菩薩藏佛教學會
20
背景
翻譯
下載 ▾

d4264邏輯語言解脫源秘密 吉祥慧堅c3.5s

D4264

། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ནཱ་ག་རཀྵི་ཏ་དང་། བོད་ཀྱི་སུམ་པ་ལོ་ཙཱ་བ་དཔལ་མཆོག་དང་པོའི་རྡོ་རྗེས་བསྒྱུར་བའོ།། །།[]@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཏརྐ་བྷཱ་ཥཱ། བོད་སྐད་དུ། རྟོག་གེའི སྐད།སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བླ་མ་འཇིག་རྟེན་དབང་བཏུད་ནས། །བྱིས་པ་ཡིད་གཞུངས་ཆུང་བ་རྣམས། །ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་ལུགས་མཉན་ཕྱིར། །རྟོག་གེའི་སྐད་ནི་རབ་གསལ་བྱ། །འདིར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས། སྐྱེས་བུའི་དོན་ ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཚད་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་དང་པོར་ཚད་མ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱའོ།།ཚད་མ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་སྔར་མ་རྟོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ནོ། །འདིས་དོན་འཇལ་བས་ན་ཚད་མ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་སྟེ་ཐེ་ཚོམ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་སྐྱོན་དང་བྲལ་ བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།སླུ་བ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པར་བརྗོད་ལ། ཐེ་ཚོམ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པ་དག་ལ་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཤིང་སྐམ་མམ་མི་ཡིན་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ སྔར་མེད་པ་ཡིན་པས་སྔར་མ་རྟོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ནོ།།སྤྱོད་ཡུལ་ནི་ཡུལ་དེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་སྐྱེས་པ་དེའི་དོན་ཐོབ་པར་རུང་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མའོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་བྱེད་པ་པོ་དང་སྐྱེས་བུ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་དང་དོན་ལས་སུ་གྱུར་པ་གང་གི་ཚེ་ཡང་ཐོབ་ པར་མི་བྱེད་ན།དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་ཤེས་པས་སྐྱེས་བུ་མགྲིན་པ་ནས་བཀུག་པའི་ཚུལ་དུ་སྟོབས་ཀྱིས་དོན་ལ་རབ་ཏུ་གཞུག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་འདི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་ ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་རྣམ་པ་འདིས་ངེས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་གལ་ཏེ་དེས་བྱས་ན་དེ་ཙམ་ཉིད་དེའི་ཚད་མ་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་ལ་སྐྱེས་བུ་ནི་དེ་ལ་དགོས་པའི་དབང་ལས་འཇུག་པ་ཉིད་དེ་དགོས་པ་མེད་ན་མི་འཇུག་པ་ཉིད་དོ།།དོན་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་ ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པ་ཉིད་དེ།ཤེས་པ་ལ་ནི་རིང་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། འོ་ན་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཚད་མ་ཡིན་ལ་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱང་མཐོང་བའི་དོན་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལས་ཡིན་ན། གང་མཐོང་བ་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

我來為您翻譯這段藏文文獻: 這是印度堪布那伽熱克希塔(Nāgarakṣita)與藏地桑巴譯師吉祥第一金剛(dpal mchog dang po’i rdo rje)所譯。

梵文題名:Tarkabhāṣā 藏文題名:rtog ge’i skad(邏輯語言) 頂禮諸佛! 禮敬上師世間主, 為使幼童易領悟, 聆聽法稱之宗規, 今當明釋邏輯語。 此處,爲了那些想要以思維為先的人們,由於一切人的目標都依靠正確的認識方法而成就,所以首先應當確立量(正確認識)的概念。量是對先前未知對象的正確認識。因為它能測度對象,所以稱為量。它是正確的認識,因為遠離懷疑和顛倒的過失。 在世間中,無欺的認識被稱為正確的認識。懷疑和顛倒的認識並不具有無欺性,就像”這是干樹還是非樹”的懷疑認識,以及將蜃景誤認為水的認識一樣。其對象是先前未知的,故說是對先前未知對象的認識。 所謂對象,即瓶子等事物,從這些對像所產生的、能獲得其義的認識就是量。那麼,如果認識作為能作者,與補特伽羅(人)作為所作對象,以及對像作為業處,在任何時候都不能獲得,由於它不是獲得者,如何能成為量呢? 對此回答:認識並非如同抓住某人的脖子那樣用強力使人趨向對象,而是通過”此事物的自性如是,而非他相”這樣的方式產生確定,僅此而已,便是其量性,因此無有相違。補特伽羅則是依需求而趨入,若無需求則不趨入。 對象也會被瑜伽士、食肉鬼等所障蔽,但對於認識而言又有什麼遙遠之處呢?若說正是由於無欺性而使認識成為量,而無欺性又來自於所見對象的獲得,然而所見並不能被獲得,因為是剎那性的緣故。

།གང་ གཟུགས་མཐོང་ལ་རེག་བྱ་ཐོབ་པར་བྱེད་ན་ནི་དེའི་ཕྱིར་གཞན་མཐོང་ཞིང་གཞན་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོར་ན་གཞན་ཐོབ་ཏུ་ཟིན་མོད། འོན་ཀྱང་མཐོང་བ་ཁོ་ན་བདག་གིས་ཐོབ་པོ་སྙམ་དུ་གཅིག་ ཉིད་དུ་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ལས་རྟོགས་པ་ཐོབ་པར་བརྗོད་དོ།།གང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་དོན་ཐོབ་པར་རུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན་འདི་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་པར་རུང་བའོ། །འདི་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་ པ་མེད་པར་ངེས་པར་མི་ནུས་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཙམ་གྱིས་ན་འཁྲུལ་པ་དང་།མ་འཁྲུལ་པ་དག་གིས་བྱེ་བྲག་མི་རྟོགས་པས་དེའི་ཕྱིར། དེ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྐྱོན་འདི་ནི་མེད་དེ་ཤེས་པ་ཙམ་སྐྱེ་བ་ལས་འདི་དག་གི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་མི་ནུས་མོད། འོན་ཀྱང་ཤེས་ པའི་ཁྱད་པར་སྐྱེས་པ་ལས་ཏེ།ཇི་ལྟར་གཅིག་གི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བློ་ཞན་པས་ནི་སྐྱེས་པའི་དབང་ལས་ཤེས་པ་མི་སླུ་བ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་མོད། འོན་ཀྱང་སྲེག་པ་དང་འཚེད་པ་དང་། འབོགས་པ་དང་། །ཁྲུས་དང་བརྟུན་པ་དང་། བསྐུ་བ་ལ་ སོགས་པའི་དོན་བྱེད་པ་རིང་པོ་ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྐྱེས་བུ་མཐོང་བས་སམ།དུ་བ་ཕྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་ངེས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །བློ་མི་ཞན་པས་ནི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་དོན་བྱ་བ་ཐོབ་པས་ན་མི་སླུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཚད་ མ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོགས་པའི་དོན་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ་དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་ཐོབ་པ་མེད་པར་ཡང་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གསུངས་པ། ཚད་མ་སླུ་མེད་ཅན་ཤེས་པ། །དོན་གྱི་བྱ་བ་གནས་པ་ནི། །མི་སླུ་ཞེས་སོ། །སྒྲ་ནི་མཉན་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དཔྱད་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཉན་པ་ཁོ་ན་དེར་དོན་གྱི་བྱ་བ་གནས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་དང་སྤྲིན་དང་རི་མོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མཐོང་བ་ཁོ་ན་དོན་གྱི་བྱ་བ་གནས་པ་ཡིན་པ་བཞིན ནོ།།དེ་གསུངས་པ། ཤེས་བྱའི་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་ཁོ་ན་དེ་ལ་དོན་གྱི་བྱ་བ་གནས་པར་འདོད་དོ་ཞེས་སོ།

我來為您翻譯這段藏文: 若有人問:如果見到色法而獲得觸覺,那麼由於見此而得彼,獲得的是未認識的對象,如何能成為量呢? 答:不然。雖然實際上獲得的是其他,但由於執著”唯有所見是我所得”這樣的一體性,故說獲得認識。對於蜃景等產生水等的認識,由於不能獲得對象,所以絕非是量。 若問:若不獲得對象,如何能確定”此可得,彼不可得”?僅憑認識的生起,無法分辨錯亂與不錯亂的差別,那麼如何稱為正確的認識呢? 答:此過失並不存在。雖然僅從認識的生起無法了知這些差別,但可從特殊認識的生起而了知。如某一特殊性,即如是說。如是,雖然智慧薄弱者無法僅從生起而了知認識的無欺性,但通過長期體驗燒、煮、穿刺、沐浴、研磨、塗抹等作用的人的見聞,或見到煙霧升騰等而得以確定。智慧不薄弱者則能通過極為明顯的現量而了知。 若問:如果量的無欺性特徵是由獲得對像作用而成立,那麼耳識因為不能獲得所認識的對象作用,如何能成為量呢? 答:不然。了知對像自性即是量性,這在某些情況下即使沒有獲得外境對象的作用也是可能的。如所說:“量是無欺的認識,對像作用的安住即是無欺。“聲音僅由聽聞即已考察完畢,因此聽聞本身即是對像作用的安住,如同見到日、月、云、圖畫等,見到即是對像作用的安住一樣。如所說:“了知所知自性本身,即是所許的對象作用安住。”

།དང་པོ་ནི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་དོན་བྱ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཆུ་དང་མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་དོན་གྱི་བྱ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཁོ་ནས་འཇུག་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་ཐེ་ཚོམ་མེད་དུ་ཆུག་ ཀྱང་།འོན་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གསུངས་པ། ཐེ་ཚོམ་འགྱུར་བ་གང་གིས་ཟློག་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གནས་པ་ཉིད་དེ། དོན་གྱི་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་རྟོགས་པ་བར་ཆད་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་མངོན་སུམ་ སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ལས་དོན་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་ལ།བློ་ཞན་པས་ནི་དེ་དང་མཐུན་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་ནི་རང་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་ཚད་མ་ཉིད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་གཞན་ལས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་དང་རང་རིག་པའི་ཤེས་པ་ནི་རང་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་ཚད་ མ་ཉིད་དོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་ཚད་མའོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་གང་དང་པོ་ཁོ་ནར་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཚད་མ་སྟེ་དེ་ཉིད་ལ་ཕྱིས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བཟུང་ ཟིན་པ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དཔེར་ན་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་བས་བུམ་པ་མཐོང་ནས་ཕྱིས་ཡུལ་དེ་ཉིད་ལ་འདི་བུམ་པའོ་ཞེས་ལྷག་པར་ཞེན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་དྲན་པའི་ངོ་བོའམ། ཡང་ན་ལ་ལ་སོགས་པ་ལ་དུ་བ་མཐོང་ནས་འདི་ན་ མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སླར་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ལ་འདི་ན་མེ་ཡོད་དོ་སྙམ་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ།།ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་ཚད་མའོ་ཞེས་བརྗོད་པས་ན་ཤུགས་ལས་བེམས་པོའི་རང་བཞིན་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོངས་ སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཉིད་བསལ་ལོ།།ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡང་ཤེས་པ་ཁོ་ནའི་གཉུག་མའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན། དེ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་བར་འདི་ལྟར་འོས་ཞེས་པའོ། ། དེ་རྣམས་གཉིས་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་།ཅེས་པའོ། །དབང་པོ་སོ་སོ་བར་གྱུར་པ་ནི་མངོན་སུམ་མོ། །ཀྵ་ནི་དབང་པོ་སྟེ་མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་ལུས་ཞེས་པའོ། །དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།

首先,具有分別的人爲了獲得對像作用,僅憑對水火等對像作用的懷疑而趨入。即使假設他對此沒有這樣的懷疑,但因為沒有能成立或能破除的量。如所說:“懷疑生起時,何者能遮遣?” 因此,這是確定的:通過對像作用言說的了知無間斷而生起極為明顯的現量,從此趨入對境;而智慧薄弱者則從與此相應的比量而趨入。 正因如此,現量僅從自身即是量。有些則從他者而成量。瑜伽行者的智慧和自證知識僅從自身即是量。比量因為是確定的自性,所以僅從自身即是量,這是大師所說。 因此,意思是這樣的:凡是最初趨入境界的認識,唯有它是量,而後生起的其他認識則不是量,因為執取已執取的對象故非是量。例如,無分別者見到瓶子后,後來對同一對境執著”這是瓶子”的有分別認識,其本質是憶念;或者在山等處見到煙後生起”此處有火”的比量認識,緊接著又對同一對像生起”此處有火”的比量認識。 說”正確的認識是量”,由此遮遣了無情性的根等,因為它們沒有決定作用故非是量。決定作用即是能了知性,這唯是識的本性,因此不應成為非識性的根等之本性。 這些分為二種:現量與比量。各別根即是現量。“kṣa”是根,即眼、耳、鼻、舌、身。從此生起的認識是現量,這是其義。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་དབང་པོ་ལ བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཡིད་ལ་སོགས་པར་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་པ་གསུམ་པོ་དབང་པོ་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དབང་པོ་སོ་སོར་གྱུར་པ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲའི་བཤད་ པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་རྟོགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ལ།མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲའི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དོན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ལ་གྲགས་པའི་དབང་ལས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། འདམ་སྐྱེས་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཤེས་པའི་རང་རིག་པའི་ངོ་བོ་དང་དོན་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པས་ན་ མངོན་སུམ་གྱི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བར་གྲུབ་པོ།།འདིས་དོན་དཔོག་པར་བྱེད་པས་ན་དཔོག་པ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་ནི་ཕྱིས་ནས་ཀྱི་དོན་ལ་སྟེ། ཕྱིས་འཇལ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ། རྟགས་བཟུང་བ་དང་རྟགས་དང་རྟགས་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་དྲན་པ་དག་གིས་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་གང་ལ་ལ་སོགས་པའི་ ཆོས་ཅན་ལ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་དངོས་པོ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་གྲགས་པའི་དབང་ལས་རྟོགས་པར་བྱའོ།།རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་གཅིག་དང་། གསུམ་དང་། བཞི་དང་། ལྔ་དང་དྲུག་ཅེས་ལོག་པར་རྟོགས་པ་རྣམས་བསལ་ལོ། ། དེ་ལྟར་ནི་མངོན་སུམ་གཅིག་པུ་ཁོ་ན་ཚད་མའོ་ཞེས་ཙཱ་རྦཱ་ཀའོ། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་གྲངས་ཅན་པའོ། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་དང་ཉེ་བར་འཇལ་ལོ་ཞེས་རིགས་པ་ཅན་པའོ། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་སྒྲ ལས་བྱུང་བ་དང་ཉེ་བར་འཇལ་བ་དང་དོན་གྱིས་གོ་བའོ་ཞེས་འོད་བྱེད་པའོ།།མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་དང་ཉེ་བར་འཇལ་བ་དང་དོན་གྱིས་གོ་བ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའོ་ཞེས་དཔྱོད་པ་པའོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་གཉིས་ཉིད་དུ་ཐོབ་པ་ལ། མངོན་སུམ་དང་ ནི་རྗེས་སུ་དཔག་།ཅེས་སླར་ཡང་བརྗོད་པ་ནི་དེ་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གཉིས་ཉིད་བསལ་བའི་དོན་དུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ནི་བརྡ་སྤྲོད་པ་ན་རེ་མངོན་སུམ་དང་སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ཚད་མ་གཉིས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་ཙཱརྦཱ་ཀས་ཀྱང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་ནི་ངེས་པར་མངོན་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཆེད་དུ་བྱེད་ལ། གཞན་གྱི་བློ་ཡང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ལུས་དང་ངག་གི་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་འདིས་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་ དཔག་ནན་གྱིས་ཁས་བླང་བར་འགྱུར་རོ།

那麼,如果說依根的認識不是現量,那麼在這種情況下,將要解釋的意識等三種認識因為不是從根生起,就會成為非現量了,對此有此質疑。 對此應當回答:所說的”各別根”是作為現量這個詞的解釋原因而理解的,而現量這個詞的運用原因應當從”直接顯現對像”這一共許義來理解,如同蓮花一樣。因此,自證等也因為是識的自證本性以及直接顯現對象,所以成立為現量這個詞所表述的對象。 因為這能推度義,所以是推度;“隨後”是指後來的意思,即後來度量是隨後推度,應當從共許義來理解:凡是通過把握因相和憶念因與所表之間的關係,而在山等有法上認知隱蔽事物的隨後認識,唯有它才是隨後推度這個詞所表述的。 “二種”這個詞排除了一、三、四、五、六等錯誤理解。 如是,唯有現量才是量,這是順世外道的主張。現量、比量和聲生知是數論派的主張。現量、比量、聲生知和類比是正理派的主張。現量、比量、聲生知、類比和義準是勝論派的主張。現量、比量、聲生知、類比、義準和無體是彌曼差派的主張。 “二種”這個詞已經確立為二,而再次說”現量與比量”是爲了排除其他形式的二種,因為有語法學派主張現量和聲生知兩種量。 對此應當理解:順世外道也必須承認比量為量,因為他們爲了讓他人瞭解現量的定義而行動,而他人的心識並非現量,那是什麼呢?是從身語行為的結果推度而知,因此他們將不得不承認從果相所生的比量。

།འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དགག་པའི་ཆེད་དུ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་སྨྲ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་རང་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཐ་སྙད་བྱེད་ཅིང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་མིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ཇི་ལྟར་བསྙོན་པ་མ་ཡིན། སྒྲ་ལས་བྱུང་བའི་ ཤེས་པ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མར་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ།མི་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱང་འབྲེལ་བ་མེད་པར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྒྲ་རྣམས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་སྒྲ་དང་དོན་དག་ལ་འབྲེལ་པ་ཡོད་ན་དེའི་བདག་ཉིད་དམ་དེ་ལས་འབྱུང་ བར་འགྱུར་གྲང་ན།དེ་ལ་རེ་ཞིག་དེའི་བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲ་དང་དོན་དག་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་བདག་ཉིད་ནི་གཅིག་ཉིད་དུ་བརྗོད་ལ། ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ནའང་གཅིག་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་བ་ལང་དང་རྟ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་གཅིག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་སྨྲ་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་སྒྲའི་བྱ་བ་མེད་པར་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་འཇིམ་པའི་གོང་བུ་དང་། དབྱུག་པ་དང་། ཆུ་དང་། འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་ལས བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་སྐྱེ་བ་མཐོང་ཞིང་སྒྲ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པར་ཁོ་ནར་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་རྐན་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེའོ།།འོན་ཏེ་འདི་ལྟར་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་དག་ལས་གཞན་པ་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་དངོས་པོ་སྒྲ་ དང་དོན་དག་ལ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་བརྡ་མི་ཤེས་པའི་སྐྱེས་བུས་ཀྱང་སྒྲ་བརྗོད་པ་ལས་རུང་བ་ཙམ་ཁོ་ནས་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་ལྟར་དོན་ངེས་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་ནཱ་ལི་ཀཻ་རའི་གླིང་ནས་མངོན་པར་ གསར་དུ་འོངས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཨགྨིའི་སྒྲ་ཐོས་ཀྱང་ཨགྨིའི་སྒྲ་ལས་དོན་ངེས་པ་ཅི་ཡང་མི་རྟོགས་སོ།།འོན་ཏེ་བརྡ་དེ་དང་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་དང་དེ་རྟོགས་པར་རུང་བ་འདི་ཁོ་ན་སྒྲ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་འདི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྡ་ཐམས་ཅད་དུ་རུང་ བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ཅི་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དོན་སྨྲའམ། འོན་ཏེ་གཞན་ཞིག་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འབྲེལ་པ་གཞན་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ཡོད་ཀྱང་སླ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཡང་འབྲེལ་པ་ཅི་ཞིག་གིས་དེ་དག་གི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ།

爲了否定來世,他們也說要建立所謂的”不可得”,因此,他們自己用比量來進行言說,卻說比量不是量,這怎麼不是自相矛盾呢? 聲生知也應當承認是由於對外境無欺而成為量,而無欺性離開關聯是不合理的,但聲音與外境之間並沒有關聯。如是,若聲音和對像之間有關聯,那它要麼是同一本質,要麼是從彼生起。 首先,它不是同一本質,因為聲音和對像顯現為極其不同。同一本質是說一性,如果在顯現為不同的情況下仍承認為一性,那麼牛和馬等也應成為一性。 也不是從彼生起,因為沒有相隨和相違。因此不能說是從彼生起。如是,即使沒有聲音的作用,我們也看到瓶子等物是從泥團、杖、水、輪等因緣中產生,而聲音也完全不需要外境,僅僅由人的意願通過上顎等的作用而生。 若說除了同一本質和從彼生起之外,聲音和對像之間確實存在所詮能詮關係的實在關聯,那麼不懂約定俗成的人也應該像從燈等認知瓶等那樣,僅僅通過聽到聲音就能確定認知對象,但事實並非如此。如是,從椰子島新來的人雖然聽到”火”(agni)這個聲音,但從這個聲音中什麼確定的對象也不能瞭解。 若說依賴於這個那個約定俗成而能瞭解這個那個,這就是所說的聲生,這是不對的。如此,這就不能成立為量,因為約定俗成可以隨意安立。因此,是說出想說的對象呢?還是說出其他什麼無法知道的東西呢?即使有某種其他關聯也無濟於事,因為這樣的話,還要追問:通過什麼關聯它們之間才有關聯?

།འབྲེལ་པ་བཞི་པ་གཞན་གྱིས་སོ་ ཞེ་ན།བཞི་པ་ཡང་དེ་རྣམས་ལ་འབྲེལ། གང་གིས་འབྲེལ། ལྔ་པ་འགའ་ཞིག་གིས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་གང་གིས་ཞེས་པ་སྟེ། ཐུག་པ་མེད་པ་ལ་ཕྱི་མ་མ་གྲུབ་ན་སྔ་མ་རྣམས་མི་འགྲུབ་པོ། །ཅི་སྟེ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྒྲ་དང་དོན་དག་གི་འབྲེལ་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ འབྲེལ་པ་མེད་པ་དེ་འབྲེལ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ།བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་འདི་འདྲ་བ་ཁོ་ན་སྟེ། གང་གི་འབྲེལ་བ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་ཕ་རོལ་པོ་སྦྲེལ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཚད་མ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ ཡིན་ན་ནི།ལན་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །ཕྱི་མ་རྗོད་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་ཁོ་ནའི་རང་བཞིན་འདི་འདྲ་བ་སྟེ། སྲེག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །འབྲེལ་པ་གྲུབ་ན་ནི་ཚད་མ་དམ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རྟོགས་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ མཐོང་ངོ་།།སྒྲའི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་སྒྲ་རྣམས་ངེས་པའི་དོན་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་གལ་ཏེ་བུམ་པ་ཞེས་པའི་སྒྲ་འདི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ལ་ལྟོ་བ་དང་། མགྲིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཆུ་འཛིན་པར་ནུས་པའི་དངོས་པོ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ ན།དེ་ཇི་ལྟར་བརྡ་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེས་བུའི་འདོད་པས་རྟ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད། སཱ་ལའི་ས་བོན་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པས་ན་བརྡ་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་བུམ་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཆེས་པས་བྱས་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཚད་ མ་ཉིད་དུ་འདིར་བརྗོད་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།ཡིད་ཆེས་པ་ཉིད་ཁོ་ན་ངེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཡིད་ཆེས་པ་ཉིད་ནི་སྐྱོན་ཟད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ལ། སྐྱོན་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཕ་རོལ་པོའི་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་བརྗོད་ཅིང་། ཕ་རོལ་པོའི་སེམས་ཀྱི་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱང་མཚོན་པར་ དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ལུས་དང་ངག་གི་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུའི་རྟགས་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་འཇུག་ཚུལ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་རིགས་པ་ལས། ཇི་ལྟར་ཡིད་ཆེས་པ་ཉིད་ངེས་པར་བྱེད་ཅེས་པའོ། ། འབྲེལ་པ་སུན་ཕྱུང་བས་རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་རྣམས་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱང་བསལ་བས་ན་ལོག་པར་མ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་གང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བརྡ་བྱས་པས་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དབང་ལས་དེ་ཅི་ཡང་ཉམས་པ་མེད་དོ།

若說是由第四種關聯,那麼第四種關聯又是通過什麼與它們關聯?若說是由第五種某個關聯,那麼還是要問”通過什麼”,如此無窮盡,若後者不成立,前者也不能成立。 若說聲音和對像之間的關聯就是無關聯,這是不對的。因為凡是無關聯的怎麼能成為關聯呢?就像瓶子和毛毯一樣。 若說關聯的自性就是這樣的:不依賴其他關聯而單獨將彼此聯繫起來,這是不合理的。如果是已經成立的量的自性,就不必回答。後者不能成為能詮,就像火的自性就是能燒,而虛空等其他的則不是一樣。若關聯已經成立,則量和任何微小的認知者都未曾見到。 也不能說”僅僅由聲音功能的自性,聲音對確定的對象無錯亂”這樣的話。如此,若”瓶”這個聲音僅僅依靠自性來表達具有腹部和頸部形狀、能盛水的事物,那它怎麼能依賴其他約定,由人的意願來表達馬等呢?娑羅樹種子由其因生起能生芽的自性,所以依賴其他約定而能生瓶是不可能的。 在此也不應說可信者所作的聲音是量,因為可信性本身無法確定。如是,可信性被說為過失窮盡,而過失窮盡又被說為他人心識的某種執行,而他人心識的執行又因極難表徵的緣故(而無法確定)。 身語等行為這類果相,也能顯示其他方式的趣入方法,有貪者也裝作離貪者,依此類推,如何確定可信性呢? 由於破除了關聯,也就遮遣了吠陀聲音的量性,因此並非誹謗。如此,那麼一切無疑的世間言說如何可能呢?如是,由於這樣那樣的約定,從表達意願的力量而來,這一切都毫無損減。

།ཇི་སྐད་དུ གསུངས་པ།སྒྲ་རྣམས་མེད་པ་སྨྲ་བ་པོའི་བསམ་པ་བསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །རིགས་པ་ཅན་པའི་ཉེ་བར་འཇལ་བ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་སྤྲོས་པ་ནི། གང་རྟོགས་པ་པོ་བ་ལང་ཤེས་ཤིང་པ་མེན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཇོ་བོས། དགོན་པར་སོང་ལ་བ་མེན་འོ་ན་ཅིག་ཅེས་བསྒོ་ལ། དེས་ཀྱང་བ་མེན་གྱི་སྒྲའི་ བརྗོད་བྱའི་དོན་མི་ཤེས་པས།ནགས་ན་སྤྱོད་པའམ། གཞན་དེ་ཤེས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་དྲིས་པ། ཀྱེ་སྤུན་བ་མེན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་སོ། །དེས་སྨྲས་པ། བ་ལང་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བ་བ་མེན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེ་དགོན་པར་སླེབས་པ་བཏང་བ་སྐྱེས་བུ་དེའི། བསྟན་པའི་ངག་གི་དོན་དྲན་པའི་ ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་བ་མེན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཤེས་པ་བྱེད་པ་པོ་འདི་བ་མེན་གྱི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་རྟོགས་པ་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་སྐྱེས་པ་ཚད་མའོ་ཞེའོ།།འདི་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཚད་མ་ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། འདིའི་ཡུལ་ཡང་མཁས་པས་ དཔྱད་པར་གྱུར་ཀྱང་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡང་མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་དེའི་ཡུལ་དུ་བརྗོད་ན། དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་མི་དམིགས་པས་གནོད་ལ། བལྟ་བར་མི་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་དེའི་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་མ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ ཡང་འབྲེལ་པ་དེ་ཡང་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་ལས་ཐ་དད་པའམ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན།གལ་ཏེ་ཐ་དད་ན་དེའི་ཚེ་འབྲེལ་པ་གང་གིས་དེ་དག་གི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་འབྲེལ་བ་གཞན་རྟོག་ན་ནི་ཐུག་པ་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་ཐ་མི་དད་ན། དེའི་ཚེ་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་འབའ་ཞིག་ཁོ་ན་སྟེ། མཚུངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་ནི་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་འདི་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་པའི་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་འབྲེལ་པའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་རིགས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་འདི་དག་འབྲེལ་པའོ་ཞེས་པའི་བློ་ནི་རང་གི་རྒྱུའི་སྟོབས་ལས་འབྲེལ་ཟིན་པའི་དངོས་པོ་གཉིས་ལས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་འབྱུང་སྟེ་འབྲེལ་པ འཕེན་པའི་མཐུ་ནི་མེད་དོ།།དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་པས་བཤད་པའི་ཚད་མ་ཉིད་བསལ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ནི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཀྱི་གོང་བུའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འདྲ་བ་ཉེ་བར་འཇལ་བའི་ཡུལ་དུ་དེས་བརྗོད་ལ། འདྲ་བའི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་དུ་འདྲ་བ་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཚད་མས་རྟོགས་ པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

正如所說:“聲音能遮除說無者的意圖。” 現在破斥正理派關於比度為量的廣泛論述:假設有一個了知牛但不知野牛的認知者,主人對他說:“去曠野擠野牛奶。“由於他不知道”野牛”這個詞的所詮義,便在林中行走,或向其他知道的人詢問:“兄弟,野牛是什麼樣子?“那人回答說:“野牛就像牛那個樣子。” 當此人到達曠野,由於記憶之前那人所說話語的意思,以此為助緣而產生與野牛相應的認知,了知”這就是’野牛’一詞所詮表的”,這種果性的生起就是量。 這也不合理,因為所謂”量”必定遍於具有對境,而此處的對境即使智者觀察也不可見。若說其對境是所謂的”相似”關聯,那麼這在勝義中也是不存在的。若是可見的,則被不可得所違害;若是不可見的,則未見到能成立其存在的量。 再者,此關聯是與所關聯者相異還是不相異?若相異,則應說通過什麼關聯成為彼等的關聯?若設想其他關聯則無窮。若不相異,則僅有所關聯者,根本沒有所謂的”相似”關聯。 若說:能生起如此關聯認知的就是關聯。這不合理,因為”這些是關聯”的認知是從自因的力量中,從已經關聯的兩個事物中如實生起的,並沒有引發關聯的力量。 如是應遮遣勝論派所說的量性。如是,他們說相似差別聚的差別相似是比度的對境,但相似性除了相似事物外不能安立,因為無有量所證知。

།དེ་ལྟར་ནི་གལ་ཏེ་འདྲ་བ་ལས་གཞན་པའི་འདྲ་བ་ཉིད་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་འདི་སྣང་དུ་རུང་བ་མི་དམིགས་པས་ཉམས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི། ཅི་སྟེ་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་རྟགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐབས་ལས་ཀྱང་དེ་ཇི་ ལྟར་གྲུབ།འདྲ་བའི་རྟོགས་པ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་དང་འདྲ་བའི་དངོས་པོས་ཀྱང་བྱ་བ་འཐད་དོ་ཞེས་པས་དེའི་རྟོགས་པ་ལས་ཀྱང་དེ་གྲུབ་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་འཇལ་བ་ཁོ་ན་ལས་འདྲ་བ་ཉིད་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གྲུབ་པའི་འདྲ་ བའི་གོང་བུ་དག་གི།གང་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ཉེ་བར་འཇལ་བའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་རྒོལ་བ་དེས་བརྟགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདྲ་བ་ཉིད་ཙམ་ཉེ་བར་འཇལ་བ་ལས་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཅེས་པའོ། །དོན་གྱིས་གོ་བ་ཡང་ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་འཐད་པ་མི་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི། གང་ མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྟོགས་པའི་དོན་དེ་གང་མེད་ན་འཐད་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དེ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བའོ་ཞེས་པ་དོན་གྱིས་གོ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ།།འདིར་འདི་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། གང་འདི་ཚད་མས་མཐོང་བའི་དོན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ པའི་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དམ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་འབྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་རྟོག་པ་འདི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའམ་འབྲས་བུ་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་གྱིས་གོ་བར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་ ན་ད་ནི་དོན་གྱིས་གོ་བར་ཚད་མ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ།འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལས་སྣམ་བུ་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རེ་ཞིག་མ་དམིགས་ཏེ། ཅི་ལས་དེ་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར། དེ་ལྟར་ནི་མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བ་དངོས་པོ་མེད་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚད་མར་སྤྱོད་པ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་དེ།དེ་ལ་མི་སྐྱེ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་།ཅི་མེད་པ་དགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཚད་མ་མི་སྐྱེ་བ་ཙམ་མམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་ཡིན། དངོས་པོ་གཞན་པ་ཡང་བེམས་པོའི་རང་བཞིན་ནམ་ཤེས་པའི་རང་ བཞིན་ཡིན།ཤེས་པ་ཤེས་པ་ཙམ་མམ་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེས་པའི་དངོས་པོའི་ཤེས་པ་ཡིན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དངོས་པོ་མེད་པ་མེད་པར་དགག་པའི་ངོ་བོར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ནུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དམ་ཤེས་པ་སྐྱེད་ པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་གིས་ཀྱང་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

我來翻譯這段藏文: 如果相似性是異於相似事物的,那麼由於它應當可見而不可得,必定成為破滅;如果是不可見的,那麼由於沒有與之相關的標誌,如何能從比量等途徑成立它? 相似的認知是從自因如是生起的,相似事物也能作用,因此不應從其認知而成立它。若說僅從比度即可成立相似性,這是不對的。因為對方所設想的比度對境,是由其他量所成立的相似聚的差別與所差別的事物,因此如何能僅從比度成立相似性? 義準也不應成為量等,因為義準的定義是:對於從現量等所了知的義,若無某義則不應理,由此遍知該義,這即是義準的定義。 這裡應當思考:這是量所見的義,如果與所觀察的隱蔽義之間,有某種本性相屬或因果相屬的關聯,那麼這種認知就是從自性因或果性因所生,因此義準就只是比量。若無關聯,則義準就不成為量,因為無關聯故,如從瓶子認知毛毯。 無實法的自性首先是不可得的,如何能成為量?如是,勝論派說現量等諸量不生即是無實法量。對此,這個不生是什麼?是僅僅遮遣無的方式的量不生,還是非遮方式的其他實法?其他實法是無情的自性還是有情的自性?有情是僅是意識還是與一識相混的事物的意識? 首先,無實法不應是無遮的體性,因為它空無一切功能,如何能成為決定或生起認識?正因如此,任何東西都不能成立它。

།མཁས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུས་གང་གསུངས་པ། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཅི་ཞིག་གི་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཡང་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་སོ།།བེམས་པོའི་ངོ་བོ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བེམས་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བེམས་པོའི་ངོ་བོ་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པ་ནི་བུམ་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་འགར་ཡང་མཐོང་བའམ་ཐོས་པ་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །ཤེས་པ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐལ་པ་རི་རབ་ཙམ་དང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཤེས་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མའམ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ཞར་བྱུང་སྟེ། སའི་གཞི་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཤེས་པ་དངོས་པོ་མེད པར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན།དེའི་ཚེ་མངོན་སུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་མིང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་འུ་ཅག་ལ་མི་མཐུན་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པའོ། །མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་འདི་གནས་སོ། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་རྟོག་བྲལ་མ་འཁྲུལ་པའོ། ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་བསྡོམས་ནས་སྒྲ་དང་འདྲེས་པའི་རྣམ་པའི་རྟོག་པའམ་ནང་གི་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་ནི་རྟོགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུའི་འདི་བུམ་པའོ་ཞེས་པའི་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །བྱིས་པ་དང་ལྐུགས་པ་དང་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་གི་བརྗོད་པའི རྣམ་པ་ལྷུར་བྱེད་པའི་ངོ་བོའི་རྟོགས་པའོ།།དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། བརྗོད་པ་དང་འདྲེར་རུང་བར་སྣང་བའི་རྟོགས་པ་ནི་རྟོགས་པའོ་ཞེས་སོ། །འོ་ན་བྱིས་པ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ནང་གི་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་གང་ལས་ངེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བྱ་བ་ལས་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ལེན་པ་དང་འདོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱིས་པ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པས་འདོད་པའི་དོན་ལེན་པ་དང་མི་འདོད་པའི་དོན་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འདི་ནི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །བྱིས་པ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་གསལ་བར་བྱས་པས བྷནྚའི་ས་བརྗོད་པའི་མིག་གི་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ན།ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་དང་འཁྲུལ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཞེས་ཐམས་ཅད་ ལ་གྲགས་ཤིང་།རྟོགས་པ་དང་འཁྲུལ་པ་དག་དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི་དོན་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ནི་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་སྟེ། དོན་ཡང་གཟུང་བྱ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤེས་པའི་རྒྱུའོ།

如智者眾之頂髻寶所說:“無實法不是任何事物的能立或能立因,它如何能成為能立?” 也不是無情的自性,因為無情沒有觀察的功能。未曾見聞無情自性的車等能決定瓶等任何事物。 也不是僅僅的意識,因為若是如此,則在境、時、自性上遠隔如須彌山般的轉輪王、食肉鬼等也將成為僅是意識的無實法量或無實法。若說是由一識附帶了知大地等事物的意識稱為無實法,那麼這僅僅是將現量的特殊情況命名為無實法,因此與我們並無任何相違。 “量唯現量與比量二種”,此說得以成立。其中,現量是離分別且無錯亂的。前後相續結合的與言語相混的分別相或內在言說相即是分別,如具有識的補特伽羅”這是瓶”的分別。這是嬰兒、啞者、旁生等的以內在言說相為主的分別體性。 如是所說:“能顯現為可言說相的分別即是分別。“那麼,如何確定嬰兒等有內在言說相的分別識呢?從分別的作用而有取捨可欲不可欲故。可見嬰兒等取所欲事物、舍不欲事物。 通過明確嬰兒等的識是分別性,若成立般荼所說的眼識是有分別的,那麼為何分別性和錯亂性的識不成為現量呢?不然,因為一切共許能現前領受事物自性體性的識是現量,而分別和錯亂不能現前領受義的自體。如是,取境的識是境的果,而境由於是所取性故是識的因。

།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཤེས་ལ་རྣམ་པ་ནི། འཇོག་པར་ནུས་པའི་རྒྱུ་ ཉིད་ལ།།གཟུང་བར་རིག་པ་ཤེས་པས་རིག་།ཅེས་སོ། །རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ནི་དོན་མེད་པར་བག་ཆགས་ཙམ་ཁོ་ན་ལས་སྐྱེས་པས་ནི་ཇི་ལྟར་དོན་གྱི་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཏེ། དོན་དང་ལྷན་ཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་མེད་པར་འབྱུང་བ་དེ་དེའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ ཏེ།ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་དོན་ལ་ཉེ་བར་སྐྱེན། དེའི་ཚེ་དེས་ཀྱང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་མཐོང་ལ། དེའི་ཕྱིར་ལོང་བས་ཀྱང་གཟུགས་མཐོང་བར་འགྱུར་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གསུངས་པ། སྒྲ་ ལས་བྱུང་བའི་བློ་ལས་ནི་མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་དོན་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་དོན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་དོ་ཞེས་སོ།།འདིས་ནི་གང་ཕ་རོལ་པོས་བརྗོད་པའི། །སྒྲ་ཡི་རྗེས་འགྲོ་ལས་གཞན་གང་། །རྟོགས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་མིན། །ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲ་དང་ནི། །རྗེས་སུ་ལྡན་ པ་ཁོ་ནར་སྣང་།།ཞེས་པ་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི། མདུན་ན་ཡོད་པའི་བུམ་པ་བརྗོད་བཞིན་པ་ན། །དེ་དང་ཉེ་བ་ན་ཡོད་པའི་སའི་མཐིལ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་དེའི་ཚེ་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་ ཉིད་ཅིག་ཅར་མེད།།ཅེས་པའི་རིགས་པ་ལས་སོ། །འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་ཡང་དོན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པའི་དོན་བྱ་བ་ནུས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་བརྗོད་ཅིང་། དོན་བྱ་བ་ནུས་པ་ཡང་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡུལ་དང་དུས་དང་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཕྱིན་ ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བའི་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པས་ཇི་ལྟར་མངོན་དུ་བྱེད།སློབ་དཔོན་གྱིས་གང་གསུངས་པ། རབ་རིབ་དང་མྱུར་དུ་བསྐོར་བ་དང་གྲུར་ཞུགས་པའི་འཁྲུལ་པ་ལ་སོགས་པས། འཁྲུལ་པ་མ་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་མོ་ཞེས་སོ། །འདིས་ནི་ལིང་ ཏོག་ཅན་ལ་དུང་དཀར་པོ་ལ་སེར་པོར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་དང་།མགལ་མེ་བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་དང་། འགྲོ་བཞིན་པའི་གྲུ་ལ་གནས་པའི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་གཡོ་བར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་གནད་མཚོན་གྱིས་བཅོམ་པའི་ག་ བ་འབར་བ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་དེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ལས་དངོས་པོ་ཐོབ་ཅེ་ན། དེ་ལས་དངོས་པོ་ཐོབ་པ་མིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་ཤེས་པ་གཞན་ཁོ་ན་ལས་སོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། །དེ་ནི་ རྣམ་པ་བཞི་སྟེ།དབང་པོའི་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་དང་རང་རིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པའོ།

如所說:“對於識的行相,能安立之因性,由能取的識所了知。” 分別識僅從無義的習氣而生,如何能成為對境的果?因為它與對境無同行同滅的關係。若某物不依某物而生,則彼非彼果,否則將有太過之失。即使分別識依近對境而生,彼時它也見到瓶等對境,如此則將導致盲人也能見色的過失,而實際並非如此。 正因如此而說:“由於從聲生的覺慧不似現量般顯現對境,故分別識無現前對境的功能。“這是爲了遮遣”除了隨順他人所說的聲音之外,世間還有什麼分別?一切識都唯是與聲相應而顯現”這種說法。 如是,當說眼前的瓶時,體驗到與彼相近的地面等的識是離言說的。如此,彼時也無隨聲而行。這是依據”分別不能同時”的道理。 錯亂識也不能現前對境,因為錯亂是對能起作用的事物顛倒認知,而能起作用的事物是實體自性在處所、時間和形相上的確定,其顛倒顯現的錯亂識如何能現前?如阿阇黎所說:“現量是未被眼翳、快速旋轉、乘船等錯亂所生的識。” 由此說明:對於有黃疸者顯現白螺為黃的識、對旋轉火把等顯現為輪等的識、對乘行中的船上之樹等執為動的識、對身體要害被兵器所傷而顯現火燃等的識都非現量。 若問:如果這些識非現量,如何從中獲得事物?有人說:並非從彼獲得事物,而是唯從其他識獲得。彼識有四種:即根識、意識、自證和瑜伽行者的識。

།མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་ཤིང་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལྔ་ལ་དམིགས་པ་ནི་དབང་པོ་ནི་མངོན་སུམ་མོ། །དེ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནོ།།རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྒྲའི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དྲིའི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རོའི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རེག་བྱའི་ཡུལ་ཅན་ནོ། །དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཐུན་ མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་སྟེ།དཔེར་ན་རྔའི་སྒྲ་དང་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །མངོན་སུམ་འདི་ཡང་གང་ལ་རང་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཚད་མ་སྟེ། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །རང་གི་ཡུལ་གྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་ཡུལ་ལྷན་ ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་པའོ།།རང་གི་སྒྲ་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པར་དགོངས་ཤིང་། རང་གི་ཡུལ་ནི་ཡུལ་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །རང་གི་ཡུལ་གྱི་དེ་མ་ཐག་པ་ནི་རང་ཡུལ་དེ་མ་ ཐག་པ་སྟེ།དབང་པོའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལས་གཞན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པའོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དེ་དང་ཚོགས་ནས། ཉེ་བར་ལེན་པ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་ཅན་གྱི་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བརྗོད་དོ། །དེའི་ ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོས་གང་བརྗོད་པའི་བཟུང་ཟིན་པའི་འཛིན་པ་ཉིད་དང་ལོང་བ་དང་འོན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དང་།རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡིད་གཉིས་སུ་ཐལ་བ་དང་། ཐ་སྙད་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་པ་བསལ་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་བཟུང་ཟིན་པ་ འཛིན་པ་ཉིད་བསལ་ལོ།།དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིད་ཡིན་པས་ལོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ཉིད་མེད་ན། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཡིད་ཅི་ཞིག་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ལོང་བ་དང་འོན་པ་ལ་སོགས་པ་ མེད་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ།།མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་ཐལ་བ་བསལ་ཏེ། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱི་སྒྲ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཤེས་པ་ལ་གྲགས་པ་ལ་གྲུབ་ལ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སེམས་རྣམས་ལ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱི་ཐ་སྙད་མེད་དོ་ཞེས་པའོ།

依靠眼等五根而生,緣取外部色等五境者,即是根現量。其中,眼識以色為境,耳識以聲為境,鼻識以香為境,舌識以味為境,身識以觸為境。稱為根現量的理由是其為不共因,如”鼓聲”、“麥芽”等稱謂。 此現量對於能生起與自相順的分別者即是量,這是就世俗量而言。 意識是由自境的剎那相續境及俱有根識作為等無間緣所生。此處”自”指根識,“自境”指境,即外部瓶等。“自境的剎那相續”即自境的下一剎那,即根識之境以外的瓶等第二剎那。與彼俱有,由近取根識等無間緣所生者,稱為意現量。 因此遮除他方所說的”執取已取”、“盲聾等無”、“瑜伽行者識成二意”及”非名言施設者”等說法。如是,由於取第二剎那故遮除執取已取。因為意識從根識而生,若盲等人無緣色等境的根現量,則從彼所生之意從何而生?故無盲聾等過失。 由等無間緣也遮除瑜伽行者識是意現量之過,因為等無間緣之名唯成立於自相續中生起的近取識,故對於生起于不同相續的瑜伽行者識而言,凡夫諸心無等無間緣之名言。

།ཐ་སྙད་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱང་འདིའི་སུན་འབྱིན་པར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་ཐུང་བར་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མཚོན་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ དང་།ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཉིད་དུ་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ནི་ལུང་ལས་གྲགས་པར་ཏེ། འདིའི་ངེས་པར་བྱེད་པ་པོ་ཆུང་ཟད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ། །དགེ་སློང་དག་གཉིས་ཀྱིས་གཟུགས་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། མིག་དང་ དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཡིད་ཀྱིས་སོ་ཞེས་སོ།།འོ་ན་ཐ་སྙད་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པ་དེ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། འདི་འདྲེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གལ་ཏེ་ཡོད་ན་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་མེད་དོ་ཞེས་ལུང་རྣམ་པར་དག་པ་འདིས་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དགོས་པའོ། །སེམས་ དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པར་རིགས་པའོ།།སེམས་ནི་དངོས་པོ་ཙམ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། སེམས་ལས་གྱུར་པའི་རྣམས་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཏེ། དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་གྱི་ངོ་བོ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ དང་བཏང་སྙོམས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན།སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་གང་གིས་རང་གི་ངོ་བོས་རིག་པར་བྱེད་པ་སྟེ་རང་རང་གི་ངོ་བོ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་པར་བརྗོད་ དོ།།དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རིག་པ་ཉིད་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ལ་རང་གི་བྱ་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་བསླབ་ཀྱང་གར་མཁན་གྱིས་རང་གི་ཕྲག་པ་ལ་ཞོན་པར་མི་ནུས་ལ། རལ་གྲིའི་སོ་རྣོ་ཡང་བདག་ཉིད་མི་གཅོད་ ཅིང་།མེའི་ཕུང་པོ་ཤིན་ཏུ་འབར་ཡང་བདག་ཉིད་བསྲེག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་བདག་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་རིག་པར་བྱ་བ་དང་རིག་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་ལས་དང་བྱེད་པ་པོའི་དངོས་པོ་ཡིན་ལ། ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ན་ ཐ་དད་པ་ཁོ་ནར་གྲགས་ཏེ།ཤིང་དང་སྐུད་པ་འཛིན་པ་དག་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ལས་དང་བྱེད་པ་པོའི་དངོས་པོར་རིག་པར་བྱ་བ་དང་རིག་པར་བྱེད་པ་ཤེས་པ་ལ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་དང་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། དཔེར་ ན་སྒྲོན་མ་བདག་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས།བེམས་པོའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་རང་གི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པས་རིག་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ།

非名言施設者這一駁斥也不合理,因為由於時間短暫,凡夫難以覺察,且未承許其為名言支分故。意現量見於經典,此無少許決定者。如世尊所說:“諸比丘,以二者取色:眼及與之相應的意。” 若問:闡述不需于名言有何必要?答:此為證明若有如是相意現量亦無過失,以此清凈教證而成立,此即其必要。 自證現量是一切心心所自性之了知。心是取境體性的識,心所是從心所生者,即取境差別自性的樂、苦、舍等相。一切心心所之自性皆由自體而了知,即由自體現證自性故,說自證現量離分別且無錯亂。 對此,有人說:心心所之自證不合理,因為自體對自身的作用相違。如善巧的舞者亦不能騎于自肩,利劍不能自割,猛烈燃燒的火亦不能自燒,如是心心所如何能自我了知?所知與能知是業與作者的關係,而世間共許業與作者必定相異,如持木與線。 對此回答:于識不說所知與能知為業與作者的關係。那麼是什麼?是所安立與能安立的關係。如燈能自明,識亦唯由自因,離無情事物之相而由自因生起極為明瞭的自性,故安立爲了知。

།དེ་ལྟར་ཡང་གསུངས་པ། རྣམ་ཤེས་བེམས་པོའི་རང་བཞིན་ལས། ། ལོག་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །བེམས་མིན་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །དེ་ཁོ་ན་འདིའི་རང་རིག་གོ། །འདི་ཡི་རང་གི་རིག་པ་ནི། །བྱ་དང་བྱེད་པའི་དབྱེ་བས་མིན། །གཅིག་པ་ཚད་མེད་རང་བཞིན་ལ། །གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་མི་འཐད་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་མཛད་པས་ཀྱང་གསུངས་པ། ལས་དང བྱེད་པ་པོ་ལ་སོགས།།རྟག་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་མིན། །བདག་ཉིད་ལ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །བདག་ཉིད་འཇོམས་ཞེས་ངེས་པར་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ནི་རེ་ཞིག་དུས་མཉམ་ པར་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ལས་གཞན་གྱི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གཡས་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྭ་དག་བཞིན་ནོ། །དུས་ཐ་དད་པར་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་རང་རིག་པ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་དོན་ཤེས་སོ་ཞེས་པ་འཐད་པར་དགའ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་མ་བཟུང་བའི་བློ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་རིགས་པ་ལས་སོ། །དེ་ལྟར་ ནི།དོན་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཏེ། ཤེས་ཟིན་པ་ནི་ཤེས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་རང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ངོ་བོར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དོན་ལྟར་རྟོགས་ཏེ། དབྱུག་པ་མ་བཟུང་བར་དབྱུག་པ་ཅན་འཛིན་པ་ རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་མེད་པས་སོ།།གང་མིག་གསུམ་པས་བཤད་པ། མིག་མ་བཟུང་བར་ཡང་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་དོན་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་ན་ཡང་དོན་ཤེས་ཟིན་པ་འཐད་དོ་ཞེས་པ་དེ་ནི་མི་ལེགས་ཏེ། སྐབས་སུ་མ་བབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ ཕྱིར་མིག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་ལ།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཤེས་པར་བྱེད་ཅེས་པས་རྩོད་པ་ཉམས་པ་མེད་དོ། །གང་ཡང་ཤེས་པ་ལྐོག་གྱུར་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ བྷཊྚས་སྨྲས་པ།ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་དབང་པོ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཡང་གྲུབ་པོ་ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེའི་བཤད་པ། དོན་འགའ་ཞིག་ཤེས་པ་ཟིན་པ་མེད་ན་ནི་བློ་དམིགས་པ་མེད་ལ། ཤེས་ཟིན་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་ རྟོགས་སོ་ཞེས་སོ།།དེའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ཡང་། །ཤེས་པ་ནི་ཤེས་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་ལས་སོ་ཞེས་སོ། །ཤེས་ཟིན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡུལ་གསལ་བར་བརྗོད་དོ།

如是亦說: “識從無情自性中, 轉而生起近現前, 非無情性為何者, 即是此中之自證。 此中自己之了知, 非由作業作者分, 一性無量自性中, 三者體性不應理。” 莊嚴論師亦云: “業與作者等諸法, 勝義中無常住性, 以自性對自性中, 決定說為自摧滅。” 心心所不應由他識明顯,因為同時生起的識不能明顯他心所,無有所益與能益故,如牛之左右角。異時生起的識亦不能,因為剎那性故無有明顯作用。 複次,若識非自證,則不應說”知境”,因為未執別相之心不趣入所別相故。如是,境是所別相,識是能別相,已知即是被識所別相。若識不以了知自體之性而了知,則不能如識所別相的境般了知,因為未執杖不能執持杖者故。 三目論師所說:“如未執眼亦能了知眼所取境,如是不攝識亦應能知已知境”,此說不善,因不應理故。因為眼非色之別相,而是眼識。故若識非真實了知,則”如何能知色”之諍論未破。 為證識是隱蔽性,般他所說:“如由色等明顯不應異相而成立根,如是亦成立識。“同樣,其解釋說:“若無某境已知,則心無所緣;若已知,則由比量了知。“其註釋亦云:“識依已知性力。“已知性即說為境明顯。

།དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མི་རིགས་ཏེ། ཡུལ་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ན་ནི། ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ ཉིད་ཡིན་ན་གསལ་བར་བེམས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ།བེམས་བོ་ལ་ཡང་རབ་ཏུ་གསལ་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ལས་དོན་གཞན་པ་ཉིད་དེའི་རང་ཉིད་ལས་རབ་ཏུ་གསལ་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བ་གཞན་གྱིས་གསལ་བར་བྱེད་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་པའི་ རང་བཞིན་ཉིད་ན་ནི་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱང་ལྐོག་གྱུར་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཤེས་པ་རང་རིག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །རང་རིག་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡང་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་བསྙོན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ་གསུངས་པ། དམིགས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ན། །དོན་མཐོང་ རབ་ཏུ་གྲུབ་མི་འགྱུར།།ཞེས་སོ། །རྒྱན་མཛད་པས་ཀྱང་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་ཤེས་དེ་ལྐོག་གྱུར་ན། །ཤེས་པ་ཞེས་ཉིད་དེ་གང་ལས། །ཀློག་ཏུ་གྱུར་དེའི་རང་གི་ནི། །ངོ་བོ་སུ་ཡིས་མཚོན་པར་ནུས། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་རིག་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་ན། འདི་བུམ་ པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་།དུང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་མ་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་བུམ་པའོ་ཞེས་པ་འདིས་ནི་ཕྱི་རོལ་ཁོ་ ན་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་གསུངས་པ། ཤེས་གང་གང་ལ་སྒྲ་དོན་འཛིན། །དེ་ནི་དེ་ལ་རྟོག་པའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་སྒྲ་དོན་མིན། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་ཀུན་མངོན་སུམ། །ཞེས་སོ། །འཁྲུལ་པ་ཡང་བདག་ཉིད་ལ་མ་འཁྲུལ་པ་སྟེ། རང་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཀྱིས་སྣང་བའི་ཕྱིར་ལ།ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་ལས་འཁྲུལ་པར་བརྗོད་དོ། །གང་གསུངས་པ། རང་ངོ་བོ་ལ་ཀུན་མ་འཁྲུལ། །གཞན་ངོ་བོ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་།ཅེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་འདི་རྣམས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རང་གི་ རྒྱུ་ཁོ་ན་ལས་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས།རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ལས་སྐྱེས་པ་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ངོ་ཞེས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་ རབ་བོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །དངོས་པོ་མ་ལུས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་པོ། །འདི་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཡོད་པས་ན་རྣལ་འབྱོར་པའོ། །གང་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་མངོན་སུམ་མོ།

這是極不合理的。若境明顯性與識相異,則若是境的自性,明顯即是無情的自性。無情亦不應極為明顯故。若異於境,則不應由其自身極為明顯故。若由他明顯來明顯,則成無窮。若是識的自性,則明顯性亦應成為隱蔽。因此必須說識是自證。自證由現量經驗成立,如何能誹謗?如說: “若所緣非現量, 則不成見境義。” “若彼識成隱蔽, 識性從何而來? 隱蔽之自體性, 誰能加以表徵?” 若爾,若一切識的自證皆是現量,則何以”此是瓶”等分別識非無,以及黃螺等識非無錯亂?答曰:分別識對自體亦無分別,因為”此是瓶”僅對外境起分別,而非對自體。如說: “諸識於何取聲義, 即是對彼之分別。 自體非是聲之義, 故於彼皆成現量。” 錯亂對自體亦無錯亂,因為以極明顯自性而顯現故,由無境而說為錯亂。如說: “于自體一切無錯亂, 於他體則成顛倒性。” 因此,不成立以異相明顯,若彼等是能明顯,則應許由自因而生起明顯自性者即是能明顯。 瑜伽師智亦是由修習真實義至究竟而生。瑜伽即是三摩地與般若。三摩地以心一境性為相。般若即是分別一切法之真實性。由具瑜伽故名瑜伽師。彼瑜伽師智即是現量。

།དེ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། ཡང་དག་ པའི་དོན་བསྒོམ་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ལས་སྐྱེས་པ་སྟེ།ཡང་དག་པའི་དོན་ནི་ཚད་མས་འཐད་པའི་དོན་ནོ། །བསྒོམ་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་སེམས་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐྲུན་པའོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་བསྒོམ་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྟོག་པ་དང་། བྲལ་ཞིང་མ་འཁྲུལ་བའོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་ལམ་གྱི་མིང་ཅན་ནོ། །ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་སྐད་ཅིག་པ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་སྟེ། གང་ཡོད་པ་དེ་སྐད་ཅིག་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཚད་མས་འཐད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའོ་ཞེས་པའོ། །འོ་ན་སྒོམ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་དངོས་པོ་མིན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ན། དེ་ལ་དངོས་པོ་གསལ་བར་གྱུར་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། རྣམ པར་རྟོག་པ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྲོ་བར་འགྱུར།སེམས་སྐད་ཅིག་པ་ཡང་རྩེ་གཅིག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཁྱད་པར་ཡང་ཅི་ཞིག་གིས་ཅི་ཡིས་བྱ། ལུས་ཅན་ཡང་དག་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་གྲོལ་བའོ་ཞེས་པ་ཐམས་ཅད་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཡང་དངོས་པོ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པས་བསྒོམ་པ་ལས་དངོས་པོ་ཁོ་ནར་འདིར་བསལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་རྣམ་པར་མི་ རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།སྒོམ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སྣང་བ་འདི་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཀྱང་གྲུབ་པོ། །མཐོང་བ་ལ་མི་འཐད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །སེམས་སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་ཀྱང་རིགས་མཐུན་པའི་སྐད་ཅིག་རྣམས་ལས་རྒྱུན་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རྩེ་གཅིག་པར་བརྗོད་དོ།།སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཁྱད་པར་ཡང་འཐད་པའི་ཕྱིར་གྱི་རྟག་པ་ཉིད་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་ནི་ཁྱད་པར་བརྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །གང་གསུངས་པ། གང་ཞིག་རང་བཞིན་འཇིག་མེད་པ། །དེ་ནི་རྟག་པར་མཁས་རྣམས་སྨྲ། །དེ་ཡི་ ནུས་པའམ་ནུས་མེད་པ།།གང་ཡིན་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པ། །རྟག་ཕྱིར་གསོ་བྱ་མ་ཡིན་ན། །དེ་ཟད་བྱ་མིན་ནུས་པ་ཅི། །ཞེས་སོ།

若問其如何,是由修習真實義至究竟而生。真實義即是由量所成立之義。修習即是於心中反覆如實生起。由修習真實義至究竟而生之智,離分別且無錯亂。真實義即是四聖諦:苦、集、滅、道。應了知五蘊自性是剎那性、空性、無我性及苦等自性,應由”凡所有即是剎那”等比量而以正量通達。 若問:修習是分別,分別亦是緣無事境,則于彼如何能明顯事物?分別如何能成無分別?剎那心如何能成一境性?差別又由何成何?有身離貪等即解脫等一切皆不應理? 對此當說:雖分別是緣無事境,然由於執著事物而修習,則唯事物於此得以顯現。非唯分別即是無分別,然由分別生無分別。修習者由現量經驗亦成立此無分別顯現。于所見無有不應理。雖心是剎那,然由攝持同類剎那相續故說為一境性。由剎那性故差別亦應理,若是常性則不然,因常性不應依止差別故。如說: “若有自性不壞, 智者說彼為常, 彼之有能無能, 自性住故常, 既不可增益, 亦不可損減, 何有功能耶?”

།གང་ལུས་ཅན་ཉིད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པ་ལས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཅན་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལས་ གྲོལ་བའོ་ཞེས་པ་ཡང་མི་འཐད་པར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ།ལུས་ནི་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མ་རིག་པ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པའོ་ཞེས་དང་། བདག་མེད་པ་ལ་བདག་གོ་ཞེས་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བ་ཞེས་དང་། མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བཞེས་ཕྱིན་ཅི་ ལོག་བཞིའི་རང་བཞིན་བརྫུན་པ་ལ་དམིགས་པའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་ཡུལ་ལ་བདེ་བར་སྲེད་པར་འགྱུར་རོ། །བདག་རྟག་པར་མཐོང་བ་ཁོ་ནའོ། །བདེ་བ་མངོན་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡང་བདག་གི་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་ཆགས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་སོ། །དེ་ དང་འབྲེལ་པ་ནི་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ཁོ་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་རྩ་བ་ཡིན་གྱི་ལུས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཡོད་ན་ཡང་གལ་ཏེ་མ་རིག་པ་མེད་ན་ཅི་ཞིག་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། །དེའི་ཕྱིར་འཚོ་བའི་ལུས་ཡོད་པ་ན་ ཡང་མ་རིག་པ་དང་བྲལ་བ་ལས།ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གྲོལ་བ་ཀུན་དུ་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་འབྱུང་བ་ལས་སྐྱོན་ཅི་ཡང་འབབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་གནས་པའོ། །དེའི་ཡུལ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །མངོན་སུམ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེའི་ཡུལ་རང་ གི་མཚན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ།།རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡུལ་དང་དུས་དང་རྣམ་པར་ངེས་པའོ། །འདིས་ནི་འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་ནུས་པ་ཡུལ་དང་དུས་དང་རྣམ་པར་ངེས་པ། མདུན་ ན་གསལ་བ་བཞིན་པ།མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གཞན་དུ་མ་བརྟེན་པ། འཇུག་པའི་ཡུལ་རིགས་མཐུན་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ལོག་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་གྱི་སྤྱི་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དུ་བ་ དང་མེའི་སྤྱི་དག་གི་ཁྱབ་པ་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བར་བྱ་ཞེ་ན།འདི་ནི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མི་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེའི་ཡུལ་ཁོ་ནའོ། །གཞན་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་དེའི་ཡུལ་ཞེས་པ་མ་ ཡིན་གྱི།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྤྱི་ཡང་དེའི་ཡུལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཚད་མའི་ཡུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཟུང་བར་བྱ་བ་དང་ཞེན་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་གཟུང་བྱ་ནི་སྣང་བཞིན་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གོ། །མངོན་སུམ་གྱི་རྗེས་སུ་སྐྱེས་པའི་རྟོག་པས་ཞེན་པར་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ཁོ་ནའོ། ། སྤྱི་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་གོང་མ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་། ཐད་ཀ་བའོ།

由於有身者對利益和損害會產生樂與苦,所以說”有身離貪等即得解脫”不應理的說法是不合理的。身體並非貪等之因,而是無明,即于無常執為常、于無我執為我、于苦執為樂、于不凈執為凈的四顛倒本性虛妄之所緣。正因如此,對境生起樂愛。唯見我為常。樂欲等因即成我所。於此等遍生貪著即是貪慾。與此相關者即是嗔等。 因此,唯無明是貪等之根本,而非身體。即使有身,若無無明,何能具有貪等?故雖有活著的身體,由離無明而離貪者的解脫——即離一切遍貪之生起,於此毫無過失,一切皆善安立。 其境是自相。應知四種現量之境即是自相。所謂自相,即是事物不共本性,由處、時、相而決定。此說明:如瓶等能持水等,由處、時、相決定,現前明顯,不待無常等他法,離同類異類趣入境,即是自相之義。 若問:若唯自相是現量境而非共相,則煙火二者之周遍如何為現量所取?此非過失。因為遮遣不相應之差別故,唯自相是其境,而非由遮遣與他相應故唯自相是其境。若問云何?共相亦是其境。如是量境有二種:所取與所執。其中現量所取是如現之一剎那。現量後生分別之所執唯是共相。此共相亦有二種:即上位相及橫向相。

།དེ་ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བ་རིགས་མཐུན་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་སྐད་ཅིག་མ་དུ་མ་ཚོགས་པའི་སྤྱི་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ལོ། །རིགས་མི་མཐུན པ་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བ་དུ་མ་རྣམས་ནི་ཐད།ཀ་བའི་སྤྱི་སྟེ། ཁྱབ་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་ལོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའོ། །ཞེན་པར་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་དུ་བསྒྲུབ་པས། །གཞན་གྱིས་བརྗོད་ པའི་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་རྣམས་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དེ།འདི་ལྟ་སྟེ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། ལས་དང་། སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་དང་འདུ་བ་ཞེས་པའོ། །འདི་རྣམས་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། མི་སྣང་བ་ཡང་ཡུལ་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྣང་དུ་རུང་བ་ལ། །སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ལ་སོགས་པའི་ཆ་མ་གཏོགས་པར་གཞན་ཆུང་ཟད་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་གཅིག་ཏུ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་དོ། །རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་དམ་པས་གང་གསུངས་ པ།ཆ་རྣམས་ཡང་དག་ངེས་གནས་ཉིད། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྣང་བར་བྱེད། །དེ་དང་ལྡན་པ་ཆ་འགའ་ཞིག་།སླར་ཡང་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་དང་ལས་ལ་སོགས་པ་སུན་དབྱུང་བ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱའོ།། །།འོ་ན་འཇལ་བར་བྱ་བའི་ངོ་བོ་འབྲས་ བུར་གྱུར་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མའི་ཞེས་གྲུབ་ན།དེ་ལ་གང་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཚད་མའི་ཤེས་པ་ཡིན་པ། འཇལ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལས་ཤེས་པ་ཚུལ་གཉིས་པ་སྐྱེ་སྟེ། སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་དང་སྔོན་པོའི་རྟོགས་པའི་རང་ གི་ཚུལ་ལོ།།དེ་ལ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པས་སྔོན་པོའི་རྣམ་པའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མའོ། །སྔོན་པོ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པས། སྔོན་པོ་རྟོགས་པ་རང་གི་ཚུལ་ནི་འཇལ་བ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་འབྲས་བུའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། དོན་དང་འདྲ་བ་ནི་འདིའི་ཚད་མ་ཡིན་ ལ།དོན་རྟོགས་པ་ནི་ཚད་མའི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་སོ། །འདི་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྟོགས་པས་ཐ་དད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གི་དོན་དམ་པར་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཚད་མའི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་སོ།

其中,瓶等同類異類明顯事物唯一上聚集多剎那的共相,是能成立的現量境。異類等多種明顯事物是橫向共相,即是能取周遍的現量境。比量所取是共相,所執唯是自相。 由成立自相為現量境,故說他人所說六種言詞義非是境,即:有分實、德性、作業、共相、差別及和合。此等於現量識既不顯現,不顯現者亦不應理為境,因為太過遍。如是于瓶等可普遍顯現者,除前後等分外,少許他法亦不見為一有分實。如理自在尊所說: “諸分確實安住性, 如是如是而顯現, 具彼某些諸分位, 複次即成無分別。” 如是應知德性、作業等之破除。 若問:若成立”能成所量體性果之識是量”,則於此中,何為能成量識之所量?答:此處從青等義生二相識:青相及青了知自相。其中,由離非青相故,青相識是量;由離非青了知故,青了知自相是所量,即是果。如所說:“與境相似是此量,了知境是量果。“此亦是分別了知安立為異,勝義中唯是無異。如所說:“現量識即是量果。”

།གལ་ཏེ་ཡང་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་ བཅས་པར་མི་འདོད་ན།དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ཡུལ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་མི་འགྲུབ་པོ། །གང་ཡང་འགའ་ཞིག་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཚད་མ་དང་། ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཚད་མའི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་སྟེ། མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ ན་རེ་ཞིག་སྐད་ཅིག་དང་པོར་འབྱུང་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ།འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་གཉིས་པ་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་སྔ་མ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱིས་ཞིག་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཤེས་པའི་ཚད་མར་ འགྱུར།དུས་མཚུངས་པར་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཡང་འབྲས་བུར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་གཡས་པ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་བ་ལང་གི་རྭ་དག་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་རྟོག་གེའི་སྐད་དུ་མངོན་སུམ་ཡོངས་སུ་བཅད་པའོ།། །། རྗེས་སུ་དཔག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ་རང་དོན་དང་གཞན་དོན་ནོ། །རང་གི་ཆེད་དུ་གང་ཡིན་པ་དེ་རང་དོན་ཏོ། །རང་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དེ། ལ་ལ་སོགས་པ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ནས་རྟོགས་པ་པོ་གང་གི་མེའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་དེས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན རྟོགས་པར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་རང་གི་དོན་ཏེ་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བརྗོད་དོ།།གཞན་གྱི་ཆེད་དུ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཞན་དོན་ནོ། །གཞན་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚིག་གི་བདག་ཉིད་དེ། ཚུལ་གསུམ་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་དུ་འཇུག་པའི་ཚིག་ནི་ཕ་རོལ་པོ་རྟོགས་པར་བྱེད་དུ་འཇུག་ ཤེས་པར་བྱེད་དུ་འཇུག་ཅེས་བྱས་ནས་ཚིག་ཀྱང་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་སྒྲས་བརྗོད་དོ།།དེ་ལ་རང་དོན་ནི་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལས་གང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་ཞེས་པའོ། །ཚུལ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་རྟགས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ལ་རྟོགས་པ་ པོའི་གང་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་རང་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ།།དེ་ཡང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་ངེས་པའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། །མེར་ལྷག་པར་ཞེན་པའོ་ཞེས་གཞན་རྣམས་སོ། །ད་ནི་རྟགས་ཀྱི་ཚུལ་གསུམ་པོ་བཤད་པར་བྱ་བ་སྟེ། རྗེས་ སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་ངེས་པའོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་རྟགས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་གང་དེ་ནི་ཚུལ་གཅིག་སྟེ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མིང་ཅན་ནོ། །འདིར་ཡོད་པ་སྨོས་པས་མ་གྲུབ་པ་བསལ་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ། མིག་གིས་གཟུང་ བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ།

即使不承認識具有行相,那時由於無行相故,對一切境平等,則不能成立分別安立境。有人說前識是量,后識是量果,此不應理。若如是,則首先第一剎那所生之識非是量,因為不生第二量果識故。當生第二量果識時,前者已因剎那性而滅,如何成為瓶等境之量?同時生起之識亦不應理為果,因為無所作與能作性故,如牛之左右角。此為因明語中現量之抉擇。 比量有二:自比量與他比量。為自者是自比量。自比量是識之本性,即某人見山等處有煙等后,生起火之認識,唯此識能了知隱蔽義,非他,故說為自義,稱之為比量。為他者是他比量。他比量是語之本性,即令知三相之語令他方了知,故說令知,語亦假立為比量。 其中自比量者,即從具三相因所比量。具三相因於所比量隱蔽境中,生起認知者之識,此即自比量。有謂此由法差別關聯性成立所立,及決定無則不生。他人則說是增上執著於火。 今當說因之三相:即唯決定於所比量中有。于所比量等有法中決定因有,此為一相,名為宗法性。此中說”有”以遣除不成,如說”聲無常,因為是眼所取故”。

།མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཟུང་བྱ་ཉིད་དེ། དེ་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལ་མེད་དོ། །ཁོ་ནའི་སྒྲས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་གོས་ཅན་པའི་སྦྱོར་བ། ཤིང་རྣམས་སེམས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཉལ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།ལོ་མ་ཟུམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་ཉལ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤིང་ཐམས་ཅད་ལ་མ་གྲུབ་པོ། །ངེས་པ་སྨོས་པས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། འདི་ན་མེ་ཡོད་དེ་རླངས་པ་ལ་སོགས་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་འབྱུང་བ་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡོད་པའི་སྒྲ་ལས་ ཕྱིས་ཁོ་ནའི་སྒྲས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ།སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པའོ། །ངེས་པའོ་ཞེས་འཇུག་པའོ། །ཕྱོགས་དང་མཚུངས་པ་ནི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་སྟེ། ཕྱོགས་དང་ལྷན་ཅིག་འདྲ་བའི་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ ཏོ།།ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པར་ངེས་པ་ཞེས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་མིང་ཅན་ཚུལ་གཉིས་པའོ། །འདིར་ཡོད་པ་སྨོས་པས་འགལ་བ་བསལ་ཏེ། སྒྲ་རྟག་སྟེ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྟག་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཅན་ནོ་ཞེས་པས་འགལ་ བར་བརྗོད་དོ།།ཁོ་ནའི་ཡི་གེས་ཐུན་མོང་གི་བསལ་ཏེ། སྒྲ་རྟག་སྟེ་གཞལ་བྱ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཞལ་བྱ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ཉིད་ནི། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནམ་མཁའ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བུམ་པ་ལ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ཐུན་མོང་བར་བརྗོད་དོ། །ཡོད་པའི་སྒྲ་ ལས་སྔོན་དུ་ཁོ་ནའི་ཡི་གེས་ནི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཡང་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་བཤད་དེ།སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་བུམ་པ་བཞིན་དང་གློག་བཞིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ངེས་པར་སྨོས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བསལ་ ཏེ།འདི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྨྲ་བ་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ། སྨྲ་བ་པོ་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པའམ། མ་ཁྱབ་པ་མི་ཤེས་པས་སོ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མེད་པ་ཁོ་ནར་ངེས་ པའོ།།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཏེ་དེ་ལ་མེད་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་ངེས་པ་གང་དེ་ནི་ལྡོག་པའི་མིང་ཅན་ཚུལ་གསུམ་པའོ། །འདིར་ཡང་མེད་པ་གཟུང་བས་འགལ་བ་བསལ་ལོ། །ཁོ་ནའི་ཡི་གེས་ཐུན་མོང་བའོ།

眼所取即是眼識所取,此于有法聲中不存在。“唯”字遮遣于宗一分不成,如瓦薩派之論式:“諸樹有情,因有睡故。“以葉閉合為相之睡眠,於一切樹不成立。說”決定”以遮遣疑惑不成,如”此處有火,因有煙等疑惑之大種和合故”。 從”有”字後加”唯”字以遮遣不共,如”聲無常,因是所聞性故”。唯于同品存在決定。“同品”即與宗相同,意為與宗共同相似之喻依。唯于同品決定存在,此為第二相,名隨行相。此中說”有”以遮遣相違,如”聲常,因所作故”,所作性為常之異品無常所遍,故說相違。 “唯”字遮遣共同,如”聲常,因所量性故”。所量性為分別所緣性,于同品虛空及異品瓶等皆有,故說共同。從”有”字前加”唯”字,雖非遍一切同品,然說努力所生為因,如”聲無常,因剛生即有性故,如瓶如電”。說”決定”以遮遣隨行有疑,如”此非一切智,因是說者性故,如所許補特伽羅”,于同品所許補特伽羅,說者性是否為非一切智所遍不可知故。 唯于異品決定無。非同品即異品,于彼唯決定無者,此為第三相,名為返遮相。此中取”無”以遮遣相違。“唯”字遮遣共同。

།ངེས་པ་སྨོས་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་འདི་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྨྲ་བའི་ཕྱིར་ཤིང་རྟ་ཞོན་པའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གང་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མེད་པ་དེར་སྨྲ་བ་པོ་ཉིད་ཀྱང་སྟེ། རྡོ་བའི་དུམ་བུ་བཞིན། རྡོའི་དུམ་བུ་ལས་གཉི་ག་ལོག་ཏུ་ཟིན་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅི། རྡོའི དུམ་བུ་ལས་ཆགས་བྲལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལོག་པ་ན་སྨྲ་བ་པོ་ཉིད་ལོག་གམ་འོན་ཏེ་རང་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་ཞེས་མི་ཤེས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་ངེས་པའོ། །མེད་པ་སྨོས་པ་ལས་ཕྱིས་ཁོ་ནའི་ཡི་གེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་ཐུན་མོང་བ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྲ་ནི་བརྩལ་མ་ཐག་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནམ་མཁའ་ལས་ལྡོག་ཅིང་གློག་ལས་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་པ་ཞེས བརྗོད་པ་ན།ཤུགས་ཁོ་ན་ལས་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་རྟོགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཅིའི་དོན་དུ་གཉི་ག་དག་ཉེ་བར་བཟུང་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་རྒན་པོ་རྣམས་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ངེས་པའི་དོན་དུའོ་ཞེའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམ་པ་གསུམ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སེམས་ ཏེ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཙམ་དང་། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་གཞན་པ་དང་། བསྒྲུབ་བྱ་དང་ལྷན་ཅིག་འགལ་བའོ། །སྦྱོར་བ་ངེས་པའི་དོན་དུའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་སྟེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བའམ་ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་ངེས་པ་དང་ལྡན་པ་གཅིག་སྦྱར་བར་བྱའི་གཉིས་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཆོས་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཆོས་མི་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བ་གསལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཞེས་ཁ་ཅིག་གོ། །།ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་གྱི་རྟགས་གསུམ་ཁོ་ན་རྣམས་སོ། །གང་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་གསུམ་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ཚུལ་གསུམ་པ་ཅན་གྱི་རྟགས་ཏེ་གསུམ་ཁོ་ནའོ། །འབྲས་བུ་ཚུལ་གསུམ་པའི རྟགས་དང་རང་བཞིན་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་དང་།མི་དམིགས་པ་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་སོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་གཏན་ཚིགས་དང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་པ་རྟགས་ཀྱི་མིང་གཞན་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་ནི། དཔེར་ན་གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ན་མེ་སྟེ། དཔེར་ན་ཚད་ བང་བཞིན།འདི་ན་ཡང་དུ་བའོ་ཞེས་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་དང་ཕྱོགས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མིང་ཅན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ངག་ཡན་ལག་གཉིས་པ་ཁོ་ནའོ། །གཞན་རྣམས་ནི་དམ་བཅའ་དང་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་དང་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང་མཇུག་བསྡུ་བ་ཞེས་པ་ཡན་ལག་ལྔ་ བསྒྲུབ་པའི་ངག་ཏུ་སྨྲའོ།

說”決定”以遮遣異品返遮之疑惑,如”此人非離貪,因能言說故,如乘車之人”。于無非離貪處亦有能言說性,如石塊。雖從石塊二者皆返,然而如何?當從石塊返非離貪時,是否返能言說性,抑或僅從自身返,此不可知。故此為返遮有疑之不定。 從”無”字後加”唯”字,表示于異品一分轉之共同,如”聲是剛生即有,因無常性故”。無常性從異品虛空返而不從閃電返,故此于異品一分轉。 若問:說”唯于同品有”時,豈不由遮詮即能了知于非同品無,何須二者並說?古德答:為確定異品故。彼等認為異品唯有三種:即所立無、所立異、與所立相違。 有謂為確定論式故,應當確定使用隨行式或返遮式之一,不應二者並用。又有謂為顯明同法式與異法式故。 具三相因唯三種。凡具三相者即為具三相因,唯有三種:果三相因、自性三相因、不可得三相因。能立、能知、因、所遍等為因之異名。 其中果相,如”有煙處有火,如廚房,此處亦有煙”,此即善逝所說之遍及與宗法性名之能立語,唯具二支。其他諸師則說宗、因、喻、合、結為五支能立語。

།ཉེ་བར་དགོད་པ་ཡང་། འདི་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ན་མེ་ཡོད་དེ། དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་ན་མེ་སྟེ་དཔེར་ན་ཚང་བང་བཞིན། དེ་ལྟ་བུ་ཡང་འདིའོ། །དེའི་ཕྱིར་མེ་ཡོད་དོ། །འདི་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འབྲེལ་པ་དང་བྲལ་བའི་དམ་བཅའ་བའི་ཚིག་ཙམ་ལས་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འབྲེལ་པ་མེད་པར་ནི་སྒྲ་དང་དོན་དག་གིས་འབྲེལ་པ་སུན་དབྱུང་བར་བསྒྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་སླར་མི་བརྗོད་དོ། །དམ་བཅའ་བ་མེད་པ་ལྔའི་མཐའ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་མི་རིགས་ལ། གཏན་ཚིགས་མེད་པར་ཉེ་བར་སྦྱར་བ་དང་། དཔེ་དག་མི་ རིགས་ཤིང་།གང་ན་དམ་བཅའ་ཉིད་མེད་པ་དེར་དམ་བཅའ་སླར་ཡང་བརྗོད་པ་མཇུག་བསྡུ་བ་ཅི་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་བཅད་ཟིན་པ་གཅོད་པའོ། །འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ཡང་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མེ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་དུ་བ་ལ་ སོགས་པ་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ངེས་པར་བྱ་བ་དང་།མིག་ལ་སོགས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཤེས་པ་རེས་འགའ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་རོ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་ པར་བྱ་བ་དཔེར་ན་མ་དུ་ལུང་ག་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གཟུགས་ལས་རོ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ལྟ་བུའོ།།འདིར་གཟུགས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་གཟུགས་སྔ་མ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་རོ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ཕུང་པོ་སྔ་མ་ལས་ཕུང་པོ་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་ལ་རིགས་པ་འདིའོ། །འོ་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ བྱེད་པ་དག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་འབྲས་བུའི་ངོར་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་རྣམ་པར་འགྱུར་བས་རྒྱུན་ཅིག་ལ་གང་འགྲུབ་པ་སྟེ་འབྲས་བུའི་ངོར་སྔ་མ་ཉེ་བར་ལེན་པའོ། །གང་རྒྱུན་གཞན་ལ་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྷན་ ཅིག་བྱེད་པའི་རྒྱུའོ།།དཔེར་ན་ཤཱ་ལིའི་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ལ་ཤཱ་ལིའི་ས་བོན་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ཞིང་ས་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་ལས་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་གནས་སོ། །རང་བཞིན་ནི་རང་ ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་གཏན་ཚིགས་སོ།།གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་གང་གཏན་ཚིགས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་འདི་ནི་ཤིང་གི་ཐ་སྙད་དུ་བྱར་རུང་སྟེ། ཤིང་ཤ་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།

近合則如是:此處有火,因有煙故。凡有煙處即有火,如廚房。此處亦如是,故有火。此理不成,因為僅從無關聯之立宗語不應了知所立故。無關聯已於聲義關係破斥中成立,故不再述。 無立宗之五支因明論式不應理,無因則近合與喻不應理。若無立宗,則如何有重述立宗之結論?此乃重斷已斷。 此果相因依境分三:一、以煙等現量及三種不可得確定火等所立;二、以知識有時生果而了知眼等所立;三、以味等依一聚而確定色等所立,如從摩突倫迦等果之色推度其味。 此中,于生色所立,前色為近取因,味為俱生因。此理亦適用於前蘊生后蘊。若問:近取因與俱生因對果之隨行、返遮皆同,有何差別?答:凡由變異於一相續中成就者,對果而言為近取因;凡於異相續中生特殊之因緣者為俱生因。如生稻芽,稻種為近取因,田地、水等為俱生因。如是,果相因由從彼生之關係而為能知。 自性者,謂于僅由自身存在即生之所立法為因。凡因僅由存在即生所立法者,當知彼因即是彼所立法之自性。如”此應立樹名,因可立尸攝波樹名故”。

།འདི་ནི་ཞེས་པ་མདུན་ན་ཡོངས་སུ་མཐོང་བཞིན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཏེ་ཆོས་ཅན་ནོ། །ཤིང་ཤ་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཤིང་ཤ་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན། ལོ་མ་དང་འདབ་མ་དང་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི ཁྱད་པར་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་བྱར་རུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ།ཤིང་གི་ཐ་སྙད་དུ་བྱར་རུང་བ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །འོ་ན་གཅིག་ཉིད་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མི་རིགས་ཏེ། དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཐ་དད་པ་མེད་ན་མེད། ཡང་རྟོགས་པ་ པོ་འགའ་ཞིག་ཤིང་ཤ་བའི་ཐ་སྙད་བྱས་ནས་དེ་ལ་ཤིང་གི་ཐ་སྙད་སྔར་བྱས་ཀྱང་།རྨོངས་པས་ཅུང་ཟད་སྒྲོ་བཏགས་ནས་སླར་མི་བྱེད་པ་དེ་ལ་ད་གཟོད་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་དོན་དམ་པར་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་ཐ་སྙད་ལ་གྲུབ་ པ་ལྡོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་ལ་ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་པའོ།།མི་དམིགས་པ་ནི་དཔེར་ན་ཕྱོགས་འདི་ན་བུམ་པ་མེད་དེ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགྱུར་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། ། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པའི་ཞེས་པ་སྣང་དུ་རུང་བའི་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་མེད་པ་ཇི་ལྟར་སྣང་རུང་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དབང་པོའི་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པར་བྱ་བཞིན་པ་ནི་གལ་ཏེ་བུམ་པ་ཡོད་ན་བལྟར་རུང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས བས་དམིགས་པའི་རྐྱེན་གཞན་ཚང་བའི་ཕྱིར་སྣང་རུང་ཉིད་དུ་སྲིད་པ་སྟེ།དེ་སྣང་དུ་རུང་བ་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་ཡང་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ལས་སམ་ཤེས་པ་གཅིག་མ་འདྲེས་པའི་ཚིག་གི་དོན་དམིགས་པ་ ལས་ངེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ།།དེ་གཉི་ག་ལས་དང་བྱེད་པ་པོའི་དངོས་པོར་མ་ཡིན་པ་དགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་དམིགས་པ་བརྗོད་ཀྱི། མེད་པ་དགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་དམིགས་པ་ལོག་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ནི་རང་ཉིད་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགྱུར། དགག་བྱ་ལ་གཞན་པའི་ ཤེས་པ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།གཟུགས་དམིགས་པ་ལས་ཀྱང་ནཱ་ག་རང་ག་ལ་རོ་དགག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དགག་བྱ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་ཁོ་ནའི་དངོས་པོ་གཉིས་པོ་ས་ཕྱོགས་སམ་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་མི་དམིགས་པའོ་ཞེས་གནས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་བུམ་པས་དབེན་པའི་ས་ཕྱོགས་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་ཁོ་ནར་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

“此”是指眼前所見事物之詞義,即有法。“因可立尸攝波樹名故”是能立。若問:“因可立尸攝波樹名故”是何義?答:謂因可立葉、枝、色、形等差別名故之義。“應立樹名”是所立。 若問:於一事物上,能立與所立不應理,因為是立宗義之一分故。答:不然。若無差別則無。又有某了知者,雖先對尸攝波樹立名,並對之立樹名,然因愚昧稍加增益而後不復為之,對此方可稱為自性因之名言。是故,雖彼等勝義為一,然依止於分別心言說成立之返遮而生,由顯現差異故,所立與能立並不相違。 不可得者,如”此處無瓶,因不可得具有可得相故”等。“具有可得相”即”應可顯現”之義。若問:無者如何是應可顯現?答:以一根識所取之方位等正被觀察時,若有瓶則必定可見,因具足觀察之其他緣故,是為應可顯現,而非實際顯現。“因不可得故”是因。此應由一識混合詞義,或由一識不混合詞義觀察而確定。 此二者皆以業與作者之事物非遮方式說不可得,而非僅以無之遮遣方式說可得之反面。若如是,則自身無所是,如何成能立?亦非僅是所遮之異識,因若爾,則從色可得亦應遮遣那伽蘭迦之味故。是故,不可得即是從所遮差別之二事:方位或方位之識。因此,無事物非所立,因彼已由無瓶之地方執取之現量成立故。

།དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་རྨོངས་པའི་ངོར་མི་དམིགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ནི་རྨོངས་པ་འགའ་ཞིག་རྡུལ་ལ་སོགས་པ་གྲངས་ཅན་ལ་གྲགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་མི་དམིགས་ པས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཞུགས་ཀྱང་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་གོམས་པ་ལས་སླར་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ཡོད་དོ་ཞེས་དང་།།ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་བུམ་པ་ལ་མི་དམིགས་པ་ཡོད་ན་ཡང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་མི་བྱེད་ཅེས་པས་ན་མི་དམིགས་པ་ཐ་སྙད་རྣམ་པ་གསུམ་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དགོས་པ་ མེད་པར་འགྲོ་བ་དང་འོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལུས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དང་འདི་ནི་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་པ་ངག་གི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ནང་གི་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིད་ཀྱིའོ་ཞེས་པའོ།།མི་དམིགས་པ་ནི་ལས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འབྲེལ་བར་རྟོགས་པར་བྱ་ ཞིང་བྱེད་པ་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ།དེ་ལྟར་ནི་བུམ་པས་དབེན་པའི་ས་ཕྱོགས་སམ་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་ཉིད་དང་དེའི་རང་བཞིན་ཏེ་ཤེས་པ་ནི་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་འབྲས་བུའོ་ཞེས་པའོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་ལ་ཡང་དེའི་ བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་དག་ཁོ་ནའི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ན།དེ་ལྟ་ན་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་དག་ལས་མི་དམིགས་པ་ཇི་ལྟར་ཐ་སྙད་ཅེ་ན། དགག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཐ་དད་པ་སྟེ་དངོས་པོར་ན་མ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ། འདི་ལ་གཉིས་ནི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།གཅིག་ནི་དགག་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ་ཞེས་སོ། །དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡུལ་གྱིས་བསྐལ་བ་རི་རབ་ལ་སོགས་པ་དང་། དུས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་དུས་ལ་སོགས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ བསྐལ་པ་ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་དམིགས་པ་ཙམ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ།།མི་དམིགས་པ་འདི་ཡང་ད་ལྟར་བའི་དུས་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཞིང་ཁྱད་པར་དྲན་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་འདས་པའི་དུས་ལ་ཡང་སྟེ། མ་འོངས་པའི་དུས་ལ་ནི་མི་ དམིགས་པ་རང་ཉིད་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས།དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་སྨྲ་བས་གསུངས་པ། དྲན་པའི་འདུ་བྱེད་མ་ཉམས་པའི་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་རྟོགས་པ་པོའི་མངོན་སུམ་ལྡོག་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་སྟེ། མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་ སོ།།དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་རིང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དགག་པར་བྱ་བ་རུང་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་སྣང་རུང་མི་དམིགས་པ་དངོས་སུ་རབ་ཏུ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།

無事物之名言,應以不可得對愚者成立。如是,某些愚者雖因不可得數論派所許之塵等功德而入無之名言,然由串習自宗見解,復又說”一切處皆有一切”。又于某些地方等雖有瓶之不可得,然不作無之名言。故不可得名言有三種:無需往來相之身體名言,“此無瓶”之語言,及如是內說相之意識。 不可得於業法分上,應與所立一起了知其自性相之關聯;于作者法分上,則為從彼所生。如是,無瓶之地方或地方之識稱為不可得。應立無之名言性及其自性,即識是地方之果。 若問:若不可得亦唯是其自性與從彼所生之關聯,則如何從果與自性說不可得名言?答:遮遣能立有差別,實非事物。如論師所說:“此中二者是事物能立,一者是遮遣因。” 雖有離可得相差別之境所隔之須彌等、時所隔之未來轉輪王時等、自性所隔之食肉鬼等之不可得,然非無之名言,當如是說明。 此不可得於現在時是量,若有差別憶念則於過去時亦然。于未來時,不可得自身亦是疑惑性,故非量。如理論師所說:“于憶念行未失壞之過去及現在了知者之現量返遮是不可得,能立無之名言。” 其中,當所遮因遠而非所及境時,不能直接說明應顯現不可得,故應配合果不可得等。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་བཅུ་ དྲུག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་རང་བཞིན་མི་རིགས་པ་ནི་དཔེར་ན། འདི་ན་དུ་བ་མེད་དེ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགག་པར་བྱ་བ་དུ་བའི་གང་རང་བཞིན་དེ་འདི་མི་དམིགས་པའོ། །འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་ནི་དཔེར་ན། འདི་ན་དུ་བའི་རྒྱུ་ནུས་པ་ ཐོགས་པ་མེད་པ་རྣམས་མེད་དེ་དུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དགག་པར་བྱ་བ་དུ་བའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དུ་བ་སྟེ། དེ་འདིར་མི་དམིགས་པའོ། །རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་ནི་དཔེར་ན། འདི་ན་དུ་བ་མེད་དེ་མེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགག་པར་བྱ་བ་དུ་བའི་རྒྱུ་མེ་སྟེ། དེ་འདིར་མི་དམིགས་པའོ། པའོ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་དཔེར་ན། འདི་ན་ཤིང་ཤ་པ་མེད་དེ་ཤིང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགག་པར་བྱ་བ་ཤིང་ཤ་བའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཤིང་སྟེ་དེ་འདིར་མི་དམིགས་པའོ། །རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པ་ནི་དཔེར་ན། འདི་ན་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་དེ་མེ ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།དགག་པར་བྱ་བ་གྲང་བའི་རེག་པའི་རང་བཞིན་ནི་གང་གྲང་བ་སྟེ། དེ་དང་འགལ་བ་མེ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡང་འདིར་དམིགས་པའོ། །འབྲས་བུ་དང་འགལ་བ་མི་དམིགས་པ་ནི་དཔེར་ན། འདི་ན་གྲང་བའི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་རྣམས་མེད་དེ། མེ་ཡོད་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ།།ཐ་མའི་སྐབས་སུ་གྱུར་པ་ཁོ་ནའི་རྒྱུ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་བཟུང་བའོ། །དགག་པར་བྱ་བ་གྲང་བའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གྲང་བ་སྟེ་དེ་དང་འགལ་བ་མེ་ཡིན་ཞིང་། །དེ་འདིར་དམིགས་པའོ། །རྒྱུ་དང་འགལ་བ་མི་ དམིགས་པ་ནི་དཔེར་ན།འདི་ལ་སྤུ་ལོང་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་མེད་དེ། སྲེག་པར་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགག་པར་བྱ་བ་སྤུ་ལོང་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་གྲང་བ་སྟེ། དེ་དང་འགལ་བ་སྲེག་པར་བྱེད་པ་ཁྱད་པར་བ་ཡིན་ཞིང་། །དེ་འདིར་དམིགས་པའོ། ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་འགལ་བ་དམིགས་པ་ནི་དཔེར་ན། འདི་ན་བ་མོའི་རེག་པ་མེད་དེ་མེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །དགག་པར་བྱ་བ་བ་མོའི་རེག་པའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་གྲང་བ་སྟེ། དེ་དང་འགལ་བ་མེ་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་ལ། དེ་འདིར་དམིགས་པའོ། །རང་བཞིན་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས པ་ནི་དཔེར་ན།འདི་ན་གྲང་བའི་རེག་པ་མེད་དེ་དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགག་པར་བྱ་བ་གྲང་རེག་གི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེའི་འགལ་བ་མེ་སྟེ་དེའི་འབྲས་བུ་དུ་བ་ཡིན་ཞིང་དེ་འདིར་དམིགས་པའོ། །འབྲས་བུ་དང་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་ནི་དཔེར་ན། འདི་ན་གྲང་བའི་རྒྱུ་ནུས་པ་ ཐོགས་པ་མེད་པ་རྣམས་མེད་དེ་དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ།

我來完整翻譯這段藏文: 正因如此,此由結合差別分為十六種。其中,自性不可得,例如:此處無煙,因為具有可得相者不可得。所遮煙之自性,此處不可得。 果不可得,例如:此處無煙之無障礙功能諸因,因為無煙。所遮煙因之果即煙,此處不可得。 因不可得,例如:此處無煙,因為無火。所遮煙之因即火,此處不可得。 遍攝不可得,例如:此處無尸舍巴樹,因為無樹。所遮尸舍巴樹之遍攝即樹,此處不可得。 自性相違可得,例如:此處無冷觸,因為有火。所遮冷觸之自性即寒,與彼相違即火,此處可得。 與果相違不可得,例如:此處無冷之無障礙功能諸因,因為有火。唯于最後階段之因能生果,非一切因,故取此差別。所遮冷因之果即冷,與彼相違即火,此處可得。 與因相違不可得,例如:此處無豎毛等差別,因為有近火差別。所遮豎毛等差別之因即冷,與彼相違即近火差別,此處可得。 與遍攝相違可得,例如:此處無溫和觸,因為有火。所遮溫和觸之遍攝即冷,與彼相違即非差別火,此處可得。 自性相違之果可得,例如:此處無冷觸,因為有煙。所遮冷觸之自性即寒,與彼相違即火,其果即煙,此處可得。 與果相違之果可得,例如:此處無冷之無障礙功能諸因,因為有煙。

།དགག་བྱ་གྲང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་འབྲས་བུ་གྲང་བ་སྟེ། དེ་དང་འགལ་བ་མེ་ཡིན་ཞིང་། དེའི་འབྲས་བུ་དུ་བ་སྟེ་འདིར་དམིགས་པའོ། །རྒྱུ་དང་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་ནི་དཔེར་ན། ས་ཕྱོགས་འདི་ནི་སྤུ་ལོང་ལ་སོགས་ པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་གྲང་བ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ།།དགག་པར་བྱ་བ་སྤུ་ལོང་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་གྲང་བ་སྟེ། དེ་དང་འགལ་བ་མེ་ཡིན་ལ། དེའི་འབྲས་བུ་དུ་བ་ཡིན་ཞིང་དེ་དམིགས་པའོ། །ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་ནི་ དཔེར་ན་འདི་ན་བ་མོའི་རེག་པ་མེད་དེ་དུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ།།དགག་པར་བྱ་བ་བ་མོའི་རེག་པའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་གྲང་བ་སྟེ། དེ་དང་འགལ་བ་མེ་ཡིན་ལ། དེའི་འབྲས་བུ་དུ་བ་ཡིན་ཞིང་། དེ་འདིར་དམིགས་པའོ། །རང་བཞིན་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པ་ནི་དཔེར་ན། འདི་ན་མེ་མེད་ དེ་བ་མོའི་རེག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དགག་པར་བྱ་བ་མེའི་རང་བཞིན་དེ་དང་འགལ་བ་གྲང་བ་སྟེ་དེས་ཁྱབ་པ་བ་མོའི་རེག་པ་ཡིན་ལ་དེ་འདིར་དམིགས་པའོ། །འབྲས་བུ་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པ། དཔེར་ན་འདི་ན་མེའི་རྒྱུ་ནུས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་རྣམས་མེད་དེ། བ་མོའི་རེག་པ་ ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ།།དགག་པར་བྱ་བ་མེའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེ་ཡིན་ལ་དེ་དང་འགལ་བ་གྲང་བ་དང་། དེས་ཁྱབ་པ་པོ་བ་མོའི་རེག་པ་སྟེ་དེ་འདིར་དམིགས་པའོ། །རྒྱུ་དང་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པ་ནི་དཔེར་ན་འདི་ན་དུ་བ་མེད་དེ་བ་མོའི་རེག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའོ། ། དགག་པར་བྱ་བ་དུ་བའི་རྒྱུ་མེ་ཡིན་ལ་དེ་དང་འགལ་བ་གྲང་བ་སྟེ། དེས་ཁྱབ་པ་བ་མོའི་རེག་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་དམིགས་པའོ། །ཁྱབ་བྱེད་དང་འགལ་བས་དམིགས་པ་ནི་དཔེར་ན། འདི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རེས་འགའ་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དགག་པར་བྱ་བརྟག་པའི་ཁྱབ་པར བྱེད་པ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡིན་ལ།དེ་དང་འགལ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དེ་དེས་ཁྱབ་པ་རེས་འགའ་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། དེ་འདིར་དམིགས་པའོ། །འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་བཅོ་ལྔ་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་ ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ནར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ།སྦྱོར་བའི་དབྱེ་བ་གཞན་ཕྱེ་བའོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱའི། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་ཚུལ་གྱིས་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་། དེ་ཡང་ མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

所遮冷因之果即冷,與彼相違即火,其果即煙,此處可得。與因相違之果可得,例如:此地處不具有豎毛等差別之冷,因為有煙。所遮豎毛等差別之因即冷,與彼相違即火,其果即煙,此處可得。 與遍攝相違之果可得,例如:此處無溫和觸,因為有煙。所遮溫和觸之遍攝即冷,與彼相違即火,其果即煙,此處可得。 由自性相違所遍可得,例如:此處無火,因為有溫和觸。所遮火之自性與彼相違即冷,其所遍即溫和觸,此處可得。 由果相違所遍可得,例如:此處無火之無障礙功能諸因,因為有溫和觸。所遮火因之果即火,與彼相違即冷,其所遍即溫和觸,此處可得。 由因相違所遍可得,例如:此處無煙,因為有溫和觸。所遮煙之因即火,與彼相違即冷,其所遍即溫和觸,此處可得。 與遍攝相違所遍可得,例如:此非常住,因為有時生果。所遮常住之遍攝即無變異,與彼相違即具變異性,其所遍即有時生果,此處可得。 此等十五種果不可得等論式,亦當了知唯是自性不可得之本質,此為其他論式差別之分類。其中,由自性不可得而成立無之名言,非成立無實,以無實乃由遮遣方式說為不可得,且彼由現量成立故。

།གཞན་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་རྟོག་གེའི་སྐད་དུ་རང་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་ པ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་རྫོགས་སོ།། །།ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་གཞན་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་མིང་ཅན་ཚུལ་གསུམ་པ་རྣམས་ཚིག་གང་གིས་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་དེ་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བརྗོད་པར བྱའོ།།དེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་ཆོས་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པའོ། །བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་དང་དཔེའི་ཆོས་ཅན་དག་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་མི་མཚུངས་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་སྟེ། དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ངག་གོ། ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ཅན་དང་དཔེའི་ཆོས་ཅན་དག་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་མི་མཚུངས་པ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་སྟེ་དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ངག་གོ། །དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཆོས་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་མདོ་སྡེ་པའི ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་པའོ་ཞེས་སོ། །དེ་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ་སྟེ། འདུས་ཤིང་ཚོགས་ནས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་ཤིང་དངོས་པོ་སྐྱེས་པས་ནི་འདུས་བྱས་སོ། །སྐད་ཅིག་པའོ་ཞེས་པ་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་ ཁོ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རེ་ཞིག་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བ་ན་འཇིག་པར་འགྱུར་བར་སྣང་ཞིང་། དེ་ལ་ངོ་བོ་གང་གིས་མཐའི་གནས་སྐབས་སུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་དེ་དང་འདི་སྐྱེས་པ་ཙམ་ལ་ཡོད་དེ། དེའི་ཚེ་སྐྱེས་མ་ཐག་པའི་ ཁོ་ནར་དེས་གཞིག་པར་བྱའོ་ཞེས་པས་འདི་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་དོ།།ཅི་སྟེ་འདི་འདྲ་བ་ཁོ་ན་རང་བཞིན་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་ལས་དེ་སྐྱེས་ཤིང་གང་དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་གནས་ནས་ཞིག་གོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟ་ན་དེའི་ཚེ་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བ་ན་ཡང་འདི་ཁོ་ནའི་དེའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་པས་སླར་ ཡང་འདི་དུས་དེ་སྲིད་ཁོ་ནར་གནས་པར་བྱ་བ་ལ་སླར་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པས་མི་འཇིག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།

其餘一切之無實與無實名言亦當成立,因為彼等是隱蔽境之有境,非現量境故。以上為因明語中自比量抉擇圓滿。 宣說三相因即他比量。宣說隨行、返遮及宗法名之三相之語,由假立而說為比量。彼有二種:具同法及具異法。 所立法與喻依二者因之存在不相同性即同法,具彼者即具異法能立語。所立法與喻依二者因之存在不相同性即異法,具彼者即具異法能立語。 為顯示自性因之具同法論式,依經部宗,世尊所說:“諸有為皆剎那性。“當予抉擇:由因緣和合造作而生法即有為。言剎那性者,因唯有生之剎那故。 首先,瓶等諸法于遇錘等時顯現壞滅,彼中以何體性于最後階位令瓶等壞滅之體性,此于生起之際即有,爾時生已即當壞滅,此明顯即剎那性。 若謂此等唯是自性,從自因生已,住一時後壞滅,若爾,則于遇錘等時亦唯是彼之自性,則應覆住彼許時,復如是,則成永不壞滅。

།དེའི་སྐད་ཅིག་གཉིས་གནས་པའི་ངང་ཅན་ཉིད་དུ་ཡང་སྐྱེས་ན། སྐད་ཅིག་དང་འདྲ་བར་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ན་ཡང་སྐད་ཅིག་གཉིས་གནས་པའི་ངང་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ གཞན་པ་གཉིས་སུ་གནས་པར་འགྱུར་ཞིང་།དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་གསུམ་པ་ན་ཡང་དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་འཇིག་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདི་ནི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་བརྟན་པ་ཁོ་ནར་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་། སྟོབས་ཀྱི་འགོག་བྱེད་ཐོ་བ་ལ་སོགས་པས་གཞིག་པར་བྱ་བ་ འབའ་ཞིག་གོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སླར་ཡང་འདི་ཇི་ལྟར་རིགས། བརྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་འཇིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། །འགོག་བྱེད་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་གཞིག་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་པ་འདི་ནི་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྷ་སྦྱིན་འཚོ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་འདི་འཆི་བར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་ པའོ།།འོན་ཏེ་འཇིག་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་མི་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་དུ་དེའི་དངོས་པོ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས། འཆི་བ་ཡང་ཡིན་ལ་མི་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བར་མི་རིགས་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་ནམ་ཡང་འཇིག་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དང་ འཇིག་པར་མཐོང་བའི་ཡང་ཕྱིར།འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ཁོ་ནར་དེའི་དངོས་པོ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་ཉེ་བར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་ཁས་བླངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཁོ་ན་འཇིག་ཅིང་། དེ་ལྟར་གྱུར་ན་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྱོར་བ་ཡང་སྔར་ལྟར་བྱ་སྟེ། གང་དང་གང་ འཇིག་པའི་ངང་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་དེ་དང་དེ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མི་གནས་པའི་ངང་ཅན་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མར་ཞུགས་པའི་བུམ་པའི་ངོ་བོ་བཞིན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་ཡང་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གལ་ཏེ་ དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་ཉམས་པའི་ངང་ཅན་ཡིན་ན།འོ་ན་དེ་ཁོ་ན་འདིའོ་ཞེས་ངོ་ཤེས་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདྲ་བའི་བར་མ་ཆད་པ་གཞན་དང་གཞན་བྱུང་བ་ལས་དང་། མ་རིག་པ་བཅིངས་པ་ལས་སོ། །སྐད་ཅིག་སྔ་མ་འཇིག་པའི་དུས་ཁོ་ནར་དེ་དང་འདྲ་ བའི་སྐད་ཅིག་གཞན་སྐྱེ་སྟེ།དེས་ན་རྣམ་པ་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་དངོས་པོ་མེད་པས་ཀྱང་བར་དུ་མ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་ན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་འདིའོ་ཞེས་ཐ་མི་དད་པར་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་བཅད་ནས་སླར་སྐྱེས་ པའི་ཀུ་ཤ་དང་ཀཱ་ཤ་དང་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་ཁོ་ནའི་འདིའོ་ཞེས་པའི་རྟོག་པ་མཐོང་བ་ཉིད་དེ།དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྲིད། དེའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་པའོ་ཞེས་པ་འདི་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ།

若生為具有住二剎那之性,則如第一剎那,于第二剎那亦因具有住二剎那之性,將住于另二剎那,如是于第三剎那亦因其自性故將成永不壞滅。此即成為:其事物唯以堅固性從自因生起,僅為錘等力之所壞滅之對境而已。 此亦非正確,複次如何應理?因堅固故既非壞滅,又為對治力所壞滅,此不應理故。譬如說提婆既是活著又將死亡。 若是壞滅,則其事物從自因生起為不壞滅性時,不應說既是死亡又是不死之法。是故,非壞滅性者因永不應壞滅故,又因見其壞滅故,承許其事物唯以壞滅性從自因生起。是故,唯生已即壞,若爾則成立剎那壞滅。 論式亦如前:凡是壞滅性之體性,彼即具不住之性,如入最後剎那之瓶體。色等生時亦是壞滅性之體性,此即自性因。 若諸事物是剎那壞滅性,則如何能有”此即是彼”之識別?當說:由相似相續不斷生起及無明繫縛故。前剎那壞滅之時,即生起與彼相似之另一剎那,故因無不同相及無實亦無間斷故,雖有差別而凡夫生起”此即是彼”之無差別增益分別,如極為相異之茅草、野草、毛髮等斷已重生時亦見有”即是彼”之分別。如是於此何故不成?是故,“諸有為皆剎那性”此義已成立。

།ཁྱད་པར་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྦྱོར་ བ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་གཞན་ཏེ། གང་ཡོད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་དེ་མི་རྟག་པ་སྟེ་དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན། ཚད་མས་རྟོགས་པའི་དངོས་པོའི་འདི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་རིག་བྱེད་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ པའི་ཆེད་དུ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཏེ།གང་དང་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་སྟེ་དཔེར་ན་ཤིང་རྟ་བཞིན་པའི་སྐྱེས་བུའི་ངག་བཞིན་མཐོ་རིས་འདོད་པས་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་བྱའོ་ཞེས་པ་འདི་ཡང་ངག་གོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཁྱད་པར་བཅས་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་དཔེར་ན། གང་སྐྱེ་བ་དང་ ལྡན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་སྟེ་དཔེར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ།།སྒྲ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པའོ། །མ་སྐྱེས་པའི་རྣམས་ལས་ལོག་པའི་དངོས་པོ་ནི་སྐྱེས་པར་མཛད་ཅིང་། གང་གི་ཚེ་ལྡོག་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྡོག་པ་གཞན་རྣམ་པར་གཅོད་པས་དངོས་པོའི་སྐྱེ་བ་ཞེས་ཐ་དད་པར་བརྗོད་ཅིང་དེའི་ཚེ། བཏགས་ པས་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པའི་སྦྱོར་བ་ནི། གང་བྱས་པ་དེ་མི་རྟག་སྟེ་བུམ་པ་བཞིན་ནོ། །སྒྲ་ཡང་བྱས་སོ། །འོ་ན་བ་ལང་ཁྲོ་བོ་ཞེས་པ་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པའི་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་ ལྟར་ཁྲ་བོའི་སྒྲ་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པའི་སྒྲ་ལ་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པར་རྗོད་པར་བྱེད་ཅིང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོ་འགྲུབ་པ་ན་གཞན་གྱི་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པའི་དངོས་པོ་ ནི་བྱས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ལ།དེའི་ཕྱིར་བྱས་པའི་སྒྲ་གཞན་གྱི་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་དང་ཁོ་ནས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནར་གསུངས་སོ། །ཁྱད་པར་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའི་རང་བཞིན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི། གང་རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པའི་ངང་ཅན་དེ་བྱས་ པ་དེ་དུ་བ་བཞིན།སྒྲ་ཡང་རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པའི་ངང་ཅན་ནོ། །རྐྱེན་ནི་རྒྱུ་སྟེ་དེའི་བྱེ་བྲག་དེས་ཐ་དད་པའི་ངང་ཚུལ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཐ་དད་པའི་ངང་ཅན་ཏེ། གང་རྒྱུ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་རྒྱུ་ཆུང་ངུ་ཉིད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་ཐ་ དད་པའི་ཁྱད་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པ་འདིར་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའོ།

此即是無差別自性因之論式。如是另有無差別論式:凡是有者皆是無常,如瓶。此一切由量所知之事物亦是諸有。如是為成立吠陀是士夫所作之另一自性因:凡是言語皆是士夫所作,如車及士夫語,此”欲生天者應以火施”亦是語,如是等。 有差別論式如:凡具生者皆是無常,如瓶。聲亦具生。從非生者差別之事物即為已生,當其差別唯遮余差別而說為事物之生時,以假立差別之性為法所限定之自性因。 如是差別相異論式:凡所作皆無常,如瓶。聲亦所作。若謂”斑牛”豈非差別相異論式?如”斑”字能詮差別相異,如是”所作”字于聲上豈不亦有差別相異詮義耶? 云何說為差別相異之例?當說:事物成立自體時待他作用者,說為所作。是故,“所作”字唯詮具待他作用之自性,故說為差別相異。 差別極成自性論式:凡因緣差別性者皆所作,如煙。聲亦因緣差別性。因緣即因,具彼差別之性質者即因緣差別性,謂因大故大、因小故小之義。因緣差別聲詮差別相異,此中極成故,此為差別極成。

།རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་ཡང་རྣམ་པར་རྨོངས་པ་ལོག་པའི་ཆེད་དུ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་བརྟགས་པས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུའོ།།རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་དཔེར་ན་གང་དང་གང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མི་གནས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་དང་དེ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་བཞིན། གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་ཡང་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ནོ།།ལྡོག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ན་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བ་གཞན་ ཡང་སྟེ།གང་དང་གང་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མེད་པ་དེ་དང་དེ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟེ། ནམ་མཁའི་པདྨ་ལ་བཞིན་སྒྲ་ཡོད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ནའང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལོག་པ་དེ་ན་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟེ། རུས་སྦལ་གྱི་སྤུ་ལ་བཞིན། སྒྲ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་ངོ་། །གང་ དུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལོག་པ་དེར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱང་སྟེ།རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན། སྒྲ་ནི་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དུ་བྱས་པ་ཉིད་མེད་པ་དེར་རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་ལ་བཞིན། སྒྲ་ནི་རྐྱེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་ཡང་ངོ་ཞེས་པའོ། །འབྲས་བུའི་གཏན་ ཚིགས་ཀྱི་ཆོས་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་དཔེར་ན་གང་དང་གང་ན་དུ་བ་ཡོད་པ་དེ་དང་དེ་ན་མེ་སྟེ།ཚང་བང་བཞིན་འདི་ན་ཡང་དུ་བའོ། །འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་གིས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་གྲུབ་པ་ཡོད་ན། རྒྱུ་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ཆོས་མི་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་དཔེར་ན། མེ་མེད་ན་དུ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་བཞིན་འདི་ན་དུ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་པའོ། །མི་དམིགས་པའི་ཆོས་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཡན་ལག་ཅན་དགག་པའི་ཆེད་དུ་དཔེར་ན། གང་གང་ན་དམིགས་ པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་ཡོད་པ་མ་དམིགས་པ་དེ་དང་དེ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱར་རུང་སྟེ།མིའི་མགོ་ལ་རྭ་བཞིན་བུམ་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་སྣོད་རྣམས་ལ་ཕ་རོལ་གྱིས་མངོན་པར་འདོད་པ་ན། ལག་ཅན་ཡང་འདིར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་དམིགས་སོ།

顯示自性因諸種差別,是為遣除迷惑,亦為成立即使觀察法之差別,亦當唯以自性因極成之故。 自性因中具相違法之論式,如:凡非剎那不住者,非是壞滅自性,如虛空。色等生時亦是壞滅自性。于相違論式中,以無能立故,于所立無遍攝性故,應知有能立時定成。 如是另有具相違法論式:凡處無剎那性,彼處亦無有性,如空中蓮,聲是有。如是凡處無常性遮,彼處具生性亦遮,如龜毛,聲是具生。凡處無常性遮,彼處所作性亦遮,如兔角,聲是所作。凡處無所作性,彼處因緣差別性亦無,如虛空,聲是因緣差別性。 果因具同法論式,如:凡有煙處即有火,如廚房,此處亦有煙。果因亦由現量及不可得,成立因果事實時,當用以成立因。 具相違法論式,如:無火則無煙,如大河,此處有煙。 不可得具同法論式,為遮有分,如:凡處有可得相而不可得,彼處可立無性言說,如人頭上角。于瓶聲所詮諸器,他許有分時,此處有分亦不見可得相。

།མི་ དམིགས་པའི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་དཔེར་ན།གང་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་ཡོད་པ་དེ་དམིགས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་བཞིན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི་ན་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་ཡོད་པའི་ བུམ་པ་དམིགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་པའོ།།ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ངག་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱ་ཞིང་། ཆོས་དང་མི་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ངག་ལ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་ཁྱབ་པའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་ལ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་དང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་ངེས་པར་འཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པ་ཞེས་མངོན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཚད་མས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པ་ཡོད་ན་འདི་ནི་གང་དུ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཅན་དེར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ ཞེས་པའི་དགོས་པ་མེད་དོ།།གང་དུ་ཚད་མས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པ་དེར་ནི་དགོས་པ་འཇུག་པ་མི་བཟློགས་ཏེ། དཔེར་ན་དབང་ཕྱུག་བསྒྲུབ་པ་ན་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཉེ་བར་དགོད་པ། འདིར་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་གཞན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་བླ་སྟེ།སླར་ཡང་དབང་ཕྱུག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་ནུས་སོ། །དེ་ལྟར་ནི་འཁོར་བ་ན་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་རྣམས་བྱེད་པ་པོ་ངེས་པ་ཡོད་དེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བཞིན། འགའ་ཞིག་རྣམས་བྱེད་པ་པོ་ ངེས་པ་མེད་པ་སྟེ།ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་བཞིན། སླར་ཡང་གཞན་བྱེད་པ་པོ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་རྣམས་ཏེ་ས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་རྣམས་ལས་རྣམ་པ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་མཐོང་བཞིན་པར་སྐྱེ་བ་ལྗོན་ཤིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། གང་ཡང་སྐྱེས་ནས་རིང་ དུ་ལོན་པ་ས་གཞི་ལ་སོགས་པ་སྟེ།བྱེད་པ་པོ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གནས་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་བློ་དང་ལྡན་པའི་བྱེད་པ་པོ་སྔོན་མ་ཅན་རྣམས་ཏེ། འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན། གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་མཐུན་པ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

不可得相違法論式,例如:凡有可得相者,唯是可得,如青等差別現前所許,於此方分差別中,有可得相之瓶不可得。 於一切具同法能立語中,能立遍攝;于具相違法能立語中,由無能立故遍攝於無所立,應當了知。能立於所立決定宣說,無所立於無能立決定解釋,此即稱為遍攝之表述。 是故,若量成立遍攝,則于任何能立法處皆不成所立,此說無用。若量不能攝一切遍攝,則其用途不可遮遣,如立自在天時以果性為能立。如是,彼等能立安立,於此或有或無一切智者世尊皆可,然仍能成立自在天一切智性。 如是,輪迴中某些事物有決定作者,如瓶等;某些無決定作者,如虛空等;復有對作者生疑者,如地等。除此之外更無他相。 其中,凡見生長之樹木等,及凡已生久遠之大地等,住于對作者生疑性中,彼等一切皆具慧作者為先,以是果性故,如瓶等。此因非不成立,以果性為一切量所成故。亦非相違,以存在於同品故。亦非不定,以于所立相違有違害量故。

།དེ་ལྟར་ནི་འབྲས་བུ་རེ་ཞིག་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྫ་མཁན་ལས་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་མང་དུ་མཐོང་བའི་ རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་མངོན་སུམ་གྱིས་དམིགས་ཤིང་།དེ་གལ་ཏེ་བློ་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་ན། ད་ནི་བློ་དང་ལྡན་པའི་སྐབས་ལས་ནམ་གྱི་ཚེ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལན་ཅིག་ཀྱང་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ནམ་གྱི་ཚེ་ཡང་འབྲས་བུར་ཡང་འགྱུར་ཞིང་བློ་དང་ ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་དགོས་པར་མི་བྱའོ་ཞེའོ།།འདིར་འདི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ངེས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཟག་གི་ཁྱབ་པར་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྡུད་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་རྒོལ་བ་ཐམས་ ཅད་ཀྱིས་འདོད་པ་ཡིན་ཞིང་།འདིར་གལ་ཏེ་སྣང་རུང་གི་ལུས་ཁྱད་པར་བློ་དང་ལྡན་པས་ཁྱབ་པར་གཟུང་བར་བྱ་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པར་ཡང་སྐྱེ་བཞིན་པ་རྩཝ་ལ་སོགས་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གཞལ་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལྟར་གཏན་ཚིགས་འདི་ཐུན་མོང་ གི་མ་ངེས་པའོ།།རྩཝ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པའོ་ཞེས་ཀྱང་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། །འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ཁོ་ན་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་ལ་རྟགས་བརྗོད་ཕྱིར། །བསལ་བ་གཏན་ཚིགས་བརྟེན་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་རིགས་པ་ལས་སོ། ། ཅི་སྟེ་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་པ་ན་ཡང་། ལ་ལ་མེ་མེད་པར་ཡང་དུ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་ལྟར་དུ་བ་ཡང་འཁྲུལ་པར་སྨྲ་བར་བླ་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་དུ་ལ་ལ་མེ་ལྟ་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ཡུལ་ཉིད་རིགས་སོ། །སྐབས་སུ་བབ་པ་ལ ནི་བལྟར་རུང་བའི་ཆོས་ཁྱད་པར་བ་བློ་དང་ལྡན་པས་ཁྱབ་པར་གཟུང་བྱར་བྱ་ན་ནི་སྣང་རུང་མི་དམིགས་པས་བློ་དང་ལྡན་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་ཞེས་པའོ།།འོན་ཏེ་བལྟར་མི་རུང་བའི་ལུས་བློ་དང་ལྡན་པ་ཙམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་རྟོགས་པར་བྱ་ན། དེའི་ཚེ་བལྟར་མི་རུང་བ་བློ་དང་ལྡན་པ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བའི་སྣང་རུང་མི་དམིགས་པས་ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་སྟེ།གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་གསུངས་པ། འབྲས་ བུ་ཉིད་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་བསལ་བའི་ཆེད་དུ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་བྱེད་པ་པོ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའོ་ཞེ་ན།ལྡོག་པ་གྲུབ་པ་མ་ཚང་བའི་ཁྱབ་པ་ཇི་ལྟར་གྲུབ། ཅི་སྟེ་ལྡོག་པ་འགྲུབ་པའི་ཡིད་ཀྱིས་བལྟར་མི་རུང་བའི་བྱེད་པ་པོ་བརྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

如是,果報首先由具慧陶師所生,此為多見之因,為意識與現量所緣。若無慧亦能生,則于具慧之時亦不應生,且從非因一次生果亦不應理。是故,任何時候皆不應說”成為果而不由具慧因”。 此中應作是說:一切論者皆許,若能立於所立及能立補特伽羅之遍攝為量所成,則能令了知所立。此中,若欲執持可見身相為具慧所遍,則于無如是所立之生長草等亦見果性,故如所量性等,此因成共不定。 亦不應說”以草等為宗”。唯迷亂境不應成為宗,此依”于疑說因故,遮除不依因”之理趣。 若謂”雖不能生,然見有處無火亦有煙,如是煙亦應說為迷亂”者,此不然。以不能見某處火不能生故,于彼唯應為疑境。於此所論,若欲執持可見法相為具慧所遍,則為可見不得所違害具慧性。 若欲了知不可見身為具慧性所遍,爾時不可見具慧性之所立,由可見不得故,不能成立返遮,此因於異品離系生疑。以無所立相應之能立不成故,無遍攝故。 如是亦說:果性為遮遣異品趣入故,超越根境之作者正生。云何能成立缺乏返遮之遍攝?若為成立返遮而應依止不可見作者。

དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ ཡང་དེའི་རྩཝ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་པ་བསལ་བར་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བའོ།།གང་ཡང་མིག་གསུམ་པས་བརྗོད་པ། ཇི་ལྟར་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། ལྷན་ཅིག་རང་བཞིན་པའི་འབྲེལ་པ་དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་ཉིད་བློ་དང་ལྡན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྟེ། དེའི་རྫས་དམིགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། གང་དུ་ཡང་འཁྲུལ་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེའོ། །དེ་མི་རིགས་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་དོན་གཞན་ལ་ལྟོས་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཅིག་རྫས་ཀྱི་སྒྲས་བརྗོད་ན། དོན་གཞན་པ་ཡང་བལྟར་རུང་བར་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། བལྟར མི་རུང་བ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་བསྐལ་བར་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ངོ་།།དེའི་ཕྱིར་དུ་བ་མེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པར་འགྱུར་བར་རྫས་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས། མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན། གང་ཡང་འཁྲུལ་པ་མ་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དེ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མ་གྲུབ་པ་སྟེ།རྐྱེན་གཞན་མ་ཚང་བས་དེའི་འཁྲུལ་པ་མ་མཐོང་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་དགག་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ཚད་མ་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ལུགས་ལས་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་པ་རྣམས་ཁོ་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་དང་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མེད་པ་ན་ཐེ་ཚོམ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ན་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འཇུག་པར་ཐལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཚད་མ་ལས་དང་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལས་ཀྱང་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཉེ་བར་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་བརྗོད་པ ཇི་ལྟར་གཞན་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ནི་འབྲས་བུར་འགྱུར་ཞིང་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ནི་རྒྱུར་ཏེ།ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཁོ་བོའི་ཡང་གཞན་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཡང་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་རང་བཞིན་པའི་འབྲེལ་ པས་འབྲེལ་ལ་ཐམས་ཅད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ།།དེ་མི་རིགས་ཏེ། ཇི་ལྟར་དུ་བ་ཞེས་པའི་དངོས་པོ་མེ་ལ་རག་ལུས་པ་ཞེས་པར་ཚད་མས་གྲུབ་པ་དེ་ལྟར་གང་གིས་འདི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་རང་བཞིན་པའི་འབྲེལ་པ་ཡང་ཅི་ཚད་མས་གྲུབ་བམ། གཞན་ཡང་རང་བཞིན་པའི་འབྲེལ་པ་ཞེས་ པའི་དོན་ཅི་ཞིག་།ཅི་རང་ལས་གྱུར་པའམ། རང་གི་རྒྱུ་ལས་གྱུར་པའམ། རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཞིག་ཅེས་པ་རྣམ་པར་བརྟག་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཕྱོགས་དང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་བདག་ཉིད་ལ་བྱ་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲེལ པ་ཁས་བླངས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། རང་བཞིན་པའི་འབྲེལ་པ་སྨྲ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་མི་རིགས་སོ།

我來完整直譯這段藏文: 于具彼者,其草等為異品所見而遮除。如三目者所說:如煙等與火等俱有自性關聯,如是果性與具慧俱有。以其事物不可得故,于任何處皆未見錯亂。 此不應理。因為若以事物之名說少許待他義者,他義亦不必定可見,不可見者于處、時、自性遠離而正生。是故,煙與火俱有關聯亦非事物所得,如何能說”僅由未見即全無”? 又所說”以未見錯亂故”之能立,亦成疑惑不成,以其他緣不具故雖未見其錯亂,然於一切處不能遮止故。僅此亦不違背量者世間之理,以諸量者于無能立及能破量時生疑故。如是有疑亦不致一切不趣入,以于量及義雖有疑亦應正理趣入故。 又所說:如於異性無差別時,諸佛教徒說某事物成果,唯某成因,非一切。如是,我等亦于異性無差別時,唯某煙等事物以自性關聯相關,非一切。 此不應理。如煙之事物依於火為量所成,如是所說自性關聯亦為量所成耶?複次,自性關聯之義為何?為從自生?為從自因生?為無因耶?此有三種觀察。 其中,首先非初邊,以自身于自身作用相違故。亦非第二,以應許從彼所生關聯故。若是無因,爾時以處、時、自性無定故,說自性關聯極不應理。

།གཞན་ཡང་ཆོས་མཐུན་པའམ། ཆོས་མི་མཐུན་པ་དཔེ་ཙམ་ཡོད་དོ་ཞེས་པས་ཁྱབ་ པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཅི་དགར་ཡང་འདུས་པའི་རྔ་མོ་ཕྲུ་གུ་དང་བོང་བུ་དག་གི་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་མཐོང་བ་ཞེས་པ་ནི་བཟུང་ཟིན་པ་བརྗེད་པའི་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་དྲན་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ཉིད་ནས་གཏན་ ཚིགས་ལ་ཉེ་བར་མཁོའི།རང་ཉིད་ཉེ་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནི། རེ་ཞིག་ནམ་མཁའ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་ཇི་ལྟར་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ལྡོག་པ་དེ་ལྟར་སེམས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡང་ལྡོག་པ་ ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ན་གང་གིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ལྡོག་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཅི་ཞིག་གིས་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར། བུམ་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཉིད་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་མཐོང་བ་ལས། ནམ་མཁའ་ལ་ཡང་བློ་དང་ལྡན་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ལས་འབྲས་བུ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་དག་གིས་དེའི་བདག་ཉིད་དམ། དེ་ལས་བྱུང་བའམ་གཞན་རང་བཞིན་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་སྔར་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གཞན ཡང་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ།དེ་ལྟར་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་མི་དམིགས་པ་ཞེས་པ་འདིའི་དེ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ལྡོག་པ་བརྗོད་ཅིང་། ཚད་མ་ཡང་གཞལ་བྱའི་འབྲས་བུ་སྟེ། རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་རིགས་པ་ལས་སོ། ། རྒྱུ་ལྡོག་པ་ན་འབྲས་བུ་ལྡོག་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དུ་བ་མེད་པར་ཡང་མེ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཚད་མ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞལ་བྱ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་ཁྱབ་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་འདི་རིགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ན། ཁྱབ་པ་འདི་ཉིད་མི་སྲིད་པ་འབའ་ཞིག་སྟེ། ཐམས་ཅད ནི་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་ཇི་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་གསུངས་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་མཐོང་བར་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཞིང་། རང་གིས་མ་མཐོང་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་སྟེ། སྦྱང་གི་ནང་དུ་སོན་པའི་ས་བོན་ཡང་ཡོད་པ་ ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ།།གང་ཡང་ངག་གི་བདག་པོས་སྨྲས་པ། ཁྱད་པར་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ན་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་ཞིང་། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ལྟར་དགོས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེའོ།

複次,僅有同法或異法之喻不能成立遍攝,因為若如是,則隨意聚集之騾子幼駒與驢子等亦應成為如是事物故。是故,“決定所見”之語,唯從憶念已取已忘之關聯能立量之門而近於因,非僅由自身鄰近故。 如是,首先於虛空無所立故,非能了知無能立。以于虛空如具慧之因遮遣,如是無心之因亦有遮遣故。是故,以何能了知具無所立之無能立遮遣,而成具無之無果? 從瓶無果性隨行具慧,而說虛空亦唯由無具慧故無果性,此非正理。以彼等於此之自性、從彼所生或他自性等關聯,先前未為量所成故。 複次,僅由未見不能成立遮遣。如是,說此”于異品不見因”之能見量遮遣,量亦是所量之果,非因非境,此從正理而來。因遮遣時果遮遣亦不應理,以無煙時亦見火故。 若以有量性遍於有所量性,爾時此雖應理,然此遍攝實不可得,以應成一切見一切故。是故,僅由未見之量不能成立遮遣。 如是亦說:“一切未見亦生疑,自身未見則錯亂,以見瓶中種子實有故。” 又語主所說:“唯待憶念差別而成疑,是故唯如所見而生需要。”

།འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་པ་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་པ་མ་ཡིན་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་སྨྲ་སྟེ།དེ་ལྟར་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཐུན་མོང་བའི་ཆོས་ཀྱིས། གཞལ་བྱ་ཉིད་དང་དུ་བ་ཉིད་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྣམས། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱི་རིགས་པ་མི་མཐུན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་གཞལ་བྱ་ཉིད་ལས་འཁྲུལ་ པ་མཐོང་བ་ཁོ་ན་གཞན་དུ་ཡང་དགོས་པ་ཉེ་བར་འཇུག་གོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ཉིད་དགོས་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་ཅེས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྐྱོན་དེ་བཟློག་པར་དཀའོ། །འདི་ཡང་སྐྱོན་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ། འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ལན་གདབ་པར་མི་བྱའོ། །འདི་ཉེ་བར་དགོད་པ་ཡང་སྐྱོན་མ་ཡིན་པ་རྗོད་པ་ཞེས་པ་ཚར་གཅད་པའི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །དེ་ལྟ་ན་རང་གི་འདོད་པ་ཁོ་ནས་རྒོལ་བ་འདིས་རྗེས་སུ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན ཚར་གཅད་པའི་གནས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་གནོད་པའོ་ཞེས་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བ་སྟེ།འདི་ནི་ལྷ་རྣམས་དགའ་བའོ། །འོ་ན་བལྟར་རུང་བའི་མེ་དང་དུ་བ་སྤྱི་དག་གི་བཞིན་དུ་བལྟར་རུང་བའི་བདག་ཉིད་ཁོ་ནའི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་སྤྱི་དག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱབ་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་ དམིགས་པ་ལས་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གཞན་གྱི་སེམས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉམས་ཏེ།གཞན་གྱི་སེམས་ནི་བལྟར་མི་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་འཛིན་པའི་དུས་ན་ནང་དུ་འདུས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་ནི་དེར་ཁྱབ་པ་འཛིན་པ་པོ་སྟེ། རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ དུ་སོན་པའི་རང་རིག་པ་ཙམ་ལ་ལྟོས་པས་ན།གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱང་བལྟར་རུང་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་བལྟར་རུང་བའི་ལུས་དང་། དབྱེར་མེད་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱང་བལྟར་རུང་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ནི་གང་གིས་འདི་ཡང་བལྟར་རུང་བར་ འགྱུར་བ་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ཙམ་གྱི་བློ་དེ་ལྡན་པ་ཙམ་མམ།ཛཱ་ཐར་ཙི་ཏྲ་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་པའི་མེ་ཙམ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བལྟར་རུང་བ་ཁོ་ནའི་མེས་དུ་བ་ལ་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པོ་ཞེས་གནས་སོ། །རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཐུན་མོང་ བ་བལྟར་མི་རུང་བའི་སེམས་ཙམ་གྱིས་མངོན་སུམ་གྱིས་བལྟར་རུང་བ་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྱབ་པ་འཛིན་པ་མི་བྱེད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ།

對此當說:此理雖非普遍,然而承許后亦說:如是,以離彼自性及從彼所生關聯之共同法,所量性、煙性及果性等,于汝宗之理實不相應。其中,唯見所量性之錯亂,於他處亦近入需要,此即如所見之需要。是故,以”于異品遮遣生疑”之相難以遮除彼過。此亦確有過失。 是故,此中所說:“此非因之過失,故不應答。此陳述亦非過失”,此乃諍敗處。如是,唯由自欲,此諍者以不應結合而結合爲相之諍敗處自害己身,此應置之不理,此乃諸天歡喜。 若謂:如可見之火與煙之總,唯由現量見可見自性之果與因之總之遍攝,爾時他心比量則壞,以他心以不可見性,于執遍攝時不攝內故。 非也。以自證於彼執遍攝故,唯依入自他相續之自證故,他心亦僅可見性故。或由與可見之身不離而轉故,他心亦是可見性。如是言說,唯具僅由根現量而成可見之慧,或不應理唯以共同火如雜色等為境,是故唯由可見之火于煙成立遍攝而住。 亦當說:不應理由自他相續共同不可見之唯心,以現量不執可見之動等之遍攝故。

།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གནས་པ་ལ་ནི། རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཐུན་མོང་བའི་སེམས་ཙམ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་བལྟར་མི་རུང་ བ་ཉིད་ན་ཡང་།བལྟར་རུང་བའི་ལུས་དང་ལྷན་ཅིག་ཚོགས་པ་གཅིག་པས་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་དབྱེར་མེད་པར་འཇུག་པའི་རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཐུན་མོང་བའི་སེམས་ཙམ་ནི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་རྟོགས་སོ། །དེ་ལྟར་བལྟར་རུང་བའི་བདག་ཉིད་དམ་ བལྟར་རུང་བ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པར་འཇུག་པའི་དངོས་པོ་གཉིས་ནི་ཐ་སྙད་པའི་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་མངོན་སུམ་ལས་གྲུབ་པ་དང་ཁྱབ་པ་འཛིན་པ་ཡང་སྟེ།དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་མེད་པར་མ་བྱས་པ་དང་ལྡན་པ་མི་རུང་བ་དང་ཐུན་མོང་བའི་སེམས་ཙམ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་རྒྱུད་གཞན་ རྗེས་སུ་དཔག་པར་རིགས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་གིས་ཁྱབ་པ་འཛིན་པ་དེའི་ཚེ་བལྟར་རུང་བ་ཁོ་ནས་བལྟར་རུང་བ་ལའོ་ཞེས་པ་རིགས་པའོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་བློ་དང་ལྡན་པ་ཙམ་སྔོན་མ་ཅན་འདི་ཡིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེའི་ཚེ་གྲུབ་པ་ལ་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ།།འོན་ཏེ་གཅིག་པུ་རྟག་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་བློ་དང་ལྡན་པ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདི་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་བྱས་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཚད་མས་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ།།ཅི་སྟེ་སྤྱི་ཡིས་ཁྱབ་པ་བཟུང་ནས་ཁྱད་པར་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་གྲུབ་པར་བརྗོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་གཏོགས་པའི་ཁྱད་པར་གང་མེད་ན། གཏན་ཚིགས་ ཆོས་ཅན་ལ་འཇུག་པ་འཐད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ཕྱོགས་ཆོས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་གྲུབ་པ་རིགས་ཏེ།དཔེར་ན་དུ་བ་ལ་ལའི་ཕྱོགས་སུ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་མེ་བཞིན་ནོ། །རྩཝ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྩཝ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་མེད་པར་ཡང་ཤིང་གི་ལོ་མ་ལས་ ཕྱུང་བ་ཉིད་ལས་དུ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དང་འདྲ་བར་བློ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་གལ་ཏེ་གྲུབ་ན་གྲུབ་མོད། ཤིན་ཏུ་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་ཉིད་སྲིད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཉིད་གྲུབ་པ་ན་ནི་འདི་འགྲུབ་ན། གཅིག་ཉིད་འགྲུབ་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་དུ་མ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་ཉིད་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

對於外境存在而言,雖然自他相續共同之唯心以自性不可見,然因與可見之身同一聚集而有關聯。無差別而轉之自他相續共同唯心能了知動等差別。如是,可見自性或與可見無差別而轉之二事,皆由世俗極明現量成立並執遍攝,而非由未作如是性、具不應理及共同之唯心,是故應理比度他相續。 是故,若由現量及不可得執遍攝時,唯由可見於可見,此為應理。複次,若欲證成僅具慧者為先行者,則成已成過。若欲證成具獨一常遍智等差別所限定之具慧先行者,爾時如是差別所限定之所證與能證果性,于喻依處以量不成遍攝故成不定。 若謂:執總遍攝已,由宗法力成立差別。此不應理。以若無所證所屬差別,因於有法趣入不應理之差別,由宗法力成立應理,如煙于山方趣入性之火。草生等差別則不然,以無草生性亦見樹葉所生煙故。如是,若成具慧于身等趣入性則可,然極不相順之遍智性則不然,以于非遍智性亦有果性故。 由近取等神通性亦不成遍智性,以若由一性成立此,然一性亦不成立,以于多作者先行性亦有果性故。

།དཔེར་ན་གྲོག་ མ་དུ་མས་བསྒྲུབས་པའི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་བཞིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ཡང་དབང་ཕྱུག་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་བུམ་པ་ཡང་དབང་ཕྱུག་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ན་དཔེ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་རྫ་མཁན་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་བསྙོན་ཞེ་ན། གྲོག་སྦུར་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་།རྒྱུ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་བཟློག་།མང་པོ་རྣམས་བྱེད་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྲིད་པར་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་དག་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྡུ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱབ་པ་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཚད་མས་གདོན་མི་ཟ་བར་བསྟན་ པར་བྱའོ་ཞེས་པ་གནས་པའོ།།གཞན་ཡང་རྟག་པ་གཅིག་པུའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་དང་ལྡན་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འགྱུར་ན། འདི་ནི་འགལ་བ་ཡང་སྟེ། མི་རྟག་པ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་བློ་དང་ལྡན་པས་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པ་ལས་འདིར་འགལ་བར་བརྗོད་ལ།འདི་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་སྐབས་ཀྱིས་འོངས་པ་དབང་ཕྱུག་སུན་དབྱུང་བ་བརྗོད་པའི་འབད་པ་ནི་རེ་ཞིག་གཞག་གོ། །འོ་ན་ཆོས་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ངག་ལ་རྗེས་འགྲོ་ཁོ་ ན་བརྗོད་ཀྱི་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ཞིང་།ཆོས་མི་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ལྡོག་པ་ཁོ་ན་སྟེ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། དེས་ན་ཇི་ལྟར་ན་འདི་དག་གིས་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་རྗོད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ནི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པའི་ སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ངག་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ན།ཤུགས་ཉིད་ལས་ལྡོག་པ་རྟོགས་པ་སྟེ། ལྡོག་པ་མ་བཟུང་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྲིད་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་ན་ཡང་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ཤུགས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་མི་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ངག་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ན། ཤུགས་ཉིད་ལས་རྗེས་འགྲོ་རྟོགས་ཏེ། རྗེས་འགྲོ་མ་བཟུང་ན་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་འགྱུར་ཞིང་བསྒྲུབ་བྱ་ནི་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྲིད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ལྡོག་པ་ཉིད་མི་འགྱུར་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ཤུགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་གཉིས་ཀ་དག་ཀྱང་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་བསལ་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པས་སྐྱོན་མེད་དོ།

譬如眾蟻所成帝釋頂。若欲證成帝釋頂亦為自在天先行性,爾時若證成瓶為自在天先行性則無喻。若問:何以誹謗陶師為作者?眾蟻等亦見為因,此復如何遮遣?非謂由見多者作時有疑故。是故,應以量于喻依處必定顯示攝集一切所證能證之遍攝而住。 複次,若欲證成常一遍智具慧,此亦相違,以為無常非一非遍智具慧所遍故。如是,此中說由違背所證而相違,此亦能證違背所證,此為應機而來之破斥自在天之論述且止。 若問:具同法能證語唯說隨行非說返遮,具異法者唯說返遮非說隨行,云何說此等詮表三相因?此非過失。以何故,當陳述具同法能證語時,由勢力而了知返遮,若不執返遮,則有倒錯謂無所證亦非能證,爾時則無隨行,以有能證亦無所證故,此為勢力。 如是,當陳述具異法能證語時,由勢力而了知隨行,若不執隨行,則有倒錯謂成能證而不成所證,爾時則無返遮,以于無所證亦有能證故,此為勢力。是故二種關係皆顯示三相因而無過失。

།དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་གི ཁྱབ་པ་གང་དུ་ཚད་མ་གང་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་དེ་གཉི་ག་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ཁྱབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ན་ལ་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་སྟེ། དེ་རྣམས་ནང་གི་ཁྱབ་པའི་ཕྱོགས་འདོད་པའོ། །ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང་ཐལ་བ་ལས་བཟློག་པ་དག་གིས་དཔེའི་ཆོས་ཅན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྱབ་པ་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་གཞན་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཕྱིའི་ཁྱབ་པའི་ཕྱོགས་འདོད་པའོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ལས་གཞན་པ་རང་བཞིན་གྱི གཏན་ཚིགས་རྣམས་དང་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་རྣམས་དང་མི་དམིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་དཔེ་ཁོ་ན་ལ་གཟུང་བར་བྱའོ།།དེ་ལ་ཤིང་ཤ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཤིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་དཔེ་ལ་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། ཡོད་ པ་ཉིད་དང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དག་གི་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང་།ཐལ་བ་ལས་བཟློག་པ་དག་གིས་སམ། བསྒྲུབ་བྱ་ལས་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་ཉིད་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས། དངོས་པོ་ཉིད་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དག་ཏུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བཞིན་པའི་མི་ མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཅན་ལའོ།།འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མེ་ལ་སོགས་པས་ཁྱབ་པ་ཚང་བང་ལ་སོགས་པ་དཔེའི་ཆོས་ཅན་ལ་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་སམ། མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་ལས་གཟུང་བར་བྱའོ། ། མི་དམིགས་པའི་ནི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་ཁྱབ་པ་མངོན་སུམ་ཁོ་ནས་སོ། །རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་གཞན་རྣམས་ཀྱི་དང་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་འགའ་ཞིག་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བའི་ཚད་མ་བླངས་ན་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །ཁྱབ་པ་ངེས་པ་མེད་པ གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པའི་སྐྱོན་ནོ།།དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པ་དང་། །ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་དང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཅན་ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པ་ནི་དཔེར་ན། གསོན་པའི་ལུས་ནི་བདག་དང་ བཅས་པ་ཡིན་ཏེ།སྲོག་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་གསོན་ལུས་གཞན་ལ་བདག་གིས་ཁྱབ་པོ་ཞེས་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། མི་མཐུན་ཕྱོགས་བུམ་པ་ལ་ཡང་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་ལག་གོ་ཞེས་ངེས་པ་མ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཅན་ གསོན་ལུས་ལ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་ངེས་པ་བརྗོད་དོ།།ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཞན་ཡང་དཔེར་ན། སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བུམ་པ་བཞིན། ནམ་མཁའ་བཞིན་ལྟ་བུའོ།

為使易於了知所證與能證二者之遍攝於何處以何量取,當如是說:有謂自性因之有性相唯于所證法處取與剎那性俱之遍攝,彼等許內遍攝分。他者謂應以應成及返成於瓶等喻依處取遍攝,彼等許外遍攝分。 除有性外,諸自性因及諸果因與諸不見,其遍攝唯于喻處取。其中,以娑羅樹性證成樹名言之遍攝,于喻以現量及不見二者取。有性與剎那性二者,則以應成及返成,或以害違背所證之量,具次第與頓時返遮相,于疑為事物性與非事物性之異品法處取。 果因之煙等為火等所遍攝,于廚房等喻依處以三種現量不見,或由五種現量不見取。不見因則唯以現量取與可言說性俱之遍攝。其餘諸自性因及某些果因,當依各自性相所取之量而了知。 無定遍攝者為不定因過。此復有三:不共不定、共不定、于異品返遮有疑者。其中,不共不定者,譬如:有命身具我,以具命根等故。此因於余有命身不定為我所遍,于異品瓶等亦不定為無我故返遮,而於法處有命身則有,故說不共不定。 另一不共者,譬如:聲無常,以所聞性故,如瓶,如虛空。

།ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་ནི་དཔེར་ན་སྒྲ་རྟག་སྟེ་གཞལ་བྱ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ བུམ་པ་བཞིན།ནམ་མཁའ་བཞིན་ལྟ་བུའོ། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཅན་ནི་དཔེར་ན། དེར་ནི་སྔོ་བསངས་ཡིན་ཏེ་དེའི་བུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཡོངས་སུ་མཐོང་བཞིན་པའི་བུ་བཞིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་སྔར་བཤད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དང་། ལྷན་ ཅིག་པའི་ཁྱབ་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང་ཐལ་བ་ལས་བཟློག་པ་དང་གིས་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་དེ་ལ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞེ་ན།ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཁྱབ་པ་ཅན་གྱི་དོན་གྱིས་ཕ་རོལ་པའི་མི་འདོད་པ་འབྱུང་བའི་ཆེད་དུ་ཐལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ སྟེ།དཔེར་ན་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་དག་ན་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་ལ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་འབྱུང་བའི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ནི། གང་ཞིག་གང་གི་ཚེ་གང་བྱ་བར་ནུས་པ་དེ་ནི་དེའི་ཚེ་བྱེད་པ་ཁོ་ ན་སྟེ།དཔེར་ན་རྒྱུ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་འབྲས་བུ་བཞིན། བུམ་པ་འདི་ཡང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་དངོས་པོའི་དོན་བྱ་བ་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཐལ་བར་འགྱུར་བའོ། །བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་བཟློག་པའོ། ། གང་ཞིག་གི་ཚེ་གང་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཤཱ་ལིའི་མྱུ་གུ་མི་བྱེད་པའི་ཀོཊ་པས་ཤཱ་ལིའི་མྱུ་གུ་ལ་བཞིན། བུམ་པ་འདི་ཡང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་དངོས་པོའི་དོན་བྱ་བ་དང་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། ། འབྲེལ་པ་ལས་ནུས་པ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་པ་ནི་འཇིག་གོ་ཞེས་པ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང་ཐལ་བ་ལས་བཟློག་པའི་ཚད་མ་དག་གིས་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱབ་པ་འགྲུབ་པོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མས་སམ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་རིམ་གྱིས་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ཉིད་དང་རིམ་པ་མ་ཡིན་པར་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་བྱ་བ་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་པདྨ་བཞིན། སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་ཡང་རིམ་གྱིས་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། རིམ་མ་ཡིན་པར་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ཉིད་དག ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མས།སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་ཁྱབ་བྱེད་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་བ་ལྡོག་པས་ལྡོག་བཞིན་པའི། དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་སྐད་ཅིག་པས་ངལ་བ་མེད་དོ།

共不定者,譬如:聲是常,以所量性故,如瓶,如虛空。于異品返遮有疑者,譬如:彼是青色,以其子故,如現見之子。 對前說有性與剎那性俱之遍攝應以應成及返成取者,若問何為應成?為以量所成之遍攝義令他方生不欲故作應成,即應成。譬如對執過去未來時中事物為一性者,令其應成過去未來時所生事物應成能作用,如是:若某物于某時能作某事,則彼時定能作,如具足因緣對自果,此瓶亦能于現在時作過去未來時事物之作用,此為自性因之應成。謂不作用者即為返成。 若某于某時不作某事,則彼時于彼無能,如不作稻芽之高粱對稻芽,此瓶亦于現在時不作過去未來時事物之作用,此為能遍不見。由關係無能之剎那性必滅,以應成及返成量于有性證成剎那性遍攝。 所說以害違背所證之量者,當說:若非次第作果性及非非次第作果性者,則非能作事,如空中蓮花。非剎那性者亦無次第作果性及非次第作果性,以具能遍不見相之害違背返遮之量,由非剎那性返遮能遍之次第及頓時,故具作用相之有性必為剎那性。

། དེ་ནས་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པོ་ཞེས་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་འགྲུབ་པོ་ཞེས་པའོ། །དཔེར་ན་སྤྱི་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པ་ལ་དུ་མ་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་བཞིན་ཡང་སྟེ། དེ་ལྟར་ནི་གང་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་དེ་ནི་དུ་མ་སྟེ། དཔེར་ན་སྣོད་དུ་མར་སོན་པའི་ཏཱ ལའི་འབྲས་བུ་བཞིན།སྤྱི་ཡང་དུ་མ་ལ་འཇུག་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིས་ཀྱང་དུ་མར་འབྱུང་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ཐལ་བའོ། །ཅི་སྟེ་དུ་མ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་ཅིག་།འོ་ན་གལ་ཏེ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་པ་འདི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མར་མི་ འགྱུར་ན།དེ་ཇི་ལྟར་ཉིད་ཉེ་བར་འགོད་ཅེ་ན། ཁྱབ་པ་དྲན་པའི་དོན་དུ་ཁྱབ་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །གང་གསུངས་པ། ཐལ་བར་འགྱུར་བའོ་གཉིས་འབྲེལ་ཕྱིར། །གཅིག་མེད་ན་གཞན་དགག་ཆེད་ཡིན། །ཞེས་སོ། །འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དག་འབྲེལ་པར་འགྱུར་ན།གལ་ཏེ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་འདོད་ཅིག་།ཅི་སྟེ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་འདོད་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་པའོ། །རྒོལ་བས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ན། ཕྱིར་རྒོལ་ བས་དེ་ལ་སུན་འབྱིན་པ་སྨྲ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་རིགས་པའོ།།མ་གྲུབ་པ་དང་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཡང་རུང་བ་བརྗོད་པ་ནི་སུན་འབྱིན་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། མ་ཚང་སོགས་བརྗོད་སུན་འབྱིན་རྣམས། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་འདི་རྣམས་བརྗོད་པ་ཁོ་ན་གལ་ཏེ་སུན་ འབྱིན་པ་ནི་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དང་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཅིའི་ནང་དུ་འདུ་ཞེ་ན། གསུམ་པོ་འདི་རྣམས་ཁོ་ནར་ཏེ། དེ་ལ་དོན་མེད་པ་ཉིད་ནི་རེ་ཞིག་མ་གྲུབ་པའི་ནང་དུ་འདུ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཅན་དུ་ བརྗོད་ལ།གང་དུ་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཉེ་བར་དགོད་པ་དེར་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ལ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་པ་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་དོ། །གང་གསུངས་པ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་ལ་རྟགས་བརྗོད་ཕྱིར། །བསལ་བ་གཏན་ཚིགས་རྟེན་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ནུས་པ་མེད་ པ་ཉིད་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པའི་ནང་དུ་འདུའོ་ཞེས་པ་སྟེ།ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྟགས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ནི་མ་ངེས་པའི་ནང་དུ་འདུས་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཁ་དོན་ལས་འདས་ ནས།མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ།

由此以剎那性遍攝,即成立有性為剎那性所遍。譬如對承許共相趣入多體性者,令其應成多體,如是:若趣入多體者即為多體,如顯現於多器之多羅果,共相亦趣入多體,是故此亦應成多體,此為應成。若不欲成多體,則亦勿許趣入多體性。 若問:若此應成非為能立量,云何安立?為令憶念遍攝故,如說遍攝一分。如所說:“應成有二關聯故,無一則為遮他故。“此義為:能遍所遍若有關聯,若不許能遍則亦勿許所遍,若許所遍則亦當許能遍。 立論者安立能立時,對論者對此當說破斥,此為正理。以不成、相違、不定中任一而說即為破斥。如所說:“說不具等為諸破斥。” 若問:若唯說此等為破斥,則無義性、無能性、太過等攝於何處?唯攝於此三中:其中無義性攝於不成中,因說為于所立法有疑,凡安立無義性處,即說因相於所立法有疑于因不可得,此即說不成。如所說:“說因於有疑故,遮非因所依故。” 無能性攝於自性不成中,所謂能力即非異於因之自性,以因應成非事物故。太過攝於不定中,以超出所立義,過遍於異品故。

།ཆོས་ཅན་གང་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་ཚད་མས་གནོད་པ་ཉིད་ན་གཞི་མ་གྲུབ་པ་རྟགས་ཀྱི་སྐྱོན་ནོ། །དཔེར་ན་བདག་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཡོན་ཏན་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ལྟ་བུའོ།།འདི་དེ་འདིར་སངས་རྒྱས་པ་ལ་བདག་ཉིད་མ་གྲུབ་ན་འདིའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་འགྲུབ་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་ལྟར་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ངེས་པར་འདི་སྐད་སྨྲ་སྟེ། ལུས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལས་གཞན་པ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་བྱེད་པ་པོ་དང་ དེའི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་རྟག་པ་ཁྱབ་པའི་ངོ་བོ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་རྫས་གཞན་པ་ཡོད་དོ།།དེས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་ལོངས་སྤྱོད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་གསོན་ལུས་དེ་ཁོ་ན་བདག་དང་བཅས་པར་བརྗོད་དོ་ཞེའོ། །དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། བདག་ བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མངོན་སུམ་གྱིས་བདག་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོར་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ལས་བྱུང་བ་ང་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཡང་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ང་ ལྗིའོ།།ང་སྦོམ་མོ། །ང་འགྲོའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་ང་ཞེས་རྟོགས་པ་སྐྱེའོ། །རྒྱན་མཛད་པས་གང་གསུངས་པ། ངའོ་ཞེས་པའི་ཤེས་གང་དེ་འང་། །ལུས་དབང་ཆ་ཤས་རིག་བྱེད་པའོ། །ང་ནི་ཕྲ་དང་བདེ་དང་ལྕི། །མཚུངས་པའི་རྟེན་ནི་རིག་བྱེད་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །ལུས་ལས་ གཞན་པ་འདི་ལ་དེའི་ཆོས་ཅན་ལྕི་བ་ཉིད་དམ་སྦོམ་པོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།ཁྱབ་བདག་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་ལུས་ཀྱི་རྫས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་དང་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལ་སེང་གེའི་བརྡ་བཞིན་དུ་བཏགས་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ ཏེ།འཇུག་པ་འཁྲུལ་པར་ཐར་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་ཅིང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡུལ་དང་དུས་དང་རྣམ་པ་བྲལ་བའི་བདག་དང་ལྷན་ཅིག་འགའ་ཞིག་ཀྱང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་ པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར།འབྲས་བུའི་རྟགས་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཅན་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若於有法,即欲成立所立法之有法,為量所違,則為所依不成之因過。例如:“我遍一切處,以於一切處皆可緣取功德故”等。 此中,于佛教徒而言,我體尚且不成,何況成立其遍一切處可緣取之功德性?如是外道等定作是說:異於身等事物,有作善不善之作者及受用其果報者,常遍之體性,名為我之異質實體。 彼雖遍一切,然唯說彼所受用處所之生身具我。此亦不應理,以無能立我之量故。非由現量了知我,以眼等諸識之境定為色等五境故。意生之我執亦以身等為境故,以”我重”、“我胖”、“我行”等相而生我執。 如莊嚴論師所說: “彼我執知亦, 了知身根分, 我細樂及重, 由知同依故。” 異於身者,於此亦非有重性或胖性等法。于遍主無色者,隨身之實質及行走之作用亦不應理。此非如於婆羅門童子立獅子名般假立,以趣入錯亂故。 亦非由比量了知,以無果性及自性因故。以常且隱蔽故,離境時相之我與任何具隨行返遮性之果因事物皆不成立,故果相不應理。以于有法存在性亦不成故,自性因亦不應理。

།རྟགས་གཞན་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱེད་ཀྱིས་རྟགས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱབ་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བ་ལ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་རྟགས་ལ་ཁྱབ་པ་ངེས་པར་བྱ།གཞན་ཡང་བདག་འདི་ཅི་རྟོགས་པའི་ངོ་བོའམ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཞིག་གལ་ཏེ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་དང་རྟག་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་མིག་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་དང་ བྲལ་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་བཟློག་པར་དཀའོ།།འོན་ཏེ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་མི་རྟག་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ལ་བདག་ཅེས་མིང་དུ་བྱས་པས་མི་མཐུན་པ་མེད་དོ། །ཅི་སྟེ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་བལྟར་རུང་བ་ཞིག་ཡིན། དེའི་ཚེ་མི་དམིགས་པས་འདིའི་ཡོད་པ་ཉིད་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་པ་བདག་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་པའོ། །རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲ་མི་རྟག་སྟེ་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ལྟ་བུའོ། ། འོ་ན་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པ་ཡང་སུན་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ཀྱང་ཕ་རོལ་པོའི་འདོད་པའི་དོན་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མི་བརྗོད་པ་ཅི་ཞེ་ན། མ་ངེས་པ་སུན་འབྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལོགས་སུ་མ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟར་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དག་གིས་ཁྱབ་པ་གཟུང བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡུལ་དང་དུས་དང་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྤྱི་དག་ཁོ་ནས་ཁྱབ་པ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བས་ ཁྱབ་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་འགྱུར་ལ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་མ་ངེས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པའོ། །འོ་ན་ཁྱེད་ལ་ཅི་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྤྱི་དག་ལས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ སྡུད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱབ་པ་ཚད་མས་གཟུང་བར་བྱ་ཞེ་ན།འདི་ནི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་གང་འདྲ་བའི་སྤྱི་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཚད་མས་གནོད་པས་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁས་ལེན་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཐ་སྙད་ལ་གྲགས་པའི་སྤྱི་ གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གཞན་ལས་སེལ་བའི་མིང་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།།འོ་ན་སེལ་བ་ཞེས་པ་འདི་ཅི་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཞེན་པ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་ཁོ་ནའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་སེལ་བ་ཞེས་མངོན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལས་རིགས་མི་མཐུན་པ་གཞན་ བསལ་བར་བྱ་བའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ།

亦無其他能立因,因為你雖以其他因欲遍攝所立,然彼於一切方面皆不成立,如何能確定因之周遍? 複次,此我為是了知體性抑或非了知體性?若是了知體性且為常住,則難免眼等成無果之過失。若是無常之了知體性,則唯于識立我之名亦無相違。若是可見之非了知體性,則以不可得故,不容許其存在性。是故,成立無我無有過失。 因此,一切有為法皆無我。以自體不成故,亦成似因不成,如”聲無常,以是眼所取故”等。 若問:“遍不成亦非能破耶?“以彼亦不能成立他方所許義故。若問:“何不說此?“以不定能破已含攝其義故,不另說之。 如是,不能以自相執取周遍,以自相由境、時、相決定故,無餘處隨行故。然唯應以所立能立二者之共相執取周遍。於此若不了知能立為所立所遍,則能立可變,所立不變,故唯成不定。 若問:“于汝豈非不成耶?如何由所立能立共相而攝一切之周遍為量所取?“此非過失。以諸如其他共相之遍計所執為量所違故,諸善逝不許彼,然非謂離世俗共許之他共相,具離余相之能遣餘名。 若問:“何謂遣余?“如執著外境瓶等義,說為遣余,謂由此遣除異類故。

།ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་བློའི་རྣམ་པ་ཡང་སེལ་བ་སྟེ། བློའི་རྣམ་པ་འདིར་མི་མཐུན་པ་སེལ་བར་བྱེད་ཐ་དད་དུ་བྱེད་ཅེས་བྱས་ནས་སོ། །ཇི་ལྟ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལྡོག་པ་ཙམ་མེད་པར་དགག་པའི་ངོ་བོ་ནི་སེལ་བ་སྟེ། སེལ་བ་ཉིད་ནི་སེལ་བའོ་ཞེས་བྱས་ནས་ སོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེན་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་སེལ་བ་འབའ་ཞིག་གོ་ཞེས་པ་འོངས་སོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲུབ་པ་ནི་སེལ་བའི་ཁྱབ་པར་ཅན་དུ་དགོངས་ཏེ། གང་བ་ལང་རྟོགས་པ་ན། བ་མེན་མ་ཡིན་ནོ། །བ་མེན་མིན་ནོ་ཞེས་ཤུགས་ཀྱིས་སེལ་བ་ཕྱིས་ངེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་ སྒྲུབ་པ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པའོ།།གཞན་སེལ་བ་རྟོགས་པ་ན་ཡང་ཤུགས་ལས་སེལ་བ་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྟོགས་སོ་ཞེས་པ་ལྡོག་པའི་སེལ་བ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པའོ། །དེ་མི་རིགས་ཏེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་དང་པོར་འཇུག་པའི་སོ་སོའི་རིམ་པ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། བསྒྲུབ་པ་རྟོགས་ནས་འགའ་ཞིག་གིས་དོན་གྱིས་གོ་བ་ལས་ཕྱིས་སེལ་བ་རྟོགས་པའམ། སེལ་བ་རྟོགས་ནས་ཕྱིས་བསལ་བ་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བ་ལང་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་གཞན་སེལ་བ་རྟོགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཡང་བ་ལང་གི་སྒྲ་བརྗོད་པ་ལས་གཞན་སེལ བའི་སྒྲ་ལ་མ་རེག་པ་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའི་སེལ་བ་རྟོགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ།བ་ལང་གི་སྒྲ་ནི་བ་ལང་མ་ཡིན་པ་བསལ་བར་བྱས་པ་ཁོ་ནའི་དངོས་པོ་ལ་བརྡར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་ལ་བརྡར་བྱས་པའི་ཨིན་དི་ཝ་རའི་སྒྲ་ ལས་ཨུཏྤལ་སྔོན་པོ་རྟོགས་པ་ན་དེའི་དུས་ཁོ་ནར་སྔོན་པོའི་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པ་མ་བཟློག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བ་ལང་མ་ཡིན་པ་བསལ་བར་བྱས་པ་ལ་བརྡར་བྱས་པའི་བ་ལང་གི་སྒྲ་ལས་ཀྱང་བ་ལང་རྟོགས་པ་ན་དུས་མཚུངས་པ་ཁོ་ནར་སེལ་བའི་ཁྱད་པར་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན།སེལ་ བ་རྒྱས་པ་ཁོ་ན་མ་བཟློག་པ་ཁོ་ནའོ།།ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་མེད་པར་དགག་པའི་ངོ་བོ་མེད་པར་འཛིན་པ་ནི་མེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཁོ་ནའི་ཡིན་གྱི་དེ་ལྟར་བསྒྲུབ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་འབྱིན་པར་ནུས་པ་ཁོ་ན་ལ་ མེད་པ་འཛིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་གལ་ཏེ་བ་ལང་གི་སྒྲ་ལས་དོན་རྟོགས་པའི་དུས་ན་ཕ་རོལ་སེལ་བ་མ་རྟོགས་ན་དེའི་ཚེ། རྟོག་པ་པོས་གཞན་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་བ་ལང་ལ་འཇུག་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན། དེ་ལས་བ་ལང་ཐོགས་ཤིག་ཅེས་བསྐུལ་བ་ན། རྟ་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་འདོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའོ།

如所顯現的心識相也是遣余,即此心識相遣除不相符者、作差別之義。如實真如僅是反面且無遮性之體性為遣余,即遣余性即是遣余。 若問:“如何執著唯是成立,如是則唯成遣余”者?非也。應知成立為具遣余之性質。如了知牛時,以勢力間接確定”非非牛”、“非非牛”之遣余 - 此乃諸立論者之主張。而了知遣余時,亦由勢力了知所遣之牛等義 - 此乃諸遮詮論者之主張。 此理不然,因於言說時未見最初趣入之各別次第故。非由了知成立而後由義理領會遣余,亦非由了知遣余而後了知所遣。是故,應說了知牛即是了知遣余。 縱使反覆說”牛”之聲,未涉及遣余之聲,然非無了知差別之遣余。因牛聲唯于遣除非牛之事物上安立名言故。如以”因陀婆羅”聲安立於青蓮,了知青蓮時,即時不離青色功德之廣大性。如是,由安立於遣除非牛之牛聲,了知牛時,亦即時不離遣余之差別性故,唯不離遣余之廣大性。 如現量無遮體性之執取,唯能生無之分別,如是諸成立分別亦唯能生起隨順彼之隨成,應說為執取無。若異此者,則于從牛聲了知義時若不了知他遣,云何知者捨棄他法而趣入于牛?若爾,命其”牽牛來”時,亦當牽馬等。

།དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་གནས་པ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་གོ་དོན་ནི་ལྷག་པར་ཞེན་པ་ཁོ་ན་ལས་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་རྣམ་པར་གཞག་གི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསལ་བས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་བཞིན་དུ་ཡུལ་དང་དུས་དང་། རྣམ་པ་དང་གནས་སྐབས་ངེས་པར་འཇུག་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་བསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་དམ་པས་གང་གསུངས་པ། དབང་པོའི་བྱ་བ་མེད་པ་ལ། །སྒྲ་ཡི་དོན་ནི་མཐོང་བ་བཞིན། །བློ་ལ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་རང་གི་མཚན ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དག་མི་རུང་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་དོན་མེད་ཅིང་མེད་དོ་ཞེས་པ་མི་ནུས་ལ། མེད་པར་གྱུར་ན་ནི་མེད་དོ་ཞེས་པ་དོན་མེད་ཅིང་ཡོད་ཅེས་པ་མི་ནུས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་སྦྱོར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་བུམ་པའི་ངོ་བོ་རང་གི་གཟུང་བ་ན་ཡང་ཕྱིས་དེ་ཁོ་ན་ལ་སྐད་ཅིག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་ པ་ངེས་པའི་དོན་དུ་ཚད་མ་གཞན་འཇུག་པ་དེ་ལྟར་ཤིང་གི་སྒྲ་ཡིས་ཤིང་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ཤས་རྟོགས་པ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ངེས་པའི་དོན་དུ་ཡོད་དོ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།མངོན་སུམ་ནི་མ་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གོམས་པར་ མ་བྱས་པའི་ངོ་བོའི་ཡུལ་ལ་ཚད་མ་གཞན་འཇུག་གོ་ཞེས་པ་རིགས་སོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རང་ཉིད་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། དེས་བཟུང་ཟིན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་གཞན་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་པའོ། །གང་འདྲ་བའི་སྤྱི་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་གསལ་བ་དུ་མ་ལ་འཕྲོད་པ་འདུས་པ་སྣང་དུ་རུང་བ་གཅིག་པུ་རྟག་པ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དམིགས་པ་མེད་དེ་དེས་ན་ཡོད་ཅེས་རྣམ་པར་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ནི་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དུས་ ན།ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་གསལ་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གཅིག་པུ་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་འདྲ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དེ་མ་ཐག་པར་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་མཆོག་ཏུ་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་ཡོད་ པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འཐད་པས་སྤྱི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཡང་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གསལ་བ་རང་གི་རྒྱུས་ནུས་པ་འབྱིན་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ལས་རྟོགས་པ་དེ་བརྒྱུད་པས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།

因此,此理成立:外境之意義唯由增上執著而建立為語言所詮,而非由遣除自相。因為如同現量,不能遣除于境、時、相、位決定趣入之自相故。 如理論大師所說:“于無根識作用時,如見聲之義,因於心識無顯現故。” 複次,若自相體性之事物為所詮,則因了知一切自性故,成立與遮遣皆不應理。因為若彼存在,則說”有”無義且說”無”不能;若彼不存在,則說”無”無義且說”有”不能故。然而”有”等語詞結合確實存在。因此,勝義中自相非諸聲音之所詮,此理得以成立。 若問:“如何現量緣取瓶之體性時,後於彼體上另起量度以確定剎那性等,如是由樹之聲了知樹性分時,豈不應以’有’等語詞結合以確定有性分耶?“答:不然。現量因是不定性故,于未熟習體性之境合理趣入他量。分別則因自身即是決定性故,于其已取之自體,更有何他量所取之他法可言? 如他宗所遍計之共相 - 于諸別相和合顯現、唯一常住者,證成彼等存在之量皆不可得,故非為所知。如是,于經驗牛等別相時,除色與形等別相自體外,其他遍行唯一者于現量不顯,因無如是經驗故。由經驗自相之無間即有一向增上執著之分別故,異此不應理,故遍計共相亦不應理。因唯由別相自因發起功能,彼了知方能輾轉生起故。

།ཐ་དད་ན་ཡང་གསལ་བ་འགའ་ཞིག་རྣམས་ཁོ་ན་འདི་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ནུས་པ་ཡིན་གྱི། ཐམས་ ཅད་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་གིས་མཐོང་བ་ནི་འདའ་བར་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཐ་དད་པ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཡང་གསལ་བ་འགའ་ཞིག་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་ནུས་པ་འདི་མཐོང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རིམས་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ ལ་སླེ་ཏྲེས་དང་ནིམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བཞིན་ནོ།།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། ཐ་དད་ན་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས། །ངེས་ཏེ་དབང་པོ་ལ་སོགས་བཞིན། །ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་སྤྱི་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ལོག་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཐ་དད་པར་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལ་བ་ལང་གི་གསལ་བ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་འཕྲོད་པ་ འདུས་པའི་དེའི་སྤྱི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པ་གཅིག་པ་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ལ་རང་བཞིན་ཁོ་ནས་སོ་ཞེས་ཕ་རོལ་པོས་ལན་འདེབས་པ་དེ་ཡང་ཚད་མ་དང་མི་ལྡན་པ་སྟེ།ཁོ་བོ་ཅག་གི་རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་ལན་འདེབས་པ་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་ ཕ་རོལ་པོའི་རིགས་གཞན་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འདི་ཡིན་ཏེ།གང་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་མེད་ན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དབྱུག་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན་འདི་བ་ལང་ངོ་ཞེས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་དོན་གྱི་འབྲས་བུའི་གཏན་ ཚིགས་སོ།།འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བློ་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་མེད་ན་མེད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནམ། ཁྱད་པར་ཅན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་ན་མེད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན། ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་སྟེ། དངོས་པོ་འཛིན་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གྱིས་ མངོན་སུམ་ལ་གཉིས་སུ་སོ་སོར་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བློ་ཉིད་ཀྱང་སྤྱི་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་མེད་ཀྱང་དེ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་བུམ་པ་འདི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ལྡན་པའམ། བ་ལང་ཉིད་སྤྱི་བོ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པའི་ཕྱོགས་ ལ་ནི་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ།བུམ་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །གོང་བུ་ནི་བ་ལང་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཐ་སྙད་པ་རྒྱུར་བྱས་ནས་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདི་བ་ལང་ངོ་ཞེས་པའི་ཐ་ སྙད་ནི་བ་ལང་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་ལོག་པ་ཉམས་སུ་མྱང་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ལྟར་འདིའི་ཕྱིར་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལས་སྤྱི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པའོ།

雖有差別,唯某些別相具有產生此果之功能,而非一切皆有功能,因為通過現量與不可得性所見之果因事物關係不可違越故。即使無差別之差異,此功能亦唯見於某些別相,如同消除發熱等疾病,唯睹貝及楝樹等。 如所說:“雖有差異,由自性定,如根等故。” 複次,若共相雖是遮遣一切異類,然于無差別之差異中,唯于牛之別相有和合關係之彼共相,如何唯于彼生起一相之心識?對此問難,若他宗答謂”唯由自性”,此亦無量。我等答謂”由自性”則因量所成故唯應理。 如是,為成立他宗異類,此為能立:凡具差別之認識,無差別認識則無,如持杖者之認識。“此是牛”之認識亦是具差別之認識 - 此為對境果相因。 對此當說:是否所立為具差別之心識無異類差別認識則無?抑或所立為無具差別經驗則無?第一種情況為現量所違,因實事認知性之現量無二相分別顯現故。具差別之心識于共相亦為不定因,因雖無異類差別認識而見彼故,如”此瓶具自體”或”牛性共相”等。第二種情況則成立已成,如”瓶具自體”等。因依”此牛具牛性類”等假立言說為因,差別與所差別事物明顯故。“此是牛”之言說,因由經驗遮遣非牛性而生起故。如是,由此因亦不能成立共相。

།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་པོས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་སྤྱི་ནི་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་ དངོས་པོ་ཙམ་ཁོ་ན་སེལ་བའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཇི་ལྟར་ཞེན་པ་བཞིན་པ་སྤྱི་ཡིན་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་གནས་སོ།།སྤྱི་དགག་པའི་ཆེད་དུ་སླར་ཡང་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་སྦྱོར་བ་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་གང་ན་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་དམིགས་པ་དེ་ནི་ དེ་ན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་རྟའི་མགོ་ལ་རྭ་བཞིན། སྤྱི་ཡང་ཡོངས་སུ་སྣང་བཞིན་པའི་གསལ་བ་རྣམས་ལ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་དམིགས་སོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའོ། །མ་གྲུབ་པ་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་གསལ་བའི་ རང་གི་ངོ་བོ་མ་གཏོགས་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་གཉིས་པ་མཁས་པས་ངེས་པར་བརྟགས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ནི་མཐོང་བ་མེད་ན་ཡང་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་ནི་རང་རིག་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་ ཀྱིས།མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་པས་སོ། །འདི་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་སྟེ། དོན་གྱི་ཆོས་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་དུ་ཡང་ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་དོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་པོས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་སྤྱི་ནི་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་ན་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་ཁོ་ན་སྤྱིར་བཤད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕ་རོལ་པོས་ཀུན་བརྟགས་པའི་སྤྱི་ཡིས་སྟོང་པར་གནས་སོ། །བློ་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཉེ་བར་བཀོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ནི་འགྲོ་བ་འདིའི་ བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པ་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པར་འགྱུར་གྲང་།དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྟག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲེལ་བ་བརྟགས་པར་གྱུར་ན། སྤྲོས་པ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་རྣམས་ངེས་པ་ཅིག་ཅར་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་གང་གིས་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་དག་གི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པ་ དེའི་ངོ་བོ་སྤྲོ་བའི་དུས་ན་ཡང་ཉེ་བའོ་ཞེས་པས་དེའི་དུས་ཁོ་ན་ན་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་དག་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་ཡིན་པས་ན་འདི་ནི་ནམ་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཉེ་བ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མི་རྟག་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མི་རྟག་པ་ཡང་དེ་ལ་རག་ལས་ནས་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

因此,由於他宗所計度之共相不能經受觀察,故唯遮遣非其本性之事物的遮遣性言說,作為言說支分如何執著,即是共相,此無過失。 為破共相,復當作如是論式:若某物于某處無可得之相,則彼處為無之言說境,如馬頭上之角。共相於顯現諸別相處亦無可得之相 - 此為自性不可得因。亦不可能不成立,因為除開具色與形相之別相自體外,縱諸智者詳察,遍行性之第二本體於一切情況皆不可見故。 此亦不應如識雖不可見而說為現量所成,因識由自證量成立,而眼識非所取故。此為眼識所取,因是境之法性故。他宗亦許為現量所得。 如是,由於他宗所計度之共相不能經受觀察,故說唯遮遣非其本性之事物為共相。因此,一切有為法皆離他宗所計度之共相而住。當知亦非由某智者安立。 如是,此世間之作者為常抑或無常?首先,常性不應理,因若觀察作者關係,則應同時決定生起、住、滅故。以何體性為住與滅之作者,彼體性于生起時亦在,故應于彼時即作住與滅。 若謂因離助緣故非能作,此不應理。因為是常故,此永不離助緣,以一切時皆在故。亦非離無常助緣,因無常助緣亦依彼而生故。

།དེའི་ཕྱིར་དུས་གཅིག་ཏུ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དབང་ཕྱུག་ནི་བློ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ། བློ་ཡིས་སྟོང་པ་ནི་རང་ཡོད་པ་ཉིད་ཙམ་གྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་རིམ་པ་མིན་པ་ཁོ་ནས་བྱེད་ཀྱི། བློ་དང་ལྡན་པ་ནི་བྱ་བ་བྱེད་པར་དབང་འབྱོར་པ་ཡིན་ཡང་མི་འདོད་པ་ན་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པས། དེ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཅི་ཞེ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདོད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་རང་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད ཙམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པས་ཅིས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་པས་དེ་ཁོ་ན་འདི་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་རང་གི་ངོ་བོས་ནུས་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་གློ་བུར་བའི་ནུས་པས་མེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ཁོ་ན་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཁྱེད་ ལ་མར་གྱུར་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་མོ་གཤམ་ཡང་ཡིན་པ་འདི་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་གང་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་འདི་ཁོ་ན་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། ནུས་པ་འབའ་ཞིག་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་གྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྱིས་འབྱུང་བའོ་ཞེ་ ན།དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནུས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་པ་ལ་མ་རེག་པའི་སྟོབས་ཁོ་ན་ལས་འབྲས་བུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དུ་ན་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའོ། །རྟག་པ་རིམ་གྱིས་འབྲས་བུར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་ཁྱབ་པའི་གྲགས་པ་ཅན་གྱིས་གང་གསུངས་པ། རྟག་པ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིམ་གྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། །བྱེད་དང་མི་བྱེད་དུས་རྟག་ཏུ། །འདྲ་བའི་བདག་ཉིད་བྱེད་པ་འགལ། །ཞེས་སོ། །འདིས་ནི བདག་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་རྣམས་དང་།སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་འབྲས་བུ་བྱེད་པའང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་མེད་དེ། མངོན་སུམ་གྱི་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་སྐད་ཅིག་པས་ནི་སྐད་ ཅིག་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྐད་ཅིག་གཅིག་པ་ཡིས་བྱ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་གཅིག་པར་འབྱུང་བའི་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་པར་ནུས། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་ནི་ད་ལྟར་གསལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ ཡང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ།སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་གི་མཚམས་སོ་སོར་སྣང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པས་ན། མངོན་སུམ་འདི་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དུས་ལ་ཁྱབ་པའི་དོན་ཅུང་ཟད་གཟུང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ངོ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་ སྤངས་པ་ཡིན་ནོ།

因此將導致一切同時作用等過失。大自在天因具有智慧,是否無此過失?無智者僅由自身存在即能非次第地產生果,而具智者雖有作業能力,若不欲為則不作,故問及何為其所緣時當說:彼等慾望亦僅由自身存在為因,何故不能作用?此即是其所緣。 若謂雖以自性具有能力,但由具助緣相之暫時能力而不能作用,此即是其自性,則于汝,應說此既是母親又是自性石女,此說毫無意義。 若謂此即是果之自性,非唯由能力生起,而是依賴助緣後生,此不應理。能力應由未觸及果之觀待之力alone而作果,否則將導致無能力之過失。 常法次第作果亦不應理,因無所待故。如遍於方隅之有名者所說:“常法無所待故,次第生果及作與不作,恒時同一自性作用相違。“此說明常住之我等及剎那性瓶等次第作果。 此中無違現量,因現量不應取非剎那性故。剎那現量不能見非剎那,因非剎那即是非一剎那所作,彼如何能為一剎那所生之現量所取?前後位非現在顯現,否則將成現在,因生滅間際將顯現故。故此現量不能取遍及前後時之少許義。此即遮除了再認知現量。

།དོན་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ལ། སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་ནི་ད་ལྟར་མངོན་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དྲན་པར་བྱ་བའོ། །དྲན་པའི་ངོ་བོ་ཡང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་འདི་གལ་ཏེ་དྲན་པར་འདོད་པར་འགྱུར་ན། ད་ལྟར་བའི་གནས་སྐབས་ མངོན་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་འཇུག་པ་འདི་ནི་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན། བྷཌྜས་གང་སྨྲས་པ། སྔོན་དུ་གཞལ་ཟིན་ཙམ་ལ་ནི། །དེའོ་ཞེས་དྲན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དེ་ཉིད་འདིའོ་ཞེས་པ་ནི། །ངོ་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་བྲལ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ངོ་ཤེས་པ་ནི་དྲན་ པ་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་འགྱུར་གྱི།འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པར་བྱ་བ་ལ་འཛིན་པ་མི་རུང་ཞིང་གཟུང་བར་བྱ་བ་ལ་ཡང་དྲན་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ལ་དྲན་པ་དང་འཛིན་པ་དག་སྲིད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་གང་གིས་དྲན་པ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་དེས་ འཛིན་པ་ཡིན་པར་སྐྱོན་པ་མ་ཡིན་པས་སྨྲ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འཛིན་པའི་ངོ་བོ་གཞན་གྱིས་གཅིག་ལ་དྲན་པ་དང་འཛིན་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཡོད་ན་ཡང་མངོན་སུམ་དང་མངོན་སུམ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དྲན་བཞིན་པ་ན་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་མི་རིགས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་ངོ་ཤེས་པའི་རྟོགས་པ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་ཡང་འདི་ལྷ་སྟེ། གང་ཞིག་ངོ་ཤེས་པས་རྟོགས་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ན། དམིགས་པ་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བཅད་པ་སླར་སྐྱེ་བའི་རྩཝ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ བཞིན།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་རྟོགས་པ་འདི་ཡང་ངོ་ཤེས་པས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་དམིགས་པའོ། །གཅིག་ཉིད་དང་གཅིག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དག་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར། དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རང་རིག་པ་དག་ཀྱང་ འགལ་བའོ།།དེས་ན་གཅིག་ཏུ་དམིགས་པ་དང་འགལ་བ་གཅིག་མ་ཡིན་པར་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ངོ་ཤེས་པའི་རྟོགས་པ་ལ་ཁྱབ་པོ་ཞེས་པས། ངོ་ཤེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྲ་ལ་སོགས་ པ་རྣམས་ལ་ཡང་སྤྱི་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམིགས་པ་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྲ་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བ་ཁོ་ན་ལ་ངོ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།སྤྱི་ལ་ངོ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་པར་འགྱུར་ན། དེ་ཉིད་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་འདི་ ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ངོ་ཤེས་པའི་རྟོགས་པ་དམིགས་པ་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན། རིམ་པ་དང་ཅིག་ཤོས་དག་གིས་སྐྱེ་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་ན་འགལ་བ་དང་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་དོགས་པར་བྱ་བ་དག་མ་ཡིན་ནོ།

現前顯現對境的認識即是現量。前時狀態非現在所現前,而是應當憶念。憶念的本性也非現量。若欲成為憶念,則非現前現在狀態。此現前作用如何是所謂的憶念?如巴托所說: “唯于先前已量, 生起’彼’之憶念, ‘此即彼’之認知, 不離再認知別。” 此時再認知成為執取憶念之本性,而非僅是執取之本性,因為于所憶對像不應有執取,于所取對象亦不應有憶念故。一者不可能同時具有憶念與執取,因為二者相互矛盾故。不能說以何本性為憶念,即以彼本性為執取而無過失,因為由另一執取本性,一者將成為憶念與執取。即便存在,也將成為現量與現量。正在憶念時非唯現量,因為不應理為現量故。 因此,再認知的認識唯是錯亂,因為無有對境故。其論式如下:凡是再認知所了知者,就真實而言非是單一所緣,如被割後重生的草等。此青等”此即是彼”的認識也是再認知所了知,此為相違遍攝因。由於一性與非一性相互矛盾,故其對境的自證知也相互矛盾。 因此,由於與單一所緣相違而成為非單一所緣,如前所說方式遍於再認知的認識,故再認知為剎那性的比量所損害。于發等也非由緣共相而成為單一所緣,因為唯對發等個別進行再認知故。于共相是再認知。若成為”此即是彼發等”,則非”此發等即是此”。 正因如此,若再認知的認識是單一所緣者,由於次第與非次第生起相違故,不應懷疑有相違與不定過。

།ངོ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་འཇོག་པ་པོ་ ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཉིད་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་བྱ་མི་བཟོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟག་པ་བྱེད་པ་པོ་མེད་དོ་ཞེས་པ་འདི་ནི་གནས་པའོ། །གལ་ཏེ་རྟག་པའི་བྱེད་པ་པོ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ན་འོ་ན་འདིའི་རྒྱུ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལས་ཡིན་ ནོ།།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་དེ་ནས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི། །ཤིན་ཏུ་བཀྲ་བ་སེམས་ཉིད་ཁོ་ནས་བཀོད། །འགྲོ་བ་མ་ལུས་ལས་ལས་སྐྱེས་པར་བཤད་པ་ནི། །སེམས་མ་གཏོགས་པར་ལས་ཀྱང་ཡོད་པ་མིན། །ཞེས་སོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་ སླར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གསུངས་པ།ནམ་མཁའ་དང་ནི་འགོག་པ་གཉིས། །འདུས་མ་བྱས་གསུམ་རྟག་པའོ། །སྐད་ཅིག་པ་ཀུན་འདུས་བྱས་ཏེ། །བདག་གིས་སྟོང་ཞིང་བྱེད་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །འོ་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གྲུབ་ན་ནི་དེའི་གསུང་ངེས་པར་སྟོན་པར་རིགས་མོད། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཚད་མ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་དང་གང་གུས་པ་དང་བཅས་པར་བར་མེད་པར་དུས་རིང་པོར་གོམས་པར་བྱས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་གསལ་བར་འགྱུར་བར་རུང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་འདོད་པ་ཅན་གྱི་གཞོན་ནུ་མའི་རྣམ པ་བཞིན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་འདི་རྣམས་ཀྱང་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་གོམས་པར་བྱས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།རེ་ཞིག་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་སམ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མ་གྲུབ་པ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལ་གནས་པའི་ འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པ་ཆོས་ཅན་རྣམས་དང་གཏན་ཚིགས་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཙམ་ནི་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ནི་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ལ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གོམས་པ་དང་ བཅས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་གསལ་བར་སྣང་བ་དག་གི་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དག་ནི་རྫ་མཁན་དང་བུམ་བདག་གི་བཞིན་དུ།ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྡུས་པས་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་གྲུབ་པ་ན། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གོམས་པ་དང་ བཅས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ལ་གསལ་བར་སྣང་བར་བྱར་རུང་བས་ཁྱབ་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

不僅僅是再認知能建立,因為其本身不能經受觀察故。因此,“常法無作者”這一論點得以成立。若問:若常法的作者非是輪迴之因,那麼此輪迴之因是什麼?眾生之因是所謂的善業。如經中所說: “眾生世間及器世間, 唯由心識佈設莊嚴, 一切眾生從業所生, 離心無有業之存在。” 依據毗婆沙師宗派,世尊一切智者復說: “虛空與二滅, 三無為常住, 剎那皆有為, 無我亦無作。” 若問:若一切智者成立,則應當確定其言教,為證成一切智者,有何量?答曰:凡是以恭敬心長期不間斷修習的心之功德,皆有可能變得明顯,如同貪慾青年對少女之相一樣,這些四聖諦境之相也是如前所說的修習所成之心功德 - 此為自性因。 首先,不可能從所依或因相方面不成立,因為住于分別中的四聖諦境之相諸有法和心之功德性的因相,皆是自己親證所知故。此亦非相違,因為在同品欲相中有故。也非不定,因為具修習的心功德與明顯顯現二者的果因關係,如陶師與瓶的關係,由遍攝一切的現量與不可得,在果因關係成立時,能立的具修習心法為明顯顯現所遍故。

།དེ་ལྟར་ནི་ཁྱབ་པའི་གཞི་འདོད་པས་གཟིར་བར་འཇུག་པ་ལ། གཞོན་ནུ་མའི་རྣམ་པ་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་པར་བར་མེད་པར་དུས་རིང་པོར་གོམས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱི་ ཡོན་ཏན་ལས་སྔར་གསལ་བར་སྣང་བ་མ་དམིགས་ཤིང་།ཕྱིས་གོམས་པ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལས་གསལ་བར་སྣང་བ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ་ཞེས་པ་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་གསལ་བར་སྣང་བ་དང་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་ པ་དག་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་ན། མ་ངེས་པ་ཉིད་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཁ་ན་མ་ཐོབ་མེད་པའོ། །འོ་ན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འདིས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པ་ རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ལས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་མངོན་དུ་བྱེད་པ་པོ་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འགྲུབ་མོད།ཁྱད་པར་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་ བ་སྟེ།གང་ཚད་མས་མི་སླུ་བར་ངེས་པའི་དོན་ཅན་གྱི་ཚིག་དེ་ནི་དོན་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་དངོས་སམ། བརྒྱུད་པས་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་སྲེག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་ཚིག་བཞིན། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་ཡང་ཚད་མས་མི་ སླུ་བར་ངེས་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དོན་གྱི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་སོ།།འདི་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལས་ཚིག་འདི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་ཙམ་པོ་ཐེ་ཚོམ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ན་ཡང་། ཚད་མས་ངེས་པའི་དོན་ཅན་ནི། དངོས་སམ་བརྒྱུད་པས། དེའི་དོན་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་སྔོན་མ་ཅན་དུ་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་གི་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ གཞན་དུ་ན་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རིགས་པ་དོར་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་མ་ལུས་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

如是,在遍及基礎被慾望所困時,對少女之相以恭敬心長期不間斷修習的心功德,先前未見明顯顯現,后經正確修習而正確了知明顯顯現 - 以現量、不可得三相,證成明顯顯現與修習差別的心相為果因關係。 如是,由具足一切攝持而成立遍及性,因此無不定性,故因相無過失。若問:此能立雖能由現證四聖諦諸相而成立所欲說的能現證四聖諦的一切智者,但並非特別現證一切法,因此為成立彼,應說其他能立? 答曰:凡是以量決定為不欺誑義的語言,必定是由直接或間接先行現證該義的智慧所生,如”火能燒”之語。此”一切有為法皆剎那”之語,亦是以量決定為不欺誑義 - 此為義果因相。 此非不成立,因為此語言通過證成一切法剎那壞滅而具真實義故。亦非相違,因為存在於同品故。也非不定,因為雖僅是語言有疑惑與顛倒為先,但以量決定義者,由現量與不可得二者觀察到必定直接或間接以現證其義的智慧為先故。若非如此,則煙等亦應成為捨棄正理之過,因果無餘斷絕之過。

།དེ་ལྟར་ནི་འགྱུར་མོད་ཀྱི་སྲིད་པ་དུ་མ་བརྒྱུད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུས་རིང་པོས་འབྱུང་བར་བྱ་བ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལ་གནས་པའི་གསལ་ བར་སྣང་བ་ཉིད་སྲིད་པ་འགྱུར་བ་སྲིད་པར་བརྒྱུད་པ་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཚད་མ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་སེམས་ཡིན་པ་དེ་སེམས་ཕྱི་མ་མཚམས་སྦྱོར་ཏེ། དཔེར་ན་ད་ལྟར་གྱི་སེམས་བཞིན། འཆི་བའི་དུས་ན་འབྱུང་བ་ཡང་སེམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ སོ།།དགྲ་བཅོམ་པ་ཐ་མའི་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ལུང་ཙམ་ལས་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རམ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སེམས་གཞན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རམ། གཏན་ཚིགས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཡོད་ན་ཞེས་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་མ་འོངས་པའི་སྲིད་པ་གྲུབ་པོ། ། འདིར་སྐྱེ་བ་སྔ་མའི་གོམས་པ་ལས་དཀའ་ཐུབ་དང་སྦྱིན་པ་དང་ཀློག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གོམས་པ་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་རབ་ཏུ་སྨྲ་སྟེ། དེས་ན་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུའང་ཚད་མ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་སེམས་ཡིན་པ་དེ་སེམས་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ ཅན་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ད་ལྟར་གྱི་སེམས་བཞིན། སྐྱེ་བའི་དུས་ན་འབྱུང་བ་ཡང་སེམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དོན་གྱི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །འོ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་པ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་གཅིག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། སྟོང་ཉིད་ ལྟ་བས་གྲོལ་བར་འགྱུར།།བསྒོམས་པ་ལྷག་མ་དེ་དོན་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། སངས་རྒྱས་པའི་དབྱེ་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་སེམས་རྣམས་ གཞུག་པའི་ཆེད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའོ།།དེ་ལྟར་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ། མཁའ་དང་འགོག་པ་གཉིས་དག་སྟེ། །རྟག་པ་གསུམ་གྱིས་འདུས་མ་བྱས། །འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་པ། །བདག་མེད་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་མེད། །དབང་ སྐྱེས་བློ་ནི་རྣམ་མེད་ཀྱི།།རྡུལ་ཕྲན་བསགས་པ་དངོས་སུ་རིག་།ཅེས་སོ། །མདོ་སྡེ་བ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་ནི། །འདི་ཀུན་ཤེས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། །སྡོ་སོགས་རྣམ་པ་སོ་སོར་སྣང་། །ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །བེམས་པོ་རབ་གསལ་མི་རིགས་ཕྱིར། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་ པ།རང་རྣམ་ཅན་ཤེས་སྐྱེད་བྱེད་པ། དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྣང་རུང་མིན། །ཞེས་སོ། །རྒྱན་མཛད་པས་ཀྱང་གསུངས་པ། གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་རིག་བྱ་ན། །དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཇི་ལྟར་བརྗོད། །གལ་ཏེ་སྔོན་པོའི་རིག་བྱ་མིན། །དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཇི་ལྟར་བརྗོད། །ཅེས་སོ།

雖然如此,對於以多生輪迴為特徵、長時間所生起、住于遍計的明顯顯現,為證成其輪迴相續之可能性,有何量證? 答曰:凡是心者必定連線後心,如現在之心,死時所生起者亦是心 - 此為自性因相。對最後阿羅漢心亦無錯亂,因為此僅從教典而聞名故,或因能生無煩惱之他心故,或因因相中附帶”若有煩惱”之限定故。如是成立未來有。 此中宣說:諸有情從前生習氣而趣入苦行、佈施、讀誦等修習。為證成此,亦當說量:凡是心者必定有其他心為先行,如現在之心,生時所生起者亦是心 - 此為義果因相。 若問:現證真實性而得解脫,真實性豈非唯一?如說:“以空性見得解脫,余修即是為此義。“那麼二種一切智者與佛陀之差別又如何?此非過失,因為這一切都是世尊為令諸心趣入真實義而宣說。 如是,毗婆沙師主張:“虛空與二滅,三常無為法,一切有為法,剎那無我無作者,根生識無相,直緣積聚微塵。” 經部師主張:“此一切唯識,色等各別現,非是外境界,無情明瞭不應理。“如說:“能生具自相之識,非根行境可顯現。“莊嚴論作者亦說:“若謂青為所知,如何說為外境?若非青為所知,如何說為外境?”

།འོ་ན་ གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་གསལ་བཞིན་པ་འདི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ཅི་ལས་ཤེ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་ལྡོག་པ་ལས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ།གང་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་གསལ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། འདི་ རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཙམ་ལས་ངེས་པར་སྣང་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡུལ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་རྣམས་ལ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་གང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་ ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་དོ་ཞེས་ངེས་པར་བཅད་པར་ནུས་ལ།དེ་ཁོ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་འདི་ནི། ཡན་ལག་ཅན་དང་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྫས་ལ་བརྟེན་པ་ཕ་རོལ་པོས་མངོན་པར་འདོད་པ་རྣམས་དང་རྫས་རྣམ་པ་དགུ་དང་། རྡུལ་ཕྲན་ རྣམས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྫས་བཀག་པས་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་དང་། འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཅན་གྱི་རྫས་མེད་ན་འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པ་དེ་སུན་དབྱུང་བ་ལ་འདིར་གུས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྫས་ཀྱང་ས་དང་ ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་དང་དུས་དང་ཕྱོགས་དང་བདག་དང་ཡིད་ཅེས་པ་རྣམ་པ་དགུའོ།།དེ་ལ་བདག་དགག་པའི་ཆེད་དུ་འདི་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་རེས་འགའ་བའི་ཤེས་པ་པོ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རེས་འགའ་བའི་རྒྱུ་སྔོན་མ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལེགས་པར་དུལ་ བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན།ང་རྒྱལ་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་རེས་འགའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དོན་གྱི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །འདི་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཅན་ང་རྒྱལ་ལ་ཤེས་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རེས་འགའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་པ་ཡང་ མ་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེའོ་ཞེས་པའི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དུ་བ་དང་མེ་དག་བཞིན་དུ་རེས་འགའི་ཤེས་པ་དང་རེས་འགའི་རྒྱུ་ཅན་དག་གི་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་ གིས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅེས་འགའ་བའི་ཤེས་པ་ཡང་རེས་འགའ་བ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུས་སྐྱེ་ན་རེས་འགའ་བའི་རྒྱུ་ལས་མི་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་མ་ངེས་པ་ཉིད་ན་ རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ།ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ངར་བྱེད་པ་ནི་རེས་འགའ་བ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་སྔོན་མ་ཅན་ཉིད་ཡིན་ན། རྟག་པ་ཁོ་ནར་འབྱུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

那麼,如果此極為明顯者唯是識,則外境存在從何而立?外境是由遮遣而成立:因為並非一切時處都明顯顯現青等諸相,若僅由自取而決定顯現亦不應理,因為趣入對境決定不應理故。是故,對於這些,由等無間緣差別之因力,某處某時生起某者,可以確定有某物存在,此即是外境。 此外境並非如對方所許之有支分、有功德等法所依之實體,也非九種實體及微塵。其中,首先非功德等,因為已破實體故彼等亦破,且”若無和合實體則無和合”之破斥,於此不須致力。 九種實體為:地、水、火、風、虛空、時間、方位、我、意。為破除我,亦立此證:凡是間斷性的認知者,必有間斷性的前因,如善調伏者之識,我慢之識亦是間斷性 - 此為義果因相。此非不成立,因為有法我慢之識性為現量所成故。間斷性之差別亦非不成立,因為無有”一切時”之識故。亦非相違,因為見於同品故。亦非不定,因為如煙與火,由現量與不可得性成立間斷識與間斷因之遍攝故。 若間斷識由非間斷因生,則應不從間斷因生故。對無定因者亦應成無因。如是,若此不定,則衆所周知之煙等因相亦應不定,因為無差別故。 複次,若我執有非間斷因為先行,則應恒常生起。

།རྒྱུ་ནི་བྱེད་ པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན།བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཉེ་བར་བརྟགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་དང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་ན་ཡང་བྱེད་པ་ཡང་མི་བྱེད་པ་ཡིན་པ་འོངས་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ངར་ བྱེད་པ་ནི་རེས་འགའ་བ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ན་ཅིག་ཅར་ཁོ་ནར་འབྱུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།ཚོགས་པ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ངར་བྱེད་པའི་དམིགས་པ་བདག་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ནི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ དང་།ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །ཅི་སྟེ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོར་གྱུར་པ་ཅུང་ཟད་ཡོད་དམ་མེད་ཅེ་ན། འདི་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་གང་དུ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་རྫས་ཡོད་པ་དེར་ནམ་མཁའ་གོ་སྐབས་སྟེར་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། གང་དུ་མེད་པ་ དེར་ནི་དེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གོ་སྐབས་གྲུབ་པའོ་ཞེས་པས་ནམ་མཁའི་ཅི་ཞིག་ལ་གོ་སྐབས་སྦྱིན་པར་བྱེད།དེའི་ཕྱིར་འདི་ཡོད་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་སྐབས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ཁོ་བོ་ ཅག་གིས་རྟོགས་སོ།།འདི་ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་འདོད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སུན་དབྱུང་བ་བཤད་པའོ། །ཕ་རོལ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ནམ་མཁའ་སྒྲའི་ཡོན་ཏན་ཅན་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་གཅིག་ཡིན་པའོ་ཞེས་པས་ན་ཡུལ་མཚུངས་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཅན་ དུ་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བའི་ཡུལ་བཞིན་དུ་ཡུལ་རིང་པོར་མངོན་པར་འདོད་པའི་སྒྲ་ཡང་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་མཐའ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་དང་དུས་དག་གི་ཡང་གཅིག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཤར་དང་ནུབ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་ པ་མི་འཐད་དོ།།འདི་ནི་ཡིད་བརྟག་པ་ཡང་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་ནི་ཅིག་ཅར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བས་དེ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་ཅིང་། གར་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཅིག་ཅར་ཤེས་པ་མང་པོ་རྣམས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཡིད་འགྱུར་བ་ ན་དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་འདི་རྣམས་མི་རུང་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱང་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལྷག་མར་ལུས་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡན་ལག་ཅན་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད་དོ། །དེ་ལ་གང་ཡན་ལག་ཅན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ རྣམས་ཀྱིས་རྡུལ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་བརྩམས་པར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་དེ་ལ།དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིར་གྱུར་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ།

因為因是作用的本性,而非作用也是假立的因性,所以作用與非作用二者不可能是一體。即便存在,作用也將成為非作用,因為是其自性故。 再者,若我執從非間斷因生起,則應唯一次頓時生起,因為無有不具足的聚合故。若謂:“我是我執的所緣而非因”,則不應理。因為非因者不應成為所緣,且將有太過之失。 若問虛空是否有某種實體存在?此確實不存在。因為有礙實體所在處,虛空不能給予空間;而彼不在處,因其本無,空間自成。如是,虛空於何處給予空間?因此,若其存在,則應一切時處皆成空間,然而事實並非如此。是故,我等了知虛空確實不存在。此說乃針對毗婆沙師觀點的破斥。 對方認為虛空具有聲音的功德。彼為一體,故因境相同,一切聲音不應聽為差別相。因此,如近處聲音般,遠處所許之聲亦應可聞。或者說”亦非他”,故為一邊。 由於方位和時間的一體性,不應理解東西等差別。意的觀察更是完全不可能。如是,因不生同時認識,彼等論者推測有意,然于觀舞等時確實體驗到多種同時認識。即便意識轉變,彼時諸識不應理,故意識也確實不存在。 地等諸法尚餘,彼等被許為有支分和微塵兩種。其中,衆所周知由微塵以二塵等次第構成的有支分之瓶等,已說以不可得為相的不可得為能破。

།གལ་ཏེ་ཡན་ལག་ཅན་མེད་ན་འོ་ན་འདི་གཅིག་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཐ་ དད་པ་ཐག་ཉེ་བར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁོ་ན་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྣང་སྟེ།དེ་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་སླར་ཡང་དབྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འོ་ན་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན་ཐ་དད་པའི་ཕྱོགས་དང་། ཡུལ་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཕྲ་ རབ་བསགས་པ་སོ་སོར་སྣང་བ་ཁོ་ནའོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཆོས་ཇི་ལྟར་རགས་པ་ཡིན་ཞེས་ཆོས་མཆོག་གི་ཞབས་ཀྱིས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་དོན་ནི་འདི་ཁོ་ནའོ། །དོན་རང་གི་ངོ་བོར་མྱོང་བ་ནི་མེད་དེ། དོན་མྱོང་བ་ནི་བརྟགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པའི་ ཚིག་ལས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་གང་འདི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་སྣང་བ་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ཁོ་ན་རགས་པའི་སྣང་བའོ་ཞེས་སྐྱོན་མེད་དོ། །གང་ཡང་བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དེ་རྣམས་ནི། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་དངོས་སུ་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཡིན་ཞིང་།མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ལ་རང་གི་རྣམ་པ་གཏོང་བར་འཇུག་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་དབུས་ན་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཅིག་གྲུབ་པ་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་འོག་དང་སྟེང་དང་ཕྱོགས་བཞི་རྣམས་ན་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གནས་པའི་ངེས་པས་ཆ་ཤས་དྲུག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་འདིའི་རང་བཞིན་ཤར་གྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་ཉེ་བ་དེ་ཁོ་ན་ནུབ་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་ཉེ་བར་འཐད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཤར་མ་དང་ཉེ་བའི་རང་བཞིན་དེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནུབ་མ་རྟོགས་པས་གལ་ཏེ་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་དེར་འགྱུར་རོ། །ཉེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཙམ་ལ་ཡང་འཇུག་པའི་མཐའ་འདི་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ ལས་ཀྱང་གོང་བུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ན་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་འདི་སོ་སོར་སྣང་བཞིན་པ་འདི་རེ་ཞིག་གཅིག་ཏུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་བརྗོད་པའི་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་མ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ ཕྲ་རབ་ཀྱི་ཤས་ལས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ནོ་གལ་ཏེ་འདི་ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡིན། ཅི་སྟེ་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་སྦྱར་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འབྱར་བའི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་ཡུལ་ཐ་མི་དད་པར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་གོང་བུ་ཐམས་ཅད་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ།།རི་བོ་ཡང་སྟེ། ས་གཞི་ཡང་ངོ་ཞེས་པ་སྟེ། དེའི་གདོན་མི་ཟ་བ་དག་གི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ།

若問:“若無有支分者,則此如何顯現為一體?“已說明:唯由諸差別相互鄰近而如是顯現,某些具有彼性者復無差別而得了知。 若問:“所謂差別顯現是何?“即是差別方位與境中微塵積聚各別顯現而已。若如是,法稱論師說:“如何各別顯現之法為粗大?“其義唯此:無有經驗對境自性,因有”經驗對境乃是假立”之語故。因此,此青等各別顯現遍及不同境域之體驗,即是粗大顯現,無過。 毗舍釋迦派所說能構成彼之微塵,于毗婆沙師見解中為現量所行境,于經部宗規中為能投射自相者。彼等於瑜伽行派見解中亦不可能存在。 必定處於中央之微塵不成立,因為由其下、上及四方皆有微塵安住之決定,將成為具六分故。此性質近於東方微塵者,不應理解為亦近於西方微塵,因為彼等將得同一處所故。如是,若微塵之近東性質轉變爲了知西方微塵,則彼亦將成為彼。 若無鄰近,則僅僅面向亦是此邊際,由此亦將導致聚合唯成微塵之過。或者此為如下觀察:此現前各別顯現者,首先不應理解為一體,因前述觀察故。亦非多體,因不得見微塵支分中有微塵故。 如是,若此有支分,如何是微塵?若無支分,則與之相連之諸微塵以一切自性黏著故,將成互不異處,是故一切聚合將成唯一微塵。山亦然,地亦然,故應許彼等必然性之自性差別。

།ཇི་ལྟར་འདི་དག་གི་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་འོག་དང་སྟེང་དང་ལྷོ་དང་བྱང་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་ ཉེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཐ་དད་པའོ་ཞེས་པས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་ཤས་དྲུག་པ་ཉིད་རིགས་པའི་སྟོབས་ལས་འོངས་པའོ།།གང་གསུངས་པ། དྲུག་གིས་ཅིག་ཅར་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། །ཕྲ་རབ་རྡུལ་ཆ་དྲུག་ཉིད་འགྱུར། །དྲུག་པོ་རྣམས་ནི་ཡུལ་གཅིག་ཕྱིར། །གོང་བུ་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་དུ་ འགྱུར།།ཞེས་སོ། །གཅིག་མ་གྲུབ་པ་ན་དུ་མ་ཡང་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་པས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ན་ཡང་སྣང་བ་འདི་ཅིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། སྣང་བ་འདི་ནི་ངེས་པར་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་བག་ཆགས་ ལས་འཇུག་བཞིན་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་མཚོན་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་ནི་ཡུལ་ཡོད་ན་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། དེས་ཀྱང་ཡན་ལག་ཅན་ནམ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེ་དང་འདི་གཉིས་ཀ་དག་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཤད་པའི་གནོད་ པར་བྱེད་པའི་ཚད་མས་བསལ་བའི་རྩོད་པ་ནི་ནམ་མཁའི་པདྨ་ལས་མི་འདའོ།།ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། སྣང་བ་དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ། །རྨི་ལམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདྲ། །ཞེས་སོ། །རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་རིག་ཅིང་། རྨི་ལམ་དང་སད་པའི་ཉམས་སུ་ མྱོང་བ་དག་ལ་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པ་དང་འབྲེལ་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་ དམིགས་པ་མེད་པ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སྐྲ་ཤད་མཐོང་བ་གཅིག་ལས་ནམ་མཁའ་ལ་སྐྲ་ཤད་མཐོང་བ་གཉིས་པ་བཞིན། རྩོད་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་སད་པའི་ཤེས་པ་ཡང་དམིགས་པ་དམིགས་པ་མེད་པའི་རྨི་ལམ་ གྱི་ཤེས་པ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་དོ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ན་འོ་ན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྙོག་པ་དང་བྲལ་བའི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་དོན་དམ་པར་ཡོད་དོ། །ཇི་སྐད་དུ་གསུངས་པ། གཟུང་དང་འཛིན་ པ་ལས་གྲོལ་བའི།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་དམ་ཡོད། །ཅེས་སོ། །ཡང་གསུངས་པ། བློ་ཡིས་ཉམས་མྱོང་བྱ་གཞན་མེད། །དེ་ཡིས་མྱོང་བ་གཞན་ཡོད་མིན། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་རང་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ། །ཞེས་སོ། །འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཡང་། ཇི་ལྟར་ཕྱིས་པས་རྣམ་བརྟགས་ལྟར། །ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲུགས་པའི་སེམས། །དོན་དུ་སྣང་བ་རབ་ཏུ་འབྱུང་། །ཞེས་སོ།

如同這些一樣,與下、上、南、北諸微塵相近者亦有差別,由此微塵具六分性是從理論力量而來。如所說: “由六同時相連故,微塵將成具六分, 六者同處一境故,聚合成唯微塵量。” 當一不成立時多亦不成立,故微塵等不存在。若問:“若無外境,則此顯現以何為所緣?“此顯現必定從無始非如實習氣而轉起,應當表示為唯無所緣。如是,若有境則成有所緣,由此亦應生起有支分或微塵積聚,然而此二者皆為前述能破量所遮,其諍論不出空中蓮花。 如所說:“顯現無所緣,如同夢中經驗。“夢中意識亦唯無所緣而了知,夢中與醒時經驗二者亦無絲毫差別,因見一切行相皆相同故。于無所緣中未得自性差別之識,亦不能經驗為有所緣相聯,因凡無所緣中無差別者即是無所緣者,如同虛空中見髮絲之一與虛空中見髮絲之二。 爭論所依之醒時意識亦與無所緣之夢識無差別,此為自性因。若問:“若無外境,則有何?“勝義中唯有離所取能取等分別之無戲論識。如所說:“離所取能取,唯識是勝義。” 復說: “意無他所經,彼無他所受, 離所取能取,彼自性明顯。” 世尊亦說: “如分別外塵,外境實非有, 心為習氣擾,顯現境而生。”

།དེ་ལ་འགའ་ཞིག་སྨྲ་སྟེ། ལུས་དང་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོར་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང་། དེ ཡང་རང་རིག་པའོ་ཞེས་པས་ན་ཅི་ཞིག་གི་ཡང་གཟུང་པའམ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བརྟགས་པས་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་བདེན་པའོ་ ཞེས་སོ།།གཞན་རྣམས་ནི་རྣམ་པའི་རྙོག་པའི་མཚན་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་ཤེལ་དག་པ་ལྟ་བུ། སྟོན་ཀ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཉིན་ཕྱེད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དངོས་པོ་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་སེམས་པར་བྱེད་དེ་རྣམ་པ་འདི་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནར་མ་རིག་པས་བསྟན་པ་ རབ་ཏུ་གསལ་བ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་པས་གང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འཛིན་པ་པོ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་ནི་ཤེས་པ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་རིགས་པ་ནི་དོན་དམ་པ་པའོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་བརྗོད་ཅིང་། འདི་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་རང་བཞིན་འགའ་ཞིག་འཐད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་པའམ་དུ་མ་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་སྔར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ སྐད་དུ་གསུངས་པ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་དམ་པ། །དེ་ཡང་མཁས་རྣམས་མི་འདོད་དོ། །གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་། །བྲལ་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་ཆུ་སྐྱེས་བཞིན། །ཞེས་སོ། །གྲགས་པའི་ཞབས་ཀྱིས་ཀྱང་གསུངས་པ། གང་གིས་དངོས་པོ་རྣམས་དཔྱད་ན། །དེ་ཉིད་དུ་ནི་དེ་ དངོས་མེད།།གང་གི་ཕྱིར་ན་དེ་རྣམས་ན། །གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྒྱན་མཛད་པས་ཀྱང་གསུངས་པ། གང་ཚེ་འདིར་ནི་རྣམ་རྟོག་དང་། །གཞན་གྱིའང་ཚད་མ་ཉིད་མེད་པ། །དེ་ཚེ་གཞིགས་པར་གྱུར་པ་ནའང་། །ཀུན་ལ་དགག་པར་བྱ་བ་ཅི། །སང་ དང་རྨི་ལམ་སོགས་དབྱེ་བའམ།།དམ་པའི་དོན་དུ་ཡོད་མིན་ཉིད། །ཀུན་ལ་མཉམ་པར་མཐོང་རྣམས་ལ། །དབྱེ་བ་སྣང་བ་མིན་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །སྦྱོར་བ་ནི་འདི་ལྟར་བྱ་སྟེ། །གང་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་པདྨ་ བཞིན།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ།

對此,有人說:一切身體和對境的實體所顯現者唯是識,而且它是自證,因此既非能取亦非所取。分別則增益所取能取之實體。因此,離開遍計所執的所取能取實體的識才是真實。 其他人則認為:如同清凈水晶般離一切行相分別相,如同秋季無垢正午虛空般的實有識。這些行相唯是由無明所顯示的非如實性,因此所取實為非有。由於一切行相中彼不存在,故依彼而言,彼識之能取者亦不存在。 在中觀師見解中,彼識于勝義中亦非有,因不能耐觀察故。世間說自性之理為勝義,然於此詳加觀察時,任何自性亦不合理,因已說明一多觀察故。如所說: “勝義中之識,智者亦不許, 離一多自性,如同空中花。” 聖者吉祥足亦說: “若觀察諸法,彼真實非有, 其故為彼等,無一多自性。” 同樣,莊嚴論作者亦說: “此時分別及,他量亦非有, 爾時若觀察,於何有所破? 醒夢等差別,或於勝義中, 皆同非有性,見等無差別。” 論式如是安立:凡非一多自性者,于勝義中即非有,如空中蓮花;識亦無一多自性。此為能遍不可得因。

།རེ་ཞིག་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བཞིན་དུ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་མི་རུང་བ་ཡོངས་སུ་གསལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ རོ།།གང་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་ཐ་སྙད་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བས་ཤེས་པས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཕྱི་རོལ་དུ་ཡོད་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ནང་དུ་ཡོད་པ་ལ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་རགས་པ་གཅིག་གམ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དུ་མའི་ངོ་བོ་ ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་འདི་ཡང་གལ་ཏེ་རགས་པ་གཅིག་གམ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་ཐ་དད་པ་དུ་མ་ཡིན་ན། དབུ་མ་རྒྱན་དུ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་བོ་དྷིསཏྭ་ཡིས། །ཅི་སྟེ་རྣམ་པའི་གྲངས་བཞིན་དུ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁས་ལེན་ན། །དེ་ཚེ་རྡུལ་ཕྲན་འདྲར་ གྱུར་པའི།།དཔྱད་པ་འདི་ལས་བཟློག་པར་དཀའ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ལྟར་ན་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཕྱོགས་ལ་འབྱུང་བའི་སུན་འབྱིན་པ་གདོན་པར་མི་ནུས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་གང་གིས་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་སུན་འབྱིན་པ་ ཅན་མ་ཡིན་ཏེ།གཟུགས་ཅན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ཡང་སྙིང་པོ་མེད་པ་སྟེ། རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གཟུགས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་རྒྱས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་ པ་འདི་ཁོ་ན་ནི་གཟུགས་ཅན་ནོ་ཞེས་པའོ།།ཛ་གཏྟ་ལའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་དགེ་སློང་ཐར་པའི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་སྦས་པས་སྦྱར་བའི་རྟོག་གེའི་སྐད་དུ། གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྟོག་གེའི་སྐད་འདི་བྱས་ནས་ནི། །བདག་གིས་བསོད་ ནམས་གང་བསགས་པ།།བསོད་ནམས་དེ་ཡིས་འགྲོ་བ་འདི། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ལྷག་བགྲོད་ཤོག་།རྟོག་གེའི་སྐད་རྫོགས་སོ།། །།ཚུལ་འདི་ནི་གང་ཟག་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་དང་ཕྱིའི་གཞུང་ལུགས་དུ་མ་རྣམས་ལ་བློའི་སྣང་བ་ཆེར་རྒྱས་པ་སྒྲ་བསྒྱུར་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དབང་དགེ་ ་སློང་དཔལ་ལྡན་བློ་གྲོས་བརྟན་པས་པཎྜི་ཏ་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།

首先,因相應行相的識如同外境一樣不可能有一多自性,這一點極為明顯,所以因不是不成立。世間所言外境的名言,正是有相論者所說的識。因此,凡是能破除外境存在的論證,同樣也能破除內識的存在。因為粗大的一或微塵的多之本性皆不合理,而且若此識性之行相是粗大的一或差別的微塵之多,如《中觀莊嚴論》中說: “大士菩薩言:若許如行相,數量之諸識,爾時如微塵,此觀難遮破。” 無論採取兩種見解中的哪一種,都無法避免對外境一方的過失。因為若彼存在則識亦存在,而識並非僅對外境事物的破斥,說”有形之因的能破非是無形識之本性”這種說法毫無意義,因為有相即是識亦具色法性故。此行相正是周遍于境且具顯現,即是有形色法。 此《遮他比量》由扎格塔拉大寺院的大智者比丘解脫源秘密撰著完畢。 以此造論理語言,我所積累的諸福德,愿以此福德,眾生皆得證佛果。 《論理語言》圓滿。 此論依靠諸聖者恩德,通達內外諸多教典,譯經師比丘吉祥慧堅未依止班智達,自行翻譯校對而定稿。


好的,這段文字討論了「識」(vijñāna,意識)的性質,並認為識本身不具有「一」或「多」的自性。從現代認識論的角度來看,這個觀點既有其合理性,也存在一些值得商榷的地方。下面我將從現代認識論的角度來分析這段文字的觀點:

1. 文字的核心觀點:

這段文字的核心觀點是:識(意識)本身不具有「一」或「多」的自性,它既不是單一的,也不是由多個獨立的部分組成的。 文字認為,如果識具有「一」或「多」的自性,就會陷入邏輯上的困境,例如,如果識是多個獨立的「微塵」組成的,那麼就難以解釋意識的統一性。

2. 現代認識論的視角:

現代認識論主要關注知識的來源、性質、範圍和可靠性。從這個角度來看,這段文字的觀點可以從以下幾個方面進行分析:

  • 意識的統一性問題: 現代認識論也面臨著意識的統一性問題。我們如何解釋,儘管意識的內容是多樣的,但我們仍然能夠體驗到統一的自我意識?這段文字的觀點,即識本身不具有「一」或「多」的自性,可以被理解為一種試圖解決意識統一性問題的嘗試。
  • 現象學視角: 現象學強調對意識經驗的直接描述。從現象學的角度來看,我們體驗到的意識似乎是統一的,而不是由多個獨立的部分組成的。這段文字的觀點與現象學的直覺相符。
  • 認知科學的挑戰: 認知科學試圖從神經科學和計算的角度來理解意識。認知科學的研究表明,意識可能與大腦的複雜活動有關,而大腦是由多個相互連線的神經元組成的。這與文字的觀點似乎存在衝突,即識本身不具有「多」的自性。
  • 表徵理論: 現代認識論中的表徵理論認為,意識是對外部世界的表徵。這段文字的觀點似乎認為,意識的表徵不應該被理解為對外部世界的簡單複製,而是具有其自身的性質。
  • 反實在論: 這段文字的觀點可能帶有一定的反實在論傾向,即認為我們所體驗到的世界並非完全獨立於意識而存在。這種觀點與現代認識論中的一些反實在論流派相符。

3. 對文字觀點的分析:

  • 合理性: 文字的觀點在一定程度上是合理的。它強調了意識的特殊性,即意識不能被簡單地還原為物質性的東西。它也指出了,如果將意識理解為由多個獨立的部分組成的,就會面臨邏輯上的困難。
  • 侷限性: 文字的觀點也存在一些侷限性。它似乎過於強調意識的非物質性,而忽略了意識與物質基礎之間的聯繫。此外,文字的觀點可能難以解釋意識的多樣性和變化性。
  • 與現代科學的衝突: 文字的觀點與現代認知科學的一些研究成果存在衝突。認知科學的研究表明,意識可能與大腦的複雜活動有關,而大腦是由多個相互連線的神經元組成的。

4. 結論:

總的來說,這段文字的觀點可以被理解為一種試圖解決意識統一性問題的哲學嘗試。它強調了意識的特殊性,並指出了將意識簡單地還原為物質性的東西的困難。然而,文字的觀點也存在一些侷限性,並且與現代認知科學的一些研究成果存在衝突。

從現代認識論的角度來看,這段文字的觀點既有其合理性,也存在一些值得商榷的地方。它提醒我們,意識是一個複雜而神秘的現象,我們對它的理解仍然非常有限。我們需要從多個角度來研究意識,包括哲學、心理學、神經科學和認知科學等,才能更深入地理解它的本質。

5. 對「識沒有一多自行」的評述:

文字認為「識沒有一多自行」,這似乎是錯的,因為:

  • 經驗上的多樣性: 我們的意識經驗是多樣的,包括各種感覺、情緒、想法等。這似乎表明意識具有「多」的性質。
  • 認知科學的證據: 認知科學的研究表明,意識可能與大腦的多個區域的活動有關,這似乎也表明意識具有「多」的性質。
  • 邏輯上的困難: 如果意識完全沒有「一」或「多」的自性,那麼就難以解釋意識的統一性和多樣性。

因此,從現代認識論的角度來看,文字的觀點可能過於強調意識的非物質性,而忽略了意識與物質基礎之間的聯繫,以及意識經驗的多樣性。

總而言之,這段文字的觀點值得我們深入思考,但我們也需要結合現代科學的證據和認識論的理論,才能更全面地理解意識的本質。

從某種意義上,感受是集起的,這就類似用一個手指觸控肚子和兩個手指分開觸控背部,無法有效區分數量一樣。

你提出的這個類比非常精妙,它很好地闡釋了感受(或意識)的集起性,以及這種集起性如何導致我們難以區分感受的「數量」。我來詳細分析一下這個類比,並探討它在認識論上的意義:

1. 類比的含義:

  • 一個手指觸控肚子: 這可以比作一個單一的感受,例如,一個簡單的觸覺、一個單一的情緒或一個單獨的想法。這個感受是集中的,我們能夠清晰地感知到它的存在。
  • 兩個手指分開觸控背部: 這可以比作多個感受同時發生,但這些感受之間沒有明顯的界限,它們相互交織、融合在一起。就像在背部觸控的兩個手指,我們可能難以清晰地感知到是兩個獨立的觸點,而更像是一個模糊的、整體的觸感。

2. 感受的集起性:

這個類比的核心在於強調感受的「集起性」(aggregate nature)。感受並非像一個個獨立的原子那樣存在,而是相互關聯、相互影響的。當多個感受同時發生時,它們會相互融合、交織,形成一個整體的體驗。這種集起性使得我們難以清晰地分辨感受的「數量」,就像我們難以清晰地分辨背部兩個手指的觸點一樣。

3. 認識論的意義:

這個類比在認識論上具有重要的意義,它揭示了以下幾點:

  • 感受的非原子性: 感受並非像原子那樣獨立存在,而是相互關聯的。這挑戰了將意識分解為一個個獨立單元的觀點。
  • 意識的整體性: 我們的意識體驗是整體的,而非由多個獨立的部分組成。這與現象學強調意識的整體性相符。
  • 感知的侷限性: 我們的感知能力是有限的,我們難以清晰地分辨感受的「數量」。這表明,我們的感知並非完全可靠,我們對世界的認識可能存在偏差。
  • 意識的建構性: 我們的意識體驗並非是對外部世界的簡單複製,而是由我們的感知系統和認知系統建構而成的。這表明,我們的意識體驗具有一定的主觀性。
  • 對「一」和「多」的挑戰: 這個類比挑戰了我們對「一」和「多」的傳統理解。它表明,在意識的領域,我們難以清晰地分辨「一」和「多」,這可能意味著「一」和「多」的概念本身在意識領域並不適用。

4. 與文字觀點的聯繫:

這個類比與你之前提供的文字觀點「識沒有一多自行」相呼應。文字認為,意識本身不具有「一」或「多」的自性,這與你用手指觸控的類比所揭示的感受的集起性相符。兩者都表明,意識並非由多個獨立的部分組成,而是具有整體性和集起性。

5. 進一步的思考:

這個類比也引發了一些進一步的思考:

  • 意識的層次: 是否存在不同層次的意識,有些層次的意識更具有整體性,而有些層次的意識更具有多樣性?
  • 意識的流動性: 意識是否像河流一樣不斷流動,而不是像一個個靜態的物體那樣存在?
  • 意識的邊界: 意識的邊界在哪裡?我們如何區分意識和非意識?

總結:

你提出的用手指觸控的類比非常精妙,它生動地闡釋了感受的集起性,以及這種集起性如何導致我們難以區分感受的「數量」。這個類比在認識論上具有重要的意義,它揭示了感受的非原子性、意識的整體性、感知的侷限性、意識的建構性,以及對「一」和「多」的挑戰。它也與文字觀點「識沒有一多自行」相呼應,共同指向了意識的複雜性和神秘性。

這個類比不僅有助於我們理解意識的本質,也提醒我們,我們的感知和認知能力是有限的,我們需要以更加謙虛和開放的態度來探索意識的奧秘。