་སྐྱེ་བཞིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདིར་ཡང་སྐྱེ་བཞིན་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཅན་ལ། དམིགས་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཁྱད་པར་ཅན་སྒྲུབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་དོན་དམ་པར་དམིགས་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ཆོས་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྱེ་བཞིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། གང་དང་གང་སྐྱེ་བཞིན་པ་དེ་དང་དེ་ལ་དམིགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེ་ཡིན་པར་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བཞིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ དག་ལ་དམིགས་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ལ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་མེད་དོ། །གང་གི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་གཟུགས་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དག་ཡིན་པར་མདོ་སྡེའི་མཐའ་ལས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེའི་དགག་པ་ཡང་དེ་ལྟར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ དགག་པར་བྱ་ཞེ་ན།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་བྱེད་རྒྱུ་ནི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དམིགས་པར་བྱེད་པ་བཀག་ན་དམིགས་པ་ཡང་བཀག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ཡིན་པའི་ཆོས་འདི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་ཉེ་བར་ བསྟན་ཅིང་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།འོ་ན་ཆོས་མངོན་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་དག་ཏུ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གོ་ཞེས་མ་གསུངས་སམ་ཞེ་ན། དེའི་ལན་དུ། དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པའི་ལུགས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ།ཆོས་མངོན་པ་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་དག་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་གསུངས་པ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི། དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པའི་ལུགས་ངེས་པར་རྣམ་པར་གཞག་ཅིང་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པར་དམིགས་པ་ དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པའི་ལུགས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་གང་གིས་སྐྱེ་བ་ནི་དེར་སྣང་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའི་ནོར་ཅན་བཞིན་ དུ་དུས་གཅིག་ཁོ་ནར་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།
如果問何為無所緣?回答:勝義中遮遣彼等生起故。此中,以眼識等法安立於心,如何是無所緣?勝義中世尊遮遣眼識等能緣彼等生起故,色等所緣亦無故。 若有人說:‘未生者不能緣,因為不存在;已生者亦不能緣,因為已成就’,此說雖然正確,然而識正在生起時緣于境。對於此前主張,註釋者回答說:‘正在生起時亦無所緣,因為正在生起故,如色等。’ 此中,‘正在生起時亦’是有法,即識正在生起時亦是有法,對此成立’無所緣’這一特殊法故。‘無所緣’是所立法,因為對’識正在生起時亦’這一有法,要成立勝義中’無所緣’這一特殊法故。 ‘因為正在生起’是能立法,因為要成立凡是正在生起者皆無所緣故。‘如色等’是譬喻,譬如瓶、毛毯等正在生起時無所緣,如是識正在生起時亦無色等所緣。 對於經部所安立的所緣緣為色乃至一切法,也應如是破除。若問:為何要破除?因為識之能緣的作因即是所緣,破除能緣則必定破除所緣故。因此,世尊于勝義中開示宣說此法確實無所緣。 若問:阿毗達磨中不是說六識聚有所緣嗎?對此回答:‘說有所緣是為安立世俗諦之理故。‘阿毗達磨中說六識聚有所緣雖然不錯,但那是為確立並顯示世俗諦之理而說,並非說勝義中有所緣性。 若問:為安立世俗諦之理而說有所緣是如何?為此說:‘由何所緣而生起,因為顯現於彼而生起,故說有所緣,並非如有財者般同時相屬故。’
།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། དམིགས་པ་སེར་པོ་དང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཡུལ་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དེའི་རྣམ་པ་སྔོན་པོ་དང་ སེར་པོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའི།ཇི་ལྟར་ལྷ་སྦྱིན་ནོར་དང་ལྡན་པ་བཞིན་དུ་ནོར་དང་ནོར་ཅན་གཉི་ག་དུས་གཅིག་ཁོ་ནར་འབྲེལ་པ་ལྟ་བུའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ་དུས་གཅིག་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ལན་ནི་འགའ་ཞིག་གིས་དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཆོས་ནི་དམིགས་མེད་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་དམིགས་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་ པར་དམིགས་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་སྐྱེས་ན་དེ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དགག་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེའི་ལན་ནི་འགའ་ཞིག་གིས་དམིགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ པ་གང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ཏེ།སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་འགའ་ཞིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་དམིགས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཡོད་པར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཡང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལོག་པར་བརྟགས་པ་དེ་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་དེ་ དམིགས་པ་ཉིད་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར།དམིགས་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །འདི་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གི་དོན་ཏེ། ཚིག་ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་ནི་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དོན་དེ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མཚམས་མེད་པ་བྱེད་ པ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཁུངས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།འདིས་ཅི་བསྟན་ཞེ་ན། མཚམས་མེད་པ་བྱེད་པ་ལ་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་དམིགས་པ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་མི་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་དོན་འགལ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་རྐྱེན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བར་འདོད་ན་ནི་དེ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་དོན་དེ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྐྱེན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གཏན་ཚིགས་སྦྱོར་བར་འདོད་ན་ནི་དེས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྐྱེན་བསྟན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་།མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པས་འདིར་ཡང་ཁྱོད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྒྲུབ་པས་ཁྱོད་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པར་འདོད་པ་དང་ འགལ་བའི་དོན་ཉིད་དོ།།གཞན་དག་ལ་ཡང་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་མཚུངས་པར་ལྟག་ཆོད་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མངོན་པ་པ་གཞན་དག་དབུ་མ་པས་སྔར་སྐྱེ་བཞིན་པ་ལ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་དེ་སྐྱེ་བཞིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ལ་མི་རིགས་པར་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་སོ་ཞེས་རིགས་པ་ཅན་གྱི་སྒྱུ་ཐབས་ཀྱིས་ལྟག་ཆོད་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གཟུགས་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་དམིགས་པ་ མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན།གཟུགས་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བས་རིགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་མངོན་པ་པ་དག་གིས་དབུ་མ་པའི་དཔེ་གཟུགས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་རུང་བར་སྒྲུབ་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་པ་ཁྱེད་ན་རེ། གཟུགས་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རིགས་སོ།
如是說道:當緣取黃色和藍色等任何對境時所生起的識,為何於藍色和黃色等境上,彼識亦顯現為藍色和黃色等相而生起,因此稱為’有所緣’。並非如同天授具有財富一般,財富與具財者二者同時相關聯之義故而稱為’有所緣’。因此,‘有所緣’之說法乃是世俗諦中非真實的增益,因為不在同一時間存在。 對此有人回答:因此’如是諸法無所緣’,是說勝義諦中無能緣,即勝義諦中無能緣之識的意思。若說識未生則不應否定其能緣性,對此有人回答:由於無能緣的所緣性本身所作的遍計是不合理的緣故。即某些主張生起的論者遍計執著識非能緣的所緣即色等是存在的,這是不合理的,故而破除此邪執。 如是彼所緣性不合理故,何來所緣存在?此中色等確實是無所緣,此為偈頌之義。為明此義,譬如造作無間罪者,何有現證?此舉例說明什麼呢?如同造作無間罪者不可能有證悟真理,同樣此處也不可能有所緣。 即便如此,彼因之義不成立性及義相違性。若欲以’因為勝義諦中顯示因緣’作為因,則于任一方皆不成立。若欲以’為令二者皆成立故,世俗諦中顯示因緣’作為因,則世俗諦中顯示因緣與勝義諦中無自性及有因果關係,於此你欲證成無自性,而你自身承許有自性,故有相違之義。 對其他人亦作相似的觀察而作詭辯,即其他阿毗達磨論師對中觀師前說’正在生起者亦無所緣,因為正在生起故,如色’之論證,認為不合理而作相似的觀察詭辯,是以正理派的方便作詭辯。 ‘色是無所緣,因為屬於色蘊故’此說法合理,因為論中亦說:‘何為無所緣法?色及涅槃。‘此是阿毗達磨論師證成中觀師所說’如色’之喻為合理的語句。即你們中觀師說:‘色是無所緣,因為屬於色蘊故’此說合理。
།ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་ཤེ་ན། ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་། དམིགས་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ དམིགས་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བདེན་ནོ།།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱུང་བ་དེ་ཁས་ལེན་ པས་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་མངོན་པ་པ་དག་གིས་དབུ་མ་པའི་སྒྲུབ་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་དམིགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མི་རུང་བར་སྒྲུབ་པའི་ཚིག་ཡིན་ཏེ།དབུ་མ་པ་ཁྱེད་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ ལེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་མི་རིགས་ཤེ་ན། ཆོས་མངོན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་། དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སོ་ཞེས་འབྱུང་ལ། ཁྱེད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་པ་ ཡིན་པས་ཁྱེད་ཀྱིས་ཀྱང་ལུང་དེ་སྔ་ནས་ཁས་བླངས་པས་དེའི་ཕྱིར་འདིས་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བས།དེའི་ཕྱིར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར་བ་དེའི་ལན་ དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས།དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དཔེ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་གཟུགས་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་དམིགས་ པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན།གཟུགས་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བས་རིགས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ལུང་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ཁོ་བོས་སྐྱེ་བཞིན་པ་ལ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་དེ། སྐྱེ་བཞིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ལ་དམིགས་ པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དཔེ་གཟུགས་ལས་བླངས་པ་དེ་ལ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོ་དཔེ་གྲུབ་པས་ཁྱོད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།ཅི་སྟེ་འདི་སྐད་ཅེས་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཉིད་ནི་གཟུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པ་ བདེན་མོད་ཀྱི།འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ནི་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བཞིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གཟུང་བའི་ཡུལ་འཛིན་པར་ བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པས་ཤེས་པ་ཡང་སྐྱེ་བཞིན་པའི་ཕྱིར་དེ་གཟུང་བའི་ཡུལ་འཛིན་པར་གྱུར་པ་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་བ་དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་གཏན ཚིགས་སུ་བརྗོད་ན་ཡང་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ཉིད་དམིགས་པ་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་ན་ཡང་ཁྱེད་ལ་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སེམས་ཀྱི་ དམིགས་པ་ཉིད་འགོག་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡང་འགོག་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ལ་དམིགས་པ་ཡོད་པའི་དཔེ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཁས་བླངས་པ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།
若問為何合理?因為在《阿毗達磨論》中也說:‘何為無所緣的諸法?色法和涅槃。‘因此說色法無所緣是正確的。 對於主張心和心所無所緣性的說法,由於《阿毗達磨論》中說’何為有所緣的諸法?即是心和心所。‘因此不合理。這是阿毗達磨論師們用來反駁中觀派’心和心所無所緣’的論述。 你們中觀派主張心和心所無所緣是不合理的。為何不合理?因為《阿毗達磨論》中說:‘何為有所緣的諸法?即是心和心所。‘而你們也是佛教徒,你們也承認這個教證,因此這就破斥了無所緣的主張。所以說心和心所無所緣的論證是不合理的。 對此說法,論釋者回答說:‘這是不合理的,因為可以成立比喻的緣故。‘這是說:你說’色法是無所緣的,因為屬於色蘊的緣故’,這個論述是合理的,因為論中說’何為無所緣的諸法?色法和涅槃。‘同樣,我說’正在生起的識也無所緣,因為是正在生起的緣故,如同色法。‘以此來證明正在生起的識無所緣,以色法作為比喻是成立的,所以你的論證不合理。 如果說:‘由四大種所造的色法因為是色法所以無所緣是對的,但非四大種所造的、正在生起的識因為是正在生起的,所以有所緣。比如非四大種所造的心和心所法正在生起時能執取所緣境,同樣,非四大種所造的識也因為正在生起,所以能執取所緣境,因此有所緣。‘對於這個前提,論釋者回答說:‘若以非四大種所造為因,則無有比喻故。’ 這是說:即使你說正在生起的識是非四大種所造的,因此有所緣,你也沒有比喻。因為就像破除心的所緣一樣,心所的所緣也會被破除,因此不能以心所有所緣作為心有所緣的比喻。
།གལ་ཏེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ རྣམས་ལ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་ལུང་ལས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན།འདི་ལྟ་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ཁས་བླངས་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བས་མི་རིགས་སོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཁོང་ནས་དབྱུང་ བ།དེའི་ལན་དུ་འདིར་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གལ་ཏེ་གཟུང་བ་ནི་དམིགས་པའོ་ཞེས་དེ་དག་གི་དོན་ལ་རྟོག་ན་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གཟུང་བ་ཉིད་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། གལ་ཏེ་གཟུང་བ་ནི་ དམིགས་པའོ་ཞེས་དེ་དག་གི་དོན་ལ་རྟོག་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གལ་ཏེ་ཆོས་མངོན་པ་པ་དག་འདི་སྐད་ཅེས་ལུང་ལས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ལས་གཟུང་བ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ཉིད་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་གི་གཟུང་བའི་ དོན་ལ་རྟོག་ན་ཡང་ངོ་།།དེ་ལྟར་རྟོག་ན་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་གཟུང་བ་ཉིད་འོག་ནས་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་ པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཚུལ་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས། དེ་ལ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡོད་པར་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པའི་ཚུལ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་པ་ལས། གང་གི་ཚེ་གཟུགས་སྟོང་པའམ་མི་སྟོང་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པས་ཞུས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་ཅི་ལ་དམིགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་ཀྱི་སྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་གཟུགས་ལ་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་དང་ལྡན་པའི་བར་ལ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་ཡུལ་ཅི་ལ་ཡང་མི་དམིགས་སོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པ་མེད་དེ། གང་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་དག་གི་དམིགས་པར་འགྱུར་བའི་གཟུང་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཀྱི་ རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་འདི་ལྟར་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ།ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡུལ་ཅན་ཡང་ ཕུང་པོ་ལྔ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡུལ་ཡང་ཕུང་པོ་ལྔ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་དག་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར།གཟུགས་ཀྱང་གཟུགས་ལ་མི་དམིགས་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མི་དམིགས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་འགའ་ཡང་གང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ།
如果承認心和心所無所緣性,那麼經中所說’這些是有所緣的諸法,也就是心和心所’,這豈不是與所承認相違背而不合理嗎?這是從中引出的前主張。 對此回答,此處註釋者說:即使認為所取即是所緣,也將成為遮破心和心所的所取性。 所謂’即使認為所取即是所緣’是指:如果阿毗達磨論師們這樣想:經中說心和心所有所取,這個所取就是所緣,如此思維心和心所的所取義。 如此思維也不合理。為什麼呢?因為將要遮破心和心所的所取性。爲了說明這點,所以說’以所說的方式,未承認勝義中識有能緣性’。 這是說:以般若波羅蜜多所說的方式,其中未說心和心所有所緣性。 爲了說明般若波羅蜜多的這種方式,世尊在《二千五百頌般若波羅蜜多經》中說:‘當不作色空或不空分別時,菩薩即是行般若波羅蜜多。’ 說此之時,勝勇菩薩問世尊:‘世尊,菩薩如是行時緣何?‘世尊答道:‘勝勇,複次,菩薩如是行時不緣於色,乃至不緣菩提。‘這表明:行般若波羅蜜多者於色等乃至一切相智之間的任何境都不執著。 為什麼呢?勝勇,一切法無所緣,因為諸法中毫無可成為諸識所緣的所取。勝勇,如是色非色境,乃至識亦非識境。這表明: 如同世間和出世間一切都是五蘊,其中能緣是第五蘊的性質,所緣也是第五蘊的性質,由於它們未生,色也不緣色,乃至識也不緣識,因此任何法都不是任何法的行境。
།རབ་ཀྱི་རྩལ་ གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།གཟུགས་ཀྱིས་གཟུགས་མི་ཤེས་མི་མཐོང་ངོ་། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་གྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་ཤེས་མི་མཐོང་ངོ་། །འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཞུས་པ། གང་ཟག་གཟུགས་ཀྱིས་གཟུགས་མ་འཚལ་མི་མཐོང་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་གྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་འཚལ་མི་མཐོང་བ་དེ་ཅི་ཞེས་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། གཟུགས་དང་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་མི་ཤེས་མི་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས བྱ་སྟེ།འདི་ལ་སྐྲག་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཀྱང་བརྟགས་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ན་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཅེས་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་རྐྱེན་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པར་རྐྱེན་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པ་དེ་ལྟར་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱི་སྐབས་སུ་བབ་པས་དེ་བརྟག་ པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི།དེ་ལྟར་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཀྱང་བརྟགས་ཟིན་པས་དེའི་འོག་ཏུ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་བསྟན་པ་བརྟག་པའི་སྐབས་སུ་བབ་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དཔྱད་ཅིང་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལ་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལའོ།།དོན་དམ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ལའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་དང་ནང་དང་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་དང་རྒྱུ་མེད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་དེ་བསྟན་ཟིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་དེ་རིགས་པས་དཔྱད་པ་ཆེན་པོས་བསྟན་ཟིན་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ ན་འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མགོ་གཉིས་པ་དགག་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན། འགག་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ལམ་པོ་ཆེར་ཞུགས་པའི་མིའི་མགོ་བོ་གཉིས་པ་མ་སྐྱེས་ཤིང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཆོམ་རྐུན་པ་ལ་ སོགས་པས་དགག་ཅིང་གཅད་དུ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དགག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་དབུ་མ་པ་ལ་འདྲི་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འགག་ པ་མེད་ན་ཅི་ཉེས་ཞེས་འདྲི་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས། དེའི་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་མི་རིགས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འགག་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཉིད་བརྟག་པར་མི་རིགས་སོ། །དོན་དམ་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་དེ་མ་ཐག་ པར་རྐྱེན་ཉིད་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་དོན་འགལ་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་དེ་མ་ཐག་པའི་དངོས་པོ་རྐྱེན་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་ན་ནི་དོན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་མ་ཐག་པའི་དངོས་པོའི་རྐྱེན་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད་ན་ནི་ཁྱོད་ དོན་དམ་པར་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་དང་འགལ་བའི་དོན་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་སྤྱིར་སྐྱེ་བ་ཁས་བླངས་པ་ན་ཡང་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་ན་ཁོ་བོ་ཅག་དབུ་མ་པ་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་ཁས་མི་ལེན་མོད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་སྤྱིར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ རྣམས་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་ན་ཡང་དོན་དམ་པར་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཉིད་ཇི་ལྟར་མི་རིགས་པ་དེ་ལྟར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།
由於不是以殊勝力量所能完全降伏的境界,色不能知見色。乃至識亦不能知見識。此時向世尊請問:‘補特伽羅不能以色知見色,乃至亦不能以識知見識,這是為何?‘世尊開示道:‘不知不見色、受、想、行、識等,即是般若波羅蜜多。對此不應恐懼。’ 如是所緣緣亦已觀察完畢,即是說所緣緣這一假名安立的緣,如何在勝義中不應理為緣,如是已經觀察完畢。現在輪到等無間緣的階段,應當觀察。即是說,如是所緣緣已觀察完畢后,其後應觀察等無間緣的教法,因為已到了觀察的階段,所以應當觀察研究,這是詞義。 關於’此中勝義中遮遣一切法一切相故’,此中是指中觀論。勝義是指勝義境。一切法是指外、內、世間、出世間一切法。遮遣一切相是指遮遣從自生、他生、共生、無因生等一切方式生起。 由於已經說明諸法無生,即是由於以大理論觀察已經說明諸法無生。因此若諸法非無生,則滅不應理。由於無生,如同遮遣雙頭一樣,即是說因為諸法無生,則滅不應理。譬如大路上的人不曾生起第二個頭,因為不存在,所以盜賊等無法砍斷,同樣心與心所法也因為無生而不可滅。 若問由此將如何?即是外道問中觀師:如果心與心所法無滅,有何過失?因此論師說:‘是故等無間不應理。‘由於無滅的緣故,所以觀察等無間緣不應理。 勝義中是指在勝義中等無間緣不應理。因此,這本身是所立不成和相違。即是說,若承許勝義中等無間事物為緣,則是所立不成。若承許世俗中等無間事物為緣,則與你欲成立勝義中等無間緣相違。 或者,一般而言,若承許生起,也應解說,即是說,雖然我們中觀師不承許勝義中有生,但若在世間名言中總的承許心與心所法生起,那麼也應解說在勝義中等無間緣如何不應理。
།འདི་ལ་དེ་མ་ཐག་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་འགགས་པ་དེ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡིན་པར་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་ ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་འདོད་དོ།།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་འགགས་མ་ཐག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་ཚོགས་རིགས་མཐུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡིན་པར་འདོད་ནའོ། །དེ་ཡང་ཚོགས་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་ མི་རིགས་ཏེ།འགགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་བཞིན་ནམ་གཟུགས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ཡང་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་འགགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ངོ་། །ཚོགས་སྐྱེ་བར་ འདོད་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་མི་རིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཡིན་ཏེ།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་ཕྱིས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །འགགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་འགགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགགས་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཡིན་པས་ཚོགས་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་བཞིན་ནམ་གཟུགས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དཔེ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྣམ་པར ཤེས་པ་འགགས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་དུ་མས་བར་དུ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་ཚོགས་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པ་དང་།དཔེར་ན་གཟུགས་འགགས་པ་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་ད་ལྟར་སྐྱེ་བའི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་འགགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཚོགས་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་འགགས་པ་རྐྱེན་ཉིད་དུ་མི་རིགས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ནི་འགགས་ན་རྐྱེན་ཀྱང་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ ཏེ།འགགས་པས་ནི་དངོས་པོ་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། འགག་པ་མེད་པས་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཕན་འདོགས་པར་མི་བྱེད་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་ཕན་འདོགས་པར་མི་ནུས་པ་དེ་རྐྱེན་ཉིད་ཡིན་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་། སྤྱིའི་རྐྱེན་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགག་པ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འགགས་ན་རྐྱེན་ཀྱང་གང་ཞིག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཀྱང་ཞེས བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ།གཞན་དག་བཅས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རྐྱེན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགག་པ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་སོ་སོར་ངེས་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ན། འགགས་བཞིན་པས་གོ་སྐབས་འབྱེད་པས་ཕན་འདོགས་པའི་ ཕྱིར་དང་།གལ་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་པ་འདས་པའི་སྐད་ཅིག་དག་གིས་བར་དུ་མ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཉིད་གྲུབ་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོའི་བསམ་པ་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་སོ་སོར་ངེས་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱུ་སོ་སོར་ ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་སོ།།རྐྱེན་སོ་སོར་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་སོ།
關於此處的等無間緣是這樣的:如果認為心和心所的聚合滅去的那個是等無間緣的話,這是就世俗諦而言,認為等無間緣是這樣的。認為心和心所的聚合剛滅的那個能產生同類的聚合,所以是等無間緣。 那個聚合也不應該是所欲生起的聚合的緣,因為已滅的緣故,如同已滅很久的識或者色法。在此,‘那個也’是有法,即已滅的心和心所的聚合。‘不應該是所欲生起的聚合的緣’是所立法,即證明不應該是後來所欲生起的心和心所聚合趨向生起的緣。‘因為已滅’是能立法,即因為已滅的心和心所聚合已經不存在,所以不應該是所欲生起的聚合的緣。 ‘如同已滅很久的識或者色法’是譬喻,譬如已滅很久的識因為被多個心剎那間隔,所以不應該是所欲生起的聚合的緣;譬如已滅的色法也不應該是現在生起的心和心所聚合的等無間緣,同樣地,已滅的心和心所聚合也不應該是所欲生起的聚合的緣。 如果問為什麼已滅的不應該是緣,為此說’已滅則何緣’,這完全不可能是緣,意思是因為已滅的不能對所欲生起的事物有所助益。這是說,不存在的對所欲生起的心和心所聚合絲毫不能助益,因為不存在的緣故。不能助益的不應該是緣,這是其意趣。 ‘也’字是爲了總結否定,即不僅不是等無間緣,也不是一般的緣。‘也’字不僅否定等無間緣性,即使加上其他的也不是緣,這是爲了總結否定。 如果說因為各別決定的因緣而事物正在生起時,正在滅的開啟機會從而有所助益,並且因為沒有被其他過去剎那間隔所以成立等無間緣性而無過失的話 - 這是說明對方的想法。其中,‘因為各別決定的因緣而事物正在生起時’中,‘各別決定的因’是指眼、耳、鼻、舌、身等,‘各別決定的緣’是指色、聲、香、味、觸等。
།དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་སྟེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་སོ་སོར་ངེས་པའི་ནུས་པ་དབང་དེས་ སོ།།དངོས་པོ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ནའོ། །འགགས་བཞིན་པས་གོ་སྐབས་འབྱེད་པས་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་མ་འགགས་ན་མ་འོངས་པ་མི་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་སོ་ སོར་ངེས་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ན་འགགས་བཞིན་པས་གོ་སྐབས་འབྱེད་པས་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར།དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཉིད་གྲུབ་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་པ་འདས་པའི་སྐད་ཅིག་དག་གིས་བར་དུ་མ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་པའི་ རྐྱེན་ཉིད་འགྲུབ་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགགས་མ་ཐག་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ལས་གཞན་པ་འདས་པའི་སྐད་ཅིག་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་བར་དུ་མ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་འགགས་པ་སྤྱི་ཡིན་པས་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་བཞིན་དུ་བར་དུ་མ་ཆོད་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རྐྱེན་མ་ཡིན་པར་འགོག་པ དེ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཉིད་འགྲུབ་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འགགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་བཞིན་ནམ་གཟུགས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུར་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ ལན་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཡུལ་ན་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ཏེ།འདི་ལ་གང་དག་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ལ་ནི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པར་རིགས་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་བསལ་བ་དེར་ཕྲུ་བའི་གོ་སྐབས་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི། གང་དག་ གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་གཟུགས་དང་མི་ལྡན་པ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དེ་དག་ལ་ནི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར།རྒྱུ་དང་རྐྱེན་སོ་སོར་ངེས་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་སྐྱེ་བཞིན་པ་ན་འགགས་བཞིན་པས་གོ་སྐབས་འབྱེད་པས་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར། །དེ་མ་ཐག་པའི་ རྐྱེན་ཉིད་གྲུབ་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལན་དུ་མི་རུང་ངོ་།།གཞན་ཡང་། དྲུག་པོ་འདས་མ་ཐག་པ་ཡི། །རྣམ་ཤེས་གང་ཡིན་དེ་ཡིད་དེ། །ཞེས་བྱ་བས་འགགས་མ་ཐག་པའི་ཡིད་རྐྱེན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལན་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་མིག་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ ལྕེ་དང་ལུས་དང་ཡིད་ཅེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་དག་འདས་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིད་ཡིན་པར་འདོད་པས་དེའི་ཕྱིར་འགགས་མ་ཐག་པའི་ཡིད་རྐྱེན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལས་གཞན་པ་འདས་པའི་སྐད་ཅིག་དག་གིས་བར་དུ་མ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་པའི་ རྐྱེན་ཉིད་གྲུབ་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་ལན་དུ་མི་རུང་ངོ་།།འགགས་བཞིན་པ་རྐྱེན་ཉིད་དུ་རྟོག་ན་ཡང་ཁ་ཅིག་ན་རེ། དུས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་དག་འགགས་བཞིན་པས་གོ་སྐབས་འབྱེད་པས་རྐྱེན་ཉིད་དུ་རྟོག་ན་ཡང་དེ་དག་ལ་ འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དབུ་མ་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ།དེ་དག་གི་འགགས་བཞིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་བྱ་སྟེ། དེས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་དུས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་ པའི་ཕྱེད་འོག་མ།དེའི་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་མི་རིགས། །འགགས་ན་རྐྱེན་ཀྱང་གང་ཞིག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་བྱ་སྟེ། ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདིར་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ལྟོས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།
‘由力’是指能力,即由各自確定的因緣之力。‘事物正在生起時’是指眼識等事物正在生起之時。‘由正在滅時開闢空間而作助益’是說因為若前剎那不滅則後來者不生,所以由各自確定的因緣之力,事物正在生起時,由正在滅時開闢空間而作助益,故等無間緣得以成立而無過失。 若說’由其他過去剎那不間斷故,等無間緣得以成立而無過失’,是指除剛滅的剎那外,其他過去剎那不間斷,因此說滅是普遍的,如心的剎那,不應否定不間斷的心剎那非為緣,這是不合理的。 若說’等無間緣得以成立而無過失’,意思是不會遭受’由於已滅故,如識滅后經久或如色法’這樣的推理所損害。 對此的回答是’由於無色法不住于處所故’。對此,凡是有色法具有色者,對它們開闢空間是合理的,如移開瓶子后,甕便有了空間;但對於無色法不具色的心和心所,開闢空間是不合理的。因此,‘由各自確定的因緣之力,事物正在生起時,由正在滅時開闢空間而作助益,故等無間緣得以成立而無過失’這樣的回答是不成立的。 此外,由於’六識剛滅者,即是意’之說明剛滅的意是緣,所以那個回答不成立。這是指根據宗義,眼、耳、鼻、舌、身、意六識剛滅的識即是意,因此剛滅的意是緣,所以’由其他過去剎那不間斷故,等無間緣得以成立而無過失’這樣的說法也不成立。 若認為正在滅者為緣,有些人說:‘由於同時故,不應成為等無間緣。‘這是說,若有人認為由正在滅者開闢空間而成為緣,對此,釋論者等中觀師有些人說:他們所說的’正在滅’是指現在,因此會導致因果二者同時的過失,所以那也不應成為等無間緣。其他人則以偈頌後半:‘是故等無間不理,若滅何者是緣耶?‘是指未生,這裡的’亦’字應理解為關涉未生。
།ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ཞིག་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་གཉིས་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བ་ གཉིས་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།སློབ་དཔོན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལ་སོགས་པ་དག་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱེད་འོག་མ་དེའི་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་མི་རིགས། འགགས་ན་རྐྱེན་ཀྱང་གང་ཞིག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ སྦྱར་རོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱེད་འོག་མ། །དེ་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་མི་རིགས། །འགགས་ན་རྐྱེན་ཀྱང་གང་ཞིག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་བྱ་སྟེ། ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདིར་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ལྟོས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་འགགས་པ་ཡང་རྐྱེན་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། མྱུ་གུ་ མ་སྐྱེས་པ་མེད་པ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་རྐྱེན་གྱིས་ཕན་གདགས་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ཞིག་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་གཉིས་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་ཏེ། ས་བོན་ཞིག་པ་དང་མྱུ་གུ་མ་སྐྱེས་ པ་གཉིས་ནི་མེད་པ་ཡིན་པས་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ཞིག་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་གཉིས་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ཞིག་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བ་གཉིས་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། འདི་ལ་ས་བོན་ནི་མྱུ་གུ་ལ་ནུས་པ་ཕུལ་ནས་འགག་པར་རིགས་ན་དེ་ཡང་འགགས་པ་ལ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ས་བོན་འགག་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །མྱུ་གུ་ཡང་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་སྐྱེ་བར་རིགས་ན་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དེ་ཡང་མ་སྐྱེས་པས་བྱེད་པར་མི་ནུས་པས་དེའི་ཕྱིར་མྱུ་གུ སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་པ་བྱེད་དོ།།དེ་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས། གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏས་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་དེ་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནས་ བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏའི་རྣམ་པར་བཤད་པའི་དོན་དེ་འདོད་ན་དེ་ལ་སྐྱོན་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།འགགས་པའི་འགག་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་འགགས་པའི་འགག་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགགས་པས་ནུས་པ་འབུལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་བྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྣམ་པར་མི་གནས་པ་དེ་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་སྐྱེ་བར་རྟོག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་འགགས་པ་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མར་རྣམ་པར་མི་གནས་པ་དེ་ལས་མྱུ་གུ་ཕྱིས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་སྐྱེ་བར་རྟོག་ནའོ། །དེ་ལྟར་རྟོག་ན་ཅི་ཉེས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བ་གཉིས་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས ཏེ།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ས་བོན་འགག་པ་དང་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །བཟློག་པ་ལས་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་འགགས་པར་རྣམ་པར་མི་གནས་པ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ས་བོན་མ་འགགས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་སྐྱེ་བར་རྟོག་ན་ནི་འགག་པ་ དང་སྐྱེ་བ་གཉིས་ལས་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་མེད་དོ།།ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་དེ་མེད་ན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་བཟློག་པའི་ཚིག་གི་དོན་མངོན་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟློག་པ་ ལས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་སྟེ།དེའི་ཚེ་ན་འགྲེལ་པ་བྱེད་པ་འདིས་སྐྱོན་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།
這是說,阿阇黎佛護等人對下半偈頌’是故彼無間不應理,若已滅則何為緣’作如是解釋。 下半偈頌’是故彼無間不應理,若已滅則何為緣’也適用於未生,此處’亦’字應理解為關涉未生的意思。意思是說,已滅的種子不能作為緣,對於未生、如同虛空之花般不存在的芽,緣也無法給予助益。 爲了說明這點,所以說’由於種子和芽的已滅與未生二者是無,所以種子和芽的滅與生二者成無因’等。因為種子的已滅和芽的未生二者是無,所以種子和芽的已滅與未生二者是無。 如此,由於種子和芽的已滅與未生二者是無,會有什麼過失呢?因此說’所以種子和芽的滅與生二者成無因’。在此,種子應當是傳遞功能后滅去,但已滅則無所有,因此種子的滅成無因。芽也應當是接受功能後生起,但未生者不能接受功能,因此芽的生也成無因。如是解釋。 ‘此非善說’等是註釋者自己證明上座佛護的解釋不合理的文字。‘若許彼義’是說,若許上座佛護解釋的彼義,則有如是過失。 ‘由於已滅之滅無因’是說,由於種子已滅之滅無因,因為已滅者不能作為傳遞功能的因。‘若許從彼不住而生所欲生’是說,若許從種子滅后剎那不住而後生起所欲生的芽。 如是許有何過?因此說’則滅與生二者成無因’。若如是,則種子之滅和芽之生二者都成無因之過。‘若相反則無如所說過失’是說,若許從種子滅后不住的相反,即從未滅的種子中生起所欲生,則無滅與生二者成無因的如所說過失。 若無如所說過失,將如何?因此說’故爾時由有可乘之語故,所立與能立相違語義顯現’。‘爾時’是說,從相反無如所說過失之時,即此註釋者見到此過失。
།གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་བརྟན་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་དེ་ནི་རྒོལ་བ་གཞན་གྱིས་ཀླན་ཀའི་གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་ པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་ལྟར་གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པ་བཟློག་པའི་ཚིག་གི་དོན་མངོན་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ཞིག་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་གཉིས་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རྐྱེན་མ་ཡིན་པར་ བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།།སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགག་པ་རྐྱེན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བ་གཉིས་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་གཉིས་བཟློག་པའི་ཚིག་གི་དོན་མངོན་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགག་པ་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ ཞེས་བྱ་བ་བཟློག་པའི་ཚིག་གི་དོན་མ་འགགས་པ་རྐྱེན་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།སྒྲུབ་པ་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བ་གཉིས་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བཟློག་པའི་ཚིག་གི་དོན་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བ་གཉིས་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མངོན་པས་སོ། །དེ་གཉིས་བཟློག་ པའི་ཚིག་གི་དོན་མངོན་པས་གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་འགག་པ་རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཟློག་པའི་ཚིག་གི་དོན་མངོན་པས་ནི་མ་འགགས་པ་རྐྱེན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་གླགས་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། སྒྲུབ་པ་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བ་གཉིས་རྒྱུ་མེད་པར་ཐལ་ བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བཟློག་པའི་ཚིག་གི་དོན་མངོན་པས་ནི་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བ་གཉིས་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། འགག་པ་ནི་རྐྱེན་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་མ་ཞིག་ པའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་རྐྱེན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་མ་འགགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ཡང་རྐྱེན་སེམས་དང་སེམས་ ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་མ་འགགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ།རྐྱེན་དང་འབྲས་བུ་གཉི་ག་ཡང་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་ཚིག་དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སུན་དབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་ལ་ནི་ གཏན་ཚིགས་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འགགས་པ་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་མི་འགྲུབ་སྟེ།འདི་ལྟར་ས་བོན་མ་འགགས་ན་མྱུ་གུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་མ་ལ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡང་ སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་མ་ཞིག་པའི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་སྔ་མ་དང་འགལ་ཏེ་སྔར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་དང་རྒྱུ་མེད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཁས་བླངས་ལ།རྣམ་པར་བཤད་པ་འདིར་ནི་རྒྱུ་མ་འགགས་པ་ལས་སྐྱེ་ བར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེས་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་བསྩལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་རྣམས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ན། །འགགས་པ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཕྱིར་དེ་མ་ཐག་མི་རིགས། །འགགས་ན་རྐྱེན་ཀྱང་གང་ཞིག་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེས་ ཀྱང་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཉིད་བསྩལ་ལ།།གང་ཚེ་ཆོས་ནི་ཡོད་པ་དང་། །མེད་དང་ཡོད་མེད་མི་སྒྲུབ་པ། །ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱུ་ཞེས་བྱ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་མི་རིགས་སོ།
同部經論
與本文同名或相近的其他版本、科判、譯文與註疏。