d4226量理論釋量論莊嚴疏極清凈嘉瑪日 蘇瑪帝 羅登謝饒c3.5s|d4226量理論釋量論莊嚴疏極清凈嘉瑪日 蘇瑪帝 羅登謝饒c3.5s(續27)
若問:于識之外所增益為外在自性之自性存在,如是聲義自性豈不存在?因此,聲義如何無自性?答:于彼並無增益為外在自性之自性。 何以故?即”與識”。“他”即增益之自性。疑問即”錯亂”。意為增益之自體即是錯亂。答即”彼亦”,即錯亂自性亦然。“未了知”即錯亂自性。疑問即”后”。初唯了知錯亂自性,后則決定為錯亂自性,此為其義。“自體”即為錯亂自性。 未了知時存在錯亂自性者,其安立之境如何?若疑初于錯亂自性了知為無錯亂,故非決定為錯亂,即”他之”。若執彼為他之自體,爾時了知成錯亂,而彼增益非了知為錯亂自性。“由決定為真實”即雖增益不真實,然初現為真實故。“其”即答。疑問即”于義”。 答即”彼即”,即未觸及義。“其”即增益之。彼未觸及義亦唯是顯現,云何不真實?若問何故,即”自性”。雖未觸及義,然生起決定為觸及義故,即不真實,為迎此疑而言”以他相”。答即”然則”。以”即”字表明未觸及義為真實。疑問即”由彼”,即由增益生起顛倒決定故。“彼亦”即增益。 “非”即答。如現量顯現非生起決定,如是增益亦非其生因,然增益自身是其生因。由其生起故,彼亦成不真實,決定亦非錯亂,為說此義而言”若爾”。
།དེ་ཡང་ནི་ངེས་པ་ཡང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སྒྲོ་བཏགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུང་བའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་ཡོད་ཀྱི་བཏགས་པ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །གལ་ཏེ་རང་བཞིན་ མེད་ན།འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་སྒྲ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པ་ནི་སྒྲ་འཇུག་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐ་སྙད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསྒྲུབ་པ་དང་དགག་པའི་རང་བཞིན་ལས་སོ། །ཅིའི་དོན་དུ་ཞེ་ན། སྤྱི་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་ལས་ཅི་ཡང་ རྟོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་སྤྱི་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པ་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ།དེས་ན་གཞན་སེལ་བ་ཞེས་བསྟན་པས་ཅི་བྱ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྒྲ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཡོད་དོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྣམ་འགྲེལ་མཛད་པས་དེ་ཡང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྒྲའི་དོན་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་དང་། དགག་པའི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་པར་མི་འདོད་ན། རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྲའི་དོན་ཡིན་པ་ལ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཆད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །དེས ན་རིགས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་སྒྲའི་དོན་རང་བཞིན་མེད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་སྒྲོ་བཏགས་པ་མི་བདེན་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲའི་དོན་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་བརྗོད་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་མེའི་སྒྲ་ལས་མེ་མ་ཡིན་ པ་ལས་ལྡོག་པ་མ་ལྡོག་ཀྱང་།མེ་མ་ཡིན་པ་སྤངས་ནས་འཇུག་པ་ཉིད་གཞན་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་འདི་འདྲ་བའི་གཞན་བཟློག་པ་ནི། སྒྲ་ལས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕན་ཚུན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྒྲས་ ནི་གཞན་ལས་ལྡོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེས་ལ་དེས་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།འོན་ཏེ་མེའི་སྒྲ་ལས་མེའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ན་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྒྲ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་སོ། །འཇུག་པའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་ནི་བདག་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ།།དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་སོ། །འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གཞན་དང་གཞན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ལུས་ཉིད་འགྲོ་བ་པོ་ཡིན་ལ། དེའི་རང་བཞིན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནང་གི་རེག་བྱ་ ལུས་ཀྱི་དབང་པོས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ།
彼亦即決定亦然。“是故”者,即因除識與所知外無增益故。意為唯有具所取相之分別,而無其他假立。 若無自性,“則如何”。答:“因聲轉起故”。對此的解釋即”聲轉起”。“由言說”即由能立與能破之自性。若問為何,即”共相等”。雖說由聲無所了知,然執為共相等豈非不能遮遣?因此說”遮遣他”有何用?即”若”。 由於因聲轉起故而施設為有,故《量釋》作者說”彼亦”,意為聲義無自性即依止能立與能破之言說。“若非如是”即若不許依止彼言說,則因無能知聲義無自性,唯成斷絕”有”之言說。因此,正理派等將如何遮破”聲義如何無自性”? 若問:雖增益不真實,然聲義如何無自性?因所詮是事物自性故。即”如是”。因由火聲雖不遮遣非火,然遮除非火而轉起即是遮遣他。若謂如是遮遣他非由聲了知事物自性而成,即”諸了知”。“相互”即由聲生起遮遣他分別,由彼生起趣入分別等。 若謂由火聲了知火自性故而趣入,即”由聲”。“由彼”即由分別。趣入分別即具”我趣入”之相。“由彼”即由趣入分別。“行走自性”即具于異處異處生起法相之身即是行者,其自性即能領受者,即由內觸身根所領受。
།འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ལས་ནི་ཡོད་ན་མེ་ཐོབ་པའམ། གལ་ཏེ་མེད་ན་མི་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུར་མེའི་རང་བཞིན་མ་གཏོགས་པས་ཁོ་ནར་ཐ་སྙད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །མེད་ མོད་ཀྱི་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐ་སྙད་ནི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེས་ན་སྒྲའི་དོན་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་སྒྲའི་དོན་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ངོ་བོ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ཅི་སྐྱོན་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་མིན་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་སྒྲའི་དོན་རང་བཞིན་མེད་པ་མ་ཡིན་ གྱི།འོན་ཀྱང་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དོན་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་གཅིག་བསྒྲུབས་སམ་བཀག་པ་ན། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབས་པ་དང་བཀག་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་ཐ་སྙད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དག་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ ཐ་དད་པ་འདོད་པ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་བསྒྲུབ་པ་དང་ནི་དགག་པ་དག་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལ་འདུ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན། གཞན་དང་གཞན་བཀག་པ་དང་ནི་བསྒྲུབས་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པའོ།། །ཅི་ཏེ་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བ་ ལང་ཞེས་བྱ་བ་ལང་བསྒྲུབས་པ་ན་བ་ལང་དེའི་བདག་ཉིད་དཀར་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མ་བསྒྲུབས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།བསྒྲུབས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །མ་བཀག་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཆོས་གཅིག་བཀག་པས་ ཐམས་ཅད་མ་བཀག་ན་དེའི་ཚེ་བཀག་པ་ཡང་མ་བཀག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཅན་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཆོས་བརྗོད་པ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་གཞན་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སྒྲ་གཞན་དག་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ ཞེས་བྱ་བའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་བསྒྲུབས་པ་དང་བཀག་པ་དག་།མ་བསྒྲུབས་པ་དང་མ་བཀག་པར་ཐལ་ཞེ་ན། དུམ་བུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་གཅིག་བསྒྲུབས་པའམ་བཀག་པ་ན། དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་ཡང་གཞན་དག་ནི་བསྒྲུབས་པའམ་བཀག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་སྒྲུབ་པ་དང་འགོག་པའི་སྒྲ་ གཞན་དག་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྒྲ་དེས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོགས་པའོ། །འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་མ་ངེས་ན། དེའི་ཚེ་ཁྱེད་བསྒྲུབས་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །ངེས་པར་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་མ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།
由領受行走自性,若有則得火,若無則不得,如是唯由除火自性外而圓滿言說。故說”所詮”。雖無然如是亦成言說之義。因此,聲義唯是無自性。 若問:若聲義以事物自性具有體性有何過失?即”若非如是”。若聲義非無自性,而是事物自性,爾時于諸義立一法或破一法時,即成立破一切自性。何以故?因無自相言說,法與有法無差別故。若許差別,爾時能立與能破不能聚於一有法。如何相似?如遮遣他者與成立他者。“若”者,即解釋。 若問何以如是?“由彼”即:說”牛”成立牛時,非不成立彼牛之自性白等,而是必定成立,此為其義。何以故?即”彼亦”。于未遮遣亦復如是,即若由遮遣一法不能遮遣一切,則遮遣亦成未遮遣之過失。 此說:若諸法與有法無差別,爾時說法即說一切法故,顯示其他法之其他聲成無義。何以所立與所破成未立與未破?即”支分”。 若謂立一或破一時,雖是其自性然未立未破其他,則彼能立能破聲非無義者,即”彼聲”。“彼”即疑惑。“然則”即答。若一切不決定,爾時汝所欲立者亦成不定。決定所緣不定者不應理。“無差別故”即依無差別一分故。
།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་ཀྱང་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཅི་སྟེ་མི་དམིགས་ཞེ་ན་དམིགས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །འདིར་ནི་སྐབས་ཀྱིས་ཡང་དམིགས་པའི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་ རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ནའོ།།གང་གི་ཕྱིར་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ཡོད་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེས་ནའོ། །གཅིག་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་དུ་མ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀར་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ཉིད་ལ་ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་ཉིད་ དོ།།གཅིག་ལ་ཡང་ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་ཉིད་མི་འགལ་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་འདི་ནི་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་ནི་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ངེས་པ་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ལ་བ་ལང་ཉིད་དང་དཀར་པོ་ཉིད་ངེས་པ་དང་མ་ ངེས་པར་འགལ་བར་མ་ཟད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་སྔོན་པོ་དང་སྐད་ཅིག་མ་དག་ལ་ཡང་ངོ་།།ཅི་ལྟར་འགལ་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་རང་བཞིན་པའི་ངེས་པས་གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་ཉིད་དུ་གནས་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་བྲལ་བར་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་གནོད་པའི་སྔོན་པོ་རྟོགས་ན་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ།།དེའི་ཚེ་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཚད་མས་ཏེ་ངེས་པར་གྲུབ་པའི་སྔོན་པོའི་རང་བཞིན་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ནི། ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཡང་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པའོ། །གཞན་གྱིས་ནི་གནོད་བྱེད་ཀྱིས་སོ། །དེས་ན་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ལ་ནི་གནོད་པ་མེད་དོ། །དེས་ན་སྔོན་པོའི་རང་བཞིན་ངེས་པ་ནི། མ་ངེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་འགལ་བ་ཁོ་ནའོ། །སྔོན་པོ་ངེས་པ་དེས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྐད་ ཅིག་མ་ཉིད་བསྒྲུབས་པས་ཀྱང་ངོ་།།སྔོན་པོ་དང་སྐད་ཅིག་མར་ངེས་པ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསྡུ་བའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཉི་གའི་ནི་སྔོན་པོ་དང་སྐད་ཅིག་མའི་ཉིད་དོ། །ཅི་གང་གིས་བསྡུ་བའི་ཞེས་བརྗོད་པ་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་ ཡོད་དམ་ཞེ་ན།ལྡན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་བསྡུ་བའི་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་ནི། བསྡུ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་འདི་བསྡུ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལྡན་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་སྐབས་འདིར་རོ། །གནོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ གནོད་པར་བྱ་བས་དབེན་པ་ཉིད་དོ།
若問:雖無差別,何故不見差別?答曰:“即是所見”。此中由語境亦說為”所見”聲。“彼”即由差別所見。由所見差別而成事物差別故。“於一”即與多法無別之有法。“他”即白等。“此”即於一決定與不決定。 若問:於一決定與不決定豈不相違?若謂此不應理,故說”所見”。“于彼亦”即:不僅決定事物境僅于牛性與白性決定不決定相違,于青與剎那亦然。 云何相違?由事物自性決定,若了知為青性者,即離住于剎那性之成立,意即若了知剎那性所違之青。爾時由所作性等其他能立不能成立剎那性。以量即決定成立之青性自性離剎那性者,不為有等其他能立所違。何以故?即”若”。“彼亦”即能違。“由他”即能違。故於量所成無有違害。 是故決定青性自性,必與不定剎那性自性相違。由彼青決定。“彼”即由成立剎那性亦然。青與剎那決定二者非互為所違能違事,此為其義。何以故?即”攝”。“二者”即青與剎那性。 若問:說”由攝”者復有何異相耶?即”相應”。其中說攝自性即”攝”。云何此為攝?即”法”。由如是有多種相應故於此。“違害相”即離所違性。
།སྔོན་པོ་གང་ལ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ནི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་འདིར་ནི་དེ་ལྷན་ཅིག་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཅི་ལྟར་སྡུད་པ་དེ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡང་གནོད་པའི་མཚན་ཉིད་གནོད་པར་བྱ་བས་དབེན་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྔོན་པོར་ངེས་པ་གང་ཡིན་ དེས་ན།ཅི་ལྟར་འདིར་སྔོན་པོ་ཉིད་དང་སྐད་ཅིག་མ་ལྷན་ཅིག་ཅི་ལྟར་སྡུད་པ་དེ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་གནོད་བྱ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་གནོད་པར་བྱེད་པ་སྔོན་པོ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་བསྡུས་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་གནོད་པར་བྱེད་པ་སྔོན་པོ་ཉིད་དུ་ངེས་པས་ནི། གནོད་པར་བྱ་བ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་སྔོན་པོ་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་བསྡུས་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་བཀག་སྙམ་ན། དེས་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྐད་ཅིག་གི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བར་བཟུང་ཡང་ཅི་ལྟར་དེས་བཀག་སྙམ་ན། དབེན་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མས་གནོད་སྙམ་ན།མངོན་སུམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །མེད་ཅེས་ངེས་པ་འདི་ཉིད་ནི་རང་རྒྱུད་དུ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ་ཕ་རོལ་དག་གི་ཚད་མ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཐ་དད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འབྲས་བུ་འདིའི་ ཚད་མ་གང་ཡིན་ཞེ་ན།དེ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ངེས་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པའོ། །ངེས་པ་འདི་གཞན་དུ་དབེན་པ་དམིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རེས་འགའ་ནི་སྔོན་པོ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་གང་གིས་གནོད་སྙམ་ན་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེར་ཞེས་བྱ་ བ་དབེན་པར་རྟོགས་པའི་ངེས་པ་བསྐྱེད་པ་རུང་བ་གྱིས་སོ།།འོག་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་སྐབས་ནས་སོ། །སྤྱིར་བརྗོད་པའི་དོན་ཁྱད་པར་ལ་སྦྱོར་བ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་དེ་ལྟར་གནས་པ་དེ་ལའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོའམ་དེ་ངེས་པས་སོ། །གནོད་པར་བྱས་པའི་སྐད་ཅིག་ ཉིད་དེ་གཞན་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཅི་ལྟར་སྒྲུབ།དེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གྱི་སྔོན་པོ་ངེས་པས་སོ། །གཞན་གྱིས་ནི་སྐད་ཅིག་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པས་སོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་གྱི་རྟོགས་པ་སྔོན་པོར་ངེས་པ་དེ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པས་ཚད་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཚེ་སྔོན་པོ་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ལ། ཅི་ལྟར་སྐད་ཅིག་ཉིད་གསལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཏེ་སྔོན་པོར་ངེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་བསྒྲུབས་ཀྱང་གསལ་བར་མ་བྱས་སོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བཤད་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དེ་སྔོན་པོ་ངེས་པས་གསལ་བར་ནི མ་བྱས་ལ།བསྒྲུབས་པས་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཐད་པར་དཀའོ།
凡青色之物,與彼相關者即由具有故,此青色如何不與無常性一起攝持,實非如是。又,違害相即是執為離所違,具彼者即決定為青,是故此中青性與剎那如何不一起攝持,實非如是。何以故?由所違剎那性不應與能違青性一起攝持。或由能違決定青性,所違剎那性不應與青性一起攝持。 何以故?即所謂”若”。云何遮遣耶?即所謂”由彼”。雖執離剎那自性,云何由彼遮遣耶?即所謂”離”。何以故,若疑無事量能違耶?即所謂”現量”。此無之決定本身非自立量。何以故?由此是果,因他方承許量與果二者相異故。 若問:此果之量為何?即所謂”由彼”。“此決定”即是解說。此決定非成無有他處離之所見。若有時不決定青色時,何以違害剎那性耶?即所謂”若”。“于彼”即能生離性了知之決定。“下文”即不可得之語境。于總說義配屬別相,即所謂”于彼”,即如是安住之彼。“由彼自”即由青或彼決定。 已被違害之剎那性,如何由他有等因所生之比量而成立?“由彼亦”即由前青決定。“由他”即由推度為剎那性。若前解青決定由具所緣故是量,爾時于決定青自性中,云何剎那性非明顯?抑或決定青雖成立剎那性亦未明顯。故應由比量成立。 答曰:剎那性義由決定青未明顯,而由成立亦然,此難成立。
།གང་གིས་ཕྱིར་སྔོན་པོའི་རང་བཞིན་འཛིན་པས་ངེས་པ་ཡིན་ཡང་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་སྐད་ཅིག་གསལ་བར་མ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །འོ་ན་སྔོན་པོར་ངེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ལ་ནི་གསལ་ བ་ཡིན་ལ།སྔོན་པོ་ཉིད་ལ་ནི་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ངེས་པའི་དོན་དུ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་འདིར་ནི་ངེས་པ་གསལ་བ་ཡིན་ལ། གཞན་སྔོན་པོ་ཉིད་ལ་ནི་ངེས་པ་ཡིན་པར་ནི་འཐད་པ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པ་སྔོན་པོའི་རང་བཞིན་ འཛིན་པ་ཡིན་ན།འགའ་ཞིག་ནི་ངེས་པ་ལ་འགའ་ཞིག་ནི་མ་ངེས་སོ་ཞེས་མི་འཐད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ངེས་པ་སྔ་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་ཕྱི་མ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མ་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་གྱི། གཉི་ག་མ་ འཁྲུལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡུལ་གཅིག་གི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཤེས་པ་མི་འབྱུང་བ་དེས་ནའོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཅན་ལས་དང་ཕན་ཚུན་ཡང་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནའོ། །ཅི་ལྟར་རྟེན་གཞན་མེད་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། ། རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ལ་རྟེན་གཞན་གསུམ་པའོ། །ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་མཐུན་པས་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་རྟོགས་པའོ། །སྔོན་པོ་ཡན་འགར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོའི་སྒྲས་རྫས་དང་བཅས་པའི་སྔོན་པོ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །རིགས དང་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ུཏྤལ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་དང་། སྔོན་པོའི་ཡོན་ཏན་ཨུཏྤལའི་སྔོན་པོའི་སྒྲ་དག་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་གཞི་མཐུན་པ་མི་རྟོགས་སོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གཞི་བརྗོད་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔོན་པོ་དང་ཨུཏྤལའི་སྒྲ་དག་ནི་ཡོན་ཏན་དང་ རིགས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།གཞི་བརྗོད་པའི་སྒྲ་གསུམ་པ་ཡང་མེད་པས་སོ། །རྫས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་དང་འབྲེལ་བའི་སྔོན་པོ་ཉིད་རྟོགས་པའོ། །གཅིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་སྔོན་པོའི་སྒྲས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དང་རྫས་སོ། །གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཨུཏྤལའི་སྒྲས་ཀྱང་ངོ་། ། དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་བརྗོད་པའོ། །བཞིའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་གཉིས་ཀྱིས་གཉིས་གཉིས་བརྗོད་པས་སོ། །གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོའི་སྒྲས་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་གཉིས་དང་ཨུཏྤལའི་སྒྲས་རིགས་བརྗོད་ནའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཞི་མཐུན་པ་མེད་སྙམ་ན། གཅིག་གམ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡན་འགར་བ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པས་ནའོ། །ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ།
雖由執持青色自性而成決定,卻未明顯顯示與彼不異之剎那性,云何說此?實非如是。若謂:于青之決定明顯剎那性,而於青性則為能決定,故為確定剎那性義而起比量。於此剎那為明顯決定,而於他青性為決定,此說不合理。若決定是執持青色自性,則不應說某處決定而某處不決定。 是故,由執持事物故,或前青決定即成無錯亂,或后剎那性推度成無錯亂,二者不能皆無錯亂。何以故?即所謂”一境”。由於一境不生相互矛盾之認識故。“若”即是說若法與業用互異。若疑無別所依,即所謂”如是”。實與德性彼等有第三所依。“差別與差別所依”即由共基了知差別與所差別之事。“非單獨青”即由青聲了知具實之青。 “類與德”即由青蓮類與青德之青蓮聲了知。如是亦不了知共基。云何?即所謂”所依詮說”。青與青蓮二聲詮說德與類,而無詮說所依之第三聲故。“即實”即了知與實相關之青性。“由一”即由青聲。第二即德與實。“由他亦”即由青蓮聲。“如是”即詮說二者。“四或”即由二聲各說二故。“三”即由青聲說實與德二者,由青蓮聲說類。 何以故無共基耶?即所謂”一或”。“是故”即由不能了知單獨故。“如異了知”即如瓶與毛毯之了知。
།རིགས་མ་ངེས་པ་ནི་ཨུཏྤལ་དང་ཁུ་བྱུག་ལ་སོགས་པའི་རིགས་ལ་ཡོད་པས་སོ། །ཡོན་ཏན་མ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཨུཏྤལ་ལ་སོགས པ་ནི་སྔོན་པོ་དང་གཞན་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། མངོན་སུམ་གྱིས་ངེས་པར་བསྐོལ་བ་ཉིད་དུ་ཡུལ་དུ་མ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་བསྐོལ་བ་ཉིད་དུའོ། །དེ་ཁོ་ན་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མི་དད་པར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལའོ།།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མི་དད་པར་རོ། །ལན་ནི་རྟོགས་བཞིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོགས་པ་ནི་ཉེ་བར་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྒྲ་ལས་ཤེས་པ་འཇུག་པ་ནི། སྒྲའི་ཤེས་པ་འཇུག་པའོ། །དོགས་པ་ནི་དབང་པོའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་ དབང་པོ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།སྒྲ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོན་ཏེ་རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་དབང་པོ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྒྱང་རིང་པོ་ན་གནས་པ་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་ཁས་བླངས་ནས་ཉེ་བར་གནས་པ་ལ་ཅི་སྟེ་དེ་ལྟར་རྟོགས་ཞེས་ བརྗོད་པ་ནི།གང་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཉེ་བར་གནས་པ་གང་དུ་དངོས་པོ་གནས་པ་དེར་ཅི་ལྟར་གཞན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས། དབང་པོའི་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྒྲ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོགས་པ་ནི་གསལ་བ་ཉིད་ ཅེས་བྱ་བའོ།།གསལ་བ་ཉིད་མེད་པར་ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་གསལ་བ་ཉིད་མེད་ཀྱང་། ཨུཏྤལའི་རྫས་སོ་སོར་ངེས་པ་དེར་འདུ་བའོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་མེད་པར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོའི་ སྒྲ་ལས་སྔོན་པོ་ཉིད་རྫས་ལ་གནས་པར་རྟོགས་ན་ཚིག་གཞན་སྔོན་པོའི་སྒྲས་སྦྱོར་བ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ངེས་པར་རྗོད་པར་བྱེད་པས་ནའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ན། གཞི་མཐུན་པ་ ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་མ་ངེས་པར་བརྗོད་པ་ནི་ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་གཅོད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་གཅོད་ན་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྔོན་ པོ་མ་ཡིན་པ་དང་།ུཏྤལ་མ་ཡིན་པ་ལས་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་ནའོ། །རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཨུཏྤལའི་སྒྲས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བའོ།
類不確定,是因為存在於青蓮、杜鵑等類中。所謂”德性不確定”,是因為青蓮等具有青色及其他性質。“彼義”即是未被現量確定為必然結合而成為對像者。“異處”即是確定結合。“如其本性”即是無差別。何以故?“于彼”即于青等無差別性。“如是”即無差別。 答曰:“正了知”。疑問為”鄰近”。由聲而起知解即聲知解。疑問為”根”。答曰:“即根”,意為亦是聲。若謂就了知而言根有差別,則曰:“若”。 對於遠處存在者承認為隱蔽性了知,而問近處為何如是了知,即所謂”於何處”。于近處事物所在處,云何他成隱蔽性了知?若謂因無根作用,則曰:“根”。因承認聲能了知事物自性故。疑問為”明顯性”。 承認無明顯性而指出過失,即所謂”若”。“雖然如此”即雖無明顯性,于彼確定青蓮實體處會聚。“異處”即無青。“若如是”即由青聲了知青性住于實體,則其他青聲結合將成無義,因無義故。“是故”即由表達不確定故。何以故?即所謂”不確定”。 若謂由相互遮遣故能了知共基性,則曰:“相互”。何以故?即所謂”已得”。由青等聲不確定詮說青等義,則非相互遮遣。若問遮遣有何過失?即所謂”若”,即從非青、非青蓮中遮遣。解釋為:“若”。“由他”即由青蓮聲。何以故?即所謂”現量”。 註:其中”ཨུཏྤལ”(utpala)是梵語音譯詞,指青蓮。我按要求保持了直譯,保留了原文的邏輯結構和連線詞,同時儘量使譯文通順易懂。
།གཞན་གྱིས་ནི་སྒྲའམ་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པ་ ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ།།འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཞེ་ནའི་བར་ནི་རྩོད་པའོ། །སྔོན་པོའི་སྒྲ་བརྗོད་མ་ཐག་ཏུ་ནི་ཅི་ཨུཏྤལ་འམ་དེ་སྟེ་གཞན་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་སྒྲ་གཞན་ལས་ཏེ། ཨུཏྤལ་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །བསྡུ་བས་རྟོགས་པ་ཡང་ཅི་སྟེ་མི་རྟོགས་སྙམ་ན། བསྡུ་བས་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་ཐེ་ཚོམ་ཡང་ཅི་ ལྟར་ལྡོག་སྙམ་ན།གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཉི་ག་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔོན་པོ་དང་ཨུཏྤལའི་སྒྲ་དག་གམ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དག་གོ། །དེས་ནི་སྔོན་པོའི་སྒྲས་སོ། །བརྟན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཨུཏྤལའི་སྒྲས་ནི་ཨུཏྤལའི་སྒྲ་ལས་སྐྱེས་པའི་རྟོགས་པ་སྟེ། དེས་བཟློག་པར་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་སྒྲ་ གཞན་ལས་བཟློག་པར་འཐད་ཅེ་ན།དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་བཟློག་པར་གོས་པ་ཉིད་ནི། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པར་ཏེ་བཟློག་པར་མི་ནུས་པའོ། །ུཏྤལའི་སྒྲས་ནི་ཨུཏྤལའི་མ་ཡིན་པ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་ འདི་ཡིན་ཏེ།སྔོན་པོའི་སྒྲས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱང་རྟོགས་པ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ན་ཨུཏྤལའི་སྒྲས་བྱ་བ་ཅི་ཡོད་དེ། རྟོགས་ཟིན་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྔོན་པོའི་སྒྲས་སོ། །སྒྲ་གཞན་ནི་ ཨུཏྤལའི་སྒྲའོ།།རྟོགས་པ་སྔ་མས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྔོན་པོའི་སྒྲ་ལས་སྐྱེས་པས་སོ། །ཕྱི་མས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨུཏྤལའི་སྒྲ་ལས་སྐྱེས་པས་སོ། །ཚད་མའི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་སྔོན་པོའི་སྒྲ་ཕྱིའི་དོན་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དེས་བསྟན་པ་ངེས་པ་ཉིད་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲ་ཕྱི་མའམ་གཞན་གྱིས་གཞན་དུ་ བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཞིག་ན་གཞན་དུ་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་སྔ་མའམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བར་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་དང་ཨུཏྤལའི་སྒྲའམ་དེ་སྐྱེད་པའི་ཤེས་པ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་ གྱིས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན།མེ་དང་མེ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་པའི་ངོ་ལས་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །གནོད་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་ཅི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གནོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།
“由他”即由聲或其他量。何以故?即所謂”錯亂性”。從”若爾”至”何以故”為諍論。 甫聞青聲時,疑慮是青蓮抑或他物,此由他聲,即遮遣青蓮。若問何不由總攝了知?即所謂”由總攝”。若問疑惑又如何遣除?即所謂”當時”。“二者”即青與青蓮二聲,或由彼所生之知。“由彼”即由青聲。“堅固”即由青蓮聲,即由青蓮聲所生了知,由彼當遮遣。 若問如何合理由他聲遮遣?即所謂”如是性”,即所應遮遣性,非如是,即不能遮遣。意為青蓮聲能遮遣非青蓮。“由何”等義為:由青聲了知事物自性故,了知遮遣非青蓮性。是故青蓮聲何所作為?因已了知者重複了知無義故。“由彼”即由青聲。“他聲”即青蓮聲。“前解”即由青聲所生。“后解”即由青蓮聲所生。 “量聲”即若青聲對外境為量,則其所顯無定性者,后聲或他不能異化,然實能異化,是故”前或”。“若推度”義為:青與青蓮二聲或所生知,因互為能所損害事,當成無事為境,然推度因能證無故,如火與非火等共相唯能損害。非所損害,故云何為無事境。亦非能損害。 我保持了原文的邏輯結構和連線詞,同時儘量使譯文通順易懂。這是一段關於聲與知的邏輯論證,涉及遮遣、量等概念的討論。
།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཞེས་ བྱ་བ་སྟེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ངོ་།།གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བཟུང་བ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་དེས་གནོད་ཅེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པས་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་རྣོ་བ་དང་འབར་བ་ལ་སོགས་པའི་ ཁྱད་པར་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཁོ་ནའོ།།གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། སྤྱི་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པ་ནི། སྤྱི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞེ་ན། སྤྱི་རྟོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདིར་རྒྱ་ཆེར་བཀག་ཟིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཀྱང་ཁྱད་པར་དེ་དག་ཉིད་ངེས་པར་མ་བརྟགས་པ་ནི་སྤྱི་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་ངེས་པར་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་ཀྱང་སྤྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ནི་འདི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་སྐད་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་སྤྱི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཁོ་ནའོ། །ཅི་ལྟར་ན་དེ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པ་ཉིད་ སྤྱི་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།སྤྱི་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་ངེས་པ་ནི་འདི་ནི་ཁྲ་བོ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་སོ་སོར་ངེས་པའོ། །འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །བ་ལང་ཙམ་དུ་རྟོགས་པའི་སྤྱི་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི། ཁྲ་བོ་ལ་སོགས་པ་ལས་གང་ཡང་རུང་བའི་བ་ལང་གི་གསལ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་རྟོགས་ པར་འགྱུར་གྱི།སེར་པོའམ་སྔོན་པོའི་གསལ་བ་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་མ་ངེས་པ་ནའོ། །འཆད་པ་ནི་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་རྟོགས་པ་མི་འདྲེན་པས་སོ། །དོགས་པ་ནི་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྤྱི་ཁས་བླངས་ ནས་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་ནི།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་སྤྱི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་མོད། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བསླད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གང་དུ་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དོན་བྱ་བ་ནུས་པའི་དོན་དུའོ། །གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་ལའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པའོ། །སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །གཞན་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་ལའོ།།གཞན་ནི་སྤྱིའོ། །ཧ་ཅང་ཐལ་བ་བརྗོད་པ་ནི་ངེས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བའོ། །འདི་སྤོང་བ་ནི་ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྲེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚུངས་པ་ནི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་ནི་འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁྱད་པར་གང་ཞིག་སྤྱི་གང་ལ་སྲིད་པའོ། ། དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱི་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་ལའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཞེ་ན། ཐེ་ཚོམ་ནི་སྲིད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གིས་དེ་མཐོང་བས་དེར་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་བ་གང་ཞིག་གང་ལ་སྲིད་པ་དང་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཡིན་ཞེ་ན། སྤྱི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ།
何以故?即所謂”彼亦”,即推度亦然。若問:推度所取者豈非現量所取?則如何由彼損害推度?即所謂”由推度”。“彼亦”即對推度亦唯疑慮銳利、熾燃等差別。 若雖於差別有疑,然于總相則否,此疑問即”于總相”。何故為疑惑自性?即所謂”總相了知”。別無所謂其他總相,因此中已廣破故。然彼等差別未決定觀察即為總相,差別未決定了知即是總相了知。由此因其為疑惑自性故,唯疑慮如前所說相之總相。 若問:如何如是了知即為總相了知?即所謂”于總相”。決定即各別決定”此唯為花斑”。此即所說”如是”。于僅了知為牛之總相者,了知有花斑等任一牛之別相,而非有黃或青之如是別相。“是故”即差別未定時。解說即”總相”。“是故”即因不引生別相了知。疑慮即”別相”。 承許總相后說過失即”若”。若謂總相雖非能作事,然亦無過,則”於何義”,即為能作事義。“於他”即于總相。“若”為諍論。“總相”為答。“於他”即于別相。“他”即總相。說太過即”一切決定”。遮此即”云何”。“貪著”即相似,具法之有法,即此所說”如是”。某差別于某總相中有。“彼”即見總相之彼差別。 何故於彼生疑?即”疑惑有”。若問:由見彼而成彼疑者,何者於何有及錯亂?即”于總相亦”。 我保持了原文的邏輯結構,同時儘量使譯文通順易懂。這是一段關於總相、別相以及疑惑本質的深入討論。
།སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་སྲིད་པ་ཞེས་བྱ བ་འདིས་ནི་འཁྲུལ་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ།།དོན་འདི་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་སྟོན་པ་ནི་བ་ལང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེས་ངེས་པས་ཁྱད་པར་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་ལན་འདེབས་པ་ནི། ཁྲ་བོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་སྤྱི་ནི་ཁྱད་པར་འདིར་ཡོད་ པ་མིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་ཉིད་ལ་གཞན་ཤིང་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་སྤྱི་རྟོགས་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། ཡང་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྐབས་ཉེ་བར་སྡུད་པ་ནི། དེས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བ་ཡོན་ཏན་དང་། སྤྱི་ལ་ སོགས་པ་རྣམས་སོ།།རྟགས་ཡིན་པ་དེས་ནའོ། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་ཤེས་པ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པས་ན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྫས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པའོ། །ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ཅི་ཨུཏྤལའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྫས་ སམ།དེ་སྟེ་རྣམ་པ་གཞན་ཡིན་ཞེས་མི་ཤེས་པ་དེས་ན། ཨུཏྤལའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྫས་བསྟན་པའི་དོན་དུ་ཨུཏྤལའི་སྒྲས་ཨུཏྤལའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་སྔོན་པོའི་སྒྲས་ཁྱད་པར་གཅིག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དོན་དེ་རང་གི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་ བྱས་ནས།དེའི་ཚེ་ཨུཏྤལའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་དེའི་སྔོན་པོའི་ཁྱད་པར་གཞན་ཨུཏྤལ་ཉིད་དེ་ཨུཏྤལའི་སྒྲ་ལས་རིགས་གང་ཡིན་པ་དེས་སྔ་ན་མེད་པའི་རང་བཞིན་གཞན་གང་ཞིག་ཡུལ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་ཕ་དེས་ན་དེས་ནི་དོན་མེད་ དོ།།འོན་ཏེ་སྔོན་པོའི་སྒྲས་སྔོན་པོའི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་རྟོགས་ཀྱི། ཨུཏྤལའི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ཡང་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཨུཏྤལའི་སྒྲ་དོན་མེད་དོ་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་ནས་སེལ་བ་ནི། འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔོན་པོའི་སྒྲས་སྔོན་པོའི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པ་ན། དོན་དེ་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཨུཏྤལ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པར་རྟོགས་ན་ནི། དེའི་ཚེ་ཁྱད་པར་གཞན་ཨུཏྤལ་ཉིད་དང་འབྲེལ་བར་ཨུཏྤལའི་སྒྲ་ལས་རྟོགས་པས་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཨུཏྤལའི་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བྱེད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་སྔ་མས་དོན་མེད་པ ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་ལན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི།འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ུཏྤལའི་སྒྲས་ནི། རྫས་ལ་ཨུཏྤལ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་དང་འབྲེལ་པ་ཁོ་ནར་རྟོགས་ཀྱི་རྫས་དེའི་ཁྱད་པར་སྔོན་པོའི་སྒྲས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཨུཏྤལའི་སྒྲ་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་ པའོ།
因為是此處,所謂”有”即表示錯亂。顯示此義之差別即所謂”牛性”。“總相”唯是不可得,由彼決定,如何於差別生疑?答曰:“花斑”。他總相於此差別中無。“複次”即于牛性分別為樹性。從其他方面亦說總相了知不應理,即所謂”或者”。攝近處即”是故”。差別分類為功德、總相等。因為是因相故。“無疑”即由具所緣之決定知,故一切自性決定。“實物”為諍論。 “如何”即說”青”時,不知是否為優缽羅差別之實物,抑或是其他形態,故以優缽羅聲說優缽羅差別,為顯示優缽羅差別之實物。“若”即若以青聲了知一差別所限定之義為自性已,爾時亦唯由優缽羅差別顯示差別,故彼青之他差別即優缽羅性,由優缽羅聲,以何種類使前所未有之他自性成為境?不成故,彼即無義。 若謂青聲了知青差別之差別義,而非優缽羅差別,故優缽羅聲無義,迎遣此疑即”若”。青聲與青差別相關時,“彼義於他”即了知與優缽羅性差別相關,爾時由優缽羅聲了知與他差別優缽羅性相關,故”於他”即不能作為優缽羅性之差別。迎前頌所說無義之答疑即”若”。優缽羅聲唯了知實物與優缽羅性總相相關,而不了知彼實物之差別為青聲所顯,故優缽羅聲非無義。 我保持了原文的邏輯結構和術語使用,同時儘量使譯文通順。這段論述主要討論了總相、差別、實物等概念之間的關係,以及語言表達與認知的問題。
།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་ལ་ནི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཨུཏྤལ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ནར་རྟོགས་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཨུཏྤལའི་གསལ་བ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་མ་གྲུབ་པས་ན་དེ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་པས་དེ་ཐོབ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཁྱད་པར་ཁོ་ན་དོན་ བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཁྱད་པར་ཡན་འགར་བས་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་དང་པོ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། ཅི་སྟེ་དེའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཨུཏྤལའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་སོ། །འགོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁྱད་ པར་སྔ་མ་སྔོན་པོ་ཉིད་སྔོན་པོའི་སྒྲ་གང་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་ཨུཏྤལའི་སྒྲ་ལས་ཁྱད་པར་གཞན་བརྗོད་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་གཉིས་པའི་ཕྱེད་སྔ་མ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། འོན་ ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཁྱད་པར་གཞན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨུཏྤལའི་ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བའོ། །རྩོད་པ་བྱེད་པ་ཉིད་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་གཞུང་དབང་པོ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་འགོད་པ་ནི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཨུཏྤལའི་སྒྲ་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པའོ། ། ཕྱེད་ཕྱི་མ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པས་ལན་འདེབས་པ་ནི། འོ་ན་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁྱད་པར་གཞན་ནི་སྔོན་པོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། །གཞན་དུ། གྱུར་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨུཏྤལ་ཉིད་དང་བྲལ་བའོ། །གཞན་དུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཨུཏྤལ་ཉིད་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར ཚད་མ་ཏེ།སྔོན་པོའི་སྒྲས་གྲུབ་པའི་ཨུཏྤལ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་དུ་སྟེ། ཨུཏྤལ་ཉིད་དང་བཅས་པར་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོའི་སྒྲས་ནི་ཨུཏྤལ་ཉིད་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པ་འཐད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཕྲོད་པ་འདུ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ།།སྔོན་པོའི་སྒྲས་ཨུཏྤལ་ཉིད་དང་ཡང་ལྡན་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་ཨུཏྤལའི་སྒྲ་དོན་མེད་དོ། །རྟོགས་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོའི་སྒྲས་ཨུཏྤལ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་རྟོགས་ན་ཡང་སྔོན་པོ་དེ་ཉིད་རྫས་དེའི་རང་བཞིན་ ཡིན་པས་སོ།།གཞན་གྱི་ནི་ཨུཏྤལའི་སྒྲས་གཞན་དུ་སྟེ་ཨུཏྤལ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པར་བྱེད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། ལྷག་པ་བསྣན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཨུཏྤལ་ལྷག་པར་བསྣན་པ་ཙམ་ཞིག་ཨུཏྤལའི་སྒྲས་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། ཨུཏྤལའི་རང་བཞིན་དུ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །གཞན་ ལས་ནི་ཨུཏྤལའི་སྒྲ་ལས་སོ།
對於”若是如此”之答覆,其義如下:若僅了知具有優缽羅性,而非作用的優缽羅顯現,爾時因彼未成,故不趣入彼。因無彼故,亦不能獲得彼。若謂唯差別有作用,則曰”任一差別”。 解釋第一偈頌:“若由彼門”,即由優缽羅差別門。“非遮”。何故?“差別”。因先前藍性差別,即藍聲所詮之義已了知故。是故由優缽羅聲說其他差別實為無義。 解釋第二偈頌前半:“若”。“與他差別”即離優缽羅差別。論者即成立論者之宗,近立根性為”縱然如此”。意謂是故優缽羅聲非無義。 以後半偈頌解釋答覆:“若是”。他差別即由藍差別。“成他”即離優缽羅性。“作他”即令具優缽羅性。因為量故,由藍聲所成之離優缽羅性者,不能令其成他,即具優缽羅性。藍聲了知離優缽羅性亦不應理。何故?“和合”。“彼”即一切不可分之自性。意謂由藍聲亦當了知具優缽羅性。是故優缽羅聲無義。 “若了知”即由藍聲了知離優缽羅性,因彼藍即是彼實物之自性故。他者即由優缽羅聲如何令成他,即令與優缽羅性相關?“增益”即優缽羅聲僅作優缽羅增益,而非優缽羅自性。“由他”即由優缽羅聲。 我保持了原文的邏輯術語和論證結構,同時儘量使譯文通順易懂。這段論述主要討論了優缽羅聲與藍聲的關係,以及它們在表達差別、自性等概念時的作用。
།འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཨུཏྤལའི་སྒྲ་སྦྱར་བའི་སྔོན་རོལ་དུ་ནི་ཨུཏྤལའི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་ཡང་མ་རྟོགས་ལ་ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་ཡང་མ་རྟོགས་ཀྱི། ཨུཏྤལའི་སྒྲ་སྦྱར་བས་ནི་རྫས་ལ་ཨུཏྤལ་ཉིད་ལྷག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། ཨུཏྤ་ ལ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་སྙམ་ན། དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ནི་རྫས་ལ་ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དུ་མི་སྲིད་པར་ངེས་པ་གང་དེ་ལས་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ ནི་གཞན་ལས་གྲུབ་ལ་སྒྲ་ལས་ནི་ལྷག་པར་རྟོགས་པ་ཙམ་ཞིག་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ལྟར་མི་སྲིད་པར་ངེས་ཤེ་ན། དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྫས་དེ་ཨུཏྤལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་ཡང་ མི་འགྱུར་རོ།།ུཏྤལ་ཉིད་དང་ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ནི་གཅིག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ལྟར་འདི་མི་བདེན་སྙམ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔོན་པོའི་སྒྲ་ལ་སྔོན་པོ་ཉིད་ཁུ་བྱུག་ལ་སོགས་པ་དང་མཐུན་པའམ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་རྟོགས། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ ཁུ་བྱུག་ལ་སོགས་པ་ཕྱུགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཚད་མས་ཏེ་སྔོན་པོའི་སྒྲས་ཐོབ་པར་བསྟན་ན།དེའི་ཚེ་ཨུཏྤལ་ཨུཏྤལ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྷག་པར་སྟོང་ཕྲག་བསྣན་པས་ཀྱང་ཐོབ་པ་དེ་བཟློག་པར་ནི་མི་ནུས་སོ། །ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་འོངས་པ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་སལ་བ་ ནི།འོན་ཏེ་ཕྱུགས་གཞན་རྣམས་ཐོབ་པ་མེད་ན། དེའི་ཚེ་ཨུཏྤལའི་དོན་དེ་ཉིད་སྔོན་པོའི་སྒྲས་བཅད་པའི་ཕྱིར་དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། ཨུཏྤལ་ཉིད་བསྣན་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་གྱི་ཅི་ཞིག་བྱ། འདིར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་ལའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཨུཏྤལ་ཉིད་དུ་ སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་གཞན་གྱིས་བཟློག་པར་བྱ་བ་ནི་ཅིའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟློག་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བཟུང་བས་ནའོ། །ཚད་མ་གཞན་ནམ་སྒྲ་གཞན་གྱིས་ཁྱད་པར་གཞན་རྟོགས་པ་ནི་དོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་རྗེས་སུ་བརྗོད་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུན་འབྱིན་པའོ། །ཙམ་གྱི་སྒྲས་ནི་གསལ་བ་རྟོགས་པ་འགོག་པའོ། །མཚོན་པའི་སྤྱིས་མཚོན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་ན་དེ་ལྟར་རྟོགས་ན་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་འཛིན་སྙམ་ན། མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་དེ་ལྟར་ ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུའོ།
所說如是:在使用優缽羅聲之前,既未了知具有優缽羅法,亦未了知具有非優缽羅法。通過使用優缽羅聲,僅是對實物增益瞭解優缽羅性,而非遮遣非優缽羅。 若問:“如何遮遣非優缽羅?“答:“由彼”,即從非優缽羅的遮遣是由確定實物中不可能有非優缽羅自性而來。因此,遮遣非優缽羅是由他法成立,而聲詞僅起增益瞭解之作用。 若問:“如何確定不可能?“答:“與彼”,即彼實物不可能具有優缽羅之法。連線”與他”,即亦不可能具有非優缽羅法。意即優缽羅性與非優缽羅性之法不可能同時具有。 若疑此不實,則曰:“若”。由藍聲了知藍性,或與杜鵑等相同或不共。若於此,杜鵑等畜類差別由量即藍聲所得而顯示,爾時即使增加千次”優缽羅優缽羅”亦不能遮遣所得。由量力所得者,不可由增益而遮遣。 第二分別:“若”其他畜類未得,爾時因優缽羅義已為藍聲遮斷故,因已了知故,何須增加優缽羅性差別?“於此”即以一切自性了知。因為由增益為優缽羅性的境之差別,無有任何可遮遣者。“是故”即因無可遮遣故。“由此”即因以一切自性攝持故。由其他量或其他聲了知其他差別即為無義。 “若”即隨說他方。“是故”即破斥。“唯”字遮遣了知顯現。因為能相之總不能顯示所相故。若問:“如是了知時如何攝持一切差別?“答:“現量如是”,即具一切差別性。
།མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་གྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཚེ་ནམ་ཡང་རྫས་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་མདོག་ དང་དབྱིབས་ཁོ་ན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ངེས་པ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན། དེས་ནི་ཞེས་བྱ་སྟེ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་མ་དམིགས་པས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་རྫས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །བདག་དེ་ལ་རྫས་གཞན་ཅི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། མི་དམིགས་ པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་རྫས་གཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པས་ཁྱེད་ལ་ཡང་གཞི་མཐུན་པ་དེར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་འདི་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ་བསྒྲུབ་པ་དང་དགག་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་བློས་བསྟན་པའོ། །ཆོས་ཅན་ཅི་འདྲ་བར་གཅིག་ཅེ་ན། སྣ་ཚོགས་ཆོས་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་གཅིག་བསྒྲུབ་ན་སྟེ། སྒྲུབ་པའི་དུས་དེ་སྟོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ལྟ་བུ་ དང་།བསྒྲུབ་པ་དང་དགག་པ་དག་གིས་མ་རེག་པའི་རང་བཞིན་གཞན་རྣམས་བཏང་སྙོམས་ལྟ་བུ་དང་ངོ་། །ཆོས་གཅིག་འགོག་ན་ནི་དགག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེའི་ས་དབེན་པ་སྟེ་བྲི་བ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་ལས་གཞན་དགག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ལྟོས་པ་ལྟ་བུར་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཅན་བསྟན་ནས། དགག་པ་དང་བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་མེད་པའི་དོན་ཅན་ཅི་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་དེ་བསྟན་པ་དོན་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། གཞན་སེལ་བ་ལ་མི་བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་མ་བརྟགས་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཐ སྙད་བྱེད་པ་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་ལ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཅི་འདྲ་བ་ལ་ཞེ་ན། ཐོག་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློས་བསྟན་པ་ལའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཐ་སྙད་ཉིད་མི་འཐད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་གང་གིས་མེད་པར་ འགྱུར་བ།ཁྱེད་ཅག་བཞིན་དུ་ངེད་ཀྱི་ལྟར་ན་ནི་ཐ་སྙད་འདི་དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་ནོ། །འཆད་པ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྒྲའི་སྒྲ་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྒྲ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ འདིའི་དོན་སྒྲའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་འཇོག་གོ།།ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། སྒྲ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་འཇོག་པའི་རྣམ་པར་བརྗོད་པ་ནི་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ཞེས་སོ།
現量也不能執取具有一切差別聚集的事物,對此疑問的迎接即是”然而”。那時永遠不會執取實物,因為一切處唯執取色與形故。 若問:“有何確定?“答:“由彼”,即因未見成為所緣相而不存在故。“彼異實物”即是答覆。于彼自性中如何有異實物?實不可能,因為不可見故,此為其義。“是故”即因無有一法處實物故。 疑問:佛教徒問:“于汝等,如何成為共同基?“此為近喻,即如何成為能立與能破之言說?答:就一法處如聲等而言,由分別心顯示。問:“法處如何為一?“答:如成為種種法之所依。 若成立一法,即于成立時顯示,謂如與所立法相關,以及如捨棄未被能立能破觸及的其他自性。若遮遣一法,即如空無所遮法之處,以及如觀待非所遮之其他諸法。如是顯示法處已,即如所說無有能立能破相之言說義,即如是顯示彼言說依于異義。 若不執著遮他為不實義而作言說者,則不違世間義。若問:“於何等中?“答:“無始”,即于從無始習氣所生分別心所顯中。若非如是,則言說本身不應理。 因此,由何成為無有?如汝等,於我等見則此言說非勝義。解說即是”我等”。若問:“何故?“答:“共同基”。明顯彼即是”如是”。“聲之聲義”即此”聲”聲之義,凡是聲相即安立為法處。若問:“如何?“答:“從非聲”。安立之相即說”聲”。
།གལ་ཏེ་སྒྲའི་སྒྲའི་དོན་ཚད་མ་གཅིག་གིས་རྟོགས་ན་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པ་དོན་ མེད་དོ་ཞེ་ན།སྒྲ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐ་སྙད་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་སྙད་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་བཅུག་པས་སོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ཡུལ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་ནི་ རྣམ་པར་འཇོག་པའི་དུས་ནའོ།།རང་བཞིན་གང་གིས་རྟོགས་སྙམ་ན། བདག་གིས་ངོ་བོར་རོ། །ཅི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ཞེ་ན། དེ་ལ་བརྟན་པ་སྟེ་མི་རྟག་པའི་ཆོས་བརྟེན་པའི་འགོག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གིས་ཚེ་སྒྲ་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་ཚེ་སྒྲ་ལས་རྟག་པ་ཉིད་དེ་དང་བྲལ་ བར་རོ།།དེས་དབེན་པ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པའོ། །རྟག་པ་ཉིད་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཆོས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཅན་རྟོགས་སོ། །འདིས་ཅི་ཞིག་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བསྒྲུབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། ། འདི་ཁོ་ན་ལ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྒྲ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཁོ་བོས་སྔར་རྟོགས་ཏེ་རྟག་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་དུས་ཕྱིས་བྱུང་བའི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ཅེ་ན། དེ་ཉིད ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་སྔར་གྱི་དུས་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དོ།།དངོས་པོ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འཆད་པ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལའོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་ པར་རྟོག་པའི་དུས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་པ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་རྟོགས་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་འདི་ཡིན་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པ་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་ པོ་ཞེས་དོགས་པ་ནི།འོ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཚེ་འཁྲུལ་པ་མ་ཞུགས་ཤེ་ན། མངོན་སུམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་བལྟ་བར་བྱ་བའོ། །མི་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ལ། འཇུག་ པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཡང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ།དེ་ནི་མེ་འདིར་ཡང་ངོ་། །བཟློག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།
若問:“若以一量了知聲之聲義,則成立無常性等成為無義?“答:“彼聲亦”。因為顛倒言說即常性言說已執取無常性故。“其他言說”即已納入無常性言說。顛倒言說之境即是常性,為遮除彼故,即為翻轉故。“彼時”即安立之時。 若問:“以何自性了知?“答:“以自體性”。若問:“具何等差別?“答:“依彼”,即”無常法所依之遮遣”,謂當說”聲非常”時,聲即離彼常性。“彼空”即空無常性。了知法處即具有觀待常性之反面法無常性。 若問:“此說何義?“答:“能立”。明顯此即是”如是”。“如唯此”即如”我先了知聲為無常性,非為常”。“如是”即后時由剎那性比量,執取無常性而成立為言說境。若問:“何者?“答:“彼”,即前時所有。 解說”事物具如是自性”即是”于彼”,即于外境。若問:“為何聲等境非現量所了知?“答:“分別”。“彼時”即于分別時無有現量了知故。“正因此”即因非現量所了知境故。 若問:“為何此即是此義?“答:“唯迷亂”。對於”遮他境之迷亂遮遣性未遍”之疑問即是”然則”。若問:“何時迷亂未入?“答:“由現量”。亦應觀察”如何分別成為遮他境?”。“非趣入境”即非趣入處,非趣入處亦是舍置境,此於此火亦然。無有翻轉。
།གལ་ཏེ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པ་དེ་ལྟ་ཡང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཡུལ་བཟློག་པ་ཉིད་སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་གི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །མེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དུ་ཅི་སྟེ་མི་འདོད་ཅེ་ན། དེར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལའོ། །འོན་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དེ་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྒྲོ་བཏགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མེ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་གྱི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡང་སྒྲའི་དོན་གྱི་ཡུལ ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནམ།ཅི་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བརྗོད་ཅེ་ན། མངོན་སུམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དངོས་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ནི། སྔོན་པོ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྒྲའི་ཡུལ་གྱི་སྔོན་པོའོ། ། འོན་ཀྱང་དེས་ནི་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པ་སྨྲ་བའི་བསམ་པའི་དབང་གིས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་འདི ཞེས་བྱ་བའོ།།དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་མངོན་པར་འདོད་པས་སོ། །མངོན་སུམ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དམ། ཡང་ན་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །འགོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ གཞན་སེལ་བའི་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐ་དད་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་ལ་ནི། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་གཞི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་དོན་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པར་ ན་ལོག་པ་ལས་ལྡོག་པ་གཞན་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ།དེས་ན་ཅི་ལྟར་གཞི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ལྡོག་པ་ནི་དོན་དེ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་གཞན་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྡོག་པ་རྣམས་ ཞེས་བྱ་ནི་གཅིག་ལ་གནས་པ་རྣམས་སོ།།དེ་ཉིད་གཞུང་འཇུག་པ་ནི་ལྡོག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དབང་གིས་སོ། །དེ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་ད་ལྟར་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དེས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡུལ་གྱི་སྒྲའི་དོན་ནི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་ པ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཏེ།སྒྲའི་དོན་མེད་ན་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།
即便無有懷疑與顛倒,然而舍置境之翻轉即是聲與分別之境。若問:“為何不許火之自性為義?“答:“于彼”,即于分別。若問:“若了知非自性亦是了知彼?“答:“異處”,即了知增益自性亦非了知火。 若問:“緊隨現量而生之’此是’之識,因為以聲義為境故,豈非有分別?云何說是意現量?“答:“由現量”。具”此是”相之事物分別並非了知青色。若問:“未了知何等青色?“答:“聲境之青色”。然彼唯了知現量,是故無分別。“事物分別”是依爭論者意趣而說。 若問:“意現量之自性為何?“答:“彼此”。“由彼”即由許為意現量故。“是現量性”即剎那性,或許為意現量。“非遮遣”。“是故”即因聲與分別非遮他境故。“差別義”即於一切返體外境他返中,“一切”等同品等是合理的。若問:“何故?“答:“彼”即義。 若問:“若就勝義而言,返體之返豈非唯異?若爾,云何成為同品等?“答:返體非異於彼義,因無體性故。若問:“若返體非異,則云何?“答:“譬如”。“諸返體”即住於一者。即是論入:“返體”。世俗中由分別力。“非彼”即差別性。由今差別與無差別,故分別境之聲義是差別與無差別之因,若無聲義則無差別與無差別自性,因無自性故。
།ཕྱེད་སྔ་མ་འཆད་པ་ནི། དོན་དམ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པ་རྣམས་སོ། །གཉི་གའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པའོ། །ཅི་ལྟར་ཀུན་ རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར།ཉེ་བར་བསླད་པ་ཉིད་དུ་མ་ངེས་པར་ཡང་ཅི་སྟེ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་གསུངས་སོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ནི། དེ་ཞེས་བྱ་བ་ཉན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་ནོ། །འདི་ནི་འཕེལ་བའི་རྣམ་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་འབྲས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྟེ།འདིས་ནི་འགྲིབ་པའི་རྣམ་པ་བརྗོད་དོ། །གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་གཞི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་བརྗོད་པའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་དང་། དེ་ལས་ ཞེས་བྱ་བ་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་དག་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པ་སྟེ་འདིས་ནི་སྒྲ་ཐ་དད་པ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཐ་དད་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་ཡང་སྒྲ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐ་དད་རྟེན་ཅན་དེ་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་དོན་དེ་ལ་ འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་ལྟ་བུར་བྱེད་པ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མ་རྟོགས་པས་ན་ཉེ་བར་བསླད་པར་གྱུར་པའི་བསླད་པ་དེ་དང་དེ་དག་གིས་དོན་དམ་པར་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཡང་མཐོང་བ་ཐ་དད་པར་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ ཡུལ་གྱི་དོན་ཅི་ལྟར་འཐོབ་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་ཞེ་ན།འབྲེལ་པ་འགའ་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ནི། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་ལྷན་ཅིག་དེའི་བདག་ཉིད་དམ། དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དེ་བདག་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡི། ། མཐུ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བས་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་མ་ཡིན་ཡང་ཡང་དག་པ་ལྟ་བུར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེས་རྣམ་པར་རྟོག་པའམ་སྒྲའམ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་དེ་བསླད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ པ་ཡོད་ན་དེ་ལས་ཞུགས་པ་དེ་ལྟ་ནའི་དངོས་པོ་ལ་མི་སླུ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་འགྲེལ་སྔ་མའི་དོན་དང་། རྣམ་འགྲེལ་གཉིས་པ་འདིའི་དོན་གྱི་འགྲེལ་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཉིད་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པར་ཁས་ལེན་ པའོ།།མཐོང་བར་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་འཆད་པ་ནི། མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསླད་པའང་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་འཆད་པ་ནི་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བའོ།
解釋前半部分:“于勝義中”。“彼等”即諸返體。“二者”即差別與無差別。若問:“云何於世俗中亦成差別與無差別性?何故不定為虛妄性?“答:“如是”。“義”即有法,“彼”即以聞識為果者。此顯增長相。“無彼果”即非眼等識之果,此說減損相。“一”即說同品因無差別性。“彼”即由彼果性與非彼果性差別,“由彼”即于彼果性中以非彼果性差別,此說聲差別轉因之差別性。 如是有法亦是聲與分別差別所依,以返體為因,于如是義中,如增長與減損,因未了知事物自性故成虛妄,以彼彼虛妄,雖于勝義離增長減損,然安立為異見之相。 若問:“分別境之義云何得性?“答:“由某關聯”。分別差別境唯與所得義俱,即彼體性或從彼生相之關聯。如說:“由彼體彼所生力”。故由彼體性與彼所生關聯,安立為見性。又因雖非真實而顯似真實故,分別或聲或言說即虛妄性亦非能知,因有關聯故,由彼趣入如是事物則有不欺。 為釋前量論義及此第二量論義故起疑問:“若”。“此如何”即未觀察而許。解釋”見安立”即”因不欺”。解釋”虛妄亦非知”即”無常”。
།འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི། ཐ་དད་ཐ་དད་མེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དོན་བྱ་བ་གྲུབ་ན་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་ལ་ངའི་སླུ་བཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ རྣམ་པར་དཔྱད་པ་གང་དུ་དགོས་པ་སོམས་ཤིག་།ཐ་དད་པའི་ཆོས་ཀྱིས་དོན་བྱ་བ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། བུ་རམ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བུ་རམ་ལ་ཐ་དད་པའི་མངར་བས་ནི་མངར་བའི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ནི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བུ་རམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི མངར་བ་ཁོ་ནས་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་ཐ་དད་པ་ཚོལ་བ་ནི་དོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི། མིག་ལས་ལྡོག་པ་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། མངར་པོ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་བུ་རམ་གྱི་དོན་བྱ་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། མངར་བ་ཐ་དད་པ་ལས་དོན་བྱ་བ་ སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཆོས་ཐ་དད་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པ་སེལ་བས་དེ་འབྲས་བུ་ཅན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་དང་ཅིག་ཤོས་དེའི་འབྲས་བུ་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྟེ་དེ་དག་ལྡོག་མཚམས་ཡིན་ཏེ། བློའི་རྣམ་པ་ གང་ལ་དེ་རྒྱུ་མཚན་དུ་ཡོད་པ་དེས་བརྟགས་པའོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐ་དད་པའོ། །དེ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་གནས་པས་ནའོ། །འོ་ན་མཁས་པ་དག་ཐ་དད་པ་རྟོགས་པ་ལ་གུས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རང་རྒྱུད་ ཉིད་སྤོང་བ་ནི་དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ།།དཔྱོད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཐ་སྙད་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དེར་གནས་པ་ན་བྱིས་པ་དང་། མཁས་པ་དག་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་དང་། བརྗོད་པ་དག་ ལ་བལྟོས་ཏེ་འདྲ་བ་ཉིད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་དང་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་བློའི་རྣམ་པས་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཐ་དད་པ་དག་ཐ་སྙད་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་མི་ནུས་པ་དེས་ནའོ། །དེའི་བདག་ཉིད་དེ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་ལས་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་ བའི་ལམ་དུ་བྱེད་དེ།མཐོང་བ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་རོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གྱི་ཐ་སྙད་འདི་བརྟགས་པ་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ཀྱི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ་སྙམ་ན། ཡང་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོན་པོའི་ལུས་ལ་བདག་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་ བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་གྱི།མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་བུམ་པ་ལ་ནི་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་པས་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཁས་བླངས་ཞེས་བྱ་བའོ། །འཆད་པ་ནི་གསོན་པོའི་ཞེས་བྱ་བའོ།
此即所說:“差別無差別”。當義事成就時,於差別與無差別中我之欺惑住,如是觀察何處有必要。 說明差別法不能成就義事:“砂糖”者,砂糖以差別之甜性成就甜之義事實不應理。因唯見以成為砂糖自性之甜性作義事故。是故尋求差別無義,此為其義。 說明無差別性:“從眼返”者,因得離非甜之砂糖義事故,非從差別甜性生義事。 若疑:“云何為差別法?“為遣除此疑,解釋”彼果者”等即”法之作用”等。彼果與其他非彼果者,彼等為返界,以彼為因之心相所分別。“彼”即差別法,于彼如是安住故。 若念:“智者當敬重了知差別”,答:“專注通達事物真實”,此為”智者”之義。遮除自續即”如是說”。觀察即分別識。言說即顯說等。由彼等,住於世間道時,愚者與智者對分別知與言說平等。因彼彼返因之心相所分別之差別法,言說者不能觀察故。 由彼體性彼所生相之某關聯所得相之見道而作,即安立於見,此為關聯。因法與有法之言說是分別故,此為攝義。 若念:“何故不成?“因重複能立趣入故。于活體疑惑有我者,于瓶等亦當疑惑,非無。若謂:“于瓶則無,因佛教徒許故。“答:“許”。解釋:“活體”。
།འོན་ཏེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ངེས་སོ་ཞེ་ན། ཐེ་ཚོམ་མི་ ཟ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ།།གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་འགའ་ཞིག་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཉིད་ཡིན་པ་ན་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁས་བླངས་པས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པའི་ ཕྱིར་རོ།།མེ་ལས་ལྡོག་པ་མེད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྐད་བརྗོད་པའི་ཚུལ་ལས་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པར་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པར་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལྡོག་པས་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ནའོ། །དེ་ལྟར་སྔར་བཀོད་པའི་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཕྱེད་སྔ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་འགྲེལ་བཤད་ནས། ཕྱེད་ཕྱི་མ་བཤད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་ བའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་པས་ཁས་བླངས་པ་འདོད་ནའོ། །དོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་འོ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་གཞན་ལས་ལྡོག་པར་མ་གྲུབ་པ་ དེའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་དང་བཅས་པ་གཅིག་ལ་ངེས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ན། གཞན་བདག་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པ་གྲུབ་བོ། །གལ་ཏེ་བདག་དང་བཅས་པ་དང་བདག་མེད་པའི་ཕུང་པོ་གཉིས་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་གང་གི་ཚེ་བདག་མེད་པ་འགའ་ཞིག་ལས་ལྡོག་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་དོན་གྱི་སྲོག་ལ་ སོགས་པ་བདག་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་ལ་ངེས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་མཐོང་བ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཕུང་པོ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ། བདག་མེད་པ་འགའ་ཞིག་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མ་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཐོང་བ་མེད་པའི་ བདག་མེད་པ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་དེ་བདག་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ།སྲོག་ལ་སོགས་པ་མི་ལྡོག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དག་ལ་མ་མཐོང་བས་བདག་མེད་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་ བའོ།།རེ་ཞིག་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བདག་མེད་པར་མ་གྲུབ་མོད་ཀྱི་ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་བརྗོད་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་སོགས་པས་བསྐལ་པ་ལས་སོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ཞེས་ མཐོང་བའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ།
若問:“是否確定為有與無?“答:“不疑惑”。 “他人”者,此等欲等依于某者,因為是事物即是果故等。“是故”者,因許之瓶等不成立我返故。 “即使無從火返”者,顯示從如是所說方式,無有從無返。雖許無從無返。“于彼”者,即命等。因疑惑故,于異品亦疑惑異品之返。 “是故”者,因疑惑我返之返故。如是解釋前已安立之釋量前半與將共同解釋之釋量后,為解釋後半而說”若”。 “如是”者,若許佛教徒所許。疑問為”佛教徒”。答為”若”。“彼性”者,即所說”非量”。因如是命等不成立從他返故。 若於一有我確定成立,則成立從他無我返。若問:“豈非唯有有我與無我二蘊耶?是故,當見從某無我返時,義之命等定唯于有我,而於異品則無。“答:“雖未見”。 即使由有二蘊,于瓶等某無我未見命等,然于未見之無我疑惑命等,謂亦是無我,亦是命等不返。 若問:“暫且由未見於所見瓶等,豈非成立為無我耶?“答:“雖見”。 暫且雖未成立瓶等為無我,然許已復說”複次”。“彼等”者,即命等。“從異品”者,即從處等隔絕。“從異品”即從所見瓶等。
།འོན་ཏེ་གང་དུ་ལྡོག་པ་མཐོང་བ་དེར་མེད་མོད། ཡུལ་ལ་སོགས་པས་བསྐལ་པ་གཞན་ལ་གོ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་རིགས་ཤེ་ན། གཅིག་གི་ངོ་བོར་ངེས་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཐོང་ བ་དང་མ་མཐོང་བའི་བདག་མེད་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཉིད་ཁོ་ནར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བར་རོ།།དེས་ན་གང་ཅུང་ཟད་བདག་མེད་པ་དེ་མཐའ་དག་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཁྲེགས་པའི་གསལ་བ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ མ་ཡིན་ཡང་།མཁྲེགས་པའི་རིགས་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཡོད་དེ། དེས་ན་བདག་མེད་པ་འགའ་ཞིག་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་བདག་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མཁྲེགས་པ་ཉིད་མཚོན་གྱིས་མི་ཆོད་པ་ལ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ འགའ་ཞིག་ལ་མ་མཐོང་པས་ངེས་པ་མི་འགྲུབ་ཅེ་ན།ཡོད་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདག་མེད་པ་འགའ་ཞིག་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་གང་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་མེད་པ་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལ་འགལ་བ་རྣམ་པ་གཉི་ག་ཡང་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ རོ།།བདག་གལ་ཏེ་བདག་མེད་པ་གཅིག་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་མཐོང་ན་གཞན་དེ་ལས་བཟློག་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །འགའ་ཞིག་ནི་གསོན་པོའི་ལུས་སོ། །གཞན་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པར་ རོ།།འགའ་ཞིག་ནི་ཤིང་ངོ་། །གཞན་ནི་རྡོ་རྗེའོ། །གཞན་དུ་ནི་མཚོན་གྱིས་མི་ཆོད་པའོ། །ཅི་ལྟར་ངེས་པ་མེད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འཆད་པ་ནི་བདག་མེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འགལ་བས་སོ། །དེ་ནི་བདག་མེད་པའོ། །ལ་ལར་ནི་ བདག་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དེའོ།།ངེས་པ་ལས་གཞན་བདག་མེད་པ་དང་འགལ་བ་ཅི་ཡོད། །བདག་ལ་ངེས་པ་ཁོ་ནས་སོ། །བདག་མེད་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་མོད་སྙམ་ན། ངེས་པ་དེ་ཡང་བདག་གི་འབྲས་བུའམ། བདག་གི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡིན་པར་ འགྱུར་ཏེ་གཞན་དུ་ངེས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཡིན་པར་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེས་ན། ཅི་ལྟར་བརྒྱུད་པས་ཀྱང་འགལ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པའོ། །ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་བདག་ཡིན་ལ་དེ་ དང་བདག་མེད་པ་འགལ་བའོ།།ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ཡང་ངོ་། །འོན་ཏེ་བདག་ལ་ངེས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་སོ།
若問:“雖于所見返處無,然于處等隔絕之他,如何了知?“答:“無我”。若問:“何故?“答:“半”。若問:“云何應理?“答:“定為一性”,即一切所見與未見之無我唯是一性離命等。 若問:“是故,凡是少許無我,一切皆離命等,如是成立耶?“答:“顯現”,即雖非遍及一切堅硬顯現,然有成為堅硬種類之命等義,是故,僅由於某無我未見命等,非為不定我,如堅性于刀不能斷不定然。 若問:“何故由於某處未見不成定?“答:“于有”。于某無我有命等疑惑,從何能返?何故?因於無我與命等二種相違皆未見故。 若問:“若見一無我離命等,他如何成相違?“答:“由何”。某者即活體。他即瓶等。“非如是”即不具命等。某者即樹。他即金剛。他即刀不能斷。 若問:“云何無定?“答:“如是”。解釋為”無我”。若問:“何故如是?“答:“由何”,即由相違。彼即無我。于某即我之命等。定外與無我有何相違?唯由於我定故。意為若與無我相違。 若作是念:“雖如是”,彼定亦當是我果或我自性,因他無定不應理故。命等亦非以量成立為彼二,是故,如何間接相違。 “若”者為解釋。“差別能作”即命等之能遍是我,彼與無我相違。“所遍及”即與命等。若謂唯於我有定,則”命等”即由具等行相。
།འོན་ཏེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་ལ་ སོགས་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་མེད་པ་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ། །འདི་དག་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། དེས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་ སོགས་པའི།།ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། དེར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བདག་ལའོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་གཉིས་ལས་གཅིག་ལ་ནི། ངེས་པར་གྲུབ་ན་གཞན་ལས་ནི། ལྡོག་པ་འགྲུབ་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་ཏུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་བདག་མེད་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་ ལས་ནི།གསོན་པོའི་ལུས་ལ་བདག་མི་འགྲུབ་བོ། །རྒྱུ་གང་གིས་ན་རིགས་པ་ཅན་དེ་ནི་ལྡོག་པ་མེད་པ་དངོས་པོར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དཔེར་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་མེད་ཀྱང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། གསོན་པོའི་ལུས་ ལ་བདག་མེད་པ་མེད་ཀྱང་བདག་ཡོད་པར་ནི་མི་འདོད་པར་མི་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པར་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་མི་ལྡོག་པ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་དེས་ན་རྒྱུ་དེ་གཏན་ཚིགས་རྗེས་སུ་ འགྲོ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་པས་ཅི་ལྟར་ལྡོག་པ་ཅན་དུ་བརྗོད།རྗེས་འགྲོ་ཅན་མི་ལྡོག་པ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ལྡོག་པ་མེད་ཀྱང་དེ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་ཁས་མི་ལེན་ན། དེའི་ཚེ་གསོན་པོའི་ལུས་བདག་མེད་པ་མ་ཡིན་ཡང་བདག་དང་བཅས་པ་ ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ།ལྡོག་པ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆད་པ་ནི་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་བདག་མེད་པ་ལ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་མེད་ཀྱང་ངོ་། །ཅི་ལྟར་མི་མཐུན་པ་ཉེ་བར་བཀོད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་ སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བདག་དང་བཅས་པ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་ཀྱང་ལྡོག་པ་མེད་ན་ཡོད་པར་ཅི་སྟེ་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། མེད་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་བདག་མེད་པ་མེད་ཀྱང་བདག་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོགས་ ན་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གསོན་པོའི་ལུས་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་བདག་མེད་པ་མེད་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་བདག་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་གཞན་ཞེས་བྱ་བའོ།
若問:“然而命等於我是其自性等性耶?“答:“命等”。是故,命等非能返無我,如是而住。說此等非從相違品返者,曰:“是故”。“此”即命等。 云何?“于彼”即於我。正因此故,說”二聚中於一定成,則從他返成”。縱使命等從相違品返,然由無我無因,活體不成有我。何因?因彼正理派不許無返為事物故。 譬如,雖命等不從同品返,然許于同品有,如是雖于活體無無我,不應不許有我。是故,若許因命等不從同品返,爾時由彼不從同品返之因,因彼因成隨行性,云何說為具返? “隨行者非不返”者,若於同品雖無因之返,然不許彼有命等,爾時活體雖非無我,亦不成有我,因雖無返然不許有故。解釋曰:“云何”。于無同品無我,雖無命等之無。 若問:“云何安立相違?“答:“如是”,即于同品雖命等無返然非有。何故?因無同品有我故。若問:“雖無若無返,何故不成有?“答:“于無”。若疑雖無無我亦不了知我,則曰:“于活體”。 何故?因彼活體有故。“若無返”者,若無無我則必定成有我。何故?答:“他蘊”。
།དཔེར་ན་བདག་མེད་ལྡོག་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ གསོན་པོའི་ལུས་ལ་བདག་འགྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཡང་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་ཁས་མི་ལེན་ན། དེ་ལྟ་ན་བདག་མེད་པ་ ལྡོག་ཀྱང་བདག་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ།།དེས་ན་མཚུངས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ལན་བརྗོད་པ་ནི། མི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་འདོད་པ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། མེད་པ་ལོག་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཉི་ག་འགོག་པའི་རྒྱུ་ མཚན་དོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ལྡོག་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འགོག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི། སྲོག་ལ་སོགས་པ་ ཞེས་བྱ་བའོ།།དེའི་ཕྱིར་གསོན་པོའི་ལུས་བཞིན་དུ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པ་མེད་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་མི་འདོད་ན་དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བཞིན་དུ་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་ཡང་ལྡོག་པ་མེད་ན་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །སླར་ཡང་ མི་མཐུན་པར་དོགས་པ་ནི་འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཞེ་ནའི་བར་རོ།།གསོན་པོའི་ལུས་འདི་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་དེ་ལ་ནི་བཟློག་པ་བདག་མེད་པར་འགྱུར་གྱི། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་བཟློག་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ནི་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །འོ་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ།།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ནི་མེད་པ་ལས་མི་ལྡོག་གོ། །འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་མེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པའོ། །གལ་ཏེ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ཡིན་ཡང་དེ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཅི་ ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན།ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལའོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། མེད་པ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །དོགས་པ་ནི་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གསོན་པོའི་ ལུས་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།གཞན་ཡོད་པའི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོན་པོའི་ལུས་ཡོད་པས་སོ། །འཁྲུལ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཅན་ནམ། དངོས་པོ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཅན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པའམ་ལྡོག་པ་མེད་པའོ།
譬如,因無我返是事物故,于活體成就有我,如是,因從同品無返亦是事物故,于同品亦當有返等。若於同品雖無返然不許有,如是則雖無我返亦不應許有我。 是故,正說”唯相等”以答,曰:“相違”。若問:“云何不成所欲?“答:“若”。若謂如無亦無有,答:“無若返”。懷疑二俱遮之因由者,曰:“同品”。 “非如是”者,即”無之返性是有”。“非遮”。何故?因同品不應是無故。說此即:“命等”。是故,如活體,于同品若無返則成有性。若不欲爾,則如同品,于活體亦若無返則不成有,此即所說:“云何”。 復疑相違者,從”若”至”耶”。此活體是有,故於彼則成返無我;于同品則不成返,因於同品是無品故,如是相連。“若”者是宗。同品是無,故彼不從無返。說此即:“無者”。“彼”即有。“彼”即無。 若問:縱使同品是無,于彼云何成無命等?答:“云何”。“于彼”即于同品。云何?答:“于無”。“彼亦”即命等之無性。“于彼”即于同品。“若爾”者是答。 疑問:“彼”即因活體有故當成無我返性耶?“他有處”者,因活體有故。“錯亂”者,于無事物起錯亂,或於事物起錯亂,即無事物或無返。
།མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བར་དངོས་པོ་མེད་ངེས་པའམ།དངོས་པོ་ལ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གིས་ཕྱིར་རང་གི་ཉེས་པས་དངོས་པོའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཅན་ནི། གསོན་པོའི་ལུས་གཞན་གྱིས་ཅི་ལྟར་ གཞན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ།།འཆད་པ་ནི་རང་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ལྡོག་པ་མེད་པའམ་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །གཞན་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོན་པོའི་ལུས་ཡོད་པས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མེད་པས་སོ།།དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལའོ། །མེད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལའོ། །ཡོད་པ་འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པའོ། །དེའི་ཚེ་མེད་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བུམ་ པ་ལའོ།།འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཅི་ལྟར་མེད་པ་གཞི་ཉིད་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཅི་ལྟར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་མི་འདོད་པ་ དེ་བཞིན་དུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་ཡོད་པར་འདོད་པར་མི་བྱ་སྟེ།དེས་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་ཅན་དུ་ཅི་ལྟར་འགྱུར། འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ཡང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་དགག་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དེར་རོ། །བདག་མེད་ན་ལྡོག་ཀྱང་ གསོན་པོའི་ལུས་ལ་བདག་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོར་ངེས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་ལས་བཟློག་པ་བདག་མེད་པའོ། །དེ་མེད་ན་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་བདག་མེད་པ་དེ་ཡོད་པར་འགྲུབ་པའོ། །བདག་མེད་ན་སྲོག་ལ་ སོགས་པ་ལྡོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འཇུག་པ་ནི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མེ་ཉིད་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡིན་གྱི། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བརྗོད་མ་ཐག་པའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་རང་ཉིད་ངེས་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་དེ་གང་ཞེ་ན།འབྲས་བུ་མཐོང་དང་མ་མཐོང་བའོ། །གལ་ཏེ་དེའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་གྱི། མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དག་ཅེས་བྱ་བའོ། །མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ སྒྲུབ་བྱེད་ཅན་ཡིན་ན།མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།
于同品所見無事物決定,或於事物決定,如何能成?實不能成。何以故?以自過失於事物之無事物等起錯亂者,活體之他如何能於他處無事物等無錯亂?實不能成。 解釋曰:“自身”者,即無返或無事物。“由他有”者,因活體有故。“非如是”者,因無故。“于彼”者,於事物與無事物。“于無”者,于同品。“某有”者,即命等。“爾時無亦”者,命等亦于有,即于異品瓶。“此”者,即”因彼有”等。 義為:如何不許無為所依,如是亦不成能詮,因無差別故。是故,如何不許同品有命等,如是于異品亦不應許有。故命等如何成有返?“此亦”者,因無亦非了知故。“先”者,即于”諸有無遮”處。 “若無我雖返,于活體不成我”,此即所說:“複次”。“從彼返”者,即由青定性從我返之無我。若彼無,則于活體成就有彼無我。 “若無我,命等亦非返”,此即所說:“複次”。“趣入”之”亦”者,如煙等唯趣入火性,非他。方纔所說之無則不生,彼亦依自身決定。其能立為何?見果與不見。若謂彼之能立是因果性,非見與不見,答:“彼等”。見與不見即是因果,故若無則不生即以因果為能立,則當成以見與不見為能立,此為其義。
།མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མེད་པར་ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཅེས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ དག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་གྱུར་པའོ།།འོ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །མེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པ་ལས་དོན་གཞན་ཏེ་ཐ་དད་པའི་གོང་བུ་ལ་སོགས་གང་ཡིན་པའི། གོང་བུ་ལ་ སོགས་པ་དེ་ནི་ཡོད་ཀྱང་གཞན་མེ་ཡོད་པར་རོ།།དེ་མེད་ན་ནི་མེ་མེད་ན། མེད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་གོང་བུ་མེད་པར་རོ། །ཅི་ལྟར་ན་དེ་མེད་ན་མེད་པར་མི་རྟོགས་ཤེ་ན། མེ་དེ་ནི་གོང་བུའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་བྱེད་མ་ཡིན་ལ་ལོག་པས་ཀྱང་ཅི་སྟེ་མི་ལྡོག་ཅེ་ན། ཁྱབ་པར་ བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མེ་ལ་སོགས་པའོ།།གཞན་ནི་གོང་བུའོ། །འོན་ཏེ་བདག་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། ཅི་ལྟར་ན་དེ་ལོག་པས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །བདག་ཏུ་ ཡོད་པ་མེད་པ་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མེད་པ་ནི་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོགས་པ་ནི་འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་ན་དེ་ཙམ་ཁོ་ནས་འདི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལས་ཡང་ངོ་། །འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་རྣམས་རྒྱུའི་རྗེས་ལས་བྱུང་བར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་དེ་དག་འབྲས་བུ་འབྱུང་ཞེས་འདོད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་མེད་པས་མེད་པ་ཡིན་ན། ལྡོག་པ་ཡང་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་མེད་པར་གཞན་ལས་འབྱུང་ ན།ཅི་ལྟར་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། འཆད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོགས་པ་ནི་གཞན་ལས་ཀྱང་དེས་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། ལན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་དེས་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་གཞན་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ ན།གཞན་ལས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུ། དེའི་རང་བཞིན་ཉིད་མ་ཡིན་ན་ནི་དེས་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གཞན་གྱི་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་དེས་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་མི་འབྱུང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ།
若無則不生性實非成立,此為關聯。云何?若無具見與不見相之能立,如何能成隨行與返之能立? 若謂隨行與返是由因果事物所立,答:“因果事物”。除無火則不生性之能立外,與火異別之煙團等,彼煙團等雖有,他火亦有。若彼無,則無火時無,即煙團無。若問何以彼無時不知無?因彼火非煙團之能遍故。 若問:“非能遍返時何不返?“答:“非能遍”者,即火等。“他”者,即煙團。若謂我豈非唯是能遍,何以彼返時不能令命等返?答:“我亦”。何以故?答:“如是”。因我有無時,彼命等無不可得故。 疑問曰:“然則”。若問何以僅此便為因?答:“因與”。“一切”者,亦從我與命等。“果性”者,由許僅隨行之異果性從因生故,彼異因當許生果。若非如是,則以彼無故無時,應有返過。若從他生而彼等無,云何成彼所生性? 解釋曰:“若”。疑問:“從他亦生彼所生性耶?“答:“非”。若謂從他唯生非彼所生性,則從他生之果,若非彼性,則非彼所生之性,然唯他所生。何以從他不生彼所生性?答:“如是”。
།གལ་ ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྩོད་པ་ལ་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ།འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་མཐོང་བ་ནི་བསྙོན་རྟོལ་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ལས་སམ། གཞན་དུ་ཡིན་ཞེས་དཔྱད་པས་ཅི་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ཡང་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཐ་ དད་པ་ནི་ཚོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལས་བདག་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ཁྱོད་ཀྱི་ནི་བདག་མ་མཐོང་བ་ཡིན། ཡང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་ན་སྲོག་ལ་སོགས་ པའི་འབྲེལ་པ་དེ་ཡང་ཚོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཁོ་ན་ལས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་གྱི་ངེས་པ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཅི་ལྟར་བདག་ལ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མི་ངེས་ པའོ།།ད་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་སྐུལ་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི། བདག་གི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དོགས་པ་ནི། འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྲོག་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལའོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི། འབྱུང་བ་ དང་རྔུབ་པ་དང་བྱེད་པ་དང་མཐོང་བ་རྣམ་བསྡུའོ།།འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པ་དག་ཀྱང་རླུང་འབྱིན་པ་དང་འདྲེན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ལྡོག་པ་སྲིད་པས་སྲོག་ལ་སོགས་པས་བདག་རྟོགས་སོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟོན་པ་ནི། དེས་ན་སྦུད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་འགའ་ ཞིག་ལ་འབྱིན་པ་དང་འདྲེན་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྦུད་པའི་རླུང་དང་ཕོ་ལོང་བཞིན་ནོ། །དབུགས་དབྱུང་རྔུབ་དག་ཀྱང་རླུང་འབྱིན་པ་དང་འདྲེན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཞིག་བྱེད་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི་ལྟ་བ་པོ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ ཏེ།དཔེར་ན་སྐར་ཁུང་ན་ཡོད་པའི་ལྟ་བ་པོའི་སྐར་ཁུང་ནས་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཡང་བྱེད་པས་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་དེ་སྐུལ་བར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་བདག་གི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་མི་རིགས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ པའོ།།བྱ་བ་མེད་པ་དང་ཁྱབ་པ་འདི་ནི་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དེ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་ན། འདོད་པ་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།
對於”若”等爭論,其義如是:異果之見非諍論對境,故何須觀察此從異因或他處生? 于”如是”等中,義亦如是:異果唯從異聚而生,應當宣說。若非如是,則無決定故。云何由命等成立我?汝之我未見,復由與命等關聯而了知,則命等之關聯亦是從異聚唯生異果,如是自性之決定若無則不成立。 若問何以於我非決定?答:“云何”。“義不成”者,謂我相之義不定。 今由隨行與返疑問命等為能發之自性我之能立,曰:“然則”。“命等非轉”者,謂于相違品。言”等”者,攝出入、作用、見等。出入亦是風出入之自性。故由返可得,由命等了知我。 顯示隨行曰:“故風箱”。其義如是:若於某處有出入,彼與能發相關,如風箱之風與皮囊。出入息亦是風出入之自性。 若見有作用,彼與見者相關,如窗中見者從窗所見。見色等亦是由作用而見。 答:彼能發自性我之能立亦不應理。何以故?曰:“如是”。無作用與遍此不應為能發,若命等為能發性所遍,則于所許成害,是為其義。
།བྱེད་པ་མེད་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་བདག་ནི་འགྲུབ་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་བྱེད་པ་མེད་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་མེད་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། ལྟ་བར་བྱེད་པ་པོའི་བདག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་དང་མ་ཁྱབ་པའོ། །ལན་ནི་དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ལའོ། ། གང་ཞིག་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྐུལ་བྱེད་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྦུད་པ་སྦུད་མཁན་བཞིན་ནོ། །བདག་ཀྱང་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སྐུལ་བར་བྱེད་པ་གཞན་ལ་ལྟོས་པས་ན་ཐུག་པ་མེད་དོ། །གཞན་གྱི་ལྟ་བས་དེ་སྐད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་གཞི་ལ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི ཉེས་པ་ནི་མེད་དོ།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གཉིས་པོ་སུན་འབྱིན་པ་ནི། སྐར་ཁུང་གི་ནང་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་ནི་བདག་ལའོ། །བདག་ལ་ཡང་བྱེད་པ་ཡོད་མོད། །འོན་ཀྱང་དེ་སྐད་བརྗོད་དེ། དཔེར་ན་སྐར་ཁུང་གི་ནང་ནས་ལྟ་ བའི་དཔེས་བདག་དང་པོ་འགྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ།དཔེ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་བདག་གཉིས་པ་བརྟག་དགོས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་བདག་གཅིག་ཁོ་ནས་དགོས་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན། གཉིས་པ་ལ་སོགས་པར་རྟོགས་པ་དོན་མེད་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་བདག་དང་པོ་རྟོགས་པ་ཡང་དོན་མེད་དེ། དགོས་པ་ནི་ཕུང་པོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཁོ་ནས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའོ། །གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་གྱིས་ཡིན་པར་རོ། །དེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ དང་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལའོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྡོག་པ་མེད་ནའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་ལས་མི་འབྱུང་ནའོ། །དོགས་པ་ནི་གཉི་གས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཉི་གས་བསྐྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་དེ་ ལས་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལྟར་གྱུར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནའོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྩོད་པ་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་མེད་པར་ཡང་འབྲས་བུ་ཐ་ དད་པ་དང་མི་དད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་དག་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བ་ནི་མི་འཐད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ།
若無作用則不見色等,僅由此說亦不能成立我。然而,若無作用不見色等,則唯成立彼性,而非見者之我。“如是”者,謂具作用與未遍。答:“于彼亦”者,謂于能發。 凡能發者必依賴他發,如風箱依吹者。我亦是能發,如是依賴他發,故成無窮。由他見而如是說故,無有所依成立等過失。 破除二種能立曰:“窗中”。“如是”者,謂具眼等。“于彼亦”者,謂於我。我雖有作用,然而如是說:如由窗中見之喻成立第一我,如是由喻本身於我亦應觀察第二我。如是第三等成無窮。 若謂由唯一我即成所需,故觀察第二等無義,則如是初我之了知亦無義,因為所需唯由蘊為因即得成立。“彼”者,謂因果事。“於他”者,謂于命等。“他處”者,謂僅由隨行。“于彼亦”者,謂於火煙等。“若如是”者,謂無返。“若非如是”者,謂不從他生。疑問曰:“二者”。非由二者所生。何以故?曰:“由彼”。說此即”由彼”。“如是”者,謂若從他生。“由無彼故”者,謂由無因果事故。 “見已”等爭論義如是:無有異不異亦成異果不異果,因見彼等。見非不應理,是為其義。
།རྒྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ཡང་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དག་ཏུ་མཐོང་བ་ངེས་པ་ཡིན་ན་དེ་དག་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། ངེས་ པ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེས་ན་མཐོང་བ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་རྟོགས་པ་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔོན་པོའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་སྔོན་པོའི་རྟོགས་པ་ངེས་པ་ཡིན་ན། རྟགས་སུ་གྱུར་པ་སྔོན་པོའི་ ཤེས་པས་སྔོན་པོ་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྱི།དེ་ལྟ་མིན་ན་སྟེ་སྔོན་པོའི་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་ཡིན་ན། འཁྲུལ་པ་དང་མ་འཁྲུལ་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །རྟོགས་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བའི་མཐར་ཐུག་པ་འཆད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རབ་རིབ་དང་བྲལ་ཞིང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་ པའི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཅན་འདི་འདྲ་བའི་མིག་ནི་མ་འཁྲུལ་པའི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ།རབ་རིབ་དང་བཅས་པ་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པའོ། །ལྷག་མ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྟོགས་བཞིན་པ་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །རྟོག་པ་ཐ་དད་ པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་ནི།འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་སྣང་བ་དེ་ཉིད་རང་རིག་པའི་ཤེས་པས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྣང་བ་ཙམ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་མ་གྱུར་པ་ལས་སོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ཙམ་གྱི་ ཐ་སྙད་མི་འགྲུབ་ཅེ་ན།མདུན་ན་གནས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་ཙམ་འབའ་ཞིག་སྣང་ན་སྟེ་གསལ་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཅི་བྱར་ཡོད་དེ་ཅིའང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཐ་སྙད་མི་འགྲུབ་བོ། །གང་མི་འགྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བ་ བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པའོ།།གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་ཡང་བླང་བ་དང་དོར་བའི་ཐ་སྙད་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། སྣང་བ་ཙམ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་ཡིན་གྱིས་སྔར་མ་ཡིན་ཕྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་བླང་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་ དང་དོན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་པ་ནའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མེད་པས་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པའིའོ། །དེ་ནི་བདག་ གོ།།གང་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལས་སོ།
于”因”等處亦是此義:若異不異見為決定,則彼等當能安立,而決定亦非無因果事,故見如何能成安立? 即說此義曰:“由彼了知”。若由是青果故而青了知決定,則以青知為相能了知青,若非如是,即非青果,則唯無迷惑不迷惑之分別。 解釋”當了知”之究竟曰:“若”。離翳眼與青等為俱有緣如是者,是不迷知生因,具翳者是迷知生因,如是決定。 余釋曰:“若非如是”。了知無差別。由了知差別性而起言說,此疑問曰:“然”。青等行相顯現彼即由自證知所安立。 “唯由顯現”者,謂非因果。若謂豈不成唯彼言說?若唯顯現前住行相明瞭,則于彼外何所作為?實無所有。是故唯由顯現不成言說。 問:何等言說不得成立?答:“他”者,謂非作用。“他”者,謂非所取。若謂雖唯顯現,何非取捨言說?答:“唯顯現”。即于彼剎那,非前非后,故非所取所舍。義謂離善不善分別。 “若爾”者,謂唯顯現時。由如是無因果事故,非異非不異。“任何”者,謂命等。彼即我。“從任何”者,謂從命等。
།བཤད་ཟིན་པའི་དོན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་སྔར་སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་འགྲེལ་ཉིད་དེ་ལྟ་བཤད་ཟིན་པའི་དོན་ཉེ་བར་སྡུད་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་ནི། དེས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་མེ་དང་མི་མཐུན་པའོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་གའི་ རང་བཞིན་ཡིན་པས་ནའོ།།དེ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ཅོ་དོ་ལས་ཀྱང་ངོ་། །མེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཚོགས་པ་འདིའོ། །ཐ་དད་ཐ་དད་བྱེད་མིན་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་བཞིན་གཅིག་ནི་འབྲས་བུའི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ལས་ཀྱང་དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་ འབྲས་བུ་འབྱུང་ལ།གང་གིས་སྔར་དང་མི་མཐུན་པའི་ཚོགས་པས་བསྐྱེད་པའི་དེ་སྐྱེད་བྱེད་དུ་འགྱུར་བ་ཐ་མི་དད་པའི་རང་བཞིན་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ད་ལྟར་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་དང་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་རང་བཞིན་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་གྱི་ དངོས་པོ་ལ་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་ཡོད་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཅིག་ཉིད་རང་བཞིན་དུ་མར་ཁས་བླངས་པ་ན། མེ་དང་མེ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་མེ་ཡིན་གྱི། ཐ་དད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐ་དད་པ་དེས་ནའོ། །བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ཅོ་དོ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་མི་འཁྲུལ་ཞེ་ན། དེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དངོས་པོ་དེ་མེའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱིའོ་གཞན་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེ་ཉིད་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར། དེའི་རང་བཞིན་གཞན མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རང་བཞིན་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། །ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ལས་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་མགོ་བོར་རོ། །དེ་ན་དུ་བའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེས་ན་དུ་བ་མེ་ལས་འཁྲུལ་པར་དོགས་པ་གང་ལ་ཡོད། མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ པ་དུ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་དུ་བ་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་དུ་འདོད་པ་གཞན་གྱིས་ཡང་རང་བཞིན་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་གྱི་ཚོགས་པ་དེ་ཡང་མི་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་དེ་ཉིད་དོ།
為證成已說義理,前所作之結合即是《釋量論》,為總結已說義理而近說:“是故”。“彼與”者,謂火與不相順。“是故”者,謂由是二者之自性故。“從彼亦”者,謂從帝釋天冠亦然。此即火與不相順之聚。 “若異非能異”者,一自性是能作果差別,故從異因亦生煙等果,若先前由不相順聚所生者,能生彼之不異自性他亦非有。若今許為能異與非能異,則自性無異性即壞,若事物有異自性,如是則一性許有多自性時,當成火與非火二自性。 非能異之自性即是火,能異者即非火。何故?謂”事物”。由彼異故。若問:從帝釋天冠所生故,何不錯亂?答:“彼”。若彼事物是火自性,則帝釋天冠他不可能,以攝入火性故,無彼異自性,此是其義。 “由何自性”者,謂由非火自性。“差別”者,謂從火至帝釋頭頂。彼處唯非能生煙,故於煙從火有錯亂疑慮于誰耶?若火等聚能生煙者,彼生煙之自性,若許為他錯亂境之自性,爾時錯亂境之彼聚即是人等之聚。
།དེས་འཁྲུལ་པ་ག་ལས་ཡོད་དེ། འོན་ཏེ་དེ་དུ་བ་ སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་དུ་བ་སྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་བྱུང་བར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཕན་ཚུན་རང་བཞིན་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ ཞིག་དུ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ནི་མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ལ།མེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པས་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་དུ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་ངེས་པས་ན་རང་ཉིད་མཐོང་བ་བཞིན་ཏེ། དཔེར་ ན་འབྲས་བུ་དུ་བ་རང་གི་མཐོང་བ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཡོད་ན་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་གྱུར་པའི་རྟགས་མཐོང་བ་ན་ཡང་དེའི་རྒྱུ་གོ་བར་བྱེད་དོ།།དེས་ན་གོ་བར་བྱ་བ་དང་གོ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དུ་བ་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པར་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། འོ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྲས་བུ་ གཅིག་ནི་གཅིག་ལས་འབྱུང་བར་མཐོང་ཡང་།དེ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བར་མཐོང་སྟེ། དཔེར་ན་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་དང་རོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རུལ་པ་ནི། འོ་མ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། ཡང་འོ་མ་དང་ རིགས་མི་མཐུན་པ་ཆུ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དུ་བ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གལ་ཏེ་ཆུ་དང་འོ་མ་དག་ཐ་དད་ན། དེའི་འབྲས་བུ་རུལ་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ན་འཁྲུལ་པ་ག་ལ་ཡོད། །འོན་ཏེ་དེའི་འབྲས་བུ་རུལ་པ་ཐ་མི་དད་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན། དེའི་རྒྱུ་ ཆུ་དང་འོ་མ་དག་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པ་ཁོ་ནའོ།།དེས་ན་འཁྲུལ་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་བསམས་ནས་གསུངས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཤེར་བའི་ནུས་པ་གང་ལས་རུལ་བར་འགྱུར་བ། རུལ་བར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་དེར་ནི། ཆུ་དང་འོ་མ་གཉི་གའང་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ དེས་ན་ཅི་ལྟར་འཁྲུལ།ཡང་ཅི་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཅི་ལྟར་ཡིན་གྱི་བར་གྱིས་འཁྲུལ་པར་བརྗོད་པའོ། །གང་གིས་ཕ་རོལ་པོའི་བཞིན་དུ་འདི་པའི་ལྟར་ན་ཡང་། རུལ་པའི་འབྲས་བུ་འཁྲུལ་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ། ཅི་ཆུ་འདི་ནི་འོ་མ་ལས་སྣང་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དང་། ནུས་པ་གཅིག་ གི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པས་ན་ཐ་དད་པ་དང་གཅིག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་སངས་རྒྱས་པས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནམ།ཁས་མ་བླངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།
彼何有錯亂?若彼非生煙之自性,爾時果煙等如何從非生煙自性而生?“是故”者,謂由不從非能生自性而生故。因果二者互為決定自性,何者能生煙者即是火等聚之差別,火等聚所生者即是
།ཐ་དད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་དང་གཅིག་པར་ནི་མི་འདོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་གཤེར་བ་ཉིད་དུ་གཅིག་པར་བརྗོད། ཆུ་དང་འོ་མ་ཐ་དད་ན་གང་ལས་རུལ་བར་འགྱུར་བའི་རློན་པ་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་གཅིག་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། རང་བཞིན་གཅིག་མེད་ན་ཡང་འབྲས་བུ་རུལ་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། བརྟག་པའི་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པ་སྤང་བ་བརྗོད་པ་ནི། རློན པ་ཉིད་དུ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན།དེའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱིས་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་གཅིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་རྣམ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་དང་དུ་མ་སྐྱེ་བ་ལས་གཞན་པའི་གཅིག་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བདག་གཅིག་གི་ལྟར་ན་ཡང་ རུལ་བའི་འབྲས་བུ་འཁྲུལ་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གཅིག་པར་ཅི་སྟེ་མི་བརྗོད་སྙམ་ན། ཆུ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆུ་དང་འོ་མ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། ལྡོག་པ་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། ཆུ་དང་འོ་མ་དེ་ལས་གཞན་པ་སྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །སྲ་བའི་རང་བཞིན་ལས་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་ལ་རྟེན་པའི་གཅིག་པ་ཉིད་བརྗོད་ནས། འབྲས་བུ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི། འབྲས་བུ་ཡང་ལྡོག་པ་གཅིག་པས གཅིག་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ།།དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་ཅི་སྟེ་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དོན་དམ་པར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་མི་དད་པར་རོ། །ཅི་ལྟར་ཆུ་དང་འོ་མ་དག་རང་བཞིན་གང་གིས་བརླན་པའི་རྟོགས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རུལ་པའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ དེའི་རྟེན་ཡིན་ལ།རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན། དེ་དག་འབྲས་བུ་རུལ་བ་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། མེ་ཐ་དད་ཀྱང་ཆ་གང་གིས་དེ་མེའི་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་ལས་གཞན་ལས་ལྡོག་པས་མར་རྟོགས་པའི་རྟེན་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་ པས་དེའི་རྟེན་ཡིན་ལ།རྟགས་དུ་བ་ལས་རྟོགས་པ་ཡང་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ན་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དུ་བ་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མེར་ཤེས་ཡན་ལག་ཅེས་བྱ་བའོ། །མེར་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་བུད་ཤིང་གི་ཁྱད་ པར་གྱི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ལས་དུ་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ན།དུ་བ་མེ་དེ་ལས་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དུ་བ་ལས་མེ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་དུ་བ་རང་གི་རྒྱུ་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། མི་འཁྲུལ་པར་གྲུབ་པ་ ཡིན་ནོ།
“差別”者,若不承認差別與一體,而僅是差別自性,那麼為何說濕性為一?若水與乳有別,何以成為一致的濕潤性質而致腐敗?若無共同自性,則唯有腐敗果。對此,以觀察一體性而說除錯亂:以濕性為一的行相,由具此自性者無差別故,說為同一功能。于諸事物,除了生起單一或多重識別外,無他一體與差別,故依自性一體而言,腐敗果如何有錯亂? 若問何不直說為究竟一體?則曰:“水與…”。若問如何為一體?則曰:“由彼…”。由無返體差別故,水乳為一體;若問何以無返體差別?因水乳異於堅性等自性故。意即異於堅性自性。 說明依因的一體性后,復說依果者:“果亦由返體一故為一體”。若問何不說為勝義無別?則曰:“勝義中…”。所謂”如是”即無差別。如水乳以何自性為濕潤認知之所依的自性,即以彼自性為腐敗果之所依,以彼自性故,由腐敗果而得認知。 如是,火雖有異,但以何分為火之認知因的自性,由此自性異於他法而為認知所依,以彼自性作用故為彼所依,由煙相認知亦以彼自性,非由他故。若問何以以彼自性由煙得認知?則曰:“知火支分…”。由煙僅從成立增上執著火之認知的特殊薪材等眾緣而生,故煙對彼火無錯亂。是故以彼自性由煙知火。如煙對自因無錯亂,其他果亦如是,已成立無錯亂。
།འཆད་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐ་དད་ཀྱང་ཆུར་རྟོགས་པ་ཐ་མི་དད་པའི་རྟེན་ཉིད་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ལས་གཞན་རློན་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ལྡོག་པས་ནའོ། །དེ་ལས་གཞན་དག་ཅེས་བྱ་བ་མེ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་དག་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་མེར་ རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་དུ་བ་ལས་མེ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་འགྲེལ་གཉིས་པ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། མེར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་དུ་བ་མི་འཁྲུལ་ཏེ། བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དུ་བ་ དང་བུད་ཤིང་གི་འགྱུར་བ་དག་གིས་ཡིན་ཏེ།རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་བརྟེན་ནས་མེར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་དུ་འདོད་པའི་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་སྤྱི་བོར་མེ་མིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་དུ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་དུ་བ་མ་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་གཞན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ཡང་དུ་བ་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི།དེའི་ཚེ་དུ་བའི་རྒྱུར་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་མེ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གང་གི་དུ་བ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བ་མེ་དང་རིགས་མི་འདྲ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྩོད་པའོ། །ངེས་པའི་རྣམ་པ་སྨྲས་པ་ནི། གཞན་དུ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །གཞན་ དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པར་རོ།།དོགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནའོ། །ལན་ནི་དུ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡུལ་དང་དུས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་ལས་སྐྱེ་ན་དུ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ག་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་ནི་གཞན་སྔོན་པོ་ལས་མཚུངས་ སོ།།ཅི་ལྟར་ཡུལ་གཞན་ལ་སོགས་པར་མེ་ལས་གཞན་ལས་ཀྱང་དུ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་རྒོལ་ཞིང་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ཡང་ཡུལ་གཞན་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་འགྱུར་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྩོད་པར་ནི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ།སྔོན་པོ་ནི་སྔོན་པོ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཅི་ལྟར་དེ་མེད་པར་འགྱུར། རང་གི་རང་བཞིན་གྱིས་མཚོན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་མེད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་དེ་མེད་པས་མེད་པར་འགྱུར་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་ དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་སྤངས་ནས། གཞན་གྱི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེར་ཡང་ནི་དུ་བ་ལ་ཡང་ངོ་། །རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ནི་དོན་འདི་ཡིན་ནོ།
解釋說”如是”。雖有差別,何以成為認知水的無差別所依?答:由返體異於非濕者故。“異於彼等”者,即由返體異於非火認知之因故。“由彼”者,即由火認知之因而從煙認知火。 若問何故?則曰:“若異…”。第二註釋解釋:“知火…”。若問煙何以無錯亂,因亦從帝釋頂等生故?則曰:“如是…”。由煙與薪材變化故,依何因而安立為火故。若謂所許錯亂處帝釋頂非火,則彼時所許為煙者非煙,故無錯亂。若謂從他生者亦是煙,則彼時顯許為煙因者即是火性,而非與火異類而煙有錯亂者。 “此從何”等為諍論。說決定相:“若異…”。“然則”為答。“異”者,即非青。疑問為”若爾”,即若成異。答曰:“煙…”。若非從異處異時生,則不成煙性。“此從何”之觀察,與異青相同。如何于異處等從非火亦生煙而諍論觀察,如是青亦于異處等成異相而觀察,因無差別故。 “若”等諍論義為:青以青性為自性,如何成無彼?以自性所表事物不應無彼。以所生性非事物相,故舍所許因所生性而許他因所生性亦無過失。“于彼亦”者,于煙亦然。“自性”等義為此。
། དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་དངོས་པོ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་ཅིག་ཤོས་པ་སྐྱེད་པར བྱེད་པའི་རྒྱུས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་མོད། རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་གོ་ཅི་ལྟར་ཞེས་དོགས་པ་ནི། རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིའི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཡང་རང་ཉིད་ཅི་ ལྟ་བའི་ཚད་མ་ལ་ལྟོས་ཏེ་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་འདེབས་པ་ནི།ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་གཉིས་ཀྱི་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ཉིད་བརྗོད་ནས་སྐབས་ཉིད་དང་སྦྱོར་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཙམ་མམ་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ནི། བདག་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོའི་འོ། །ལྡོག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པའོ། །མཇུག་སྡུད་པ་ ནི་དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྡོག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཉན་བྱ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་ཡང་མ་ངེས་པ་ཅི་སྟེ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་ལྡོག་པ་ཅན་དུ་གསུངས་ ཤེ་ན།མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་གཞན་མེད་ན་ཅི་ལྟར་འདི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཅིག་ཤོས་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། རྟག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མཉན་བྱ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་སོ། །བདག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སོ། ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་གི་འགལ་བ་དང་དངོས་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནའོ། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་གཞན་མེད་ཀྱང་ཅི་ལྟར་འདི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཕྱོགས་གཉི་ག་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གལ་ཏེ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ལས་ལྡོག་ན། དེའི་ཚེ་འདི་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་ནི་རྟག་པའམ་མི་རྟག་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པ་ནི་རྟེན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།
事物的特徵唯是由因所生,與此相反則是無事物的特徵故。若非如此,則事物與其他的分別將不成立。“分別”者,即錯亂與其他生因所作者,即是其分別所作。 如是,果相因雖是無則不生,然自性因如何?此疑問為:“自性…”。此無則不生亦依自身如實量而令彼了知,此答曰:“如何…”。如是說明果相與自性因二者的無則不生后,與此處相合:由於僅隨行或僅返體非是因果事物故。 我與命等非是因果事物故,命等非能令知我。此為阿阇黎陳那論。“具返”者,即命等。總結為:“如是且…”。若問何故?曰:“具返…”。然則何以非因?曰:“彼亦…”,即所聞性亦然。然則何以是不定?曰:“如是…”。 若問何以說為具返?曰:“僅由未見…”。若無他蘊,如何此所立與其他成為疑因?曰:“常與…”,即依所聞性。“我與…”者,即依具命等。“若非如是”者,即若非事物與無事物相違及非事性。 若無他蘊,此如何為疑因?因於二邊皆不可得故。曰:“從二邊…”。若問何故?曰:“若…”。若從一切所聞性返,則彼時此定成無。若問何故?因無所依故。所依或常或無常,從二者返即是無所依。
།སྒྲ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཡང་ རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལས་ལྡོག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་།ཕུང་པོ་གསུམ་པ་སྒྲ་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྒྲ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཉན་བྱ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་པའོ། །ཅི་ལྟ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྒྲ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་། །དེས་ན་མཉན་བྱ་ཉིད་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒྲའི་རྟེན་སྒྲ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ ཉིད་བརྗོད་པ་ནི།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲའོ། །དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལའོ། །འདི་ནི་སྒྲ་ལའོ། །གལ་ཏེ་གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་ཀྱང་། ཅི་སྟེ་དེ་གཉིས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསམ་པ་ནི་གལ་ཏེ་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ ལས་ལྡོག་པར་ངེས་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་མཉན་པར་བྱ་བས་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་སྐྱེད་པ་ཞིག་ན་སྐྱེད་པར་ཡང་བྱེད་དེ།དེས་ན་གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པར་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་མ་ངེས་པའི་སྒྲ་ལ་མཉན་བྱ་ཉིད་ཡོད་པས་ན་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉན་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པར་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་ཁོ་ན་མ་ངེས་པར་རིགས། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞལ་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཉི་གའི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ ལ་ནི་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ལ།མཉན་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་གཉི་ག་ལ་མ་མཐོང་བ་འདིར་ནི། དགག་པའི་སྒོ་ནས་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ། །འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བསྒྲུབ་པ་དང་དགག་པས་ཀྱང་ངོ་། །རང་གི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིག་པས་རང་ཕྱོགས་ འཛིན་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་བ་ཁོ་ན་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ནི་ཁྱེད་ལ་རིགས་པ་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་གང་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་པ་སྤོང་བར་དོགས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འགལ་བ་གཉིས་གཅིག་ལ་འཇུག་པ་དང་ མི་འཇུག་པ་ཡང་མི་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ལས་གཅིག་མེད་པ་ན་དེ་ལས་གཞན་ཡོད་པ་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཞེ་ལ་བཅངས་ནས་ལན་འདེབས་པ་ནི། འདི་ནི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལ་གཅིག་རྟག་པ་ཉིད་ལྡོག་པ་དེའི་ཚེ་ངེས་པ་ཁོ་ནར་ལྡོག་པའི་ ཟླ་བོ་མི་རྟག་པ་ཉིད་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འགལ་བས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གཉི་ག་མི་ལྡོག་ཅེ་ན། ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བའོ།
“聲性”者,即使從常與無常二者返,第三蘊聲性將成立者,答曰:“于聲亦…”,不僅是所聞而已。若問如何?曰:“彼亦…”,即聲性亦然。故所聞性疑聲之所依非聲。此即所說:“如是…”。“彼”者,即聲。“于彼等”者,即于常與無常。“此”者,即于聲。 若雖定為從二者返,何以是彼二疑因?曰:“從彼…”。意謂若聲定從一切返時,則所聞性于彼不應生疑卻生疑,故非定從二者返。故非謂由於從二者返未定之聲有所聞性而成疑因。 “其他等”者,即所聞性等。“若…”者,爭論之義為:唯共不定應為不定,不共則不應。“所見”者,即所量性等於二邊所見者從能立門生疑,所聞性等於二邊未見者於此從能破門生疑。此即所說”有事無事…”,即由能立能破。 “自宗”者,以理持自宗應理,唯共者方為不定,於此汝全無理。解釋為:“於何…”。遮除不共不定性之疑問為:“若…”。二相違於一趣入與不趣入亦不應理,以彼等中一無時于余有不錯亂故,心存此義而答曰:“此非善…”。 當有法聲返一常性時,定當趣入其返對品無常性。若問何故?曰:“由相違…”。何故二者不返?曰:“互…”。
།དེས་ན་མཉན་བྱ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་རྟེན་ལ་འདི་ཉིད་ལྡོག་པར་ཅི་ལྟར་བྱེད། ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། འདིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྒྲ་ལ་ གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པས།གནས་པ་ནི་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འཐོབ་པོ། །རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་གཉིས་ལས་སོ། །གཅིག་ལ་ནི་སྒྲ་ལའོ། །ལྡོག་པ་བརྗོད་པ་ནི་མཉན་བྱ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ན་ཡང་། འོས་གཞན་མེད་པས་ན། མ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་གནས་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི།དེ་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མགོ་བསྒྲེ་བའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མོ། །གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞལ་བྱ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བྱས་པའོ། །གཞན་གྱི་དེ་ཡང་བྱ་བ་སྟེ་གཉི་ག་ལ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་སོ། །ལན་ནི་ མཉན་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ།།འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྩོད་པའོ། །ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ཏུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་གྱུར་ནའོ། །དེ་ལས་ནི་གཞལ་བྱ་ཉིད་ལས་སོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞལ་བྱ་ཉིད་དོ། །གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་ ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཏེ་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མཐོང་བ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གཞལ་བྱ་ཉིད་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་ངོ་། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མོ། །གཉི་ག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལའོ།།གལ་ཏེ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ཐེ་ཚོམ་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་འཐད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ། སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་འདི་ལྡོག་པ་ཅན་ཉིད་དུ་གསུངས་པས་ན་ལྡོག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཅན་ཡིན་པས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་ རྒྱུ་ཉིད་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུར་འཐད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཏུ་ལྡོག་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། གཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། ལྡོག་ པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ནི་མ་ཡིན་པའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྡོག་པ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་མོད་སྙམ་ན། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། མཉན་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕུང་པོ་གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཅི་གང་གིས་འདི་སྐད་བརྗོད་པ་སློབ་ དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་འདི་ལྡོག་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཅན་དུ་གསུངས་སམ་ཞེ་ན།དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ།
那麼,所聞性如何能使其所依返於此性?若問如何?曰:“於此”,即于聲從二者返,依處不由所聞性獲得。從常與無常二者。“於一”即于聲。說返者,即”由所聞性”。 雖非疑因,因無他選,故住為不了因,此即所說:“彼若爾…”。“若然…”等為承接。“彼”即疑。“因”者,即所量性因所作。“他之彼亦”,即從二邊所見門。答曰:“所聞…”。 “若…”等為諍論。于有法聲疑為常無常時。“從彼”即從所量性。“彼”即所量性。“於何”即于常性等。“彼”即常性等,即能立性。 若問何故非從同品門?曰:“于所見亦…”,即所量性于同品異品見時亦然。“彼”即疑。“於二者”即于同品異品。 若謂所聞性于返生疑故為疑因,豈非不應理耶?因法稱論師說此為具返性,故定為一向返性者,說為疑因故。 若爾,則不應理為疑因,因為是一向返性者故唯成不了因,為迎此疑問而說:“一向…”。即一向定返者即是所作疑,非由於返生疑故。若問何故?曰:“一向…”。 若思返定即生疑,曰:“某…”,即所聞性等。“由彼”即由從二蘊返性。若問法稱論師是否說此為一向定返?曰:“如是說…”。“所立法”即所立是聲等有法。
།སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་མཉན་བྱ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་ ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ།།གང་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན་ཁྱད་པར་ཅི་སྙེད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའམ། བདག་དང་བཅས་པ་དང་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མཐའ་དག་བསྡུས་པ་དེ་ལའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པས་དོན་གྱི་ཚོགས་མཐའ་དག་པ་དེ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་ལས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཡང་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་དང་། གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ལྡོག་པ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་རྒྱུ་མཚན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན ན།འདི་ནི་མ་རྟོགས་པའི་རྒྱུའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། ཅི་ལྟར་མཉན་བྱ་ཉིད་འདི་ལྡོག་པ་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་དོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྲམ་ཟེ་གསལ་བྱེད་ལ་སོགས་པར་ཟེར་རོ། །དེ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་གཉིས་ལས་གལ་ཏེ་མཉན་བྱ་ཉིད་ལྡོག་པ་དེས་ན། དེའི་ཚེ་ཆོས་ཅན་ལ་མཐོང་བ་ན་དེ་དག་མེད་པ་ཉིད་དུ་གོ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་རྒྱུའམ་མ་རྟོགས་པའི་རྒྱུར་ཅི་ལྟར་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་ནི་མ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་གང་ཞིག་།རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པར་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཞན་ཆོས་ཅན་སྒྲ་ལ་ཡོད་པས་ན། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ ཀྱིས་མེད་པར་ངེས་པར་འགྱུར་རོ།།མེད་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཡང་དེ་དག་ལ་ཐེ་ཚོམ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ནི་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་སྒྲ་དེ་གཉིས་ལ་ཐེ་ཚོམ་བྱེད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ ཀྱི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལས་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་གཉི་ག་ལ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་བསྒྲུབ་པ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཉིད་དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་གཅད་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ནི་བརྗོད་པ་ནི་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་ བ་ནི་གཏན་ཚིགས་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྣམ་པར་གཅོད་པ་བསྒྲུབ་པས་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་ལ།དེ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་དེ་ནི་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་ཡང་ཡོད་དོ་དེས་ན། གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡིན་པས་ན་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན།སྒྲ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ།
聲等有法之法,即所聞性等義為疑因,此為關聯。若問於何為疑因?曰:“以諸差別”,即以常無常,或有我無我之相攝一切事物。若問何故?曰:“具彼”,即以具常無常之相攝一切義聚故,及從二者定為一而返故。此說由二門攝一切及定一返亦為疑因之理由。 此實應理為不了因之因相。“彼”即是故,如何此所聞性由於返生疑故為疑因,實非如是,如婆羅門明作等所說。“非彼”等為宗。 “由何”等義為此:若從二蘊所聞性返故,爾時于有法見時,應令了知彼等為無。若爾,如何成為疑因或不了因?即表明生了解者非不了因。 所聞性若定從常無常二者返,由存在於他有法聲故,于常無常二者亦應由所聞性定為無。 若謂雖定為無而仍生疑,則常無常二者之能返所聞性,如何于聲二者生疑?若問何故?由於從所聞性之常無常二者返者,非由他成立遮遣常無常二者,然由從彼返性成立於彼等遮遣。此即所說”某…”。 “一切”即因煙等亦由成立遮遣故為因性,彼遮遣常無常亦存在於所聞性,故如何非因?由是遮遣故為因性,如何了知?曰:“聲與…”。
།གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྩོད་པ་ནི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་ལྡོག་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་སྒྲུབ་པའི་ངེས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བྱས་པ་ཉིད་རྟག་པ་རྣམ་པར་གཅད་པས་མི་རྟག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པ་ན་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།།མཉན་བྱ་ཉིད་ནི་གཉི་ག་ཡང་ལྡོག་པ་ཙམ་ཞིག་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་དེ་བདེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འཆད་པ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་རྣམ་པར་ གཅད་ཀྱང་།མི་རྟག་པ་ཉིད་མི་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དོན་བྱས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རྣམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོགས་པ་ནི་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་སྟེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་། །དེས་ན་ཅི་ལྟར་རྟག་པ་ཉིད་ལོག་པས་མི་རྟག་པ་ཉིད་འགྲུབ་ཅེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་རྟག་པ་དང་རྣམ་པར་བཅད་ པས་རྗེས་སུ་དཔག་པས་བསྒྲུབས་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲའི་རང་བཞིན་རྟག་པ་དང་མ་འདྲེས་པར་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་གཟུང་བས་ན། དེ་ཡང་རེས་འགའ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཅི་ ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན།འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ལ་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ན། གང་གི་མེ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩོད་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་བ་མེ་མེད་པར་རྣམ་པར་བཅད་ནས་མེ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཅི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་འགྲུབ་ཅེ་ན། འདི་ནི་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་ མཐར་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ།མེ་མེད་པ་རྣམ་པར་བཅད་ནས་དུ་བས་བསྒྲུབས་པའི་མེ་དང་བཅས་པ་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ་དཔེ་བཤད་ནས་དོན་འཆད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གལ་ཏེ་མཉན་བྱ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་གཉི་ག་ཡང་རྣམ་པར་གཅད་པ་ཡིན་ན། དེ་ལས་གཞན་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལ། དེའི་ཚེ་དེ་ལས་གཞན་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ནར་འགྱུར་གྱི། མ་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བར་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉན་བྱ་ཉིད་ལས་གཞན་བྱས་པས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་གཅིག་བསྒྲུབས་པས་མཉན་བྱ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་སྒྲ་ལས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལས་ཕྱི་ རོལ་དུ་གྱུར་པར་གྲུབ་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་གཞན་གྱིས་རྟག་པ་ཉིད་འགོད་པར་བྱེད་པའམ།མི་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིའོ།
關於”因”等的爭論意義如下:唯有以返為先導而確定成立者方為因,如所作性通過遮遣常性而成立無常時為因。所聞性僅成立二者皆返,因此唯成為不了因。 答曰:“此為真”。解釋曰:“比量…”。若問:即使遮遣常性增益,由於不成立無常性,如何成為有意義的比量?曰:“相與…”。 疑問曰:“彼亦…”,即無常性亦然。因此,若問:如何由常性返而成立無常性?答:非如是,因為由遮遣常性之比量所成立的無常性已為現量所成立。 聲之自性以所作性等因成立為與常性不混,由現量如實取故,彼亦如何說將有時成無? 若問:如於果因,“如何…”,即遮遣無火后如何由現量成立有火,以遣除”則亦不成有火”之諍? “此暫…”為宗義如下:由煙遮遣無火而成立之有火亦為現量性,若非如此,則比量將成非量,此義已說故。 說明譬喻后解釋義理曰:“若…”。若所聞性遮遣常無常二者,則于成立異彼時,爾時異彼應成現量所成,故所聞性當唯成因,而非不了相之似因。 “他之…”即:若謂由所聞性異於所作性唯成立無常一者,故所聞性非因。答曰:“非…”。 于現量成立聲離於常無常性外,他因如何能安立常性或成立無常性?“或者…”為他義。
།དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་ནའོ། །ལན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མཉན་པར་བྱ་ བ་ཉིད་ནི་གཉི་ག་ལས་གཅིག་ཏུ་ལྡོག་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མི་རྟག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཉི་ག་རྣམ་པར་གཅད་ན། གང་གི་མཉན་བྱ་གཏན་ཚིགས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ། ཅི་ལྟར་གཞན་པས་མི་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲུབ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་མཁྲང་བས་མི་རྟག་པ་ཉིད་གནོད་པར་བྱས་པ་ལ་ཡང་། བྱས་པ་ཉིད་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་ན་དེའི་ཚེ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་རྟོགས་པའི་སྒྲ་དེ་ལ་ཡང་རྟགས་གཞན་གྱིས་རྟག་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་དོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་གཞན བྱས་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར།དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་གནོད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་ནས་འདི་སྐད་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། འགོག་པར་མི་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། སྒྲུབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་ཐ་དད་པ་བཀག་པ་མེད་པར་མི་རྟོགས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །མངོན་སུམ་གྱིས རྟོགས་པའི་དངོས་པོ་དེ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཅིག་ནི།འོན་ཏེ་གཞན་དང་འདྲེས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པའོ། །གལ་ཏེ་གཞན་དང་འདྲེས་པ་ནི། དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་མི་འགྱུར་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདྲེས་པའི་ཐ་སྙད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འཆད་པ་ནི་འདིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྒྲའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི། གཞན་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལས་ལྡོག་པའམ་མི་ལྡོག་།ལྡོག་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་བརྗོད་པ་ནི། བཟུང་བའམ་མ་བཟུང་བ་ཡིན་བཟུང་བའི་ཕྱོགས་སུ་མ་འབྱིན་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ བའོ།།གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའི་ཕུང་པོ་གཉིས་མི་འགོག་སྟེ་འོན་ཀྱང་འགོག་པ་ཁོ་ནའོ། །མ་བཟུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྗོད་པ་ནི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་ལྡོག་པ་མ་བཟུང་ན་དེའི་ཚེ་མངོན་སུམ་གྱིས་འཛིངས་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་མེད་པས་ ནའོ།།དོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་སྒྲ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལས་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་བཟུང་ཡང་བྱས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རྟག་པ་ཉིད་འགོག་པ་ན། མི་རྟག་པ་ཉིད་ ཀྱིས་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་འཛིངས་པ་ཞེས་ཅི་ཏེ་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བའོ།
“因此”一語,是由於非能遮遣故。答曰:“非…”。所聞性慾從二者返一,若非如此,則不應許為無常因。因此,若所聞性遮遣二者,則於何時所聞非因,如何由他成立無常? “若非如此”者,即使所聞性堅固而損害無常性,若由他所作性成立,則于了知為無常性差別之聲,亦將疑慮由他因成立常性,故如何他所作性成為量?因此,一切因將成不可信,因見於具相者有損害故。 承許非能遮遣現量而作此說,非遮遣實不應理,此即”現量”。若問:如何不成能立?曰:“成立…”。若問:為何不遮遣異彼差別則不了知?曰:“如是…”。 “現量所了知之事物與他不混”者為第一分別,“或與他混”為第二。若與他混,則爾時不成事物。何以故?因無混合之言說故。 解釋曰:“此中…”。聲之相事物,或返或不返於他常無常二者。于返分亦說二種分別,即已取或未取。于已取分未引出者曰:“若…”。 “他”者,不遮遣常無常二蘊,然唯遮遣。于未取分所說曰:“非如是”,即若未取返,則由現量了知糾纏故無言說。 “無義”者,因無趣入、返相之言說故。“或者”即:雖由現量取聲不返于常無常二者,然由所作性等因遮遣常性時,以無常性安立言說,故何故說糾纏?
།རྟོག་པ་ལ་ནི་བརྟག་པ་ལའོ། །གཞན་གྱིས་ནི་བྱས་པས་སོ། །གཞན་ཡང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ངོ་། །འདིས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བརྟགས་ཏེ་སུན་ཕྱུང་བ་ ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཕྱོགས་དང་པོ་སུན་འབྱིན་པའོ། །ལན་ནི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མངོན་སུམ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཚད་མ་བརྒྱས་ཀྱང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་གཞན་དང་འདྲེས་པའོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དང་ མ་འདྲེས་པར་རོ།།འགའ་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་མི་རྟག་པ་མ་འདྲེས་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུའོ། །དོགས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་སོ། །ལན་ ནི་གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཚད་མ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པས་ཚད་མ་གཉིས་པས་བཟུང་བ་ཡང་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་དོ། །བསྟན་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཡང་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། ། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ལ་ཡང་དུས་ཕྱིར་འབྱུང་བའི་ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་ཉི་ཚན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཉི་ཚན་ལས་ཁྱིམ་ཕུགས་སུ་ཞུགས་མ་ཐག་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་སྣང་བའི་མངོན་སུམ་ལ་མ་ཡིན་པ་ཕྱིས་གསལ་བར་སྣང་བ གང་ཡིན་པའི་མངོན་སུམ་ཕྱི་མ་དེས་སྔ་མ་ལ་གནོད་ཀྱིས་སྔ་མས་ནི་ཕྱི་མ་ལ་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད།དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐབས་ཀྱི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །གཞན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉན་བྱ་ཉིད་ལས་སོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ནི་ངེས་པར་རོ། །དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་མཉན་བྱ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པའི་སྒྲ་རྟོགས་པ་ན་གཞན་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའམ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལྡོག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་གཏན་ཚིགས་ཁོ་ནར་འགྱུར་བ་དེས་ནའོ། །གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྡོག་པ་ཅན་དུ་གསུངས་ན་འོ་ན་ཅི་ལྟར་ ཞེས་བྱ་བའོ།།ལན་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་ངེས་པ་ལྡོག་སྙམ་ན། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཉན་པར་བྱ་བ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ངེས་པ་ནའོ། །ངེས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་བས་ན་ཐུན་མོང་པ་བཞིན་དུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ ཡང་མ་ངེས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ།།འདིས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་གཞན་དག་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡང་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ཅི་ཞིག་བཤད་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའོ།
于分別中作觀察。由他者即由所作性。其他即比量也。此中觀察”非如是”之二門而破除。 由”或者”等破除第一門。答曰:“由…”,即使由百種異於現量之量亦然。何以故?“自性”者,即與他混合。“異者”即不與他混合。 “某者”即:以法之自性無常不混,而以有法之自性則非。“非如是”者,即不返性。疑慮即”由他”,即由他量。答曰:“由他…”。 若由第三量等了知第二量所取亦非如是,則一切不可信。“已說”者,即由”若非如是則由他成立故”等。 若問:現量亦為后時生起之量所損,故一切將成不可信耶?曰:“日分…”。日分中剛入室之人,于顯現異相之現量非是,后明顯顯現之後現量能損前者,而前者不能損後者,故如何不可信? “因此”者,總結此處。“由他”者,即由所聞性。非如是即決定。“如是”者,由所聞性亦了知返於二者之聲時,由他疑慮或不決定。 由如是唯成為因故。若依僅未見而說具返,則”如何…”。答曰:“一向決定…”。若念如何決定返?曰:“此…”,即所聞性。“因此”者,即不定時。“決定性”者,即非不了知因。 是故,如共相,不共相亦唯不定,如是而住。由此亦應知:他許疑慮返于相違品者為因性亦成不定性。若念說此量為何?曰:“如是則首先…”。
། ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཞེ་ནའི་བར་ནི་རྩོད་པའོ། །ལྡོག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་མཉན་བྱ་ཉིད་དོ། །འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་རྗེས་འགྲོ་གཅིག་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་གཞལ་བྱའོ། །ཅི་ལྟར་ལྡོག་པ་མེད་པ་ཡིན ཞེ་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདི་ནི་གཞལ་བྱའོ། །དེ་ནི་ནམ་མཁའོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པ་མེད་པས་ནའོ། །དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཏན་ཚིགས་འདི་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའོ། །མདོ་སྡེ་པ་མངོན་པར་འདོད་པ་ནམ་མཁའ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་ ནི་གལ་ཏེ།ནམ་མཁའ་དེ་མི་སྲིད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞལ་བྱ་ཉིད་ནི་ནམ་མཁའ་མེད་པ་འདི་ལ་ཅི་ལྟར་ཡང་མི་ལྡོག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེད་པ་ལ་ཡང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ལ་གཞལ་བྱ་ཉིད་མེད་ནའོ། །ཅི་ལྟར་ཐ་སྙད་མེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཡོད་པ་ཞེས་ བྱ་བའོ།།འབའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལས་ལྡོག་པ་མེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ནའོ། །ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་སུ་ཞིག་ཐ་སྙད་བྱ་བ་གང་ལའམ། དགོས་པ་ཅིའི་དོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཐམས་ཅད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ཕན་ཚུན་མེད་པ་གཞལ་བྱ་ཡིན་མོད། མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་གོ་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །རིགས་པ་ཅན་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་གིས་ནམ་མཁའ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་མེད་པར མ་རྟོགས་པ་ཏེ།མ་ངེས་པ་ནི་མདོ་སྡེ་པས་རང་རང་གི་ཕྱོགས་ནམ་མཁའ་མེད་པའི་ཕྱོགས་གཞུང་གཟུགས་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་གཞལ་བྱ་ནི་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་འདོད་པའི་ནམ་མཁའ་མེད་པ་ གཞལ་བྱ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ནས་རང་གི་འདོད་པ་བརྗོད་པ་ནི།ནམ་མཁའ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཡོན་ཏན་སྒྲ་ལ་བལྟོས་ཏེ། ནམ་མཁའ་ཡོན་ཏན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པ་སེལ་བའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ནམ་མཁའ་ཐོགས་པ་དང་ བཅས་པའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་ཚད་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མི་འདོད་ནའོ།།མཇུག་སྡུད་པ་ནི་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་མེད། དེ་ལྟར་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་མ་འདྲེས་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ཚད་མས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ།དེས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་གཞལ་བྱ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་གཞལ་བྱ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཁོ་ན་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་ཞེས་བྱ་བའོ།
從”如何”至”若問”為諍論。“具返”即因法所聞性。此即說明”如是”。 若問:如何是一向決定隨行?答:“虛空”。此為所量。若問:如何無返?答:“于虛空”。此為所量。彼即虛空。“因此”者,即由無返故。由”彼非”等說明此因不定性。 經部師所許無虛空之品,即使虛空不存在,所量性於此無虛空如何亦不返。何以故?“于無亦然”。“若非如是”者,即于無中若無所量性。 若問:如何成無言說?答:“有”。“唯”者,即無從他返。若問:何故非能?答:“互”。“若非如是”者,即非互相舍。誰為言說者?於何言說?為何目的而作?此一切將成無。 若如是一切義之互無為所量,于無虛空如何了知?答:“由他”。正理派等他者未了知無虛空之品為無。不定者,經部師于自品無虛空之品不能立宗。因此,雖依經部師宗為無虛空,然定是所量。 如是成立他許無虛空為所量性已,說自許:“虛空亦…”。“無有礙事物”者,此觀待聲性,遮遣虛空具德性。“若非如是”者,若不許虛空離有礙事物之自性為量境。 總結:“因此”。“彼”即無事。如是,若諸事物不雜而安立為所安立,爾時應許為量所安立,故無事亦是所量。 若問:如何無事為所量?以唯事為所量故。答:“事之…”。
།འོན་ཀྱང་གཞན་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚད་མ་ནི་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་གཞན་དང་བྲལ་བའི་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཚད་མ་ཡིན་ན། ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་དུ་ཤེས་པ་ཡང་ཚད་མར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གནོད་བྱེད་ གཞན་གྱིས་སོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་མི་སླུ་བ་དོན་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའང་ཡིན་ལ་ཤེས་པའང་ཡིན་པ་དེས་གཅད་པར་བྱ་བའོ། །བུམ་པ་ནི་དོན་བྱ་བ་རྟོགས་པ་ཉིད་དེ་དང་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བའི་ཤིང་ རྟ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་པས་ནའོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོགས་པའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དོན་བྱ་བར་ནུས་པའི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་གཞལ་བྱ་ཡིན་པ་དེས་ན། དོན་བྱ་བ་ བྱེད་པ་ཉིད་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞལ་བྱ་ཉིད་ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་གང་ཞིག་མེད་པ་ ནི་འབྱུང་ཁུངས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཅི་ལྟར་མེད་པ་ལས་ལྡོག་ཅེས་བརྗོད་སྙམ་ན་མེད་པ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསྟན་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྱིར་དངོས་དངོས་མེད་རྟེན་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞལ་བྱ་ཉིད་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པར་བསྟན་ པས་ནའོ།།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མི་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དེ་དག་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་པ་ཡང་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་ན། བུམ་པ་དང་ནམ་མཁའ་དག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཡིན་ནོ། །མདོ་སྡེ་པས་ནམ་མཁའ་ཡང་ དངོས་པོ་མེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མེད་པ་ཡང་འབྱུང་ཁུངས་སུ་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཅི་ལྟར་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ། གཞལ་བྱ་ཉིད་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ རྣམ་པ་དགུར་བསྟན་པ་ལ་ཉུང་བ་ཉིད་དུ་རྩོད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ།།རྩོད་པ་སྨྲ་བ་ཉིད་གྲུབ་པའི་མཐའ་སྨྲ་བའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པ་པོ་ཉིད་ལན་ལྡོན་པའོ། །རང་རྒྱུད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་ལ་མི་ལྟོས་པའོ།
然而也是以他無為對境。何以故?“量”者,以是執取離他事物之相故。此即說明”即能遮遣”。 若問:若遮遣者為量,則于貝殼知為銀亦應成量?答:“若”。由其他能破。由如是非唯事對境之量,故言說無欺、能作義者,彼能立亦是智,由彼應遮遣。瓶即了知所作義性,及了知與彼智一處無雜車等,此為其義。 “因此”者,即由隨行非決定故。“然”者為疑。“若如是”者為答。由唯能作義之事為所量故,能作義即能表無常性。 “彼亦”者,連線為:能作義相之所量性如何是隨行因?何以故?答:“從無事”。若謂:若某無者非能為來源,故如何說從無返?答:“從無亦”。“已說”者,即于”故事無事所依”中。“由此”者,即由顯示所量性為共不定故。 彼等隨行不錯亂性即是因性亦明顯。如是,事性亦是所立無常性時,于瓶與虛空是隨行與返。以經部師許虛空亦為無事故。以已成立無亦為來源故。 故如於成立常性,所量性為共不定,如是于成立無常性亦然,此為所住。 于顯示九種宗法中爭少性者,為”若”。諍者即說立宗者迎疑為”然”。“若如是”者,即諍者自答。“自續”者,即不觀待事物差別。
།འོ་ན་ཐ་ སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཅི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན།འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་རང་ཉིད་འགྲུབ་མོད། རྒྱུ་དང་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ལས་དེ་ཅི་ལྟར་སྒྲུབ་སྙམ་ན། དངོས་པོ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ་སྙམ་ན། དེ་མ་དམིགས་ཞེས་བྱ་ བ་སྟེ།འབྲས་བུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པར་འགྲུབ་སྙམ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་མེད་པར་ནི་འབྲས་བུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་མེད་པར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་ལའོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའོ། །གལ་ཏེ་ འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ན།དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་དཔེར་བརྗོད་པ་ཅི་ཏེ་མ་སྦྱར་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲི་བའི་དོན་ཏོ། །ལན་ནི་སྦྱར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལྟར་རྒྱུ་དང་། ངོ་བོ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་དག་མི་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱིས།འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་བྱར་གྱུར་པའི་དོན་ལྡོག་པར་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་བརྗོད་པ་ལས་དེ་དག་མི་དམིགས་པའི་དཔེ་ནི་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ལས་ཐ་དད་པར་མ་བཤད་དོ། །གང་གིས་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན་འདི་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། འོ་ན་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཚང་ངོ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསྟན་པ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པ་དགུ་བསྟན་པར་རོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དངོས་པོ་ནི་འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་བྱའོ། །དེ་ལའང་ཞེས་བྱ་བ་གང་གི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཏོ། །བསྟན པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།མི་དམིགས་པ་གང་གིས་གཞན་དག་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བུམ་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པར་བསྟན་པའི་དོན་དུ་བདག་མེད་པར་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མི་དམིགས་པ་དེ་ལ་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་བཤད་པས་བལྟར་རུང་བའི་ དོན་ལ་མི་དམིགས་པ་དེ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཁོ་ནའོ།།ཅི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་བཤད་ཅེ་ན། བདག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་མཐོང་བ་མེད་པ་ལས་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྡོག་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་དེ་བདག་བལྟར་མི་རུང་བའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ ན་མི་དམིགས་པ་ཙམ་ལས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ན། མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་དོགས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དགོས་པ་ནི་འོ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ།
若問:成為言說對境者是如何?答:“然而”。若謂:如是相之無事雖自成立,然從無因及差別,彼如何能成立?答:“彼事亦”。若念何故不成?答:“彼不見”,即果生疑。 若念:如何成立無事?答:“若”。彼無即果生疑等彼無。“于彼亦”者,即于因及差別。“彼性”者,即彼體性及從彼所生。 若唯已成關係之不見為不見,爾時如自性等因,於此亦何故不配舉例?此為問義。答:“確實已配”。如是因及能生體性與差別等於異品返故,陳那論師說果及所遍義返,故彼等不見之例已成,因此未別說異於彼二。 若問:誰如是說有此說?答:“此已說”。若謂:自性不見具足?答:“自性”。“已說”者,即于顯示九種宗法中。云何?答:“因及”。事即果及所遍。“于彼亦”者,其”所”字表確定義。義為”唯已說”。 為顯示他人于異品瓶中因命等返以成立無我之不見,于彼陳那論師說為生疑,故唯顯示于可見義之不見能表此義。 若問:如何說因生疑?義為:由未見有我相之士夫故,命等無返,由遮返故,彼以我為不可見境性故,僅由不見而生疑故。 自性及果亦以遮境性故,疑為不見自性性者,為”若”。問難為”然”。答為”彼體性”。
། གང་དག་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཁས་མ་བླངས་པའི་དགག་པ་སྒྲིབ་པ་དེ་ལ་སྟེ། དམིགས་པར་དུ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཀྱང་དམིགས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ག་ལས་ཤེ་ན། མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐ་དད་པས་དོགས པ་བསུ་བ་ནི།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་མེད་པ་དང་ཤེས་བྱ་བ་མེད་པ་དག་གོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དག་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་དེ་མེད་པ་དག་ཐ་དད་པར་སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་འདི་གཉིས་དཔེ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་བླངས་ཤེ་ན། ཤེས་པ་ཉིད་ ཅེས་བྱ་བའོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་ཡོད་པའོ། །གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་ལོག་པས་ཀྱང་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཅི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་མི་འཛིན་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དུ་བ་མཐོང་བས་ཞེས་བྱ་བའོ། ། འོན་ཏེ་དེར་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ལོག་པས་ནི་མེད་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ལའོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཡོད་པ་ལ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་ཀྱང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་དེ་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་རྫས་དེ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལྡོག་པས་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཡོད་པ་ལ་མ་ཁྱབ་མོད། ཡོད་པས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཅི་ལྟར་མ་ཁྱབ ཅེ་ན།འདས་པ་དང་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དོན་ནི་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དག་ལ་རྗེས་སུ་དགག་པ་མི་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ལྡོག་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པ་མེད་པར་མི་ འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དག་བཞིན་དུ་དེ་མེད་པ་དག་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའོ། །འོན་ཀྱང་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དམིགས་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་མ་དམིགས་པ་ ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཅི་ལྟར་སྣང་བ་མི་དམིགས་པས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་ཅེས་དོགས་ན། ཡོད་པ་དང་དམིགས་པ་དག་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་སྟོན་པས་མི་དམིགས་པ་དང་མེད་པ་དག་ཀྱང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ནི། དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ བལྟར་རུང་བ་རྣམས་ཀྱིའོ།།ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལས་ཀྱི་ཆོས་སུ་གྱུར་པའི་དམིགས་པ་འཆད་པ་ནི། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ།
對於那些未承許事物自性而作遮遣障礙者而言,由諸煙所見者唯是所見而非他。然而,見性即是有。若問此從何而知?答:“無”。 迎接差別之疑問者,即”若”。“此二”者,即無知與無所知。若謂:知與所知豈非無別?云何為成立彼無二者差別而取此二為喻?答:“知性”。“彼”者,即義之有。 若問:如何由現量之返能知義無?答:“如是”。若謂:推理豈非唯不取隱蔽義耶?答:“見煙”。 若謂:于彼處亦有推理所見,故由彼返能表無者,答:“于彼亦”,即于隱蔽義。義為:推理于有非遍。云何?答:“推理”,即當推理雖無而隱蔽義有時,彼事于推理即為錯亂。此即所說:“由推理返”。 若謂:推理雖不遍有,然有何故不遍推理?答:說”過去及”。過去未來之義雖無,然于彼等推理不行。故推理亦為有所不遍。因此,有之返非成無推理。 若謂:故如知與所知,彼無二者亦定差別。“此”等為宗。然而,無見性即是無。何故?答:“見之”。 若疑:若無見性是無此說不成立,則云何由顯現不見立無言說?為顯有與見為彼體性,而說不見與無亦為彼體性者,答:“彼等之”,即諸可見者。云何?答:“如是”。解釋成為業法之見者,即”如是”。
།དེ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱེད་པ་པོའི་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །ཁྱབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ལའོ། །གལ་ཏེ་ལས་ཀྱི་ཆོས་ དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལ།ཅི་ལྟར་དམིགས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན་དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལས་ཀྱི་ཆོས་སུ་གྱུར་པའི་དམིགས་པ་དེ་ལས་ཡོད་པ་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དམིགས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དམིགས་པ་བྱེད་པ་པོའི་ཆོས་ཡིན་ པའི་ཕྱོགས་ལ་ཅི་ལྟར་ཡོད་པ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན།དེས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །བྱེད་པ་པོའི་ཆོས་དམིགས་པ་ཐ་དད་པ་ནི་མི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཐ་དད་པ་དངོས་ པོ་དང་དུས་མཚུངས་པའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་དོན་རྣམས་དམིགས་པ་ནི་མི་སྲིད་དོ།།འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འོན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དངོས་པོ་དེར་རྗེས་སུ་ཆུད་པ་དམིགས་པར་བྱ་བའི་ལས་ཀྱི་ཆོས་སུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་ལས་དོན་རྣམས་དམིགས་ པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་དང་དམིགས་པ་དག་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་དེ་ལའང་དམིགས་རུང་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་དང་དམིགས་པ་དག་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་ལས་སོ། །དེ་མི་ དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ།།འདིས་ནི་དམིགས་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དག་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཡང་དེ་མེད་པ་དག་ཅི་ལྟར་འདིའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དངོས་ པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དངོས་པོ་ཐ་དད་པས་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁྱད་པར་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཐ་དད་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་རྣམས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ། །ཁྱད་པར་དངོས་པོ་ཐ་དད་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཐ་ དད་པ་ན་ཁས་བླངས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་འདི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི།བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་མེད་པ་དག་གི་ཁྱད་པར་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་ལྡོག་པས་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་དག་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་གཅིག་ཁོ་ནའོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཁྱད་པར་ གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་གཅིག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དག་གིས་དངོས་པོ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་ཁོ་ནའོ།།དེ་ལྟར་དངོས་པོ་གཉིས་ཐ་མི་དད་པས་ན། དེ་དག་མེད་པ་དག་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།
“彼即”等顯示作者之法。“即遍”者,謂于有。若於所見為業法之方面,問何故見性即是有?答:“由彼”,即若無別於成為業法之彼見,則不能了知差別,故見性即是有。 那麼,于見為作者法之方面,何故有即是見性?答:“故”。作者法之見差別因不錯亂,故有性即是見。此亦是承許而說,故言”差別”。 以與事物同時之差別見,不可能見諸義。那麼如何?答:“然而”。由隨入彼事物、成為所見業法者之相見而見諸義。因為如是有與見二者即是彼體性之故。此即解釋”于彼亦諸可見者”等。 “由彼”者,即由有與見二者為彼體性。“彼不見”者,即由二種見而無見性。此即解釋”無所見”等。 若問:雖知與所知為彼體性,然彼無二者云何為此體性?答:“無事物”。何故?答:“由事物差別”。由瓶、氆氌等諸特殊事物差別,諸無事物成差別。“彼即”者,即差別性。 特殊事物差別故無事物差別,此是承許而說,然此亦非有,故說:瓶與氆氌無二者之差別,由無事物返故,瓶與氆氌二者為一,故唯一。 此有何果?答:“故”。由特殊為一故,瓶與氆氌從返門成一性者,彼等無事物亦唯一。如是由事物二者無差別,故顯示彼等無亦無差別。
།ཡང་ན་དངོས་པོ་ གཉིས་ཐ་དད་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་མེད་པ་དག་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི།དོན་དམ་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ནི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྩོད་པར་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། གལ་ ཏེ་བུམ་པ་མེད་པར་ས་གཞི་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་མི་དམིགས་པ་ཡང་ས་གཞིའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་མེད་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ན་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། མངོན་སུམ་གྱིས་ གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་ཤེས་པ། གང་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་སྟེ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་དཔེ་གཅིག་འདོད་པ་ ཡིན་ནོ།།འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །རྒོལ་བ་གཞན་བརྗོད་པ་ནི་གྲངས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་མེད་པ་དག་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་ན། དེའི་ཚེ་དེ་བསྟན་པ་དོན་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་པ་དང་ དམིགས་པ་དག་ཐ་མི་དད་ན།འོ་ན་མི་དམིགས་པ་དེར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བའོ། །ལན་ནི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ནི་ཡུལ་ཡིན་ལ། ཤེས་པ་དང་སྒྲ་ནི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་ཡུལ་ཡིན་ལ། ཐེ་ཚོམ་ ཟ་བའི་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པ་དག་ནི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ།ཡུལ་དེ་མེད་པས་ངེས་པར་མི་དམིགས་པ་དེར་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་དེ་དགག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །མི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ལ་ནི། ངེས་པ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ཉིད་འགོག་པ་ཡིན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ ནི་མ་ཡིན་ལ་གཞན་དུ་ནི་འདི་མཐའ་དག་འགོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ།།ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྲེག་པར་བྱེད་པ་རྟོགས་པས་ནི་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པའི་མཚན་ཉིད་མེའི་ཐ་སྙད་དུ་ངེས་པ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །མེ་དེ་མེད་ན་ ནི་མེའི་ཐ་སྙད་མཐའ་དག་འགོག་པ་བཞིན་ནོ།།ཡང་འདིར་ཡུལ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད་ཅིང་། འདི་ཡང་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ཤེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་དག་ཏུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐབས་སུ་བབ་པའོ། །ཤེས་བརྗོད་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དག་ ནི་ཡུལ་ཡིན་ནོ།
或者,即使容許二事物有差別,然彼等之無事物亦無差別,故說:“勝義中”。由此,“非無不見性”此說得以成立。 “若”等爭論之義為:若瓶無時地基等是有,且不見亦是地基自性,爾時由無為現量成立故,顯現不見無義。于無事物無顛倒認知,因為是現量所成故。 “不知”者,謂不知自性不見相即是無性,為令知何者之不知與不見性為無故,欲求不見即自性不見之一例。 此即所說”某”。他論者所說即”數論”。“為令知”者,若了知無知與所知無差別,爾時顯示彼即無義,此為其義。 若有與見無差別,則于不見彼有何所立?此為問。答曰:“境”。瓶等有為境,知與聲為有境。疑惑瓶等有為境,疑惑之知與言說為有境。由彼境無故定不見彼處,遮遣有境知等,如是彼遮遣為所立。 于不顯現不見中,唯遮遣決定有之言說,非疑惑,于余則遮遣一切,如前已說。云何相似?答:“譬如”。由燒者了知,即知與言說相之火言說決定轉起,由疑惑故成疑惑。若無彼火,則遮遣火言說一切,如是。 複次於此何等境為所許,此復為何?答:“知與”。“于彼等疑惑”者,謂于境疑惑為境,此為當說。知說疑惑等為境。
།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅི་ལྟར་ཡུལ་ཅན་འགོག་ཅེ་ན། ཡུལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གིས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་འགོག་པ་དེའི་ཡུལ་ཅི་ལྟར་མེད་ཅེ་ན། བཟློག་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དཔེ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་འདི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ མེ་འགོག་ཅེ་ན།ཕྱོགས་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྲེག་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལས་གཞན་ནི་ཕྱོགས་ཏེ། སྲེག་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་སྟེ་དེར་གྱུར་པའོ། །སྲེག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མེར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཅི་འདི་མེའམ་འོན་ཏེ་མེ་མ་ཡིན་ཞེས་མེའི་ཐ་སྙད་ལ་ ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའོ།།དེ་མེད་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་སྲེག་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མེད་ན་ནི་ལྡོག་པ་ངེས་པའི་སྲེག་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་མེའི་ཐ་སྙད་དེ་སྲིད་པ་ལ་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དགག་པ་བསྒྲུབ་ཀྱི་མེ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ལ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་དགག་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གཉིས་བརྗོད་ནས་ད་ནི་མེད་པ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྲེག་བྱེད མ་ཡིན་པ་ལས་མེ་མེད་པ་གཞན་ནི་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་སྲེག་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་ཉིད་མེ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། དམིགས་སུ་རུང་བའི་མེད་པ་ཡང་མི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡོད་པ་ལས་ཏེ། མི་དམིགས་པ་ཡོད་པ་ལས་དེའི་ རྒྱུ་མཚན་ཅན་མེད་པའི་ཤེས་པ་དང་།སྒྲ་མི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆད་པ་ནི་དམིགས་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་གྲུབ་ནའོ། །དེ་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། ། དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པར་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་དེ་ཉིད་མེད་པ་དང་མི་དམིགས་པ་འདིར་རོ། །འོན་ཏེ་མ་གྲུབ་པ་ལས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན། མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་དུ་མ་ཉིད་ནི་མ་གྲུབ པས་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅི་ལྟར་ན་རྟགས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་ཅེ་ན། མེད་པ་དང་མི་དམིགས་པ་འདི་ལ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཁས་མི་ལེན་ན་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཞེས་བྱ་བ་བསྒྲུབ་བྱ་བསྒྲུབ་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའོ།
若如是,然則如何遮遣有境?答:“境”。以何遮遣知等,其境如何無?答:“相違”。解釋譬喻即”譬如”。云何遮遣此疑惑之火?答:“於他分”。 除燒者無分外之他分即分,謂燒者有,即成彼。義為”若於燒成疑惑”。“疑惑火”者,謂于”此是火耶?抑非火耶?“而對火言說生疑惑。 “若無彼”者,若無成他分之燒者有,則由決定返遣燒者無故,彼疑惑火言說即不可能,定不生起。 何故立遮遣言說而非無火?答:“如是”。如是于顯現不見中說有言說遮遣之二種果后,今顯示無與不見二者即彼自性之說為先導,具無言說果,故說”云何”。 燒者非有外無別無火,然燒者無即非火。如是,應見之無亦非不見外他法,然不見即是無。由彼有,即由不見有,故成立彼為因之無知與聲,具不見為因之能立,非事物無。 “斷”即”見”。“彼”謂見成就。“彼自性”謂不見體性。迎遣非彼自性之疑慮即”若”。答:能立所立之因即此無與不見。 若謂由未成亦能成立所立,則答:未成立欲成立之多性未成故,具所立能立相之因未成不能成立。云何因非能立所立性未成?答:於此無與不見,若不許彼自性,則定無關聯。“是故”者,謂由無關聯故。“彼”即所立能立性未成。
།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྩོད་པ་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས། དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པར་ལན་འདེབས་པ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་བཞིན་ དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་གྲུབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ། །མ་གྲུབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་སོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་སྒྲུབ་བྱེད་གྲུབ་ན་ཕན་ཚུན་རྟེན་པའི་ཉེས་པ་བརྗོད་པ་ནི་ཅི་སྲིད་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། འོ་ན་ཅི་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་འགྲུབ་ཅེ་ན། བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་དེའི་བདག་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་དོགས་ན་དེ་ཉིད་འདིར་ནི་མ་གྲུབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏེ། བརྗོད་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི ཕྱིར་ཞེ་ན།དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། མི་དམིགས་པ་དང་མེད་པ་དག་གོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ན་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །གང་གིས་ཞེ་ན། མི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་པའི་ཚད་མས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ ཤེས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་ངོ་།།གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་འགྲེལ་པ་གྲུབ་པའི་དོན་དུ་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ནས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཤེས་པ་ཡིན་ནའོ། །གལ་ཏེ་ཡང་ཕན་ཚུན་རྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཉི་ག་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་། ཕན་ཚུན་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེའི་ འབྲས་བུ་ནི་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དོགས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ།མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནའོ། །ཕན་ཚུན་གྱིས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་དེ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་དེའི་བདག་ ཉིད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཁས་ལེན་ན།དེའི་ཚེ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་སྲིད་ཀྱིས་རྣམ་འགྲེལ་གྱི་ཕྱེད་སྔ་མ་བཤད་ནས། ཕྱེད་ཕྱི་མ་འཆད་པ་ནི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྩོད་པ་ཞེ་ཁོངས་ལ་བཞག་ནས་གསུངས་པ་ནི། སྣང་ བ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ཅི་ལྟར་འདི་དེར་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། བློ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་གང་གི་ཕྱིར་བལྟར་རུང་བ་མ་མཐོང་བ་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཡང་། བློ་སྒྲ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དེ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་དེ་ལ་དེ་དག་ངེས་ཤེ་ན་སྣང་བ་མ་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་ དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཡང་དེ་དག་ངེས་པར་འགྲུབ་བོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་རུང་བ་ཉིད་ནི་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།
以”所立”等複述諍論后,以”即彼”等解釋答覆,即”所立及”等。“如是”者,謂以所立能立之因。何故?答:“未成”,即差別性。“由未成”者,謂由所立能立。 若由所立成能立,則說相互依賴過失,即”乃至”。若爾,云何成就所立能立之事?答:“所立能立”。若疑有異於彼自性之關聯,則解釋說”此中即未成”。說”不見及”。 何故?答:“彼等”,即不見與無。“若”者,連線”若是知無事物”。由何?由異於不見之量。“是故”謂由事物無為餘量所知故,事物無及。“若異”者,若為成就關聯義唯由不見知無事物。 縱由相互依賴性二者皆未極成,然疑相互了知相之果將成就,故說”正因此故”,謂由未成故。相互所作之果不成就,即不生。 解釋”是故非彼”即”是故”。若許彼自性之關聯,爾時”由彼自性”。 至此已釋前半《量釋》,今釋後半,即”故言說為所立”。置后說將說之諍論而說”顯現”。 云何此定為彼?若問離覺等亦有故,答:由可見而未見是彼果故,覺聲無疑即決定。云何于彼彼等決定?答:“若未見顯現”。是故雖是彼果,彼等決定成就。正因此故,堪為無言說境即由不見自性而成就。
།རྩོད་པ་གཞན་བརྗོད་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའོ། ལྷུར་བྱ་བའི་དོན་གྱིས་རྩ་བ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པས་ལན་བརྗོད་པ་ནི། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྩོད་པ་གཉིས་པ་ལ་བརྗོད་པ་ནི། དེ་ཙམ་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མི་དམིགས་པ་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རུང་བ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་ཡོད་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ཐ་སྙད་མི་འཇུག་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་ཅི་ལྟར་དེ་ལ་བལྟོས་ཏེ རུང་བ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞེ་ན།སེམས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་མཐོང་བ་ལས་སོ། །གལ་ཏེ་ལུས་དང་ངག་གིས་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པ་ཅི་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེ་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ ལྟར་དེ་གཉིས་མི་འཇུག་ན་དེ་ལ་མི་དམིགས་པ་ཅི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན་ཞེ་ན།ཚད་མ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྟོགས་པ་སྟེ་མེད་པར་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པས་ཡིན་གྱི། ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རུང་བ་གྲུབ་པ་ ཁོ་ནའོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་རུང་བ་ཉིད་ལ་མི་འཁྲུལ་པར་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་སྣང་བ་མི་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡུལ་ཡོད་ན་ཡང་རྨོངས་པས་འཇིམ་གོང་ལ་སོགས་པ་འདིར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པ་མི་བརྗོད་ དག་ལ་བརྡ་དྲན་པར་བྱེད་པ་འབའ་ཞིག་གོ།།ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ན་སྣང་དུ་རུང་བ་ལས་མི་དམིགས་པས་ན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་སྒྲུབ་པ་དང་། གང་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བྱས་པ་དེ་དང་འདི་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདི་གྲུབ་པའི་ཡུལ་དང་། ཆོས་མཐུན་པ་ལས་ འདིར་ཡང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ཞུགས་ཤིག་ཞེས་སོ།།བསྡུ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་སྒྲ་ཤེས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་དེའིའོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་ཅེ་ན། ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་དོན་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྒྲ་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་གཞན་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ཅི་ལྟར་ན་དེའི་ཐ་སྙད་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མཐོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིའི་འབྲས་བུ་ཞེས་པའི་སྒྲས་ནི་དོན་འདི་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་གྱུར་ནའོ།།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་གཞན་དོན་མེད་དེ། མེ་མེད་ཀྱང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མེད་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་ནའོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྡོག་པའོ།
陳述其他諍論即”言說亦”。以殷重義解釋根本而答覆即”如是”。對第二諍論而說”僅彼”,即僅由不見之因由。何故?答:“堪能性”。 若問:雖有不見,某些情況豈非定不起言說?則云何依彼而堪能性即不見自性?答:“具心”。“彼”者,謂從見到顯現不見。若問:既不作身語言說,云何作意之言說?答:“無事物”。若問:若彼二者不起,于彼不見云何為量?答:“量”。由成立了知即知無,非由成立身等言說。是故於彼亦唯成就不見自性之堪能。 由如是不見於無言說堪能性無錯亂成就故,縱有顯現不見自性之境,愚者于泥團等此處亦不作無所知言說等,唯令不說者憶念名言。 世間中何等由可顯現而不見故成為無言說之境,及汝亦作無言說者,此即如彼。故由此成就之境及法相同,於此亦入無言說之境。 “攝”者,謂彼”因相聲知成就”。若問:如何成立無言說?答:“如何”。若問:云何無異義而有異聲?答:“于彼二”。 若問:因果性豈非唯是隨行及返遮?云何成立彼言說?答:“見及”。以”此果”聲說此義,即”此無”等。“若如是”者,謂雖彼無而有。因果相之關聯無義,以無火亦生故。“若如是”者,謂無彼而生。“即彼”者,謂返遮。
།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྩོད་པ་ལ་དོན་ནི་ འདི་ཡིན་ཏེ།གཉིས་ལ་གནས་པའི་འབྲེལ་པ་གཞན་ཡོད་ན་དེ་མེད་ན་མེད་ལ། དེ་ཡོད་ན་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་གྱི། འབྲེལ་པ་མེད་ན་ནི་འདི་དག་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་བཞིན་དུ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལན་ལ་ཡང་དོན་ འདི་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་གཉིས་ལ་གནས་པའི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པས། མེ་ཡོད་ན་དུ་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་དུས་མཚུངས་པ་དག་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་མེའི་དུས་ན་དུ་བ་མེད་ན་ཅི་ལྟར་གཉིས་ལ་གནས་པའི་འབྲེལ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཅི་ལྟར་འབྲེལ་པ་ ཡོད་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ།།སྔར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུ་བ་སྐྱེས་པ་ལས་སོ། །གཉིས་ལ་གནས་པའི་འབྲེལ་བ་དེ་གང་གིས། ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་འགའི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཅིག་ཡོད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ ཉིད་ཡོད་པ་ལའོ།།འབྲེལ་པ་གཉིས་ལ་གནས་པར་ཁས་མི་ལེན་གྱི་འོན་ཀྱང་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལའང་རྒྱུའི་དུས་ན་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་དོགས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ མངོན་སུམ་དུ་མི་དམིགས་པས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི།།དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་རུང་བ་ཉིད་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གལ་ཏེ་འབྲེལ་པ་ཐ་དད་པ་མེད་ན། ཅི་ལྟར་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དུ་བ་སྐྱེད་པར་ནུས་ པའི་མེ་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ཁོ་ནས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ལ།དེས་ནི་དུ་བ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་ཉིད་ལས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ལྟར་ མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་ལས་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་ཐ་དད་པ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་དོན་ལས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཏོ། །སྒྲ་གཞན་ཉིད་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་སྒྲ་ལས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲའོ། ། གལ་ཏེ་དེ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པ་དགུར་བསྟན་པ་འདི་སོགས་སུ་ཅི་སྟེ་མ་བསྟན་ཅེ་ན། དེས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ།
對於”若”等諍論之義為此:若有存在於二者之其他關聯,則彼無則無,彼有則有。若無關聯,則此等如瓶與毛毯般唯成無。 對於”若”等答覆之義亦為此:若許由有存在於二者之關聯,而說”有火則有煙”,爾時由同時者無因果事物故,火時無煙,云何成為存在於二者之關聯?是故云何由有關聯而成隨行及返遮? “先”者,謂從煙生。彼存在於二者之關聯為誰所有?由無二關聯者故,皆非有,此為其義。“於一有”者,謂於火有。 “若”者,表示疑問:不許關聯存在於二,然果可生性,于彼亦唯因時有。答覆為”從因性”。由現量不見從因生果而成立故為有理,異於彼之可能性非有理。 若無異關聯,云何從因生果?答:“如是”。能生煙之火唯由自因所生,彼能生煙。解釋”從因性”等即”隨行及”。“是故”者,謂由隨行及返遮外無因果性故。 解釋”從見及未見”即”從隨行及返遮”。異義即從隨行及返遮義外之因果性義。異聲即從隨行及返遮聲外之因果性聲。若爾,何故此等未于支分法九相中說示?答:“故”。
།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱར་རུང་བ་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དེས་ན། སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེར་རུང བ་ཉིད་བསྒྲུབ་པས་ན་འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ནང་དུ་འདུས་པ་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཤད་པ་ལ་འདི་ཐ་དད་པར་དཔེར་མ་བསྟན་ཏོ།།ཅི་ལྟར་མི་དམིགས་པ་རང་བཞིན་གྱི་ནང་དུ་འདུ་ཞེ་ན། ནུས་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབྲས་བུའི་རང་ བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པར་རུང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ།།གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་ནི་དོན་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རུང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་ན་ཅི་ལྟར་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུ་ཤེས་དོགས་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་དེའི་བདག་ ཉིད་ཅེ་ན་ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདི་ཉིད་བརྗོད་པ་ནི་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་དབེན་པ་དམིགས་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཅིག་དམིགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་དྲན་པ་ལ་གནས་པའི་དགག་པར་བྱ་བ་འདི་མ་དམིགས་ ལ།ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཅི་ལྟར་ས་ཕྱོགས་དགག་པར་བྱ་བས་དབེན་པར་དམིགས་པ་ཉིད་དེ་མེད་པ་ཡིན་གྱི་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཞེ་ན་སྟོང་པའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཚད་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ དེར་རུང་བ་སྟེ་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ནི་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན་དབེན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་དུ་གྲུབ་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་མེད་ཀྱང་གཞན་དག་ཁས་ལེན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ ཞེས་བྱ་བའོ།།དངོས་པོ་རྣམས་འཆོལ་བར་རྟོགས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པའི་བདག་ཉིད་མེད་ན་འཆོལ་བར་འགྱུར་ཞེས་སེམས་པ་དེའི་ལྟ་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ལྟར་མི་འཆོལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཅི་ལྟར་དེ་ཅི་ཡང་བྱེད་པ་ མ་ཡིན་པར་འགྱུར།ཅུང་ཟད་བྱེད་པ་ཡང་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་མ་འདྲེས་པར་བྱེད་པས་ནའམ། འདྲེས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་འདི་གཉིས་ལའོ། །དང་པོ་སེལ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཉིས་པ་འགོག་པ་ནི་འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། ། གལ་ཏེ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་མེད་ན། འོ་ན་ཅི་ལྟར་ས་ཕྱོགས་ན་བུམ་པ་མེད་ཅེས་ཐ་དད་པར་སྟོན་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པར་རོ། །སྟོན་པ་ནི་རྣམ་པ་བརྗོད་པ་ནི་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ།
由於如是無之言說可成為不可得之自性,故顯現不可得即成立從相之因生果可能性,此攝入自性因中,因此于因之分類說明中未別舉此為例。 若問何故不可得攝入自性中?答:“能力”。“果之自性”者,即果可生之自性。 若疑:不可得由於未成立為義之本性,故未成立為可能之本性,云何攝入自性因中?答:“若”。若問云何為彼本性?答:“云何”。即說此者為”無我”。 若問云何離之所得即是不可得?答:“如是”。由從一所得經驗而住于憶念之所遮此未得,而地處等此得,如是生起了知之心。 若問云何地處由所遮離得即是彼無,而非異於彼?答:“空”。其義為:于量之境界觀察彼可能,即非量所成。 若謂彼已成就,則離性之無事雖成就為自性之體性,然些許相異等皆未成就。若問何故雖無他人仍許?答:“彼”。諸事物錯亂了知,即思若無無事空性則成錯亂,凡有此見者,許彼無事如是為不錯亂性,故云何彼成無所作? 些許所作亦由不雜者令不雜故,或”諸雜”者即分別。“于彼”者,謂於此二方。初遣除者為”若”。二破除者為”然”。 若無空性之無事,則云何于地處說無瓶之差別?故曰”是故”。“如是”者,謂差別。說示即相表述為”瓶”。
།གལ་ཏེ་དབེན་པ་ཉིད་གཞན་མེད་མོད། དེ་དམིགས པ་གོ་ཅི་ལྟར་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་མ་དམིགས་སྙམ་ན། དྲན་པ་ལ་མངོན་དུ་གནས་པའི་དགག་པར་བྱ་བ་འདི་ནིའོ། །ས་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབེན་པའི་ས་ཕྱོགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་གཞན་མ་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི། ཤེས་པ་གཏན་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ ན་དེའི་བདག་ཉིད་འགོག་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཅི་ལྟར་གཞན་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱོང་བཞིན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའོ། །གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ལ་གནས་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུའོ། །རང་བཞིན་དེས་དེ་ལྟར་ མ་དམིགས་ཀྱང་ཅི་ལྟར་དེས་དབེན་པ་ཡིན་ཞེ་ན།གཅིག་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིར་རོ། །གང་ཞེ་ན། དེའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའིའོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཕྱོགས་སོ། །ས་ཕྱོགས་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མ་དམིགས་པ་ཉིད་དོ་བུམ་པ་ལ་ སོགས་པའི་དབེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།གཞན་གྱི་བསམ་པས་ལྡོག་པ་མེད་པར་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དེས་ཕྱོགས་འདི་ན་མེད་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའོ། །བཟློག་ སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ།ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྒྲས་བརྗོད། ཅི་ལྟར་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་བུམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་མེད་པར་བསྒྲུབ་སྟེ་དངོས་པོ་མེད་པར་གཞན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ལན་ནི་འདི་ནི་ཞིག་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཚེ་ཞེ་ན་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ས་ཕྱོགས་བུམ་པའི་རང་བཞིན་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པའིའོ། །གལ་ཏེ་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་གཞན་ནང་དུ་མི་འདུ་བ་ཡིན་ནའོ། །ནང དུ་ཡང་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཕྱོགས་ཉིད་བུམ་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་དངོས་པོ་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ནི་བུམ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སོ། །འདི་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཕྱོགས་ཀྱིས་སོ། ། འཆད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ནི་ས་ཕྱོགས་སོ། །འདིས་ནི་བུམ་པས་སོ། །བུམ་པ་འདི་ཡང་ས་ཕྱོགས་དེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་དོན་ས་ཕྱོགས་བུམ་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལ་གཞན་དག་དངོས་པོ་མེད་པ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཅི་ལྟར་རྨོངས་པར རིགས།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ན། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེས་དབེན་པ་ཉིད་ས་ཕྱོགས་འདིར་བུམ་པ་དེའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།
若問:即使離性本身無他,其所得何故是不可得?答:“如是”。若念何為未得?即此住于憶念中現前之所遮。“地處”者,即離性地處之經驗本身是他不可得,而非完全無有認知。 那麼,于彼本性遮除方面,云何為他所得?答:“由於”。“此”者,即正經驗之方等。“他之”者,即住于憶念之瓶等自性。雖由彼自性如是未得,云何由彼成離?答:此即”一所得”等。 何者?“彼之”者,即瓶等。“此”者,即地處。意謂地處未得為瓶等本性,即是離瓶等。 迎遣他人無遮遣之疑慮:“若”。由彼瓶等事物,如是成立此處無有,即成立彼瓶等為無。“相反”者,即從無事相反,以無事之詞說示地處等有。意謂如何成立地處等非為瓶之自性,即應成立無事為他。 答:“此若”。何時?答:“若”。“此之”者,即說地處無有瓶之自性。若地處等義非成為事物自性之他內攝。然亦是內攝,故應成立方位本身為無瓶之自性。 若問:云何事物是無事之自性?答:“如是”。“彼之”者,由瓶之自性。“由此”者,由地處。 解說:“若”。“彼”即地處。“此”即由瓶。此瓶亦由彼地處。如是極為明顯之義,于地處為無瓶之自性,他人何故愚昧認為有異於無事? 由於如是無有異於無事,故由彼瓶等離性即是此地處無有彼瓶之事物。
།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་ཆུག་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདིར་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དམིགས་པ་ཡིན་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་པ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བུམ་པའི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། ཤེས་བྱ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ཉིད་བུམ་པ་མེད་པར་ཅི་ལྟར་ཡིན། ས་ཕྱོགས་ཤེས་པ་བུམ པ་ཤེས་པ་མེད་པ་ཡིན་མོད།བུམ་པ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལན་གྱི་མདོ་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་ཉིད་དོན་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་པ་དེས་ན། ཤེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཤེས་བྱ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བཤད་པ་སྔ་མར་ནིའམ་གྱི་སྒྲ་ལ་མ་རེག་གོ།།དེའི་རྗེས་ལ་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་དུ་བཤད་དོ། །དེ་ནི་ཁོ་ནའི་དོན་དུ་འཆད་པའོ། །དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་ངེས་ པར་བྱས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་འགྲོ་བ་ན་རྩ་ལ་རེག་པ་དང་། འདྲ་བའི་ཕྱིར་དམིགས་པས་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་དམིགས་སོ་སྙམ་པའི་ཞེན་པ་ལས་ཀྱང་མ་དམིགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མས་བསྒྲུབ་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་འཆོལ་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མྱོང་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད མས་བསྒྲུབས་པའི་དངོས་མེད་ལས་ནི་མ་ཡིན་པའོ།།ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འདྲེས་པའོ། །གལ་ཏེ་མྱོང་བའི་ཁྱབ་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །མྱོང་བ་འདིའི་སོ་སོར་ངེས་པའི་བདག་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་ཐ་དད་པའི་བློའི་རྒྱུ་ཡིན་ ནོ།།དེ་ནི་མྱོང་བ་གཞན་ནམ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐུག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །ཕྱེད་སྔ་མ་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མྱོང་བར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་འཆོལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྟོགས་ པར་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤེས་པ་བུམ་པའི་ཤེས་པ་ལས་མི་ལྡོག་ནས་ཕྱོགས་ཀྱང་མི་ལྡོག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་ནི་རིགས་པར་བྱ་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ།
即便如是,於此何故不可得性本身成為所得?答:“由於”。“他識”者,即地處之識所得即是瓶之不可得,然”他所知”者,地處之識所得本身如何是無瓶?意謂地處識雖是無瓶識,然非無瓶。 “識與”等答語之要義是:由於所得性即是諸義之有,故無識性即是無所知。 關於”或者”等,前說未涉及”或”字。其後則解釋為總攝義。彼即解釋為”唯”義。“得”者,由生分別之門故為境。“如是”者,即于決定為所得性而說為所得,若非如是,則如行走觸及草根,由所得故,所得之安立非為經驗。如是,由無所得之執著亦說為無所得。 “若”者,即由”此無”如是自性之無事量所成立之無事有性,由此成立諸事物之無錯亂差別。“由殊勝經驗性”者,即非由無事量所成立之無事。“殊勝”者,即無雜染。 若問:何者能成立經驗遍及?答:“如是”。此經驗各別決定之本性經驗性即是異識之因。彼非他經驗或無事之殊勝性,故無無窮過,此為密意。 前半以遮遣門解說:“若”。“所經驗”者,即地處之無錯亂差別不得成了知。意謂若地處之識不離瓶識,則方位亦不離。此說明無有了知外境差別之正理。
།ད་ནི་ཕྱེད་ཕྱི་མ་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་འགྲེལ་པས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ ཡང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་གཞན་ལས་མི་ལྡོག་ན།ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་མེད་པར་བརྗོད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པའོ། །དེའི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡང་ངོ་། །ཁྱད་པར་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་འཆོལ་བ་ཉིད་དོ།།སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་རྩོད་པ་ཉིད་དངོས་སུ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཡང་དངོས་པོ་ལྡོག་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་འདི་ནི་དོན་མེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པའི་རིགས་པས་ཁྱད་པར་ཅན་ ཉིད་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན།དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །ནམ་གྱི་ཚེ་ཞེ་ན་དབྱེ་བ་མེད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་རིག་པ་ནའོ། །བསྟན་ཟིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་སླུ་བ་མེད་པ་ཅན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་དེར་རོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་རིགས་པས་ནི་མ་འདྲེས་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ ལྟར་ཁྱད་པར་ཅན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་མ་འཆོལ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དྲན་པ་མེད་པར་ནི་འདི་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་པར་མི་སྲིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཅན་ ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པར་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་དྲན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཅན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་མ་འདྲེས་པར་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པའོ།།འཆད་པ་ནི་བཟློག་ཟླ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་བསམས་ པ་ཡིན་ཏེ།སྔར་ནི་མ་འདྲེས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དྲན་པ་ནི་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་དུས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་བའི་ས་ཕྱོགས་སོ། །ཅི་ལྟར་དྲན་པའི་བག་ཆགས་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་ ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མ་འདྲེས་པའི་དངོས་པོ་འཛིན་པར་བྱེད་པར་ཁས་ལེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་ཉེ་བར་སད་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཁས་བླང་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དེ་ཉིད་མ་འཆོལ་བའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་མ་འཆོལ་བར་བསྒྲུབ་པའི་དོན་ལ་ནི་དངོས་པོ་ མེད་པའི་དོན་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།།དོན་མེད་པ་ཡོད་པ་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི། འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལན་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབས་པས་ཅི་བྱ། འདིས་ནི་མ་རྨོངས་པ་ལ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད་ པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་རྨོངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བརྗོད་པ་ནི་ཐ་སྙད་ཅེས་བྱ་བའོ།
今以後半遮遣門釋義:若能取亦不離於其他能取,則說無差別了知,此即”若”字。“具彼自性”者,即具地處相之識。“彼亦”者,不僅是彼識,亦是地處。“差別”者,即無錯亂性。 為直接遮遣前述諍論,迎難曰:“無事”。若謂:于彼事物遮遣之無事自性,由”此無義”之了知正理而了知殊勝性。 答曰:“區分”。何時?當以現量證知無區分時。“已說”者,即于”量無欺”處。是故,以無事正理非能成立無雜染。 若問:云何殊勝經驗性是無錯亂之能立?答:“如是”。以無憶念則不可能有如是相之無事識,謂”此無”。由無殊勝經驗則無作為無事識因之憶念,是故殊勝經驗性即是無雜染之能立,此為疑問。 解說曰:“對立”。“然則”者,意為:先前無雜染是經驗,彼憶念由其力故成為他時。答曰:“若如是”。“此亦”者,即如是地處。意謂:如許能取具置憶念習氣之無雜染經驗事物,如是亦當許能喚起憶念。 若爾,彼即是無錯亂之能立。是故,于無錯亂成立義中,全無無事義。迎難問無義之有:“然則”。答:于現量所成之無事言說,何須他無事成立?此說明:于無迷惑者,即由現量成立無事言說。今就迷惑者而言:“言說”。
།དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་ལམ་འཆོལ་བ་མི་འགྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཐ་ དད་པ་ཡིན་ཡང་ཅི་ལྟར་ཕན་ཚུན་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན།ཐ་དད་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །བློ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཕྱོགས་དང་བུམ་པའི་ཤེས་པ་དག་གོ། །དེའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ཕྱོགས་དང་བུམ་པ་དག་གིས་དབྱེ་བ་འགྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དངོས་པོ་མེད་པས་བསྒྲུབ་པའི་དངོས་མེད་ཀྱི་ཐ་དད་པ་འགྲུབ་ནའོ།།འཆད་པ་ནི་བློ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་རིག་པས་གྲུབ་པ་གཞན་ལས་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་ལས་སོ། །ད་ནི་ཕྱེད་ཕྱི་མ་འཆད་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་ མས་ཐ་དད་པར་བསྒྲུབ་ནའོ།།ཅི་ལྟར་ཐུག་པ་མེད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མས་དངོས་པོ་མིན་པ་འགྲུབ་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་དེ་ཡང་ཟླ་བོར་གྱུར་པའི་བུམ་པ་དྲན་པ་གཞན་གྱིས་ངེས་པར་ གཟུང་བ་ཡིན་ལ་དྲན་པ་ཡང་བཟློག་པའི་ཟླ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་བ་ཤིང་རྟས་སྟོང་པ་གཞན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་སྔར་མངོན་སུམ་གྱིས་བུམ་པ་ཤིང་རྟས་དབེན་པ་ཉིད་དུ་བཟུང་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དོན་མེད་དོ། །དེ་དང་འདྲ་བར་ད་ལྟར་ཡང་བུམ་པས་དབེན་ པའི་ཤིང་རྟ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་དངོས་པོ་མེད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པའོ། །འོན་ཏེ་ད་ལྟ་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གྱི་དུས་ན་ཡོད་པའི་བུམ་པ་ལའོ། ། དེའི་ཚེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་ཡང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྐྱེ་བའི་དུས་སུ་ཡང་དྲན་པ་ལ་ལྟོས་པས་ཐུག་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཕྱིར་འཛིན་པ་སྔར་བཟློག་ཟླ་ཉིད་དུ་ཅི་ལྟར་དྲན་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ ཐུག་པ་མེད་པའོ།།ཅི་ཞིག་མི་སྲིད་སྙམ་ན། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གྱི་བུམ་པ་འཛིན་པའི་དུས་ནའོ། །འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་བཟུང་བའི་ཤིང་རྟ་ལས་སོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུག་པ་མེད་པའམ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་མི་འཇུག་པས་ནའོ། ། གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མར་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་ལས་སོ།
“彼性”者,即殊勝經驗。由如是無事不成無錯亂故。若問:諸事物雖有差別,云何互為無?答:“差別性”。“是故”者,為總結。“覺”者,即地處與瓶之識。“彼義”者,即由地處與瓶成立差別。“若非如是”者,即由無事成立無事差別時。 解說曰:“覺即”。“較彼亦”者,即由自證成立之異於他之具有識。今釋後半,曰:“若”。“如是”者,即由無事量成立差別時。 若問:云何無窮盡?答:“如是”。由無事量成立非事物,若是差別之能立,爾時彼無事量亦為對立瓶之他憶念所決定,憶念亦由對立之現量所取無車性之他無性故。是故,先前由現量取瓶離車性,則無事無義。如是,現今亦由現量取離瓶之車。是故,無事何用?此為意趣。 “若”者,為解說。若謂現今非無義,答:“如是亦”。“于彼亦”者,即于先時所有瓶。“爾時亦”者,即于生起異彼無事量時。如是,于生起異彼無事時,亦依賴憶念故無窮盡。若問:后取如何憶念先前對立性?答:“此即”,謂無窮盡。 若念何不可能?答:“由何”。“爾時”者,即先前取瓶之時。“由此”者,即由后取之車。“是故”者,即由無窮盡或無事量不行故。“他之”者,即異於無事量論者之見。
།འོ་ན་ཅི་ལྟར་ཁྱེད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ལས་ཐ་དད་པ་ཅི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་དང་མ་འདྲེས་པ་མྱོང་བ་ལས་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་བསལ་བ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་གཞན་པ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། དེ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་དམིགས་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ། བུམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱོགས་དེ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་འབའ་ཞིག་པའི་ས་ཕྱོགས་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ དེ་ཉིད་དགག་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཕྱེད་སྔ་མ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་བཤད་ནས། ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ནི། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་བུམ་པའོ། །དེ་ལ་ནི། ཤིང་རྟ་ལའོ། །མེད་པ་ཅི་ལྟར་མངོན་སུམ་ལས་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །དེའི་བདག་ཉིད་དགག་པ་ལྟར་བརྟེན་པ་དགག་པར་ཡང་ཅི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡུལ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་ན་དེའི་བདག་ཉིད་དགག་པ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་བྱེད་པ་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། བརྟེན པ་དགག་པ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚད་མ་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་བསམ་པའོ།།སྒྲོ་བཏགས་ནས་དངོས་པོ་མེད་པར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །ཕྱེད་ཕྱི་མ་རྣམ་པར་ འགྲེལ་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བའོ།།འོན་ཏེ་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་རྟོགས་པར་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དངོས་པོ་མེད་པ་ སྟེ་ཞེས་བྱ་བའོ།།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་མ་རྟོགས་པར་རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་མེད་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཉིད་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །འོན་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་རང་གི་ངོ་བོས་རྟོགས་པར་འདོད་པས་བྱ་བ་ ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན།དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་གཞན་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ས་ཕྱོགས་སོ། །གཞན་ནི་དགག་པར་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ཉིད་མི་ དམིགས་པ་ཡིན་པ་དེས་ནའོ།།གྲུབ་པའི་མི་དམིགས་པ་དེས་ཀྱང་རང་ཉིད་ཙམ་གྱི་འཇུག་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་སྟེ་དེ་དག་དགག་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེའི་གོ་བྱེད་དེ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་ཚེ་རུང་བ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།
若問:云何由汝現量了知差別?為此說”自性”,即由體驗不與他混雜而成為所緣之相之遮遣非他,是則由體驗殊勝自性即是了知他性。正因如此,所謂”由彼殊勝所緣性”,即由有瓶之處所,所緣唯一殊勝地處,彼即是所欲遮遣性,是為不可得。 前半依隨順門說已,今依返遮門解說:“殊勝之”。“如是性”者,即殊勝自性。彼即是瓶。于彼即于車。無如何能由現量?實非是。若問:如其自性遮遣,依止遮遣何不然?答:“境及”。是故,于其自性遮遣,現量能作用轉,而依止遮遣則由無事量,此為他意。 顯示增益後由現量成立無事,說:“彼即”。“彼性”者,即殊勝自性之體驗。後半解釋曰:“殊勝之”。 若謂唯了知地處等殊勝自性,答:“若瓶”。若謂不了知無事則不能體驗殊勝自性,答:“無事即”。若謂不了知無事則不許了知自體,說”自體”,意謂若無彼則無事了知不應理故。 若謂欲由無事自體了知而作,答:“無事”。由如是無事於他無能立故。若念何為不可得?答:“彼”即地處。他即所遮。由所緣性即是不可得故。 由彼成就之不可得,唯于自身有何等行相,即于彼等無所遮之安立,能令了知彼行相。正因如此,於他時應成立堪能性。
།འོ་ན་དོན་མེད་པ་གང་ ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན།དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེས་ནའོ། །རང་བཞིན་ནི་ངེས་པའི་ས་ཕྱོགས་ཀྱི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཅི་ལྟར་དོན་རང་ལས་མི་འགྲུབ་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རང་གི་ ཤེས་པ་ལས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་མེད་པ་ཡང་རང་ལས་མ་ཡིན་ཏེ།འོན་ཀྱང་རང་གི་ཤེས་པ་མེད་པ་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཐུག་པ་མེད་པ་ལས་ཅི་ལྟར་ཐར་སྙམ་ན། དམིགས་པ་ཡོད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤེས་པ་ནི་རང་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་ པས་ན་དེ་མེད་པ་ཡང་རང་ལས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ནམ་ཡང་རང་ལས་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་པས་ན་ཐུག་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ལན་བརྗོད་པ་ནི་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་བབ་ཅོལ་ཆོས་ཤེ་ན། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དོགས་པ་བསུ་བ་སྟེ།ཤེས་པ་གཞན་རང་རིག་པས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ན་ཤེས་པ་མེད་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐུག་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་པའོ། །ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྩོད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ། །གཞན་གྱི་ མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་པ་གཞན་ལས་སོ། །ལན་ནི་འོ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དངོས་པོའི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མངོན་སུམ་ཉིད་ལས་ཡིན་མོད། སྣང་བ་མི་དམིགས་པས་ཅི་བྱ། འདིས་ནི་སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ཡང་གསལ་བ་ ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཁོ་ན་མངོན་སུམ་ལས་གྲུབ་པར་འདོད་ཀྱི། དོན་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་རྨོངས་པ་ལས་ནི་སྣང་བ་མ་དམིགས་པ་ལས་ཡིན་ལ། རྨོངས་པ་ལས་ནི་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ལས་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ རྩོད་པའོ།།གཞན་གྱི་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ལས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ་སྙམ་ན། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཁོ་ནའོ། །རིག་པ་ཡང་ རིག་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་རོ་ཞེ་ན་རིག་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ།།རིག་པ་ཉིད་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་རིག་པ་དེ་ལས་རིག་པ་གཞན་དེ་མེད་པ་ནི་གཞན་གྱི་མངོན་སུམ་ལས་གྲུབ་བོ། །འདི་ནི་སློབ་དཔོན་ཡང་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། ། ཤེས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མི་དམིགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་རང་ཉིད་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།
若問:何為無義?答:“是故”,由無事非他故。自性即確定地處之所緣自性不可得性,即是無事。“若爾”者,如何義不由自成,然由自識,如是無義亦非由自,然由無自識之義。 雖如是然,念如何能脫無窮?答:“有所緣”。識由自成就,故無彼亦由自成就,因此非無窮。 答”彼”以答無事永不可能由自成就,故唯無窮。若問:云何為妄說法?答:“若”。“他”者迎疑:由他識為自證所緣故,無識即由現量成就,是故非無窮,此為所思。 “若”等為廣釋爭論。“他現量”者,由自證自性之他識。答曰:“若爾”。無事言說雖由現量,然不可得顯現何為?此亦明顯法勝等師。 彼唯許無識言說由現量成就,而無義言說,由迷亂則從顯現不可得,由迷亂則從差別作者不可得。“若”等為爭論。 “他現量”者由義。若念何故不成就?答:“為所緣相”。于成所緣相中如何有性?答:“彼”即唯事。若謂了知亦如彼了知,答:“了知”。義謂了知性即自性。 是故由彼了知無彼他了知由他現量成就。說此亦為師所許:“如是亦”。“無識相”者,義謂無義相之不可得由現量自身了知。
།ལན་ནི་གཞན་དམིགས་པས་རིགས་པ་གཞན་མེད་པ་ཅི་ལྟར་རྟོགས། ཕ་རོལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཏུའི་དོན་ཏོ། ། གཞན་དམིགས་པས་ནི་རིགས་པ་གཞན་ཡོད་པའམ་མེད་པ་འཕྲིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཅི་ལྟར་དེས་དངོས་པོ་མེད་པ་བརྟགས་པར་འགྱུར། དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རིག་པ་གཞན་རིག་པ་གཞན་གྱིས་དབེན་པས་ན་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ ཞེ་ན།ལན་ནི་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེས་དབེན་པ་ཉིད་ཅི་ལྟར་མི་དམིགས་པ་ལས་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་གཞན་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། དེས་དབེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅི་ལྟར་མི་དམིགས་པ་ ཡིན་ཞེ་ན།དེས་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེས་དབེན་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མ་ཡིན་པར་དགག་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་ རང་བཞིན་ནོ།།འོ་ན་གང་ཞིག་རྨོངས་པ་ལ་བལྟོས་ནས་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་ལས་ནི་རྨོངས་པ་ལ་བལྟོས་ཏེའོ། །འོ་ན་ཅི་ལྟར་འདི་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་གྱིས་མེད་ པ་དགག་པ་མ་ཡིན་པ།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཤེས་པ་དང་དོན་ཐ་དད་པ་མེད་པས་སོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ཏུ་ཟད་མོད་དེ་ལྟར་ན་ཡང་དོན་མེད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་ཅེ་ན། གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ དམིགས་པ་མེད་པའི་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ནོ།།རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་བའི་གཞི་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་སུམ་ཉིད་བལྟར་ རུང་གི་དངོས་པོ་མེད་པ་རིགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བས་སོ།།དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། བལྟར་རུང་བའི་མེད་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་དག་གལ་ཏེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེའོ། །ལྷག་མ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། འོ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ སྐད་དུ་མ་རྨོངས་པ་ལ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ།རྨོངས་པ་ལ་ནི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སུན་འབྱིན་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དོ།
答:由見他如何了知無其他理?“對方”者,意為”最勝”。由見他非能觸及有無其他理。故如何由彼觀察無事?迎疑曰:“若”。若謂由他了知離其他了知故當了知為無。 答:“彼”,即離彼性如何不由不可得,證成無他識唯由不可得之義。若問如何?答:“離彼性”。若爾復如何為不可得?答:“離彼”。“或者”為他。“如是耶”為答。由離彼性即不可得故等。 “非遮自性”者,為識與所知自性。若問:何為依迷惑而建立言說之不可得?答:“即彼”。由他者依迷惑。若問:如何說此不可得?答:“此”。義之無非遮。 何故?答:“彼與”,由識與義無差別故。“即彼”者,即無識性。若雖如是然,如是則無義由現量成就耶?答:“何時”。“彼”者,無所緣空性之自性。 “此自性不可得”者,若如是則自性不可得不成為無事之能立。何故?由於一切識與所知處,現量性應見之事,當成無事之正理故。 成為所緣相者,由現量成就可見之無,若彼等為能遍不可得時。余釋曰:“若爾”。謂于無迷者為能遍不可得,于迷者則由自性不可得。破斥曰:“若”。“即彼”者,即能遍不可得性。
།གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་བརྟགས་པས་ སོ།།གློ་བུར་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབད་པས་འབྲེལ་པ་དྲན་པ་མེད་པར་རྨོངས་པ་དུ་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ་དུ་བ་ཉིད་ནི་མེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རྨོངས་པ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལས་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ་མ་རྨོངས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ལས་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་དུ་ བ་ལས་རྟོགས་པ་ཞེས་ཚིག་སྦྱར་ཏེ།།དཔེར་ན་མ་རྨོངས་པ་དུ་བ་ལས་གློ་བུར་དུ་མེ་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཡང་རྒྱུ་དང་ཁྱད་པར་བྱེད་པའི་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པས་མ་རྨོངས་པ་ལས་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་བསྟན་པས་གསུམ་ཉིད་དོ། །འདི་ལྟར་བུམ་པའི་ཤེས་པ་ནི་བུམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུར་སྨྲ་བ་ཅེས་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བུམ་པའི་ ཤེས་པ་མེད་པས་བུམ་པ་མེད་པ་ནི།རྒྱུ་མི་དམིགས་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་ཉིད་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ན་ཤེས་པ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པར་ཤེས་པ་མེད་པས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཤེས་བྱ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། ། གང་གི་ཚེ་བལྟར་རུང་བའི་ཡོད་པ་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱབ་པ་དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་པ་ནི་བསལ་བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ལ་ནི་གསུམ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་གཅིག་གི་ཚེ་ནི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ལ་གཞན་གྱི་ཚེ་ནི་ཁྱབ་བྱེད མི་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་རང་བཞིན་དང་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་དག་ལ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ།།འདིར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་དང་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་དག་ལ་ཁྱབ་བྱ་ཁྱབ་ བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཉི་ག་ལ་ཡང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱད་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དམིགས་པ་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རང་བཞིན་མི་དམིགས་པར་དམིགས་པ་ཉིད་ལ་ ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཆད་པ་ནི་བལྟར་རུང་བའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་བྱ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་དངོས་པོའོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། དེའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དགག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་བྱ་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ལྟར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་གང་ཞེས་བྱ་བའོ།
“他”者,由觀察顯現不可得故。“從驟然”者,由無需努力憶及關聯而迷惑了知煙,因煙本為火所生。其中迷者由其自性比量而了知,不迷者則由現量。或者,連詞為”由煙了知”。 譬如不迷者由煙驟然了知火,如是自性不可得亦成為因與差別不可得之自性,由不迷者亦當證成無事,此為其義。正因此故”于彼”者,於一自性不可得中顯示因與能遍不可得,故為三性。 如是,瓶識是瓶因,因說是將生之因故取。故由無瓶識而無瓶,是由因不可得。由”諸所可得者即為有”之理,識是能遍,故由無能遍識而無所遍所知。 當可見之有為見境之遍時,自性不可得亦是遮除而已。如是,于自性不可得即為三性。由此於一時為自性不可得,於他時成為能遍不可得,于自性與差別不可得中,所遍與能遍事無差別,為顯示此故曰”複次”。 “此中”者,于自性與能遍不可得中,凡所遍能遍之事,勝義中無有差別,於二者所遍與差別事皆相等,此為其義。何故?“可得性”者,為成立自性不可得即于可得性是有故。 釋曰:“可見”。“此”者,所遍能遍之事。云何?“彼”者,唯由遮性是所遍能遍之義。法勝等認為由自相了知不可得如同自性不可得,為顯示此故曰”何”。
།མེའི་འབྲས་བུ་དེ་ནི་མེ་དེའི་རང་བཞིན་དང་ཁྱད་པར་མེད་པས་ནའོ། །ཅི་ལྟར་ཁྱད་པར་མེད་ཅེ་ན། རྒྱུ་མེ་ཁྱབ་པ་གང་ཡིན་པ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་མེ་ ལས་བཟློག་པ་མེད་པ་དེས་ནའོ།།ནུས་པའི་རྒྱུ་ལ་ནི་འབྲས་བུས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རང་བཞིན་ལྟར་འདི་ཡང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་མི་དད་པ་དེས་ན་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ཁྱབ་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་ནི། རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ དུ་བརྗོད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་དུ་བ་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་ཁོངས་སུ་འདུ་བ་ཉིད་དུ་འཆད་པ་རྨོངས་པ་སློབ་དཔོན་ཆོས་མཆོག་ལ་སོགས་པ་དེ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་བུམ་པའི་ཤེས་པ་མ་དམིགས་པ་རང་བཞིན་མི དམིགས་པར་ཅི་ལྟར་འཆད།གང་ཞིག་འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་ནང་དུ་འདུས་པར་འཆད་པ་དེ། རིག་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་གསལ་བར་ཡང་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པར་འཆད་དེ་དང་ངོ་། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི་ཁྱབ་པར་ བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་སྦྱར་བར་ནུས་པ་དེ་གལ་ཏེ་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་ནང་དུ་འདུས་ན། དེའི་ཚེ་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་བུམ་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་ལ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ།།ལན་ནི་བདེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པར་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའི་ནང་དུ་འདུས་ན། འོ་ན་རང་བཞིན་དང་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་དག་ཅི་ལྟར་ཐ་དད་ཅེ་ན། ལན་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཤིང་དང་ཤ་པ་དག་ཐ་ དད་པའི་ཕྱིར་ནི་རང་བཞིན་དང་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་དག་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། ལྷག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཤིང་ཉིད་ནི་ལྷག་པ་ཡིན་ཏེ་ཨ་མྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤ་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་པ་དང་ཆད་པས་ཐ་དད་པ་ འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དག་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་ལས་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བ་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་དང་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་དག་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །འཆད་པ་ནི་ཤིང་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ ལྟར་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་དག་ཐ་དད་པ་ཡིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་དག་ཐ་དད་དོ།
火之果即是彼火之自性,與差別無別故。云何無差別?因為能遍之因火與其果火無有違背故。于有功能之因,果遍於因,故此亦如自性無差別。由彼無差別故,其自體與遍無有,彼果不可得即說為自性不可得。如是解釋煙不可得之自性果不可得攝入自性不可得中。 迷惑之法勝阿阇黎等,如何解釋彼經驗之果瓶識不可得為自性不可得?凡解釋果不可得攝入自性不可得中者,亦明顯解釋了知不可得為自性不可得。因為如是為自性不可得而非能遍不可得故。 “若”者,若能作為能遍不可得而攝入自性不可得中,爾時能遍不可得於無瓶言說中將成不可能,此為其義。 答曰:“誠然”等。若能遍不可得攝入自性不可得中,則自性與能遍不可得二者云何差別?答:由能遍與所遍、樹與娑羅樹有差別故,自性與能遍不可得二者有差別。 彼等云何差別?“過與”者。樹性為過,以存在於庵摩羅等故。娑羅樹則不然。不僅由過與缺而差別,且由所遍與能遍之近與遠、顯與不顯亦有差別故,自性與能遍不可得二者有差別。 釋曰:“樹性”等。由如是所遍與能遍有差別故,自性與能遍不可得二者差別。
།སྣང་དུ་རུང་བ་དང་དམིགས་པ་དག་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དམིགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དམིགས་པའི་ མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའང་དེ་ཡིན་ལ་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་པ་དང་དམིགས་པ་དེ་དག་ནི་ཐ་དད་པར་བརྟགས་པར་མི་ནུས་སོ།།དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཤིང་དང་ཤ་པ་དག་ལྟར་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེས་ན། འདི་ན་བུམ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ ཁོ་ན་ཡིན་གྱི།ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་མི་དམིགས་པ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུ་བ་བསྒྲུབས་ནས་གཏན་ཚིགས་རབ་དབྱེ་བཤད་པ་ལ། ཐ་དད་པ་ནི་དཔེར་མ་བརྗོད་ཅེས་གང་གསུངས་པ་དེའི་མཇུག་སྡུད་པ་ནི་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་གི་ ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་མི་དམིགས་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དུ་མི་སྣང་བ་མི་དམིགས་པ་ནི་གཞན་པ་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་འགོག་པ་ཡིན་གྱི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་སྣང་བ་ལ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་ངེས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གང་ཞིག་ངེས་པ་མེད་པའི་བལྟར་མི་རུང་བ་དེ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། དཔེར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་མེད་པ་དེས་ནའོ། །འབྲས་བུ་ངེས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་འདིས་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གང་གིས་ནུས་པ མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། དང་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་གཉི་ག་ལ་ཡང་མི་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་དེས་ལྡོག་པ་ངེས་པར་འགྲུབ་སྙམ་ན་དེར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པར་ཡང་ངོ་། །དེས་ན་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དོགས་པ་ནི་གལ་ ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ།།ལན་ནི་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་སྟེ། འགལ་བའོ། །འགལ་བར་ཅི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གྲང་བའི་རེག་པ་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བ་ན། དེ་ཡོད་པས་མེད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བར་རྟོགས་སོ། །གལ་ཏེ་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་མེད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ ལྟར་མི་དམིགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ།།དེ་ལས་གཞན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་འགལ་བ་དེ་ལས་གཞན་འབྲས་བུ་མི་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ནོ།
若問:“可見與所緣亦如是成為差別耶?“答:“所緣”者,凡成為所緣之相且為存在者,與彼等所緣不能觀為差別。“是故”者,由於如樹與娑羅樹無差別故,此中”無瓶”唯是自性不可得,非能遍不可得。如是已成立不可得攝入自性因中后,于因之分類解說中,所說”差別未舉例”者,其結語即”是故”。由於如是不可得即是成立無事物言說故。 其他不顯現不可得是遮遣他法存在言說,而非成立無之言說。何以故?因於不顯現者不應決定有無故。若問:“無決定之不可見為何?“答:“譬如”等。由彼無故。此果無決定之自性不可得,不能成立因之相違品決定。 若問:“則由何不能?“答:“初”者,唯因與自性不可得是就成立因之相違品決定而言。“初”之解釋即”初”。若念:“由於二種不可得皆不成就遍離一切相違品,云何由彼決定能成立離耶?“答:“于彼亦”者,不僅果與自性,于因與能遍不可得亦然。是故非不成就,此為其義。 疑問即”若”。答即”彼亦”,謂相違。云何了知相違?“若有”者,當恒時生起冷觸時,由彼有故無,故了知相違。若問:“豈非唯是相違因,如是為不可得之分類耶?“答:“相違因”等。“異於彼”者,如彼相違,異於彼之果不可得等亦是不可得之分類。
།དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་འགལ་བ་མི་དམིགས་པའི་དབྱེ་བ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། གྲང་བ་དང་འགལ་བའི་མེ་དང་འབྲས་བུ་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བས་ཁྱབ་པ་བ་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་རྒྱུས་འགལ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ཐ་དད་པ་སྟོན་པར་བྱེད པར་འགྱུར།འོ་ན་གང་གི་ཚེ་ཉེས་པ་འདི་མེད་སྙམ་ན། གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའིའོ། །ཅི་ལྟར་འདིའི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་དམིགས་པ་ཅི་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ ཡིན་ཞེ་ན།ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་བའོ། །ལན་ནི་འགལ་བའི་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་འགལ་བ་ཅན་དག་ལས་འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པས་ན་ཅི་ལྟར་ན་འགལ་བ་རྟོགས་ཞེས་བརྗོད་སྙམ་ན། འགལ་བ་ནི་ ཞེས་བྱ་བའོ།།འགལ་བ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་པས། དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འགལ་བ་མེའི་གཟུགས་མཐོང་བ་ལས་དྲོ་ བའི་རེག་པའི་མཚན་ཉིད་གྲང་བའི་རེག་པ་མི་དམིགས་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ལས་རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཅི་ལྟར་གཞན་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་དྲོ་བའི་རེག་པ་དམིགས་པ་ཅི་ལྟར་གྲང་བ་མི་ དམིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།དྲོ་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅང་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །ཅི་ལྟར་དངོས་པོ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེས་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དྲོ་བའི་རེག་པ་འབའ་ཞིག་ནི་གྲང་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། གྲང་བ་དང་དྲོ་བ་ གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ཡང་གྲང་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་དེས་ན་དྲོ་བའི་རེག་པ་དེ་དམིགས་པ་ཉིད་གྲང་བ་དེ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་ཡང་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་འགལ་བའི་ཞེས་ བྱ་བའོ།།ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བ་དམིགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་ཀྱི་དེའི་འབྲས་བུ་དམིགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ།
“若非如是”者,若相違不可得非為分類時,則與冷相違之火及果煙等,與相違所遍,以”等”字攝因相違等,亦將顯示毗濕沙等他派之差別。若念:“何時無此過失?“答:“何時”等。“即是故”者,謂自性不可得。若問:“云何是此之分類?“答:“如是”等。若問:“云何所見能成立無事物?“答:“云何”等。“何以故”者為問。答:“相違”等。 若念:“除相違者外無他所謂相違,彼亦非了知,云何說了知相違?“答:“相違”等。相違唯是有無之相,由所見與不可得所成立故,說是所見與不可得之相。是故由見相違火色,能成立冷觸相之冷觸不可得。 若問:“若爾,自性不可得與自性相違所見云何非異?“答:“由彼”等。若問:“云何見暖觸即是冷不可得?“答:“暖亦”等。“彼亦”者,謂非是全無之自性無事物。若問:“云何事物即是無事物?“答:“離彼”等。非唯暖觸是無冷,非冷暖二者亦是無冷。由如是故,見彼暖觸即是彼冷不可得。 為顯示相違果所見亦非異於自性不可得,說”相違”等。“亦”者,不僅相違所見,其果所見亦然。
།དྲོ་བའི་རེག་པ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གྲང་བ་མི་དམིགས་པ་ནི་དུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེས་གྲུབ་པ་ཡིན་ ནོ།།གལ་ཏེ་འདི་ཅི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྔ་མ་ནི་ཞེས་བྱ་སྟེ་རང་བཞིན་འགལ་བ་དམིགས་པར་ནི་གཟུགས་དང་དྲོ་བའི་རེག་པ་དག་ཚོགས་པ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན། གཟུགས་མཐོང་བ་ལས་བལྟར་རུང་བའི་གྲང་བ་མི་དམིགས་པ་དྲོ་ བའི་རེག་པ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་འདིར་ཡང་དེའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟར་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགལ་བ་བསྟན་ནས། ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་འགལ་བ་བརྗོད་པ་ནི། ཕན་ཚུན་ ཞེས་བྱ་བའོ།།ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། མཚན་ཉིད་པའི་འགལ་བ་ལ་ཡང་ངོ་། །བཟློག་པ་དགག་པར་བྱ་བས་དབེན་པ་དམིགས་པ་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི་མེད་པར་དགག་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཕན་ཚུན་སྤངས་ ཏེ་གནས་པའི་འགལ་བ་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་འགལ་བ་གསུམ་པ་ཡང་བརྗོད་པ་ནི།ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་དང་འདྲ་བར་ཞེ་ན་ངེས་འགྱུར་དང་ནི་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་ཚད་མས་གནོད་ཀྱང་འགལ་བ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཅི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་ལྟར་འདི་འགལ་བ་ གཞན་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྟོས་བཅས་དང་ངེས་པར་འགྱུར་དག་ལ་ཡང་འགལ་བ་འདི་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའོ། །འགལ་བ་གཞན་ཉིད་གཞུང་འཛུགས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་རྟགས་ ལས་ནི་ངེས་པར་འགྱུར་པ་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་ཕན་ཚུན་སྤངས་པས་འགལ་བ་ཡིན་ནོ།།བསྟན་པ་དང་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ཡང་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འགལ་བ་གཞན་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་འགལ་བ་འདི་འགལ་བ་གཞན་ཡིན་པ་སྤོང་ བ་ནི།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ནི་བདེན་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་ལ་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། དངོས་སུ་འགལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་བརྒྱུད་ནས་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདིས་ནི་འགལ་བ་གཞན་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དགག་པར་བྱ་བ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དང་འགལ་བ་ངེས་ པར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཀྱང་དོན་གྱིས་ཏེ།དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་འགལ་བ་ལ་བསམས་ནས་འགལ་བ་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་བས་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་ ཀྱང་།དོན་གྱི་འགལ་བར་འགྱུར་བས་ན་ཞེས་བསྟན་པ་ལའོ། །གང་གིས་འདི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཅི་འདི་དགག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་མཐོང་ངམ་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་ཞེས་གསུངས་སོ།
暖觸所見相之冷不可得,是以煙相之果因所作之比量而成立。若問:“此如何由比量成立?“答:“前者”,即自性相違所見中,色與暖觸二者依於一聚,故由見色而比知可見之冷不可得,即以暖觸所見為相。是故此中亦唯由彼比量而成立。 如是已說不共住相之相違后,今說相互舍離而住相之相違,即”相互”等。“一切”者,謂不共住相及真實相違中亦然。謂見離遮遣所破即是不可得,非無遮自性。 為說相互舍離而住之相違能引第三相違,說”量”等。若問:“如何相似?“答:“決定”等。若問:“雖為量所害,云何是相違?“答:“云何”等。若問:“云何此是異相違?“答:“如是”等。若問:“待緣與決定中亦有此相違耶?“答:“待緣”等。建立異相違之論即”如是”等。 由待緣因成立無決定,彼亦是相互舍離相違。于所詮與非所詮中亦唯是勝義有,故為異相違。他人遮破此相違為異相違者,即”若”等。“雖然”等之答意為:非直接相違,然由間接故,是故此唯是異相違。 所破決定與相違無決定之遍,待緣彼自性亦是義,思及非事物相違而說為異相違之義。“於此亦”者,謂相違遍之自性亦成為義之相違之說明。若念:“由何於此近說有所需,豈見此能成立遮遣耶?“故說”如是”。
།གཞན་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཙམ་གཏན་ ཚིགས་ཡིན་པར་སྨྲ་བའོ།།ཚིགས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་དམིགས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། མི་དམིགས་པ་གཅིག་ཏུ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་དམིགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཉིད་ཡིན་པས་ནའོ། །འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པ་དང་གཅིག་ཡིན་པ་ ཉིད་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན།བརྗོད་པ་ནི་འགལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །མེ་མ་ཡིན་དང་ཤིང་མ་ཡིན་དང་འགལ་བ་དང་། མེ་དང་ཤིང་དག་གིས་འབྲས་བུ་དང་། ཁྱབ་བྱ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྦྱར་བ་གང་ཡིན་པ་དེར་ནི་སྟེ་འགལ་བའི་འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་བྱ་དམིགས་པར་ནི་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་གྱི་ གཏན་ཚིགས་དག་ཀྱང་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེས་ན་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་གསུམ་ཀ་ཡང་མི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་མི་དམིགས་གཅིག་པུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་ ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་འབྲས་བུ་དང་ཞེས་བྱ་བའོ།།འགལ་འབྲས་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་དང་རང་བཞིན་དག་མི་དམིགས་པར་འདུ་བ་ནིའོ། །ཅི་ལྟར་མི་རུང་ཞེ་ན། དེ་བདག་ཅེས་བྱ་བའོ། ། གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་འབྲེལ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རྟོགས་ན་དེའི་ཚེ་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བས་ན་རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུ་དག་ཁོ་ན་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གང་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཞིག་དངོས་སུ་འབྲེལ་པ་དེ་ལ ལྟོས་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ལ།རྒྱུ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་དངོས་སུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཁོ་ནས་དེ་དག་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །མེ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཤིང་མ་ཡིན་པ་བཀག་པར་ནི་གང་ཡང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཅི་ལྟར་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན།གཞན་གྱིས་བསམས་པས་བརྒྱུད་པ་སྟོན་པ་ནི། མི་རྟག་པ་ཉིད་དམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་གྱི་ལུགས་ལས་གཞན་གྱི་ལུགས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ནི། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །ཅི་ལྟར་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འབྲས་བུས་ནི་ ཞེས་བྱ་བའོ།།དངོས་སུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གིས་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་གྲང་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལ་ནི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་དངོས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བརྒྱུད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་དུ་བ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་མེ་འགལ་བ་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲང་བའི་ རེག་པའི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲང་བ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་རྗེས་སུ་དཔོག་པའོ།
同部經論
與本文同名或相近的其他版本、科判、譯文與註疏。