菩薩藏佛教學會
20
背景
翻譯
下載 ▾

d4042瑜伽師地論解說攝要無著 般若瓦摩 蘇仁陀菩提 耶謝德c3.5s dz

D4042

རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་རྣམ་གྲངས་བསྡུ་བ་རྫོགས་སོ།། །།འདི་ལ་ཤློ་ཀ་བདུན་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཡོད་དོ། །[་]@#། །རྣམ་བཤད་བསྡུ་བ་བཞུགས། ། @#། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་རྣམ་པར་བཤད་པ་བསྡུ་བ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྣམ་པར་བཤད་པ་བསྡུ་བ་གང་ཞེ་ན། སྤྱི་སྡོམ་ནི། ལུས་དང་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། །ཚིག་འབྲུ་དང་ནི་དོན་ཉིད་དང་། །ཆོས་དང་ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་། །དོན་དང་རྒོལ་བའི ལན་དང་ནི།།མཚམས་སྦྱར་བ་དང་སྨྲ་བ་དང་། །བཤད་དང་འཁོར་དང་ཉན་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་བསྔགས་པ་བསྡུས་པ་དང་། །རྒྱས་དང་བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་ཡིན། །དེ་ལ་མདོ་སྡེའི་ལུས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཚིག་འབྲུ་དང་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཚིག་འབྲུ་ནི་གནས་ཡིན་ལ་དོན་ནི་དེ་ལ་ གནས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་གཉིས་ཀ་བསྡུས་པ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་བཤད་པ་གང་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་ལྔར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཆོས་དང་། ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་། དོན་དང་། རྒོལ་བའི་ལན་དང་། མཚམས་སྦྱར་བའོ། །དེ་ལ་ཚིག་འབྲུ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། མིང་གི་ ཚོགས་རྣམས་དང་།ཚིག་གི་ཚོགས་རྣམས་དང་། ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་དང་། ངག་དང་། རྣམ་པ་དང་། བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་མིང་གི་ཚོགས་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དངོས་ པོ་དང་།རིགས་པ་དང་འབྲེལ་བ་དང་། སོ་སོ་དང་འབྲེལ་བ་དང་། ཡོན་ཏན་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཐ་སྙད་ལས་བྱུང་བ་དང་། གྲགས་པ་དང་། མ་གྲགས་པ་དང་། གསལ་བ་དང་། མི་གསལ་བ་དང་། བསྡུས་པ་དང་། རྒྱས་པའོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མིང་ནི་རེ་ཞིག་ནང་གི་ངག་ ལ་སེམས་ཅན་དང་སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་།ཕྱི་རོལ་གྱི་དག་ལ་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་དག་པའི་དངོས་པོའི་མིང་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དང་དོན་རྣམས་ཀྱིའོ། །རིགས་དང་འབྲེལ་བའི་མིང་ནི་སེམས་ཅན་ དང་གཟུགས་དང་།ཚོར་བ་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སོ་སོ་དང་འབྲེལ་པའི་མིང་ནི་སངས་རྒྱས་བྱིན་དང་ཡོན་ཏན་བཤེས་གཉེན་དང་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོན་ཏན་ལས་བྱུང་བའི་མིང་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་སུ་རུང་བས་གཟུགས་དང་། ཚོར་བར་བྱེད་པས་ ཚོར་བ་དང་།ཉིན་མོར་བྱེད་པས་ཉི་མ་དང་། སྲེག་པར་བྱེད་པས་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐ་སྙད་ལས་བྱུང་བའི་མིང་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དབུལ་པོ་ལ་ཕྱུག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དང་། གཞན་ཡང་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་མིང་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གྲགས་པའི་མིང་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་མིང་གང་ ཡིན་པའོ།།མ་གྲགས་པའི་མིང་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །གསལ་བའི་མིང་ནི་གང་གི་དོན་ཤེས་པའོ། །མི་གསལ་བའི་མིང་ནི་གང་གི་དོན་མི་ཤེས་པ་སྟེ། འགྲོ་ལྡིང་བའི་རིག་སྔགས་ལྟ་བུའོ། །བསྡུས་པའི་མིང་ནི་ཡི་གེ་གཅིག་གང་ཡིན་པའོ། །རྒྱས་པའི་མིང་ནི་ཡི་གེ་མང་པོ་གང་ཡིན་པའོ། ། དེ་ལ་ཚིག་གི་ཚོགས་རྣམས་ནི་མིང་དང་ཡི་གེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་ཚིག་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚིག་དང་། བསྒྲུབ་པའི་ཚིག་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཚིག་དང་། བསྟན་པའི་ཚིག་དང་། བཤད་པའི་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་ཚིག་ནི་ཚིག་འབྲུ མ་རྫོགས་པ་དང་།དོན་མ་རྫོགས་པ་ལས་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚིག་ནི་ཚིག་གཉིས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་འབྲུ་ནི་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ལ། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མ་ རྫོགས་པ་ཡིན་པས་མི་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ།

應當建立。瑜伽師地論攝事分完畢。此中有七百二十五頌。

攝釋分 瑜伽師地論攝釋分。禮敬三寶。何為攝釋分?總攝為:身與解釋分,文句及義理,法與等起分,義及對論答,相續與言說,解說眷屬聞,略說佛功德,廣說學處利。其中經典之身略說有二種:文句與義理。其中文句是處所,義理是住于其中,應當了知。二者攝集即是所應知。 何為解釋?略說應觀五種:法、等起、義理、對論答、相續。其中文句有六種:名聚、句聚、字聚、語、相、顯示。其中名聚是能正確表達意義的假立詞語。此又有十二種:假立所生、真實事物、類相關聯、個別關聯、功德所生、言說所生、衆所周知、不為人知、明瞭、不明瞭、略說、廣說。 其中假立所生名,且就內在語言而言,如說’有情’、‘命’等,就外在而言,如說’瓶’、‘毯’等。真實事物名,如眼等諸根及色等諸境。類相關聯名,如說’有情’、‘色’、‘受’、‘大種’等。個別關聯名,如說’佛授’、‘功德友’、‘青’、‘黃’等。功德所生名,如此:以可造色故名’色’,以能領受故名’受’,以能作白晝故名’日’,以能焚燒故名’火’等。 言說所生名,如此:對貧者說’富’等,又如不觀待義理而安立名者。衆所周知名,即是遍計名。不為人知名,即與此相反。明瞭名,即能了知其義者。不明瞭名,即不能了知其義者,如咒語等。略說名,即一字者。廣說名,即多字者。 其中句聚,即名與字圓滿具足者。此亦有六種:未圓滿句、圓滿句、成就句、能成就句、顯示句、解說句。其中未圓滿句,應從文句未圓滿及義理未圓滿觀察。圓滿句,即由第二句而成圓滿者,如:‘一切罪’這一文句是未圓滿的,‘一切罪’這一義理也是未圓滿的,由’不應作’這一句而成圓滿。

།བསྒྲུབ་པའི་ཚིག་ནི་གོང་མའི་འོག་མས་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་མི་རྟག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ། སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། ། དེ་ལ་སྔ་ཕྱིའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་ཚིག་ཡིན་ལ་གང་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བསྟན་པའི་ཚིག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། དམ་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །བཤད་པའི་ཚིག་ནི་ཡང་དག་པར་སོང་བ་རྣམས་དང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། ། ཡང་ན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་མིང་ནི་ཚིག་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་ནི་ཡི་གེ་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུ་པོ་དག་གོ། །དེ་ལ་འདུན་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ནི་མིང་ངོ་། །མིང་སྔོན་དུ་བཏང་བ་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས རྣམས་སོ།།ཚིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིང་ཡང་ཡིན་ལ་ཡི་གེ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཡི་གེ་གཅིག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚིག་མ་ཡིན་ནོ། །མིང་གིས་མ་བསྡུས་པའི་ཡི་གེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡི་གེ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་མིང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་འདོགས་པར་མཛད་ཅེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚིག་བླ་དགས་ཀྱི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་སོ་སོར་མྱོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཞེ་ན། མིང་སྣ་ཚོགས་སུ་ལེགས་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མིང་ངོ་། །ཡང་ཡིད་ཀྱིས་མཚན་མར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མིང་ངོ་། །ཡང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིག་གིས་བརྗོད་པར བྱེད་པའི་ཕྱིར་མིང་ངོ་།།མིང་གིས་མཐའ་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཚིག་གོ། །མིང་དང་ཚིག་རྗེས་སུ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིག་བླ་དགས་དང་ཚིག་བླ་དགས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གང་གསུངས་པ་དེ་ལ་ཚིག་བླ་དགས་ནི་སྡེ་པ་མཐའ་དག་ལས་བྱུང་བ་དང་ རིགས་དང་འབྲེལ་པའི་མིང་ངོ་།།ཚིག་བླ་དགས་ཀྱི་ལམ་ནི་སྡེ་པ་དེ་དང་རིགས་དེ་དང་འདུན་པ་སྟེ་དེ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ནི་བསྟན་པ་དང་བཤད་པ་དེ་དང་དེ་དག་རེ་རེ་ལ་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཚིག་གང་ཡིན་པའོ། །དེའི་རྟེན་དེ་ནི་ལམ་མོ། །འདོགས་པ་ནི་རེ་རེ་ནས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ འདོགས་པར་བྱེད་པའོ།།དེའི་རྟེན་དེ་ནི་ལམ་མོ། །འདུན་པ་ནི་ངེས་པར་བཤད་ཟིན་ཏེ་འདུན་པ་གུད་མེད་དོ། །དེའི་ཚིག་བླ་དགས་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ལམ་མོ། །མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་རྟེན་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་དང་། དོན་དང་། གང་ཟག་དང་། དུས་དང་། གྲངས་དང་སྐབས་སོ། །དེ་དག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ངག་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་གྲོང་ཁྱེར་བ་དང་སྙན་ཅིང་འཇེབས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཚིག་དང་ཡི་གེ་འབྱོར པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འགྲུས་སྐྱོང་གི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ།།དེ་ལ་ངག་གྲོང་ཁྱེར་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙན་ཅིང་འཇེབས་པ་ནི་སྒྲ་མཉེན་ཞིང་སྙན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གསལ་བ་ནི་ཚིག་དང་ ཡི་གེ་ལེགས་པར་འབྱོར་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།མཉན་པར་འོས་པ་ནི་ཆོས་དང་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟེན་པ་ནི་དད་པའི་བྱ་བ་ལ་མི་རྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ནི་རན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཏུགས་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ངག་རྣམ་པ་བརྒྱད་ པོ་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ།དབང་དུ་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་སོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །སྦྱོར་བ་ནི་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་འབྱོར་པ་ནི་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་ལེགས་པར་འབྱོར་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་རིགས་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་འབྱོར་པ་ཡིན་ནོ།

成立語是以下文成立上文的內容,如此,例如,‘嗚呼,諸行無常’這句話,以’是生滅之法’這句話來成立。其中,前後所要成立的內容是成立語,能夠成立的內容是能成立語。 其中,宣說語如此,例如’諸聖者’等。解釋語如’諸正行者與諸勝士’等。或者,圓滿與不圓滿的名稱即是語,以此二者而得究竟。 其中,字母的聚集即是四十九字母。其中,以欲求為先導的是名。以名為先導的是語和字母的聚集。凡是語,既是名也是字。單一字母不是語。未被名所攝的字母,僅是字母而非名。 若問為何安立名聚等,即是爲了別別領受由語增上緣所生的觸受。何為名的含義?因能善巧了知種種義故為名。又因意能作為相故為名。又因能以語言顯示隱密義故為名。因名攝取邊際故為語。因能隨明顯名與語故為字母聚集。 世尊廣說語增上與語增上道,其中語增上是從一切部派所生及與種姓相關的名。語增上道是彼部派、彼種姓與欲求,因能從彼等發起故。決定語即是宣說與解釋中,各自能成立的語。彼所依即是道。安立即是各別分別安立。彼所依即是道。欲求已如前釋,別無欲求。彼語增上安立即是道。 名聚等彼等所依,略說有六種,即:法、義、補特伽羅、時、數與處。彼等差別,如聞所生地中所說而知。 其中,語言略說具足八支,即城市語及悅耳等,應知即是以語與字圓滿等乃至眾支養護等來說法。其中城市語是就涅槃城而言。悅耳即因音聲柔美故。明瞭即因語與字善巧圓滿故。堪聞即因具足法與義故。不依即因不依信仰行為故。無違即因說適度故。無盡即因廣大精通故。 彼等八種語言功德,略說應知有三種:所調伏以一種。自性以二種。加行以餘者。其中圓滿即因名、語、字聚序列善巧圓滿故。又因依止四理故為圓滿。

།འབྲེལ་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འཕྲོད་པ་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་གསལ་བ་རྣམས་དང་དང་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཐབས་དང་ལྡན་པ་ནི་ སྙིང་ལ་འབབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།འཆམ་པ་ནི་འཁོར་དང་འཚམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐུན་པ་ནི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དང་དོན་དང་ལྡན་པ་དང་དུས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲུས་སྐྱོང་གི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འགྲུས་སྐྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གུས་པར་བྱེད་པ་དང་རྟག་ཏུ་བྱེད་པའོ། །དེའི་ཡན་ ལག་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་དག་གི་ཚོགས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་ཁམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། གནས་དང་། ། གནས་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། དྲན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བཤད་པའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བཤད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ བསྟན་པ་ནི་གང་ལ་བརྟེན་ནས་གཏམ་ཟེར་བའོ།།དེ་ཡང་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་གང་ཟག་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དབང་པོའི་དབྱེ་བས་ནི་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་། དབང་པོ་རྣོན་པོའོ། །སྤྱད་པའི་དབྱེ་བ་ནི་བདུན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སར་འདོད་ཆགས་སྤྱད་པ་ལ་ སོགས་པ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།།ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ནི་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་དབྱེ་བས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །བསྒྲུབ་ཏུ་རུང་བ་དང་བསྒྲུབ་ཏུ་མི་རུང་བའི་དབྱེ་བས་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ།།སྦྱོར་བའི་དབྱེ་བས་ནི་མ་ཞུགས་པ་དང་ཞུགས་པ་དང་། བསྒྲིབས་པ་དང་མ་བསྒྲིབས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། འཆིང་བ་མཐའ་དག་ཡོད་པ་དང་། འཆིང་བ་མ་ཚང་བ་དང་། འཆིང་བ་མེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ནི་མི་དང་མི་མ་ཡིན་ པའོ།།ཚིག་འབྲུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ན་རྣམ་པ་བཞིས་ཚིག་འབྲུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་སྟོན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མིང་ལ་སོགས་པ་ནས་རྣམ་པར་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དག་གོ། །གང་ལ་སྟོན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ཟག་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ལ་སྟོན་པས་བསྡུས་སོ། །གང་གིས་སྟོན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ངག་གིས་སོ། །སུ་ སྟོན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ།དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཚིག་འབྲུ་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མ་ཚང་ན་དོན་མངོན་པར་གསལ་བར་མི་འགྱུར་ལ་དེ་དག་གིས་དོན་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཚིག་འབྲུ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་ ཅེས་བྱའོ།།དོན་གང་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཅུར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སའི་དོན་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དོན་དང་། དབང་དུ་བྱ་བའི་དོན་དང་། ཕན་ཡོན་གྱི་དོན་དང་། ཉེས་དམིགས་ཀྱི་དོན་དང་། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དོན་དང་། གཉེན་པོའི་དོན་དང་། བསྡུས་ པའི་དོན་དང་།རྒྱས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་སའི་དོན་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ས་ལྔ་སྟེ། ཚོགས་ཀྱི་ས་དང་། སྦྱོར་བའི་ས་དང་། མཐོང་བའི་ས་དང་། བསྒོམ་པའི་ས་དང་། མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་སའོ། །རྒྱས་པར་བྱས་ནས་བཅུ་བདུན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོགས་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་མེད་པའི་ སའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དག་གོ།།དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་རྣམ་པར་ལྔ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། བརྡའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དང་། འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སར་ བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།།མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡང་སྔ་མ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ།

關聯是因為與修持相關。隨順是因為與解說相順。隨適是因為具有清晰的詞句文字和凈信。具有方便是因為能入心。和諧是因為與眷屬相應。相應是因為具足法、具足義、契合時宜。 所謂精進支分聚,‘精進’是指恭敬行持和持續行持。其支分是正見等,因為這些形成一個集合。 其中相狀是這樣的:與蘊相關的、與界相關的、與處相關的、與緣起相關的、與處非處相關的、與念住相關的、與如是等念相關的,同樣也包括聲聞所說的、如來所說的、菩薩所說的,這些稱為相狀。 其中教說是指依據什麼而說法。這又根據根器等差別分為二十七種補特伽羅,應當了知。其中根據根器差別分為鈍根和利根。行為差別有七種,即如聲聞地中所說的貪行等。根據方向差別分為在家和出家。根據發願差別分為聲聞、獨覺和菩薩。根據是否堪能修行的差別分為必定般涅槃法者和不般涅槃法者。 根據修行差別分為未入、已入、有障、無障、未成熟、已成熟、具足一切結縛、結縛不全、無結縛。根據種類差別分為人和非人。 總攝這一切文句,以四種方式稱為文句:能詮即是從名等乃至究竟。所詮即是對二十七種補特伽羅宣說所攝。能詮工具即是語言。能詮者即是佛陀、聲聞和菩薩。這一切都是以六種文句來宣說。 若缺少任何一種則義理不能明顯顯現,由這些能使義理明顯顯現,因此文句稱為能顯。 什麼是義理?略說有十種應當觀察:即地義、相義、作意義、自在義、功德義、過患義、違品義、對治義、略義和廣義。 其中地義略說有五地:資糧地、加行地、見地、修地和究竟地。廣說則有十七,即從與五識身相應等直至無蘊地究竟。 其中相義應當觀察五種:自相、共相、施設相、因相和果相。這些的分類如在思所成地中所說。無相也應如前在思所成地中所說那樣觀察。

།དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དོན་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བདུན་ཏེ། མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སར་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཤེས་ པ་བཅུ་ནི།སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་དང་། འགོག་པ་ཤེས་པ་དང་། ལམ་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་ཤེས་པ་དང་། རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཤེས་པ་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་། ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡང་འདི་ ལྟ་སྟེ།།ཉན་ཐོས་ཀྱི་སར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་སར་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་དགུ་སྟེ། འདོད་པ་དང་ལྡན་ པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་སྤངས་པ་ན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཅིག་གོ།།གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གཉིས་པའོ། །འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་འགོག་པ་ མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གསུམ་པའོ།།གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་འགོག་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བཞི་པའོ། །འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངས་ སུ་ཤེས་པ་ལྔ་པའོ་།།གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ལམ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དྲུག་པའོ། །ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་སྤངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བདུན་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཟད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བརྒྱད་པའོ། ། གཟུགས་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་ཟད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དགུ་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་སར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡང་འདི ལྟ་སྟེ།མཉམ་པར་གཞག་པའི་སར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དུ་དག་གིས་ཡིད་ལ་བྱ་བ་དང་ཤེས་པ་དག་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་དག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དུ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ པར་བྱ་བ་དང་།རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་དུ་དག་གིས་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཆོས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་བརྩམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དབང་དུ་བྱ་བའི་དོན་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དངོས་པོའི་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། དུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱ་བའོ། ། དེ་ལ་དངོས་པོའི་དབང་དུ་བྱ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དངོས་གཞིའི་དངོས་པོའི་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། དེའི་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་དངོས་པོའི་དབང་དུ་བྱ་བ་དང་། གཞན་གྱིས་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བའི་དངོས་པོའི་དབང་དུ་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་དངོས་གཞིའི་དངོས་པོའི་དབང་དུ་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། འདི ལྟ་སྟེ།བདེ་འགྲོ་དང་། ངན་འགྲོ་དང་། ཉམས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དང་། འཁོར་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེའི་ཐོབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་དངོས་པོའི་དབང་དུ་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྤྱོད་པ་བཅུ་གཉིས་པོ་འདོད་པའི་སྤྱོད་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྤྱོད་པ་དང་། དགེ་ བའི་སྤྱོད་པ་དང་།མི་དགེ་བའི་སྤྱོད་པ་དང་། དྲག་པོའི་སྤྱོད་པ་དང་། དྲག་པོ་མ་ཡིན་པའི་སྤྱོད་པ་དང་། ཉམས་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྤྱོད་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་སྤྱོད་པ་དང་། བདག་ གི་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་དང་།གཞན་གྱི་དོན་གྱི་སྤྱོད་པའོ། །གཞན་གྱིས་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བའི་དངོས་པོའི་དབང་དུ་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུན་པ་བཟློག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་གཟེངས་པ་བསྟོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རབ་ ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པའོ།

其中作意的含義有七種作意,即了知相等,如前聲聞地中所說。十種智是:苦智、集智、滅智、道智、法智、類智、他心智、世俗智、盡智、無生智,其分類如前聲聞地中所說。 六識蘊是從眼識到意識,即如前五識相應和意地中所說。九種遍知是:斷除欲界所攝苦集見所斷時為第一遍知;斷除色界、無色界所攝苦集見所斷時為第二遍知;斷除欲界所攝滅見所斷時為第三遍知;斷除色界、無色界所攝滅見所斷時為第四遍知;斷除欲界所攝道見所斷時為第五遍知;斷除色界、無色界所攝道見所斷時為第六遍知;斷除下分結為第七遍知;斷除色貪為第八遍知;斷除無色貪為第九遍知。其分類如前等持地中所說。 三解脫門是空性、無愿、無相,其分類如前等持地中所說。 對於以幾種作意而作意,以幾種智而了知,以幾種識而識知,以幾種遍知而遍知,以幾種解脫門而解脫,應當如是開始觀察諸法。 其中所依的含義略說有三種:即事物所依、時間所依和補特伽羅所依。 其中事物所依也有三種:正行事物所依、獲得方便事物所依和悲憫他者事物所依。 其中正行事物所依有六種:即善趣、惡趣、退失、殊勝、輪迴和涅槃。 獲得方便事物所依有十二種:即十二種行為:欲行、出離行、善行、不善行、粗行、非粗行、退分行、勝分行、雜染行、清凈行、自利行和利他行。 悲憫他者事物所依有五種:即遮止欲求、如實開示、令正受持、如實讚歎和令生歡喜。

།དེ་ལ་བདེ་འགྲོ་ནི་མི་རྣམས་དང་ལྷ་རྣམས་སོ། །ངན་འགྲོ་ནི་ངན་སོང་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཉམས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཞན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། གཞན་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཉམས་པའོ། །ཚེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁ་དོག་དང་། སྟོབས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དང་། སྙན་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། སྤོབས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི་དགེ་བ་ཉམས་པ་དང་དབང་ཕྱུག་གི་བདག་པོ་ཉམས་པ་དང་དབང་ཆུང་བར་གྲགས་པ་ཉིད་དང་། ཚིག་མི་བཙུན་པ་ཉིད་དང་། ཤེས་རབ་འཆལ་བ་ཉིད་དང་། གཟུགས་དང་སྒྲ་དང དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་རྒྱ་ཆེན་པོ་མ་ཡིན་པ་འཐོབ་པ་དང་།དེ་དག་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱ་ཆེན་པོ་དག་ལ་སེམས་མི་འཇུག་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དག་ཉམས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཁྱད་པར་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ལས་ཅི་རིགས་པ་ཁོ་ནར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འཁོར་བ་ནི་བདེ་འགྲོ་དང་ཉམས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དེ་དག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནས་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པས་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་སྤྱོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་བཅུ་པོ་དག་སྟེ་བར་མ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྤྱོད པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དེ་དག་ཉིད་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཤེས་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་དབང་པོ་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།།དགེ་བའི་སྤྱོད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བསྒོམ་པ་དག་གིས་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དགེ་བ་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །མི་དགེ་བའི་སྤྱོད་པ་ནི་ཉེས་ པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྤྱོད་པའོ།།དྲག་པོའི་སྤྱོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཅེར་བུ་དང་གོས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། །དྲག་པོ་མ་ཡིན་པའི་སྤྱོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་བདེ་བ་ཡོངས་སུ་མི་སྤོང་ཞིང་། མཐའ་གཉིས་པོ་འདོད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་མཐའ་དང་ བདག་ཉིད་ངལ་བའི་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་དབུ་མའི་ལམ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཆོས་ཀྱིས་གོས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཞིང་ལོངས་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པའོ།།ཉམས་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚེ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བར་དུ་གཅོད་པ་སྤྱོད་པའོ། །ཁྱད་པར་ གྱི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།ནེ་ཙོའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྤྱོད་པ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། འཇུག་པའི་ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་པའོ།།དེ་དག་གི་རྩ་བའི་གཞི་ནི་རྣམ་པ་དགུར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ནི་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་རྣམས་སོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའོ། །འཇུག་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ནི་མ་རིག་ པ་དང་སྲིད་པའི་སྲེད་པའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གསུམ་པོ་དག་གིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་ཀུན་ ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མ་རིག་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ལ་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་སྲིད་པའི་སྲེད་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་བྱང་བའི་སྤྱོད་པ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་བསླབ་པ་གསུམ་དང་། ས་ལྔ་སྟེ་ཚོགས་ཀྱི་ས་ནས་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་ བའི་སའི་བར་དུ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།བསླབ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་རྩ་བའི་གཞི་ཡང་རྣམ་པ་དགུར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནི་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་རྣམས་སོ། །ཚོགས་ཀྱི་ས་དང་སྦྱོར་བའི་ས་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ བཞིའོ།།ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། མཐོང་བའི་ས་དང་། བསྒོམ་པའི་ས་དང་། མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་ས་ནི་རིག་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ།

關於這些,善趣是指人類和天人。惡趣是指惡道眾生。關於衰損有兩種:依他的和不依他的。 其中第一種是自身壽命的衰損。如同壽命一樣,對於色相、力量、受用、名聲、安樂、勇氣等也應當如是了知。 第二種是善法衰損、主權衰損、勢力微弱、言語不受尊重、智慧混亂、獲得不廣大的色聲香味觸、對廣大受用境界心不趣入,應當了知與此相應的衰損。 殊勝則應當了知是與此相反的各種情況。 其中輪迴即是善趣、衰損以及這些殊勝。涅槃則是從有餘依涅槃到無餘依涅槃界。 其中欲行即是十種欲樂受用,如中品所說。 出離行即是了知這些受用無常等而出家,以及持守戒律、根律儀等。 善行即是以佈施、持戒、修習等行持有漏善法。 不善行即是行持三種惡行。 苦行即是裸體、無衣等。 非苦行即是不捨棄法得之樂,遠離貪慾福德隨行邊際和自我勞苦隨行邊際二邊,依止中道,如法尋求衣物等而受用。 隨順衰損之行即是斷絕壽命等殊勝。 隨順殊勝之行即如鸚鵡經中所說,應當了知與前者相反。 煩惱行略說有三種:業煩惱、煩惱性煩惱、趣入煩惱。 它們的根本基礎應當了知有九種:業煩惱的是貪嗔癡三者,煩惱性煩惱的是四顛倒,趣入煩惱的是無明和有愛。 為什麼呢?因為業煩惱由三不善根所生,煩惱性煩惱由四顛倒所生,煩惱生起時,出家眾的趣入煩惱從無明門生起,在家眾的趣入煩惱從有愛門生起。 清凈行略說即是三學和五地,從資糧地乃至究竟地,如前所說。 這些學處等的根本基礎也應當了知有九種:增上戒和增上心是無貪、無嗔、無癡,資糧地和加行地是四無顛倒,增上慧學處、見地、修地和究竟地是明和解脫。

།དེ་ལ་བདག་གི་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་ གིའོ།།འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་ལན་འགའ་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་བྱེད་མོད་ཀྱི་གཞན་གྱི་དོན་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་བདག་གི་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེ་ལ་འདུན་པ་ཟློག་པ་ནི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དྲུག་གི་མི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་དང་། ཉེས་དམིགས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ནི་དཀར་པོའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རིགས་པ་བཞི་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་ལ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཅིང་མོས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་བསླབ་པའི་གཞི་གཟུང་བ་བསྒྲུབ་པ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། གདོན་མི་ཟ་བར་བྱས་ནས་བདག་གིས་ད་ཅི་ཞིག་བགྱི་ཞེས་ཟེར་བ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟ་འདི་ ལྟར་སྒྲུབས་ཤིག་ཅེས་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་ལ་ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་ནི་ཀུན་ཤེས་པའམ་བསྒྲུབ་པའམ། ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་སེམས་ཞུམ་པའི་ཚེ་ན་སྐལ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་མཐུ་ཡོད་པས་སེམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་ པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་དག་པའི་བསྔགས་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།།འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་འདི་སྐད་ཟེར་གྱིས་འདི་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་གཞན་གྱི་ ཚིག་གིས་འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པའམ།གལ་ཏེ་བྱེད་ན་འདི་དང་འདི་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་བསྡིགས་པར་བྱེད་པའམ། ཁོ་བོ་ལ་བྱམས་པའི་ཕྱིར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་གསོལ་བ་འདེབས་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ ལྟ་སྟེ།ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ཐ་མལ་པ་ལ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་ལ་དེ་སྐྱོན་ལས་བཟློག་ཏུ་མི་རུང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་བྱེད་འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱོན་ལ་གནས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྟན་ནས་འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ འཛིན་དུ་ཡང་འཇུག་ལ་ཡང་དག་པར་གཟེངས་སྟོད་པར་བྱེད་པ་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུ་བསླབ་པ་ཡང་དག་པར་མ་བླངས་པ་དང་།གོང་མའི་ཁྱད་པར་ལ་ཞུམ་པ་ན་ཁྱད་པར་རྩོམ་པ་ལའོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་ཕན་ཡོན་ལྔ་ཡོད་དེ། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ན་རང་གི་རྟོགས་པ་ལ་ངེས་པར་ འགྱུར་བ་དང་།གཞན་དག་དེའི་ཡོན་ཏན་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་དང་། ཞེ་འགྲས་པ་རྣམས་དེ་ལ་དད་པར་འགྱུར་བ་དང་། མ་དད་པ་རྣམས་ཐ་མལ་པར་གནས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དད་པ་རྣམས་ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། །ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པའི་གང་ ཟག་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ལྷའི་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ལས་བྱེད་ཅིང་སོགས་ཏེ།དེ་ནི་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེ་བ་དེ་དང་དེར་ཡིད་དུ་འོང་བ་འབའ་ཞིག་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདོད་པའི་སྤྱོད་པས་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱི་མའི་འདོད་པའི་རྒྱུར་འདི་ལ་དགེ་བ་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་མ་ཡིན་པས་འདོད་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྤྱོད་པ་ནི་ཉམས་པར་བྱས་པས་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས པར་བྱས་པས་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་རོ།།དགེ་བའི་སྤྱོད་པས་ཀྱང་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་རོ། །མི་དགེ་བའི་སྤྱོད་པས་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ།

關於這個,為自己利益而行持是這樣的,即是成辦對自己有利益的事情,也就是聲聞和獨覺的行持。如是,他們雖然有時也做利益他人的事情,但並不是專門爲了他人利益而行持,因此稱為唯一為自利而行持。 為他人利益而行持是爲了眾多眾生的安樂等而成辦利益他人的事情,也就是諸菩薩和如來的行持。 其中,遮止欲樂是宣說六種黑分行持的過失,以及如實顯示過患。 其中,如實開示是爲了令人如實受持白分行持而如實開示四種道理。 其中,令如實受持是對已如實開示並生起信解的人們,令其受持學處,即是對於必定要做而說’我現在該做什麼’的人,告訴他’你應當這樣這樣做’而如實引導。 其中,如實贊勵是當對於了知、修行或所證之事心生怯弱時,以具有福分和能力而令心生起堅定。 其中,如實令歡喜是對於修行隨法之法而作如實讚歎。 有遮止欲樂而不如實開示的情況,比如以他人的話語遮止欲樂說’某某人這樣說,你不要做這個’,或者威脅說’如果要做就要這樣那樣’,或者懇求說’因為愛護我而不要做’等。 有如實開示而不遮止欲樂的情況,比如對平常的功德過失作如實開示,而無法令其遠離過失。 既如實開示又遮止欲樂的情況,比如對住於過失者如實開示並遮止其欲樂。 其中,既令如實受持又如實贊勵的情況是針對最初未受持學處,以及對上等殊勝生起怯弱而開始殊勝之事的情況。 如實歡喜有五種利益:如實歡喜時能確定自己的證悟;他人對其功德生起歡喜了知;怨敵對其生起信心;不信者保持平常心;信者更加增上。 如實令歡喜的補特伽羅造作能生於悅意天界的業等,他無論生於何處都將獲得唯一悅意的果報,而不會是不悅意的。 其中,以欲樂行持也有生於善趣的,比如爲了後世欲樂而於今生行善;也有生於惡趣的,比如以非法成辦欲樂。 出離行持若有缺失則生於惡趣,若圓滿則成為生於善趣和涅槃的資糧。 以善行也成為生於善趣和涅槃的資糧。以不善行則生於惡趣。

།དྲག་པོའི་སྤྱོད་པས་ཀྱང་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་ འགྱུར་ཏེ།ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་པས་བདག་ཉིད་ཀུན་ཏུ་གདུང་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དྲག་པོ་མ་ཡིན་པའི་སྤྱོད་པས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཉམས་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པས་ནི་ཅི་རིགས་པར་ཉམས་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་ བར་འགྱུར་རོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྤྱོད་པས་ནི་འཁོར་བར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་སྤྱོད་པས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །བདག་གི་དོན་གྱི་སྤྱོད་པས་ནི་བདག་ཉིད་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའོ། །གཞན་ གྱི་དོན་གྱི་སྤྱོད་པས་ནི་བདག་དང་གཞན་དག་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་དང་།ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ནི་དངོས་པོ་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། །དངོས་གཞིའི་དངོས་པོ་ནི་བདེ་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་རྣམ་པ་དྲུག་གོ། ། དེ་འཐོབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་སྤྱོད་པ་བཅུ་གཉིས་སོ། །གཞན་གྱིས་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བའི་དངོས་པོ་ནི་གང་གིས་གཞན་གྱིས་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བ་ན་དངོས་གཞིའི་དངོས་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྤྱོད་པ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ལ་ཅི་རིགས་པར་འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ནས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ བར་བྱེད་པའི་བར་རོ།།དེ་ལ་དུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་གཏམ་གྱི་དངོས་པོ་གསུམ་སྟེ། འདས་པའི་གཏམ་གྱི་དངོས་པོ་དང་མ་འོངས་པའི་གཏམ་གྱི་དངོས་པོ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་གཏམ་གྱི་དངོས་པོ་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ཁོ་ན་བཞིན་ནོ། །དེ་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་ རྟུལ་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པོ་དག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་དངོས་པོ་དང་། དུས་དང་། གང་ཟག་དེ་དག་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་གཏམ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དབང་དུ་བྱ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཕན་ཡོན་གྱི་དོན་མདོར་ བསྡུ་ན་ཆོས་སམ་གང་ཟག་བསྔགས་པའི་དོན་བསྟོད་པའོ།།དེ་ལ་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་སམ་གང་ཟག་མི་བསྔགས་པའི་དོན་སྨད་པའོ། །དེ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དོན་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་ལ་གཉེན་པོའི་དོན་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དེ།འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། འདོད་ཆགས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། དེའི་གཉེན་པོ་ནི་མི་སྡུག་པ་ཡིན་པ་དང་། ཞེ་སྡང་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ་དེའི་གཉེན་པོ་ནི་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་བསྡུས་པའི་དོན་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། རིགས་དང་འབྲེལ་བའི་ ཆོས་བསྟན་པ་ལས་སོ།།དེ་ལ་རྒྱས་པའི་དོན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སོ་སོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་བསྟན་པ་ལས་སོ། །ཡང་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་བསྟན་པ་དང་། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་བསྟན་པ་ལས་སོ། །ཡང་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མིང་བསྡུས་པ་དང་། དོན་བསྡུས་པ་ལས་སོ། །བསྡུས་པའི་ དོན་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པའི་དོན་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།མིང་རྒྱས་པ་དང་། དོན་རྒྱས་པ་ལས་སོ་། །མདོ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཤཱ་རིའི་བུ་ནི་མདོར་བསྡུས་ཏེ་ཆོས་སྟོན་པ་ཡང་བྱེད་རྒྱས་པར་སྟོན་པ་ཡང་བྱེད་མོད་ཀྱི་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ནོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོའི་སྡེ་ལ་ནི་ཚིག་འབྲུ་རྒྱས་པ་ཡིན་ལ་དོན་བསྡུས་པ་ཡིན་པ་དང་།ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་ལ་ནི་དོན་རྒྱས་པ་ཡིན་ལ་ཚིག་འདི་བསྡུས་པ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །བར་སྡོམ་ནི། ས་དང་མཚན་ཉིད་ཡིད་བྱེད་དང་། །དབང་བྱ་ཕན་ཡོན་ཉེས་དམིགས་དང་། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་ གཉེན་པོ་དང་།།བསྡུས་པ་དང་ནི་རྒྱས་པ་ཡིན། །དེ་ནི་རེ་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའི་ལུས་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གསུང་རབ་ལ་དོན་བཅུ་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དམ་གང་ཡང་རུང་བ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་བཙལ་ནས་གཞན་དག་ལ་བསྟན་པར་བྱའོ།

由於暴烈的行為也會墮入惡趣,因為依止邪見而使自身完全受苦的緣故。 由非暴烈的行為則成為涅槃資糧。 由隨順退失分和隨順殊勝分的行為,則會相應地趨向退失和殊勝。 由雜染的行為則會輪迴。 由清凈的行為則會趨向涅槃。 由自利的行為則會使自身趨向善趣、殊勝和涅槃。 由利他的行為則會使自他趨向善趣、殊勝和涅槃。 這些成為三種事,正行事即是從善趣等直至涅槃為止的六種。 獲得彼之方便事即是十二種行為。 他人隨悲憫事即是當他人隨悲憫時,依據正行事而對那十二種行為相應地從遮止欲求乃至真實歡喜為止。 其中關於時間的所依,略說有三種談事:過去談事、未來談事和現在談事,如經中所說。 其中關於補特伽羅的所依,應知即是從鈍根等二十七種補特伽羅。 如是依據所說的事、時間和補特伽羅等,諸佛世尊的言教得以生起,因此稱為所依。 其中功德義略說即是讚歎法或補特伽羅的意義。 其中過患義是這樣的:即誹謗不讚嘆法或補特伽羅的意義。 其中違品義略說即是一切雜染行為。 其中對治義即是一切清凈行為,例如:貪慾是違品,其對治是不凈觀;嗔恨是違品,其對治是慈心等。 其中略義是這樣的:即從宣說與種性相關的法。 其中廣義是這樣的:即從宣說與個別相關的法。 又從宣說了義經和未了義經。 又略義有二種:名略和義略。 如略義一樣,廣義也有二種:名廣和義廣。 如經中世尊說:‘舍利子雖然略說法也做廣說法也做,但能了知者極為稀少。’ 其中世尊于經部是文句廣而義略,于偈頌部是義廣而文句略,如是遍說。 中間總結:地和相、作意與所依、功德過患及違品、對治略與廣。 這就是佛語的體系,因此應當于聖教中尋求這十種義理的全部或任何一種。 如是為自利而尋求之後,應當教示他人。

། དེ་ལྟར་ཚིག་འབྲུའི་ལུས་ཅན་དང་། དོན་གྱི་ལུས་ཅན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་ཆོས་སྨྲ་བས་རྣམ་པ་ལྔས་རྣམ་པར་བཤད་པས་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོར་ཆོས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཀུན་ནས་སློང་བ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དོན་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རྒོལ་བའི་ལན་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེའི འོག་ཏུ་མཚམས་སྦྱར་བ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ཆོས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་མདོའི་སྡེ་ནི་སྨོས་པའི་དོན་གྱིས་ཏེ་རྐྱང་པར་བཤད་པ་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡང་ཕལ་ཆེར་དགོངས་པ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དབྱངས་ཀྱིས་ བསྙེད་པའི་སྡེ་ནི་ཐ་མར་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་།མདོར་བསྟན་པར་གཞག་པ་ངེས་པའི་དོན་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ལུང་བསྟན་པའི་སྡེ་ནི་མདོར་བསྟན་ནས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་ལུང་སྟོན་པར་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་དུས་ལས་འདས་པ་ རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལུང་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་ནི་ཚིགས་བཅད་དུ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྩ་བ་གཉིས་པའམ་རྩ་བ་གསུམ་པའམ་རྩ་བ་བཞི་པའམ་རྩ་བ་ལྔ་པའམ་རྩ་བ་དྲུག་པའོ། །དེ་ལ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་ནི་གང་ལས་ཀྱང་མ་བརྟེན་པར་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ ཐོས་རྣམས་བྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་སྐྱེ་བོ་ཕྱི་མ་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ་ཉེ་བར་གཞག་ནས་ཚུལ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆེད་དུ་བརྗོད་པ་ཆེད་དུ་བརྗོད་པར་མཛད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་གླེང་གཞིའི་སྡེ་ནི་ བརྟེན་ནས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རི་དྭགས་འཛིན་གྱི་བུ་ནག་པོ་ལས་བརྩམས་ཏེ་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་གསུང་ངོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། སོ་སོར་ཐར་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་བྱུང་བའི་ལམ་འདུལ་བར་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་གང་ ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གླེང་གཞི་འདི་དང་སྐབས་འདི་ལ་འདི་སྐད་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་ལ་རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་ནི་དཔེ་དང་བཅས་པའི་མདོ་སྡེ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་དེས་དོན་དེ་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྡེ་ནི་སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་སྡེ་མ་གཏོགས་པ་སྔོན་གྱི་ ཚུལ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་ལ་སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་སྡེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ། བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་སྐྱེ་བ་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་འདི་ལྟ་སྟེ། ས་བདུན་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་བཞི་ཡང་དག་ པར་བརྗོད་པ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བཞི་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཆོག་མཁྱེན་པའི་བར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བརྒྱ་བཞི་བཅུ་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སར་བསྟན་པ་དག་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་སྟེ་ཆོས་དེ་ དེ་དག་ནི་མང་བ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཡུན་རིང་པོ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་གང་ ཡིན་པ་སྟེ།འདི་ལྟ་སྟེ། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱུའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་དག་ནི་མདོ་སྡེ་ལས་ངེས་པར་དྲངས་པའི་མ་མོ་གང་དག་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ནི་མ་མོ་ཞེས་བྱའོ། །གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང་གང་དུ་ཉན་ཐོས་གཞི་མཐོང་བས་རྟོགས་པ་ལ་གནས་པས་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ནོར་བར་བསྟན་པ་དེ་ཡང་མ་མོ་ཡིན་ཏེ་ཆོས་མངོན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ཡིག་འབྲུ་དང་བཟོའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ཀྱི་དང་པོ་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་ཡིན་པ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱའོ།

如是對於文字型和義理體的經典,說法者應當以五種方式解說而趣入:首先應當說法,其後應當說發起,其後應當說義理,其後應當說答辯,其後應當說相連。 其中法略說即是經等十二分教所攝。其中經部是以說明之義而單獨解說。這也多應當理解為密意。 其中應頌部是以最後偈頌音調而說者,以及略說安立非了義者。 其中授記部是略說後分別授記者,以及授記聲聞超越時限者之出生者。 其中偈頌部是以偈頌解說者,即是二句或三句或四句或五句或六句。 其中自說部是不依于任何而說,如是為令聲聞清凈而說者,以及為憐憫後世眾生而安立說法者,是名自說部。如說’世尊自說自說’。 其中因緣部是依止而說者,即如說’世尊緣黑鹿子為諸比丘說法語’,以及緣別解脫而集律道者,以及凡是世尊於此因緣此時如是說者。 其中譬喻部是有譬喻之經,由此令義理清凈。 其中本事部是除本生部外具前行之法。 其中本生部是于菩薩行中,自身宣說真實本生者。 其中方廣部是菩薩道,如是七地和四種菩薩行真實宣說,以及佛法如是四種遍清凈和乃至一切種最勝智之間的一百四十不共佛法,如是于菩薩地中所說者真實宣說。彼等諸法以多、廣大、長久三無數而真實成就故廣大,是故名為方廣部。 其中希有法是真實宣說諸佛及聲聞及在家眾之希有法者,如是如希有因經中所說。 其中論議部是從經中決定引出之本母,其中一切了義經皆名本母。凡是世尊說法相及凡是聲聞住見諦所悟而無誤說法相者亦是本母即是阿毗達磨。如同文字及工巧論中字母為初,應當如是正知法相解說。

།ཇི་ལྟར་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་མེད་པའི་ཡི་གེ་མངོན་པར་མི་གསལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་མ་བཞག་ན་མངོན་པར་མི་གསལ་བ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་བཞག་ན་མངོན་པར་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། ། མཚན་ཉིད་ཐ་མི་དད་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་མ་མོ་དེ་ཉིད་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མ་མོ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མདོ་སྡེ་གཞན་དག་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཏན་ལ་དབབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་སློང་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དངོས་པོ་དང་དུས་དང གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱ་བ་ལས་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།གང་ཟག་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་སྤྱོད་པ་མང་གེ་མོ་ཞིག་འདུན་པ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་སློང་བ་བརྗོད་ནས་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དོན་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བསྡུས་པའི་དོན་དང་། ཚིག་གི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་དང་། དངོས་པོའི་མཐའ་བསྟན་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། འབྲས་བུས་སོ། །དེ་ལ་སྒྲུབ་པ་ད་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལོག་པ་དང་། ཡང་དག་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། ལོག་པར་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་ཚིག་གི་དོན་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞིས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་བསྟན་པ་དང་། ངེས་པའི ཚིག་བསྟན་པ་དང་།རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་ལ་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྟགས་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ལས་དང་། ཆོས་དང་། རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུས་སོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔས་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ དང་།ཁམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། དུས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། གནས་སྐབས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། གང་ཟག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་སོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུའོ། །ཚོར་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །འདུ་ཤེས་ནི་འདུ་ཤེས་དྲུག་གོ། ། འདུ་བྱེད་ནི་འདུ་བྱེད་གསུམ་མོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཁམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སོ། །དེ་ལ དུས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འདས་པ་དང་།མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆུང་ངུའི་གནས་སྐབས་དང་། འབྲིང་གི་གནས་སྐབས་དང་། ཆེན་པོའི་གནས་སྐབས་དང་། བདེ་བའི་གནས་སྐབས་ དང་།སྡུག་བསྔལ་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་དང་། དགེ་བའི་གནས་སྐབས་དང་། མི་དགེ་བའི་གནས་སྐབས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་གནས་སྐབས་དང་། ཐོས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། བསམས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། བསྒོམས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང་། ནང་གི་གནས་སྐབས་དང་། ཕྱི་རོལ་གྱི་གནས་སྐབས་དང་། གཟུང་བའི་གནས་སྐབས་དང་། འཛིན་པའི་གནས་སྐབས དང་།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང་། གཉེན་པོའི་གནས་སྐབས་དང་། མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་དང་། མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་དང་། རྒྱུའི་གནས་སྐབས་དང་། འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་སོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་གང་ཟག་ཉི་ཤུ་ རྩ་བདུན་གྱིས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་རང་གིས་གླེངས་པའམ་གཞན་གྱིས་བརྒལ་བ་ནི་རྒོལ་བའི་ལན་གདབ་པར་བྱའོ།

正如沒有字母的起源,文字就不明顯一樣,如果不建立法的特徵,十二分教法如經典等也是不明顯的,如果建立了就會變得明顯。 爲了說明特徵無差別,所以稱母論即為對法,依靠母論來解釋其他經典的,稱為論議分教。 其中發起有三種:從事物、時間和補特伽羅的角度來適當地說明,爲了遮止某某補特伽羅的某某行為慾望,爲了正確宣說,爲了生起真實歡喜。 其中說明發起后應說明義理,義理有二種:總義和詞義。 其中總義應以四種方式說明,即:成立了義經、顯示事物邊際、修行和果。 其中修行又有二種:邪和正。其果也有二種:正確修行的果和錯誤修行的果。 其中詞義也應以四種方式說明:顯示異名、以性相本體顯示體性、顯示詞義、以種類分別。 其中顯示詞義應以五種方式配合,即:相、本體、業、法、因和果。 其中種類分別也應以五種方式觀察:本體的分別、界的分別、時間的分別、階位的分別和補特伽羅的分別。 其中本體的分別是:色是十種有色處,受是三種,想是六種想,行是三種行,識是六種識,應知這樣相應的是本體的分別。 其中界的分別是欲界、色界和無色界。 其中時間的分別是過去、未來和現在時。 其中階位的分別應知有二十五種,即:小的階位、中的階位、大的階位、樂的階位、苦的階位、非苦非樂的階位、善的階位、不善的階位、無記的階位、聞的階位、思的階位、修的階位、增上戒的階位、增上心的階位、增上慧的階位、內的階位、外的階位、所取的階位、能取的階位、違品的階位、對治的階位、現前的階位、非現前的階位、因的階位和果的階位。 其中補特伽羅的分別應如前知二十七種補特伽羅。 其中自說或他問時應作答辯。

།དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་ལྔས་རྒོལ་ཏེ། དོན་མ་རྟོགས་པ་ནི་མ་རྟོགས་པས་ཚིག་འབྲུ་འདིའི་དོན་ཅི་ཡིན་ཞེས་རྒོལ་ལོ། །ཚིག་འགལ་བས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔར་ནི་གཞན་དུ་གསུངས་ལ་འདིར་ནི་གཞན་དུ་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུས་སོ།།རིགས་པ་དང་འགལ་བས་ནི་གང་ལ་རིགས་པ་བཞི་དང་འགལ་བ་ཀུན་དུ་སྣང་བས་སོ། །ཆ་དུ་མ་ཀུན་དུ་སྣང་བས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དང་དེར་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་དོན་དེ་ཉིད་ ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ལྟ་བུས་སོ།།ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ནང་གི་བདག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་དང་བརྟན་པ་དང་ཐེར་ཟུག་དང་ཡང་དག་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེ་དག་གི་ལན་ཡང་རྣམ་པ་ལྔར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ རིག་པར་བྱ་སྟེ་མ་རྟོགས་པ་ལ་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ།།ཚིག་འགལ་བ་ལ་ནི་དགོངས་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པས་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་བའོ། །ཚིག་འགལ་བ་ལ་དགོངས་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པས་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བར་ཆ་དུ་མར་སྣང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་ གྱུར་པ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།།རིགས་པ་དང་འགལ་བ་ནི་ནག་པོ་བསྟན་པ་དང་རིགས་པ་བཞི་བསྟན་པ་དང་ཆེ་གེ་ཞིག་གི་འབྲས་བུ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པ་བསྟན་པས་ལན་གདབ་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་མགོ་གཅིག་ཏུ་ལན་གདབ་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་ལ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ ཉིད་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་ལན་གདབ་པ་ནི་ཚུལ་དང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་དྲིས་ཏེ་ལན་གདབ་པ་ནི་ཀླན་ཀ་ཚོལ་བ་ལ་ཕྱོགས་ཁས་བླང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞག་ པར་ལན་གདབ་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།།ཟབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་བཞིས་ལན་གདབ་པར་བྱ་བ་གཞག་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ཕན་ཆད་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་ ལན་གདབ་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ།དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་ཀྱང་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་གཞག་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་དང་ལམ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་དེའི་ འབྲས་བུ་སྤངས་པ་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤི་ཕན་ཆད་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་དྲང་བར་མི་ནུས་སོ།།དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། རྣམ་པར་བཤད་པའི་མཚམས་སྦྱར་བ་དང་། བསྒྲུབ་པའི་མཚམས་སྦྱར་བའོ། །རྣམ་པ་དེ་གསུམ་གྱི་མཚམས་སྦྱར་བའི་དཔེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ང་ནི་ཤིན་ཏུ་གཞོན་ནུ་དང་མཆོག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་གཞོན་ནུ་དང་། རབ་ཏུ་ཤིན་ཏུ་གཞོན་ནུར་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་དེས་ནི་ཤིན་ཏུ་གཞོན་ནུར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡབ་ཟས གཙང་གིས་ངའི་གནས་ཁང་བཟངས་རྩིག་ཏུ་བཅུག་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་དེས་ནི་ཤིན་ཏུ་གཞོན་ནུར་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་གཞོན་ནུར་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞེ་ན། ན་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་མཚམས་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། ། གང་དུ་བསྡུས་ཏེ་མདོར་བསྟན་པ་ཙམ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚོར་བ་གསུམ་པོ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེར་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཚམས་སྦྱར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཚོར་བ་དེ་ཉིད་ཚིག་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས སུ་རྫོགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཚོར་བ་ཇི་ལྟ་བར་བདེན་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་ཚིག་དང་པོ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཚིག་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་བཤད་པའི་གོ་རིམས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།

再者簡而言之,以五種方式進行詰難:不瞭解義理者以不瞭解而詰難說’此字句義理是什麼’。 以詞句相違而詰難,即如’世尊先前說為一種,此處又說為另一種’等。 以違背正理而詰難,即凡是與四種正理相違者皆顯現。 以多分顯現而詰難,即如世尊于彼彼處以多種方便顯示彼義理等。 以極為隱蔽而詰難,即如’內在之我是否為常、堅固、恒常、真實如是而住’等。 對此等之回答亦應知有五種,依次為:對不瞭解者應令瞭解。 對詞句相違者應以開示真實密意而令相順。 如同以開示真實密意令詞句相違相順一樣,對多分顯現及極為隱蔽者亦復如是。 對違背正理者,應以開示黑品、開示四種正理及開示某某因果關係而作答覆。 其中一向答覆是爲了對如理詢問者正確建立法相。 分別答覆是爲了令如理與非如理詢問者了知差別之相。 反問答覆是爲了令尋過者承許立場。 置答是由於無故、甚深等四種原因而置而不答,即如前所說的思所成地中’如來死後是否存在’等,以世俗諦理亦不應答,以勝義諦理亦不應答,是故說為應置答。 其中,勝義中由於如來不存在故非事物。由於違背處非處及道,以及其果遍斷未成就故,世俗中亦不能引申為’如來死後存在’等。 其中關聯有三種,即:圓滿關聯、解說關聯及成立關聯。 此三種關聯之例如:世尊說’我于極年少、最極年少、及至極年少時出家’,此即極年少之圓滿。 ‘父凈飯王令我住于宮殿’等廣說,此即對彼極年少之解說。 ‘為何極年少時出家?由見老病等法性故’,此即成立關聯。 凡是略說,如’三受:樂受、苦受、不苦不樂受’等所說處,唯是圓滿關聯,即以余語詞圓滿宣說彼受。 如受一般,於四諦等亦復如是,應知前後語詞相順之次第為解說次第。

།དེ་ལ་བསྒྲུབ་པའི་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལན་འགའ་ནི་ཚིག་སྔ་མ་ཚིག་ཕྱི་མའི་ བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ་ལན་འགའ་ནི་ཚིག་ཕྱི་མ་ཚིག་སྔ་མའི་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།། རྣམ་པར་བཤད་པའི་མཚམས་སྦྱར་བ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་ཆོས་དང་དོན་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཆོས་ནི་རྣམ་ པ་དྲུག་གོ།།དོན་ནི་རྣམ་པ་བཅུའོ། །གཏམ་ལ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་ཐོས་པ་བསགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་གྱི་ནང་དུ་མི་འཇིགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ན་ཞུམ་པ་མེད་ཅིང་དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ བའི་སྐད་འདར་བ་དང་མཆན་ཁུང་རྔུལ་བ་དང་།དྲན་པས་བརྗེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་དགེ་ཞིང་ཚིག་གི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་དང་ལྡན་ཞིང་འཁོར་ལ་ཚིག་དང་ཡི་གེ་འབྱོར་པ་དང་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པས་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཚིག་ནི་གྲོང་ཁྱེར་པ་དང་སྙན་ཞིང་འཇེབས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། དུས་སུ་དད་གུས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུས་གཏམ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོས་པ དང་ཚིག་ལྷུར་མི་ལེན་ཅིང་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་གཏམ་ཟེར་བ་ན་ལག་པ་སྒུལ་བར་མི་བྱེད་དེ་། རྐང་པ་སྒུལ་བར་མི་བྱེད། སྨིན་མ་སྐྱོད་པར་མི་བྱེད། མགོ་སྒྱུར་བར་མི་བྱེད། བཞིན་སྒྱུར་བར་མི་བྱེད་ལུས་སྒྱུར་བར་མི་བྱེད་ པ་ཡིན་ནོ།།མཛེས་པ་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མཛེས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཉན་པར་བྱེད། ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་བྱེད་ལ། རྣལ་འབྱོར་མི་གཏོང་བ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་གཏོང་བ་དང་། ནང་ གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་གནས་མི་གཏོང་བ་ཡིན་ནོ།།ངལ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བཞི་པོ་དག་ལ་ཆོས་སྟོན་པས་ཡིད་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁྲོས་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ཁྲོ་བ་དང་། མཚང་བྲུས་ཀྱང་ཕྱིར་མཚང་འབྲུ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། བརྒལ་ཏམ་ཕྱིར་བརྒལ་ ཏམ་ཁྱད་དུ་གསད་ན་ཡང་ནོངས་པར་མི་འགྱུར་འཁྲུག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་བཤད་པ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། བརྗིད་པ་དང་། རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། རྒོལ་བའི་ལན་དང་ལྡན་པ་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་ལས་དྲངས་པ་དང་། སྤོབས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། གྲུབ་པའི་མཐའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ། །དེ་ལ་འཁོར་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་འཁོར་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་འཁོར་དང་། དད་པ་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་དང་། ཞེ་འགྲས་པའི་འཁོར་དང་། ཐ་མལ་པར་གནས་པའི་འཁོར་ཏོ། །དེ་ལ་བརྗིད་པའི་གཏམ ནི་རྣམ་པ་ལྔར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།གཏན་ཚིགས་དང་ལྡན་པ་དང་། དཔེ་དང་ལྡན་པ་དང་ཚིག་གི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚིག་དང་། ཡིག་འབྲུ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། གོ་སླ་བའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་ནི་ཟབ་མོ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གསལ་བ་ཡང་ཟབ་མོ་དང་ལྡན་ པར་རྣམ་པར་སྒྲོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་རྒོལ་པའི་ལན་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྒོལ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་སྤང་བ་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་ནི་ཆོས་རེ་རེ་ལ་ཡང་གཅིག་ལས་འཕྲོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པ་བཅུའི་བར་ལམ་དེའི་གོང་མ་རབ་ ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་སྒྲོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་གསུམ་ལས་བརྩམས་ནས་དེ་སྐད་གསུངས་པས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་བྱ་བ་དག་གོ། །དེ་ལ་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་གཏམ་ནི་མདོའི་སྡེ་དང་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཉེ་བར་ སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅིང་གཞན་དག་ལས་མཇུག་སྡུད་པར་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།

關於修行的連線有兩種:有時前句是后句的修行,有時後句是前句的修行。對於解釋的連線也應當如此觀察。具足十法的說法者是一切方面圓滿且通達法義的,其中法有六種,義有十種。 言論廣大,何以故?因為多聞、持聞、積聞故。在眷屬中無所畏懼,因為向王族等眷屬說法時無怯懦,且無因此而生的聲音顫抖、腋下出汗、忘失正念等。 言語善妙且具言語作用,因為具足八支言語,並以詞句文字圓滿相應等廣大方式向眷屬說法。具足八支言語即是雅正、悅耳動聽等。 善巧言談,因為以二十種方式適時恭敬信仰等而作言談。隨順正法而入於法,因為不執著于聞和言辭,如說而行故。 威儀圓滿,即說話時不動手、不動腳、不動眉、不轉頭、不變臉色、不轉身。 莊嚴,即行住等皆莊嚴。精進勤奮,即未聞之法而聽聞,已聞之法而通達,不捨瑜伽、作意、內心止觀。 無疲厭,因為向四眾說法時心無厭倦。具足忍辱,因為被他人發怒時不以怒報,被他人誹謗時不以誹謗報,被他人質難或輕視時也不犯錯、不動怒。 其中解說有八種:莊嚴、具足解釋、具足答辯、具足分別、相應、引述他說、辯才所生、隨順宗義。 其中眷屬有五種:在家眷屬、出家眷屬、具信眷屬、怨敵眷屬、普通眷屬。 其中莊嚴言談應當了知有五種:具足理由、具足比喻、具足語用、詞句多樣、易於理解。 其中具足解釋的言談是爲了顯明甚深義理,並宣說明顯義理具足甚深。 其中具足答辯的言談,總之應當了知具足遮除五種諍論。 其中具足分別的言談是對每一法以由一引生的方式宣說乃至十種分別,如從三法開始而說四念住等廣說。 其中相應的言談即是從經部、應頌等中作解釋,而不從其他處作結集。

།དེ་ལ་དེ་ལས་གཞན་པ་ལས་དྲངས་པའི་གཏམ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་མདོ་སྡེས་དེ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་སྤོབས་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དོན་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པའོ། ། དེ་ལ་གྲུབ་པའི་མཐའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གཏམ་ནི་མ་མོ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པའམ་དེ་ལས་གཞན་པ་གཏན་ལ་བབ་པར་སྟོན་པའི་སྡེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་འཁོར་ལ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྨད་པ་དང་ལེགས་པར་སྤྱད པ་སྟོང་པ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཆོས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལས་ལྡོག་པ་དང་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་འཁོར་ལ་ནི་བསླབ་པ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་བསླབ་པ་གསུམ་ལས་བརྩམས་ཏེ་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་བསྟན་པར་ བྱའོ།།དད་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ་ནི་ཕྱིར་ཞིང་འབྱུང་བ་དང་། ཐ་མལ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་དང་མཐུ་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྨྲ་བས་ཆོས་སྟོན་པ་ན་གཞན་དག་གུས་པར་ཉན་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྦྱར་བར་ བྱ་ཞེ་ན།རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཡོད་ལ་རྣམ་པ་བཅུའི་བར་གྱིས་ཀྱང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ཆོས་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡང་དེ་ལ་ཕན་པ་ཡིན་ལ་བདེ་བ་མ་ཡིན་པའི་མུ་བཞི་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སར་ཆོས་ཡང་དག་པར་ བླངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ།།གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡོད་དེ། དམ་པའི་ཆོས་ནི་གྱ་ནོམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྱ་ནོམ་པ་དེ་ཡང་སྐྱོན་མེད་པ་དང་དོན་ཆེ་བས་རིག་པར་བྱ་བ་དང་། སྨྲ་བ་དང་ཉན་པའི་ངལ་བ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རང་གི་བྱ་བ་གཞན་སྤངས་ཏེ་སྨྲ་བ་དང་ ཉན་པའི་ངལ་བ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།།གསུམ་གྱིས་ཀྱང་ཡོད་དེ། ཆོས་ནི་ངན་སོང་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བདེ་འགྲོ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གསུམ་པོ་དེ་ནི་གུས་པར་བྱས་ཏེ་མཉན་པས་འཐོབ་ པར་འགྱུར་རོ།།བཞིས་ཀྱང་ཡོད་དེ་གུས་པར་བྱས་ཏེ་ཆོས་མཉན་པས་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་དེ་ཡང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་དུ་མ་སྤོང་བ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡང་དག་པར་ལེན་པར་སྨྲ་བ་དང་། དེ་དག་མཉན་པས་ཐོས་ན་སྤོང་བ་དང་ ལེན་པར་བྱེད་པ་དང་།དེ་སྤངས་པ་དང་། བླངས་པའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་དེའི་རྒྱུས་ཕྱི་མར་སྡུག་བསྔལ་བ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་སྤོང་བའི་རྒྱུ་དང་། དགེ་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་རྒྱུས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔས་ཀྱང་ཡོད་དེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་དེ་ནི་གཞི་དང་བཅས་པ་ དང་།ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་བཅས་པ་དང་། སྟོན་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཕ་རོལ་གནོན་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཆོ་འཕྲུལ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཚིག་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྒྱས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་རྣམ་གྲངས་བསྡུ་བ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ལྔས་ཏེ་། མ་ཐོས་པ་མཉན་པར་བྱའོ། ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཐོས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། སོམ་ཉི་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ལྟ་བ་དྲང་པོར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དོན་དང་ཚིག་ཟབ་མོ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལས བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཐབས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིའོ། །གཉིས་ཀྱིས་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིའོ། །ཐ་མས་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཐབས་ཡོངས་སུ་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

其中從其他處引述的言論,是指由其他經典來證成的內容。 其中從辯才而來的言論,是指按照所欲之義而作分別。 其中隨順宗義的言論,是指依據論藏而作分別,或依據其他已確立的部類而作分別。 對在家眷屬應當宣說呵斥惡行、讚歎善行的近住法,為使其遠離惡行趨入善行。 對出家眷屬應當宣說住于學處、增上戒等三學的法,為使其迅速成就。 對具信等眷屬應當宣說教法的殊勝性和威力,為使其再次生起信心、安住于正常狀態、生起信解。 如是說法者在說法時應當使他人恭敬聽聞。如何使其恭敬?有一種乃至十種方式。 其中首先以一種方式者,即法是利益安樂所依故。複次其中有利益而無安樂等四句,如菩薩地中依正法攝受而說。 以二種方式者,即正法殊勝故。此殊勝性應知由無過失及義大,並能使說聽勞苦有果故。否則捨棄自己其他事務而說聽勞苦將成無義。 以三種方式者,即法能使遠離惡趣故,能得善趣故,是獲得涅槃之因故。此三者由恭敬聽聞而得。 以四種方式者,由恭敬聽聞法,則能了知經等諸法的變化,此法又說能斷除諸多罪惡不善法,能攝受諸多善法,聽聞后能斷除和攝受,由斷除和攝受彼等罪惡之因,能斷除後世痛苦,由斷除之因及正確攝受善法之因而得涅槃。 以五種方式者,世尊說此法具有根據、具有出離、具有教導、具有降伏、具有神變。此等詞的廣分別如數集中所說。 複次以五種方式:即應聽聞未聞、應凈化已聞、應斷除疑惑、應端正見解、應以智慧通達甚深義句。世尊以此等方式開示聞思修所生慧清凈之方便,其中兩種是聞所生慧的方便,兩種是思所生慧的方便,最後一種是修所生慧清凈的方便。

།དྲུག་གིས་ཀྱང་ཡོད་དེ། སྟོན་པ་ལ་བྱས་པ་གཟོ་ཞིང་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་དེས་ཆོས་འདི་དམ་པ་གཅིག་གི་དོན་དུ་ཚེགས་ཆེན་པོས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་སོ་སྙམ་པ་རྣམས་དང་། རང་གི་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་མ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་ མཐོང་བ་དང་།ནད་མེད་པ་དང་། དུས་ཆད་པ་མེད་པ་དང་། ཉེ་བར་གཏོད་པ་དང་། འདི་མཐོང་བ་ལ་དོན་ཡོད་པ་དང་། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པའོ། །བདུན་གྱིས་ཀྱང་ཡོད་དེ། རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་ཆོས་བདུན་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །སྙམ་ པ་སྟེ་ཆོས་ཤེས་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་དང་།དོན་ཤེས་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་ནས་གང་ཟག་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་བར་དག་གོ། །བརྒྱད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡོད་དེ། ཆོས་ནི་རྙེད་སླ་བ་ཡིན་ཏེ་གདོལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ཆད་ལ་ཡང་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་། སླ་བ་ཡིན་ཏེ་འགྲོ་ ཡང་རུང་སྡོད་ཀྱང་རུང་འདུག་ཀྱང་རུང་ཉལ་ཡང་རུང་སྟེ།སླ་བའི་ཕྱིར་དང་། དོན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐོག་མར་དགེ་བའི་ཕྱིར་དང་། བར་དུ་དགེ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐ་མར་དགེ་བའི་ཕྱིར་དང་། མོད་ལ་འབྲས་བུ་ བདེ་བའི་ཕྱིར་དང་།ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགུས་ཀྱང་ཡོད་དེ། གནོད་པ་རྣམ་པ་དགུ་ལས་ཐར་བའི་དབང་དུ་བྱ་བ་ལས་ཏེ་འཁོར་བའི་བཙོན་ར་ནས་ཐར་བ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འཆིང་བ་བཅད་པའི་ཕྱིར་དང་། ནོར་བདུན་གྱི་དབུལ་བ་བཟློག་པ་སྟེ། ནོར་བདུན་ གྱི་དབང་ཕྱུག་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པའི་ཕྱིར་དང་།དགེ་བའི་སྤྱོད་པ་དང་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པའི་མུ་གེ་ལས་རྒལ་ཏེ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལོ་ལེགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་རིག་པའི་མུན་པ་ཟློག་པ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆུ་བོ་བཞི་ལས་སྒྲོལ་བའི་ཕྱིར་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཐང་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ནད་གཏན་དུ་གསོ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྲེད་པའི་བྲན་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་བཙོན་ར་དམ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན འདི་ལྟ་སྟེ།འཁོར་བའི་བཙོན་ར་འདི་ནི་མཆོག་ཡིན་པས་དང་པོ་ཁོ་ནར་དགོད་པར་བྱའོ། །བཅུས་ཀྱང་ཡོད་དེ་གུས་པར་བྱས་ཏེ་ཆོས་མཉན་པས་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་དེས་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་ཡང་དག་པར་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་བབ་ཅོལ་གྱིས་མ་ཡིན་པ་དང་།ཉེས་དམིགས་སུ་ལྟ་ཞིང་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྒུད་པས་མྱ་ངན་མི་བྱེད་སྒྱིད་ལུག་པར་མི་བྱེད། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པར་མི་བྱེད་ཅེས་རྒྱས་པར་བྱ་བ་དང་། ཉེ་དུ་རྒུད་ པས་མྱ་ངན་མི་བྱེད་སྒྱིད་ལུག་པར་མི་བྱེད་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པར་མི་བྱེད་ཅེས་རྒྱས་པར་བྱ་བ་དང་།ནད་མེད་པ་དང་། ལང་ཚོ་དང་། གསོན་པ་རྒུད་པས་མྱ་ངན་མི་བྱེད། སྒྱིད་ལུག་པར་མི་བྱེད་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པར་མི་བྱེད་ཅེས་རྒྱས་པར་བྱ་བ་དང་། འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་མཐོང་ ཞིང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཕན་ཡོན་དུ་མཐོང་ནས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་།བས་མཐའི་གནས་མལ་དབེན་པར་གནས་ཤིང་བསམ་གཏན་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བར་དང་གུས་པར་བྱས་ཏེ་ཆོས་མཉན་ཅིང་ཟབ་མོ་ཟབ་པར་སྣང་བ་ཅན་འདི་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་རྗེས་སུ་ མཐུན་པར་རྟོགས་པ་དང་།དགའ་བ་དང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དགེ་བ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་རྣ་བ་བླགས་ཏེ་ཆོས་ཉན་པ་ནི་ཆོས་ལྔ་སྤོང་ཞིང་ཆོས་བདུན་གྱི་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།

也有六種,即對於導師報恩並隨後守護,認為此殊勝法是為一個目標而以大精進如實修持的那些人,以及為自利而未如實見到的人們,將如實見到世尊之此法,無病,無時限,親近,見此有意義,以及智者們各自證知。 也有七種,即以七種方式應當如實修持七法,想著應當了知法,想著應當了知義,乃至想著應當了知殊勝與非殊勝補特伽羅等。 也有八種,即法易得,因為乃至旃陀羅等也為其說法;容易,因為行走、坐、住、臥都可以,因為容易;具有意義;因為具有增上生和決定勝的果報;因為初善;因為中善;因為后善;因為當下果報安樂;因為後世果報安樂。 也有九種,即從九種損害中解脫的所依,從輪迴牢獄中解脫,因為斷除貪等束縛;遣除七財貧窮,因為安立於七財富貴;超越善行和聽聞正法的饑荒,因為安立於正法豐收;遣除無明黑暗,因為生起智慧光明;因為度脫四暴流;因為安立於涅槃之地;因為永遠治癒煩惱病;因為解脫愛慾奴役;因為解脫無始輪迴曠野。在一切堅固牢獄中,這個輪迴牢獄是最勝的,所以首先應當安立。 也有十種,恭敬聽聞法則獲得擇法力,並且將親身體驗所獲功德;以法如實成就受用而非輕率;見過患而受用並且通達出離;受用衰敗不憂愁、不懈怠、不悲嘆等廣說;親屬衰敗不憂愁、不懈怠、不悲嘆等廣說;健康、青春、生命衰敗不憂愁、不懈怠、不悲嘆等廣說;見欲為過患並見出離為功德而出家;住于邊際處所寂靜住處併入禪定等;恭敬聽聞法並通達與此甚深顯現相應的緣起;獲得與出離相應的廣大歡喜和極喜。世尊也說:‘聖聲聞專心諦聽聞法,則能斷除五法並圓滿修習七法。’

།དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་གུས་པར་བྱས་ཏེ་ཆོས་ཉན་པས་ནི་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཆོས་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་དུ་རིག་ནས་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་ བུ་ཐོབ་པའི་ཚོགས་རབ་ཏུ་འཛིན་པའམ།དེ་བཞིན་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་འཐོབ་པའམ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུའི་ཚོགས་རབ་ཏུ་འཛིན་པའམ། དེ་བཞིན་དུ་རང་བྱང་ཆུབ་བམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་རབ་ཏུ་འཛིན་པའམ། དེ་བཞིན་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་རབ་ཏུ་འཛིན་པའམ།དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། དེ་ལ་སྨྲ་བ་ གླེང་སློང་བའི་དུས་ན་དང་པོ་ཁོ་ནར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་བསྡུས་པ་དང་། རྒྱས་པ་སྟེ། དེ་ལ་བསྡུས་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གཟུགས་བཟང་བ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། མཁྱེན་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དང་། མཐུས་སོ། །དེ་ལ་གཟུགས་བཟང་བ་ནི་སྐྱེས་ བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་བཟང་པོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུས་རིག་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་བསྡམས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་། བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་མཁྱེན་པ་ནི་འདས་པ་དང་མ་ འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་དང་དུས་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མཁྱེན་པ་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་ཆགས་པ་མེད་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་སྒྲུབ་པ་ནི་རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྒྲུབ་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་མཐུ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཡོན་ཏན་རྣམས་མཐའ་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཡོ་བའི་ཕྱིར་དང་། མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྲིན་ལས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་དང་།ལས་དེ་ལ་མཐུ་མངའ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྒྱས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྔགས་པ་རྒྱས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་ མེད་པའི་ཕྱིར་བསྔགས་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་མཛད་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་སྩོལ་བ་དང་། མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་མུན་པ་སེལ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྤྱན་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྤྱན་དང་ལྡན་པ་དང་། མི་མཉམ་པའི་འཕགས་པའི་ བདེན་པ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་གཟིགས་པ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་འབྱོར་བའི་ཕྱིར་བརྟུལ་ཞུགས་གྲུབ་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྐང་གཉིས་ཀྱི་མཆོག་དང་དེད་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་དམ་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་དགེ་སྦྱོང་ཤིན་ཏུ་ གཞོན་པ་དང་།འཇིག་རྟེན་ན་རིན་པོ་ཆེ་དཀོན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་ཐུགས་བརྩེ་བ་དང་། ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་པ་དང་། དོན་དུ་བཞེད་པ་དང་། ཕན་པར་བཞེད་པ་དང་། ཐུགས་རྗེ་བར་མཛད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྤྱན་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པ་དང་། དོན་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཆོས་སུ་གྱུར་པ་དང་། དོན་གསལ་བ་སྟོན་པ་དང་། དོན་ལ་རྟོན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དང་པོར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་རང་གིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མ་རྟོགས་པའི་དོན་རྟོགས་པ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མ་བཞག་པ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ལམ་རིག པ་དང་།ལམ་སྟོན་པ་དང་། ལམ་གསུང་བ་དང་། ལམ་འདྲེན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།

同樣地,對於恭敬聽聞聖者聲聞法的人來說,了知一切所生之法皆是滅法后,于諸法生起無垢離塵之法眼,獲得預流果位之眾,或者乃至獲得阿羅漢果位,或者攝受阿羅漢果位之眾,或者同樣地獲得獨覺菩提,或者攝受菩薩眾,或者同樣地攝受無上正等正覺之眾,或者同樣地成就世間與出世間之禪定、解脫、三摩地、等至。 第二品。其中,在論說開示之時,首先應當宣說佛陀之功德。此有略說與廣說。其中略說應當了知有五種:色身莊嚴、寂靜、智慧、成就、威力。 其中色身莊嚴應當了知即三十二大丈夫相及八十隨好。其中寂靜應當了知即諸根防護等以及斷除煩惱習氣。其中智慧應當了知即於過去、未來、現在三世及非時攝諸法之無礙無著智。其中成就應當了知即圓滿成辦自他利益。其中威力應當了知即如來諸神通。 其中世尊功德略說應當了知有六種:由於功德圓滿、無垢、殊勝、無與倫比、成辦自他利益事業、于彼事業具大威力。此等廣分別如《抉擇攝》中所說。 其中世尊功德廣說,由於世尊功德無量故,其讚歎亦無邊際。同樣地,由於作智慧光明故是賜予光明者,由於摧破無明黑暗故是驅除黑暗者。同樣地,由於具足三眼故是具眼者,由於通達無上聖諦故是見第一義者,由於戒律圓滿及具足戒律故是成就律儀者。 同樣地,是兩足尊、最勝導師、沙門中最年輕的沙門、世間稀有珍寶。同樣地,是具大悲心者、具慈悲者、欲求利益者、欲求安樂者、施予慈悲者。同樣地,是眼目、智慧、意義、正法、開示明義者、依止義理者。同樣地,由於最初證悟八支聖道及自己證悟故是證悟未證之義者,由於建立未建立梵行故是知道者、示道者、說道者、引道者。

།དེ་བཞིན་དུ་བསྙེངས་པ་དང་བསྙེངས་སུ་རུང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་སེང་གེ་དང་། ཚོགས་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ཁྱུ་མཆོག་དང་། ཚོགས་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་གཙོ་བོ་དང་། སྐྱོན་མི་མངའ་ བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་གླང་པོ་ཆེ་དང་།ཐུགས་ཤིན་ཏུ་དུལ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་ཅང་ཤེས་དང་། རིགས་དང་བརྒྱུད་དང་གདུང་ལ་སོགས་པས་མི་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སྒྲུབ་པ་དང་མཁྱེན་པ་དང་མཐུ་ལ་སོགས་པས་མི་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་ བུ་རབ་མཆོག་དང་།འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མ་གོས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་བུ་པད་མ་དཀར་པོ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མཉམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་མཉམ་པ་དང་། འདས་པ་དང་མ་བྱོན་པ་མི་མཉམ་པའི་ཕྱིར་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་འབྱོར་བའི་ཕྱིར་དང་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་དང་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རྙིང་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ལམ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ལ་སོགས་པ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ ཕྱིར་རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་དང་།གཡོ་བ་དང་རློམ་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་དང་ཐུབ་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཐུབ་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པའི་ཕྱིར་མི་བཀྲི་བ་དང་། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་ བཀྲུས་པའི་ཕྱིར་ཁྲུས་ཅན་དང་།འཇིག་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྒལ་བའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་བྱོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ།བླ་ན་མེད་པ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ལེགས་པར་རྫོགས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེ་དང་། བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་སྙིང་པོ་དང་། ཐུ་བོ་དང་། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་ཐུགས་ཡོངས་སུ་མ་གཏུགས་པ་དང་། དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པ་དང་། ལེགས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དུལ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང་ལེགས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞི་བ་དང་། ངེས་པའི་ས་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་དབུགས་འབྱིན་པ་དང་། བྱང ཆུབ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་།སྲེད་པའི་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པ་དང་། མ་དུལ་བ་ལ་སོགས་པ་དུལ་བར་མཛད་པ་དང་། ཞི་བར་མཛད་པ་སྔ་མ་ལྟ་བུ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་རབ་ཏུ་ བཀོད་པའི་ཕྱིར་དབུགས་མ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དབུགས་ཕྱུང་བ་དང་།འབྲས་བུ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་རབ་ཏུ་བཀོད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མཛད་པ་དང་། གཏན་པ་མེད་པ་ དང་།འོབས་དྲལ་བ་དང་། འོབས་ལས་རྒལ་བ་དང་། ཚོལ་བ་སྤངས་པ་དང་། འཕགས་པ་དང་། རྒྱལ་མཚན་བསྙལ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ཆེར་གནས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ། ཟག་པ་ཟད་པ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། དབང་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ། སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། ཅང་ཤེས་པ། གླང་པོ་ཆེན་པོ། །བྱ་བ་བྱས་པ། བྱེད་པ་བྱས་པ། ཁུར་བོར་བ། བདག་གི་དོན་རྗེས་སུ་བརྙེས་པ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ། སེམས་ཀྱི་དབང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དམ་པའི་ཕ་རོལ་དུ་བྱོན་པ། སྲིད་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ ཟད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་ལྔ་སྤངས་པ་དང་། ཡན་ལག་དྲུག་དང་ལྡན་པ་དང་། རྒྱས་པར་མ་འདྲེས་པ་དང་། བསྟེན་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་ལྟག་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡང་ཡིན་ནོ།

同樣地,因為遠離怯懦和可怯懦,故為人中獅子;因為引導大眾,故為人中公牛;因為是眾中最勝,故為人中尊主;因為無過失,故為人中大象;因為心極調柔,故為人中良馬;因為以種姓、血統、家族等勝過一切人,故為殊勝士夫;因為以戒律、修行、智慧、威力等勝過一切人,故為最勝士夫;因為不為世間法所染,故為白蓮花士夫。 同樣地,因為無與等者,故為無等;因為過去未來皆無與等者,故為無等中之等;因為是一切眾生中最勝,故為最勝;因為具足戒律,長久修習梵行,為古大仙人所證悟,通達道路,故為大仙人;因為戰勝一切外道和煩惱魔等,故為勝者;因為無有虛偽、傲慢等一切過失,具足三種調御,故為調御者;因為不為眾人等和諸對論者等所奪,故為不被引導者;因為已洗凈一切罪業,故為沐浴者;因為超越一切薩迦耶見,故為到彼岸者。 同樣地,也是如來、應供、正等正覺、明行足、善逝、世間解、調御丈夫、無上士、天人師、佛世尊。 同樣地,是善圓滿正法、一切智、一切主宰、無忘失法、眾生精要、最勝、不為苦樂所動、諸根防護、因善調柔故為調柔、因具足受持清凈戒律故為寂靜、因入決定地故為安慰者、因證悟菩提故為般涅槃、因拔除貪慾刺故為拔刺者、調伏未調者等、如前所說令成寂靜、 因令諸凡夫安住預流果、一來果故為令未得安慰者得安慰、因令住于初果二果者安住不還果及阿羅漢果故為令未涅槃者得涅槃、無有樁系、已掘陷阱、已越陷阱、已斷尋求、聖者、已放下勝幢、永遠安住。 同樣地,是阿羅漢、漏盡、無煩惱、得自在、心善解脫、慧善解脫、善調御、大龍象、所作已辦、已盡諸業、已舍重擔、已得自利、以正智而心善解脫、到達一切心自在之彼岸、已盡有中一切結縛。 同樣地,是斷除五支、具足六支、遍行無雜、具足依止、乃至稱為無上丈夫。

།དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མཁྱེན་པ་དང་། གང་ཟག་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ ཡང་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སྦྱོང་དང་། བྲམ་ཟེ་དང་། དྲི་མ་མེད་པ་དང་། དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་དང་། སྨན་པ་དང་། དེད་དཔོན་དང་། རྣམ་པར་གཟིགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་པོ་དང་འགྲོ་བའི་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དྲི་མ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཤེས་བྱའི་ སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དྲི་མ་མེད་པ་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྩེ་བཅིལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ནི་བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གཟིགས་པ་ནི་ཉིན་མཚན་ལན་དྲུག་འཇིག་རྟེན་ལ་སོ་སོར་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ བཟང་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་སྐུ་མཚན་ཅིང་གསལ་བར་བྱ་བ་དང་།སྟོབས་བཅུའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞིས་མི་བསྙེངས་པ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་ལ་དྲན་པ་ལེགས་པར་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། བསྲུང་ བ་མེད་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་དང་།བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཆོག་མཁྱེན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བསྐལ་བ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་བྱིས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་ཤིང་དུས་ཡུན་རིང་པོར་ ཡོངས་སུ་འདྲིས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བྱས་པའི་གནོད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཕྲད་པས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཆོས་སྨྲ་བས་མདོ་སྡེ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་དང་པོ་ཁོ་ནར་ཚིག་འབྲུ་དང་དོན་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་བྱ་བས་ཆོས་ སྟོན་པ་ན་གཞན་དག་ལ་རྣམ་པར་བཤད་པ་རྣམ་པ་ལྔས་འཇུག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་ནས་བདག་ཉིད་ཆོས་སྨྲ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དང་ལྡན་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དག་ལ་ཆོས་དང་དོན་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་ནས་འཁོར་ རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དག་ལ་སྔ་མ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བརྗིད་པའི་གཏམ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་དག་གིས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་གཏམ་བྱའོ།།གཏམ་དེ་དག་ཟེར་བ་ན་གཞན་དག་རྣ་གཏོད་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་ཞིང་དང་པོར་སྟོན་པའི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ བསྟན་པ་ནི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་ལྡན་པའི་སིལ་སྙན་དང་འདྲ་བར་བདག་དང་།གཞན་དག་ལ་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། བདག་དང་གཞན་དག་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་མཁས་པར་འགྱུར་བ་ལ་ནི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོད་དེ། ཚེགས་ཆུང་ ངུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་གཏམ་དག་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དང་། བདག་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དག་ལ་དགའ་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དགེ་བ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་ དང་།ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་བར་དག་ལ་སྙན་པ་དང་གྲགས་པ་དགེ་བ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ། །དགེ་སློང་དག་བསླབ་པ་ལ་ཕན་ཡོན་དུ་གནས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་མདོའོ། །དེའི་ལུས་ནི་ཚིག་འབྲུ་ དང་དོན་ཏོ།།དེ་ལ་དགེ་སློང་དག་བསླབ་པ་ལ་ཕན་ཡོན་དུ་གནས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པ་ནི་ཡི་གེ་བཅུ་གཉིས་དང་། མིང་བཞི་དང་། ཚིག་གཅིག་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་རེ་ཞིག་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཡིན་ནོ། །བསླབ་པའི་གཞི་རྣམ་པར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཡིན་ ནོ།།དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་བཀའ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ངག་ཡིན་ནོ།

同樣,也是通達法、了知補特伽羅殊勝與非殊勝。同樣也是沙門、婆羅門、無垢者、離垢者、醫師、導師、遍觀者、世間怙主和眾生之最。其中,無垢是因為斷除了煩惱障。離垢是因為斷除了所知障。又無垢是因為摧毀了一切纏縛。離垢是因為徹底摧毀了習氣。遍觀是因為日夜六次觀察世間。 同樣,以大丈夫相好莊嚴,一切方面極為清凈而顯現身相,具足十力,以四無畏而無怯懦,具足大悲,於三念住善住正念,具足三不護,具無忘失法,徹底摧毀一切煩惱習氣,也是遍知一切種相。 其中,因為經過三無數劫修行而長期熟習,因為緣於一切眾生的根基,因為緣於一切種類的痛苦,因為遭遇一切眾生所作的一切傷害而不退轉,因為平等趣入一切眾生,故具足大悲。 其中,說法者解說經典的法相如是建立時,首先應當尋求文句和義理。其後,以如是所說的方式說法時,應當以五種解說方式對他人宣說。如是之後,自身應當以所說的十種說法者之相,以通達法義等來安立。 如是安立自身后,對五種眷屬如前以莊嚴語等八種方式作如是談論。作此談論時,應當使他人專注傾聽,首先應當宣說導師的功德。如是具足五支分的說法,如同具足五支分的樂器,能生起自他廣大歡喜,也能趣入自他利益。 如是成為智者有五種功德:以小功用即能通達佛陀教法的義理,能趣入一切圓滿的言教,能于自他相續生起歡喜,能生起與善及出離相應的廣大最勝歡喜,能于天人中廣大宣揚善妙名聲與出離相應,能生起無量福德。 ‘諸比丘,應當住于學處功德’,此為經文。其體性為文句和義理。其中’諸比丘,應當住于學處功德’有十二字母、四個詞、一個句子,這些是詞句字母的聚集。所說的學處是相狀。如來依諸比丘而宣說是教法。如來所說的教言是語言。

།རྣམ་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ནི་ཚིག་འབྲུ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་ བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ།།དོན་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བསྟན་པ་འདིའམ་ས་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་དེ། དེ་ལ་བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་སའོ། །ཤེས་རབ་དམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་སའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྙིང་པོ་དང་དྲན་པའི་དབང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ས་དང་ བསྒོམ་པའི་ས་དང་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་སའི་དོན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཤེས་རབ་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེའི་རྟེན་དང་གྲོགས་ལ་སོགས་པ་ལུས་ཙམ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཤེས་རབ་ དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོ།།ཉོན་མོངས་པ་དང་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྙིང་པོར་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དྲན་པའི་དབང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་། དེ་ལྟར་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་ བྱེད་པ་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྟེན་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཤེས་རབ་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པ་དང་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང་། དགའ་བ་སྡུད་པ་དང་། སྦྱོར་བ་ མཐར་ཐུག་པ་དང་།སྦྱོར་བ་མཐར་ཐུག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །དྲན་པའི་དབང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔྱོད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ལྟར་དེ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་དེས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དབང་དུ་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ དབང་དུ་བྱས་ནས་བསླབ་པའི་གཞིས་བསྡུས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅི་རིགས་པར་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་ནས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱ་བའི་བར་དང་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་དག་ཀྱང་འདི་ལ་ཡོད་མོད་ཀྱི་གཙོ་ ཆེར་རྣམ་པར་བྱང་བའི་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་ཁྱིམ་མེད་པའོ། །དབང་བོ་རྟུལ་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱའོ་། །འདས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ པ་རྣམས་ལ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་དང་།མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་དེ་ནི་དབང་དུ་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕན་ཡོན་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་དག་གིས་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའོ། ། ཉེས་དམིགས་ནི་དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་མི་འགྱུར་བ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དོན་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དང་མི་ཤེས་པ་དང་བརྗེད་ངས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་དག་གོ། །དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་མི་མཐུན པའི་ཕྱོགས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དོ།།གཉེན་པོ་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་དག་གོ། །བསྡུས་པའི་དོན་ནི་བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་གནས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནས་དྲན་པའི་དབང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དག་སྟེ། དེ་ནི་མདོར་བསྟན་པ་ལས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་པ་ནི་དེ་རྣམ་པར་འབྱེད་ པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་དེ་ནི་བསྡུས་པ་དང་རྒྱས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ་དེ་ལས་གོང་ན་ཡང་མེད་པ་དེ་ལས་ལྷག་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཆོས་ནི་གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ལས་རེ་ཞིག་དེ་ནི་མདོའི་སྡེས་བསྡུས་པ་དང་ལུང་དུ་བསྟན་པའི་སྡེ་ཡིན་པར་ བལྟ་བར་བྱ་སྟེ་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

這六種是字句,對於’殊勝智慧’等詞語也應當如是觀察。義理是聲聞所說的這個或一切五地,其中’學處利益’是資糧地。‘殊勝智慧’是加行地。‘解脫精要’和’念力’是見地、修地和究竟地的意義。 其中’學處利益’是戒律的自相。‘殊勝智慧’是智慧的自相。其所依和助伴等身體部分是自相。有所緣的智慧是共相。 遠離煩惱和隨眠是解脫精要的自相。‘念力’是正念的自相,如是這是相的意義。 其中’學處利益’不是任何作意,這是顯示為作意的所依。‘殊勝智慧’應知是相的別觀和勝解作意。‘解脫精要’是顯示為極遠離、攝喜、究竟加行和究竟加行的果。‘念力’是伺察作意,如是這是作意的意義。以此方式也應當應用於了知等。 所攝受是依涅槃而攝學處基礎的清凈行。雖然也有隨應攝受乃至極歡喜以及善等諸行,但主要是清凈行。 就補特伽羅所攝而言是出家補特伽羅。應當令一切鈍根等補特伽羅歡喜。對於過去和現在時已正確受持戒律者,于現在時正確教示,于未來時令其攝受,應當讚歎,如是這是所攝受的意義。 其中利益是由三學圓滿修習。過患是若不如是行持則不會成就,出家也將無有意義。違品是破戒、無知、忘念和煩惱。應知彼等之對治是戒律等。 又違品是一切煩惱行。對治是三學。攝義是從’住于學處利益’到’念力’,這是從略說中所攝。廣說應知是其分別。 如是這是略說和廣說的意義,此上再無更勝過此者。其中所解說之法是十二分教中,暫且應視為經藏和授記藏所攝,因為是了義。

།ཀུན་ནས་སློང་བ་ནི་དབང་དུ་བྱ་བ་ལས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཤེས་པའི་སྟོབས་སྟོན་པར་འདོད་པས་མདོ་སྡེ་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་གདུལ་བ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་སྤྱོད་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཟང་ཟིང་ལ་གདུ་ཞིང་དེ་ལ་ མོས་པ་རྣམས་བསླབས་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པ་ལ་བསླབ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕན་ཡོན་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།ཡང་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་བཞི་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་དོག་དང་ རྟགས་དང་དབྱིབས་ཀྱི་དགེ་སློང་ཉིད་དང་།ཆོ་ག་བསྲུང་ཞིང་ཚུལ་འཆོས་པའི་དགེ་སློང་ཉིད་ལས་འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲགས་པ་དང་སྒྲ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དགེ་སློང་ཉིད་ལ་འདུན་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྙིང་པོ་དང་དྲན་པའི་དབང་ཞེས་བྱ་ བ་དེས་ནི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་དགེ་སློང་ཉིད་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་སྟེ།འདི་ལྟར་གྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཐོས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་ཀྱི། ཤེས་རབ་འཕེལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཉེས་པ་སྔར་མ་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པས་ བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དམན་པས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་གོང་མ་བས་ཀྱང་ཆེས་གོང་མ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕེན་པའི་གསང་ཚིག་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཞིང་ལྷོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་བསླབ་པའི་ ཕན་ཡོན་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཐོས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཤེས་རབ་དམ་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་རྣམས་ལ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྙིང་པོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཤེས་རབ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་ བས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ནི་དྲན་པའི་དབང་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་གིས་ཀུན་ནས་སློང་བ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་འདིར་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་ཙམ་ གྱིས་ནི་བསླབ་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་གནས་པར་གྱིས་ཞེས་གསུངས་པས་ནི་ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པ་བཞིས་བསྡུས་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པ་གསུམ་ཞེས་གསུངས་པས་ནི་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ལ་དད་པ་དང་འདུན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླང་བའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །ཐོས་པ་འཛིན་པའི་དུས་ན་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཚིག་གི་དོན་ནི་བསླབ་པ་དང་། རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་གདམས་པ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་དང་། གོམས་པ་དང་། སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་དང་བཟོད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་བསླབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཞི་བའི་ཕྱིར་འགྲོ་བས་བསླབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དག ནི་ངེས་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།།རྟགས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ལས་དང་ཆོས་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་བདུན་དང་བསླབ་པའི་གཞི་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཁམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་ བས་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་དང་།གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པ་བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པའོ། །དུས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ནི་འདས་པའི་དུས་སུ་ཡང་བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་གྱུར་ལ་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ཡང་འདི་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་ འགྱུར་བ་དང་།ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ན་ཡང་བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་འདི་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།

關於發起,應當從調伏方面來說明。爲了顯示自己遍知一切道路的力量而想要撰寫經典,又爲了使所化眾生清凈行為精進,對於貪著財物並對此有信解者,爲了完全顯示學處功德等安住,以及圓滿三學的功德,又爲了完全顯示比丘四種事相。 其中,‘學處功德’是指遠離對形色、相貌和形狀的比丘身份,以及守護儀軌而偽裝的比丘身份的貪慾。‘殊勝智慧’是指遠離對名聲、聲音和偈頌的比丘身份的貪慾。‘解脫精要與念力’是令人趣入真實修行的比丘身份,即如此,貪求名聲等者雖然經過觀察而受持聞法,但不能增長智慧,以及未能斷除先前過失者,爲了使其真實受持包含在真實修行中的解脫。 又爲了使安住于以下劣為滿足者,趣入比上更上的真實修行。對於追求世間順世外道密語而放逸者,說’學處功德’。對於具戒律而不重聞法者,說’殊勝智慧’。對於僅以聞思為滿足者,說’解脫精要’。 對於以戒律、智慧和解脫而生起慢心者,說’念力’。如是應當以如此等相說明發起。其中總義是在此顯示真實修行與果,即:僅以戒等三者即是學處究竟。 說’如是而住’是完全顯示以四種瑜伽所攝的真實加行。說’如是安住者的三學’是完全顯示真實修行的果。其中信心和欲樂是受持戒律的前行。在受持聞法時是精進。智慧等是方便。 其中文義,學處、隨學、如教修行、串習、修習是異名。此修行以身語命清凈相應為相的戒律所分別,以及以忍辱所分別,因此稱為學處。又因趣向寂靜故稱學處,如是相應者是詞源解釋。 相、體性、業、法、因、果如前所說。其中,首先以體性分類,學處功德是顯示七種戒律和二百五十學處。以界分類,則是欲界所行的別解脫戒,色界和無色界所行的禪定戒,以及不相應的無漏戒。 以時間分類,過去時也唯是如此學處功德,未來時也將唯是如此,現在時也應知唯是如此學處功德。

།དེ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ནི་གང་ཟག་ཞུགས་པ་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་ཆུང་ངུའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་འབྲིང་གི་ གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ།།ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཆེན་པོའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །སོ་སོར་བརྟགས་ནས་མངོན་པར་མི་དགའ་བཞིན་དུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བདེ་ བའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ།།མངོན་པར་དགའ་བ་ཡང་མ་ཡིན་མངོན་པར་མི་དགའ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་གནས་སྐབས་ཡིན་གྱི། མི་དགེ་ བའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་།།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཐོས་པ་གཟུང་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཐོས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །བསམས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བསམས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །བསྒོམས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་བསྒོམས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། ། ལྷག་པའི་སེམས་དང་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་དེ་དག་གི་གནས་སྐབས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དག་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་གི རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་འདིར་གང་ཟག་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་པར་དགོངས་སོ།།དེ་ཡང་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཡང་ཡོད། དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཡང་ཡོད་དོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་སྤྱད་པ་ཡང་ཡོད། ཆ་མཉམ་པར་སྤྱད་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཉན་ཐོས་ཁོ་ནའི་ ཡིན་ཀྱི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡང་མ་ཡིན།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་སངས་རྒྱས་ནི་རང་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྙིང་པོ་འདི་ལ་གནས་པར་མི་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ བའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ནའི་ཡིན་ཏེ།ཞུགས་པ་དང་མ་བསྒྲིབས་པ་དང་འཆིང་བ་མཐའ་དག་ཡོད་པ་དང་འཆིང་བ་མ་ཚང་བ་ཡང་ཡིན་གྱི། འཆིང་བ་མེད་པའི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མིར་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི། ལྷར་གྱུར་པའི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དེ་ནི་གང་ཟག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཡིན་ནོ། །བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་ ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་དམ་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྙིང་པོ་དང་དྲན་པའི་དབང་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དག་ཅི་རིགས་པ་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ཕན་ཡོན་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། མཐོ་བ་དང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ཕན་ཡོན་བཅུ་ཡང་དག་པར་ གཟིགས་ནས་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལ་ཆོས་འདི་ནི་ལུས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དང་བསྟོད་པར་འོས་བས་ན་ཕན་ཡོན་ཡིན་ནོ།།ཡང་མཐུན་པར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འདིའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བས་ཕན་ཡོན་ནོ། །ཡང་ལེགས་སུ་སྨོན་པར་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ ཡང་ཕན་ཡོན་ནོ།།རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཅུར་དབྱེ་བས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དགེ་འདུན་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་འདུན་ལེགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་དགེ་སློང་རྣམས་དང་། དགེ་སློང་རྣམས་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། ཁྱིམ་མེད་པ་རྣམས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ།དེའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ཉིད་ངན་སོང་ལས་སྲུང་ཞིང་མ་སྨས་པར་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་ངོ་། །དེ་ལ་རྣམ་པར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་དང་། རིགས་མཐོན་པོ་དང་། དམའ་ བའི་དབྱེ་བ་དང་།གསར་བུ་དང་། བར་མ་དང་། གནས་བརྟན་གྱི་དབྱེ་བས་རིག་པར་བྱའོ། །གནས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། དུས་ཡོལ་བར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། སྒོམས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། གོམས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེའི་ལུས་ནི་བསླབ་པ་ལེགས་པར་ བཤད་པ་ལས་གུད་ན་མེད་དོ།།ངེས་པའི་ཚིག་ནི་སྤྱོད་ལམ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དུས་ཡོལ་བར་གནས་སོ།

其中,從暫時的分類來說,對於已入道但尚未成熟的補特伽羅們的學處功德是小的階段。對於已經成熟者們是中等的階段。對於已經完全成熟者們是大的階段。 對於經過觀察而不歡喜卻仍住于梵行者們的學處功德是苦的階段。對於歡喜者們是樂的階段。對於既不歡喜也不不歡喜者們的學處功德是非苦非樂的階段。 這一切學處功德都是善的階段,既非不善的階段,也非無記的階段。對於受持聞法者們是聞的階段。對於思維者們是思維的階段。對於修習者們是修習的階段。 對於未得增上心和增上慧者們僅是增上戒的階段。對於已得彼等者們也是彼等的階段。如是,與此相應者是階段的分類。 其中,補特伽羅的分類是此處指已出家的補特伽羅。其中也有鈍根者,也有利根者。也有貪等行者,也有等分行者。也有煩惱微小者。 僅是聲聞的,既非獨覺的,也非菩薩的。因為獨覺是自己現證菩提的緣故,菩薩是不住於此解脫心要的緣故。 僅是般涅槃法者的,是入流者和無覆者以及具一切結縛者和不具足結縛者,而非無結縛者。是人而非天。如是,這是依補特伽羅的分類。 如同學處功德一樣,對於殊勝智慧和解脫心要以及念力,也應當了知五種分類中的相應者。 其中,功德、德性、高尚、圓滿是異名。如所說’見到十種功德’中,此法是利益身體且應當讚歎故為功德。又隨順所生眾生隨行故為功德。又隨順善愿故也是功德。 分類應當了知有十種分類:為攝僧團故,為令僧團善妙故等。其中,比丘們、比丘們、出家者們、無家者們是異名。 因遠離其色相和形狀故,因自己守護惡趣且無損害地護持故為比丘。其中,詳細分類應當了知有剎帝利等的分類,高貴種姓和低賤種姓的分類,新學、中等和上座的分類。 ‘請安住’、‘請度時’、‘請修習’、‘請串習’是異名。其身不離善說學處。語義是在種種威儀中度時而住。

།དེ་ལ་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་དབྱེ་བ་དང་། སྔ་དྲོ་དང་གུང་ཚིགས་དང་ཕྱི་དྲོ་དང་། མཚན་མོ་གནས་པས་དབྱེ་བས་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་། མཐོང་བ་དང་། སྣང་ བ་དང་།མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་ཡང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ནི་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་ཤེས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་པོ། །ཡང་རྣམ་པ་ལས་ཤེས་པས་ན་ཤེས་རབ་ ཡིན་ནོ།།ཡང་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཁས་པ་ནི་ངེས་པར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་པོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་སྤངས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ཟད་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་ གྲངས་སོ།།དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གནས་ངན་ལེན་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་འཆིང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐུབ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཕྱིར་ གསུངས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ།།དེ་ལ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་དུས་དང་སྦྱོར་བ་དང་། མི་གཡོ་བ་དང་། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། དེ་ལྟར་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་སྔ་མ་ལྟ་བུ་དག་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་དང་སེམས་ཀྱིས་མི་བརྗེད་པ་དང་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ནི་ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཕྱིར་དྲན་པའོ། །ཡང ཇི་ལྟར་འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདིས་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དྲན་པའོ།།དྲན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཆོས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དགེ་འདུན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་པོ་དག་ཡིན་པར་རིག་པར་ བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་དབྱེ་བས་ཀྱང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །རྒྱས་པར་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེས་རྒོལ་ན་དེ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡོན་ཏན་དུ་བལྟ་ཞིང་གནས་པར་ཡོངས་ སུ་སྟོན་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་མཆོག་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་མཐོང་བ་དང་ བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ།།དྲན་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་མི་ཤེས་པར་ཡོངས་སྟོན་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་གཞན་ དག་ཏུ་བསླབ་པ་གསུམ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་ན།འདིར་ཅིའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་མ་གསུངས་པར་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་བསྟན་ཅེ་ན། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་བསྟན་པ་ འདི་ཉིད་ཀྱིས་འགྱོད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་བསྟན་པས་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དབང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ཡིན། འདུས་པར་བྱེད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ ལྟ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའོ།

其中對於種類的詳細分類,應當從行為的分類、早晨、午時、下午和夜晚住處的分類來觀察。其中智慧、本智、見、顯現、證悟等是異名。這也是分別相的心所法。詞義解釋為:因為是分別的本性,因為是無知的對治,所以是智慧。又因從諸相而了知,故為智慧。又因為是諸智者中的智者確實詳細分別,故為智慧。其中分類如前所述應當適當運用。 其中解脫、斷除、不具足、清凈、滅盡、離貪等是異名。其中本性是正確斷除隨眠和斷除煩惱。詞義解釋為:因為從貪等種種束縛中解脫,故為解脫。又因世尊說是兩種寂默事,故為解脫。 其中分類應當了知為:從時間和加行、不動、見所斷、修所斷、欲界所行、色界所行、無色界所行諸煩惱的解脫,如是相應如前所述的是分類。 其中念、心不忘失、顯說等是異名。其中本性是心所法。詞義解釋為:因為隨念法故爲念。又因以此顯說如是熟悉事物作意,故爲念。 唸的分類應當了知為:唸佛、念法、念僧等六種隨念。同樣也應當了知以念住的分類而分類。詳細內容如前所述應當適當運用。 若問學處功德是什麼意思,那是顯示增上戒學功德而住的附加詞。若問什麼是殊勝智慧的意思,那是顯示智慧根勝過其他一切根的附加詞。若問什麼是解脫心要的意思,那是顯示斷除見斷和修斷煩惱的附加詞。若問什麼是念根的意思,那是顯示不以小與劣為足的附加詞。 當世尊在其他經中次第宣說三學時,此處為何在增上戒學之後不說增上心學功德而說增上慧學呢?以聞所生等慧所攝的此教法,由無悔等次第而顯示三摩地,也是顯示增上心學,世尊也說此五根中攝持者是此,集聚者是此,即是慧根。

།ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོའི་བར་དུ་སྒོམ་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་པོའི་བར་དང་ཡང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་བས་ ན་མདོ་སྡེ་དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདྲེན་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་འདྲེན་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ་།།ལྷག་པའི་སེམས་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཁོ་ན་དང་ལྷན་ཅིག་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ན།ཅིའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་བསྒོམ་པ་མ་བསྟན་ཅེ་ན། འདིར་ཡང་ཚུལ་སྔ་མ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་གནས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ལ་གནས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་ཀྱང་མ་གསུངས་རྣམ་ པར་གྲོལ་བའི་ཕན་ཡོན་ལ་གནས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་ཀྱང་མ་གསུངས་ཤེ་ན།དམན་པ་ལ་ཕན་ཡོན་སྨོས་པས་གདུལ་བ་རྣམས་གྱ་ནོམ་པ་ལ་ཡང་ཕན་ཡོན་འཛིན་དུ་བཅུག་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཕན་ཡོན་བཅུ་པོ་དགེ་འདུན་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་འདུན་ལེགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསལ་བར་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཕན་ཡོན་དེ་དག་ལ་འཇུག་པར་བསླབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཚེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་པས་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ་། ཅིའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་དམ་པ་ལ་གནས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དམ་པ་ལ་གནས་པར་གྱིས་ཤིག་ ཅེས་མ་གསུངས་ཤེ་ན།དམན་པ་ལ་དམ་པ་སྨོས་པས་གདུལ་བ་རྣམས་གྱ་ནོམ་པ་ལ་ཡང་འཛིན་དུ་བཅུག་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཁྱད་པར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྟན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བླ་ན་མེད་པའི་ཤེས་རབ་མི་ རྟག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་རྟག་པས་སྙིང་པོ་ཉིད་ཡིན་པའོ།།དེ་ལ་བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་གནས་པ་གང་ཞེ་ན། བསླབ་པའི་གཞི་ཇི་ལྟར་བཅས་པ་དག་ལ་ཕན་ཡོན་བཅུ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་ངེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་དང་། བསྟན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་དང་། རྟག་ཏུ་ བྱེད་པ་ཉིད་དང་།རྟག་ཏུ་འཇུག་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དགེ་འདུན་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་དོན་གང་ཞེ་ན། དགེ་འདུན་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དགེ་འདུན་ལེགས་པར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་བརྩོན་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དགེ་འདུན་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ངལ་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་མ་དད་པ་རྣམས་མངོན་པར་དད་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མངོན་པར་དད་པ་རྣམས་ཕྱིར་ཞིང་དད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞུགས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནོང་མི་བཀུར་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ཚར་གཅད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་རྣམས་ལ་ ནན་ཏུར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ངོ་ཚ་ཤེས་པ་རྣམས་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་འགྱོད་པ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་འདིའི་ཟག་པ་རྣམས་བསྡམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྣམ་པར་གནོན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཚེ་རབས་ཕྱི་མའི་ཟག་པ་རྣམས་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་སྤང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་ཡངས་པར་ གྱུར་པ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།

具有智慧根的比丘修習乃至於定根,如是彼即如此,由智慧根而具足乃至定根。如是所說,因此于彼經中世尊宣說引生三摩地之因及引生斷除煩惱之因。增上心唯與增上慧學一起宣說。 當說’三學之修習圓滿’時,為何不說增上心學之修習?於此亦當如前而觀。為何說’住于學處功德’而不說’住于智慧功德’,亦不說’住于解脫功德’?因說下劣之功德,令所化眾生亦能趣入殊勝功德,及為顯示十種功德即攝僧眾、令僧眾善住等,為令趣入彼等功德故。 當解脫為一切中最無上法時,為何說’住于勝妙智慧’而不說’住于勝妙解脫’?因說下劣為勝妙,令所化眾生亦能趣入殊勝,及為顯示解脫之不共特殊性故。此中何為特殊性?無上智慧是無常,而解脫是常故為精要。 其中何為住于學處功德?于如所制定學處,以見到十種功德而具足決定戒、教示戒、恒時作為、恒時趣入,此即是住于學處功德。 其中’為攝僧眾’等詞義為何?‘為攝僧眾’是總說之語。‘為令僧眾善住’是為斷除追求欲樂福德之邊際。‘為令僧眾安樂住’是為斷除自身疲勞追求之邊際。‘為令未信者生信’是為令未入者入。‘為令已信者增長信心’是為令已入者成熟。‘為懲治無慚愧者’是為對破戒者作懲處。‘為令有慚愧者安樂住’是為令具戒者無悔。‘為防護現世漏’是為對治煩惱纏縛。‘為摧破後世漏’是為顯明住于發願梵行及隨順斷除煩惱隨眠。‘為令我之梵行廣大利益眾生,乃至天人間正確宣說久住’是為令教法相續不斷。

།ཕན་ཡོན་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་མདོར་བསྡུ་ན་ཕན་ཡོན་གསུམ་བསྡུས་པ་ཡིན་ལ་གསུམ་གྱིས་ཀྱང་བཅུ་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་འདུན་ཀུན་ ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་གནས་པ་ཉིད་དང་།བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པ་ཉིད་དང་། དུས་ཡུན་རིང་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་གནས་པ་ཉིད་དང་། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ ཏེ།རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་དང་། དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོས་གདུང་བ་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་དང་། ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཕོངས་པ་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་དང་། ཕན་ཚུན་གནོད་པ་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་དང་། སེམས་ལ་འགྱོད་པ་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་དང་། ལོག་ པར་སྨོན་པ་རྗེས་སུ་སྲུང་བས་སོ།།ཚིག་ཐ་མས་ནི་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ངེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། བསླབ་པའི་གཞི་མི་འབུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་བརྟན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། བསླབ་པའི་གཞི་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཇི་ལྟར་ན་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བསླབ་པའི་གཞི་འདྲལ་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྟག་ཏུ་འཇུག་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རལ་ན་ཡང་ཕྱིར་གསོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་སློབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བསླབ་པ་མཐའ་དག་རྗེས་སུ་སྲུང་བའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ལྟར་ངེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་དང་། བརྟན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་དེ་ཆོས་ཐོས་ནས་གཅིག་པུ་དབེན་པར་སོང་སྟེ་འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷག་པའི་སེམས་དང་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལས་བརྩམས་ནས་སེམས་པར་བྱེད། འཇལ་བར་བྱེད། ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་ བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟན་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་རེག་པར་བྱེད་དེ།རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་མཉམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་དྲན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདག་གི་ ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སམ་འོན་ཏེ་མ་རྫོགས།བདག་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་འདི་དག་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་རྟོགས་སམ་འོན་ཏེ་མ་རྟོགས། བདག་གི་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་རེག་གམ་འོན་ཏེ་མ་རེག་ཅེས་དེ་ལྟར་དྲན་པའི་སྟོབས་སྐྱེད་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་བསླབ་པའི་ ཕན་ཡོན་དང་།ཤེས་རབ་དམ་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྙིང་པོར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དྲན་པའི་དབང་པོ་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཆོས་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། གདམས་ངག་ལ་བརྟེན་པ་དང་། བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ པའོ།།དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དགེ་བསྙེན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དགེ་སློང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བསྙེན་གནས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ རྣམ་པ་དུ་མ་གསུངས་ན།དེ་ལ་འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ལས་བརྩམས་ནས་བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་གནས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་ཤེ་ན། གཙོ་ཆེར་དགེ་སློང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསམས་ པ་ལས་བྱུང་བ་དང་།བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་གསུངས་ན། དེ་ལ་འདིར་ཤེས་རབ་གང་ལས་བརྩམས་ནས་ཤེས་རབ་དམ་པ་ལ་གནས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་ཤེ་ན། རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་ལས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་དང་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་གསུངས་ན། དེ་ལ་འདིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་ལས་བརྩམས་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྙིང་པོ་ལ་གནས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་ཤེ་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་མི གཡོ་བ་ལས་སོ།

簡而言之,這十種功德可歸納為三種功德,三種功德也包含了這十種功德,即:僧眾安住于無煩惱、安住于觸證安樂、長久隨順。其中,以七種守護顯示安住于無煩惱和安住于觸證安樂,即:守護利養恭敬、守護嚴苦折磨、守護資具匱乏、守護互相損害、守護心生悔恨、守護煩惱纏縛、守護邪愿。最後一句顯示教法長久住世。 其中,如何是具足決定戒?因為不捨學處。如何是具足堅固戒?因為不毀壞學處。如何是恒常行持?因為不破壞學處。如何是恒常趣入?因為若有損壞也會修復。如何是善受學處而修學?因為守護一切學處。 如是具足決定戒和堅固戒者,聞法已獨自前往寂靜處,即從增上心和增上慧開始思維、度量、觀察,依止聞思修所生慧而觸證解脫。此解脫因為是無與倫比的法性,故稱為精要,因為是出世間智慧的果。 瑜伽行者以念力思維:‘我的戒蘊是否圓滿?我以智慧是否善巧通達這些法?我是否善巧觸證解脫?‘如是依止生起念力而成為學處的功德、殊勝智慧和解脫的精要,因此是念根。 此念略說應當觀察三種:依止說法、依止教誡、依止觀察已作未作。 其中,世尊宣說諸多戒律,如優婆塞戒、比丘戒、近住戒、禪定戒、等至戒、聖者歡喜戒等,於此處說從何戒開始而住于學處功德?主要是從比丘戒開始。世尊也宣說諸多智慧,如聞所生、思所生、修所生等,於此處說從何智慧開始而住于殊勝智慧?是從三者皆開始。世尊也宣說諸多解脫,如世間、出世間、有學、無學、動搖、不動搖解脫等,於此處說從何解脫開始而住于解脫精要?是從出世間和不動搖解脫開始。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲན་པ་ཡང་ལུས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་ཚོར་བ་དང་སེམས་དང་ཆོས་རྣམས་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། བྱས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་དང་། སྨྲས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་བསྟན་པ་རྣམས་དྲན་པ་དང་གདམས་ ངག་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་།བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་དྲན་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་གསུངས་ན། དེ་ལ་འདིར་དྲན་པ་གང་ལས་བརྩམས་ནས་དྲན་པའི་དབང་ཞེས་གསུངས་ཤེ་ན། གཙོ་ཆེར་བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ ལས་སོ།།དེ་ལ་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི་འདི་ན་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འགྱོད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་ ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ལྟར་དེ་དག་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཚམས་སྦྱར་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་ནི་ཤེས་རབ་དམ་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ་ཤེས་ རབ་དམ་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྙིང་པོའི་ཕྱིར་ཡིན་པའོ།།ཇི་ལྟར་བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་ཡིན་པ་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྙིང་པོའི་བར་དུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དྲན་པའི་དབང་གིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བསྒྲུབ་པའི་མཚམས་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གནས་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པའི་མཚམས་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ།།ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་བསྒྲུབ་པ་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་མཛད་པར་སྟོན་པའོ། །ཡང་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟོན་པར་མཛད་པས་སྟོན་པའོ། །ཡང་མུ་སྟེགས་ཅན་རོ་དང་འདྲ་བར་ནུབ་པར་ བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ཤར་བས་སྟོན་པའོ།།དེ་ལས་གཞན་ལས་ཉན་ཅིང་རྗེས་སུ་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པས་ཉན་ཐོས་རྣམས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཁོ་ན་ལས་བརྩམས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྲས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་བསླབ་པ་རྣམས་ལས་བརྩམས་ནས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་ནི་ མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།དེ་ལ་བསླབ་པའི་གཞི་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ལྟུང་བ་སྡེ་ལྔ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཐུགས་བརྩེ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུགས་རྗེ་དང་ལྡན་ པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་མང་པོ་རྣམས་སེལ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་དུ་བཞེད་པ་ནི་བདེ་བའི་ཆོས་མང་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་པར་བཞེད་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་དུ་མ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུགས་རྗེ་བར་མཛད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམ་པ་དུ་མ་སེལ་ བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་དང་རུས་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡངས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་དེ་དག་ཉིད་གོང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ལས་བརྩམས་ནས་སོ། །ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ བར་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་མཐུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཉི་ཚེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུང་རབ་ཏུ་གཏོགས་པ་ཡན་ ལག་བཅུ་གཉིས་སོ།།བཟུང་ཞིང་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས་ནས་བཅང་བར་བྱ། མན་ངག་ཏུ་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་དང་དབེན་པར་སོང་ནས་སོ། །ངེས་པར་བརྟག་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་སོ། །འདི་ནི་ཁྱེད་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་གང་ཡིན་ པའོ།།འདི་ནི་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་དང་མི་དགའ་བ་རང་ལ་རག་ལུས་པའི་སྤྱོད་པའོ།

世尊說了多種念,如身念處、受念處、心念處、法念處,以及憶念已做很久的事、已說很久的話,同樣也說了憶念所說法、憶念教誡、憶念已做未做之事、憶念佛陀等諸多念。那麼在此處說’念力’是從哪一種念開始呢?主要是從分別了知已做未做之事的憶念開始。 其中的連線是:此處比丘依戒持聽聞,並如理作意。具戒者則無悔,由無悔等次第方便所攝的智慧如理作意時,會生起禪定,如是這些是增上心圓滿。 圓滿的連線是:由於向上逐漸圓滿,學處的利益是爲了殊勝智慧,殊勝智慧是爲了解脫的精要。 如何從學處利益到解脫精要呢?答:由念力。這是修行的連線。如是安住的三學圓滿修習,這也是修行的連線。 顯示為聲聞開示應作不應作的修行。又為息滅眾生苦而開示教法。又為使外道如屍體般沉沒而升起此教法。 其他從聽聞后複述者為聲聞。為何只從聲聞開始呢?因為聲聞是世尊之子,故從諸學處開始。 其中法應當視為名、句、文之聚集。其中學處基礎即是宣說五篇罪。 其中隨順悲憫是因為長久以來以慈等無量住于眾生。具大悲是因為除去眾多苦法。欲利益是為成辦眾多樂法。欲饒益是為成辦眾多善法。悲憫是為除去眾多罪惡不善法。 其中’梵行利益眾多人’是為王族等種姓。‘廣大’是從那些眾生種類增上而言。‘天人之間’是因為他們有能力,並非世尊的悲心有限。 ‘正確宣說’是以如所有性和盡所有性。其中’說法’是十二分教。 ‘受持通達后應當持有,應當作為教授’是遠離言說。‘應當觀察’是法。‘此為利益你們’是關於增上戒。‘此為安樂’是與憂愁不喜相關的行為。

།འདི་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་པའི་སེམས་དང་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ཡང་དགེ་བའི་ཕྱིར་ནི་ཕན་པ་ཡིན་ལ་ཕན་འདོགས་ཕྱིར་ནི་ བདེ་བ་ཡིན་ནོ།།ཡང་འདི་ནི་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྦྱངས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བསྔགས་པའོ། །འདི་ནི་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་རོ་བརྒྱ་དང་ལྡན་པའི་ཟས་དང་གོས་འབུམ་རི་བ་རྗེས་སུ་གནང་བར་མཛད་པའོ། །འདི་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ བསླབ་པ་གསུམ་བཅས་པའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་དང་དེར་ཆོས་དེ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པའི་ཕྱིར་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལྷག་པའི་སེམས་དང་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ གང་ཡིན་པའོ།།དེས་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ན་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུན་རིང་པོ་ནས་གོམས་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པས་སོ། །དེ་དང་དེར་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་རེག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་དང་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལས་བརྩམས་ནས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་རེག་པ་ཡིན་ཏེ།མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རམ། དེས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་གྱུར་པའོ། །བདག་གིས་ཆོས་འདི་དག་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་མ་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་མ་རེག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས ཀྱིས་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ངས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སོ་སོར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ནི་དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་མདོ་སྡེ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་འདི་དག་གིས་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། དངོས་ པོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་།ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་བ་དང་། ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ཡང་དག་པར་བླང་བ་དང་། ནད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་ཤེས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་དང་། བདག་ཉིད་དང་། གཞན་དག་ གིས་དེའི་འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དེ་དག་དང་། སྔར་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དག་གིས་མདོ་སྡེ་རྣམ་པར་བཤད་པ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་རྣམས་དང་། ཁམས་རྣམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ དང་།།ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་དང་། དེ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱོ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲོལ་བའོ། །དེ་ལ་བདག་ཉིད་དང་གཞན་དག་གིས་དེའི་འབྲས་བུ་རྟོགས་པ་ནི་བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་ནི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ བསྡུ་བ་ཞེས་བྱའོ།།རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་རྣམ་པར་བཤད་པ་བསྡུ་བ་རྫོགས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་སོ།། །།རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་འདི་ནི་འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་བདག་དང་གཞན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་བྱོན་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བྱང་ བར་བརྙེས་པ་འཕགས་པ་མི་ཕམ་པའི་ཞབས་ཀྱི་པད་མ་རྙོག་པ་མེད་པའི་ཟེའུའི་འབྲུ་སྤྱི་བོས་ལེན་པར་མཛད་པ་སྟེ།རྣལ་འབྱོར་པ་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དང་དུ་བླང་བར་བྱའོ།། །། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པྲཛྙཱ་ཝ་རྨ་དང་། སུ་རེནྡྲ་བོ་དྷི་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ། འདི་ལ་ཤློ་ཀ་ལྔ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་ཡོད་དོ། །སྤྱིར་ཤ་ལོ་ཀ་བཞི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་ཡོད་དོ།

所謂’爲了利益和安樂’,是指離貪慾者的增上心和增上智慧的行為。其中為善即是利益,爲了幫助即是安樂。 又所謂’爲了利益’,是指世尊讚歎頭陀功德之處。所謂’爲了安樂’,是指允許百味飲食和價值十萬的衣服之處。所謂’爲了利益和安樂’,是指制定三學之處。 ‘如來於彼彼處以智慧善巧通達諸法’,是指爲了利益和安樂的諸法,以及依增上戒學而言的增上心和增上慧。由兩種因而善巧通達:長時串習和無顛倒通達。 ‘于彼彼處以解脫而極善觸證’,是從增上心和增上慧開始。由兩種因而極善觸證:達究竟和以不退轉法性而不退失法性故。 ‘我之戒蘊未圓滿’,是指于戒本身作片面行持,或依戒而未圓滿等持地的諸戒。‘我未極善通達此等法’,是以二種相,如前所說。‘未極善觸證’,是以二種相,如前所說。 所說’如是我所說者,是別別解說’,應知是總說分別的結語。 複次,經典解說應以此六相配合:遍知事物、斷除惡行、斷除煩惱、斷除隨煩惱、攝受善行、以病等相而知、通達遍知、其果、自身與他人證得其果。如是應以此等相及如前所建立者配合經典解說。 其中事物即是:諸蘊、諸界、諸處、緣起、諸念住、諸正斷等。其果即是:厭離、離欲、解脫、究竟解脫。其中自身與他人證得其果,即是’我生已盡’等,此即名為解說攝要。 《瑜伽師地論·解說攝要》圓滿。《瑜伽師地論》全部圓滿。 此《瑜伽師地論》是聖無著度越自他諸宗大海、獲得法流三昧、頂戴聖彌勒足蓮無垢花蕊者所造。瑜伽行者為成辦自他利益、為無上菩提而披大鎧甲者應當受持。 印度堪布般若瓦摩、蘇仁陀菩提,及大譯師班智達耶謝德校訂潤色。此論有五百七十五頌,總計有四萬五千頌。

།བམ་པོ་ནི་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ཡོད་དོ།

卷數有一百五十。