d4041瑜伽師地論數目歸納c3.5sdz
D4041
@#། །རྣམ་གྲངས་བསྡུ་བ་བཞུགས། @#། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་རྣམ་གྲངས་བསྡུ་བ། སྤྱི་སྡོམ་ནི། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་དང་ནག་པོའི་ཕྱོགས། །རྣམ་གྲངས་དག་ནི་ཡང་དག་བཤད། །དོན་གྱིས་བློ་རབ་རྟོགས་བྱའི་ཕྱིར། །སྤྱི་ཡི་སྡོམ་ནི་བསྡུས་པ་ཡིན། །སྡོམ་ནི། སྟོན་དང་མཆོག་ཉིད་ཤེས་རབ་བཞི། །དེ་བཞིན་ལེགས་པར་གསུངས་པ་དང་། །གླེང་གཞི་ཡོད་དང་སྦྱིན་པ་དང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལམ་རབ་རྒྱས་པ་ཡིན། །དེ་ལ་སྟོན་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ནི་དེའི་སློབ་མའི་མཆོག་རྣམས་ཏེ་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པའོ། ། རྗེས་སུ་སྟོན་པ་ནི་སློབ་དཔོན་དང་། མཁན་པོ་དང་། ཆོས་མཐུན་པ་པ་རྣམས་དང་། སྐུལ་བར་བྱེད་པ་རྣམས་དང་། དྲན་པར་བྱེད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་སྟོན་པ་ནི་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ནི་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །རྗེས་སུ་སྟོན་པ་ནི་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །བྱ་བ་རྗེས སུ་གནང་བ་དང་།བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་འགོག་པ་དང་། དུས་དུས་སུ་གདམས་ངག་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཉིད་གསུང་བ་དང་། རབ་ཏུ་གསུང་པ་དང་། རྗེས་སུ་གསུང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདྲེན་པ་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྩོན་པ་རྣམས་ ཚར་གཅོད་པར་བྱེད་པའོ།།རྣམ་པར་འདྲེན་པ་ནི་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་མགུ་བར་བྱེད་པའོ། །རབ་ཏུ་འདྲེན་པ་ནི་དེ་གཉི་ག་ཡང་དག་པར་སྐུལ་བར་བྱེད་པའོ། །འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་ཤིང་བྱུང་བ་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་ པར་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ནི་འགྱོད་པ་རྣམས་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་པའོ།།རབ་ཏུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣམ་པར་སེལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཡང་ཐེ་ཚོམ་རྣམས་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དང་། དོན་དམ་ པར་མ་བ་རྣམས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་།དོན་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་རྣམས་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དོན་དང་ཚིག་ཟབ་མོ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྟོགས་པར་བྱས་ཏེ། རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར། འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་གོ་རིམས་ བཞིན་ནོ།།སློབ་དཔོན་ནི་བླ་མའི་གནས་སུ་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི་གྲོགས་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དང་མཐུན་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཛའ་བཤེས་ནི་ཁྱིམ་པའི་ཚེའི་གྲོགས་པོ་རྙིང་པའོ། །སྙིང་དུ་སྡུག་པ་ནི་ཕ་དང་མ་དང་དེ་དང་འབྲེལ་བའོ། །སྙིང་བརྩེ་ བ་ནི་འབྲེལ་བ་མེད་པར་ཕན་འདོགས་པའོ།།དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་དོན་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་འདོད་པ་ནི་དོན་འདོད་པའོ། །ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་འདོད་པ་ནི་ཕན་པ་འདོད་པའོ། །རེག་པར་གནས་པ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་དོན་གྱིས་བདེ་ བ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་འདོད་པ་ནི་བདེ་བ་འདོད་པའོ། །རེག་པར་འདོད་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་བདེ་བ་ལས་བརྩམས་པའོ། །གྲུབ་པ་དང་བདེ་བར་འདོད་པ་ནི་ཚེ་ཕྱི་མའི་བདེ་བ་ལས་བརྩམས་པའོ། །མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའོ། །དེ་ཉིད་དེས་ཡོན་ ཏན་དང་མཐུ་དང་ཤེས་རབ་མཆོག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཐོས་ནས།གང་ཟག་གི་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་དང་པོའོ་། །དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་གཞི་དང་རིག་པའི་སྒོ་དང་མཐུན་པ་ནི་དང་བ་སྟེ། གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་དང་། མཆི་མ་དཀྲུག་ཅེས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བའི་རྟགས་འབྱུང་ བ་ཡིན་ནོ།།ངེས་པར་རྟོགས་པས་ནི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་མ་ཐོས་པ་སྤྱོད་ལམ་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། གནས་པ་དག་ལས་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་པའོ། །འདུན་པ་ནི་དེ་བྱེད་འདོད་པ་དང་། ཐོབ་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་ སེམས་མངོན་པར་སྤྲོ་བ་གང་ཡིན་པའོ།།རྩོལ་བ་ནི་སྤྲོ་བ་བྱས་པ་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་རྩོལ་བའོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་མི་གཏོང་ཞིང་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ་ཕྱིར་མི་བཟློག་པའོ། །བརྟུལ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་གུས་པར་བརྩོན་པའོ།
《數目歸納》 瑜伽師地論之數目歸納。總綱要:白品與黑品,數目皆當善說明,為使智者悟其義,總綱歸納如是述。 綱要:說法及殊勝四種智慧,如是善說及緣起,佈施與持戒,道法廣大宣。 其中說法者即如來。善說法者即其殊勝弟子,如長老舍利弗等。隨說法者即阿阇黎、親教師、法友、勸導者及提醒者。 其中說法者即為說法者。善說法者即為善說法者。隨說法者即為隨說法者。 為開許所應作事,遮止非應作事,於時時中給予教誡,令入隨教導故,應知彼等即為說者、善說者、隨說者。 引導者即是遮止精進于非應作事者。善引導者即是令精進于應作事者生歡喜。善善引導者即是正確勸導彼二者。 引導即是反覆斷除所生疑惑者。善引導即是反覆斷除追悔者。善善引導即是反覆斷除煩惱及隨煩惱者。 複次,依次為斷除諸疑惑,分別抉擇勝義,明顯已分別之義,以智慧反覆了知甚深義理及文句,為廣大正確宣說故,即是引導等。 阿阇黎應承認為上師之位。第二即為友伴,以隨順彼而行故。親友即在家時之舊友。親愛即父母及與之相關者。慈悲即無關係而予利益者。 所謂義利即是所求及具義。欲求彼即是欲求義利。所謂利益即是行善。欲求彼即是欲求利益。安樂住即以利益身心之義稱為安樂。 欲求彼即是欲求安樂。欲安樂即是就現法樂而言。欲成就安樂即是就後世樂而言。深信即是於一切深信。 即彼聞已其功德、威力及智慧最勝,從補特伽羅所依門而起信解。即彼契合法基及明處即是凈信,由此而生起毛豎、流淚等凈信之相。 由決定了解即是未聞功德等,從威儀、行為、安住中信解彼有功德。欲樂即是欲作及欲得。精進即是發起精進之歡喜心。 勤勉即是生起歡喜後於彼加以勤勉。出離即是不捨精進而持續,即是不退轉。堅毅即是恭敬精進。
།མཐུ་ནི་མཚན་མོའམ་ཐུན་འདས་ནས་བརྩོན་ འགྲུས་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བརྩམ་མོ་ཞེས་སྔ་ནས་སེམས་པའི་གོ་ཆ་གང་ཡིན་པའོ།།རྩོལ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གོ་ཆ་བགོས་པའམ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའོ། །སྤྲོ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དེའི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་མཐོང་བའོ། །བཟོད་སྤྲོ་ནི་དེ་དང་ལྡན་པ་གྲང་བ་ ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་དང་དུ་ལེན་པའོ།།མངོན་པར་སྤྲོ་བ་ནི་སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་ཤེས་ནས་གོང་མའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་སྐྱེས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་གང་ཡིན་པའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ཆུང་ཟད་ཙམ་མམ། ངན་ངོན་ཙམ་ཞིག་རྟོགས་ནས་བར་མ་དོར་སྒྱིད་མི་ལུག་པ་ སྟེ་དགེ་བ་བསྒོམས་པས་ཆོག་མི་ཤེས་པའོ།།སེམས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གགས་སུ་གྱུར་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བདུད་ཀྱི་ལས་རྣམས་ལས་བློ་སེམས་ཡང་དག་པར་སྒོམ་པའོ། །རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ་ནི་སྦྱོར་བ་དེ་ཉིད་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་བརྩོན་པ་མི་གཏོང་ བའོ།།དད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དེས་སྟོན་པས་ཆོས་སྟོན་པའི་ཆོས་དེ་ཐོས་ནས་དད་པ་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་དད་པ་ཐོབ་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འདོད་པའི་གགས་སུ་གྱུར་པའི་ཆོས་དག་ལས་སེམས་ཀུན་དུ་སྲུང་བ་གང་ཡིན་པ་དང་རྒྱུན་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་སྒོམ་པར་བརྩོན་པའོ། ། སྦྱོར་བ་ནི་ལུང་དང་། ཁ་ཏོན་དང་། ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་དང་། འབྲེལ་བའི་གཏམ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །སེམས་པ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དང་མནོས་པའི་ཆོས་དང་དོན་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པའོ། །དྲན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་དོན་མི་བརྗེད་པ་དང་། ཡུན་རིང་མོ ཞིག་ན་བྱས་པ་དང་བཤད་པ་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཆོས་དང་དོན་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ཏེ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པའོ། །ཤེས་རབ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ པའི་ཤེས་རབ་པོ།།ཤེས་རབ་ཐོབ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལས་ཐོབ་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དཔྱོད་པ་ནི་དཔྱོད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྤངས་པ་དང་། མ་སྤངས་པ་དང་། ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷག་མ་མ་ལུས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་ པ་གང་ཡིན་པའོ།།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པ་འཁྲིག་པའི་ཆོས་སྤངས་པའོ་། །ལྷག་མ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཀུན་ཏུ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ དང་།དེའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང་། ལུས་སུ་གཏོགས་པའི་དྲན་པ་དང་། གནས་གསུམ་དག་གིས་ཅི་རིགས་པར་བསྡུས་སོ། །དེ་ལ་དད་པ་དང་དྲན་པ་ནི་གཉིས་ཀའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྟོན་པ་དེ་ཉིད་རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ མཆོག་ཅེས་བྱའོ།།གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་གཉི་ག་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་བླ་མ་ཞེས་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། ། མུ་སྟེགས་ཅན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་མི་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན པའི་དགེ་བའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་བའི་ཕྱིར་མཆོག་གོ།།ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་བའི་ཕྱིར་གཙོ་བོའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་བའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །ཉོན་མོངས་ པའི་སྒྲིབ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་བླ་མའོ།།ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་མཆོག་གོ།
力量是指在夜晚或時分過後,預先思維要精進修持這樣那樣的事情的鎧甲。 努力是指如何披上鎧甲或特別精進修持。 歡喜是見到精進修持的果報利益。 忍耐歡喜是具有這些並且能忍受寒冷等痛苦。 勝解歡喜是了知前後差別后,對獲得更高境界生起信心的精進。 不退轉是略微證悟一點或粗淺證悟后,中途不氣餒,即修持善法無有滿足。 正攝心是從精進的障礙——煩惱、隨煩惱、魔業中正確攝持心意。 相續修持是于彼加行相續修持,即不捨精進。 信心是指聞佛陀所說法后而獲得信心。 正知是獲得信心后,為求出離而守護心不為障礙法所染,並且精進修持善法。 加行是于經教、唸誦、請問及相關言論決定義理而正確修持。 思維是如所教導和領受的法義而遍知。 憶念是不忘失所思維的義理,並且能憶念久遠之前所作所說。 分別是依於法義而分別出離等。 智慧是出世間加行所生的智慧。 般若是出世間般若。 獲得般若是隨順出世間般若而獲得的世間智慧。 觀察是以觀察作意而觀察已斷未斷、有餘無餘。 梵行是八支聖道及斷除非梵行淫慾法。 其餘三十七菩提分是引導梵行,由於彼等是其自性及其支分的緣故,以止觀及身念處三處適當攝持。其中信心和正念是二者之分。 其中導師為成辦自利故稱為最勝,為成辦他利故稱為殊勝,為成辦二利故稱為超勝,為降伏一切外道故稱為尊貴,為降伏聲聞緣覺故稱為無上,因證悟非與外道共同之法故稱為無等,因證悟非與聲聞緣覺共同之法故稱為無等等。 另外,因與一切世間善法圓滿共同故為最勝,因與一切聲聞善法圓滿共同故為殊勝,因與一切緣覺善法圓滿共同故為超勝,因清凈煩惱障故為尊貴,因清凈所知障故為無上。 另外,因具足欲界善法圓滿故為最勝。
།གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོའོ། །གཟུགས་མེད་པ་ན་ སྤྱོད་པའི་དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ།།ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་བླ་མའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་དགེ་བ་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའོ།།སེམས་ཅན་རྐང་མེད་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་སྦྲུལ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཅན་རྐང་གཉིས་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་མི་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཅན་རྐང་བཞི་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ཅན་རྐང་མང་རྣམས་ནི་འདི་ ལྟ་སྟེ་སྲིན་གྱི་མེ་ལ་སོགས་པའོ།།སེམས་ཅན་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་འདོད་པའི་ཁམས་ནས་བཟུང་སྟེ། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་དག་གོ། །སེམས་ཅན་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ནས་བཟུང་སྟེ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དག་གོ།།སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་ཅན་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་མ་གཏོགས་པ་འདོད་པའི་ཁམས་ནས་བཟུང་སྟེ། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་དག་གོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་ ཤེས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་སོ།།འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ལྷ་རྣམས་སོ། །མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོངས་སུ་གཡོ་བ་དང་། སྐུ་དང་ཐུགས་ཀྱི་ སྒོ་ནས་མཆོག་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་རྙེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་མེད་པར་དགེ་བ་དང་། དོན་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པའོ། །ཤེས་རབ་རྒྱས་པ་དང་། འཕེལ་བ་དང་། ཡངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོར་ཁྱད་ པར་དུ་འཕགས་པའོ།།ཤེས་རབ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་སྔོན་གོམས་པར་བྱས་པའི་ཤེས་རབ་དུས་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའོ། །ཤེས་རབ་འབྱོར་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་། སྤོང་བའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་སྐོང་བ་ནི་དེ་ཉིད་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་ བའོ།།ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཚར་ཕྱིན་པའོ། །ཤེས་རབ་མྱུར་བ་ཉིད་ནི་སྐྱེན་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ། །ཤེས་རབ་མགྱོགས་པ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་མི་གཏུགས་པའོ། །ཤེས་རབ་རྣོ་བ་ཉིད་ནི་ཇི་སྙེད་པ་དང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ།།ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཉིད་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའོ། །ཤེས་རབ་ ཟབ་པ་ནི་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དང་།དོན་དང་ཚིག་ཟབ་མོ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དེ་དག་གདགས་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ རྣམས་ཀྱི་ནི་གདགས་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཡོངས་སུ་གོམས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་། །ཤེས་རབ་ཡངས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཚད་མེད་པ་དང་མཐའ་ཡས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཤེས་རབ་མཉམ་པ་མེད་པ་ནི་གཞན་དག་དང་མི་མཚུངས་པའི་ཤེས་རབ་པོ། ། ཤེས་རབ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཤེས་རབ་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་སྟེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་ནོར་བུ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་བཻཌཱུརྱ་ལྟར་འོད་ཀྱིས་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཤེས་རབ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྡན་པའོ། །ཤེས་རབ་མིག་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་པོ། །ཤེས་རབ་སྣང་བ་ནི གཞན་ལས་བསྒྲུབས་ཤིང་གཞན་གྱིས་སྐྱེད་པ་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པའོ།།ཤེས་རབ་འོད་ནི་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཤེས་རབ་གསལ་བ་ནི་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའོ།
由於具足色界所行的善業,故為主要。由於具足無色界所行的善業,故為殊勝。由於具足超越三界一切、出世間的善業,故為上。由於具足超越一切聲聞緣覺的善業,故為無上。 無足眾生,即如蛇等。二足眾生,即如人等。四足眾生,即如大象等。多足眾生,即如螢火蟲等。 有色眾生,即從欲界乃至第四禪天。無色眾生,即從空無邊處乃至非想非非想處。 有想眾生,即除無想眾生外,從欲界乃至無所有處。無想眾生,即無想天眾。非想非非想眾生,即趣近非想非非想的諸天。 總之,以上述諸相顯示如來身語意三門的殊勝。 所謂獲得智慧,即是無差別的善巧與具義的智慧。所謂智慧廣大、增長、寬廣,即是小中大三種殊勝。 清凈智慧是指往昔所修習的智慧於他時成熟。圓滿智慧是指能遍知煩惱並斷除的智慧。圓滿成就智慧是指達到究竟。 不退智慧是指具有不退轉法性,已達究竟。迅速智慧是指敏銳了知。快速智慧是指智慧無所阻礙。銳利智慧是指如實了知遍知與實相。 出離智慧是指了知應當出離的諸法以及世間離貪。抉擇智慧是指了知出世間離貪。 甚深智慧是指了知與空性相應的緣起隨順法,如實通達甚深義理文句。其中如來是于假名的智慧,聲聞是于假名的大智慧,此智慧是長時修習而成。 廣大智慧是指無量無邊的境界。無等智慧是指不共他者的智慧。 珍寶智慧是指諸根中最勝的智慧根,如同轉輪王諸寶中的琉璃寶能放光明。具足彼者即具足珍寶智慧。智慧眼是指俱生智慧。 智慧光明是指從他而得、由他而生的加行所生智慧。智慧光是指由加行所生的智慧,即聞思所生。智慧明晰是指由修所生的智慧。
།ཤེས་རབ་མར་མེ་ནི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་མདོ་སྡེ་ཟབ་མོ་རྣམས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པའོ།།ཤེས་རབ་སྐར་མདའ་ནི་ཆོས་སྟོན་པའི་དུས་ཙམ་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ། །ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་ནི་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ལ་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ བརྟགས་ཤིང་དུས་ཕྱིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ།ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱས་པས་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །ཤེས་རབ་མུན་པ་མེད་པ་ནི་ལུས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱས་པའོ། །ཤེས་རབ་དབང་པོ་ནི་གཞན་དག་གི་རྟོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པའོ། །ཤེས་རབ་སྟོབས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ སྔ་ཕྱིའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ལེགས་པར་རྟོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རིགས་པ་དང་ཆོས་ལ་བརྫི་བ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་བོ།།ཤེས་རབ་ནོར་ནི་དབང་ཕྱུག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་དབང་ཕྱུག་གི་མཆོག་རབ་སྐྱེད་པ་དང་། རང་གི་སེམས་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་ནོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ནོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པའོ། །ཤེས་རབ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའོ། །ཤེས་རབ་རལ་གྲི་དང་ཤེས་རབ་མཚོན་ཆ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་བྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་མཚོན་ཆ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལྷའི་བུའི་བདུད་རིང་དུ་སྤོང་བའོ། །ཤེས་རབ འདེབས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའི་རྟ་དགེ་བ་སྤྱོད་པར་འདེབས་པའོ།།ཤེས་རབ་ལྟུང་བར་བྱེད་པ་ནི་ལུས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང་། རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ། །ཤེས་རབ་རབ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་དུ་མ་འགོག་པར་ཞུགས་པའོ། །ཤེས་རབ་ཐེམ་སྐས་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་ བྱུང་བའི་ལམ་མོ།།ཤེས་རབ་ཁང་བཟངས་ནི་མཐར་ཕྱིན་པར་སོང་བའོ། །ཡང་ར་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར་འདི་གསུམ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམས་ཤེས་པ་དང་། ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་དང་། ཁམས་དུ་མ་ཤེས་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་དེ་ ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ལ་སློབ་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པའོ།།ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་གོང་མ་སྟེ། སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུས་བསྡུས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་ འོང་བ་དང་།ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུས་བསྡུས་པའོ། །མི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུས་བསྡུས་པའོ། །རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་དམ་པས་བསྡུས་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ ཁམས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཁམས་དུ་མ་དང་། ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་དུ་མ་ཤེས་པའོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ནི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པའོ། །ཡང་དེ་དག་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཁམས་དང་། འགྲོ་ བ་དང་ས་དང་གང་ཟག་དང་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ཤེས་པའོ།།ཞིབ་མོ་ནི་དེ་ཁོ་ན་དང་ཟབ་མོའི་དོན་ལ་འཇུག་པའོ། །བརྟག་པ་ནི་དོན་མཐའ་དག་ལ་འཇུག་པའོ། །མཁས་པ་ནི་སྐྱེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའོ། །མཛངས་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་ན་བཟློག་ པའོ།།མིག་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་དངོས་པོ་འཛིན་པའོ། །ཤེས་པ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་རིགས་འཛིན་པའོ། །རིགས་པ་ནི་དངོས་པོ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །བློ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའོ། །དོན་སྤྱོད་པ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ དགེ་བས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའོ།།ཆོས་སྤྱོད་པ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའོ། །དགེ་བ་སྤྱོད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའོ། །དགེ་ལེགས་སྤྱོད་པ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བས་ཡང་དག་པར་ བསྡུས་པའོ།།ལེགས་པར་གསུངས་པ་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ལེགས་པར་བསྟན་པ་ནི་དོན་དང་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་འབྲེལ་པའོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བས་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ།
智慧明燈是如來所說的深奧經典的安立,即是極為明顯地顯示。智慧流星是僅隨順於說法時的。智慧燈是以智慧于彼等處極善觀察諸法並於后時也隨順,而非以身體現證。智慧無暗是以身體現證。智慧根是依他人的證悟而成就的智慧。智慧力是依自身前後差別善巧證悟而成就的于正理和法無所畏懼的智慧。 智慧財是在一切自在中產生最勝自在,獲得調伏自心,一切財物之主,以及世間一切財物根本因。智慧珍寶如前所說。智慧劍和智慧武器是能斷除一切結縛。智慧武器是遠離煩惱和天子魔。智慧投擲是令意根善馬趨入善行。智慧墜落是遠離一切身體並摧毀。智慧勝是入于遮止諸多煩惱之門。智慧階梯是修行所生之道。智慧宮殿是達到究竟。 又爲了確定彼等根本等義,當說此三種,即:了知界、了知種種界、了知多界。正見是于真實義善巧證悟的有學智慧。如理作意是能生起彼智慧。心解脫和慧解脫是更上者,有學者的是包含在預流果、一來果、不還果中。無學者的是包含在阿羅漢果中。獨覺的是包含在獨覺菩提中。諸佛是包含在無上菩提中。 其中,云何了知界?答:當了知多界和種種界。所謂十八界是了知多界。了知彼等種種行相是了知種種界。又彼等的分別是了知界、趣、地、補特伽羅和行相的差別。細微是趣入真實和甚深義。觀察是趣入一切義。善巧是具足所生智慧。聰明是具足俱生智慧。或者相反。 眼是執取現前事物。了知是執取隱蔽之理。正理是趣入一切所有事物。智是如實隨覺。義行是以思所生善攝持。法行是以聞所生善攝持。善行是以佈施、持戒所生善攝持。妙行是以修所生善攝持。善說是語句圓滿。善示是與義極相應。出離是以出離世間道的苦而出離。
།རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ནི་ འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ།།མི་མཐུན་པ་མེད་པ་ནི་སྟོན་པ་དང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་དོན་དང་དོན་དུ་ཚིག་དང་ཚིག་ཏུ་ཕན་ཚུན་མཐུན་པ་སྟེ་གཅིག་ལ་གཅིག་མི་འགལ་བའོ། །འདུལ་ བ་དང་ལྡན་པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་དང་བདུད་དང་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་བསྐྱོད་པའོ།།རྟེན་པ་ཡོད་པ་ནི་སྟོན་པ་བཞི་ཆུད་མི་གསོན་པའོ། །འདི་སྟོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེ་ལ་ མདོར་བསྡུ་ན་ཚིག་འདི་དག་གིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ནི་ལེགས་པར་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཡི་གེ་དང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་ཀྱིས་ནི་འབྲས་བུ་ཕུན་ སུམ་ཚོགས་པར་བསྟན་ཏོ།།གསུམ་གྱིས་ནི་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བསྟན་ཏོ། །གཅིག་གིས་ནི་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་ནི་གླེང་གཞི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་བཅས་པར་བསླབ་པའི་གཞི་བཅས་ པའོ།།ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་ནི་རྣམ་པར་འདས་ན་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅས་པའོ། །སྟོན་པ་ཡོད་པ་ནི་སྟོན་པ་བཞིས་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅས་པའོ། །རྩོལ་བ་ཡོད་པ་ནི་འདོད་པའི་བསོད་ནམས་དང་། ལུས་དུབ་ པའི་མཐའ་སྤོང་སྟེ་སྐྱེས་བུའི་རྩལ་གྱིས་འགྲུབ་པ་དང་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅས་པའོ།།ཆོ་འཕྲུལ་ཡོད་པ་ནི་ཆོ་འཕྲུལ་གསུམ་གྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདམས་ངག་གོང་ན་མེད་པ་བཅས་པའོ། །ལྷུག་པར་གཏོང་པ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་འབྲས་བུར་མ་འབྲེལ་བ་སྟེ། མྱ་ངན་ ལས་འདས་པར་ཡོངས་སུ་བསྡོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལག་བརྐྱང་བ་ནི་གུས་པ་དང་རྒྱ་ཆེར་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པའོ། །རྣམ་པར་གཏོང་བ་ལ་དགའ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་སྔོན་རོལ་དང་། སྦྱིན་པའི་ཚེ་དང་། བྱིན་ཟིན་ནས་ཡི་རངས་པ་དང་། དང་བ་དང་། འགྱོད་པ་མེད་པའོ། །སྦྱིན་པ་མི་འཆད་པར་ བྱེད་པ་ནི་གཅིག་ཏུ་ཆོས་དང་བབ་ཅོལ་མ་ཡིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་བསྒྲུབས་ཏེ་དུས་སུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ།།གཏོང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་སྦྱིན་གནས་དག་ལ་དབུལ་བའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་འགེད་པར་དགའ་བ་ནི་དུས་དུས་སུ་ཕ་དང་མ་དང་བུ་དང་ བྲན་ལ་སོགས་པ་ལ་ཀུན་འགེད་པའོ།།ཡང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུ་ན་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཡིན་ཏེ། མི་རྟེན་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོའི་སྦྱིན་པ་དང་། དགའ་བའི་སྦྱིན་པ་དང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་སྦྱིན་པ་དང་། སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྦྱིན་པ་དང་། འཁོར་ ལ་སྦྱིན་པ་སྟེ།ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་དང་། གང་ལ་སྦྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་རབ་ཏུ་རྒྱས་པའི་བར་གྱི་སྡོམ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཆོས་དང་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་རོ། །དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཁ་ན་ མ་ཐོ་བས་ཀུན་དུ་གདུངས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་།ངང་ཚུལ་དུ་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྡོམ་པ་ནི་སྤོང་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་འགྱོད་པ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །དགེ་བ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིད་ དུ་འོང་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ།།ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །གནོད་པ་མེད་པ་ནི་མཚོན་ཆ་ལེན་པ་དང་། དབྱུག་པ་ལེན་པ་དང་། འཐབ་མོ་དང་། མཚང་འབྲུ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་མི་མཐུན་པར་གནས་པའོ། །རྗེས་ སུ་མཐུན་པ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་དང་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་འཐོབ་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ།།རྗེས་སུ་འཕྲོད་པ་ནི་དགེ་བ་མི་སྤྱོམས་པའོ། །ཐབས་ནི་སྡིག་པ་འཆགས་པའོ། །འཚམ་པ་ནི་འདོད་པ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་དགེ་སྦྱོང་གི་རྒྱན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ།
前往圓滿菩提是爲了從出世間道的痛苦中真實超越而證悟真如。 無有違背是指導師與聲聞所說的義理與義理、文字與文字相互契合,彼此不相違背。 具足調伏是指不被外道、魔眾及一切世間所動搖。 有所依止是指不辜負四種導師。 此’如來、應供、正等正覺’之稱號是清凈教法。 其中略說,以這些詞句顯示世尊善說之法律是善說,即顯示四種圓滿:以兩句顯示文字與義理圓滿,以兩句顯示果位圓滿,以三句顯示修證圓滿,以一句顯示導師圓滿。 世尊說法有緣起,是指依據因緣而制定學處。 有出離是指違犯后依法懺悔。 有導師是指依四種導師而制定,爲了從一切破戒中真實超越。 有精進是指捨棄欲樂福報與苦行二邊,爲了與人力所能成就相應而制定。 有神變是指以三種神變為速得神通而制定無上教誡。 廣大布施是指佈施與果報無繫縛,因為迴向涅槃。 伸手佈施是指恭敬而廣大布施。 喜愛舍施是指佈施前、佈施時、佈施后隨喜、凈信、無悔。 不斷佈施是指一心依法而非輕率地積累受用,時時舍施佈施物。 佈施圓滿是指施予清凈佈施處。 喜愛分施是指時時分施予父母、子女、僕從等。 複次,彼等一切略攝為六種佈施:即無依佈施、廣大布施、歡喜佈施、數數佈施、施予堪能者、普遍佈施及施予眷屬,是依佈施方式與佈施對像而分。 乃至廣說持戒之攝頌:即持戒、法、斷命及具戒等廣說。 其中戒是息滅破戒過失的熱惱,是成為習性之義。 律儀是斷除的本質。 圓滿是攝持無悔。 行為清凈是攝持三摩地。 善是攝持可意果報。 無過失是攝持自他利益。 無害是遠離持刀、持杖、鬥爭、揭發過失等。 隨順是隨順獲得沙門果及殊勝功德。 適宜是不炫耀善行。 方便是懺悔罪過。 相應是攝持少欲等沙門莊嚴。
།མཐུན་པ་ནི་ལྟ་བ་དང་ ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དང་འཚོ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ།།གདུང་བ་མེད་པ་ནི་ལུས་ངལ་བའི་མཐའ་སྤོང་བའོ། །ཉེ་བར་གདུང་བ་མེད་པ་ནི་འདོད་པའི་བསོད་ནམས་ལྷུར་ལེན་པའི་མཐའ་སྤོང་བའོ། །འགྱོད་པ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་ནས་སྲེད་པར་ གྱུར་པ་སྤོང་བའོ།།ཆོས་ནི་རིགས་པར་གཏོགས་པ་སྟེ་ལེགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདུལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བ་དང་མཐུན་པའོ། །འཕགས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ལས་རིང་དུ་ཞུགས་པའོ། །དགེ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ པའོ།།བསྟེན་པར་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་བསྟེན་པར་བྱ་བར་འོས་པའོ། །ལེགས་པ་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྔགས་པའི་དངོས་པོའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ནི་འདི་ན་ལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྒྱས་པར་ནི་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་དང་ནག་པོའི་ཕྱོགས་དང་བཅས་པར་འདི་ལྟ་སྟེ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ས་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་དང་སོ་སོར་ཐར་པས་བསྡམས་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་། དབང་པོ་དག་གི་སྒོ་བསྡམས་ཏེ་གནས་པ་དང་དྲན་པ་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཟས་ཀྱི་ ཚོད་རིག་པ་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་ཀྱི་རྒོད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་དང་།རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་། འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ ས་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།ལམ་རབ་ཏུ་རྒྱས་པའི་བར་གྱི་སྡོམ་ནི། །དྲན་དང་སྤོང་དང་རྫུ་འཕྲུལ་དང་། །དབང་པོ་རྣམས་དང་སྟོབས་རྣམས་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ལམ་ཡན་ལག་།ཚད་མེད་པ་ནི་ཐ་མ་ཡིན། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ འདུན་པ་དྲག་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཉེས་པ་སྤོང་བའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་རྩོལ་བ་ལྷོད་པར་གྱུར་པའི་ཉེས་པ་སྤོང་བའོ། །རྩོལ་བ་ནི་རྒོད་པ་དང་བྱིང་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་སྐྱོན་སྤོང་བའོ། །སྤྲོ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་བརྙས་པར་མི་བྱེད་པའོ། །བཟོད་སྤྲོ་ནི་བརྙས་པ་ལ་བཟོད་ པའོ།།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ནི་ཆུང་ཟད་དང་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པའོ། །དྲན་པ་ནི་གདམས་ངག་མི་བརྗེད་པའོ། །ཤེས་བཞིན་ནི་ལྟུང་བ་མི་བྱེད་པའོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་བརྩོན་པ་མི་གཏོང་བའོ། །བརྟུན་པ་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ནི་ལེ་ལོའི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའོ། །ཤེས་ བཞིན་དང་ལྡན་པ་ནི་ལྟུང་བའི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའོ།། དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བསྒོམ་པ་བརྗེད་ངས་པའི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལ་བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་རྣམ་པར་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བའི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའོ། །དེ་བས་ ན་འདི་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པའི་དགེ་སློང་གིས་གཉེན་པོ་རྣམ་པ་བཞི་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དག་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དག་གི་རྣམ་གྲངས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རྒྱས་པར་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་ འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དད་པ་ཞེན་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །མཐུ་དང་ལྡན་པར་གནས། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན། སྤྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་འདི་ ལྟ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ། །རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ། །ཡོངས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་ པ་ཐོབ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ།བདེན་པ་ལ་དམིགས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ།
和合是指完整地掌握見解、行為和生活的圓滿。無疲憊是指遠離身體疲勞的極端。無近疲憊是指遠離貪求欲樂福德的極端。無後悔是指對煩惱不生歡喜而斷除貪著。 法是屬於正理的,因為是善行。調伏是與調伏煩惱相應。聖者是遠離一切煩惱法。善是無過失且能生起所欲果報。 應當依止是指應當確實依止。善妙是指為智者所讚歎的事物。殺生是指’此處某人’等,詳細內容應當如同具有白分和黑分的有尋有伺地中所說那樣了知。 ‘安住于具足戒律併爲別解脫所防護’等廣說,‘守護諸根門而住,正念防護’等廣說,‘知量而食,非為嬉戲,非為驕慢’等廣說,‘行住進止皆正知而住’等廣說,這一切詳細內容應當如聲聞地中所說那樣了知。 道廣說之攝頌:念處及斷法,神通與諸根,諸力菩提分,道分最後慈。 為修習四念處而發起強大欲樂是指斷除不作意的過失。精進是斷除懈怠的過失。勤勉是斷除掉舉和昏沉的煩惱過失。歡喜是不輕視自己。忍耐是對輕視能忍。 不退轉是不以微小下劣為滿足。正念是不忘教誡。正知是不犯過失。不放逸是不捨精進。安住于堅固是修習對治懈怠。具足正知是修習對治過失。 具足正念是修習對治忘失修習。斷除對世間的貪慾和憂惱是指修習對治世間法的貪著和嗔恚。因此,這是顯示修習念處的比丘應當修習四種對治。 正斷和神足的差別,詳細內容應當如聲聞地中所說那樣了知。‘對如來具有信解’等廣說,詳細內容如抉擇分攝中所說。 ‘安住具足威力,具足精進,具足歡喜’等廣說,詳細內容應當如菩薩地中所說那樣了知。‘分別法,善巧分別,遍行思維,遍行觀察’等,如聲聞地中所說。 從獲得無漏作意開始,一切與緣真諦的無漏作意相應者,稱為分別法。
།དེ་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་འཛིན་པའོ། ། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟར་སྐྱེ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ། རྒ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་འཛིན་པའོ། ། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་དེའི་གཞི་མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྔ་མ་གཉིས་འབྱེད་པར་བྱེད པའོ།།དེ་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ནི་རྟོག་པའོ། །རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྟོག་པའོ། །ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ནི་ཉེ་བར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་སྔ་མ་ནི་ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའི་ལམ་མོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ལམ་ མོ།།རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་རྟོག་པ་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཏོད་པའོ། །ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་ནི་གཏད་པའི་འོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ། །ཉེ་བར་རྟོག་པ་ནི་ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་འོག་ཏུ་གཏན་ལ་འབེབས་པའོ། །བསྟེན་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལུས་ཤེས་པའོ། ། ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཤེས་པའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའོ། །སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པའོ། །ཡོད་འཛིན་ནི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་བཞིན་འཛིན་པའོ། །རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ། འཕེལ་བ་དང་། ཡངས་པ་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ལས་སོ། །ཡིད་གཞུངས་པ་ནི་དེའི་དོན་སྔ་ཕྱི་མི་བརྗེད་པའོ། །བློ་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་ནུས་པའི་ཤེས་རབ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །མཁས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པའོ། །ཤེས་རབ་རྒྱུ་བ་ནི་ལུང་དང ཁ་ཏོན་དང་།ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་དང་། འབེལ་བའི་གཏམ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ལ་སོགས་པས་དོན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པའོ། །ལྷག་མཐོང་ནི་སྔར་རྣམ་པར་ཤེས་ཟིན་པའི་དོན་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །གཏོད་པ་ ནི་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་དམིགས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་།དེར་སེམས་གཏོད་པར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་གཏོད་པ་ནི་གང་གིས་མཇུག་རྟུལ་བར་བྱེད་པའོ། །རྟོག་པ་ནི་མཚན་མར་འཛིན་པའོ། །རབ་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་རྟོག་པ་ནི་ ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་རྟོག་པའོ།།རབ་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་ལྟ་བས་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །མངོན་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་ལ་རྟོག་པའོ། །དེ་དག་ཉིད་ལུང་ལ་བརྟེན་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོག་པ་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་བགྲང་བའོ། །མངོན་སུམ་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་ཉིད་དོ། །ཀུན་ཏུ་སྤོང་བ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་སྤོང་བ་ངེས་པར་སྐྱེ་བའོ། །རྣམ་པར་སྤོང་བ་ནི་གཞན་ལས་ཡང་དག་པར་ལེན་པའོ། །ཉེ་བར་སྤོང་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་འོག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ སྲུང་བའོ།།སོ་སོར་སྤོང་བ་ནི་ལྟུང་བ་འབྱུང་བ་ཆོས་བཞིན་དུ་ཡང་ཕྱིར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་དང་། སྡོམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་ནི་བཟོད་པ་དང་། དེས་པ་དང་། འདོད་པ་ཆུང་བ་དང་། བྱམས་པའི་སེམས་ལ་ སོགས་པའོ།།སྡོམ་པ་ནི་དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པའོ། །མི་བྱ་བ་ནི་བདག་ཀྱང་མི་བྱེད་ལ། གཞན་ལ་ཡང་བྱེད་དུ་མི་གཞུག་པའོ། །མི་སྤྱད་པ་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་མི་བྱེད་པའོ། །སྤྱད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དྲན་བཞིན་དུ་མི་སྤྱོད་པའོ། །ཆུ་ལོན་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡིག་པའི་ཆོས་ལས་རྒལ་བའོ། ། དུས་ཚོད་ནི་དེ་དང་འགལ་བར་གནས་པ་དང་། དེའི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཆོས་སྐྱེས་སོ་ཅོག་གཉེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་དང་དུ་མི་ལེན་ཅིང་སྤོང་བའོ། །སྤོང་ལྡན་ནི་སྤོང་བ་དེ་དག་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །མི་འདའ་བ་ནི་བསླབ་པའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འབྱེད་པར མི་བྱེད་ཅིང་མི་སྤོང་བའོ།།རྣམ་པར་མི་འདའ་བ་ནི་ཕྱོགས་འགའ་ཡང་འཕན་མི་འབྱིན་ཞིང་མི་སྤོང་བའོ།
其中’分別’是指執取一切苦的行相,即’這是苦聖諦’。‘遍分別’是指執取如’生是苦,老是苦’等各別分析。‘法遍分別’是指對其所依經等法的遍分別,即依此而作前二種分別。 其中’執持分別’是尋思。‘執持遍分別’是正思。‘執持法遍分別’是近思。其中前者是遍尋道,此是決定道。 另一種分類:尋思是對所知事物作意專注;正思是專注之後的遍尋求;近思是遍尋求之後的決定。‘依止’是了知分別的體性;‘正覺’是了知所知事物。 另一種分類:由自相門而示是’依止’;由共相門而正覺。‘有執’是如實執取所有及如何有。‘增廣’、‘增長’、‘廣大’是由前後而來。‘心直’是不忘其義的前後。‘慧’是能分別的俱生慧。‘善巧’是正受持的智慧。 ‘慧行’是由聽聞、誦習、詢問、相應語決定等,對義的了知更上層深入了知的智慧。‘毗婆舍那’是對已了知義的各別觀察。‘專注’是以尋思為先而作意所緣及於彼處專注其心。‘遍專注’是令其專一。‘尋思’是執取相。‘遍尋思’是執取表徵。 另一種分類:尋思是以遍求心而尋思;遍尋思是以遍觀而各別觀察;現前尋思是觀察功德與過失。依教而特別尋思與特別計數即是彼等。依現量而尋思與遍尋思。依比量而正思與正思性。 ‘遍斷’是由增上意樂而生起決定斷。‘遍舍’是從他正受。‘近舍’是正受之後守護戒律。‘各別舍’是如法懺悔所生過失。 其中由’正律儀’與’律儀’二者守護戒律,此中’正律儀’是忍辱、柔和、少欲、慈心等。‘律儀’是守護根門。‘不作’是自己不作也不令他作。‘不行’是知而不作。‘非行’是念而不行。‘津樑’是依此而度脫罪惡法。 ‘時節’是住于違背彼等,以對治依止而不受持且斷除一切能障礙彼等的所生法。‘具斷’是于彼等斷法具足增上意樂。‘不越’是不分別且不捨一切學處。‘遍不越’是不捨棄任何方面。
།གནས་པ་ནི་སེམས་འཇོག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་ནི་ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། རྒྱས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་སེམས་ གནས་པ་རྣམ་པ་དགུ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ།།སྡོམ་ནི། ཤེས་དང་སྟོན་དང་དགེ་བ་དང་། །འདུན་དང་བརྟུན་དང་གཅིག་པུ་དང་། །རྡུལ་བྲལ་ནད་དང་སྣང་བ་དང་། །བདག་དང་སྲེད་བཅད་སྐྱེ་བ་ཟད། །ལྷར་བཅས་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དང་། །ཕུང་པོ་དང་ནི་ངར་འཛིན་ པའོ།།ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པའི་ཐ་སྙད་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་རབ་པོ། །མཐོང་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཐ་སྙད་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་རབ་པོ། །རིག་པ་ནི་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པའི་ཐ་སྙད་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་རབ་པོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཐ་སྙད་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་རབ་པོ། །ཡེ་ ཤེས་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཤེས་པའོ།།མཐོང་བ་ནི་མངོན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་མཐོང་བའོ། །རིག་པ་ནི་མ་རིག་པ་ལས་བཟློག་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པའོ། །བློ་ནི་ཡང་དག་པར་ཡོད་པའི་དོན་ཤེས་པའོ། །རྟོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའོ། །ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་ནི་ལྷན་ ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་སྐྱེས་ནས་ཐོབ་པའོ།།སྣང་བའི་སྦྱོར་བ་ལས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཆོས་རྣམས་ལ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་ཅིང་། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ནང་གི་སོ་སོའི་ནང་ གི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པའོ།།སྟོན་པ་ནི་དྲིས་པ་ལུང་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །འདོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ལུང་སྟོན་པར་འདོད་པའི་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་མཐར་གྱིས་ལེགས་པར་སྡེབ་པར་བྱེད་པའོ། །རབ་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་མཐར་གྱིས་ལེགས་པར་བསྡེབས་པ་རྣམས་ སྟོན་པར་བྱེད་པའོ།།བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྲེལ་པ་ནི་བསྟན་པ་རྣམས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་དོན་འཆད་པའོ། །རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་སོ་ཅོག་སེལ་བར་བྱེད་པའོ། །གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་དོན་དང་ཚིག་དང་ཟབ་མོ་ཡང་དང་ཡང་དུ་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་ པའོ།།སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྙིང་བརྩེ་བས་མ་དྲིས་མ་བཅོལ་བར་ཆོས་འཆད་པར་བྱེད་ཅིང་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པར་སྟོན་པའོ། །སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མི་བྱེད་པ་ནི་འཆབ་པ་མི་བྱེད་པའོ། །ཐོག་མར་དགེ་བ་ནི་ཉན་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ སྐྱེད་པའོ།།བར་དུ་དགེ་བ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཚེགས་ཆུང་ངུས་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དབུ་མའི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པའོ། །ཐ་མར་དགེ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་འདོད་ཆགས་ དང་བྲལ་བའི་མཐར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་བཟང་པོ་ནི་ཕན་པ་དང་། བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་ནི་མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་དང་། ཚིག་ཏུ་འདོན་པ་ཟུར་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའོ། །མ་འདྲེས་པ་ནི་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བྱུང་བའོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ནི་རྒྱུད་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དེ། དེ་ནི་མ་འདྲེས་པའི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པས མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞིར་བསྟན་ཏོ།།ཉོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ལ་རྣ་གཏོད་པར་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། གུས་པར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བར་ བྱེད་པའོ།།འདུན་པ་དྲག་པོ་ནི་ནམ་ཞིག་ན་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའོ། །དགའ་བ་དྲག་པོ་ནི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལ་དགའ་བའོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་དྲག་པོ་ནི་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟོན་པའམ་བླ་མའི་གནས་ལྟ་བུ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ། །དང་བ་དྲག་པོ་ནི་ཆོས་སྟོན་པ་ དང་གདམས་ངག་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་ལ་དང་བའོ།
安住是指令心安住。正安住是指正確安住,詳細內容如聲聞地中所說的九種心住。 總偈:知與說及善,欲與勤獨一,離塵病與明,我與斷愛盡,天人眾生等,蘊與我執等。 所謂知,是以聞的名言為前導的智慧。見是以見的名言為前導的智慧。覺是以分別的名言為前導的智慧。識是以識的名言為前導的智慧。智是了知隱密之事。 見是現前親見。覺是相對無明而了別。解是了知真實義。證是對非真實的增益。所謂智慧是俱生智慧,即生而獲得。 由光明加行而正修成就的智慧。現證是具足法現證,于諸法不依賴他人,非隱密的內在各別智慧。 說是對所問作出解答。安立是將欲說的名句文字次第善巧安排。建立是將次第善巧安排的內容宣說。 分別解釋是對所說作詳細解釋並闡明其義。廣解是消除他人一切疑惑。明顯是對義理、文字和甚深義反覆理解後作詳細宣說。 開示是以悲心不待請問而宣說開示正法。正開示是無間斷地開示。不吝法要是不隱藏。 初善是令聽眾生起歡喜。中善是令修行者以小功用遠離二邊而正依中道。后善是因為極為清凈、究竟圓滿、普遍離欲、達到極度離欲的究竟。 義善是具有利益安樂。文善是名句等善加組織,語句流暢。不雜是此外道所無的不共法。 圓滿是因無量而為一切之最。清凈是自性解脫。遍凈是相續解脫。梵行是八支聖道,以不雜等四相說明其特徵。 ‘諦聽’是令專注傾聽如是相的法。‘善’是令無顛倒、相續不斷、恭敬如理作意而正修。 強烈希求是如’何時能住’等廣說。強烈喜樂是對正修歡喜。強烈極喜是對說法師或如師長般的對象生起極大歡喜。強烈凈信是對說法和教誡生起信心。
།བརྟུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སང་བྱའོ་སང་བྱའོ་ཞེས་མི་སྡོད་པར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པའོ། །རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་བསླབ་པ་དང་། མཉམ་པའམ། ལྷག་པར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་གྱི། ཆུང་ངུར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྤང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའོ། །ནང་དུ་ཡང་དག་གཞག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བས་མཐའི་གནས་མལ་དག་ཏུ་མ་འདྲེས་པར་གནས་ཤིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང ལ་བརྟེན་ནས་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའོ།།གཅིག་པུ་ནི་དབེན་པའི་གནས་མལ་དུ་སོང་བ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་གནས་པའོ། །མ་འདྲེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་པའོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ ལ་སོགས་པ་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ལས་སེམས་སྲུང་བ་དང་།དགེ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའོ། །བསྟན་པ་ཅན་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བདག་ཉིད་གཏོད་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་སྤངས་ནས་སེམས་ནང་དུ་རབ་ཏུ་གཏོད་པ་དང་འདས་བླ་ན་མེད་པའི་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སེམས་གཏོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྡུལ་ དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་མ་ཐུག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་བར་ཆད་བྱེད་པ་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་བར་ཆད་དང་བཅས་པ་དང་བར་ཆད་མེད་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྡུལ་ཞེས་བྱའོ།།དྲི་མ་ནི་དེའི་ཕྱོགས་དང་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ ཏོ།།དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་དང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའོ། །ཡང་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དེ་དང་། མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྡུལ་ལོ། །ཕྱོགས་གཉིས་ཀའི་གནས་ངན་ལེན་ནི་དྲི་མའོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་གནས་པ་དག་ ལའོ།།ཆོས་ཀྱི་མིག་ནི་ཆོས་ཙམ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མངོན་སུམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་པོ། །ཆོས་མཐོང་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའོ། །ཆོས་ཐོབ་པ་ནི་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་མཐུན་པར་ཐོབ་པའོ། །ཆོས་རྟོགས་པ་དེ་ ཐོབ་པ་ན་བདག་གིས་ཐོབ་པའོ་།།བདག་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་སྟེ་ལྟུང་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་གཏིང་སླེབ་པ་ནི་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཤེས་ནས་དད་པ་རྙེད་པའི་ཕྱིར། སྟོན་པ་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དང་བདག་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་པ་དགྱེས་ པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཏིང་རྟོགས་པའོ།།སོམ་ཉི་ལས་རྒལ་བ་ནི་རང་གི་རྟོགས་པ་ལའོ། །ཐེ་ཚོམ་ལས་རྒལ་བ་ནི་གཞན་དག་གི་རྟོགས་པ་དག་ལའོ། །གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་ནི་ཆོས་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་རྟོགས་ཀྱི་གཞན་ ལས་མཉན་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ནི་མ་ཡིན་པའོ།།གཞན་གྱིས་བཀྲིར་མི་བཏུབ་པ་ནི་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པའོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་ནི་རྟོག་པ་དེ་ལ་གཞན་གྱིས་དྲིས་ཀྱང་སྤ་འགོང་བ་མེད་པའོ། །མངོན་པར་རྒལ་བ་ མངོན་པར་རྒལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་ཕྱོགས་ལས་བཟློག་པའི་ལམ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའོ།།ལན་གཉིས་སུ་བརྗོད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་རྒལ་བ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་བརྡར་བཏགས་པ་དང་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཁས་བླངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ནད་དུ་ སྣང་ངོ་ཞེས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་ན་ནད་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཡིན་ཞེ་ན།འདིའི་ནད་ནི་འདི་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། འོན་ཀྱང་དེ་དང་པོ་དེ་ཉིད་དུ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་སུན་ཕྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་ འགྲོགས་པར་མི་འདོད་པས་ནད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཇུག་ཐོགས་སུ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ནི་དེར་ཡོངས་སུ་རྟག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ།
所謂’爲了堅持’是爲了迅速獲得神通,即不停留于’應斷應斷’而精進努力。所謂’爲了隨後精進’是指,如同所學那樣平等或更加用功,而不是減少。‘爲了斷除’是指修習對治煩惱的方法。‘爲了內心安住’是指在邊遠住處不與他人混雜而住,為現前定而修習依靠禪定對治煩惱。 ‘獨一’是指去到寂靜住處,二人不共同居住。‘不混雜’是指不行持染污和無記的作意。‘謹慎’是指守護心不受貪慾分別等惡法影響,並且正確投入善法。‘具教’如前所述。‘專注自身’是指斷除五蓋后使心內向專注,以及專注于無上成就和安樂。 所謂’離塵’,在未究竟的智慧生起時,對證悟產生障礙的我慢障礙,有障礙和無障礙所生起的,即稱為’塵’。‘垢’是指其類別和見所斷類別的隨眠。由於無彼等故稱為’離塵’和’離垢’。又,我慢和見所斷煩惱是塵,兩類隨眠是垢。 ‘于諸法’是指安住于自相和共相中。‘法眼’是指如實現前體驗法性的智慧。‘見法’是指如實見到苦等。‘得法’是指相應獲得沙門果。‘證法’是指獲得后了知’我已獲得’。‘我是預流果者,不是墮落之法’如是了知。 ‘通達法底’是就現證諦理而言,由於獲得信解,如實通達導師、法、僧以及自身所喜戒律諸相。‘超越猶豫’是對自己的證悟。‘超越疑惑’是對他人的證悟。‘不依他緣’是指自己如實證悟此法,而非從他人聽聞等。 ‘不為他奪’是指對導師教法不被一切外道論敵奪走。‘于諸法得無畏’是指對此證悟被他人詢問時無有怯懦。‘超越超越’是指正入逆流之道。重複兩次是表示從完全超越中不退轉。另外應知還有世俗言說和勝義法的承許。 廣說’現為病’等,云何現為病等?雖說’此非其病’等廣說,然而從最初即以無常等行相如是厭離,即于作意時不欲親近,如同疾病等執為不順。因此隨後說無常等行相,如是顯現即是彼遍知之果。
།མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེའི་སྐད་ཅིག་བརྒྱུད་པ་ མཐོང་བ་སྟེ།སྐད་ཅིག་བརྒྱུད་པ་ན་དཔེར་ན་མངོན་སུམ་པ་དང་། གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་ཤེས་པས་རེག་པ་དེ་དང་དེ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་ནུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཚོར་བ་དེ་དང་དེ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་ནུབ་པའི་རྒྱུན་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་གཉིས་ ཏེ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་།གང་ཅི་ཚོར་ཡང་རུང་བ་དེ་ནི་འདིར་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བྱའོ། །ཚེའི་སྐད་ཅིག་བརྒྱུད་པ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་ཅི་རིགས་པར་དེ་ཉིད་ལ་འཇུག་སྟེ། ཤི་བའི་འོག་ཏུ་སྐྱེའོ། །སྐྱེས་ནས་ཀྱང་རྒ་བ་ལ་སོགས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་གང་མི་རྟག་ པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་པའི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ལ་འཇུག་གོ།།ཇི་ལྟར་ན་གང་ཅི་ཚོར་ཡང་རུང་དེ་ནི་འདིར་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། བདེ་བའི་ཚོར་བ་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པས་སྡུག་བསྔལ་ལོ།།བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་པས་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །དེ་ལ་བདེ་བ་ནི་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་ནི་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་སྐྱེའོ། །རྒྱུན་དུ་ འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གནས་སོ།།སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡང་འགག་པ་ནི་མི་རྟག་པ་སྐྱེས་པ་ནི་འགགས་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། དེ་འགགས་ཀྱང་དེ་གཉིས་དང་མ་བྲལ་བ་ནི་དེ་གཉིས་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དུ་ལྟ་ཞེ་ན།དེ་ལ་འདོད་ཆགས་རྒྱས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལ་ཡང་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཡང་དེས་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཟུག་རྔུ་ཉིད་དུ་བལྟ་ བར་བྱ་ཞེ་ན།མངོན་དུ་གྱུར་ན་ཟུག་རྔུ་བཞིན་དུ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགགས་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་མི་རྟག་པའོ། །མ་འགགས་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། མི་རྟག་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་ལས་ནི་བདེ་བའམ་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེའོ།།འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་དེས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་མ་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་བརྟན་པ་དང་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་བདག་དང་བྲལ་བའོ། །བདག་མེད་པ་ཉིད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་ འབྱུང་བ་དང་རང་དབང་མེད་པའོ།།སྣང་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། །རབ་ཏུ་སྣང་བ་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྤང་བར་བྱ་བའོ། །ངན་པར་སྣང་བ་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་ཤིང་མ་སྤངས་ན། སྐྱོན་འདི་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀུན་ཤེས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་སོ་སོར་ཡང་ དག་པར་རྟོགས་པས་སོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སོ། །རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཡང་དག་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །བསྟེན་ པར་བྱེད་པ་ནི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ལས་སོ།།སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ལས་སོ། །རེག་པར་བྱེད་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ཚངས་པར་སྤྱོད་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའོ། །མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །བདག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ རྣམས་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའོ།།སེམས་ཅན་ནི་ཡོད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཤེས་པ་དང་དེ་དག་ལ་ཆགས་པའོ། །ཤེད་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པའོ། །ཤེད་བུ་ནི་ང་རྒྱལ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོ་དམན་དུ་འགྱུར་བའོ་། །གསོ་བ་ནི་ཡང་འབྱུང་བ་པའི་ སྲིད་པའི་ལམ་གྱིས་རྒྱས་པར་བྱས་པའོ།།སྐྱེས་བུ་ནི་སྐྱེས་བུའི་རྩལ་བྱེད་པའོ།
所謂無常性,是指看見生命剎那相續,在剎那相續中,譬如以現量和不依賴他人的智慧所觸及的一切生起和消失的方式,感受到一切生起和消失的相續流,就像這樣。 所謂苦性,苦有兩種,即生等苦,以及凡是所感受的一切皆是苦。通過見到生命剎那相續的方式,隨應而入于彼性,死後轉生,生后亦被衰老等所苦,因此凡是無常者即是苦,以生相續的方式而入于苦性。 若問何以凡是所感受的一切皆是苦?樂受以變壞苦性故是苦,苦以苦苦性故,以生和住故是苦。非苦非樂以無常和滅法性故是苦。其中樂以無常故變異,苦以無常故生起,以相續生起故安住。 非苦非樂的滅是無常,生起者是具有滅法性,雖然滅卻未離彼二者,是隨順彼二者,因此彼亦是苦。 若問如何觀樂受為苦性?于彼增長貪著,于彼又有後世領受苦及現法中亦由彼生起變壞苦,如是應觀為苦性。 若問如何觀苦為刺性?因為顯現時如刺般造作損害故。 所謂非苦非樂是無常變化法性,已滅者是無常,未滅者是具滅法性,從無常者不生樂或苦,具滅法性者未從樂苦中解脫。 所謂空性,是離開常、堅、不變法性的我。 無我性是緣起和無自在。 顯現是自性。極顯現是應遍知和應斷。惡顯現是若不遍知且不斷除,將隨順如是過患。 了知是以各別相正確通達。識別是以勝解作意。善知是以極遠離等。正觀察是以自相門。近觀察是以共相門。依止是從盡所有。別觀察是從如所有。 觸證是以聖道八支梵行所攝。現證是涅槃果。 我是於五取蘊中我執和我所執的行為。 有情是對彼等諸法不如實了知且貪著。 意生是意的行相。意子是依慢而成高下。 養育是由再有之道而增長。士夫是作士夫事。
།གང་ཟག་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ངོམས་པར་དང་ཆོག་མི་ཤེས་པའོ། །སྲོག་ནི་ཚེ་དང་ལྷན་ཅིག་གསོན་ཞིང་གནས་པའོ། །སྐྱེ་བ་པོ་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་སོ། །ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་རྣམ་པར་བཟློག་ ནས་སྲེད་པ་བཅད་པ་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་བཅས་པ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཡང་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་པའོ། །དེས་དུས་གཞན་ན་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་རྗེས་སུ་མཐོང་ནས་ང་རྒྱལ་མ་ལུས་པར་རབ་ཏུ་སྤོང་སྟེ་ དེའི་ཕྱིར་ང་རྒྱལ་ཡང་དག་པར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེའི་སྲེད་པའི་བག་ལ་ཉལ་འདི་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་ཕྱི་མ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་རྙེད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་སྲིད་པ་བརྒྱད་པ་ ཕན་ཆད་དོ།།ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའོ། །བྱ་བ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པ་དང་ལམ་མཐའ་དག་ཐོབ་པའོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པ་བདུན་ཡང་ ཟད་པའོ།།ཡང་བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ནི་གཉིས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་སྐྱེ་བ་སྟེ་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་གཉིས་བསྲབས་པ་ནི་ཟད་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་དང་པོ་གཉིས་སྟོན་ཏོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བས་མི་ ཚངས་པར་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྤང་པའོ་།།བྱ་བ་བྱས་སོ། །འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་དག་ནི་ཀུན་ཤེས་པ་བརྡ་སྤྲོད་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། ། དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་བདུད་དང་བཅས་པ་དང་། ཚངས་པ་དང་བཅས་པའོ། །དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེར་བཅས་པའི་སྐྱེ་དགུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་གང་དག་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་ཚངས་པའམ་བདུད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞུགས་པའོ། །ལྷ་དང་མིར་བཅས་པའི་སྐྱེ་དགུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་དག་གི་ནང་ན ནི་ཚངས་པ་དང་བདུད་དག་མ་གཏོགས་སོ།།མི་དག་གི་ནང་ན་ནི་དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེ་མ་གཏོགས་སོ། །གྲོལ་བ་ནི་འཆིང་བ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་འདུལ་བ་དང་། སྤོང་བ་དང་། ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདུལ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་།མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །སྤོང་བ་ནི་རབ་ཏུ་དབེན་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཡང་དག་པར་འདའ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་མཐར་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུའོ་། །རྣམ་པར་མི་ལྡན་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དགུ་དང་རྣམ་པར་བྲལ་བའོ། །རབ་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ དང་རྒ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སོ། །མང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ལན་དུ་བྱས་པའོ། །སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་སྤྱོད་པའོ། །བདེ་བ་ནི་གནོད་པ་མེད་པའོ། ། སྙིང་བརྩེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁ་ཅིག་དགེ་བ་དང་གནོད་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་པས་གཞན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བའོ། །དོན་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འདོད་པ་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།
補特伽羅是對輪迴不知滿足且無厭倦者。命是與壽命同在而住。生者是生等諸法。 遮止諸結縛而斷除貪著,即是如此:具足現證諦理,為斷三種結縛,不再行持後有之貪。彼於他時,再三見到生滅,完全斷除我慢,因此稱為現證我慢。 彼已斷除一切貪慾隨眠,因此於後世不生苦法,故稱作苦邊際。‘我生已盡’是指第八有以後。‘修習梵行’是指為修習圓滿道而不退失。‘所作已辦’是指完全斷盡一切結縛並獲得一切道。‘不受後有’是指七有已盡。 又’我生已盡’中,生有二種:生之生與煩惱之生,生之生如前所說。二者減少即是盡,此說初二果。‘修習梵行’是指不還果斷除非梵行貪慾。‘所作已辦’,‘不受後有’是指阿羅漢果。 此等應知是遍知表示之相。‘天世間’是略說。此有二種:與魔俱及與梵天俱。‘沙門婆羅門眾生’是指生於人中隨從梵天或魔之沙門婆羅門。‘天人眾生’是指天中除梵天與魔,人中除沙門與婆羅門。 解脫是就三縛而言。出離是調伏、斷除、超越欲貪,其中調伏是以了知相各別及勝解作意二者。斷除是以遠離等。超越是修行圓滿之果。不繫縛是遠離九種結縛。完全解脫是從生老等。 離顛倒是以見道。‘多’是以修道所作。‘為眾生利益安樂’中,利益是行善。安樂是無害。悲憫是如此:有些以善行與無害行悲憫他人。義利是具足所求,即是所欲及無過失者。
།ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པ་མི་གང་དག་དགེ་བ་དང་གནོད་པ མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་མང་པོ་ཕལ་ཆེར་ལ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་།ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པས་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཡིན་པ་དེ་དག་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་མང་པོ་བྱས་ནས་འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་དེ། དེ་དག་འདི་སྙམ་ དུ་ཇི་ལྟར་ན་གཞན་དག་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བས་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་ལ།གཞན་དག་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་ཇི་ལྟར་ན་བདག་ཅག་ལ་ཕན་པ་བྱེད་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་དོན་དང་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ལྷ་དང་མི་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དེ་དག་དོན་ཀུན་ཤེས་པ་དང་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པའོ།།རྫས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་། ཕ་དང་མ་དང་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་རྫས་བདུན་ནོ། །བྱེ་བྲག་དུ་མ་བཤད་ན་ནི་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་ན་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་བཞི་ ཡིན་ནོ།།སེམས་ཀྱི་རྟེན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་གིས་ཕུང་པོ་འཛིན་པ་དེ་དག་གིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའོ། །དེའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ནི་བག་ལ་ཉལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ནི་རྫས་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་ རྟེན་དང་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་།བག་ལ་ཉལ་བའོ་། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་འདི་དང་ཕྱིའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངར་འཛིན་པ་དང་། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དུ་མ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ལ་ཉལ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་དང་དམིགས་པའི་རྒྱུ་དག་པ་སྟེ། དེ་ལ་ ངར་འཛིན་པ་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དག་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའོ།།ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ནི་དེ་དག་ཉིད་དོ། །དེ་དག་གིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །གནས་ངན་ལེན་ནི་བག་ལ་ཉལ་ལོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི་ཕྱི་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །བག་ལ་ཉལ་ནི་གཉིས་ཀའིའོ། ། སྡོམ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་དང་མི་རྟག་པའི། །འདུ་ཤེས་གསུམ་འཇིགས་འདུས་མ་བྱས། །བདག་ཏུ་མ་གྱུར་མཚམས་སྦྱོར་མེད། །སྟོང་ཉིད་མི་རྟག་མ་ལུས་སྤོང་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མདོ་ལས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་བཞིན ཏེ།དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོད་པར་འོས་པའོ། །རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རིག་པ་ནི་གསུམ་མོ། །ཞབས་ནི་སྤྱོད་པ་དང་བཟོག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་བཞི་པོ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའོ། །དང་པོ་ནི་རྒྱུ་བའི་ཞབས་སོ། །ཐ་ མ་ནི་གནས་པའི་ཞབས་ཏེ།དེ་ལ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་སྤྱོད་པའོ། །དབང་པོའི་སྒོ་བསྲུངས་པ་ནི་བཟློག་པའོ། །དེ་གཉིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྲུང་བ་མེད་པ་གསུམ་དང་བསྙེལ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ ཡིན་ནོ།།བསམ་གཏན་དག་གིས་སྤྱོད་པ་དྲག་པོ་བཀག་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལ་ཉེས་པ་མི་སྤྱོད་པའོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པར་དགྱེས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ་ནི་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ སྟེ།དེ་ལ་སེམས་ཅན་ནི་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལས་བརྩམས་ཏེ། སྔོན་གྱི་གནས་དང་། འཆི་འཕོ་དང་། སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའོ། །དུས་ཐམས་ཅད་ལས་བརྩམས་ཏེ་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ལ་འཇུག་པའོ། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་འཇིག་ པ་དང་འཆགས་པ་མཐའ་དག་མཁྱེན་པ་དང་།འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། གླེང་གཞི་དང་། སྲེད་པ་དང་། ཉེས་དམིགས་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། འགྲོ་བའི་ལམ་ཡང་མཁྱེན་པའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ནི་མཉམ་པ་མེད་པ་མཁྱེན་པ་དང་དེ་ལས་ཆེས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་མེད་པ་ དང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མཉམ་པ་མེད་པའོ།
所謂’爲了利益和安樂’是指,對於剎帝利等眾多從事善業和無害行為的人們來說,佛陀的出世、善說的佛法、以及善修的僧伽都是利益和安樂。這些人在自己獲得諸多利益安樂后,對世間生起悲憫心。他們心想:‘如何能以利益和安樂來真實地幫助他人?‘其他人也會想:‘如何能獲得利益?‘因此說’爲了義利、利益和安樂’。 ‘對於天人和人類’是指他們能了知一切義利並能成辦。 ‘事物’是指五取蘊以及父母子女等七種所執著的事物。若詳細解釋,欲貪也是取。若分別解釋,則有四取。 ‘心的所依’是指識住四處。 ‘執著’是指以煩惱執取諸蘊的纏縛。‘其分的隨眠’即是隨眠。如是,這些即是事物、取、心的所依、執著和隨眠。 ‘對於具有識的此身和外在的一切相續’是指我執、我所執和我慢執著的隨眠的基礎和所緣因。其中我執和我所執是薩迦耶見。我慢即是這些本身。被這些纏縛即是執著。隨眠即是習氣。其中明顯的執著是外道的,隨眠是兩者都有的。 偈頌:如來與無常,三想怖和集,無為非成我,無系緣空性,無常盡無餘。 ‘如來應正等覺’是如經中所分別的。‘應供’是指值得供養。關於’明行足’,‘明’有三種。‘行’是指圓滿的行為、防護,以及從增上心所生的四種現法樂住。第一是行走的足,最後是安住的足。其中身語意的清凈行為和清凈生計是’行’。守護諸根門是’防護’。這兩者即是如來的三無護和不忘失法。 由於禪定遮止粗重行為,故不造作世間過失。‘善逝’是指長久以來在一切方面喜歡利益自他。‘世間解’是通達一切有情世間和器世間的種類。其中關於有情,是從前際后際開始,了知宿住、死亡和出生。從一切時間來說,即趣入八萬四千行。器世間是指完全了知東方等十方世界的壞滅與形成,以及了知世間法的自性、緣起、愛著、過患、出離和趣向之道。‘無上’是指無與倫比的智慧,無有更殊勝者,以及現法中無與倫比。
།སྐྱེས་བུ་འདུལ་བའི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ནི་འདི་སྐྱེས་བུ་ཡང་ཡིན་ལ་གདུལ་བར་བྱ་བའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་འདུལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་དང་གཙོ་བོའོ། །ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་དོན་རྟོགས་ པ་དང་སྒྲུབ་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སངས་རྒྱས་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་སྟེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་དང་། བདུད་ཀྱི་ གཡུལ་གྱི་སྟོབས་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། །འདི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཡང་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རེ་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐུན་མོང་བ་བསྟན་ཏོ། །རིག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བསྟན་ཏོ། །མདོ་ལས་མི རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་པ་དང་།གོམས་པར་བྱས་པས་སངས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའོ། །བསྒོམ་པའི་འབྲས་བུ་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའོ། །བསྒོམ་པའི་རྣམ་པ་ནི་དཔེའི་དབྱེ་བ་དག་གིས་སོ། །བསྒོམ་པའི་ཐབས་ནི་དགོན་ པར་སོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའམ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའོ།།དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་པ་ནི་མཚན་ཉིད་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སོ། །གོམས་པར་བྱས་པ་ནི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱས་པས་སོ། །ལན་མང་དུ་བྱས་པས་ནི་མ་ལུས་པ་དག་གིས་སོ། །ཡང་ཀུན་དུ་བསྟེན་པ་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་ པོ་ལ་ཀུན་ཏུ་གཏོད་པའོ།།གོམས་པར་བྱས་པ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་གུས་པར་བྱས་ཏེ་སྦྱོར་བའོ། །ལན་མང་དུ་བྱས་པ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་འདྲིས་པར་བྱས་པའོ། །ཐེག་པར་བྱས་པ་ནི་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་སོ། །དངོས་པོར་བྱས་པ་ནི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །ནན་ཏན་དུ་བྱས་པ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་ པའི་སྒོ་ནས་སོ།།ཡོངས་སུ་འདྲིས་པ་ནི་ཅི་འདོད་པ་དང་ཚེགས་མེད་པར་འཐོབ་པའོ། །ལེགས་པར་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་ཆོས་མཉན་པའོ། །ལེགས་པར་བརྩམས་པ་ནི་ནང་དུ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཡང་ལེགས་པར་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་གུས་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ལེགས་པར་ བརྩམས་པ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ།།ཡང་ལེགས་པར་རྫོགས་པ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྲོ་བའོ། །ལེགས་པར་བརྩམས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའོ། །འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རྒོད་པ་བསྟན་ཏོ། །གཟུགས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ང་ རྒྱལ་བསྟན་ཏོ།།གཟུགས་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་བསྟན་ཏོ། །རྩ་བའི་འཆིང་བ་གཅོད་པ་ནི་བག་ལ་ཉལ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པའོ། །རྩེ་མོ་ཡང་དག་པར་གཡོ་བར་བྱེད་པ་ནི་ས་འོག་མའི་དགེ་བའི་ཆོས་སྤོང་བའོ། །རྩཝ་དག་སེལ་བ་ནི་མི་རྟག་པར་འདུ་ ཤེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ལ་མི་རྟག་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་སྟེ།རང་གི་ཡིད་ལ་བྱེད་བྱེད་པ་ལ་མི་རྟག་པར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩེགས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་མི་རྟག་པར་འདུ་ཤེས་པའོ། །ཕྱི་མ་དགུ་པོ་དག་ནི་དེའི་རྒྱུར་ གྱུར་པ་རྣམས་སོ།།གླང་པོ་ཆེའི་རྗེས་ནི་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་དམིགས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །འབབ་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྒྱུ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་མི་རྟག་པར་འདུ་ཤེས་པ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འབབ་པའོ། །ཉི་མ་ཤར་བ་ནི་མ་རིག་པའི་ མུན་པའི་གཉེན་པོའོ།།འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལྟ་བུ་ནི་མི་བསླབ་པའི་མི་རྟག་པར་འདུ་ཤེས་པའོ་། །ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་ལྟ་བུ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་སོ།
調伏眾生的調御者,既是人,又能調伏大多數應當調伏的眾生。所謂調御者,即是最勝和最上。稱為天人之師,是因為他們能夠理解和修行其義。佛陀是斷除了一切煩惱及習氣,現證無上正等正覺。世尊是在菩提道場降伏一切罪惡法和魔軍力量。 所謂如來是略說。如是阿羅漢正等正覺佛,是從煩惱障和所知障中完全解脫。這又分為共同和不共同:首先,如來阿羅漢正等正覺佛這一稱號顯示了從煩惱障和所知障中解脫的共同特徵。明行足等則顯示不共同特徵。 經中所說修習無常想,是通過親近和熟習而成就。修習的果是貪慾等廣說。修習的行相是以諸多譬喻分別。修習的方法是前往寂靜處等廣說。 其中,親近是以了知各別相的作意。熟習是以勝解作意。多修習是以一切。又,親近是專注于所知事物。熟習是不間斷且恭敬地修習。多修習是長期串習。 依止是從所依門。事是從所緣門。勤修是從作意門。熟悉是隨欲無難獲得。善究竟是聞法。善著手是內如理作意。又,善究竟是恭敬作意。善著手是不間斷作意。 又,善圓滿是達到究竟。善著手是正確修習。由隨順欲貪故說掉舉。由隨順色貪故說我慢。由隨順無色貪故說無明。 斷除根本束縛是摧毀隨眠。正動搖頂端是捨棄下地善法。除根是于無常想所緣中正確顯示無常想,即于自作意中完全了知無常故。重疊是與解脫因俱生的無常想。后九者是其因。 象跡是在不凈等諸想中以廣大所緣性而成為最勝。流注是與解脫因俱生的無常想流向涅槃。日出是無明黑暗的對治。如轉輪王是不退轉的無常想。如諸小國王是其餘諸想。
།དགོན་པ་དང་། ཤིང་དྲུང་དང་། ཁང་སྟོང་དག་གི་བླ་གབ་མེད་པ་དང་། ཤིང་དྲུང་དང་། སྒྲིབ་གཡོགས་སྨོས་པ་ནི་གནས་མལ་ཐམས་ ཅད་བསྡུས་ཏེ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ།།གཟུགས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཙམ་ཡིན་གྱི་བདག་ནི་མེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའོ། །ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པ་བཞི་ནི་ལམ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ནི་འགྲོ་བར་མི་རྩོལ་བ་ ཉིད་དོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་དང་ལོག་པའི་ཡན་ལག་གིས་ནི་བརྩལ་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལྟ་བ་སྤྱོད་པ་དག་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་མེད་ཀྱང་གདམས་ངག་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་མི་བཟོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྲོ་བ་ནི་གཞན་དག་སྨྲ་བ་ལ་འཁྲུག་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་ཡང་རང་དབང་ མེད་པ་དང་གཞན་ལ་རག་ལུས་པ་དང་།མི་བཟད་པ་དང་ངན་པའི་སྤྱོད་པ་དག་གིས་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་དག་དང་འདྲིས་པ་སྟེ། གནོད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ནི་གཡང་ས་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་འགྲོ་བ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་དོ། །དེ་དག་མེད་ཀྱང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་ནགས་ ཁྲོད་དུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་བར་ཆད་བྱེད་པ་ནི་མི་བཟོད་པའི་ཐིབས་པོའི་ནང་དུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་བཏང་ཡང་སྤང་བར་མི་ནུས་པའོ། །འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཆོམ་རྐུན་དང་གཡོ་སྒྱུ་ཅན་གྱི་འཇིགས་པ་ཡོད་པའོ། །མི་མངོན་པའི་འཇིགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཉེ་ འཁོར་ཐིབས་པོ་ཡིན་པ་དང་གཅན་གཟན་དང་མི་མ་ཡིན་པའི་འཇིགས་པ་ཡོད་པའོ།།ཚེར་མ་དང་བཅས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ནས་ཚེར་མས་གང་བའོ། །ལམ་གོལ་བ་ནི་གཞན་དུ་འགྲོ་བའོ། །ལམ་ངན་པ་ནི་མི་མཉམ་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ལྔ་པོ་དེ་དག་ནི་ལམ་གྱི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་ངན་པ་སྡང་བའི་འགྲོ་བ་ ནི་འགྲོ་བའི་སྐྱོན་ནོ།།ལམ་གོལ་བ་དང་ལམ་ངན་པར་འགྲོ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་པོའི་གང་ཟག་གི་ཉེས་པ་སྟེ། ཆོམ་རྐུན་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ཀུན་ཏུ་བསྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཡོ་བ་ནི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། །མཐའ་ ཡས་པ་ནི་སྲེད་པ་ཟད་པ་དང་ཡུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་རོ།།མཐོང་བར་དཀའ་བ་ནི་ཟབ་པའོ། །འཆི་བ་མེད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བ་ཡང་དག་པར་ཟད་པའོ། །བདེ་བ་ནི་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པས་གཙེ་བའི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའོ། །ཞི་བ་ནི་སྡུག་ བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་མཆོག་ཏུ་བསིལ་བར་གྱུར་པའོ།།དངོས་པོ་བཟང་པོ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །བདེ་ལེགས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤང་བར་བྱ་བའི་དམིགས་པའོ། །མྱ་ངན་མེད་པ་ནི་ དགའ་བ་དང་མི་དགའ་བ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་ཐོབ་པ་ཆུད་མི་ཟ་བའོ།།འཆི་འཕོ་མེད་པ་ནི་རྟག་པ་དང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །རིམས་ནད་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའོ། །ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ་ནི་འདོད་པས་ཕོངས་པ་མེད་པའོ། །ནད་མེད་པ་ནི་ནད་དང་འབྲས་ཐམས་ཅད་རྣམ་ པར་ཞི་བའོ།།མི་གཡོ་བ་ནི་གཡོ་བ་དང་རློམ་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པའོ། །བདག་ཏུ་མ་གྱུར་ཅིག་།བདག་གིར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་ལས་བརྩམས་ཏེ། བདག་དང་བདག་གི་ངོ་བོར་ཉེ་བར་སོང་བ་ནང་དང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ ཀྱིས་བསྡུས་པ་བདག་གི་ལུས་དང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་མི་སྐྱེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའོ།།ཡང་ལུས་མི་སྐྱེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཚོར་བ་མི་སྐྱེ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །བདག་ཏུ་མ་གྱུར་ཅིག་བདག་གིར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ ལས་བརྩམས་ཏེ།འདི་ནི་མི་རྟག་པའི་འགོག་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་སྟེ་སྔར་ལེགས་སུ་སྨོན་པ་བྱས་ནས། ཕྱིས་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ལ་མི་རྟག་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ། །ཉིང་མཚམས་མི་སྦྱོར་བ་ནི་ཤི་ འཕོས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བའོ།
寺院和樹下以及空房無遮蓋處和樹下,遮蔽處所說的是包含一切臥處的詳細分類就是如此。 所謂色無常性即是僅有色而無我,如是正確修習。 道路行進的四種障礙是兩種道路等,其中由於懷疑而不精進行進。 由分別和邪支分雖然精進,但分別和見行者將趨向他處。即使無彼等,對教誡開示也會不堪忍,瞋恨是對他人言語而憤怒。 出家人也無自主而依賴他人,以及難忍和惡行而與不喜者相熟,因為是損害事故。 彼二者是險處,以彼二者也障礙行進。即使無彼等,因為進入利養恭敬的叢林而成為障礙,因為進入難忍的密林中,如是即使捨棄執著也不能斷除。 有怖畏是有盜賊和狡詐者的怖畏。有隱蔽怖畏是因為是密集的近處以及有野獸和非人的怖畏。 有荊棘是到處遍滿荊棘。邪路是趨向他處。惡道是不平坦,如是彼等五者是道路過患。 惡趣憎恨的行進是行進過患。趨入邪路和惡道是因親近非善士而成為行者補特伽羅的過失,因為親近盜賊等非善士。 不動是遠離一切相。無邊是滅盡貪慾和被境轉變。難見是甚深。不死是完全滅盡生老病死。安樂是完全超越一切人非人損惱的怖畏。 寂靜是一切苦完全息滅和最極清涼。善事是爲了現法樂住的所緣。成為安樂是斷除一切煩惱的所緣。無憂是完全超越喜不喜和所得不失。 無遷移是恒常和不退轉。無疫病是清凈。無遍熱惱是無慾求匱乏。無病是一切病痛完全息滅。 不動是滅盡一切動搖和傲慢。涅槃是遮止一切蘊。 愿勿成我,愿勿成我所是就未來時而言,爲了追求不生起我和我所性的趨入內外處所攝的我身和執取事。 又顯示追求身不生起和依彼的受不生起。愿勿成我,愿勿成我所是就現在時而言。 此是以無常滅為前行而觀察擇滅,先發善愿后觀察現在因無常。不結生是死亡識不生起。
།ལེན་པ་མེད་པ་ནི་མི་གནས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མིང་དང་གཟུགས་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ལུས་མི་སྐྱེ་བའོ། །མི་སྐྱེ་བ་ནི་མིང་དང་གཟུགས་འཕེལ་བ་དང་རྒྱས་པ་མེད་པའོ། །འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཞིག་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཉོན་ མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ།།མི་དམིགས་པ་ནི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། །སྲེད་པ་ཟད་པ་ནི་མ་འོངས་པ་ལ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་དགའ་བ་མེད་པའོ། །འགོག་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའོ། ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པའོ། །མི་རྟག་པ་ནི་ཞིག་པ་དང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །འདུས་བྱས་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལས་བརྩམས་ཏེ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །བསམ་པ་ནི་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལས་བརྩམས་ཏེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་གང་ཡིན་པའོ། །རྟེན་ཅིང འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ།།ཟད་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཟད་པའོ། །འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་ཐམས་ཅད་འགག་པའོ། །ཡང་ཟད་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་ཐམས་ཅད་འགག་པའོ། །འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་རྒྱུན་རྣམ་པར་འགྱུར་ བའོ།།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་ཉེས་དམིགས་དང་ལྡན་པའོ། །འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །མ་ལུས་པར་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། །ཕྱིས་སྤང་བ་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྤངས་པའོ། །བྱང་བར་ གྱུར་པ་ནི་བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པའོ།།ཟད་པ་ནི་འདས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །འགོག་པ་ནི་མ་འོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །རྣམ་པར་ཞི་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སོ། །ནུབ་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཏེ། འདི་ནི་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་མ་ལུས་པར་སྤོང་བར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །སྡོམ་ནི། འདོད་པ་གཉིས་དང་བདེ་བྱ་དང་། །ཆོས་དང་དགེ་འདུན་གཞི་དང་ནི། །ཡིད་བྱུང་བྲམ་ཟེ་མི་རྟག་ཉིད། །དབུ་བ་རྡོས་པ་ཐ་མ་ཡིན། །མི་རྟག་པ་དང་གསོབ་དང གསོག་དང་སླུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་དག་གི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བསྟན་པ་སྟེ།དེ་ལ་གསོབ་ཀྱིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །གསོག་གིས་ནི་མི་སྡུག་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །སླུ་བས་ནི་བདེན་པར་ན་བདེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ ན་དེ་དག་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སླུ་བའི་ཆོས་སོ།།ཇི་ལྟར་ན་སླུ་བའི་ཆོས་ཡིན་པ་ནི་དཔེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བས་ཆོས་མཐུན་པའོ། །བྱིས་པ་འདྲིད་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ དེ་བཞིན་དུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བྱིས་པ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་གི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་སླུ་བ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལ་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་རེག་པའོ། །མཁས་པ་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། ། རུས་པའི་ཀེང་རུས་ལྟ་བུ་ནི་ངོམས་མི་ཤེས་པའོ། །ཤའི་ཁམ་ཚད་ལྟ་བུ་ནི་མང་པོ་དང་ཐུན་མོང་བའོ། །རྩཝའི་སྒྲོན་མ་ལྟ་བུ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྤྱོད་པ་དང་མི་མཐུན་པར་སྤྱོད་པའི་རྒྱུའོ། །མེའི་དོང་ལྟ་བུ་ནི་འདོད་པའི་སྲེད་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །སྦྲུལ་གདུག་པ་ལྟ་བུ་ནི་མཁས པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའོ་།།རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ནི་མྱུར་དུ་འཇིག་པར་འགྱུར་བའོ། །བརྙན་པོའི་རྒྱན་ལྟ་བུ་ནི་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པའོ། །ཤིང་ཏོག་ལྟ་བུ་ནི་བག་མེད་པའི་སའོ། །མི་གཙང་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། །དྲི་མི་ཞིམ་པ་ནི་ཟས་དང་སྐོམ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྣམ་པར་ འགྱུར་བ་སྟེ།དེ་ལ་བཤང་བ་དང་གཅི་བ་ལ་སོགས་པ་མི་གཙང་བར་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ནི་དྲི་མི་ཞིམ་པའོ། །དྲི་ང་བ་ནི་ཤ་དང་ཁྲག་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའོ། །མི་མཐུན་པ་ནི་འཁྲིག་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་གྱུར་ན་མི་མཐུན་པའོ།
無所取即是由於不住之識不入名色,故身不生。不生即是名色不增長廣大。一切有為寂滅即是五蘊壞滅。空性即是遠離一切煩惱。無所緣即是遠離一切相。愛盡即是于未來無所希求。離貪即是于現前受用無有歡喜。滅即是斷除其他煩惱。涅槃即是無餘蘊。無常即是壞滅之法。有為即是從前際開始所分別者。思即是從后際開始所希求者。緣起即是現在時由因緣力所生者。 盡法即是一分盡。壞法即是一切滅。復盡法即是一切滅。壞法即是相續變異。離貪法即是具過患。滅法即是從一切有為法中出離。無餘斷即是略說。后斷即是斷除隨眠。清凈即是斷除隨眠。盡即是從過去解脫。離貪即是從現在解脫。滅即是從未來解脫。寂滅即是以見道。息滅即是以修道,此是以二道斷除煩惱事故,顯示無餘斷。 總攝頌曰:欲二及所作,法與僧基及,厭離婆羅門,無常泡沫終。無常與虛空,積聚及欺誑,是為四顛倒,故說欲不倒。其中以虛顯示空性。以積聚顯示不凈。以欺誑顯示真實非樂即是苦性。如是彼等以常等顯現故是顛倒之基,故為欺誑法。 云何為欺誑法,以喻成立:如幻雖非常等而如是顯現故為相似。愚童迷惑即是由於不如實知故,是于無聞凡夫,彼等由長時貪著欺誑門中變異所生苦觸。智者由如實知故不如是。 如骨鎖即是無厭足。如肉團即是與多共同。如草炬即是非法行與不順行之因。如火坑即是增長欲愛熱惱。如毒蛇即是智者應當遠離。如夢即是速滅。如借物莊嚴即是依緣。如樹果即是放逸地。不凈等即是略說。臭穢即是飲食受用變異,其中大小便等成為不凈即是臭穢。惡臭即是肉血等變異。不適即是淫慾受用變異則不適。
།གུས་པར་བདེ་བར་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཟང་ཟིང་ ཡོངས་སུ་གཏང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བོད་པའོ།།རབ་ཏུ་བོད་པར་བྱ་བ་ནི་སྲེད་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བོད་པའོ། །འབྲས་བུ་འདོད་པ་དག་གིས་ནི་གུས་པར་བོད་པར་བྱ་བའོ། །ཐར་པ་འདོད་པ་དག་གིས་ནི་རབ་ཏུ་བོད་པར་བྱ་བའོ། །ཐལ་མོ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ནི་དོན་དེ་ཉིད་དེ་དག་གིས་སློང་ བའི་དུས་ནའོ།།འདུད་པར་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་ལ་སོགས་པ་བྱ་བར་འོས་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྟ་བ་མཐུན་པར་ཁས་བླང་བར་འོས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་དང་སྦྱིན་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཡོན་ཕུལ་བའི་འབྲས་བུ་གཞལ་དུ་མེད་པའོ། །ལེགས་པར་གསུངས་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་བཟང་པོ་དང་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོའོ།།ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ། །རིམས་ནད་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ། །དུས་ཆད་པ་མེད་པ་ནི་དུས་གསུམ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །ཉེ་བར་གཏོད་པ་ནི་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པས་ཉེ་ བར་མི་བཀྲི་བའོ།།འདི་མཐོང་བ་ལ་ཡོད་པ་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་དག་ལ་ཡང་སྣང་བའོ། །སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་དད་པ་ལ་སོགས་པས་ཡང་དག་པར་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །མཁས་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་དག་གིས་སོ། །གནས་དང་། གླིང་དང་། མགོན་དང་། སྐྱབས་དང་། དཔུང་གཉེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་ངེས་པར་བྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཤེས་ནས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེའོ་ཞེས་སྐབས་དབྱེ་བར་མཛད་པ་ནི་འདས་པ་དང་ད ལྟར་བྱུང་བ་དང་མ་འོངས་པའི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེས་པ་དང་སྐྱེ་བ་དང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའོ།།ད་ལྟར་སྐྱེས་པ་ནི་གང་དག་གིས་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་ཐོབ་པ་དང་། བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའོ་། །དུས་ཕྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་གང་དག་གིས་མ་ཐོབ་པ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་རྣམས་སོ། །ཀུན་ཏུ་ བསྟེན་པར་བྱ།གོམས་པར་བྱ་ལན་མང་དུ་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་རིགས་པར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མཐུན་པར་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཆོས་རྣམ་པར་སྤང་པའོ་། །རེག་པར་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྟེན་པའམ། ལུས་ཀྱིས་རེག་པར་བྱ་བའོ་། ། འབྲས་བུའམ། ཤེས་པ་ཕྱི་མའམ། རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའོ། །དུས་སུ་གཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་པོ་སྟན་དམའ་བ་ལ་འདུག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཉན་པ་དང་འདོད་པ་དང་ཉན་པར་འོས་པར་ཤེས་ཤིང་འདི་ནི་སྔར་གཏམ་བྱ་བའི་དུས་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ཡང་དག་པར་འཕགས པའི་དུས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ནས་གཏམ་བྱ་བའོ།།གུས་པར་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ནུས་པར་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་སྟོན་པ་སྟེ། རྣམ་གྲངས་དེ་དང་དེ་དག་གིས་མི་འཁྲུག་ཅིང་དོན་རབ་ཏུ་བསྟན་པར་འདོད་ཀྱི། སྟོན་པ་ཙམ་དུ་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །མཐར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དོན་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་སྒོ་ནས་སོ།།མཚམས་སྦྱར་བ་ནི་རྒོལ་བར་བྱེད་ནས་སོ། །མཐུན་པར་འབྲེལ་པ་ནི་དེའི་ལན་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །རངས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་འདུག་པ་རྣམས་ལའོ། །དགའ་བར་བྱེད་པ་ནི་བར་མར་གནས་པ་རྣམས་ ལའོ།།མགུ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཞེ་འགྲས་པ་རྣམས་ལའོ། །སྤྲོ་བར་མི་བྱེད་པ་ནི་བསྟེན་པ་དང་མགུ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་པོའི་ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་སྤྲོ་བར་བྱེད་ཀྱི། རང་གི་མིང་གིས་མི་སྟོན་པའོ། །སྤ་འགོང་བར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཞེ་སྡང་གིས་ཕ་རོལ་པོའི་ཡང་དག་པའི་སྐྱོན་རང་གི་ མིང་གིས་མི་སྟོན་པའོ།།རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རིགས་པ་བཞི་པོ་ལྟོས་པའི་རིགས་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང་། བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་བཞི་དང་ལྡན་པའོ། །འབྲེལ་པ་ནི་སྐབས་མི་འདོར་བའོ། །མ་འདྲེས་པ་ནི་མ་འཁྲུག་པ་དང་ འབྲེལ་པའོ།།ཆོས་དང་མཐུན་པ་ནི་དོན་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་རབ་ཏུ་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་དུ་མ་ལས་བརྩམ་པའོ།
恭敬地安樂是爲了完全捨棄世間財物而勸請。殷切勸請是爲了斷盡貪愛而勸請。 希求果報者應當恭敬勸請。希求解脫者應當殷切勸請。 合掌是在以彼等請求彼義之時。 頂禮是對應當禮敬等及應當承認戒律見解相同者。 無上世間福田與應供處是指供養彼等之果報不可思量。 善說是指善妙義理與善妙文句。 正見是于現法中應證悟。 無疾病是無煩惱。 無時限是解脫三時。 趣近是不被衰老、疾病、死亡等所牽引。 現見是于天等眾生中亦可見。 各自證知是非由信仰他人等而正確了知。 諸智者是指有學與無學。 處所、洲渚、怙主、皈依、親友是後後解說,為令彼等出離而宣說。 了知四聖諦後於一切時生起正見之開示,是過去、現在、未來諸有學之已生、正生、當生。 現今生起是指于現在時獲得並圓滿修習者。 后時令生是指未獲得而精進修習者。 應當親近、應當修習、應當多修是如前隨宜。 相應守護是遠離退失法。 應觸是依止殊勝分相應法,或身體觸及。 從果報、后得智或證悟方面是現證。 適時言說是了知他人坐于低座等而聽聞、欲求、堪能聽聞,並知此是先前言說之時,此是正確升起之時而言說。 恭敬是盡己所能以一切自身說法,以種種方便不亂而欲顯示義理,非僅欲說而已。 次第是從正確顯示義理方面。 相續是從論辯方面。 相應關聯是從正確顯示其回答方面。 令歡喜是對正確接受而安住者。 令愉悅是對處於中立者。 令滿意是對懷恨者。 不自誇是以親近與滿意心對他人真實功德生起歡喜,而不以自己名義顯示。 不誹謗是不以嗔恨心以自己名義顯示他人真實過失。 具理是具足四種道理:觀待道理、作用道理、證成道理、法爾道理。 相關是不離題。 無雜是不混亂而相關。 隨法是具義,即從苦等及出離、遠離所生諸多法而宣說。
།འཁོར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པ་འཁོར་བཞི་ལ་རུང་བའོ། །བྱམས་ པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དེ་རྟོགས་པ་དང་ཕན་པར་འདོད་པའོ།།ཕན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་དེ་གུས་པར་ཆོས་ཉན་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེས་ན་དེ་དག་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའོ། །སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པར་འདོད་པས་སོ།།རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་ལ་མི་རྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་མ་ཡིན་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་དག་གཡེན་སྤྱོའོ་སྙམ་ པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་སེམས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའོ།།བདག་ལ་བསྟོད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་གཞན་ལ་སྨོད་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་འདོད་པས་བདག་ནི་ཆོས་འདུལ་བ་འདི་ཀུན་ཤེས་སོ། །ཁྱོད་ནི་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེར་བདག་གི་ཡོན་ཏན་མི་བརྗོད་ཅིང་གཞན་གྱི་སྐྱོན་ནས་མི་བརྗོད་པའོ། ། དུས་སུ་ཆོས་མཉན་པར་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་གཏམ་འདི་ནི་དེ་ཕན་པ་མང་པོ་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཏམ་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའི་དུས་ལ་བབ་པར་མཐོང་ཞིང་། གཞན་གྱི་ཡང་འདིའི་བར་ཆད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྟོན་པའི་དུས་ཤེས་ནས་གཏམ་བྱ་བའོ། །གུས་པར་བྱ་བ་ནི་སེམས་དམའ་བས་སྟན་དམའ་བ་ལ འདུག་སྟེ།སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བས་ཅི་ནུས་སུ་ཆོས་མཉན་པའོ། །གུས་པར་མཉན་པ་ནི་དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་མ་རྟོགས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཉིད་དུ་དྲི་བ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཐེ་ཚོམ་ཅན་ཡང་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བར་བྱ་བའོ། །སྤང་བར་མི་བྱ་བས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཆེས་འཕགས་པའོ།།རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པ་དང་དམན་པ་གཉིས་སོ། །ཆོས་ལ་བསྙེན་བཀུར་ཉེ་བར་བཞག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་དང་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་རྟོགས་ནས་དེ་ལ་བཀུར་སྟི་བསྐྱེད་ནས་ཉན་པའོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྟོན་ པ་ནི་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཆོས་ལ་མི་བརྙས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནི་ཡི་གེ་དང་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ཡང་བ་དང་མངོན་པའོ་ཞེས་བརྙས་པར་མི་བྱེད་པའོ། །ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནི་བདག་པས་རིགས་དམའ་ཞིང་ཆོས་ངན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྙས་པར་ མི་བྱེད་པའོ།།བདག་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ནི་ཆོས་འདི་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་མཐུ་མེད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་སྤ་མི་འགོང་བའོ། །ཀུན་ཤེས་པར་འདོད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོ་མི་འཚམས་པའི་བསམ་པས་ཤེས་པར་འདོད་པའོ། །རྩེ་གཅིག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཡི་གེའི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ།།རྣ་གཏད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ། །ཡིད་ཡང་དག་པར་གཏད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པར་བྱ་བའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ནས་ཀྱང་འགའ་ཡང་ཡང་དག་པར་མི་རིགས་པ་དང་ཡང་དག་ པར་མི་རྟོག་པར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་བར་ཆད་མེད་པར་ཡི་གེ་དང་སྒྲའི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ་།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ནི་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། །རིགས་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་པ་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་རྣམས་སོ། །དྲང་པོར་ ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞུགས་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་རྣམས་སོ།།མཐུན་པར་ཞུགས་པ་ནི་མི་སློབ་པ་རྣམས་ཏེ་དེ་དག་ནི་སྟོན་པ་དང་ཆོས་དང་བསླབ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གུས་པར་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །མཐུན་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ལ་གནས་པ་རྣམས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ནི་གང་དག་ཕ་རོལ་གྱི་སྒྲའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་ནང་དུ་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ།།ཡང་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་ནི་དེའི་ལམ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་འགོག་པ་ལ་ཞུགས་པའོ། །དྲང་པོར་ཞུགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་སྟེ་གཡོ་དང་སྒྱུ་མེད་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཆགས་པའོ།།མཐུན་པར་ཞུགས་པ་ནི་མགུ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དྲུག་དང་ལྡན་པའོ།
‘如同眷屬’是指適合王族等四眾眷屬。 ‘以慈心’是指理解其義並希望利益他人。 ‘以利益心’是指思維如何使他們恭敬聽法、了知一切,從而對他們有所利益。 ‘以悲憫心’是指希望成就與法相應之法。 ‘不依賴利養、恭敬和偈頌’是指不爲了衣服等物,也不爲了禮拜等,而是單純地思維’要使他人得到教化’。 ‘不讚嘆自己也不誹謗他人’是指不因貪求利養恭敬而說’我知道這一切律法,而你不知道’等,廣泛而言即不述說自己的功德也不說他人的過失。 ‘適時說法’是指自己認為’這些話對他們有諸多利益’,看到時機成熟,並且知道不會妨礙他人時才說法。 ‘恭敬’是指以謙卑心坐于低座,以圓滿威儀盡己所能聽法。 ‘恭敬聽聞’是指爲了詳細瞭解未理解的義理而首先提問,爲了斷除已經理解但仍有疑惑的內容而請教。 ‘不輕視’是指對更為殊勝者。 ‘隨順’是指對平等者和低劣者二者。 ‘對法恭敬承事’是指了知其巨大果報和大利益後生起恭敬而聽聞。 ‘對說法者’是指此為說法者。 ‘不輕視法’是指不輕視說’這不是好的文字和詞句,這是粗淺顯露的詞句和文字’。 ‘對說法者’是指不輕視說’此人比我種姓低劣,是惡法’。 ‘對自己’是指對自己不驕傲地認為’我沒有能力了知這一切法’。 ‘以欲求了知的心’是指以不過分的心態欲求了知。 ‘以專一的心’是指理解文字的差別。 ‘傾耳’是指理解聲音。 ‘專注其意’是指契入與義理相應。 ‘以一切心思維’是指爲了使任何人都不會不正確理解和不正確認知,無障礙地理解文字和聲音的差別。 ‘世尊的聲聞僧眾是善入’是總說。 ‘正入’是指住于有學果位者。 ‘直入’是指住于入道者。 ‘和入’是指無學者,他們僅僅是對導師、法和學處等恭敬而已。 ‘隨順法行’是指住于因位者。 ‘修習隨順法之法’是指由他人聲音為因而內心如理作意。 ‘又善入’是指入于其道和其果滅。 ‘直入’是指如教奉行,無有諂誑,如實懺悔。 ‘和入’是指具足六和敬法。
།མཐུན་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་ནི་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་དང་ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་། གཏན་པ་མེད་པ་དང་། འོབས་བོར་བ་དང་། འོབས་ལས་ཡང་དག་པར་རྒལ་བ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཡན་ལག་ལྔ་སྤངས་པ་དང་། ཡན་ལག་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་རྣམ་པར་མི་ལྟུང་བའི་ཆོས་ཅན་དང་ངེས་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བ ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་གཞི་བསྡུ་བར་རང་གི་གནས་ནས་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ།།སྟོན་པའི་སྲས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པའི་ཚིག་གོ། །ཐུགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲས་ཀྱི་ནང་ན་དམན་པས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུང་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཆོས་བསྟན་ པའི་སྒྲ་ལས་སྐྱེས་པའོ།།ཆོས་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལས་སྐྱེས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ ལ་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་གིས་ནི་སྐྱེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཡབ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་དང་པོས་ནི་སྐྱེ་བ་བཟང་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྣོད་ཀྱི་སྐྱོན་དགག་པ་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པས་ནི་ཁུ་བ་དང་ཁྲག་མི་གཙང་བ་ལས་ སྐྱེ་བ་དགག་པ་བསྟན་ཏོ།།གསུམ་པས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ་བསྟན་ཏེ་། ཚིག་གསུམ་པོ་དེ་དག་གིས་སྐྱེ་བ་བཟང་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཚིག་བཞི་པས་ནི་བདག་དང་ཆོས་མཐུན་པ་བསྟན་ཏོ། །ལྔ་པས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ ལ་ཆོས་མཐུན་པ་བསྟན་ཏོ།།ཚིག་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་ལ་སྐྱེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །གཞི་ནི་རྐྱེན་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་རྒྱུའོ། །རྐྱེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་ལས་སྐྱེ་བའོ། །རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེས་པའོ། །རྒྱུ་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་ཡང་རྐྱེན་གྱི་ དབང་གིས་ནི་སྐྱེའི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཡང་ན་ཚིག་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་བཤད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལེགས་པར་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། །ལེགས་པར་རིག་པ་ནི་ཆོས་དང་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །ལེགས་པར་ཡིད་ལ་བྱས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་ཚུལ་ བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ།།ལེགས་པར་བསྟན་པ་ནི་ཀུན་ནས་སོ། །ལེགས་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་སྒོ་ནས་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་ལེགས་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་གཉིས་ནི་དེའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་དང་འཕགས་པའི་རྒྱུ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །ངེས་པར་རྟོག་པ་ཅན་ནི་ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ཕྱིར་མི་ཟློག་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་འདྲེན པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་ལྷ་དང་མིའི་བར་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དང་ཡང་དུ་སེལ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་མིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཤེས་ རབ་སྒྲུབ་པའོ།།ཡེ་ཤེས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པའོ། །མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པའོ། །ཆོས་སུ་གྱུར་པ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པའོ། །དོན་གསལ་བར་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་ གཅོད་པར་བྱེད་པའོ།།དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའོ། །ཡིད་བྱུང་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དག་ལའོ། །འགོག་པ་ནི་ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་ འགོག་པའོ།
修習相應法就是修習與法相應的法。詳細說到阿羅漢和漏盡,以及說到究竟,無有樁系,捨棄深坑,完全超越深坑,以及說到斷除五支,具足六支,以及說到預流和不退轉法性和必定趣向圓滿菩提,這一切都應當了知是在攝集論中從自處所解說的。 ‘大師之子’是總說之語。‘從意生’是爲了遣除諸子中低劣的凡夫。‘從語生’是從說法聲中所生。‘從法生’是從如理作意和修習相應法中所生。‘法之化現’是與法身圓滿相應。‘受用法分’是與無漏法受用相應。 以上顯示圓滿生及與佛父相應圓滿。第一句顯示圓滿善生,遮止器過。第二句顯示遮止從不凈精血所生。第三句顯示遮止從非正法欲貪所生。以上三句顯示圓滿善生。第四句顯示與自性相應。第五句顯示與受用相應。此二句顯示與法相應的圓滿生。 基是緣及生起和因。就緣而言是從彼生。就因而言是從彼等生。雖從因生起,但是依緣而生,非為他故。 或者應知是解說後後之句。‘善見’是總說。‘善知’是各別了知法與義。‘善作意’是如理正作意。‘善說’是普遍。‘善思’是以如實正確方式,此二是善見。前二是彼加行。‘聖’是因有無漏及聖因故。‘出離’是從三界苦出離。‘決定思’是極為出離及不退轉。 ‘世尊是一切法根本’是最初現證圓滿菩提。‘世尊是引導’是現證圓滿菩提后對天人等正確開示。‘世尊是依怙’是對所說法生疑惑者再再斷除。‘世尊成為眼’是成就俱生慧。‘成為智’是成就修所生慧。‘現前’是成就思所生慧。‘成為法’是成就聞所生慧。‘明瞭決定義’是斷除一切疑惑。‘一切義依怙’是成就世間及出世間一切圓滿。‘厭離’是在見道。‘離貪’是在圓滿修道。‘滅’是滅盡一切蘊。
།ཡིད་བྱུང་བ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །འགོག་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ནི་མི་སློབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ལས་མི་མཐུན་པར་འཛིན་པའོ། །དེ་ ནས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་འདོད་ཆགས་སྤོང་བའོ།།རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནས་འདོད་ཆགས་དང་དེ་དང་དེ་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་ལ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །ཡོངས་སུ་ གྲོལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བའོ།།དེ་ནི་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་དང་སྡིག་པ་བསལ་བའོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་གི་རྟོགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའོ། །འགྱོད་པ་ བཅད་པ་ནི་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བྱེད་པ་མེད་པའོ།།སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་སྲེད་པ་མེད་པའོ། །འབྱུང་བ་དང་ཞིག་པ་ལ་ཆགས་པ་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ལ་ཉལ་སྤངས་པའོ། །དེ་ལ་ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་ནི་འབྱུང་བའོ། །འདས་པ་ ནི་ཞིག་པ་སྟེ་དེ་དག་གིས་ནི་བྲམ་ཟེ་དེ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་ཐོས་པ་མང་པོ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྩོན་པ་ལ་ཡང་གོང་མ་གསུམ་སྲིད་པས་དེའི་ཕྱིར་ལུང་སྟོན་པས་ན་བཞི་པས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་ པ་བརྒྱད་དེ།ཞིག་པ་ལས་མྱ་ངན་དུ་གྱུར་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་འབྱུང་བ་ལ་ལྔ་སྟེ། བྱི་དོར་བྱས་པ་དང་། སྦས་པ་དང་། བདག་གིར་བྱས་པ་དང་། གྱེན་དུ་བསྒྲེང་བ་དང་། ཆུང་ངུ་བསྒྲེང་བའོ། །མ་འོངས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་པར་སྤྱད་པ་དང་། རྣམ་པར་བསྐྱོད་པའོ། ། གསུམ་ཀ་ལ་ནི་སྟུག་པོར་བྱས་པ་དང་། རོ་བྲོ་བར་བྱས་པའོ། །དེ་ལ་མྱ་ངན་དུ་གྱུར་པ་ནི་སྡུག་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའོ། །བྱི་དོར་བྱས་པ་ནི་གསོས་པ་དང་ཡོངས་སུ་བསྐྱངས་པའོ། །སྦས་པ་ནི་འཚེ་བའི་གནས་ལས་བསྐྱབས་པའོ། །བདག་གིར་བྱས་པ་ནི་བདག་གིར་བྱ་བས་རང་གིར་བྱས་པའོ། ། གྱེན་དུ་བསྒྲེང་བ་ནི་བདག་མཆོག་གོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱེ་དགུ་ནི་ང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་མཚན་ཅན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆུང་ངུ་བསྒྲེང་བ་ནི་བདག་ཆུང་ངོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །རྣམ་པར་སྤྱད་པ་ནི་མ་འོངས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྲེད་པའོ། །རྣམ་པར་བསྐྱོད་པ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ།།སྟུག་པོར་བྱས་པ་ནི་གང་ཞིག་འདོད་པ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གསེར་རམ་ཟོང་གཞན་དག་གོ། །རོ་བྲོ་བར་བྱས་པ་ནི་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་ཚིག་ལྔས་ལམ་རྟོགས་པ་དང་། ལམ་ རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ།དེ་ལ་དེ་ནི་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལམ་རྟོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་དང་། འགྱོད་པ་ཆད་པ་དང་། སྲེད་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། འབྱུང་བ་དང་ཞིག་པ་ལ་ཆགས་པ་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་དག་གིས་ ནི་ལམ་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ།ཀུན་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་དང་། ལུང་སྟོན་པའི་ཐེ་ཚོམ་སྤོང་བ་དང་། རྒྱུ་བ་ན་སྤྱོད་པ་བརྗེད་པའི་ཆོས་ཉིད་སྤོང་བ་དང་། མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སྤོང་བ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་གནས་ངན་ལེན་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་ནི་འབྱུང་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པར་གཏོགས་པའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།ཞིག་པར་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཆགས་པ་ཡང་དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་སློབ་པ་ལ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ།
進入厭離和離欲的是住于這兩種加行的諸位。 進入滅盡定的是無學者。 生起厭離是以見諦而對一切有為法持不順意之想。 其後成為離欲是在修道中斷除貪慾。 成為解脫是從此對貪慾及其所成就和安樂,以及其他煩惱從心得解脫。 完全解脫是為斷除煩惱而從生等苦中解脫。 彼為婆羅門是說達到彼岸和清除罪業。 于其相無疑惑等是說對自己的證悟無有疑惑。 斷除追悔是說無有不做應做之事和做不應做之事。 離貪愛是說對利養和恭敬無有貪愛。 生起和滅盡不增長執著是說斷除隨眠。 其中現在和未來時是生起。過去是滅盡,以此等應當觀察彼婆羅門。 其中多聞、正知和精進善法上亦有前三種可能,因此由授記而以第四亦應觀察。 其中執著有八種:對滅盡成為憂愁,對現在所攝生起有五種:即作莊嚴、隱藏、執為己有、高舉、低舉。對未來有二種:即受用和運轉。對三者皆有濃厚和品嚐。 其中成為憂愁是可愛的變異。作莊嚴是養護和保護。隱藏是從損害處保護。執為己有是以執著為己所有。 高舉是認為我最勝的慢心,如世尊所說:‘有情皆以慢為幢。‘低舉是認為我低劣的慢心。受用是對未來追求的貪愛。運轉是尋求所追求。 濃厚是不應受用慾望,如金或其他財物。品嚐是應當受用者。 另一種分類,總之以五句顯示了道的證悟和道證悟果的現前:其中’彼為婆羅門’顯示道的證悟。‘無疑惑、斷追悔、離貪愛、生起和滅盡不增長執著’等句顯示道證悟果的現前。 為獲得遍知、斷除授記疑惑、斷除行走時忘失法性、斷除未來苦因、斷除現在苦因習氣的緣故。 其中在此義理中,應當視生起為三界所攝的相作意。滅盡為無相作意。執著在此義理中是貪嗔癡,彼等如同在入無相等持的有學處增長一樣,阿羅漢則不如是。
།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། སྤྲོས་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་། །འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྔ་མ་གཉིས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ ནི་ཁྱིམ་པ་ཕྱི་མའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡིན་ཏེ།ཆགས་པ་རྒྱས་ན་དེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལས་ནི་རྗེས་སུ་རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་ལ་གཡོ་བ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ལས་ནི་སྤྲོས་པ་ཡིན་གྱི། ཁྱིམ་པ་རྣམས་ནི་ཡུལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལས་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཆགས་པ་དང་དེའི་མཚན་མ་ལ་འཛིན་པ་ལས་དེའི་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། དེའི་གནས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། རྒྱུ་གང་ལས་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི དོན་ཅི་ཞེ་ན།གང་གིས་ན་མི་རྟག་པ་དང་རིས་མཐུན་པ་དེས་ན་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་དང་། གང་གིས་ན་རེག་པ་ལ་རག་ལུས་ཏེ་ཚོར་བ་དེས་ན་རྣམ་པར་འགྱུར་ལ། སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་བཤད་དོ། ། གང་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་ཅན་དེ་དང་། གང་ཡང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་ཅན་དེ་དག་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་མེད་པས་བདག་མེད་པའམ། དེ་ལ་བདག་མི་གནས་པས་ན་བདག་མེད་པ་སྟེ། དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དང་བདག་མེད་པའི་རྣམ པ་སྨོས་པ་ཡིན་ནོ།།ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཏེ། ཤེས་པ་གསུངས་པ་འདི་སྐད་དུ་གསུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །ངེས་པར་རྟོག་པ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྟེ། ཤེས་རབ་རྣམ་པ་ གསུམ་རྒྱུ་བ་དེ་ཉིད་ལ་བཟོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མགུ་བ་དང་།ཡང་དག་པར་མགུ་བ་དང་། ཡངས་སུ་མགུ་བའོ། །མི་རྟག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་རྗེས་སུ་བལྟ། འགོག་པར་རྗེས་སུ་བལྟ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་འབྱུང་བ་ བཞིན་ནོ།།མི་རྟག་པ་དང་། གཡོ་བ་དང་། འཇིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གཅིག་ལས་འཕྲོས་པ་མཐུན་པར་སྦྱར་བ་ལས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ནས་སྡིག་པའི་རྣམ་གྲངས་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུ་ཅི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་པོ་ ནས་མ་ཐོབ་པའམ་སྔ་མ་ལས་ཉམས་པའོ།།རྟོག་པར་བྱ་བ་ནི་གོང་མའི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པའོ། །མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ནི་སྤངས་པའོ། །ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཤེས་རབ་བསྟན་ཏོ། །ངེས་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྟན་ཏོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡོངས་སུ་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ ཆོས་གཉིས་པོ་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཇུག་པར་བསྟན་ཏོ།།མེད་ཀྱང་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་བདེ་བ་མེད་པའོ། །གསོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གིས་སྟོང་པའོ། །གསོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཙང་བའོ། །སྙིང་པོ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་གིས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ བཞི་མེད་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་ན་གཟུགས་དབུ་བ་རྡོས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན་བསགས་པ་དང་། འཇིག་པ་མྱུར་བ་དང་། ཆུའི་ཁམས་ལས་བྱུང་བ་ལྟར་ཟས་དང་སྐོམ་གྱི་རོ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཆུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཅང་བར་མི་བཟོད་པ་ཉིད་ནི། བཅང་བར་ མི་བཟོད་པ་དང་འཇི་བའི་གོང་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྒྱུར་བར་མི་ནུས་པའོ།།སེམས་ཅན་གཅིག་ཏུ་མོས་པའི་ཕྱིར་གོང་བུ་མ་ཡིན་ཡང་གོང་བུར་སྣང་བའོ། །ཚོར་བ་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུ་ནི་གསུམ་འདུས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་མི་གནས་པར་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལས་ལྟ་བུ་ནི་ དབང་པོ་སྟེ།དེ་སྐྱེ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ལྟ་བུ་ནི་སྤྲིན་ནོ། །ཆུ་ལྟ་བུ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཆར་པས་བཏབ་པ་ལྟ་བུ་ནི་རེག་པའོ། །ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུ་ནི་ཚོར་བ་སྟེ། མྱུར་དུ་འགག་པ་དང་མི་གནས་པའོ།
所謂分別、戲論、貪著、想,是四種煩惱。前兩者屬於出家眾的方面,後兩者屬於在家眾的方面,當貪著增長時就會生起。 出家眾對境界的體驗追憶是隨後的分別而已,從造作行為中生起戲論;在家眾則因境界近在眼前而生貪著。從貪著及其相上的執取而生起其想。 煩惱的因有二:非如理作意和其所依的諸法。從何因生起,那就是其因。 ‘凡是無常的就是苦’這句話是什麼意思呢?由於與無常相應,所以會生起生、老等苦;由於依賴觸而有受,所以會變異、生滅,因此說一切三受都是苦。 凡是具有生等苦法性的,以及具有變異等苦法性的,由於自性無我故是無我,或由於我不住于其中故是無我,因此提到空性和無我的行相。 了知是聞所生慧,即所說’如是說’的認知。正確了知是思所生慧。決定思維是修所生慧。對這三種執行的智慧本身的忍可,就是滿意、正滿意和遍滿意。 觀無常、觀離欲、觀滅,如聲聞地中所說。 無常、動搖、毀滅等廣說,應當了知從一處引申相應配合,從無常等異名直至罪過異名之間隨其所應。 未得而求得,是從未得到的或從前已失去的。思維是通達上位的殊勝。現證是斷除。 所謂’見’是顯示智慧。所謂’決定思維’是顯示禪定。所謂’如理遍思’是顯示于這兩法中無顛倒趣入。 ‘雖無而現’是說其中無樂。‘虛’是說空無我。‘聚’是說不凈。‘無實’是說無常,如是則由此顯示無四顛倒。 云何色如聚沫?因為積聚、速滅,如從水界生起,從飲食味和分別之水所生故。不堪把持性,即不能把持和如泥團等不能轉變。雖非團塊而現為團塊是因眾生一向勝解的緣故。 受如水泡,是因三和合而生及與無住相順故。如池是根,因為是其生處故。境如雲。識如水。觸如降雨。受如水泡,速滅且無住。
།འདུ་ཤེས་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ནི་གཡོ་བའི་བདག་ཉིད་དང་། རྣམ་པ་ དུ་མ་འབྱུང་བ་དང་།དམིགས་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡུལ་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཆུ་ཤིང་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་མིག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ སོ།།སྟ་རེ་རྣོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚོན་ཆའོ། །ཚལ་དུ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ལྔར་གཏོགས་པའོ། །ཆུ་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལུས་ཤིང་དང་ཆོས་མཐུན་པའོ། །སར་པ་དྲང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོར་ལྟ་བའོ། །དེས་དེ་དྲུང་ནས་ བཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྤོང་བའོ།།ལོ་མའི་གླེགས་བུ་རྣམ་པར་བཤིག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་པ་དུ་མའི་འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཙམ་དུ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །དེས་དེའི་སྙིང་པོ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མི་རྙེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་དུས་གཞན་དུ་མི་གནས་པའོ། །སྙིང་པོ་ལྟ་ ཞིག་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྟག་པ་དང་བརྟན་པའི་བདག་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོ་ག་ལ་སྣང་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། སྒྱུ་མ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་གཡོ་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ ཚིག་བླ་དགས་སོ།།ལམ་པོ་ཆེའི་བཞི་མདོར་འདུག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་པའོ། །སྒྱུ་མ་རྣམ་པ་བཞི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་དག་ཏུ་གླང་པོ་ཆེའི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་སྣང་པའོ། །གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ དུ།བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་གཡོ་བ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་པ་བཞི་ལ་བརྟེན་ཅིང་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་སྟོན་པ་དེ་ཡང་མི་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ལུས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་དེ། སྒྱུ་མའི་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །དཀར་པོའི་ ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རྫོགས་སོ།། །།སྡོམ་ནི། སྐྱེ་དང་རྒ་དང་འཆི་བ་དང་། །ཆགས་དང་འདོད་དང་ཉོན་མོངས་དང་། །འདོད་ཆགས་རབ་རྒྱས་ཞེ་སྡང་དང་། །གཏི་མུག་ཆུང་དང་ཁྱད་པར་ཉིད། །སྐྱེ་བ་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་འབྲེལ་པ་སྟེ། མིང་དང་གཟུགས ཀྱི་གནས་སྐབས་སོ།།ཀུན་ཏུ་སྐྱེ་བ་ནི་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །བྱུང་བ་ནི་རུམ་ནས་བྱུང་བའོ། །མངོན་པར་གྲུབ་པ་ནི་ལང་ཚོའི་གནས་སྐབས་ནས་བཟུང་སྟེ། དར་ལ་བབ་པ་དང་དར་ཡོལ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བར་གང་ཡིན་པའོ། །ཆེས་འགྲས་ནི་རྒས་ པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བར་གང་ཡིན་པའོ།།ཕུང་པོ་རྙེད་པ་ནི་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སོ། །ཁམས་རྙེད་པ་ནི་དེ་ཉིད་དུ་དེའི་ས་བོན་རྙེད་པའོ། །སྐྱེ་མཆེད་རྙེད་པ་ནི་མིང་དང་གཟུགས་འཕེལ་བས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །ཕུང་པོ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ནི་འབྱུང་བ་ནས་ བཟུང་སྟེ་རྒས་པའི་བར་རོ།།སྲོག་གི་དབང་པོ་བྱུང་བ་ནི་རིས་མཐུན་པ་སྔ་མ་ཡོངས་སུ་བཏང་སྟེ་རིས་མཐུན་པ་གསར་གྱི་ཚེ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །རྒ་བ་ནི་ན་ཚོད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་འགྲོ་བ་ན་རྡེག་འཆའ་ཞིང་འགྱེལ་བའོ། །མགོ་སྐྱ་ནི་སྐྲ་དང་བ་སྤུ་མ་ཚང་ཞིང་མདོག་དཀར་བ་དང་སེར་བའོ། ། གཉེར་མས་གང་བ་ནི་པགས་པ་འཁུམས་པའོ། །རྙིང་པ་ནི་ན་ཚོད་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་མདངས་མེད་ཅིང་སྐྱ་བོར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གཞོམ་པ་ནི་མཐུ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་སྟོབས་དང་རྩལ་མེད་པའོ། །སྒུར་པོ་ཕྱམ་སྒུར་པོ་ལྟར་ཡོ་བ་ནི་ལུས་མདུན་དུ་སྒུ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཁར བ་ལ་བརྟེན་པ་གང་ཡིན་པའོ།།ལུས་སྨེ་བ་ནག་པོས་གང་བ་ནི་སྨེ་བ་ནག་པོ་དག་གིས་ལུས་བཀྲ་བར་བྱས་པའོ། །ཐེག་ཆེ་བ་ནི་འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་འགྲེང་བ་དང་འཆགས་པ་དག་མི་མང་བའོ། །ཉམ་དམའ་བ་ནི་ཡུལ་དག་ལ་དབང་པོ་རྣམས་རྒྱུ་བ་མི་མང་བའོ། །ཉམས་པ་ནི་དྲན་པ་དང་བློ་མི་མང་ བའོ།།ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་སྐད་ཅིག་དང་ཐང་ཅིག་དེ་དང་དེ་དག་ཉིད་འདས་ཤིང་འབྲི་བའོ།
想蘊如同海市蜃樓,具有動搖的本質,顯現種種形相,對所緣境顛倒執著,以分別男女等相的方式明顯顯現境界。 如何說諸行如同芭蕉樹呢?譬如,所謂’具眼之人’是指聖聲聞。‘鋒利斧頭’是指智慧之器。‘入林’是指屬於五趣。‘芭蕉樹幹’是指與種種苦蘊之身相應。‘新直’是指執著有作者與受者的我見。‘從根砍斷’是指斷除我見。‘剝開葉片’是指詳細分析種種思心所的諸行僅是果報。‘連其非精華也不可得’是指彼等不住於他時。‘何況精華’是指絕不顯現常恒堅固的我、作者與受者。 如何說識蘊如幻呢?‘幻師’是指趣向福、非福及不動的識之異名。‘坐於四衢道中’是指識依止四住處。‘變現四種幻象’是指如同顯現象群等。如同那些像群等並非真實存在,同樣,依止福、非福及不動趣向的識之四種住處而顯現地獄等身,因其也將消失,故其身無有真實性,如同幻化之色。 白品分類已圓滿。 偈頌:生及老與死,貪慾及煩惱,貪慾遍增長,嗔恚及愚癡小與差別性。 生是最初結生相續,即名色位。遍生是身體圓滿。出生是從胎中出生。現前是從少年時期直至壯年與衰老之間的階段。極生是直至老年階段。 獲得蘊是名色位。獲得界是于彼位得其種子。獲得處是由名色增長而六處圓滿。蘊現前是從出生直至衰老。命根生起是捨棄前類同分而攝受新的壽命。 衰老是年齡轉變而行走時搖晃跌倒。白髮是頭髮體毛不全且成白色或黃色。皺紋遍滿是面板皺縮。衰朽是年齡轉變而無光澤成灰白色。羸弱是無有力量、精進、氣力與能力。駝背如弓彎曲是身體前傾,即依枴杖而行。 身體遍滿黑斑是以黑斑使身體斑駁。沉重是不多做站立行走等當下之事。衰退是諸根對境不多執行。損壞是念與慧不多。遍損是彼等根等於剎那間相繼衰減消失。
།དབང་པོ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ། །འདུས་བྱས་རྣམས་རྙིངས་པར་གྱུར་པ་ནི་དབང་པོའི་གནས་རྣམས་དུས་གཞན་དུ་གནས་པའོ། །རྙིངས་ པ་ནི་དེ་དག་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བའོ།།ཤི་འཕོས་པ་ནི་ལུས་ཡོངས་སུ་བོར་བའོ། །འཆི་འཕོ་བ་ནི་འཆི་ཀ་ཉིད་དོ། །ཞིག་པ་ནི་གང་ཞིག་ན་ལུས་རོར་འདུག་པའོ། །ནུབ་པ་ནི་གང་ན་མི་གནས་པའོ། །ཡང་ཞིག་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་སོ། །ནུབ་པ་ནི་མིང་གི་ལུས་སོ། །ཚེ་ཉམས་ཤིང་དྲོད་ཉམས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་ཀར་དེའི་དུས་སུ་སྙིང་གར་གནས་པའོ།།སྲོག་གི་དབང་པོ་འགག་པ་ནི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པའོ། །འཆི་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྙིང་གར་ཡོངས་སུ་འདོར་བའོ། །དུས་བྱས་པ་ནི་དེ་ཕྱིན་ཆད་དེ། ཤི་ནས་ཞག་གཅིག་གམ་གཉིས་སམ། ཞག་གསུམ་མམ། ཞག་བདུན་ལོན་པའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་ནི་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་གིར་འཛིན་པས་ནི་ཉེ་བར་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་རྩ་བ་ཅན་འཇིག་རྟེན་སོ་སོའི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་དང་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་དབང་ཅན་སྲེད་པ རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ལྷག་པར་ཆགས་སོ།།བདེ་བའི་ཚོར་བའི་གནས་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པས་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བའི་གནས་ལྟ་བུ་ལ་ནི་ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པས་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ ཡིན་པའི་ཚོར་བའི་གནས་ལྟ་བུ་ལ་ནི་གཏི་མུག་དང་བཅས་པས་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་དོ།།འདས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་ནི་བལྟས་པ་དང་བཅས་པས་རྒྱས་པར་བྱེད་དོ། །མ་འོངས་པ་ལ་ནི་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་བཅས་པས་གནས་སོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་ནི་ལྷག་པར་ཞེན་པ་དང་བཅས་པས་ མངོན་པར་ཞེན་ཏོ།།རང་གི་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་གྱུར་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་ནི་བདག་གིར་བྱེད་དོ། །རང་གི་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མ་གྱུར་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ཐ་མ་དང་འབྲིང་དང་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ནི་ང་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་བརྟེན་པས་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་དོ། །མཉམ་པར་ གཞག་པ་ཡིན་པའི་ས་པ་འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལ་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱེད་དོ།།མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པ་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་གྱ་ནོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྟེན་པར་བྱེད་དོ། །ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་ པ་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་ནི་རོའི་སྒོ་ནས་འཁོར་གྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ།།རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་ནི་ལེ་ལོ་དང་བག་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འདོར་རོ། །འདོད་པ་དང་སྡུག་པ་དང་དགའ་བ་ དང་ཡིད་དུ་འཐད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་མདོར་བསྡུ་ན།འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདོད་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བཙལ་བར་བྱ་བ་དང་། བརྟག་པར་བྱ་བ་དང་། ལྷག་པར་ཞེན་པར་ བྱ་བའོ།།དེ་ལ་འདོད་པ་མ་འོངས་པ་ནི་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པ་འདས་པ་ནི་འདོད་པར་བྱས་པ་དང་དགའ་བར་བྱས་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པའི་དངོས་པོ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་དང་མྱོང་བའི་དངོས་ པོའོ།།དེ་ལ་ཇི་སྙེད་དུ་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་པ་དེ་ནི་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །མྱོང་ཟིན་པའི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡིད་དུ་འཐད་པའོ། །འདོད་པའི་དངོས་པོ་འདས་པའམ། མ་འོངས་པའམ། ད་ལྟར་བྱུང་བའམ། ཡུལ་ལ་མ་མྱོང་བ་ནི་འདི་དག་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། འདིའི་བཙལ་བར་ བྱ་བའམ།བརྟག་པར་བྱ་བའམ། ལྷག་པར་ཆགས་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཚིག་འདི་དག་གིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
諸根完全成熟是彼等之差別。諸有為法衰老是諸根處於其他時間中。衰老是彼等轉變為他者。死亡是完全捨棄身體。臨終是臨死之時。毀壞是屍體所在。沉沒是不住之處。又毀壞是色身。沉沒是名身。 所謂’命衰及暖衰’是臨終時住於心間。命根滅盡是壽命完全窮盡。死亡是識完全舍離心間。已死是其後,即死後一日或二日或三日或七日。 對於六處,一切凡夫因執為我而生貪著。因執為我所而生近貪。薩迦耶見是一切世間各別見之根本,以我慢為主,貪愛為行相者則更加貪著。 對於如樂受處的六處,以貪著而領受。對於如苦受處則以嗔恚而捨棄。對於如不苦不樂受處則以愚癡而接受。 對於過去六處則以顧念而增長。對於未來則以歡喜而安住。對於現在則以過分執著而執著。 對於自己所擁有的他人相續中的六處則執為我所。對於非自己所擁有的他人相續中的下、中、殊勝者,則依傲慢行相而生驕慢。 對於等持地系屬欲界相應者則漸次希求。對於等持地系屬色界無色界相應者,因其廣大殊勝而依止。 依止在家之分的色、聲、香、味、觸,因隨從眷屬而領受。依止出家之分的六處,因懈怠放逸而不捨一切。 所謂’欲、可愛、喜悅、適意’這四個詞,總之應知是顯示欲事。彼欲事總之有三種:應尋求、應觀察、應執著。 其中未來之慾因應尋求故是欲。過去之慾因唯是已欲及已喜故是可愛。現在欲事有二種:境事與受用事。 其中對境事之慾是喜悅。對已受用事之慾是適意。欲事或過去、或未來、或現在、或未經歷境界僅此而已,彼等一切應尋求、應觀察、應貪著者皆由此等詞所顯示。
།འདོད་པ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་ལ་བརྟེན་ནས་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་། །སྡུག་པ་ནི་ད་ལྟའི་དུས་ལ་བརྟེན་ནས་ངོམས་མི་མྱོང་བས་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཡིད་དུ་འཐད་པ་ནི་འདས་པའི་དུས་ལ་བརྟེན་ནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་ཡིད་དུ་འོང་བས་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བའི་ངོ་བོ་ནི་སྡུག་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་གསུམ་ལ་འདོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། འདོད་པ་དང་ཡིད་དུ་འོང་བས་མངོན་པར་བརྗོད་པའོ། །འདོད་པ་དང་ ལྡན་པ་ནི་འདོད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རམ་ཟེར་བའམ་།ལོངས་སྤྱོད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འདོད་པའི་གནས་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པར་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ལྔ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ སོ།།དངོས་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་དང་། །ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་དངོས་པོ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་དང་། འགྲོ་བའི་དངོས་པོའོ། །དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་ ལ་སོགས་པས་སོ་སོའི་མཚན་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ།།ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ནང་ཡང་ཕན་ཚུན་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ་། །ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བའི་གཞི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལས་སྐྱེས་པ་སེམས་ ལས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བའི་བར་དུ་ཡང་སོ་སོར་མྱོང་བར་བྱེད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ལ་ཡང་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །མ་འོངས་པ་ན་འདོད་ཆགས་དྲག་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལ་ཡང་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །འགྲོ་ བ་ལྔ་ལེན་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ།།དེའི་རྒྱུ་ལས་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་བདག་ལ་གཞན་གྱིས་དབྱུག་པ་དང་། བསད་པ་དང་། བཅིང་བ་དང་། བརྡེག་པ་དང་། སྤྱོ་བ་དང་། སྤྱུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བདག་ལ་གནོད་པར་ འགྱུར་བའོ།།བདག་ལ་མ་ཡིན་ཡང་གཞན་ལ་སྐྱེད་པས་གཞན་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བའོ། །གཉིས་ཀ་ལ་སྐྱེད་པས་ན་གཉིས་ཀ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བའོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་སྨོས་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་གདོན་མི་ཟ་བར་ངན་སོང་དུ་ འགྲོ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ནི་གང་གཞན་དག་གིས་འདི་ལ་མི་ཤེས་ཀྱང་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱིས་ནི་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བའོ། །གང་གཞན་དག་གིས་འདི་ལ་ཤེས་ཀྱང་ངན་སོང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་དང་ཚེ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྡུག་བསྔལ་ དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ནི་ཆགས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མི་འབྱོར་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཙོ་ཆེར་ནི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དགུ་ཁོ་ནའོ། །འདོད་དགུར་མི་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་ན་འཆིང་བ་གསུམ་སྟེ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་རྣམས་སོ། །ཚོར་བ་གསུམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ ཕྱིར་ཏེ།དེ་དག་གིས་ནི་དེ་དག་ལས་ཐར་པར་འདོད་ཀྱང་མི་འགྲོལ་ལོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ས་བོན་དང་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ནི་བག་ལ་ཉལ་ཏེ། རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ཕྲ་བའི་དོན་གྱིས་སོ། །རྩ་བ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་ན་བདུན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཏེ། བག་ལ་ཉལ་མ་གཏོགས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྣམས་སོ། །སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་དོན་གྱིས་ན་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ རྣམས་ཏེ་ངོ་ཚ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་དོ།།དེ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱུན་ཆགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་བ་རྣམས་ཏེ། ལས་སུ་མི་རུང་བའི་ཞིང་རྩུབ་པོ་བཞིན་ནོ།
由於慾望是依靠未來時間而尋求的,所以是慾望。由於喜愛是依靠現在時間而無法滿足的,所以是欲求。由於適意是依靠過去時間,通過追憶而成為悅意,所以是明顯表述。喜樂的本質是依靠喜愛而在三時中成為欲求,以慾望和悅意而明顯表述。 具有慾望是因為與慾望相應,或者說是因為成為如同享受各種慾望之處。應當貪著是因為成為貪著之處。由於對五事進行結合,所以是諸結。 五種事是:應當結合的事、結合、無過失事、同類事和趣事。其中應當結合的是諸結的所緣,如此隨貪等隨各自相而追隨,對此進行結合。諸結也由於互相牽引,所以是能結合。 結的基礎能生現法中的過失,並且從此所生的心所苦和憂也各自感受。因此由於無過失,也對事物進行結合。由於成為未來強烈貪著等本質的因,所以也對同類進行結合。由於取五趣,所以對諸趣進行結合。 由於從其因而行惡行,所以他人對自己以棍棒、殺害、捆綁、毆打、驅逐、放逐等造成損害,因此成為對自己的損害。雖非對自己但對他人造成,所以成為對他人的損害。由於對二者造成,所以成為對二者的損害。 所說的’生現法中的過失’即是如前所述,由此不一定墮惡趣。至於來世,雖然他人在此不知,但由其因則墮惡趣。雖然他人在此知曉而墮惡趣,則是現法和來世二者。 從此所生的心所苦和憂,是由於貪著者如實不得所欲。主要是九種結。由於不隨欲行的意義,所以是三縛:貪、嗔、癡。是由三受的緣故,雖然想從彼等解脫卻不能解脫。 隨順煩惱分的習氣種子是隨眠,是由於隨逐微細的意義。由於說根本,所以是七種。由於從煩惱所生、與煩惱接近、令心相續煩惱,所以是隨煩惱,即除隨眠外的煩惱心所。 由於生相續不斷的意義,所以是諸纏,即無慚等八種。這些是因為極其相續。由於令身心不堪能,所以是垢,如同不堪能的粗糙田地。
།རྟེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་བྱེ་བྲག་སེམས་ཀྱི་ཐ་བ་རྣམ་པ་ལྔའོ། ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་མི་གཙང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་དྲི་མ་རྣམས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྟག་ཏུ་འཛག་པའི་ཕྱིར་དང་དྲག་ཏུ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་རྟག་འཛག་རྣམས་སོ། །མ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཟུག་རྔུ་རྣམས་ཏེ་ཟུག་རྔུ་མ་ཕྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །བཏང་སྙོམས ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་།སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཅི་ཡང་རྣམས་སོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་ན་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་རྩ་བ་རྣམས་སོ། །ཕྱི་མ་ལ་སྐྱེ་བ་ སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཟག་པ་རྣམས་སོ།།སྐྱེས་པ་ལ་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པས་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་གནོད་པ་རྣམས་སོ། །མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། འདོད་པ་མི་རྙེད་པ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་གདུངས་པའི་ཕྱིར་ན་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་རྣམས་སོ། །མྱ་ངན་དང་ སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་འཁྲུག་པ་རྣམས་སོ། །རྒྱུན་ཕྱོགས་སུ་ཁྱེར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཆུ་བོ་རྣམས་སོ། །སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་བཟུང་སྟེ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འཁོར་བའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་སྦྱོར་བ་རྣམས་སོ། ། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་སྟེ་མ་འོངས་པའི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམས་སོ། །དགྲོལ་བར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ན་མདུད་པ་རྣམས་སོ། །ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་ཤེས་པའི་སྒྲིབ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་སྒྲིབ་པ་རྣམས་སོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཚུན་ཆད་ཀྱི་ཆ་ནི འདོད་པའི་ཁམས་སོ།།བསྒོམ་པའི་ལམ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་ཆ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །དེ་གཉིས་ནི་ཐ་མ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཅི་རིགས་པར་ཚུན་ཆད་ཀྱི་ཆ་དང་མཐུན་པའམ་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་གོང་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་སོ། ། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་སྐྱེ་བའི་བགེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་འཆིང་བ་རྣམས་ཏེ་ལུས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔའོ། །ཆུང་ངུའི་ཆར་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་རྒྱ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་མེ་རྣམས་སོ་། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་སོང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་།དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིང་དུ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་དང་སེམས་ཀུན་ཏུ་གདུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་རིམས་ནད་རྣམས་སོ། །འཇིག་ཚོགས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ན་ཀུན་ཏུ་ལེན་པ་རྣམས་སོ། །ནགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ ལུས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའོ།།ནགས་སྦྱོར་ནི་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཆགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །འཐབ་མོ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་ན་འཐབ་པ་རྣམས་སོ། །རིག་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་ནག་པོའོ། །སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་ཕུང་པོའོ། །དགོས་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་དམན་པའོ།།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའོ། །བཙལ་བར་གཤའ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བའོ་། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ནི་མནོས་པ་ཉམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡིག་པའི་ཆོས་ནི་ངོ་ཚ་མི་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་ མེད་པ་དྲག་པོས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་དད་པ་དང་།འཕགས་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ལ་སོགས་པ་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །ཡང་ན་སྡིག་པའི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བརྣབ་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན། གནོད་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་དང་མཐུན་པར་ སྦྱར་རོ།།ཁོང་མྱགས་པ་ནི་ཕྱི་དགེ་སློང་གི་རྟགས་འཆང་བའི་ཕྱིར་བ་དང་། ནང་ན་དགེ་སྦྱོང་དུ་བྱེད་པའི་ཆོས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་ཕྱི་རོལ་མདོག་བཟང་པོ་ཡིན་ལ། ནང་ནི་སྲིན་བུ་ལ་སོགས་པས་ཟོས་ཤིང་ཁོང་སྟོང་དུ་བྱས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཉེས་འཛག་ནི་ཇི་ལྟར་ཉེས་འཛག་དང་ཉེས་ འཛག་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་ནོ།
由所依的差別而有五種心的低劣懷疑差別。貪等三者因為使不清凈所以是垢染。因為經常從諸根門漏泄以及猛烈損害的緣故是漏。因為使不寂靜的緣故是刺,如同未拔出的刺一樣。因為障礙舍以及具有戲論的緣故是所有。因為非法和不調順的行為親近的緣故是惡行。因為引發煩惱和惡行的緣故是根本。因為能生後世的緣故是漏。因為對已生者以老死等造成損害的緣故是損害。因為遇不悅意、離所愛、不得所欲等而受煎迫的緣故是熱惱。因為引生憂愁、悲嘆、痛苦、不悅、擾亂的緣故是擾亂。因為隨流漂去的緣故是暴流。因為從無始以來乃至現見之法中成為生死輪迴方便的緣故是結。因為從現在乃至未來成為方便的緣故是取。因為難以解脫的緣故是結。因為對所知事物成為智慧障礙的緣故是蓋。色界和無色界以下的部分是欲界。修道以下的部分是見道。這二者既是最後也是部分,因此隨應稱為下分或順下分五蓋。與此相反的是順上分。因為障礙聖道支生起的緣故是縛,即身見等五種。因為使小品類也極為增長的緣故是火。因為使至有頂者的一切煩惱種類都增長,以及應當被聖者們長遠斷除的緣故。因為使身心遍受煎迫的緣故是熱病。因為執取身見的緣故是取。所謂林即是顯現種種苦蘊的身體。林結即是能生彼的貪著。因為發起鬥爭等種種的緣故是鬥。因為成為明的違品的緣故是黑品。因為具有痛苦的緣故是蘊。因為無有利益的緣故是劣。因為是煩惱性的緣故是有過失。因為不應尋求的緣故是應當斷除。破戒是因為毀壞誓言的緣故。惡法是由於無慚無愧的強烈不信佛等,以及誹謗聖者等邪見相應。或者說因為行持種種惡法,即如經中所說’具貪慾、具害心’等。空心是因為外現沙門相而內無沙門法,如同外表美好而內部被蟲蛀空的樹木一樣。過失漏泄如同經中所說過失漏泄與非過失漏泄的法門。
།ཤིང་རུལ་གྱིས་བརྙོགས་པའི་ཆུ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་ཐོས་པ་གཟུང་བར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྲེད་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་ཆུ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེའི་དེ་ནི་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཤིང་རུལ་ གྱིས་བརྙོགས་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཤིང་རུལ་གྱིས་བརྙོགས་པའི་ཆུ་བཞིན་དུ་འཚོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གཞན་དག་གིས་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་བོང་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི་དགེ་སྦྱོང་འདུས་པ་དག་ཏུ་རྙེད་པ་དང་ཚུལ་ཤིང་ནོད་པ་དང་། མལ་ཆ་དང་སྟན་འགེད་པ་དག་ལ་ལོའི་དང་ པོའི་དུས་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་པར་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་འཆེ་བ་ནི་དགེ་སློང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཉམས་པ་དགེ་སློང་གི་ངོ་བོར་ཁས་འཆེ་བའི་ཕྱིར་བའམ་། འདོད་ཆེན་གྱིས་དོན་དམ་པའི་དགེ་སློང་དུ་ཁས་འཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲིག་པ་ མ་སྤངས་པར་སྤངས་པར་ཁས་འཆེ་བའོ།།ཡང་དགེ་སློང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཉམས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་འཆེ་བའི་ཕྱིར་ན་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་ཁས་འཆེ་བའོ། །དོན་དམ་པའི་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་འཆེ་བའི་ཕྱིར་ན་དགེ་སློང་དུ་ཁས་འཆེ་བའོ། །ཡང་དག་པར་བླངས་པ་གཏང་བའི་ཕྱིར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ འཆལ་བའོ།།སྡིག་པའི་ཆོས་མངོན་པར་བཏང་བ་ཡང་ལེན་པའི་ཕྱིར་ན་སྡིག་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །རྟགས་ཀྱི་བསམ་པ་བསླུ་བའི་ཕྱིར་ན་ནང་མྱགས་པའོ། །དགའ་མགུར་སྤྱོད་ཅིང་གནས་པའི་ཕྱིར་ན་ཉེས་འཛག་གོ། །ཐོས་པ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ན་ཤིང་རུལ་གྱིས་བརྙོགས་པའི་ཆུ་ ལྟ་བུར་གྱུར་པའོ།།དད་པས་བྱིན་པ་ལོག་པར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ན་ལུང་བོང་ལྟར་སྤྱོད་པའོ། །ལོག་པར་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་ན་དགེ་སྦྱོང་དང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་ཁས་འཆེ་བའོ། །ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་། ཁྲོ་བ་དང་། འཁོན་དུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་གཞི་བསྡུ་ བའི་ནང་དུ་གཞི་ཕྲན་ཚེགས་བཤད་པར་བྱའོ།།མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བའི་ཆོས་དང་། རྒ་བའི་ཆོས་དང་། གདུང་བར་བྱེད་པ་དང་། མེ་མུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནང་ན་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཆགས་ པ་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བས་སོ།།ཆགས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་མི་ལྟ་བ་མེད་པས་སོ། །འཆུམས་པས་ནི་མ་འོངས་པ་ན་འཐོབ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །མདུད་པ་བོར་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཕྲོགས་པར་བྱེད་པ་མདུད་པ་འདོར་བའོ། །བརྒྱལ་བ་ནི་འོག་ནས་ བཤད་པར་བྱའོ།།ལྷག་པར་ཆགས་པ་ནི་ཐོབ་པ་དག་ལ་མི་རྩོམ་པ་མེད་པའོ། །ལྷག་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཐོབ་པ་དག་ལ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་སྦྱོར་བའོ། །འདུན་པ་ནི་མ་ཐོབ་པ་དང་ཐོབ་པ་དག་ལ་ཐོབ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པར་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །འདོད་ཆགས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བས་ ལྷག་པར་ཆགས་པའོ།།འདོད་པ་དང་དགའ་བ་ནི་འདོད་པར་འགྱུར་བ་དང་དགའ་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །ཀུན་ཏུ་ཞེན་པ་ནི་ནང་གི་ལུས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ་སྲེད་པའོ། །འཆུམས་པ་ནི་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་རྣམས་ལའོ། །ལྷག་པར་ཆགས་པ་ནི་བདག་གི་ཡུལ་དག་ལ་སྲེད་པའོ། ། སྐོམ་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་འདོད་པའོ། །ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པའོ། །རྒྱགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱགས་པ་རྣམ་པ་བདུན་གྱི་གནས་ཡིན་པའོ། །བྱམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་འདོད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ལྟ་བུར་གྱུར་པའོ། །འདོད་པར་འགྱུར་བ ནི་འདས་པ་ལ་ལྟ་བའི་གནས་ལྟ་བུ་ལ་སྲེད་པ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའོ།།དགའ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ད་ལྟའི་དུས་ལ་བརྟེན་ནས་ཏེ་དགའ་བའི་ཡིད་བདེ་བའི་གནས་ལྟ་བུར་གྱུར་པའོ་། །ཡང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་གོམས་པས་སྲེད་པར་བྱས་པ་ནི་བྱམས་པའོ། །སྔོན་གོམས་པར་བྱས་པ་ནི་དགའ་ བའོ།།བརྒྱལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་དཔྱད་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའོ། །ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་སེམས་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའོ། །འཆིང་བར་འགྱུར་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་གནས་སུ་གྱུར་པའོ། །དོན་དུ་གཉེར་བར་འགྱུར་བ་ནི་ སྲེད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ།
所謂’如被腐木污染的水’是指他所獲得的聞法如水能夠去除渴愛,而這水被破戒等腐木所污染。因此,不能如被腐木污染的水那樣維生,因為應當被他人完全捨棄。 如驢般行為是指在僧眾聚集時,為獲得利養和分配臥具坐具等,僅在年初時說幾句話。 非沙門而自稱沙門,是指已失去比丘本質卻自稱為比丘,或因貪慾而自稱為真實的比丘。 所謂’非梵行’是指未斷淫慾卻聲稱已斷。又因自稱已失去比丘本質,故稱行梵行。因自稱為真實沙門,故稱為比丘。因捨棄正確受持,故為破戒者。 因再次接受惡法,故為諸惡法。因欺騙形相之心,故為內心腐敗。因隨意行住,故為過失泄漏。因聞法退失,故如被腐木污染之水。 因錯用信施,故如驢般行為。因妄語,故自稱為沙門和梵行者。 貪慾、嗔恚、愚癡、忿怒、怨恨等,當在廣說攝事中的小事中詳細解說。 無常、苦、無我、生法、老法、熱惱、火坑等,應當如其所在那樣在其中解說。 貪著是因對享受有明顯的喜好。貪著是因對此無不觀看。執著是對未來將獲得的享受的強烈欲求。 解開結縛是指從其他煩惱中解脫的解結。昏厥將在下文解說。 過度貪著是對已得之物無不執著。將成為過度貪著是對未得之物勤于追求。欲求是對未得和已得之物想要獲得和享用。貪慾是因對享受的明顯喜好而過度貪著。 慾望和喜悅如同將成為慾望和將成為喜悅。遍著是對內在身體所屬之物的渴愛。執著是對他人相續中所有之物。過度貪著是對自己境界的渴愛。 渴求是反覆想要。將成為貪著是貪慾的對境。將成為驕傲是七種驕慢的對境。將成為愛戀是如同對享受欲求的各種對境。 將成為慾望是對過去觀察對境的渴愛相續。將成為喜悅是依于現在,成為歡喜心樂的對境。又于現見法中習慣性產生的渴愛是愛戀。先前習慣性造作是喜悅。 將成為昏厥是背離對功德過失的觀察。將成為貪著是成為心執著的對境。將成為束縛是成為貪嗔癡的對境。將成為追求是生起渴愛。
།ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །དགའ་བ་དང་མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དོན་དུ་གཉེར་བའོ། །སྨྲ་བ་དང་མངོན་པར་སྨྲ་བ་ནི་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚིག་ཡོངས་ སུ་ཚོར་བའོ།།ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྩོལ་བས་ན་ལྷག་པར་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་ལུས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པར་ཆགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །ཆགས་པ་ནི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་འདོད་ཆགས་ པ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པ་ཡིན་ནོ།།སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ལ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ནི་གསུམ་ཀ་ལ་གཏི་མུག་གིས་སོ། །འདས་པ་ལ་ནི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་ནོ། །མ་འོངས་པ་ལ་ནི་སེམས་འབྲེལ་ཏོ། །ངལ་བ་ནི་དེའི་གཞི་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་བཞུགས་པའོ། ། རིམས་ནད་ནི་འདོད་པ་འབྱོར་པ་དག་ལ་སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ། །ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ནི་འདོད་པ་མི་འབྱོར་པ་དག་ལའོ། །འཁྲུག་པ་ནི་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ཏུ་སློང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟད་མོ་དང་བཀྲ་ཤིས་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་སྲེད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དགའ བས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་སྲེད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།དོན་དུ་གཉེར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པའི་རྙེད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་སྲེད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །མངོན་པར་དགའ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་དུ་འཐད་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་རྟོག་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་སྲིད་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་ ཉིད་ལ་སེམས་འཇུག་གོ།།རབ་ཏུ་འགྱིང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་འདི་ལྟ་སྟེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་སར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཁམས་ལྔ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །མྱོས་པ་ནི་རྒྱགས་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པའོ། །རབ་ཏུ་མྱོས་པ་ནི་རྒྱགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ སེམས་ཀུན་ཏུ་མི་བསྲུང་བའོ།།རབ་ཏུ་རྒྱགས་པར་གྱུར་པ་ནི་སྡིག་པ་ཀུན་ཏུ་རྩོམ་པར་སྦྱོར་བའོ། །རྒྱགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱགས་པའི་རྒྱུ་ཀུན་ཏུ་བསླངས་ནས་འདུག་པའོ། །འདོད་པ་དག་ལ་ཀུན་ཏུ་རྒྱགས་པར་གྱུར་པ་ནི་ཉེས་དམིགས་སུ་མི་ལྟ་བར་འདོད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་ པའོ།།སིམ་པ་ནི་བདེ་བ་ཚོར་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །ཚོར་བར་གྱུར་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཚོར་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །འདོད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ལྷག་པར་ ཆགས་པ་དང་།རྣམ་པར་འཆིང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཞེན་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་འདོད་ཆགས་པ་རྣམས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ས་ལས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ནང་གི་དྲི་མ་ནི་ཁོན་དུ་འཛིན་པའི་བསམ་པ་འཛིན་པའོ། །ནང་གི་[(]འགྲེན་[,]འགྲན་[)]ཟླ་ནི་འདོད་པ་ལ་བགེགས་བྱེད་པའོ། །ནང་གི་ ཕྱིར་རྒོལ་བ་ནི་མི་འདོད་པ་ལ་གཏོད་པའོ།།ནང་གི་དགྲ་བོ་ནི་མི་མཐུན་པ་ལ་གཏོད་པའོ། །མི་སྡུག་པ་ནི་འདོད་པ་དང་ཡིད་དུ་མི་འཐད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཟློག་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནའོ། །གནོད་པ་ནི་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནའོ། །མི་མཐུན་ པ་ནི་དུས་གསུམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནའོ།།ཡིད་དང་འགལ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ། རྩུབ་པ། དྲག་པ། ཡིད་དུ་མི་འཐད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཞི་བསྡུ་བ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གཏུམ་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ།།ཀུན་ཏུ་ཟབ་པ་ནི་རྣོ་བ་དང་གཏུམ་པོར་སྨྲ་བའོ། །གཟུགས་པོར་སྨྲ་བ་ནི་ཡི་གེར་བཏོན་ནས་འཛེམ་པ་མེད་པར་ཚིག་རྩུབ་པོར་སྨྲ་བའོ། །ནང་པ་ནི་བསམ་པ་ཁྲོས་པའོ། །འཁྲུག་པ་ནི་ངག་གི་བྱེ་བྲག་གིས་བསམ་པ་ཁྲོས་པ་སྟོན་པའོ། །གནོད་སེམས་སུ་བྱེད་པ་ ནི་ལག་པ་ལ་སོགས་པས་འཚོག་པའོ།།ནང་སྟེ་འདུག་པ་ནི་འཁྲུགས་པའི་མཇུག་ཏུ་གདོང་ཁྲོ་གཉེར་དང་བཅས་པར་གནས་ཤིང་ཚིག་ཏུ་མི་སྨྲ་བའོ།
結合是指成為結合之處以及與罪惡不善法相結合。 喜悅與極喜是爲了現前而追求。 言說與顯說是爲了現前而發出語言。 爲了通達而精進則成為貪著,是爲了以身體尋求。 爲了貪著而住是指對所得執著。 貪著是對樂受的貪慾,這就是遍貪。 對苦受則生嗔恨。 遍癡是對三者都以愚癡。 對過去則具有見。 對未來則心相續。 疲憊是安住于尋求其基礎。 熱病是對得到慾望時心生煩惱。 熱惱是對未得慾望時。 擾動是爲了改變所得。 遍求是指顯示對觀看和吉祥等的取著愛。 以喜是指顯示執取最勝的愛。 追求是指顯示執取佈施所得的愛。 極喜是指顯示執取對可意一向分別的有。 心趣入于彼等。 ‘傲慢’是指如詳說,應從等持地中五出離界了知。 醉是具有三種慢。 極醉是依慢而不護心於諸罪惡不善法。 極傲慢是造作罪惡。 成為傲慢是遍求傲慢因而住。 于諸欲貪傲慢是不觀過患而受用欲。 安適是依樂受自相。 領受是依共相。 感受是依其他諸受的因相。 欲、貪、貪著、繫縛、執著、遍貪等如聞所生地中所了知。 內垢是持怨恨心。 內敵對是對欲作障礙。 內反對是導向不欲。 內怨敵是導向不順。 不悅是欲及不可意等是與欲等相違。 苦是自性隨念時。 損害是現前時。 不順是作意三時時。 違意是現前苦,因為將造成損害。 難忍苦、粗暴、猛烈、不可意等如攝事中所說當了知。 暴惡是顯示。 遍猛是說銳利和暴惡語。 粗語是發出文字無所顧忌地說粗暴語。 內怒是意念憤怒。 擾亂是以語言差別顯示意念憤怒。 害心是以手等毆打。 內住是擾亂後面帶怒容而住且不說話。
།འཁྲུག་པ་ཀུན་ཏུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཁོན་དུ་འཛིན་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ བྱུང་ན་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་པ་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ། དགེ་སློང་དག་སྡིག་པ་དང་འདྲེས་པ་དག་གིས་ནི་ལེ་ལོ་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བར་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལེན་པས་དེའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་དང་ བཅས་པའོ།།དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལས་རིང་དུ་བྱེད་པས་དེའི་ཕྱིར་གནོད་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་འཚེ་བ་དང་བཅས་པའོ། །འགྱོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་བཅས་པའོ། །ཡང་སྨྲས་པ། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་ པའོ།།སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །གནོད་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའི་ཚོར་བ་རྣམ་པར་འགྱུར་བའོ། །འཚེ་བ་དང་བཅས་པ་ནི་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ལ་དེ་གཉི་ག་ ལས་མ་ཐར་པའོ།།ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཅི་རིགས་པར་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་མེས་སོ། །ཡང་འདས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་བཅས་པའོ། །མ་འོངས་པ་ལ་ནི་གནོད་པ་དང་བཅས་པའོ། །གསོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཆེར་འཁོན་དུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ་།།ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་དགྲ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཕམ་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་རྩལ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་འགལ་བར་བྱེད་པའོ། །ཞོམ་པ་ནི་སྐྱེས་པ་དང་གནས་པ་དང་འགལ་བར་བྱེད་པའོ། །འཇིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའོ། ། གཞན་རྒྱལ་བ་ནི་རྩལ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་འགལ་བར་བྱེད་པའོ། །རྒྱབ་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནི་རྩལ་སྐྱེས་པ་གནས་པ་དང་འགལ་བར་བྱེད་པའོ། །ངན་པར་ཞོམ་པ་དང་། རྣམ་པར་ཞོམ་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཅོམ་པ་དང་། གནོད་པ་དང་། བསྒྱེལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་དག་གི་དོན་ནི་ཚིག་འདི་དག་གིས རིག་པར་བྱའོ།།སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་ནི་འདས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཕྱི་མའི་མཐའ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ནི་མ་འོངས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཟད་ པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་དེ་ལྟར་མ་ཤེས་པས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཅི་བདག་འདས་པའི་དུས་ནས་བྱུང་བར་གྱུར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ། ཇི་ལྟར་འདུག་།ཇི་ལྟ་བུར་འགྱུར་། སེམས་ཅན་འདི་དག་ག་ལས་འོངས། འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་གང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་དེ་ལྟར་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་དུ་རྨོངས་པས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཅིང་ནང་དང་ཕྱི་དང་གཉི་ག་དག་ལ་ཆོས་ཙམ དུ་མི་ཤེས་ཏེ།ནང་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལའོ། །ཕྱི་ནི་ཕྱིའི་ལྔ་པོ་དག་ལའོ། །ཕྱི་དང་ནང་ནི་དབང་པོའི་རྟེན་དེ་དག་ཉིད་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྟེ། ཆོས་དེ་དག་ནི་ནང་གི་ཡིན་པར་ཡང་དམིགས་ཤིང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དག་གིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་མི་ཤེས་པ་ལས་འདུ་བྱེད་ཙམ་དུ་མི་ཤེས་པ་བདག་ དང་བྱེད་པ་པོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།།རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་ཤེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་དག་དང་ཡུལ་གཞན་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་རྣམས་ལ་དབང་ཕྱུག་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་འབྱིན་པ་པོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མི་ཤེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་རྨོངས་པ་ལས་དང་ འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པར་བྱེད་པའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།འདི་ནི་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །ཆོས་འདི་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སངས་རྒྱས་མི་ཤེས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རྣམ་པ་དག་གི་སྒོ་ནས་སོ།
引發一切爭鬥是由於追隨損害之因而反覆懷恨。煩惱生起時令心完全煩惱,因此處於痛苦中,如所說:‘諸比丘,與罪惡相混者,懈怠者處於痛苦中’。 由於領受未來的痛苦,因此具有痛苦。由於遠離善法,因此具有損害。由於是其他煩惱的因,因此具有傷害。由於令人追悔,因此具有熱惱。 又說:‘痛苦’是已宣說的。‘具有痛苦’是具有痛苦和不悅。‘具有損害’是樂受的變異。‘具有傷害’是于非樂非苦受未脫離彼二者。‘具有熱惱’是對樂等隨應以貪嗔癡火。 又過去是具有痛苦。未來是具有損害。‘殺害’是顯示完全執持大怨恨。‘反抗和敵人’如前所說。‘敗’是違背未生起的士伕力量生起。‘毀’是違背已生和安住。‘令畏懼’是反覆趨向。 ‘他勝’是違背未生起的力量生起。‘背轉’是違背已生力量安住。‘惡毀’、‘遍毀’、‘別毀’、‘損害’、‘昏迷’等詞義應由這些詞了知。 不知前際是於過去諸行不知無常性。后際是于現在諸法不知盡法性。前際和后際是于未來諸法不知生法性和已生諸法盡法性。 由於如是不知,從前際等開始:‘我是否從過去時生起’等廣泛非理作意。‘如何安住、如何轉變、這些有情從何處來、從此死後往何處去’這是從前際后際開始的非理作意。 如是由於于無常性愚癡,隨順於諸行起我見,于內外二者不知唯法。內是于內處。外是于外五處。內外是于彼等根依和法處,彼等法被了知為內的,也為外處所攝。 由於不知業而不知唯行,執著有我和作者。不知異熟是于有情器世間和其他境界執著有自在天、作者和出生者。不知業和異熟是由於一切愚癡而誹謗業果獲得邪見,這是說外道的無知。 於此法中凡夫不知佛陀是從法身諸相門中。
།ཆོས་མི་ཤེས་པ་ནི་ལེགས་པར་གསུངས་པ་ ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་སོ།།དགེ་འདུན་མི་ཤེས་པ་ནི་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་མི་ཤེས་པ་ནི་མདོ་སྡེ་དག་ལས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའམ། རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་སོ། །རྒྱུ་དག་མི་ཤེས་པ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་ པ་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་རྣམས་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་ཤེས་པའོ།།རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་མི་ཤེས་སོ་། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ནི་མི་དགེ་བ་རྣམས་དང་དགེ་བ་རྣམས་སོ། ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ནི་ཉེས་དམིགས་དང་ཕན་ཡོན་དང་ལྡན་པའོ། །ནག་པོ་དང་དཀར་པོ་རྣམས་ནི་མ་རིག་པ་དང་རིག་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའོ། །གནག་ཅིང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པ་རྣམས་དང་དཀར་ཞིང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བ་རྣམས་སོ་སོར་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ རྣམས་ནི་དཀར་བ་དང་།གནག་པ་གང་དག་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བ་དང་གནག་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བར་དེ་དག་མི་ཤེས་པའོ། །རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་རྟོགས་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ སྒོ་ནས་བདེ་བ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་རེག་པ་སྐྱེས་པ་རྣམས་དང་དེ་འགགས་པ་དང་ཉེ་བར་ཞི་བ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མི་ཤེས་པའོ།།ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་ བ་དང་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་དེ་དང་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའམ་མ་བཤད་པར་རོ། །མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །མ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པའོ་། །མངོན་པར་མ་རྟོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་ འཇོག་པ་ལའོ།།མུན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དངོས་པོ་མི་ཤེས་པའོ། །ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་སྒྲོ་འདོགས་པའོ། །མ་རིག་པ་ནི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་མི་མཁས་པ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་མ་བྱུང་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་བཤད་པ་དེ་དང་དེའི་དོན་དང་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་ མི་ཤེས་པའོ།།མུན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །སྒྲིབ་པ་དང་ཆོད་པ་དང་ལོང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་འདི་ལྟ་སྟེ། གཞི་བསྡུ་བ་ལས་རྟོགས་པར་བྱའོ་། །ཀུན་ཏུ་བསྒྲིབས་པ་དང་ཆོད་པ་དང་མཐོ་བ་དང་ཡོངས་སུ་མཐོ་བ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་རྒྱས་པར་འདི་ལྟ་སྟེ།སྲེད་པ་ཅན་གྱི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཞེ་ས་མི་བྱེད་པ་ནི་ཞེ་ས་མི་བྱེད་པར་སྦྱོར་བའོ། །བླ་མར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་པས་སོ། །མཉེས་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་འདོད་པས་ཕོངས་པར་སྦྱོར་བའོ། །མཆོད་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཐོབ་པ་མེད་པར་ སྦྱོར་བའོ།།ཡང་ཞེ་ས་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་མཆོད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཚིག་འོག་མ་འོག་མ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གུས་པར་མ་བྱས་པས་ཆོས་ཉན་བླ་མར་མ་བྱས་ཡིད་ཆེས་པར་མ་བྱས་པར་ཞེས་བྱ་ནི་རྒྱས་པར་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་བསྡུ་བ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། ། གུས་པར་མི་ཉན་པ་ནི་ཉན་པར་མི་འདོད་པའོ། །རྣ་མི་གཏོད་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པའོ། །ཀུན་ཤེས་པར་འདོད་པའི་སེམས་ཉེ་བར་འཇོག་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་མི་འདོད་པ་ཉིད་དོ། །སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡང་དག་པར་མི་རྟག པའོ།།ཡང་དག་པར་བླང་སྟེ་མི་གནས་པ་ནི་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའོ། །གསོན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་གཉིད་ལོག་པ་ནི་དོན་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཚིག་གོ། །འབྲས་བུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་བསླུ་བའོ། །འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ འབྲས་བུ་བསླུ་བའོ།
不知法是從善說等方面而言。不知僧是從善入等方面而言。不知苦等是如經中所分別或從十六行相方面而言。不知諸因是不知無明等有支為諸行等之因。所謂從因所生是不知諸行等從無明等因所生。染污分與清凈分之法是諸不善法與諸善法。有罪與無罪是具過患與功德。黑與白是隨順無明分與明分。黑而異熟黑者與白而異熟白者差別,即是白與黑,凡是異熟白與黑者,皆從因緣所生,故稱為緣起,不知彼等。 所謂未如實了知六觸處,是不如實知從六處所生樂受等觸及彼等之滅與寂。所謂由於未如實了知之理趣,是爲了如實通達法及爲了智見與證悟。所謂于彼彼者,是如前所說或未說。所謂不知是隱蔽。所謂未見是未現前。現前未證悟是于應如實了知者不依賴他人。 黑暗是不知真實事物。愚癡是增益非真實事物。無明是于所知事物不善巧,于彼等未生,即是不知如是所說彼等之義及名句文。黑暗是具誹謗一切邪見者之事。所謂障蔽、遮斷、令盲,廣如《事攝》中當知。所謂遍障、遮斷、高與遍高,廣如《愛者經》中所說當知。 不恭敬是不恭敬加行。不尊重是不信功德。不悅意是貧乏欲求加行。不供養是無所得加行。又從不恭敬乃至不供養,是解釋後後之詞。由不恭敬聞法、不尊重、不信任而聞法,廣如《抉擇攝》中當知。 不恭敬聽聞是不欲聽聞。不專注是心散亂。不發起遍知欲心是不欲修行。不修行是于如法之法不如實隨順思維。不正受持而住是未領會師教。于諸活人中睡眠是無義,此是教言。所謂無果是欺誑往善趣之因。所謂非果是欺誑彼果。
།དོན་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་བསླུ་བའོ། །ཕན་ཡོན་མེད་པ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པ་བསླུ་བའོ། །གནོད་པ་ཆུང་ངམ་ཞེས་དྲི་བ་ནི་ཁམས་མ་སྙོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །ཉམ་ང་བ་ཆུང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་མཐའི་སྦྱོར་བ་མི་མཉམ་པ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ ནས་སོ།།བསྐྱོད་པ་ཡང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟས་ཡི་གར་འོང་བ་དང་ཟོས་པ་བདེ་བླག་ཏུ་འཇུ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །འཚོ་བ་དང་། སྟོབས་དང་། བདེ་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་རྣམས་ནི་འདི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སའི་ནང་དུ་ཁ་ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་མི་འབྱེད་སོ་སོར་རྣམ་ པར་མི་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་འདི་ལྟ་སྟེ།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་པར་མི་བྱེད་འཇལ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །ཉུང་བ་ནི་རབ་ཙམ་ཞིག་མེད་པའོ། །ཆུང་ངུ་ནི་དམན་པ་ཙམ་ཞིག་དང་ལྡན་པའོ། །ཉུང་ ཤེས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ཙམ་ཞིག་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའོ།།ཁྱད་པར་རམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །བསམ་པའམ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ། །ཐ་དད་དུ་བྱ་བའམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ། འདི་ནི་རྣམ་གྲངས་བསྡུ་བ་ཞེས་བྱའོ།
無義者,即欺騙獲得涅槃之因。無利益者,即欺騙獲得其果。問’損害小否’是依于諸大種不調。‘危險小否’是依于業之邊際無不平等加行。‘輕動否’是依于食物可口及食物易於消化。 活命、力量、安樂、無過失等,如是當知聲聞地中知食量中所說。‘不分別、不各別分別’者,廣如是當知聲聞地中所說。‘不思維、不權衡’者,廣如是當知聲聞地中所說。 ‘少’即全無。‘小’即僅具下劣。‘少知’即僅執取名言。‘差別否’即自相之差別。‘意樂否’即世俗相之差別。‘分別否’即因相之差別,此即名為異門攝。
། འདི་དག་ནི་བདག་གི་ཐ་སྙད་མང་པོ་གདགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཆེ་ལོང་མདོ་སྡེ་ལས་བཏུས་ནས། དོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་སྟོན་པ་ནི་ཚད་མེད་དེ། ཕྱོགས་འདི་དང་བསླབ་པ་འདི་དང་བསྟན་པ་འདིས་ཀྱང་འདི་དག་དང་རྣམ་གྲངས ་གཞན་རྣམས་དང་དོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དག་ལ་ཡང་བརྟག་ཅིང་ཡོངས་སུ་བསྟན་པར་བྱ།
這些是從經典中摘取的我的眾多名相的大略分類,是從意義的方面作了完整的宣說,而諸佛世尊所宣說的分類是無量的,通過這個方面、這個學處和這個教法,也應當觀察並完整宣說這些以及其他分類和其他意義的分類。
D4042
རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་རྣམ་གྲངས་བསྡུ་བ་རྫོགས་སོ།། །།འདི་ལ་ཤློ་ཀ་བདུན་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཡོད་དོ། །[་]@#། །རྣམ་བཤད་བསྡུ་བ་བཞུགས། ། @#། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་རྣམ་པར་བཤད་པ་བསྡུ་བ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྣམ་པར་བཤད་པ་བསྡུ་བ་གང་ཞེ་ན། སྤྱི་སྡོམ་ནི། ལུས་དང་རྣམ་པར་བཤད་པ་དང་། །ཚིག་འབྲུ་དང་ནི་དོན་ཉིད་དང་། །ཆོས་དང་ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་། །དོན་དང་རྒོལ་བའི ལན་དང་ནི།།མཚམས་སྦྱར་བ་དང་སྨྲ་བ་དང་། །བཤད་དང་འཁོར་དང་ཉན་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་བསྔགས་པ་བསྡུས་པ་དང་། །རྒྱས་དང་བསླབ་པའི་ཕན་ཡོན་ཡིན། །དེ་ལ་མདོ་སྡེའི་ལུས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཚིག་འབྲུ་དང་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཚིག་འབྲུ་ནི་གནས་ཡིན་ལ་དོན་ནི་དེ་ལ་ གནས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་གཉིས་ཀ་བསྡུས་པ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་བཤད་པ་གང་ཞེ་ན། མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་ལྔར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཆོས་དང་། ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་། དོན་དང་། རྒོལ་བའི་ལན་དང་། མཚམས་སྦྱར་བའོ། །དེ་ལ་ཚིག་འབྲུ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། མིང་གི་ ཚོགས་རྣམས་དང་།ཚིག་གི་ཚོགས་རྣམས་དང་། ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་དང་། ངག་དང་། རྣམ་པ་དང་། བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་མིང་གི་ཚོགས་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དངོས་ པོ་དང་།རིགས་པ་དང་འབྲེལ་བ་དང་། སོ་སོ་དང་འབྲེལ་བ་དང་། ཡོན་ཏན་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཐ་སྙད་ལས་བྱུང་བ་དང་། གྲགས་པ་དང་། མ་གྲགས་པ་དང་། གསལ་བ་དང་། མི་གསལ་བ་དང་། བསྡུས་པ་དང་། རྒྱས་པའོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མིང་ནི་རེ་ཞིག་ནང་གི་ངག་ ལ་སེམས་ཅན་དང་སྲོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་།ཕྱི་རོལ་གྱི་དག་ལ་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་དག་པའི་དངོས་པོའི་མིང་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་དང་དོན་རྣམས་ཀྱིའོ། །རིགས་དང་འབྲེལ་བའི་མིང་ནི་སེམས་ཅན་ དང་གཟུགས་དང་།ཚོར་བ་དང་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སོ་སོ་དང་འབྲེལ་པའི་མིང་ནི་སངས་རྒྱས་བྱིན་དང་ཡོན་ཏན་བཤེས་གཉེན་དང་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡོན་ཏན་ལས་བྱུང་བའི་མིང་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་སུ་རུང་བས་གཟུགས་དང་། ཚོར་བར་བྱེད་པས་ ཚོར་བ་དང་།ཉིན་མོར་བྱེད་པས་ཉི་མ་དང་། སྲེག་པར་བྱེད་པས་མེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐ་སྙད་ལས་བྱུང་བའི་མིང་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དབུལ་པོ་ལ་ཕྱུག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་དང་། གཞན་ཡང་དོན་ལ་མི་ལྟོས་པར་མིང་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གྲགས་པའི་མིང་ནི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་མིང་གང་ ཡིན་པའོ།།མ་གྲགས་པའི་མིང་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །གསལ་བའི་མིང་ནི་གང་གི་དོན་ཤེས་པའོ། །མི་གསལ་བའི་མིང་ནི་གང་གི་དོན་མི་ཤེས་པ་སྟེ། འགྲོ་ལྡིང་བའི་རིག་སྔགས་ལྟ་བུའོ། །བསྡུས་པའི་མིང་ནི་ཡི་གེ་གཅིག་གང་ཡིན་པའོ། །རྒྱས་པའི་མིང་ནི་ཡི་གེ་མང་པོ་གང་ཡིན་པའོ། ། དེ་ལ་ཚིག་གི་ཚོགས་རྣམས་ནི་མིང་དང་ཡི་གེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་ཚིག་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚིག་དང་། བསྒྲུབ་པའི་ཚིག་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཚིག་དང་། བསྟན་པའི་ཚིག་དང་། བཤད་པའི་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་ཚིག་ནི་ཚིག་འབྲུ མ་རྫོགས་པ་དང་།དོན་མ་རྫོགས་པ་ལས་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚིག་ནི་ཚིག་གཉིས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་འབྲུ་ནི་མ་རྫོགས་པ་ཡིན་ལ། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མ་ རྫོགས་པ་ཡིན་པས་མི་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ།
應當建立。瑜伽師地論攝事分完畢。此中有七百二十五頌。
同部經論
與本文同名或相近的其他版本、科判、譯文與註疏。