d0070聖臂所問大乘經c3.5s

www.rkts.org/etexts/completeu.php?coll=D&id=D70

D70 d0070 位於德格甘珠爾第43函，相當於大正藏 　0310 11 P0001　大寶積經 (120卷)〖 唐 菩提流志譯併合〗 （二六）【寶積部】善臂菩薩會（善臂菩薩經二卷） (卷93-94)〖後秦 鳩摩羅什譯〗 @##། །འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པ་སྟེ་ལག་ཞུས་པ། བམ་པོ་དང་པོ། རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་སུ་བཱ་ཧུ་པ་རི་པྲྀ་ཙྪཱ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ། བོད སྐད་དུ།འཕགས་པ་ལག་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་འོད་མའི་ཚལ་བྱ་ཀ་ལན་ ད་ཀའི་གནས་ན།དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ། དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལག་ཞེས་བྱ་བ་གཡོག་དང་བཅས་ཏེ། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ནས་བྱུང་ནས་འོད་མའི་ཚལ་བྱ་ཀ་ལན་དཀའི་གནས་ ག་ལ་བ་དང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ལན་གསུམ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་གོ་།ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འདུག་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་ པོ་ལག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་དུ་དང་ལྡན་ན་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ།དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ལག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་ པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་འདི་དག་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ།།དྲུག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་།བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ལག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་འདི་དག་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ།

以下是完整的直譯： D70 《聖寶積大法數品》中第二十六品《問臂》，第一卷。 梵語：Ārya-subāhu-paripṛcchā-nāma-mahāyāna-sūtra 藏語：འཕགས་པ་ལག་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། 漢譯：《聖臂所問大乘經》 敬禮一切佛陀和菩薩。 如是我聞：一時，世尊在王舍城竹林迦蘭陀迦園中，與大比丘僧眾共住。爾時，有一位名為”臂”的大菩薩摩訶薩攜眷屬從王舍城出發，前往竹林迦蘭陀迦園。到達世尊所在之處后，以頭面禮敬世尊足，繞世尊三匝，然後坐於一旁。 坐定后，大菩薩摩訶薩臂面向世尊所在方向，合掌恭敬，對世尊如是說道：“世尊，大菩薩摩訶薩具足幾法，能迅速證得無上正等正覺？” 世尊對大菩薩摩訶薩臂如是答道：“臂，大菩薩摩訶薩為迅速證得圓滿菩提，應當恒常修習圓滿此六波羅蜜多。何為六？即：佈施波羅蜜多、持戒波羅蜜多、忍辱波羅蜜多、精進波羅蜜多、禪定波羅蜜多、智慧波羅蜜多。臂，大菩薩摩訶薩應當恒常修習圓滿此六波羅蜜多。”

།ལག་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན།ལག་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་གྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཉམ་པས་ཡིན་གྱི་ མི་མཉམ་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྲོག་ཆགས་གཞན་དག་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད། ཉམ་ང་བ་མི་བྱེད་པར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ཏེ། བརྗོད་པ་དང་། སྒྲ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། འཛེམ་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། འཇིགས་པའི་ཕྱིར་མ་ ཡིན།ལན་དུ་ཕན་འདོགས་སུ་རེ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། མཐོ་རིས་ཀྱི་ཕྱིར་མ་ཡིན། ཚུལ་འཆོས་པ་མ་ཡིན། ཁ་གསག་བྱེད་པ་མ་ཡིན། བརྙས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །སྦྱིན་གནས་སམ། སྦྱིན་གནས་མ་ཡིན་པའམ། མངོན་པར་ཤེས་པའམ། མངོན་པར་ཤེས་ པ་མ་ཡིན་པའམ།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའམ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའམ། འདྲིས་པའམ། མ་འདྲིས་པའམ། མཛའ་བའམ། མི་མཛའ་བ་ལ་ཡང་རུང་སྟེ། བཀུར་སྟིར་བྱེད། བླ་མར་བྱེད། རིམ་གྲོར་བྱེད། མཆོད་པར་བྱེད་ཅིང་འདུན་པ་དྲག་པོ་དང་། དགའ་བ་དྲག་པོ་དང་། དད་པ་དྲག་པོས་དེ་ཉུང་ངུ་བདོག་ན་ཡང་ཉུང་ངུ་སྦྱིན། མང་དུ་བདོག་ན་ཡང་མང་དུ་སྦྱིན། བཟང་དུ་བདོག་ན་ཡང་བཟང་དུ་སྦྱིན། ངན་པ་བདོག་ན་ཡང་ངན་པ་སྦྱིན། གྱ་ནོམ་པ་བདོག་ན་ཡང་གྱ་ནོམ་པ་སྦྱིན་ནོ། །ལག་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས དཔའ་བརྒྱ་སྟོང་སྦྱིན་པ་དང་།རླབས་པོ་ཆེའི་སེམས་དང་། རངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཀཱ་ཀ་ནི་ཙམ་ཡང་སྦྱིན་ཞིང་རླབས་པོ་ཆེའི་སེམས་དང་། རངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་ནོ། །དེས་ཟས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ པའི་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བརྟན་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟས་སྦྱིན་ནོ།།སྐོམ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་པའི་སྐོམ་པ་ཐམས་ཅད་བསལ་བའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐོམ་སྦྱིན་ནོ། །གོས་འདོད་ པ་རྣམས་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་པའི་གོས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོས་སྦྱིན་ནོ།།བཞོན་པ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་དང་། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་བཞོན་པ་སྦྱིན་ནོ།།སྤོས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་བསུང་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤོས་སྦྱིན་ནོ།

臂，大菩薩摩訶薩如何圓滿佈施波羅蜜多？臂，此中大菩薩摩訶薩以法求財，非以非法。以平等心，非以不平等心。他不傷害、不恐嚇其他生命和眾生而行佈施。非為名聲、音聲、詩偈而施，非為避諱而施，非為畏懼而施，非為期望回報而施，非為生天而施，非為偽善而施，非為諂媚而施，非為輕慢而施。 無論是應供處或非應供處，有神通或無神通，持戒或破戒，熟識或不熟識，友好或不友好，他都恭敬、尊重、承事、供養，以強烈的意願、強烈的喜悅、強烈的信心，少有則少施，多有則多施，有好則施好，有劣則施劣，有精妙則施精妙。 臂，如同菩薩以廣大心、歡喜心施予百千，同樣也以廣大心、歡喜心施予一銅錢。他對求食者佈施食物，為使一切眾生獲得無上正等正覺智慧的力量。對求飲者佈施飲料，為使一切眾生獲得斷除一切煩惱渴愛的力量。對求衣者佈施衣服，為使一切眾生獲得慚愧之衣。對求乘者佈施乘具，為使一切眾生獲得菩薩乘和無上圓滿佛乘。對求香者佈施香料，為使一切眾生獲得佛陀戒律的一切芬芳。

།མེ་ཏོག་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ བདུན་གྱི་མེ་ཏོག་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མེ་ཏོག་རྣམས་སྦྱིན་ནོ།།ཕྱེ་མ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་དྲི་ང་བའི་དྲི་མ་གཞོམ་པའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྱེ་མ་སྦྱིན་ནོ། །བྱུག་པ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ ཉེས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སྤྱོད་པའི་བྱུག་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱུག་པ་སྦྱིན་ནོ།།གདུགས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདུགས་སྦྱིན་ནོ། །ལྷམ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་བ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷམ་སྦྱིན་ནོ།།མལ་ཆ་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལྷ་དང་། ཚངས་པ་དང་། འཕགས་པའི་གནས་པའི་མལ་ཆའི་བདེ་བར་སྦྱར་བའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མལ་ཆ་སྦྱིན་ ནོ།།སྟན་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་བདུད་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་བར་དུ་གཅོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་པ། དཔའ་བའི་སྟན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྟན་སྦྱིན་ནོ། །གནས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྱབས་དང་། གནས་ དང་།མགོན་དང་། དཔུང་གཉེན་དུ་གྱུར་པའི་ལུས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གནས་སྦྱིན་ནོ། །ཕྲུ་ཏོག་དང་། བུམ་པ་དང་། འཚོག་ཆས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་རྫིང་ལྟ་བུའི་ལུས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཕྲུ་ཏོག་དང་། བུམ་པ་དང་། འཚོག་ཆས་ སྦྱིན་ནོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་དང་ཉེ་བར་ཞི་བ་བླ་ན་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ལ་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ནགས་ཚལ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུ་ཆེན་ པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་།དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཆོད་རྟེན་རྣམས་ལ་རྒྱན་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལྷའི་སྤྱན་མཐའ་ཡས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མུན་ཁྲོད་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་ནམ་ལམ་རྣམས་ལ་ མར་མེའི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ནོ།

對求花者佈施花朵，為使一切眾生獲得如來無上七覺支之花。對求香粉者佈施香粉，為使一切眾生獲得摧毀惡行臭穢污垢的力量。對求涂香者佈施涂香，為使一切眾生獲得無過失戒律和行為的涂香。對求傘蓋者佈施傘蓋，為使一切眾生獲得息滅一切煩惱熱惱的力量。對求鞋履者佈施鞋履，為使一切眾生獲得無上安樂的神通。對求臥具者佈施臥具，為使一切眾生獲得安置於天、梵、聖者住處臥具安樂的力量。對求座具者佈施座具，為使一切眾生獲得菩提道場中不為魔眾和煩惱障所動搖的勇士座。對求住處者佈施住處，為使一切眾生獲得成為庇護所、住處、依怙、助伴的身體。對求水瓶和水器者佈施水瓶和水器，為使一切眾生獲得如法水池般的身體。為使一切眾生獲得無上寂靜、近寂靜的一切三昧、等持，而向佛、法、僧佈施苦行林。為使一切眾生獲得三十二大丈夫相和八十隨好，而向佛塔布施裝飾品。為使一切眾生獲得如來無量天眼，而向黑暗中的佛塔或道路佈施燈明。

།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལྷའི་སྙན་མཐའ་ཡས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པ་རྣམས་སམ། ཆོས་ལ་མཆོད་པ་རྣམས་སམ། དགེ་འདུན་ལ་མཆོད་པ་རྣམས་ལ་རོལ་མོའི་དབྱངས་སྒྲ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ནོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆ་བྱད་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སྤྱོད་པ་མཛེས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷུང་བཟེད་དང་ཆོས་གོས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབུགས་དབྱུང་བ་སྦྱིན་པའི་སྟོབས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྣོད་ཚགས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ནོ། ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་བསྐང་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་དང་། སྣག་ཚ་དང་། གླེགས་བུ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཁྲི་སྟན་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་ན་བའི་གསོས སྨན་དང་།ཡོ་བྱད་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ས་དང་། བདུད་རྩིའི་དབྱིངས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ས་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སློབ་དཔོན་མེད་པའི་དམ་པའི་ཆོས་མཐོན་པོ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཆོད་རྟེན་ མཐོན་པོ་དང་།སྐུ་གཟུགས་མཐོན་པོ་བྱེད་དོ། །བདོག་པ་ལྟ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མྱུར་ཞིང་ཡོངས་སུ་ཉོན་མོངས་པར་མ་གྱུར་པར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བར་དུ་གཅོད་པ་ མེད་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རུང་བ་སྦྱིན་གྱི་རུང་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྤོབས་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མི་འཆད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་པར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ མཚུངས་པ་མེད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ནོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚར་མི་ཆོད་པ་དང་། གནོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཆོས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་ ལ་མི་གནོད་པར་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་ནོ།

為使一切眾生獲得如來無量天耳，而向佛、法、僧供養時佈施音樂聲音。為使一切眾生獲得無上美好的儀表、戒律和行為，而佈施缽盂和法衣。為使一切眾生獲得給予安慰的力量，而佈施濾水器。為使一切眾生獲得圓滿大智慧資糧，而佈施筆、墨、書板和法座。為摧毀一切眾生的一切煩惱疾病，而佈施治病藥物和用具。為使一切眾生獲得三種菩提地和甘露界地，而佈施土地。為使一切眾生獲得無師自通的殊勝高深正法，而建造高大佛塔和佛像。為使一切眾生迅速獲得神通，而迅速無染地佈施所有。為使一切眾生無障礙地證得圓滿菩提，而佈施適宜之物，不佈施不適宜之物。為使一切眾生獲得永不間斷的大辯才，而不間斷地佈施。為使一切眾生獲得無與倫比的大悲心，而平等地佈施一切眾生。為使一切眾生證得一切魔眾和外道無法損害、無法傷害的正等正覺法，而佈施時不傷害他人。

།ལག་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྦྱིན་པ་འདི་དག་སྦྱིན་དུ་ནོར་མེད་ཅིང་འབྱོར་བ་མེད་པར་གྱུར་ན། དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱིན་པ་མཐའ་ཡས་ཤིང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འདི་དག་ སྦྱིན་པར་ཡིད་ཀྱིས་འདོད་ཅིང་སྨོན་ལ་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཏེ།ལག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་སྦྱིན་པ་འདི་དག་སྦྱིན་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་ཡང་རུང་། ནུས་པ་དང་མི་ལྡན་ཡང་རུང་སྟེ། གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་གི་བདེ་ བ་སྦྱར་བ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དང་།ཡང་དག་པར་ལྡན་པར་གྱུར་ཅིང་འབད་པ་མེད་པ་དང་། འདོད་པ་མེད་པར་བརྣག་པ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཤིང་བསམ་པ་མ་ལུས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་བདེ་བ་ལ་ རེག་པར་གནས་པར་འགྱུར་བར་བདག་གི་དེ་བཟང་པོར་གྱུར་ཅིག་།བདག་གི་དེ་དགེ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་ལྟར་ཡིད་ཀྱིས་འདོད་ཅིང་སྨོན་ལ་སྨོན་ལམ་འདེབས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱ་མཚོ་ཡང་སྦྱིན་པར་འདོད་ཅིང སྨོན་ལ་སྨོན་ལམ་འདེབས་སོ།།དབྱིག་གི་རི་དང་། གསེར་གྱི་རི་དང་། གོས་ཀྱི་རི་དང་། ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རི་དང་། བཟའ་བ་རྒྱ་མཚོ་དང་། བཏུང་བ་རྒྱ་མཚོ་དང་། གནས་ལེགས་པར་བྱས་པ། ལེགས་པར་གནས་པ། མཐའ་ཡས་ཤིང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ དག་ཀྱང་སྦྱིན་པར་འདོད་ཅིང་སྨོན་ལ་སྨོན་ལམ་འདེབས་སོ།།འཁོར་བའི་སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཅན་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་དང་། གཏོང་བ་དང་། རྣམ་པར་གཏོང་བ་གང་ཡིན་པ་ཟང་ ཟིང་སྦྱིན་པ་འམ།མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པ་འམ། ཆོས་སྦྱིན་པ་མ་ལུས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཐ་ན་དུས་གསུམ་དུ་ཡང་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དེ་ལ་བསླངས་ལ་ནོར་སྦྱིན་མི་ནུས་ན་ཡང་རང་གི་ཟན་སྐལ་སྦྱིན་པའམ། གྲོགས་སུ་འགྱུར་བ་འམ། ཀུན་ དུ་བཙལ་བའི་ཐབས་ཀྱང་དེ་ལ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་དེའི་འདོད་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ།

此外，如果菩薩沒有財富和資源來佈施這些東西，他應當以意願和發願的方式，希望在一切世界中向一切眾生布施無量無邊的這些東西。無論這位菩薩有能力還是沒有能力佈施這些東西，他都應當以意願和發願的方式，希望一切世界中的一切眾生都能獲得我的安樂，真實擁有，無需努力，無需渴求，一切所欲都能完全圓滿，意願無餘地圓滿，安住于觸及安樂。愿我的這一願望成為善妙的！愿我的這一願望成為善的！他應當如此以意願和發願。 他還應當以意願和發願的方式，希望在一切世界中向一切眾生布施珍寶海洋。他還應當以意願和發願的方式，希望佈施寶山、金山、衣山、一切用品之山、食物海洋、飲料海洋，以及無量無邊的精心建造、安置良好的住處。 他還應當對一切輪迴世界中一切世界的過去、未來、現在一切眾生的佈施、舍施、遍舍施，無論是財物佈施、無畏佈施還是法佈施，全部都毫無遺漏地在三世中生起歡喜並隨喜讚歎。 如果有人向他乞求而他無法佈施財物，他也應當佈施自己的食物份額，或成為其伴侶，或為其尋求方法，並以法語消除其慾望。

།དེ་སྦྱིན་པར་འདོད་པར་གྱུར་པ་ན་ཡང་སྦྱིན་པ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབུགས་དབྱུང་བ་ དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ། །སྦྱིན་པ་དེ་བྱིན་ ནས་ཀྱང་སྦྱིན་པ་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བ་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོའོ།།གལ་ཏེ་སྦྱིན་པ་དང་། གཏོང་བ་དང་། རྣམ་པར་གཏོང་བ་དེ་ལ་སློབ་པའི་ནུས་པ་དང་མི་ལྡན་པར་གྱུར་ན་དེ་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ། དུས་དུས་ སུ་འམ།ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་དུ་ཡང་ཆགས་པ་དང་། སེར་སྣ་དང་། སྦྱིན་པས་འཇིགས་པ་སྤང་བ་དང་། དོར་བ་དང་། བསལ་བར་རྩོལ་ལོ། །འབད་དོ། །དུས་དུས་སུ་འམ། ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་དུ་ཡང་སྦྱིན་པ་དང་། གཏོང་བ་དང་། རྣམ་ པར་གཏོང་བ་ལ་སློབ་པ་དང་།མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བར་རྩོལ་ལོ། །འབད་དོ། །སྲིད་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ན་ཡང་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྒྱིད་ལུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ལག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ་དག་གི་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་དང་། གཏོང་བ་ཆེན་པོ་དང་། རྣམ་པར་གཏོང་བ་ཆེན་པོ་གྲངས་མེད་ ཅིང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

當他想要佈施時，也應將此佈施迴向給無上正等正覺，爲了度脫一切眾生、解脫一切眾生、安慰一切眾生、使一切眾生超越悲傷、獲得一切智性、圓滿一切佛法。在佈施之後，也應將此佈施迴向給無上正等正覺，爲了度脫一切眾生、解脫一切眾生、安慰一切眾生、使一切眾生超越悲傷、獲得一切智性、圓滿一切佛法。 如果他沒有能力學習這種佈施、舍施和遍舍施，他應該這樣正確地學習：在每個時刻或稍微地努力斷除、捨棄、消除貪著、吝嗇和對佈施的恐懼。在每個時刻或稍微地努力學習、增長、圓滿佈施、舍施和遍舍施。即使轉生到其他世界，也不會氣餒和懈怠。 此外，菩薩們的發菩提心、憶念菩提心、修習菩提心、愿求菩提、發菩提愿，正是他們無量無數的大布施、大舍施和大遍舍施。

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་སྦྱིན་པར་འདོད་པ་དང་། བདུད་རྩིའི་དབྱིངས་ཀྱི་ཆར་སྦྱིན་པར་འདོད་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་གཏོང་བར་འདོད་པ་ དང་།བདུད་རྩིའི་དབྱིངས་ཀྱི་ཆར་གཏོང་བར་འདོད་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་རྣམ་པར་གཏོང་བར་འདོད་པ་དང་། བདུད་རྩིའི་དབྱིངས་ཀྱི་ཆར་རྣམ་པར་གཏོང་བར་འདོད་པ་དེ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། གཏོང་བ་དང་། རྣམ་པར་གཏོང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་མཆོག་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནི་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །ལག་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདེ་བ་དང་ལྡན་ལ་ཡིད་བདེ་བ་དང་། ལྡན་ཞིང་ཚེགས་ཆུང་ངུ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུས་མྱུར་དུ་སྐྱེན་པར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ལག་བྱང་ཆུབ་སེམས དཔའ་ནི་སློང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསླངས་པ་ན་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་གཅོད་དམ།བཅད་ནས་སློང་བ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ལས་ཆེན་པོ་རྒྱ་ཆེར་ཡོངས་སུ་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཕྱིར་རམ། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཆེད་ལ་དེ་རང་གི་ཡན་ལག་དང་། ཉིང་ལག་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སློང་བས་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་བསླངས་ན་ཕ་མ་ལ་གནོད་པ་བྱས་ཤིང སྤངས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱས།བུ་དང་། ཆུང་མ་དང་། བྲན་ཕོ་དང་། བྲན་མོ་དང་། ལས་བྱེད་པ་དང་། ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་ལ་གནོད་པ་བྱས་ཤིང་སྤངས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱས་ནས་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་སློང་བ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པར་སྙིང་བརྩེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཕ་མ་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་ཅིང་མི་སྤོང་ལ་སྡུག་བསྔལ་བར་ཡང་མི་བྱེད་པ་དང་། བུ་དང་། ཆུང་མ་དང་། བྲན་ཕོ་དང་། བྲན་མོ་དང་། ལས་བྱེད་པ་དང་། ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་ལ གནོད་པ་མི་བྱེད་ཅིང་མི་སྤོང་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་བར་མི་བྱེད་པར་སྦྱིན་པ་ཡང་སྦྱིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པར་གསོ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཕྱིར་རམ། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཆེད་ལ་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ཡང་མ་ ཡིན་ནོ།

為什麼呢？這是因為，希望在一切世界中向一切眾生降下正法之雨、降下甘露界之雨，希望佈施正法之雨、佈施甘露界之雨，希望遍施正法之雨、遍施甘露界之雨，這是一切佈施、舍施和遍舍施中最殊勝的。這是最高尚的。 因此，菩薩能快樂、愉悅、輕鬆、少苦地迅速圓滿佈施波羅蜜多。 此外，菩薩不會因乞求者的請求而砍斷或切下自己的肢體、器官來佈施給乞求者。為什麼呢？因為這會導致他們墮入大地獄，並且不能廣泛地斷除大不善業。但這並不是說他不會爲了其他眾生或爲了其他眾生的利益而捨棄自己的肢體和器官。 此外，大菩薩如果被乞求者索要一切所有，也不會傷害、拋棄並使父母痛苦，也不會傷害、拋棄並使兒子、妻子、男僕、女僕、工人和僱工痛苦，而將一切所有佈施給乞求者。為什麼呢？因為菩薩對一切眾生平等慈悲，就像不傷害、不拋棄、不使父母痛苦，也不傷害、不拋棄、不使兒子、妻子、男僕、女僕、工人和僱工痛苦那樣佈施，他平等地關愛一切眾生。但這並不是說他不會爲了其他眾生或爲了其他眾生的利益而捨棄一切所有。

།ལག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པའི་སྦྱིན་པའི་བསྔགས་པ་གསུང་བ་མ་ཡིན་ན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡན་ལག་བཅད་པ་ལྟ་ལ་དེ་ལྟར་ག་ལ་འགྱུར། ལག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན།ལག་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་སྲོག་ཆགས་གཞན་དག་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ལ་མི་རྡེག་མི་གསོད་ཅིང་གསོད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་མི་བྱེད་དོ། །སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་ མ་བྱིན་པར་མི་ལེན་ལ།མ་བྱིན་པར་ལེན་དུ་མི་འཇུག་ཅིང་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་མི་བྱེད་དོ། །སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པར་མི་བྱེད་ལ། འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་བྱེད་དུ་མི་འཇུག་ཅིང་འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལ་རྗེས་ སུ་ཡི་རང་བར་མི་བྱེད་དོ།།སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་མི་སྨྲ་ལ། ཟེར་དུ་མི་འཇུག་ཅིང་སྨྲ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་མི་བྱེད་དོ། །སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་ཆང་མི་འཐུང་ལ། ཆང་འཐུང་དུ་མི་འཇུག་ཅིང་། ཆང་འཐུང་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་མི་ བྱེད་དོ།།དེ་བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་པོ་དེ་དག་ལ་རིང་དུ་གནས་ཤིང་བརྟན་པོར་གནས་ལ་དམ་པོར་གནས་ཏེ་མི་ལྷོད་པར་གནས་ཤིང་སྒྲུབ་པོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞིང་རྨེད་པ་དང་། ཞིང་རྨེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། འཆིང་བ་དང་། འཆིང་དུ་འཇུག་པ་དང་། གོ་རར་འཇུག་པ་དང་། གོ་ རར་འཇུག་དུ་འཇུག་པ་དང་།རྡེག་པ་དང་། རྡེག་ཏུ་འཇུག་པ་དང་། གཅོད་པ་དང་། གཅོད་དུ་འཇུག་པ་དག་སྤང་བ་དང་། དོར་བ་དང་། བསལ་བར་འབད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་བསླབ་པའི་གཞི་ལྔ་པོ་དག་ལ་རིང་དུ་གནས་ཤིང་བརྟན་པོར་གནས་ལ་དམ་པོར་གནས་ཏེ་མི་ ལྷོད་པར་གནས་ཤིང་སྒྲུབ་བོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཕྲ་མའི་ཚིག་དང་། ངག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་སྤང་བ་དང་། དོར་བ་དང་། བསལ་བར་འབད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་གི་ཕ་མ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ།

此外，如來們不讚嘆傷害眾生的佈施，那麼菩薩們怎麼會砍斷肢體呢？ 菩薩如何圓滿持戒波羅蜜多呢？在此，菩薩即使爲了生命也不打擊、不殺害其他生命和眾生，也不隨喜殺生。即使爲了生命也不偷盜，不教唆偷盜，也不隨喜偷盜。即使爲了生命也不邪淫，不教唆邪淫，也不隨喜邪淫。即使爲了生命也不妄語，不教唆妄語，也不隨喜妄語。即使爲了生命也不飲酒，不教唆飲酒，也不隨喜飲酒。 他長期、堅定、牢固、不鬆懈地安住並實踐這五條學處。同樣地，他也努力斷除、捨棄、消除耕種、教唆耕種、捆綁、教唆捆綁、關押、教唆關押、毆打、教唆毆打、砍伐、教唆砍伐等行為。他這樣長期、堅定、牢固、不鬆懈地安住並實踐這五條學處。 同樣地，他也努力斷除、捨棄、消除離間語、粗惡語和綺語。他視一切生命和眾生如同自己的父母。

།བུ་གཅིག་ པ་ཕངས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ།ཇི་ལྟར་ཕ་མ་དང་། བུ་གཅིག་པ་ཕངས་པ་བདག་ལ་འཁུ་ཡང་སླར་འཁུ་བར་མི་བྱ་ལ། ལག་པའམ། བོང་བའམ། དབྱུག་པའམ། རལ་གྲིའམ། མདས་བརྡེགས་ཀྱང་སླར་བརྡེག་པར་མི་བྱ། གསོད་ཀྱང་སླར་གསད་ པར་མི་བྱ་ཞིང་ཇི་ལྟར་ཕ་མ་དང་།བུ་གཅིག་པ་ཕངས་པ་འཁུ་ཡང་སླར་འཁུ་བར་མི་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལག་པ་འམ། བོང་བ་འམ། དབྱུག་པ་འམ། རལ་གྲི་འམ། མདས་བརྡེགས་ཀྱང་སླར་ བརྡེག་པར་མི་བྱ།གསོད་ཀྱང་སླར་གསད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སློབ་བོ། །དཔེར་ན་ཕ་འམ། མ་འམ། བུ་གཅིག་པ་ཕངས་པ་ཡུན་རིང་པོར་ཡུལ་རྒྱུས་ཏེ་འོངས་པ་མཐོང་ན་དགའ་ཞིང་ཡིད་བདེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཐོང་ན་དགའ་བ་དང་། ཡིད་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་སློབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་ པ་ལ་དགོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་སློབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་སྤངས་པ་ལ་དགོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འདོད་པ་ལ་ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྤངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ ཅད་མི་སློབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་དགོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་དུ་སྨྲ་བ་སྤངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་སློབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དུ་སྨྲ་བ་སྤངས་པ་ལ་དགོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཆང་འཐུང་བ་སྤངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སེམས་ཅན་ ཐམས་ཅད་མི་སློབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཆང་འཐུང་བ་སྤངས་པ་ལ་དགོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཞིང་རྨེད་པ་དང་། ཞིང་རྨེད་དུ་འཇུག་པ་སྤངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྡོ་རྗེ་ལྟར་མི་ཕྱེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འཆིང་བ་དང་། འཆིང་དུ་འཇུག་པ་སྤངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་བཅིང་བ་ཐམས་ཅད་གཅད་པའི་ཕྱིར་རོ།

就像珍愛的獨子一樣。就像父母和珍愛的獨子即使對自己生氣也不會回報怨恨，即使用手、石塊、棍棒、刀劍或箭打自己也不會還手，即使殺自己也不會反擊一樣，我也要這樣學習：對於所有生命和眾生，即使他們用手、石塊、棍棒、刀劍或箭打我，我也不會還手；即使他們殺我，我也不會反擊。 比如，看到長期在外遊歷的父親、母親或珍愛的獨子回來時會感到歡喜愉悅，同樣地，大菩薩看到所有生命和眾生時也會感到歡喜愉悅。 他斷除殺生的戒律是爲了安立一切眾生於無學戒中斷除殺生。他斷除偷盜的戒律是爲了安立一切眾生於無學戒中斷除偷盜。他斷除邪淫的戒律是爲了安立一切眾生於無學戒中修持梵行。他斷除妄語的戒律是爲了安立一切眾生於無學戒中斷除妄語。他斷除飲酒的戒律是爲了安立一切眾生於無學戒中斷除飲酒。 他斷除耕種和教唆耕種的戒律是爲了使一切眾生獲得如金剛般不可破壞的禪定。他斷除捆綁和教唆捆綁的戒律是爲了斬斷一切眾生的一切煩惱束縛。

།དེའི་གོ་རར་འཇུག་པ་དང་། གོ་རར་འཇུག་ཏུ་འཇུག་པ་སྤངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འགྲོ་བ་ལྔ་དགག་པ་དང་བསལ་བའི་ཕྱིར རོ།།དེའི་རྡེག་པ་དང་། རྡེག་ཏུ་འཇུག་པ་སྤངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདུད་དང་ཉོན་མོངས་པའི་བསྒྲིབ་པ་བར་དུ་གཅོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གཅོད་པ་དང་། གཅོད་དུ་འཇུག་པ་ སྤངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀུན་དུ་བསྲུངས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྲ་མའི་ཚིག་སྤངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་གཡོག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་མི་ཕྱེད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚིག་རྩུབ་པོ་སྤངས་ པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཡན་ལག་ལྔ་པའི་ངག་གི་ལམ་དང་ལྡན་པའི་ཚངས་པའི་དབྱངས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཚིག་ཀྱལ་པ་སྤངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འཆི་བས་འཇིགས་ སྐྲག་པ་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་།རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པའི་འཇིགས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ གཞན་གྱི་ནོར་དང་ཡོ་བྱད་འཇིག་ཅིང་ཆུད་ཟ་བ་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ནོར་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལ་འཛིན་པ་གཏོང་བར་བྱེད་པ་དང་། གཏོང་བར་བྱེད་དུ་འཇུག་པའི་ ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་འགུགས་པ་གཏོང་བར་བྱེད་པ་དང་། གཏོང་བར་བྱེད་དུ་འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་རང་གི་སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འཆིང་བ་འགྲོལ་བ་དང་། འགྲོལ་དུ་འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ ནི་དཔའ་བོའི་སྟན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་བདུད་ཀྱི་དམག་དང་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་ཐམས་ཅད་གཞིག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཁྱིམ་ནས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྡེག་པ་འཆགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་མི་ འཇིགས་པ་རྣམ་པ་བཞིས་འཇིགས་པ་ཡང་དག་པར་གཞོམ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།

他斷除關押和教唆關押的戒律是爲了阻止和消除一切眾生的五趣。他斷除毆打和教唆毆打的戒律是爲了使一切眾生獲得不被魔障和煩惱障所摧伏的法性。他斷除砍伐和教唆砍伐的戒律是爲了使一切眾生獲得身語意業完全守護。 他斷除離間語的戒律是爲了獲得不可分裂的大聲聞僧團眷屬。他斷除粗惡語的戒律是爲了獲得具有五支的語言道和梵音。他斷除綺語的戒律是爲了獲得無礙的值得受持的語言。 他保護眾生免於死亡恐懼的戒律是爲了完全平息一切眾生的生、老、病、死、憂愁、悲嘆、痛苦、不悅和煩惱的恐懼。他保護他人財物不被損毀浪費的戒律是爲了使一切眾生獲得無上的菩提分法之財。 他斷除和教唆他人放棄對婦女執著的戒律是爲了獲得無錯亂的法性。他斷除和教唆他人放棄召喚的戒律是爲了獲得對自心的自在。他解除和教唆解除束縛的戒律是爲了在菩提座上摧毀一切魔軍和煩惱束縛。 他出家的戒律是爲了獲得無障礙的心解脫。他懺悔毆打的戒律是爲了以四無畏徹底摧毀恐懼。

།དེའི་གཅོད་པ་ཟློག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཀུན་དུ་སྲུང་བའི་ཆོས་བཞི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་མི་སླུ་བའི་ཚིག་སྨྲ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དཔའ་བོའི་སྟན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་བདུད་དང་ ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་བར་དུ་གཅོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་སླུ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་བྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྡུམས་བྱེད་ཅིང་མཛའ་བ་བརྟན་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་གཡོག་འཕགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་མི་ཕྱེད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚིག་སྙན་ པ་དང་།འཇམ་པོར་སྨྲ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣར་བདེ་ཞིང་སྙིང་དུ་འོང་ལ་བདེན་པའི་ངག་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཀུན་ཏུ་འཐུན་པའི་སྨྲ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཚར་མི་ཆོད་ཅིང་གཟུང་བར་འོས་ལ་འབྲས་བུ་ཡོད་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།དེའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་འཕགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་གཡོག་འཁོར་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་ དང་།དགེ་འདུན་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པ་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་དུས་གསུམ་དུ་ཡན་ལག་ལྔས་གཏུགས་ཏེ་ཕྱག་འཚལ་བར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དཔའ་བོའི་སྟན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་ པོར་མི་ཕྱེད་ཅིང་སྲ་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པའི་དད་པ་དང་།བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་མཆོག་གི་ཆོས་ཉིད་དམ་པ་ལྔ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དུས་གསུམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐང་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་དུས་གསུམ་དུ་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་སྨྲ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གནས་མེད་པ་བླ་ན་མེད་པ་བསྐོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དུས་གསུམ་དུ་དགེ་འདུན་གྱི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་སྨྲ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་མི་ཕྱེད་པའི་གཡོག་འཁོར་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་དུས་གསུམ་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱབས་བླ་ན་མེད་པ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

他制止殺生的戒律是爲了獲得四種遍護法。他說不欺誑語的戒律是爲了在菩提座上獲得不被一切魔障和煩惱障所欺騙的法性。他調解分歧並鞏固友好關係的戒律是爲了獲得不可分裂的大聖聲聞僧團眷屬。 他說悅耳柔和語的戒律是爲了使一切眾生獲得悅耳動聽且真實的語言。他說和諧語的戒律是爲了獲得無盡、值得受持且有果報的說法。他宣說佛陀功德的戒律是爲了獲得具有聖者功德的大僧團眷屬。 他以五體投地禮敬過去、現在、未來三世一切世界無量無數的佛、法、僧、菩薩的戒律是爲了使一切眾生在菩提座上獲得不可破壞、堅固穩固的最勝五法性：信、精進、念、定、慧。 他三時供養一切佛塔的戒律是爲了圓滿一切佛法。他三時宣說法的功德的戒律是爲了轉無住處的無上法輪。他三時宣說僧的功德的戒律是爲了獲得不可分裂的大聖僧團眷屬。他三時皈依三寶的戒律是爲了給予一切眾生無上皈依。

།དེའི་དུས་གསུམ་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ ཐམས་ཅད་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོངས་པར་མི་འགྱུར་བར་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བདེ་བར་འགྱུར་བར་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དུས་གསུམ་དུ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ ཅད་ལ་བསྐལ་པར་ཆོས་སྟོན་པར་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ས་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་དུས་གསུམ་དུ་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་འཆགས་པ་དང་། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་འདོར་བ་དང་། སྡིག་པ་ཐམས་ ཅད་ལ་སྨོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་གཞོམ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་དུས་གསུམ་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐང་བ་ཐོབ་པར་བྱ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་དུས་གསུམ་དུ་སངས་རྒྱས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་དང་། སེམས་ཅན་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་འཇིག་རྟེན་ གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པ་འདས་པ་དང་།མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་ཤིང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དུས་གསུམ་ དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་དུས་གསུམ་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་གཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕ་མ་དང་། བླ་མ་དང་། རྒན་པ་དང་། སློབ་དཔོན་དང་། མཁན་པོ་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པར་བྱེད་པའི་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འཇིགས་པ་དང་། སྐྲག་པ་དང་། ཉམ་ཐག་པ་དང་། མགོན་མེད་པ་དབུགས་འབྱིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དྲིས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་སྐྱོ་བར་ལན་འདེབས་པ་ལ་ལུང་བསྟན་པ་ལ་མཁས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།

他三時祈請一切世界不空無三寶和菩薩的戒律是爲了獲得確定成就圓滿菩提的安樂。他三時祈請一切佛陀恒時說法的戒律是爲了獲得第十地法雲。他三時懺悔一切罪業、捨棄一切罪業、呵斥一切罪業的戒律是爲了徹底摧毀一切習氣相續。 他三時真實持守一切善根的戒律是爲了圓滿一切波羅蜜多。他三時隨喜一切世界過去、現在、未來的佛、獨覺、聖聲聞僧、菩薩以及一切眾生的善根的戒律是爲了圓滿積累無量無邊的菩提資糧。他三時發願證得圓滿菩提的戒律是爲了趨入必定獲得圓滿菩提。 他三時將一切善根迴向圓滿菩提的戒律是爲了獲得如來的力和無畏。他恭敬承事父母、上師、長者、阿阇黎、和尚的戒律是爲了獲得不可摧伏的法性。他救護恐懼、畏懼、困苦、無依者的戒律是爲了獲得對一切問題無厭倦回答的授記善巧。

།དེའི་རྒྱལ་པོ་དང་། ཆོམ་རྐུན་དང་། མེ་དང་། ཆུ་དང་། བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ནང་དུ་ཆུད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་ཅིང་གྲོགས་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་གནས་དང་།ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་བསྐང་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སངས་རྒྱས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་རྗེས་སུ་བསྔགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་སྟོབས་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་དང་འཐུན་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཕ་རོལ གྱི་སེམས་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་།ཡང་དག་པར་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་རྗེས་སུ་སྲུང་བ་དང་འཐུན་པའི་ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་། ཡང་དག་པར་དགའ་ བར་འགྱུར་བའི་ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་མཐའ་ཡས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཚེ་འདིའི་དོན་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་གྱི་དོན་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་དོན་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་དོན་ དང་།རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐེག་པའི་དོན་རྣམས་ལ་བག་མེད་པ་དང་། བརྗེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲན་པ་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དྲན་པ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བརྗེད་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཆོས་ཉན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ དང་།ཆོས་འཛིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཆོས་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཆོས་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་བསྐང་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པར་ འདོད་པ་དང་།ལྷག་པར་སྤྱད་པར་འདོད་ན་ཡང་ལུས་དང་། ངག་དང་། སེམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ།

他救護和幫助陷入國王、盜賊、火災、水災、分享財產等苦難中的人的戒律是爲了圓滿獲得處所、地和大波羅蜜多。他讚歎佛、獨覺、聖聲聞、菩薩的神通變化戒律是爲了獲得無上如來神通力。 他隨順他人意樂的身業戒律、令他人歡喜和滿意的身業戒律、隨順他人意樂的語業戒律、令他人歡喜和滿意的語業戒律是爲了獲得如來無量他心智力。 他對放逸忘失今生利益、來世利益、聲聞乘利益、獨覺乘利益、圓滿菩提乘利益的人生起正念的戒律、令生起憶念的戒律是爲了獲得不忘失法性。 他聽法的戒律、持法的戒律、修習法的戒律、宣說法的戒律是爲了獲得無礙解和圓滿波羅蜜多。 他若欲受持和增上修習戒律,則將一切身語意善根迴向為度脫一切眾生、解脫一切眾生、安慰一切眾生、證得一切智智和圓滿一切佛法。

།ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་དང་། ལྷག་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང་། ལྷག་པར་སྤྱད་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ བསྒྲལ་བ་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་མ་ཞིག་ པ་དང་།མ་རལ་བ་དང་། འདྲེན་མ་མ་ཡིན་པར་སློབ་པའི་ནུས་པ་དང་མི་ལྡན་པར་གྱུར་ན་དེ་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ། དུས་དུས་སུའམ། ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་དུ་ཡང་མི་དགེ་བ་སྤང་བ་དང་། དོར་བ་དང་། བསལ་བར་རྩོལ་ལོ། །འབད་དོ། །དུས་དུས་སུའམ། ཅུང་ ཟད་ཅུང་ཟད་དུ་ཡང་དགེ་བ་ལ་སློབ་པ་དང་།མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བར་རྩོལ་ལོ། །འབད་དོ། སྲིད་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ན་ཡང་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྒྱིད་ལུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ལག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྒོམ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ་དག་གི་དགེ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་དང་། དགེ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ ལ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པ་གྲངས་མེད་ཅིང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་དང་། ཟག་ པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་དང་།མི་སློབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་དགེ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་དང་། དགེ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ལྷག་པར་སྤྱོད་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །ལག་ དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདེ་བ་དང་ལྡན་ལ་ཡིད་བདེ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་ཚེགས་ཆུང་ངུ་དང་།སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུས་མྱུར་དུ་སྐྱེན་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ།

真實持守、增上修習、真實受持、增上修行后，也將一切迴向為度脫一切眾生、解脫一切眾生、安慰一切眾生、證得一切智智和圓滿一切佛法。 若戒律未破、未裂、無雜染而不具學習能力，則應如是正學：時時刻刻或稍微地努力精進斷除、捨棄、消除不善。時時刻刻或稍微地努力精進學習、增長、圓滿善法。即使轉生他處也不會退縮懈怠。 再者，菩薩們發菩提心、憶念菩提心、修習菩提心、發願菩提、祈願菩提，即是他們無量無數地真實持守善戒和增上修習善戒。為什麼呢？因為欲於一切世界對一切眾生生起無漏戒、生起無學戒、真實生起無漏戒、真實生起無學戒，這是真實持守善戒和增上修習善戒的最勝者。這是最殊勝的。 再者，如是菩薩具足安樂、具足悅意，以微小艱難和微小痛苦迅速敏捷地圓滿戒波羅蜜多。

།ལག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན།ལག་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གཞན་དག་གི་རང་གི་ལུས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་དམ། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་འཕྲོག་གམ། ཆུང་མ་འཕྲོག་གམ། དུ་སྨྲ་བའམ། ཕྲ་མ་དང་། ངག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བའམ། གཤེ་འམ། གསོད་དམ། འཛིན་ཏམ། རྡེག་གམ། གཅོད་ཀྱང་སླར་གནོད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་སླར་མི་ཁྲོ་སྟེ་ཤར་གཉེར་ཞིང་འཁོན་དུ་འཛིན་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་གྱི་སྲིད་པ་རྣམས་དང་། སྲིད་པ་འདི་ལ་སྡིག་པ་མི་དགེ བའི་ལས་འདི་དག་བྱས་ཤིང་བསགས་པ་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་ནི་འདི་ཡིན།དེ་དག་གི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་། རང་གི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདག་གིས་མྱོང་བ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་སླར་གནོད་པར་བྱ་ཞིང་སླར་ཁྲོ་བ་དང་། ཤར་ གཉེར་ཞིང་འཁོན་དུ་འཛིན་པར་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ།།ལག་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ། གལ་ཏེ་བདག་གི་སྲོག་གཅོད་པའམ། བདོག་པ་ཐམས་ཅད་འཕྲོག་པའམ། ཆུང་མ་འཕྲོག་པའམ། དུ་སྨྲ་བའམ། ཕྲ་མ་ འམ།ངག་རྩུབ་པོའམ། ཚིག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བའམ། གཤེ་བའམ། གསོད་པའམ། འཛིན་པའམ། རྡེག་པའམ། གཅོད་པ་ཡང་རུང་སྟེ། གཞན་དག་ལ་སླར་གནོད་པ་བྱས་སམ། སླར་ཁྲོ་བའམ། ཤར་གཉེར་ཞིང་འཁོན་དུ་བཟུང་ན་སླར་གནོད་པ་ བྱས་པ་དང་།སླར་ཁྲོས་པ་དང་། ཤར་གཉེར་ཞིང་འཁོན་དུ་བཟུང་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བ་དེའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མི་འདོད་པ། མི་སྡུག་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་འདི་བས་བདག་ལ་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། ལས་ཀྱི་རྒྱུ་འཐུན་པ་བརྒྱ་གྱུར་ཏམ། སྟོང་གྱུར་ཏམ། དེ་བས་ལྷག་པར་མི་འདོད་པ་དང་། མི་སྡུག་པ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་སྡུག་བསྔལ་གཞན་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ།

再者，菩薩如何圓滿忍辱波羅蜜多呢？再者，在此菩薩雖遭他人殺害自身、搶奪一切財物、搶奪妻子、妄語、離間語、粗惡語、綺語、辱罵、殺害、捕捉、毆打、割截，也不會報復、不會生氣，不會懷恨記仇。他如是正學：我自己在過去世和今生造作積累了這些惡不善業，這是其果報，這是其異熟。我自己感受自業果報和自業異熟，為何還要報復他人、生氣、懷恨記仇呢？ 再者，菩薩如是正學：若有人殺害我、搶奪我一切財物、搶奪我妻子、對我妄語、離間語、粗惡語、綺語、辱罵我、殺害我、捕捉我、毆打我、割截我，我若報復、生氣、懷恨記仇，則由於報復、生氣、懷恨記仇的惡不善業，我將遭受比此百倍、千倍乃至更多的不悅意、不可愛、不如意的苦受和業的異熟、業的等流果。

།ལག་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ། སྲོག་ཡོད་པས་སྲོག་གཅོད པར་འགྱུར།རྫས་ཡོད་པས་རྫས་འཕྲོག་པར་འགྱུར། རྣ་བའི་དབང་པོ་ཡོད་པས་རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཐོས་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཕྲ་མ་དང་། ངག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་ཐོས་པར་འགྱུར་ལ། ལུས་ཡོད་པས་ལུས་འདྲེན་པ་དང་། འཆིང་བ་དང་། འཛིན་པ་དང་། རྡེག་པ་དང་། གཅོད་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དངོས་པོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞི། །སྲོག་གི་དབང་པོ་དང་། རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་། ལུས་བླངས་པར་གྱུར་ན་ཇི་ལྟར་གཞན་དག་ལ་སླར་གནོད་པ་དང་། སླར་ཁྲོ་བ་དང་། ཤར་གཉེར་ཞིང་འཁོན་དུ་གཟུང་བར་བྱ སྙམ་མོ།།ལག་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ། དཔེར་ན་སའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་སྲ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད། དེ་ནི་ཆོས་ཉིད། དེ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །ཆུའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གཤེར་བ། མེའི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ ནི་ཚ་བ།རླུང་གི་ཁམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡང་ཞིང་གཡོ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད། དེ་ནི་ཆོས་ཉིད། དེ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཟད་པའི་ཆོས་ཅན། འགོད་པའི་ཆོས་ཅན། འགོག་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ གྱི་ཆོས་ཅན།སྡུག་བསྔལ་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་ཆོས་ཅན། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས། སྡུག་བསྔལ་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་ཆོས། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་ཆོས་ཏེ། དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད། དེ་ནི་ཆོས་ཉིད། དེ་ནི་རང་བཞིན་ ཡིན་ནོ།།སྲོག་གི་དབང་པོ་ཟད་པའི་ཆོས་ཅན། འགོད་པའི་ཆོས་ཅན། འགོག་པའི་ཆོས་ཅན། ཟད་ཅིང་དེངས་ལ་འགོག་པ་དང་། དབང་པོ་དྲུག་པོ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་ཅན། སྡུག་བསྔལ་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་ཆོས་ཅན། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ལ་ སྡུག་བསྔལ་འདུས་ཏེ་རེག་པའི་ཇི་ལྟར་གཞན་དག་ལ་སླར་གནོད་པ་འམ།སླར་ཁྲོ་བའམ། ཤར་གཉེར་ཞིང་འཁོན་དུ་གཟུང་བར་བྱ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད། འདི་ནི་ཆོས་ཉིད། འདི་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་སྙམ་མོ།

再者，菩薩如是正學：因有生命故可被殺害，因有財物故可被搶奪，因有耳根故可聽聞妄語、離間語、粗惡語、綺語，因有身體故可被拖拽、捆綁、捕捉、毆打、割截。若我自己取受了苦的事物、苦的根源、命根、耳根和身體，怎能對他人報復、生氣、懷恨記仇呢？ 再者，菩薩如是正學：譬如地界的特徵是堅實，那是其本質、法性、自性。水界的特徵是濕潤，火界的特徵是溫熱，風界的特徵是輕盈流動，那是其本質、法性、自性。同樣，一切有情皆是盡法、壞法、滅法。一切根皆是苦法、苦集觸法、苦受法。一切身皆是苦法、苦集觸法、苦受法，那是其本質、法性、自性。命根是盡法、壞法、滅法，盡滅消失，六根是苦法、苦集觸法、苦受法，對於這些苦集觸法，怎能對他人報復、生氣、懷恨記仇呢？為什麼呢？因為這是其本質、法性、自性。

།ལག་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ།བདག་གི་མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱང་བདག་མེད་ཅིང་བདག་གི་མེད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་དག་གི་མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱང་བདག་མེད་ཅིང་བདག་གི་ མེད་པ་ཡིན་ན།མཁས་པ་རིག་པ་དག་མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་བདག་མེད་ཅིང་བདག་གི་མེད་པ་ལ། མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་བདག་མེད་ཅིང་བདག་གི་མེད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་དགའ་བའམ། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་འམ། ཡང་དག་པར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་འམ། རྡེག་པའམ། སླར་གནོད་པར་བྱེད་པ་འམ། སླར་ཁྲོ་བ་འམ། ཤར་གཉེར་ཞིང་འཁོན་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར་སྙམ་མོ། །ལག་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ སྟེ།འདི་ལྟ་སྟེ་མིར་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཉུང་ཞིང་ཆུང་གི་།ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་ཆེས་མི་བཟད་ལ་ཆེས་བཟོད་པར་དཀའ་བ་ཡིན། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཆེས་མི་བཟད་ཅིང་བཟོད་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ ན།བདག་གིས་ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ཞིང་ཉུང་བ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་གཞན་དག་ལ་སླར་གནོད་པ་དང་། སླར་ཁྲོ་བ་དང་། ཤར་གཉེར་ཞིང་འཁོན་དུ་གཟུང་བར་བྱ་སྙམ་མོ། །ལག་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ། གང་བདག་ གཅིག་པུའི་དོན་འདོད་པ་དང་།བདག་གཅིག་པུ་ལ་ཕན་པར་འདོད་པས་གཞན་དག་ལ་ཕྱིར་གནོད་པ་བྱེད་ཅིང་ཕྱིར་ཁྲོ་སྟེ་ཤར་གཉེར་ཞིང་འཁོན་དུ་འཛིན་པ་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་ཆ་མ་ཡིན་ན། བདག་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་འདོད་པ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་ འདོད་པ།གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ། ཡི་དམ་བཅས་པ་ཆེན་པོས་ཡི་དམ་བཅས་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་བསྐང་བར་འདོད་པ་ལྟ་ལ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། མི་བཟོད་པ་དང་། ཕྱིར་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་། ཕྱིར་ཁྲོ་བ་དང་། ཤར་གཉེར་ཞིང་འཁོན་དུ་འཛིན་པས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་དག་སོགས་པ་དང་། འཕེལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་གྱི། བཟོད་པ་དང་། ཕྱིར་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ཁྲོ་བ་དང་། ཤར གཉེར་ཞིང་འཁོན་དུ་འཛིན་པ་མི་བྱེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འདི་དག་སོགས་ཤིང་འཕེལ་ཏེ།ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ།

再者，菩薩如是正學：我的眼、耳、鼻、舌、身、意都是無我無我所的，他人的眼、耳、鼻、舌、身、意也是無我無我所的。那麼，智者明白眼、耳、鼻、舌、身、意是無我無我所的，對於無我無我所的眼、耳、鼻、舌、身、意，怎麼會喜愛、貪戀、歡喜、毆打、報復、生氣、懷恨記仇呢？ 再者，菩薩如是正學：人間的苦難是少而小的，而地獄的苦難是極其難忍難耐的。畜生道的苦難和地獄的苦難也是極其難忍難耐的。那麼，我怎能因為小小的苦難就對他人報復、生氣、懷恨記仇呢？ 再者，菩薩如是正學：若只為一己之利，只求自身安樂而報復他人、生氣、懷恨記仇，這都是不應該的，更何況我是爲了利益一切眾生，爲了饒益一切世間，披上大鎧甲，發大誓願，已入大乘，欲圓滿廣大佛法呢？不忍耐、報復、生氣、懷恨記仇不能增長、廣大、圓滿這些佛法，而忍耐、不報復、不生氣、不懷恨記仇才能使這些佛法增長、廣大、圓滿。

།ལག་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བསྐང་བར་འདོད་པས་མནར་མེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ རེག་པས་རེག་ཀྱང་གཞན་དག་ལ་སླར་གནོད་པར་མི་བྱ།སླར་ཁྲོ་བར་མི་བྱ། ཤར་གཉེར་ཞིང་འཁོན་དུ་གཟུང་བར་མི་བྱ་ན། མིའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་རེག་པས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་སྤྱོས་སམ། བརྒྱད་དམ། སྨད་དམ། མི་སྙན་པ་བྱས་ཀྱང་བྱམས་པའི་སེམས་དང་། སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་དག་ལ་དཀར་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཟོད་ཅིང་དང་དུ་ལེན་ཏོ། །དེ་དྲུད་བཤལ་ཏམ། བཅིངས་སམ། བཟུང་ཡང་བྱམས་པའི་སེམས་དང་། སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་། སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་མ་རིག པའི་སྒྲིབ་པའི་སྒོ་ངའི་སྦུབས་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་བཟོད་ཅིང་དང་དུ་ལེན་ཏོ།།དེ་བརྡེགས་ཀྱང་བྱམས་པའི་སེམས་དང་། སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བཟོད་ཅིང་དང་དུ་ལེན་ཏོ། །དེ་རྣ་བ་བཅད་ཀྱང་བྱམས་པའི་སེམས་དང་། སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བཟོད་ཅིང་དང་དུ་ལེན་ཏོ། །དེ་སྣ་བཅད་ཀྱང་བྱམས་པའི་སེམས་དང་། སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཛེས་ཤིང་བླ་ན་མེད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར བཟོད་ཅིང་དང་དུ་ལེན་ཏོ།།དེ་རྐང་པ་བཅད་ཀྱང་བྱམས་པའི་སེམས་དང་། སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཟོད་ཅིང་དང་དུ་ལེན་ཏོ། །དེ་ལག་པ་བཅད་ཀྱང་བྱམས་པའི་སེམས་དང་། སྙིང་རྗེའི་ སེམས་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞི་བ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཆོས་ཀྱི་ལག་པ་བཀྱང་པ་སྦྱིན་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཟོད་ཅིང་དང་དུ་ལེན་ཏོ། །དེ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་བཅད་ཀྱང་བྱམས་པའི་སེམས་དང་། སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ཡན་ལག་དང་། ཉིང་ལག་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཟོད་ཅིང་དང་དུ་ལེན་ཏོ།།དེ་མིག་ཕྱུང་ཡང་བྱམས་པའི་སེམས་དང་། སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤེས་བཞིན་གྱི་མིག་གཡུང་དྲུང་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཟོད་ཅིང་དང་དུ་ལེན་ཏོ།

善男子或善女人慾圓滿佛法者，即便遭受無間地獄之苦觸，也不應報復他人、生氣、懷恨記仇，更何況遭受人間之苦。即便被辱罵、誹謗、貶低或詆譭，也應以慈心、悲心忍受接納，為獲得如來極其清凈無垢的白法。即便被拖拽、捆綁、抓捕，也應以慈心、悲心忍受接納，為在一剎那間破除無明障礙的蛋殼。即便被毆打，也應以慈心、悲心忍受接納，為遮止一切眾生的貪慾和嗔恨。即便耳朵被割，也應以慈心、悲心忍受接納，為使一切眾生生起信仰之法耳。即便鼻子被割，也應以慈心、悲心忍受接納，為使一切眾生享受無上美妙的戒德。即便腳被砍，也應以慈心、悲心忍受接納，為使一切眾生獲得如來四神足。即便手被砍，也應以慈心、悲心忍受接納，為使一切眾生獲得佈施寂靜、近寂之法的伸手。即便全身肢體被砍，也應以慈心、悲心忍受接納，為圓滿六波羅蜜多的肢體和支分。即便眼睛被挖，也應以慈心、悲心忍受接納，為使一切眾生獲得堅固的正知之眼。

།དེ་མགོ་གཅོད་ཀྱང་བྱམས་པའི་སེམས་དང་། སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མགོ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཟོད་ཅིང་དང་དུ་ལེན་ཏོ། །དེ་བཟོད་པ་འདི་དག་དང་། ཇི་མི་སྙམ་པ་འདི་དག་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་འདོད་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱ་བར་འདོད་པ་ན་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བ དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ། །མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་ པ་དང་།མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ།།གལ་ཏེ་བཟོད་པ་འདི་དག་དང་། ཇི་མི་སྙམ་པ་འདི་དག་མ་ཉམས་པ་དང་སྐྱོན་མེད་པ་དང་། འདྲེན་མ་མ་ཡིན་པར་སློབ་པའི་ནུས་པ་དང་མི་ལྡན་པར་གྱུར་ན་དེ་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ། དུས་དུས་སུའམ། ཅུང་ཟད་ ཅུང་ཟད་དུ་ཡང་མི་བཟོད་པ་དང་།ཇི་སྙམ་པར་མི་བྱེད་པ་སྤང་བ་དང་། དོར་བ་དང་། བསལ་བར་སྩོལ་ལོ། །འབད་དོ། །དུས་དུས་སུ་འམ། ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་དུ་ཡང་བཟོད་པ་དང་། ཇི་མི་སྙམ་པ་ལ་སློབ་པ་དང་། མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པར་བྱ་བ་སྩོལ་ལོ།།འབད་དོ། །སྲིད་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ན་ཡང་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྒྱིད་ལུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ལག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྒོམ་པ་ དང་།བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ་དག་གི་བཟོད་པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དགེ་བ་དང་། བཟོད་པ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་དགེ་བ་གྲངས་མེད་ཅིང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

即便頭被砍，也應以慈心、悲心忍受接納，為使一切眾生獲得一切智性的法頭。 他欲現前實現這些忍辱和無分別時，為度脫一切眾生、解脫一切眾生、安慰一切眾生、證得一切智性、圓滿一切佛法而回向。現前實現、作意、已現前實現、已作意后，也為度脫一切眾生、解脫一切眾生、安慰一切眾生、證得一切智性、圓滿一切佛法而回向。 若無力學習這些不退失、無過失、不間斷的忍辱和無分別，他應如是正學：時時刻刻或稍稍也努力斷除、捨棄、消除不忍辱和分別。時時刻刻或稍稍也努力學習忍辱和無分別，增長、圓滿它們。即便轉生他處也不氣餒不懈怠。 再者，菩薩們的發菩提心、憶念菩提心、修習菩提心、愿求菩提、發菩提愿，正是他們無量無數的善妙忍辱行、善妙圓滿忍辱。

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་བཟོད་པ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་དང་།མི་སློབ་པའི་བཟོད་པ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་བཟོད་པ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་བཟོད་པ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་བཟོད་ པ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དགེ་བ་དང་།བཟོད་པ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །ལག་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདེ་བ་དང་ལྡན་ལ་ཡིད་བདེ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་ཚེགས་ཆུང་ངུ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུས་མྱུར་དུ་སྐྱེན་པར་བཟོད་པའི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ།།ལག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ལག་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ། ཕྱོགས་བཅུའི་ཕྱོགས་རེ་རེར་ཡང་འཇིག་རྟེན་ གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་དེ།འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རེ་རེ་ན་ཡང་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་སོ།

為什麼呢？因為欲在一切世界中對一切眾生生起無漏忍辱、生起無學忍辱、正生起無漏忍辱、正生起無學忍辱，這是一切善妙忍辱行、善妙圓滿忍辱中最殊勝的。這是最上等的。 再者，如是菩薩具足安樂、具足喜悅，以微小的艱難和痛苦迅速敏捷地圓滿忍辱波羅蜜多。 再者，菩薩如何圓滿精進波羅蜜多呢？再者，菩薩如是正學：十方每一方向都有無邊無際的世界，每一世界中都有無量眾生。

།དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་ཤིང་མུ་མེད་པ་ལ་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་མུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཐའ་ཡས་པ་དེ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་བགོས་ ལ།སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཐའ་ཡས་པ་ལ་བདེ་བའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་བགོས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པར་དམིགས་པ་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཐའ་ཡས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བར་དམིགས་པ་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཐའ་ཡས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མཐའ་ ཡས་པ་དག་བག་མེད་པར་གྱུར་ཏམ།སེམས་གཞན་དུ་གྱུར་ཏམ། གཉིད་ཀྱིས་ལོག་ཀྱང་ཉིན་མཚན་དུ་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་འཕེལ་བ་དང་། རྒྱས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཐའ་ ཡས་པ་དག་སྐྱེ་བ་དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཐའ་ཡས་པ་དག་སྐྱེ་བས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྙེད་དཀའ་བར་མི་འགྱུར་ན་བདག་གིས་འདིར་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཕེལ་བ་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཐའ་ཡས་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྒྱས་པར་ འགྱུར་བ་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཐའ་ཡས་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ལ་གཞི་དེ་ལས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྙེད་མི་དཀའ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བཞིན་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཉམས་པར་བྱ་སྙམ་མོ།།ལག་གཞན་ཡང་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ།གང་ཞིག་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཐའ་ཡས་པ་དེའི་རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གཅིག་པུ་བསལ་བ་དང་གཞོམ་པར་འདོད་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཐའ་ཡས་པ་འཕེལ་ལ། དགེ་བའི་རྩ་བ་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཐའ་ཡས་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ན། གང་ཞིག་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཐའ་ཡས་པ་དེའི་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་བསལ་བར་འདོད་པ་དང་། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། འདོད་པ་མི་འབྱོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། གྲང་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཚ་བའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྡུག བསྔལ་བསལ་བར་འདོད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སྙམ་མོ།

如是無邊無際的眾生群體是無有邊際、無有窮盡的。我為利益這無量無邊的眾生群體而披甲，為這無量無邊的眾生群體的安樂而披甲。即便放逸、心生異念或睡眠，也能在晝夜的每一剎那中增長、廣大、圓滿利益一切眾生的無量無邊意樂和安樂一切眾生的無量無邊意樂所生的無量善根。在每一剎那中生起無量無邊善根，生起無量無邊菩提資糧蘊，因此獲得圓滿菩提不難。既然我在此已如實見到每一剎那中無量無邊善根的增長、無量無邊善根的廣大，並如實見到由此獲得圓滿菩提不難，為何還要爲了性命而退失獲得圓滿菩提的精進呢？ 再者，菩薩如是正學：若欲僅僅消除、破壞無量無邊眾生群體的衰老苦，也能在每一剎那中增長無量無邊善根，廣大無量無邊善根。更何況欲消除無量無邊眾生群體的生苦、死苦、愛別離苦、怨憎會苦、求不得苦、畜生道苦、閻羅世間苦、地獄苦、寒地獄苦、熱地獄苦呢？

།ལག་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ། གང་ཞིག་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཐའ་ཡས་པ་དེའི་སྡུག་བསྔལ་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་པའི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ གཅིག་ཙམ་དང་འབྲེལ་བ་བསལ་བར་འདོད་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཐའ་ཡས་པ་འཕེལ་ལ།དགེ་བའི་རྩ་བ་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཐའ་ཡས་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ན། གང་ཞིག་མ་འོངས་ཤིང་མ་ཕྱིན་པའི་བསྐལ་པ་མཐའ་ཡས་དཔག་ཏུ་མེད་ པ་རྣམས་སུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཐའ་ཡས་པ་དེའི་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནས་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བར་དུ་བསལ་བར་འདོད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སྙམ་མོ།།ལག་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ། གང་ཞིག་རང་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནམ།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འདོད་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཐའ་ཡས་པ་འཕེལ་ལ། དགེ་བའི་རྩ་བ་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཐའ་ཡས་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ན། རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཆོས་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་ཤིང་ཡོན་ཏན་མུ་མེད་པ།སྟོབས་མཐའ་ཡས་ཤིང་སྟོབས་མུ་མེད་པ་མཐའ་དག་ཆུབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འདོད་པ་དང་། མོས་པ་དང་། སྨོན་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། བག་མེད་པར་གྱུར་ཏམ། གཉིད་ཀྱིས་ལོག་ཀྱང་རྒྱུ་བཞི་དང་། རྐྱེན་བཞི་ དང་།དམིགས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་དེའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཕུང་པོ་མཐའ་ཡས་ཤིང་མུ་མེད་པ་བཞི་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མཐའ་ཡས་ཤིང་མུ་མེད་པ་བཞི་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་ དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཕུང་པོ་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཐའ་ཡས་པ་བཞི་སྐྱེ་བ་དང་།རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཐའ་ཡས་པ་བཞི་སྐྱེ་བ་དག་གིས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྙེད་པར་མི་དཀའ་ན། བདག་གིས་འདིར་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ ཕུང་པོ་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཐའ་ཡས་པ་བཞི་དང་།རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མཐའ་ཡས་ཤིང་མཐའ་ཡས་པ་བཞི་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ལ། གཞི་དེ་ལས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྙེད་པར་མི་དཀའ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བཞིན་དུ་རྫོགས་པའི་ བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཉམས་པར་བྱ་སྙམ་མོ།

再者，菩薩如是正學：若欲僅僅消除無量無邊眾生群體與一剎那相關的苦，也能在每一剎那中增長無量無邊善根，廣大無量無邊善根。更何況欲在無量無邊未來劫中消除無量無邊眾生群體從生苦乃至有苦呢？ 再者，菩薩如是正學：若欲獲得辟支佛或聲聞的功德，也能在每一剎那中增長無量無邊善根，廣大無量無邊善根。更何況善男子或善女人慾證悟、圓滿一切無量無邊佛法功德、無量無邊力，以及對此生起勝解、發願呢？即便放逸或睡眠，那四種因、四種緣、四種所緣也會使其無量無邊四種善根蘊和無量無邊四種菩提資糧蘊在每一剎那中增長廣大。在每一剎那中生起無量無邊四種善根蘊和無量無邊四種圓滿菩提資糧蘊，因此獲得圓滿菩提不難。既然我在此已如實見到每一剎那中無量無邊四種善根蘊和無量無邊四種圓滿菩提資糧蘊，並如實見到由此獲得圓滿菩提不難，為何還要爲了性命而退失獲得圓滿菩提的精進呢？

།རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞི་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་ཡང་མངོན་ཞིང་མུ་ཡང་མངོན་ལ། ལྷོ་དང་། ནུབ་དང་། བྱང་དང་། འོག་དང་། སྟེང་གི་མཐའ་ཡང་མངོན་ཞིང་མུ་ཡང་མངོན་ ལ།དགེ་བའི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལ་ནི་མཐའ་དང་མུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། བདག་གིས་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་འདི་དག་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་ན་ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལ་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་ཉམས་པར་བྱ་སྙམ་མོ།།ལག་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ། གང་དག་སེང་གེ་དང་། སྟག་དང་། ཁྱི་དང་། ཅེ་སྤྱང་དང་། བྱ་རྒོད་དང་། ཁྲུང་ ཁྲུང་དང་།བྱ་རོག་དང་། འུག་པ་དང་། སྲིན་བུ་དང་། སྦྲང་མ་དང་། སྦྲང་བུ་དང་། ཤ་སྦྲང་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་ན། བདག་མིར་གྱུར་བཞིན་དུ་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ ཉམས་པར་བྱ་སྙམ་མོ།།ལག་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ། མི་བརྒྱ་འམ། མི་སྟོང་གིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཉིད་རྟོགས་ཤིང་ཐོབ་ན་བདག་གིས་ཀྱང་འདིར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས་ཤིང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར། གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྟོགས་ཤིང་བརྙེས།གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་རྟོགས་ཤིང་བརྙེས་པར་གྱུར་ན། བདག་གིས་འདིར་སྲོག་ གི་ཕྱིར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཉམས་པར་བྱ་སྙམ་མོ།།ལག་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་སྟོན་པའོ།

四大海洋的東邊界可見、彼岸可見，南、西、北、下、上的邊界也可見、彼岸也可見。而那四種無量無邊的善根菩提資糧大海是無有邊際、無有窮盡的。既然我在每一剎那中增長廣大這四種善根菩提資糧大海，為何還要爲了性命而退失獲得圓滿菩提的精進呢？ 再者，菩薩如是正學：若獅子、虎、狗、豺、禿鷲、鶴、烏鴉、貓頭鷹、蟲、蜂、蚊、牛虻等也能證得無上正等正覺，我身為人豈能爲了性命而退失獲得圓滿菩提的精進呢？ 再者，菩薩如是正學：若百人或千人能證悟、獲得佛果，我為何不能在此證悟、獲得？如恒河沙數如來、應供、正等正覺已證悟、獲得，如恒河沙數如來、應供、正等正覺將證悟、獲得，我為何還要爲了性命而退失獲得圓滿菩提的精進呢？ 再者，菩薩精進勇猛，佛為導師。

།ཞེས་སྟོན་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུངས་པའམ། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བཤད་པའམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བཤད་པའམ། ཐ་ན་སྨྱོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དག་དང་། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ ཕྱིན་པ་དང་།བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ དག་མགོ་དང་གོས་ལ་མེ་འབར་བ་བཞིན་དུ་རྟག་པར་རྒྱུན་ཏུ་ཉན་ཏོ།།ངེས་པར་བྱེད་དོ། །རྟོག་གོ་།མཁས་པ་ལེ་ལོ་མེད་པ་ནི་རུ་ཤིང་བཞིན་དུ་བྱེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མདུང་ཐུང་དག་གིས་བཟློག་ཀྱང་དེ་མགོ་དང་གོས་ལ་མེ་འབར་བ་བཞིན་དུ་རྟག་པར་རྒྱུན་ཏུ་ཆོས་དེ་དག་འཛིན་ཏོ། ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །འཆད་དོ། །ཀློག་གོ་།རྗེས་སུ་སེམས་སོ། །གཞན་དག་ལ་སྟོན་ཏོ། །གོ་བར་བྱེད་དོ། །མཁས་པ་ལེ་ལོ་མེད་པ་ནི་རུ་ཤིང་བཞིན་དུ་བྱེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མདུང་ཐུང་དག་གིས་བཟློག་ཀྱང་རུང་། དེ་བཅོལ་ཀྱང་རུང་། མ་བཅོལ་ཡང་རུང་། སེམས ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དང་།ཅི་བྱ་བ་ཆོས་ཅན་ཆོས་དང་ལྡན་པ། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་བདེ་བའམ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཏུ་བདེ་བ་དག་ལ་རང་གི་ལུས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་དང་། ཡོ་བྱད་དུ་གྱུར་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བསྒྲིབས་པ་མེད་པ། ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པ་བཞི་ པོ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་དང་།ཡོ་བྱད་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །ལག་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་རང་གི་ལུས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་དང་། ཡོ་བྱད་དུ་གྱུར་པར་བྱེད་དེ། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། སློབ་དཔོན་དང་། བླ་མ་དང་། རྒན་པ་དང་། ནད་པ་དང་། མགོན་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པར་བྱ་བ་དང་། སྲི་ཞུ་བྱ་བ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བས་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་རོ།

如是教導時，無論是佛所說、聲聞所說、菩薩所說，乃至瘋人所說的法，以及能圓滿佈施波羅蜜多、持戒波羅蜜多、忍辱波羅蜜多、精進波羅蜜多、禪定波羅蜜多、智慧波羅蜜多，能獲得佛法、獲得圓滿菩提、獲得一切智的法，他都如頭髮衣服著火一般恒常不斷地聽聞。決定、思維、精進無懈怠地如鉆木取火般專注修習，即使被短矛阻擋，也如頭髮衣服著火一般恒常不斷地受持這些法。遍知、解說、讀誦、思惟、教導他人、使人瞭解。精進無懈怠地如鉆木取火般專注修習，即使被短矛阻擋也罷，無論受囑託與否，都以自身作為一切眾生的受用和資具，為眾生謀求今世安樂或來世安樂的如法之事。 譬如四大無礙無所執著的大種是一切眾生的受用和資具。同樣，菩薩也使自身成為一切眾生的受用和資具，特別是對佛、法、僧、菩薩、師長、上師、長者、病人、無依者等，以受用、承事、供養而有所區別。

།དེ་མགོ་དང་གོས་ལ་མེ་འབར་བ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་སེམས་དང་གཞན་ གྱི་སྙིང་དགའ་བར་འགྱུར་བའི་ཚིག་དང་།རྗེས་སུ་འཐུན་པ་དང་། འཐུན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བགོད་པ་དང་། གྲོགས་བྱེད་པ་དང་། གྲོགས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། དགེ་བ་འཐུན་པ་དང་། དོན་འཐུན་པས་རྗེས་སུ་ཞུགས་ནས་མངོན་དུ་དད་པར་བྱས་ཤིང་བསྡུས་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ འོས་པ་རྣམས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་འཛུད་དོ།།འདུལ་ལོ། །འགོད་དོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་འོས་པ་རྣམས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལའོ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་འོས་པ་རྣམས་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་འཛུད་དོ། །འདུལ་ལོ། །འགོད་དོ། ། མཁས་པ་ལེ་ལོ་མེད་པ་ནི་མདུང་ཐུང་དག་གིས་བཟློག་ཀྱང་མགོ་དང་གོས་ལ་མེ་འབར་བ་བཞིན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆེད་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་རྒྱུ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་ཆེད་དང་། དགེ་བའི་རྒྱུ་དང་། དགེ་བའི་ཆེད་ལ་གྲང་བ་ཡང་ཁྱད་དུ་གསོད ལ།ཚ་བ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། ཤ་སྦྲང་དང་། སྦྲང་བུ་དང་། རླུང་དང་། ཉི་མ་དང་། སྡིག་སྦྲུལ་གྱིས་རེག་པ་དང་། གཞན་གྱིས་ངན་དུ་སྨྲས་པ་དང་། ངན་དུ་བརྗོད་པའི་ཚིག་གི་ལམ་དང་། ངལ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། གཉིད་དང་། མི་དགའ་བ་དང་། ལུས་དང་སྲོག་ཀྱང་ཁྱད་དུ་གསོད་དོ། །མཁས་པ་ལེ་ལོ་མེད་པ་ནི་མདུང་ཐུང་དག་གིས་བཟློག་ཀྱང་དེ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆེད་ལ་ལྷའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཁྱད་དུ་གསོད་དོ། །ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཁྱད་དུ་གསོད་དོ། །མི་ཡི་སྡུག་བསྔལ ཡང་ཁྱད་དུ་གསོད་དོ།།ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཁྱད་དུ་གསོད་དོ། །དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་ཁྱད་དུ་གསོད་དོ། །མཁས་པ་ལེ་ལོ་མེད་པ་ནི་མདུང་ཐུང་དག་གིས་བཟློག་ཀྱང་དེ་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ ཆོས་ཡོངས་སུ་བསྐང་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་།སྤྱོད་ལམ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་ཞིང་རྟུལ་བ་བརྟན་ཏོ།

他如頭髮衣服著火一般，以能令他人心意歡喜的言語、隨順、和合、正確引導、助伴、成為朋友、善法相應、利益相應地隨順而行，使人生起信心並攝受。對適合聲聞乘者，引導、調伏、安置於聲聞乘；對適合緣覺乘者，引導、調伏、安置於緣覺乘；對適合圓滿菩提乘者，引導、調伏、安置於圓滿菩提乘。 精進無懈怠者即使被短矛阻擋，也如頭髮衣服著火一般，爲了正法之因、正法之目的、六波羅蜜多之因、六波羅蜜多之目的、善法之因、善法之目的，不畏懼寒冷、炎熱、飢渴、蚊虻、風日、毒蛇觸碰、他人惡語、誹謗、疲勞、煩惱、睡眠、不悅，乃至輕視身命。 精進無懈怠者即使被短矛阻擋，爲了圓滿菩提之因、圓滿菩提之目的，也輕視天人之苦、阿修羅之苦、人之苦、畜生之苦、地獄之苦。 精進無懈怠者即使被短矛阻擋，爲了獲得圓滿無與倫比的佛法、成就一切行為和波羅蜜多，也堅持精進，堅定不移。

།དེའི་བརྩོན་འགྲུས་འདི་དང་། རྟུལ་བ་འདི་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་འདོད་པ་དང་། བརྩམ་པར་ འདོད་པ་ན་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བ་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ དོ།།མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དང་། རྩོམ་པ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་དང་། བརྩམས་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ།།གལ་ཏེ་བརྩོན་འགྲུས་འདི་མ་ཉམས་པ་དང་། སྐྱོན་མེད་པ་དང་། འདྲེན་མ་མ་ཡིན་པར་སློབ་པའི་ནུས་པ་དང་མི་ལྡན་པར་གྱུར་ན། དེ་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ། དུས་དུས་སུའམ། ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་ དུ་ཡང་སྙོམ་ལས་དང་།ལེ་ལོ་སྤོང་བ་དང་། དོར་བ་དང་། བསལ་བར་རྩོལ་ལོ། །འབད་དོ། །དུས་དུས་སུའམ། ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་དུ་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་དང་། རྟུལ་བ་ལ་སློབ་པ་དང་། མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བར་རྩོལ་ལོ། །འབད་དོ། །སྲིད་པ་གཞན་ དུ་གྱུར་པ་ན་ཡང་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྒྱིད་ལུག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ལག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྒོམ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ་དག་གི་བརྩོན་འགྲུས་དགེ་བ་དང་།རྩོལ་བ་དགེ་བ་གྲངས་མེད་ཅིང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་བརྩོན་ འགྲུས་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་དང་།མི་སློབ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དགེ་བ་དང་། རྩོལ་བ་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དམ་པ་ཡིན་ནོ།

當他想要現前實現這種精進和堅毅時，他爲了度脫一切眾生、解脫一切眾生、安慰一切眾生、證得一切智、圓滿一切佛法而回向。當他現前實現、開始、已經現前實現、已經開始時，也爲了度脫一切眾生、解脫一切眾生、安慰一切眾生、證得一切智、圓滿一切佛法而回向。 如果這種精進沒有退失、無過失、不間斷，但缺乏學習的能力，他就這樣正確地學習：時時刻刻或稍微地努力斷除、捨棄、消除懈怠和懶惰。時時刻刻或稍微地努力學習精進和堅毅，使之增長、圓滿。即使轉生他處也不會退縮和氣餒。 再者，菩薩們發菩提心、憶念菩提心、修習菩提心、愿求菩提、發菩提愿，這就是他們無量無數的善精進和善努力。為什麼呢？因為他們希望在一切世界中為一切眾生生起無漏精進、正確生起無漏精進、生起無學精進、正確生起無學精進，這是一切善精進和善努力中最殊勝的。這是最上等的。

།ལག་དེ་ལྟར་ན་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདེ་བ་དང་ལྡན་ལ་ཡིད་བདེ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་ཚེགས་ཆུང་ངུ་དང་།སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུས་མྱུར་དུ་སྐྱེན་པར་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ་སྟེ་ཐ་མའོ། །ལག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་ བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན།ལག་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ན། མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མིག་གི་དབང་པོ་སྡོམ་པས་མ་བསྡམས་པར་གནས་པས་འཇིག་རྟེན་ ན་བརྣབ་སེམས་དང་།ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་རྗེས་སུ་ཟག་པ་དེ་དག་བསྡམ་པའི་ཕྱིར་ནན་ཏན་བྱེད་ཅིང་སྲུང་སྟེ། མིག་གི་དབང་པོས་མིག་གི་དབང་པོ་སྡོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བས་སྒྲ་རྣམས་ཐོས་པ་དང་། སྣས་དྲི་རྣམས་ཚོར་བ་དང་། ལྕེས་རོ་ རྣམས་མྱོང་བ་དང་།ལུས་ཀྱིས་རེག་བྱ་རྣམས་ལ་རེག་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་ནས་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་སྡོམ་པས་མ་བསྡམས་པར་གནས་པས་འཇིག་རྟེན་ན་བརྣབ་སེམས་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། སྡིག་པ་ མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་རྗེས་སུ་ཟག་པ་དེ་དག་བསྡམ་པའི་ཕྱིར་ནན་ཏན་བྱེད་ཅིང་སྲུང་སྟེ།ཡིད་ཀྱི་དབང་པོས་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་སྡོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་འགྲོ་འམ། འགྲེང་ངམ། འདུག་གམ། ཉལ་ལམ། ཅང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་ཀྱང་རུང་སྟེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་དང་། ཞི་བའི་ གནས་ཀྱི་གནས་མི་འདོར་རོ།།རྣམ་པར་མི་འདོར་རོ། །དེ་ལག་མི་རྒོད་པ་དང་། མུ་ཅོར་མི་སྨྲ་བ་དང་། ཚིག་མི་མང་བ་དང་། མིག་མི་གཡེང་བ་དང་། དབང་པོ་མི་གཡེང་བ་དང་། མི་རྒོད་པ་དང་། ཏོམ་ཅོལ་མེད་པ་དང་། ལུས་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དང་། ངག་འཁྲུལ་བ་མེད་པ་དང་། སེམས་ འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དང་།དབེན་ཡང་རུང་། མི་དབེན་ཡང་རུང་། སྤྱོད་ལམ་མི་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ།

如是，菩薩具足安樂、心生歡喜，以微小的辛勞和痛苦迅速圓滿精進波羅蜜多。 第二卷終。 再者，菩薩如何圓滿禪定波羅蜜多？在此，菩薩以眼見色時，不取相、不執著。為什麼呢？因為眼根不防護而住，世間貪慾、憂愁、罪惡不善法隨之而生，為防護這些，他勤勉守護，以眼根防護眼根。同樣，耳聞聲、鼻嗅香、舌嘗味、身觸所觸、意識法時，不取相、不執著。為什麼呢？因為意根不防護而住，世間貪慾、憂愁、罪惡不善法隨之而生，為防護這些，他勤勉守護，以意根防護意根。 他行走、站立、坐臥、沉默時，都不捨棄等持處和寂靜處。他不輕浮、不妄語、不多言、眼不散亂、諸根不散亂、不輕浮、不放逸、身無錯亂、語無錯亂、心無錯亂，無論是否獨處，行為都不退失。

།བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། མལ་ཆ་དང་། སྟན་དང་། གནས་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་། ཡོ་བྱད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡང་རུང་བདག་གིས་ཆོག་ཤེས་ཤིང་གསོ་སླ་བ་དང་། དགང་སླ་བ་དང་། རིམ་གྲོ་བྱ་སླ་བ་དང་། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་དགེ་བ་དང་། འདུ་འཛི་ལས་དབེན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན། ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་ལ་མཉམ་ཞིང་འགྱུར་བ་མེད་དེ་མ་ཁེངས་མ་དུད་པ་ཡིན། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། བསྟོད་པ་དང་། སྨད་པ་དང་། གྲགས་པ་དང་། མ་གྲགས པ་དང་།འཚོ་བ་དང་། འཆི་བ་ལ་མཉམ་ཞིང་འགྱུར་བ་མེད་དེ་མ་ཁེངས་མ་དུད་པ་ཡིན། མཛའ་བ་དང་། དགྲ་དང་། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་འཐུན་པ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་མི་འཐུན་པ་དང་། འཕགས་པ་དང་། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། དབེན་པ་དང་། ལང་ལོང་རྣམས་ལ་ཡང་མཉམ་ཞིང་འགྱུར་བ་མེད་དེ་མ་ཁེངས་མ་དུད་པ་ཡིན། གཟུགས་སྡུག་པ་དང་། མི་སྡུག་པ་རྣམས་ལ་ཡང་འཐུན་པ་དང་མི་འཐུན་པ་མེད་པ་ཡིན། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་སྡུག་པ་དང་། མི་སྡུག་པ་རྣམས་ལ་ཡང འཐུན་པ་དང་།མི་འཐུན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འདོད་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བསླང་ནས་ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་རོ་མྱོང་བ་ཡིན་པས་ཀེང་རུས་ལྟ་བུར་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །འདོད་པ་རྣམས་ནི་དགྲ་མང་བའི་ཕྱིར་ཤ་སྣག་གུ་ལྟ་བུར་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །འདོད་པ་རྣམས་ནི་ བླངས་ན་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡོངས་སུ་བཏང་ན་བདེ་བའི་ཕྱིར་རྩཝ་མེ་ལྟ་བུར་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ།།འདོད་པ་རྣམས་ནི་གནོད་པ་མང་བའི་ཕྱིར་ཤིང་གི་རྩེ་མོའི་ཤིང་ཏོག་ལྟ་བུར་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །འདོད་པ་རྣམས་ནི་དབང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སློང་བ་ལྟ་བུར་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །འདོད་པ་རྣམས་ནི་སྐད་ ཅིག་ཙམ་ཞིག་ནོར་པས་དགའ་བའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ།།འདོད་པ་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མཛེ་ལྟ་བུར་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །འདོད་པ་རྣམས་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དང་། ངན་འགྲོ་ལོག་ པར་ལྟུང་བ་དང་།སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་མཐའ་ཡིན་པས་མཆིལ་པ་ལྟ་བུར་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །འདོད་པ་རྣམས་ནི་ངོམས་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། སྐོམ་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཚྭ་ཆུ་ལྟ་བུར་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ།

無論是飲食、臥具、坐具、住處、治病藥物，還是任何資具，他都知足、易養、易滿、易事、行為善良、遠離喧囂。對於得與不得平等無變，不驕不卑。對於樂與苦、稱與譏、名與不名、生與死平等無變，不驕不卑。對於親與敵、善與不善、可意順心與不可意不順心、聖法與非聖法、寂靜與喧鬧也平等無變，不驕不卑。對於美醜色法也無順逆。對於悅耳不悅耳之聲、香臭之氣味、美惡之滋味、舒適不適之觸感、善惡之法也無順逆。 他觀想慾望是由自心所生，因邪分別而生味著，如同骨架。他觀想慾望因敵眾多，如同肉塊。他觀想慾望因取則苦、舍則樂，如同草火。他觀想慾望因害處多，如同樹梢果實。他觀想慾望因非自在，如同乞丐。他觀想慾望因暫時迷惑而生歡喜，如同夢境。他觀想慾望因苦中計樂、顛倒所生，如同麻風。他觀想慾望因是一切惡行之事、惡趣墮落、地獄邊際，如同唾液。他觀想慾望因無法滿足、增長渴求，如同鹽水。

།དེ་འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པ་དང་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་ དབེན་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ།དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་དང་པོ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ནང་ཡོངས་སུ་དང་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་རྟོག་པ་མེད་པ། དཔྱོད་པ་མེད་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་ཤིང་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་ལ འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་དེ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་བདེ་བ་ལ་གནས་པ་བཏང་སྙོམས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ།བསམ་གཏན་གསུམ་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་བདེ་བ་ཡང་སྤངས་ཏེ། སྔ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཡང་སྤངས་ཤིང་ཡིད་བདེ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་ནུབ་པས་ བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ།བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདེ་བའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བྱམས་པ་ཚད་མེད་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། ། དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྡུག་བསྔལ་བའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དགའ་བ་ཚད་མེད་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ སྡུག་བསྔལ་ཡང་མེད་བདེ་བ་ཡང་མེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བཏང་སྙོམས་ཚད་མེད་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ།།དེ་གཟུགས་ལ་རགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་ནམ་མཁའ་ལ་ཞི་བའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་ སོ།།དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཞི་བའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལ་ཞི་བའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་འདུ་ཤེས་མེད་ འདུ་ཤེས་མེད་མིན་ལ་ཞི་བའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ།

他遠離慾望，遠離罪惡和不善法，具有尋思和伺察，具有由遠離而生的喜樂，進入並安住于第一禪定。他離開尋思和伺察，內心清凈，心一境性，無尋無伺，具有由定而生的喜樂，進入並安住于第二禪定。他離開對喜的貪著，安住于舍，具有正念和正知，以身體感受快樂，如聖者所說的”具念安住於樂而舍”，進入並安住于第三禪定。他捨棄了快樂，早已捨棄了痛苦，喜憂已滅，不苦不樂，具有舍念清凈，進入並安住于第四禪定。他對一切眾生生起快樂的想法，修習並安住于無量慈。他對一切眾生生起痛苦的想法，修習並安住于無量悲。他對眾生生起歡喜的想法，修習並安住于無量喜。他對眾生生起既無苦也無樂的想法，修習並安住于無量舍。他對色法生起粗重的想法，對虛空生起寂靜的想法，進入並安住于空無邊處。他對識生起寂靜的想法，進入並安住于識無邊處。他對無所有生起寂靜的想法，進入並安住于無所有處。他對非想非非想生起寂靜的想法，進入並安住于非想非非想處。

།དེ་རང་གི་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་གནས་ཤིང་ཇི་ལྟར་འདུག་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུན་ཐུང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་རྒྱུན་ཐུང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། རྒྱུན་རིང་ བ་རྣམས་ལ་ཡང་རྒྱུན་རིང་བའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་།འབྱུང་བ་དྲན་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་སེམས་ཅན་གྱི་ལུས་རྣམས་ལ་མི་སྡུག་པའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་མི་སྡུག་པའི་འདུ་ཤེས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་འཆི་བའི་མཚན་ མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་འཆི་བའི་འདུ་ཤེས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ།།དེ་ན་བ་དང་རྒ་བའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཉེས་དམིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་ཁ་ཟས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་འགྱུར་བ་ལ་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། གནོད་པའི་རྒྱུར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཁ་ཟས་ ལ་མི་འཐུན་པའི་འདུ་ཤེས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ།།དེ་ཁྱིམ་དང་། གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། ལྗོངས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་འབྱོར་པ་དང་བྲལ་བའི་མཚན་མར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ནགས་ཚལ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དང་། ཀུན་དགའི་ར་བ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དང་བྲལ་བའི་མཚན་མར་ ཡིད་ལ་བྱེད་པས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ།།དེ་ནང་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ཁ་དོག་ངན་པ་རྣམས་ལ་མཚན་མར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་པོ་རྫོགས་ པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ།།དེ་ནང་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཚད་མེད་པ་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ཁ་དོག་ངན་པ་རྣམས་ལ་མཚན་མར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་ཤི་བའི་ལུས་བསྲེགས་པ་དེ་ལ་རླུང་ངམ་ཆུས་ཐལ་བ་ཡང་ མེད་པར་བྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་།ཞིགས་པ་ལ་ཕྱེ་མ་ཡང་མེད་པ་དང་། རྡུལ་དུ་གྱུར་པ་ལ་རྡུལ་ཀྱང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་བསྒོམས་ཤིང་བསྒྲུབས་ཏེ་ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ཁ་དོག་ངན་པ་རྣམས་ ལ་མཚན་མར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ།།དེ་དེ་བཞིན་དུ་ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཚད་མེད་པ་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་། ཁ་དོག་ངན་པ་རྣམས་ལ་མཚན་མར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཟིལ་གྱིས་ གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ།

他如其自身的吸氣和呼氣所處和所在那樣，對於短暫的也以短暫的想法，對於長久的也以長久的想法作意，以吸氣和呼氣的唸完全成就而安住。他對眾生的身體作不凈相的作意，以不凈想完全成就而安住。他對死亡的相作意，以死亡想完全成就而安住。他對疾病和衰老的相作意，以過患想完全成就而安住。他對尋求和變化飲食作為疾病之因和損害之因作意，以對飲食不適想完全成就而安住。他對家、村、城、國的一切世間作為離開繁榮的相作意，對遠離奇妙的森林和奇妙的園林作為相作意，以對一切世間不歡喜想完全成就而安住。他以內有色想對外部小色、好色和壞色作為相作意，以勝處第一完全成就而安住。他以內有色想對外部無量色、好色和壞色作為相作意，以勝處第二完全成就而安住。他對那死屍被火燒后，以風或水使之連灰塵也沒有的想法，對碎裂的連粉末也沒有的想法，對成為塵埃的連塵埃也沒有的想法，修習併成就滅盡，以內無色想對外部小色、好色和壞色作為相作意，以勝處第三完全成就而安住。他如是以內無色想對外部無量色、好色和壞色作為相作意，以勝處第四完全成就而安住。

།དེ་དེ་བཞིན་དུ་ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྔོན་པོ་ཚད་མེད་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས་ལ་མཚན་མར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་དེ་ བཞིན་དུ་ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སེར་པོ་དང་།དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་ཚད་མེད་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས་ལ་མཚན་མར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པ་དང་། བདུན་པ་དང་། བརྒྱད་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེས་ས་འདི་ མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་མཚན་མར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཟད་པར་སར་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ།།དེ་ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་དང་། སྔོན་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། དཀར་པོ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐའ་ཡས་སོ་ཞེས་མཚན་མར་ཡིད་ལ་བྱས་པས་ ཟད་པར་ཆུ་དང་།ཟད་པར་མེ་དང་། ཟད་པར་རླུང་དང་། ཟད་པར་སྔོན་པོ་དང་། ཟད་པར་སེར་པོ་དང་། ཟད་པར་དམར་པོ་དང་། ཟད་པར་དཀར་པོ་དང་། ཟད་པར་ནམ་མཁའ་དང་། ཟད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་སྙོམས་པར་འཇུག་ པ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་འདོགས་ཏེ།སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་དམིགས་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་དམིགས་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་མི་འཆད་པར་བྱ་བ་ལ་དམིགས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་རྒྱན་ ལ་དམིགས་པ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཚངས་པའི་དབྱངས་ལ་དམིགས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་ལ་དམིགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་དམིགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་རྣམ་པར་སྦྱང་བ་ལ་དམིགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་ བཀོད་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་།ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ལ་དམིགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་གཞོམ་པ་ལ་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་འདོགས་སོ། །དེ་བསམ་གཏན་བྱེད་པ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་བཞི་དང་བྲལ་བར་བསམ་གཏན་བྱེད་དོ། ། སའི་ཁམས་ལ་མི་གནས། ཆུའི་ཁམས་ལ་མི་གནས། མེའི་ཁམས་ལ་མི་གནས། རླུང་གི་ཁམས་ལ་མི་གནས། ནམ་མཁའི་ཁམས་ལ་མི་གནས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལ་མི་གནས། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་མི་གནས། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་མི་གནས་པར་བསམ གཏན་བྱེད་དོ།།དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་ལ་གནས་ཤིང་བསམ་གཏན་ལ་དགའོ།

這樣，他通過內心無色想而外觀無量悅意的青色色法，作意其相而制勝，圓滿第五勝處而安住。同樣地，他通過內心無色想而外觀無量悅意的黃色、紅色和白色色法，作意其相而制勝，圓滿第六、第七和第八勝處而安住。他作意”此地無邊”之相，圓滿地遍處而安住。他作意”水、火、風、青、黃、紅、白、空、識無邊”之相，圓滿水遍處、火遍處、風遍處、青遍處、黃遍處、紅遍處、白遍處、空遍處和識遍處而安住。他入定時，將心繫念於一切善根所緣：緣大悲所緣、緣受持正法所緣、緣不斷三寶種性所緣、緣佛身莊嚴所緣、緣佛語梵音所緣、緣宿願所緣、緣成熟一切眾生所緣、緣清凈世間所緣、緣菩提道場莊嚴所緣、緣轉法輪所緣、緣摧破一切眾生煩惱所緣，將心繫念於此。他修禪定時，遠離四識住而修禪定。不住地界，不住水界，不住火界，不住風界，不住空界，不住識界，不住此世間，不住彼世間而修禪定。他為獲得一切無上三昧、等持，而安住禪定、歡喜禪定。

།དེ་བསམ་གཏན་དེ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་བསམ་གཏན་བྱེད་པར་འདོད་པ་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འདོད་པ་ ན་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བ་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ། ། བསམ་གཏན་བྱེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་བྱས་པ་དང་། ལངས་ནས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ།།གལ་ཏེ་བསམ་གཏན་དེ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་སློབ་པའི་ནུས་པ་དང་མི་ལྡན་པར་གྱུར་ན་དེ་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ། དུས་དུས་སུ་འམ། ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་དུ་ཡང་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཡིན་ པ་སྤང་བ་དང་།དོར་བ་དང་། བསལ་བར་རྩོལ་ལོ། །འབད་དོ། །དུས་དུས་སུ་འམ། ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་དུ་ཡང་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་དང་། སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པར་སློབ་པ་དང་། མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བར་རྩོལ་ལོ། །འབད་དོ། །སྲིད་པ་ གཞན་དུ་གྱུར་པ་ན་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྒྱིད་ལུག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ལག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྒོམ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་ འདེབས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ་དག་གི་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་དགེ་བ་དང་།སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་དགེ་བ་གྲངས་མེད་ཅིང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་ མཉམ་པར་གཞག་པ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་དང་།མི་སློབ་པའི་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་དེ་ནི། སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་དགེ་བ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་དགེ་བ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

他欲修習那些禪定和三昧、欲入定時，也為度脫一切眾生、解脫一切眾生、安慰一切眾生、證得一切智、圓滿一切佛法而回向。修禪定時、修禪定后、出定后，也為度脫一切眾生、解脫一切眾生、安慰一切眾生、證得一切智、圓滿一切佛法而回向。若他不具修習那些禪定和三昧的能力，則應如是正修學：時時刻刻或稍許稍許地努力斷除、捨棄、消除散亂心和非三昧。時時刻刻或稍許稍許地努力學習專注心、等持心，增長、圓滿。轉生他處時不會氣餒、懈怠。 再者，諸菩薩發菩提心、憶念菩提心、修習菩提心、愿求菩提、發菩提愿，即是他們無量無數善妙的等持心、專注心。為什麼呢？因為他們欲於一切世界為一切眾生生起無漏等持心，欲生起無學等持心，欲正生起無漏等持心，欲正生起無學等持心，這就是無邊無際的善妙等持心、善妙專注心。

།ལག་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདེ་བ་དང་ལྡན་ལ་ཡིད་བདེ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་ཚེགས་ཆུང་ངུ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས པར་བྱེད་དོ།།ལག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ལག་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མདུང་ཐུང་དག་གིས་བཟློག་ཀྱང་གང་ཟག་གང་དག་ཐོས་པ་མང་བ། ཐོས་པ་འཛིན་པ། ཐོས་པ་བསགས་པ། དོན་ཤེས་པ། བཤད་པ་ཤེས་པ། དཔྱོད་པ་ཅན། ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་དོན་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་དེ་དག་ལ་སྙེན་ཅིང་སྟེན་ཏེ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་དོ། །དེ་ཐོས་པའི་ཆེད་དང་། བཤད་པའི་ཆེད་དང་། དོན་གྱི་ཆེད་དང་། དོན་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པའི་ཆེད་དང་། སློབ་དཔོན་དང་མཁན་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་ཆེད ལ་གྲང་བ་ཡང་ཁྱད་དུ་གསོད།ཚ་བ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་དང་། ཤ་སྦྲང་དང་། སྦྲང་བུ་དང་། རླུང་དང་། ཉི་མ་དང་། སྡིག་སྦྲུལ་གྱིས་རེག་པ་དང་། གཞན་གྱིས་ངན་དུ་སྨྲས་ཤིང་ངན་དུ་བརྗོད་པའི་ཚིག་གི་ལམ་དང་། ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་དྲག་པ། རྩུབ་པ། མི་བཟད་པ། སྲོག་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཁྱད་དུ་གསོད་དོ། །དེ་ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་རིན་པོ་ཆེར་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་གནས། ཆོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་དུ་འདུ་ཤེས། ཆོས་ཉན་པ་ལ་ནི་དཀོན་པ་རྙེད་པར་འདུ་ཤེས། ཆོས་འཛིན་པ་ལ་ནི་དོན་ཡོད་པར་སྲོག་སོགས་པར་འདུ་ཤེས། ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མང་དུ་བྱེད་པ་ལ་ནི་སྲོག་དོན་ཡོད་པར་འདུ་ཤེས། ཆོས་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ལ་ནི་ཚེ་རབས་བརྒྱར་མི་རྙེད་པར་འདུ་ཤེས་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེར་ཆོས་དེ་དག་ཉན་ཅིང་འཛིན་ལ་མང་དུ་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་རྟོག་ན་ཁམས་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས། ཕུང་པོ་རྣམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད རྣམས་དང་།འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་། དུས་དང་། ཐེག་པ་རྣམས་དང་། དགེ་བ་བསགས་པ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཁམས་རྣམས་ཇི་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤེ་ན། ཁམས་ནི་གཉིས་ཏེ། འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཤེས་བྱ་བ་སྟེ། ཁམས་གཉིས་པོ་དེ་དག་གོ་།འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ནི་གང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ནི་གང་ཞེ་ན། གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པ་དང་། འགག་པ་འདི་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ།

再者，如是菩薩具足安樂、具足喜悅，以少許辛勞、少許痛苦而圓滿禪定波羅蜜多。 再者，菩薩如何圓滿般若波羅蜜多呢？在此，菩薩即使被短矛阻擋，也親近、依止、承事那些多聞、持聞、積聞、解義、善說、具抉擇、如實了悟所聞義的人。爲了聽聞、爲了解說、爲了義理、爲了遍察義理、爲了承事親教師和和尚，他不在意寒冷、炎熱、飢餓、口渴、蚊蟲叮咬、風吹日曬、毒蛇觸碰，以及他人惡語相向、身體感受劇烈、粗暴、難忍乃至致命。他對諸法住于珍寶想，對說法者住于珍寶藏想，對聽法住于獲得稀有想，對持法住于有義保命想，對多修法功德住于命有意義想，對遍察法住于百世不得想。他於此聽聞、受持、多修、遍察那些法，也善知諸界、諸蘊、諸處、諸聖諦、緣起、時間、諸乘，也善知積集善法。 如何善知諸界呢？界有二種，即有為界和無為界，這就是二界。什麼是有為界？什麼是無為界呢？任何有生、住、滅的，這就稱為有為界。

།གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། གནས་པ་མེད་པ་དང་། འགག པ་མེད་པ་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་ཁམས་གསུམ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། དགེ་བའི་ཁམས་དང་། མི་དགེ་བའི་ཁམས་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཁམས་ཏེ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གོ་།དགེ་ བའི་ཁམས་ནི་གང་།མི་དགེ་བའི་ཁམས་ནི་གང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཁམས་ནི་གང་ཞེ་ན། གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཆགས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། གཏི་མུག་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་དགེ་བའི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། ཆགས་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། ཞེ་སྡང་དང་། ཞེ་སྡང་དང་ལྡན་པ་དང་། གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། གཏི་མུག་དང་། གཏི་མུག་དང་ལྡན་པ དེ་ནི་མི་དགེ་བའི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ།།དེ་གཉིས་ལ་མ་གཏོགས་པ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ཁམས་གསུམ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་ཁམས་གསུམ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ ཁམས་སོ།།འདོད་པའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་དང་། དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། མི་དང་། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་ལྷ་རྣམས་དང་། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་། འཐབ་བྲལ་དང་། དགའ་ལྡན་དང་། འཕྲུལ་དགའ་དང་གཞན་འཕྲུལ་ དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་ཏེ།གང་དེ་དག་ལ་འདུན་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་བ་དང་། གཏི་མུག་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། ཚངས་རིས་ཀྱི་ལྷ་ རྣམས་དང་།ཚངས་པ་མདུན་ན་འདོན་རྣམས་དང་། ཚངས་ཆེན་དང་། འོད་ཆུང་དང་། ཚད་མེད་འོད་དང་། འོད་གསལ་དང་། དགེ་ཆུང་དང་། ཚད་མེད་དགེ་དང་། དགེ་རྒྱས་དང་། སྤྲིན་མེད་དང་། བསོད་ནམས་སྐྱེས་དང་། འབྲས་བུ་ཆེ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དང་། མི་ཆེ་བ་དང་། མི་གདུང་བ་དང་། གྱ་ནོམ་སྣང་དང་། ཤིན་ཏུ་མཐོང་དང་། འོག་མིན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཏེ། གང་དེ་དག་ལ་འདུན་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས ཞེས་བྱའོ།

任何無生、無住、無滅的，這就稱為無為界。如是善知有為界和無為界。 又善知三界：善界、不善界和無記界，這三種。 什麼是善界？什麼是不善界？什麼是無記界呢？任何無貪及與無貪相應的，任何無嗔及與無嗔相應的，任何無癡及與無癡相應的，這就稱為善界。任何貪及與貪相應的，任何嗔及與嗔相應的，任何癡及與癡相應的，這就稱為不善界。除此二者之外的即是無記。如是善知三界。 又善知三界：哪三界呢？欲界、色界和無色界。 什麼是欲界呢？地獄、畜生、餓鬼、阿修羅、人、四大天王天、三十三天、夜摩天、兜率天、化樂天、他化自在天諸天，對這些有欲求、貪著、嗔恚、愚癡、意願、發願、造作，這就稱為欲界。 什麼是色界呢？梵眾天、梵輔天、大梵天、少光天、無量光天、光音天、少凈天、無量凈天、遍凈天、無雲天、福生天、廣果天、無想有情天、無煩天、無熱天、善現天、善見天、色究竟天諸天，對這些有欲求、貪著、嗔恚、愚癡、意願、發願、造作，這就稱為色界。

།གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ལྷ་རྣམས་དང་། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ལྷ་རྣམས་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ལྷ་རྣམས་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་ མིན་སྐྱེ་མཆེད་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ལྷ་རྣམས་ཏེ།གང་དེ་དག་ལ་འདུན་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་། ཞེ་སྡང་བ་དང་། གཏི་མུག་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་པ་དང་། སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ ཁམས་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཁམས་གསུམ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་ཁམས་བཞི་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ཁམས་བཞི་པོ་ དེ་དག་སྟེ།དེ་ལྟར་ཁམས་བཞི་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་ཁམས་དྲུག་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། དྲུག་གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་ཁམས་དང་། གནོད་སེམས་ཀྱི་ཁམས་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བའི་ཁམས་དང་། མངོན་པར་འབྱུང་བའི་ཁམས་དང་། གནོད་སེམས་མེད་པའི་ ཁམས་དང་།རྣམ་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་ཁམས་ཏེ། ཁམས་དྲུག་པོ་དེ་དག་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་ཁམས་དྲུག་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། དྲུག་གང་ཞེ་ན། སའི་ཁམས་དང་། ཆུའི་ཁམས་དང་། མེའི་ཁམས་དང་། རླུང་གི་ཁམས་དང་། ནམ་མཁའི་ཁམས་ དང་།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཏེ། ཁམས་དྲུག་པོ་དེ་དག་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་སའི་ཁམས་ནི་མི་རྟག་པ། མི་བརྟན་པ། འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། མི་རྟག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བདག་མེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ ཆུའི་ཁམས་དང་།མེའི་ཁམས་དང་། རླུང་གི་ཁམས་དང་། ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱང་མི་རྟག་པ། མི་བརྟན་པ། འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། མི་རྟག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བདག་མེད་ པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ཁམས་དྲུག་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་ཆོས་དེ་དག་ཉན་ཅིང་འཛིན་པ་དང་། མང་དུ་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ།

什麼是無色界呢？趣向空無邊處天、趣向識無邊處天、趣向無所有處天、趣向非想非非想處天諸天，對這些有欲求、貪著、嗔恚、愚癡、意願、發願、造作，這就稱為無色界。如是善知三界。 又善知四界：哪四界呢？欲界、色界、無色界和無為界，這四界。如是善知四界。 又善知六界：哪六界呢？欲界、恚界、害界、出離界、無恚界和無害界，善知這六界。 又善知六界：哪六界呢？地界、水界、火界、風界、空界和識界，善知這六界。 其中，地界是無常的、不堅固的、變化的法。凡是無常的即是苦的。凡是苦的即是無我的。同樣，水界、火界、風界、空界和識界也是無常的、不堅固的、變化的法。凡是無常的即是苦的。凡是苦的即是無我的。如是善知六界。 他聽聞、受持、多修、遍察這些法時，善知色蘊、受蘊、想蘊、行蘊和識蘊，這五蘊。

།གཟུགས་ལ་དབུ་བ་རྡོས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ངན་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་། རིང་དུ་མི་གནས་པ་དང་། ཚོར་བ་ལ་ནི་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུ་དང་། ངན་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་། རིང་དུ་མི་གནས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ལ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང་། ངན་པ དང་།འཇིག་པ་དང་། རིང་དུ་མི་གནས་པ་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ནི་ཆུ་ཤིང་ལྟ་བུ་དང་། ངན་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་། རིང་དུ་མི་གནས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། ངན་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་། རིང་དུ་མི་གནས་པར་དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་རབ་ཏུ་ཤེས་ སོ།།དེ་ཆོས་དེ་དག་ཉན་ཅིང་འཛིན་པ་དང་། མང་དུ་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ན་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། མིག་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དེ་དག་གོ་།དེ་ལ་ མིག་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་ན་བའི་ཆོས་ཅན་དང་།རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ཀྱི་མེ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་མེ་དང་། གཏི་མུག་གི་མེ་ཀུན་ཏུ་འབར་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་འཆི་བ་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་འབར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཀུན་ཏུ་འབར་བར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད ལ་ཡང་ན་བའི་ཆོས་ཅན་དང་།རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ཀྱི་མེ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་མེ་དང་། གཏི་མུག་གི་མེ་ཀུན་ཏུ་འབར་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་འབར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཀུན་ཏུ་འབར་བར་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དག་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ།

色如水泡，劣、壞、不久住；受如水沫，劣、壞、不久住；想如陽焰，劣、壞、不久住；諸行如芭蕉，劣、壞、不久住；識如幻術，劣、壞、不久住。如是善知五蘊。 他聽聞、受持、多修、遍察這些法時，善知六內處：眼內處、耳內處、鼻內處、舌內處、身內處、意內處，這六內處。 其中，眼內處是有病法、有老法、有死法、空無我我所、貪火、嗔火、癡火遍燃，生、老、病、死、憂、悲、苦、惱、煩惱遍燃，苦遍燃，如是善知。同樣，耳內處、鼻內處、舌內處、身內處、意內處也是有病法、有老法、有死法、空無我我所、貪火、嗔火、癡火遍燃，生、老、病、死、憂、悲、苦、惱、煩惱遍燃，苦遍燃，如是善知。如是善知六內處。

།གཞན་ཡང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་རབ་ཏུ་ཤེས ཏེ།མིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་གཟུགས་རྣམས་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣ་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྒྲ་རྣམས་དང་། སྣས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དྲི་རྣམས་དང་། ལྕེས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་རོ་རྣམས་དང་། ལུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ ཤེས་པར་བྱ་བ་རེག་བྱ་རྣམས་དང་།ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཤེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དེ་དག་གོ་།དེ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་གཟུགས་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྐྱབས་མེད་པ་དང་། མགོན་མེད་པ་དང་། སྟོབས་མེད་པ་དང་། ཉམ་ ཆུང་བ་སྟེ།དེ་ལ་རྟག་པའམ། བརྟན་པ་འམ། ཐེར་ཟུག་གམ། དེ་བཞིན་ཉིད་དམ། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དམ། གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ཡང་མེད་ཀྱི། སྒྱུ་མ་དེ་ནི་ཡོད། སྒྱུ་མར་བྱས་པ་དེ་ནི་ཡོད། སེམས་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཡོད་དེ། གང་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་ དང་།དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྒྲ་རྣམས་དང་། སྣས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དྲི་རྣམས་དང་། ལྕེས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་རོ་རྣམས་དང་། ལུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་རེག་བྱ་རྣམས་དང་། ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཡང་ སྐྱབས་མེད་པ་དང་།མགོན་མེད་པ་དང་། སྟོབས་མེད་པ་དང་། ཉམ་ཆུང་བ་སྟེ། དེ་ལ་རྟག་པ་འམ། བརྟན་པ་འམ། ཐེར་ཟུག་པ་འམ། དེ་བཞིན་ཉིད་དམ། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དམ། གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ཡང་མེད་ཀྱི། སྒྱུ་མ་དེ་ནི་ཡོད། སྒྱུ་མར་བྱས་པ་དེ་ནི་ ཡོད།སེམས་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཡོད་དེ། གང་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་ཆོས་དེ་དག་ཉན་ཅིང་འཛིན་པ་དང་། མང་དུ་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་འཕགས་ པའི་བདེན་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གོ་།ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་དང་། ཁམས་དྲུག་པོ་དང་། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དག་དང་། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ནད་དང་། འབྲས་དང་། ཟུག་རྔུ་དང་། སྡིག་པ་དང་། བདག་མེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་འཇིག་པའི་ཆོས་ཉིད་དུ་བལྟའོ།

又善知六外處：眼識所識的色外處、耳識所識的聲、鼻識所識的香、舌識所識的味、身識所識的觸、意識所識的法外處，這六處。 其中，眼識所識的色外處是無依、無怙、無力、弱小的。其中沒有常、堅、恒、不變性、真如、不錯亂真如、不異真如，而有幻、所幻化、迷惑心，有一切存在。同樣，耳識所識的聲、鼻識所識的香、舌識所識的味、身識所識的觸、意識所識的法外處也是無依、無怙、無力、弱小的。其中沒有常、堅、恒、不變性、真如、不錯亂真如、不異真如，而有幻、所幻化、迷惑心，有一切存在。如是善知六外處。 他聽聞、受持、多修、遍察這些法時，善知四聖諦。哪四諦呢？苦聖諦、苦集聖諦、苦滅聖諦、趣向苦滅道聖諦，這四聖諦。 五蘊、六界、六內處、六外處，這就是苦。應觀此苦為無常、苦、病、瘡、箭、惡、無我、壞滅法。

།འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། ངའོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། བདག་གི་བདག་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་དང་། འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་དང་། གཟུགས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་དང་། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པར འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་དང་།འདུ་ཤེས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ཅན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ཅན་མ་ཡིན་ལ། འདུ་ཤེས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་དང་། ཕུང་པོ་རྣམས་བདག་གོ་སྙམ་པ་དང་། ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་བདག་ གཞན་ནོ་སྙམ་པ་དང་།ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བདག་སྙམ་པ་དང་། བདག་ལ་ཕུང་པོ་རྣམས་སོ་སྙམ་པ་དང་། ཁམས་རྣམས་དང་། སྐྱེད་མཆེད་རྣམས་བདག་གོ་སྙམ་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལས་བདག་གཞན་ནོ་སྙམ་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་བདག་གོ་སྙམ་པ་དང་། བདག་ ལ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སོ་སྙམ་པ་དང་།ཚོར་བ་བདག་གོ་སྙམ་པ་དང་། ཚོར་བར་བྱེད་པ་བདག་གོ་སྙམ་པ་དང་། གཟུགས་ཅན་ཆུང་ངུ་བདག་གོ་སྙམ་པ་དང་། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཆུང་ངུ་བདག་གོ་སྙམ་པ་དང་། གཟུགས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་བདག་གོ་སྙམ་པ་དང་། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་མཐའ་ཡས་པ་བདག་གོ་སྙམ་པ་དང་། བདག་རྟག་གོ་སྙམ་པ་དང་། བདག་མི་རྟག་གོ་སྙམ་པ་དང་། རྟག་ཀྱང་རྟག་ལ་མི་རྟག་ཀྱང་མི་རྟག་གོ་སྙམ་པ་དང་། རྟག་པར་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དང་། བདག་མཐའ་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་དང་། བདག་མཐའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དང་། མཐའ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་ལ་མཐའ་མེད་ཀྱང་མེད་དོ་སྙམ་པ་དང་། མཐའ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མཐའ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་སོང་བ་ཤི་ནས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་དང་། འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་དང་། འབྱུང་ཡང་འབྱུང་ལ་མི་འབྱུང་ཡང་མི་འབྱུང་ངོ་སྙམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་སོང་བ་ཤི་ནས་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་མི་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དང་། སྲོག་དེ་ལུས་དེ་ཡིན་སྙམ་པ་དང་། སྲོག་ཀྱང་གཞན་ལུས་ཀྱང་གཞན་ནོ་སྙམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་འདི་གང་ནས འོངས།དེ་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ནས་གང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་སྙམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོད་པ་ལས་ཆད་དེ་འཇིག་ཅིང་མེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་དང་། བྱེད་པ་དེ་མྱོང་བ་དེ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པ་དང་། བྱེད་པ་ཡང་གཞན། མྱོང་བ་ཡང་གཞན་ནོ་སྙམ་པ་དང་། བདག་ཡོད་པས་བདག་ གི་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་དང་།བདག་གི་ཡོད་པས་བདག་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་དང་།

貪慾、嗔恚、愚癡、我慢、執著於我、執著於我所、認為將會出生、認為不會出生、認為將成為有色、認為將成為無色、認為將有想、認為將無想、認為將非有想非無想、認為蘊是我、認為我異於蘊、認為我在蘊中、認為蘊在我中、認為界是我、認為處是我、認為我異於處、認為我在處中、認為處在我中、認為受是我、認為受者是我、認為小色是我、認為小無色是我、認為無邊色是我、認為無邊無色是我、認為我是常、認為我是無常、認為我亦常亦無常、認為我非常非無常、認為我有邊、認為我無邊、認為我亦有邊亦無邊、認為我非有邊非無邊、認為如來死後有、認為如來死後無、認為如來死後亦有亦無、認為如來死後非有非無、認為命即是身、認為命異於身、認為眾生從何處來、認為眾生死後往何處去、認為眾生從有斷滅成無、認為作者即是受者、認為作者異於受者、認為因有我故有我所、認為因有我所故有我。

བདག་གི་ཡོད་པས་བདག་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་དང་། འདི་ན་བདག་དེ་ལྟ་བུའམ། བདག་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་གམ། དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་གམ། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་གམ། འདིར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། དེ་ལྟར་འབྱུང་བར་ འགྱུར་རམ།གཞན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རམ། འདིར་བདག་སྔོན་བྱུང་ངམ། བདག་ད་ལྟར་བྱུང་ངམ། བདག་གཞན་དུ་བྱུང་ངམ། སྙམ་དུ་དེ་དག་ལ་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། སེམས་ཀྱི་གནས་དང་། མངོན་པར་ ཞེན་པ་དང་།ང་རྒྱལ་གྱི་བག་ལ་ཉལ་བ་དང་། སྙེམས་པ་དང་། ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལེན་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་། ང་རྒྱལ་གང་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ལུས་སམ། ངག་གམ། སེམས་ཀྱི་ལས་བསོད་ནམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་ འམ།བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའམ། མི་གཡོ་བར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའམ། འདོད་པར་གཏོགས་པའམ། གཟུགས་སུ་གཏོགས་པའམ། གཟུགས་མེད་པར་གཏོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་འདོད་ཆགས་ ཟད་པ་དང་།ཞེ་སྡང་ཟད་པ་དང་། གཏི་མུག་ཟད་པ་དང་། ང་རྒྱལ་ཟད་པ་དང་། བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་པ་དང་། བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལེན་པ་སྤངས་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་ ཡང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་།འགོག་པ་ལ་ཡང་འགོག་པ་དང་། ལམ་ལ་ཡང་ལམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཕན་ཡོན་དུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དང་། བྱས་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡང་དག་པའི་ ལྟ་བ་དང་།ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ ཞེས་བྱ་སྟེ།འདི་དག་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཞེས་བྱའོ།

認為因有我所故有我，認為我是如此或將變成他樣，或將如是或將異變，或將在此生或如是生或他處生，或我先前已生或現在已生或他處已生，如是執著於我，有身見、我慢、心住、執著、我慢隨眠、傲慢、自高、我執取、貪慾、嗔恚、愚癡、我慢等一切，以及身語意業趨向福德或非福德或不動，或屬欲界或色界或無色界，這就是苦集聖諦。 貪慾盡、嗔恚盡、愚癡盡、我慢盡、斷除我執、斷除我執取，這就是苦滅聖諦。 于苦作苦想，于集作集想，于滅作滅想，于道作道想，觀諸行過患而住，觀涅槃功德而住，如實見、思惟所作，正見、正思維、正語、正業、正命、正精進、正念、正定，這就是趣向苦滅道聖諦。 這些就是四聖諦。

།དེ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལ་དཔྱོད་ཅིང་རྟོག་ལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ན་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་། བདག་མེད་པར་མཐོང་ངོ་། ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ནི་སྐྱབས་དང་། གནས་དང་། མགོན་དང་དཔུང་གཉེན་དུ་ཡང་མཐོང་ལ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་མངོན་སུམ་དུ་ཡང་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་ཆོས་དེ་དག་ཉན་ཅིང་འཛིན་པ་དང་། མང་དུ་བྱེད་ཅིང ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་དང་། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ དྲུག་གི་རྐྱེན་གྱིས་རེག་པ་དང་།རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་དང་། ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་དང་། སྲེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ལེན་པ་དང་། ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ་དང་། སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་སྟེ། འདི་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་ པའི་བདེན་པ་བཞི་དང་།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མི་ཤེས་པ་དང་། མི་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཅུང་ཟད་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་བསོད་ནམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་འམ། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་འམ། མི་གཡོ་བར་ཉེ་ བར་འགྲོ་བའམ།འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའམ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའམ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་དེ་དག་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཅུང་ཟད་དེ་ལས་བྱུང་བ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡོད་ཅེས་ བྱ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལས་བྱུང་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་དང་། རེག་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ནི་མིང་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཅི་ཡང་རུང་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བ་མེར་མེར་པོའི་གཟུགས་དང་། རྫུས་ཏེ་བྱུང་བའི་གཟུགས་དང་། རྣམ་པར་ རིག་བྱེད་ཀྱི་གཟུགས་དེ་ནི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་གཉིས་ནི་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་བྱུང་བ་མིག་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་དེ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཅེས་བྱའོ།

他對這四聖諦進行思考、推理、領悟和分析時，見到有為法界是無常、苦、空、無我的。他見到無為法界是庇護所、住處、保護者和援助者，但他並不現前證得無為法界。如是他徹底了知四聖諦。 他聽聞、受持這些法，多加修習、思惟時，徹底了知緣起，即：以無明為緣生諸行，以行為緣生識，以識為緣生名色，以名色為緣生六處，以六處為緣生觸，以觸為緣生受，以受為緣生愛，以愛為緣生取，以取為緣生有，以有為緣生生，以生為緣生老死。這就是所謂的緣起。 不知不見四聖諦和緣起，這就是所謂的無明。 任何身語意業趨向福德或非福德或不動，趨向欲界或色界或無色界，這些就是諸行。 由此而生的任何心或有，這就是識。 由此而生的任何受、想、思、觸、作意，這就是名。 任何俱生的羯羅藍色、化生色、表色，這就是色。這兩者就是名色。 由此而生的眼、耳、鼻、舌、身、意，這就是六處。

།མིག་ལ་བརྟེན་ཅིང་གཟུགས་ལ་ཡང་བརྟེན་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་དང་། གསུམ་འདུས་པ་ནི་རེག་པའོ། །རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་དང་། ཆོས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་དང་། གསུམ་འདུས་པ་ནི་རེག་པ་སྟེ་དེ་ནི་རེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་བྱུང་བ་བདེ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་བའམ། སྡུག་བསྔལ ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཚོར་བ་གསུམ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལས་བྱུང་བ་འདོད་ཆགས་དང་། ཆགས་པ་དང་། དགའ་བ་དེ་ནི་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་བྱུང་བ་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བརྟུལ་ཞུགས་དང་། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་དེ་ནི་ལེན་ པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལས་བྱུང་བ་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་སྲིད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་སྲིད་པ་དེ་འབྱུང་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་སྲིད་པ་དེ་འགྱུར་བ་དང་། འཇིག་པ་དང་། ཉེ་བར་ཁྲིད་པ་དེ་ནི་རྒ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་སྲིད་པ་དེ་འཆི་འཕོ་བ་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་འཆི་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་དཔྱོད་ཅིང་ཡོངས་སུ་རྟོག་ལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ན་ས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད། སས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད། ས་ནི བདག་གིའོ་སྙམ་དུ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད་དོ།།ས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་མི་བྱེད་དོ། །ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་དང་། ནམ་མཁའ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གཅིག་པ་དང་། ཐ་དད་པ་དང་། མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད།མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་བདག་གིའོ་སྙམ་དུ་རློམ་སེམས་སུ་མི་བྱེད། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བར་མི་བྱེད་དོ།

依眼依色生眼識，三者和合即為觸。依耳、鼻、舌、身、意及諸法生意識，三者和合即為觸，這就是所謂的觸。 由此而生的樂受、苦受或不苦不樂受，這就是所謂的三受。 由此而生的貪慾、貪著、喜愛，這就是所謂的愛。 由此而生的遍著、見、戒禁、我語，這就是所謂的取。 由此而生的色、受、想、諸行、識，這就是所謂的有。 有的生起、出生、顯現，這就是所謂的生。 有的變化、毀壞、衰老，這就是所謂的老。 有的死亡、離別，這就是所謂的死。 他如是思考、推理、領悟、分析緣起時，不以地而自滿，不以地而驕傲，不認為地是我所，不貪著地。對水、火、風、空、識，不認為是一或異，不認為是所見、所聞、所分別、所識，不以涅槃而自滿，不以涅槃而驕傲，不認為涅槃是我所，不貪著涅槃。

།དེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་ རྗེས་སུ་མཐོང་བ་ན་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་པོ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་།མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་འཇོག་གོ་།དེ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པ་འགགས་ པས་འདུ་བྱེད་འགག་།འདུ་བྱེད་འགགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་པས་མིང་དང་གཟུགས་འགག་།མིང་དང་གཟུགས་འགགས་པས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགག་།སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་འགགས་པས་རེག་པ་འགག་།རེག་པ་འགགས་པས་ཚོར་བ་འགག་། ཚོར་བ་འགགས་པས་སྲེད་པ་འགག་།སྲེད་པ་འགགས་པས་ལེན་པ་འགག་།ལེན་པ་འགགས་པས་སྲིད་པ་འགག་།སྲིད་པ་འགགས་པས་སྐྱེ་བ་འགག་།སྐྱེ་བ་འགགས་པས་རྒ་ཤི་འགག་པར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་འགག་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་འཇོག སྟེ།དེ་དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་འགོག་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ཡང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་ཡང་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་འགོག་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་ཆོས་དེ་དག་ཉན་ཅིང་འཛིན་པ་དང་མང་དུ་བྱེད་ ཅིང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ན་དུས་གསུམ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ།གསུམ་གང་ཞེ་ན། འདས་པའི་དུས་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཏེ། དེ་དག་ནི་དུས་གསུམ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །འདུ་བྱེད་གང་ལ་ལ་འགག་པ་དེ་ནི་འདས་པའི་དུས་ཞེས་བྱའོ། །འདུ་བྱེད་གང་ལ་ ལ་མ་འོངས་ཤིང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་མ་འོངས་པའི་དུས་ཞེས་བྱའོ།།འདུ་བྱེད་གང་ལ་ལ་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ད་ལྟར་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་བདག་གི་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་ན་སྨོད་ཅིང་བཤུང་སྟེ་ངེས་པར་སྤོང་ངོ་། མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་བདག་གི་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྡུལ་ཙམ་ལ་ཡང་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མཐོང་། མི་སྡུག་པར་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མཐོང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བར་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མཐོང་། འཇིགས་པར་མཐོང་ཞིང་གནས་སོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་བདག་གི་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྐྱེ་བའི སྐབས་མི་འབྱེད་དེ།ལུས་སྡོམ་པས་བསྡམས། ངག་སྡོམ་པས་བསྡམས། ཡིད་སྡོམ་པས་བསྡམས། དབང་པོ་དྲུག་སྡོམ་པས་བསྡམས་སོ།

當他如實隨見緣起諸法時，通達並安立三解脫門：諸法空性、無相、無愿。 當他如實隨見緣起諸法時，通達並安立緣起還滅，即：無明滅則行滅，行滅則識滅，識滅則名色滅，名色滅則六處滅，六處滅則觸滅，觸滅則受滅，受滅則愛滅，愛滅則取滅，取滅則有滅，有滅則生滅，生滅則老死滅。他如是如實隨見緣起還滅，但並不現前證得緣起還滅。如是他徹底了知緣起還滅。 他聽聞、受持這些法，多加修習、思惟時，徹底了知三世，即：過去世、未來世、現在世，這就是所謂的三世。任何已滅諸行，這就是所謂的過去世。任何未來未生諸行，這就是所謂的未來世。任何現在已生諸行，這就是所謂的現在世。 他憶念過去世自己的不善根時，就譴責、羞愧並斷除。他見未來世自己的不善根，即使微塵許也一定會感果，會感不善果、不悅意果，見之為可怖而住。他不為現在世自己的不善根生起留下機會，以身律儀防護，以語律儀防護，以意律儀防護，以六根律儀防護。

།དེ་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་བདག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སྨོན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་ཞིང་འདུན་པ་དྲག་པོ་དང་། དགའ་བ་དྲག་པོ་དང་། དད་པ་དྲག་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ། །མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་བདག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ཡང་ འདུན་པ་དྲག་པོ་དང་།དགའ་བ་དྲག་པོ་དང་། དད་པ་དྲག་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་ སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདོད་དོ།།མོས་སོ། །ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་ཏོ། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་བདག་གི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབུགས་དབྱུང་ བ་དང་།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟག་པར་རྒྱུན་ཏུ་མི་འདོར་རོ། །ཉམས་པར་མི་བྱེད་དོ། །བརྗེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །བག་མེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །གང་འདས་པའི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དེ་ནི་འདས་པ། འགགས་པ། མེད་པ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ད་ལྟར་བདག་མེད་པ། བདག་གི་མེད་པའོ། །གང་མ་འོངས་པའི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པ། མ་བྱུང་བ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ད་ལྟར་བདག་མེད་པ། བདག་གི མེད་པའོ།།གང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དེ་ནི་མི་གནས་པ། མི་འདུག་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ནི་སྐད་ཅིག་ལས་ལྷག་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་པ་དེའི་སྐྱེ་བའི་དུས་ཀྱང་གཞན། གནས་པའི་དུས་ཀྱང་གཞན། འགག་པའི་དུས་ཀྱང་གཞན་གང་ཡིན་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ནི་གནས་པ་མེད་པ། འདུག་པ་མེད་པའོ། །སྐད་ཅིག་གི་དུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནང་དང་ཕྱིའི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དོ།

他憶念過去世自己的善根、發菩提心、愿求菩提心、發菩提愿時，以強烈的希求、強烈的歡喜、強烈的信心，爲了度脫一切眾生、解脫一切眾生、安慰一切眾生、證得一切智、圓滿一切佛法而回向。 他以強烈的希求、強烈的歡喜、強烈的信心，爲了度脫一切眾生、解脫一切眾生、安慰一切眾生、證得一切智、圓滿一切佛法而希望、信解、發願未來世自己的善根、發菩提心、愿求菩提、發菩提愿。 他爲了度脫一切眾生、解脫一切眾生、安慰一切眾生、證得一切智、圓滿一切佛法，恒常相續不捨、不退失、不忘失、不放逸現在自己的善心相續。 過去的蘊、界、處已過去、已滅、不存在、非有，它們現在無我、無我所。未來的蘊、界、處未生、未起、非有，它們現在無我、無我所。現在的蘊、界、處不住、不停。為什麼呢？因為世間不住於一剎那以上。那剎那的生時是一回事，住時是一回事，滅時又是一回事，這剎那是不住、不停的。剎那時即是內外蘊、界、處。

།ནང་དང་ཕྱིའི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དུས་སོ། །ད་ལྟར བྱུང་བའི་ཕུང་པོ་དང་།ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་མི་གནས་པ་མི་འདུག་པ་སྟེ། མི་གནས་པ་མི་འདུག་པ་ལ་ནི་བདག་གམ་བདག་གི་བ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་གང་གི་ཚེ་མ་འོངས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་བྱུང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། ། བདག་ཏུ་མ་གྱུར་ཅིང་བདག་གིར་མ་གྱུར་པའོ། །གང་གི་ཚེ་འདས་ཏེ་འགགས་པ་དང་། མ་བྱུང་སྟེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཚེ་ཡང་བདག་མེད་པ་དང་། བདག་གི་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་དུས་གསུམ་དག་ཏུ་བདག་མེད་ཅིང་བདག་གི་མེད་པ་དེ་ནི་མ་བྱུང་ཞིང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི ཕྱིར་མཁས་ཤིང་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ནི་བདག་གིའོ།།འདི་ནི་ངའོ། །བདག་གི་འདི་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་བདག་ཏུ་ལྟ་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། སྤངས་ པའི་འདུ་ཤེས་དང་།འགོག་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དུ་གནས་ཏེ། འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དེ་ལྟར་དུས་གསུམ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དེ་ཆོས་དེ་དག་ཉན་ཅིང་འཛིན་པ་དང་། མང་དུ་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ན་ཐེག་པ་གསུམ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། ལྷའི་ཐེག་པ་དང་། ཚངས་པའི་ཐེག་པ་དང་། འཕགས་པའི་ཐེག་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ཞེས་བྱའོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་ནི་ལྷའི་ཐེག་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ་དང་། བཞི་པ་ཡང་ལྷའི་ཐེག་པའོ། །བྱམས་པ་ནི་ཚངས པའི་ཐེག་པ་སྟེ།སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱང་ཚངས་པའི་ཐེག་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་ དག་པའི་དྲན་པ་དང་།ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འཕགས་པའི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དུས་དུས་སུ་ལྷའི་ཐེག་པ་སྒོམ་སྟེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་འགོད། དུས་དུས་སུ་ཚངས་པའི་ཐེག་པ་སྒོམ་སྟེ། སེམས་ཅན་ རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་འགོད།དུས་དུས་སུ་འཕགས་པའི་ཐེག་པ་སྒོམ་ཞིང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་འགོད་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འཕགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་ཡང་མི་བྱེད་དོ།

內外蘊、界、處即是時間。現在的蘊、界、處連一剎那也不住、不停，在不住不停中無我無我所。當它成為未來時，是未生、未起、非有，非我非我所。當它成為過去、已滅、未起、非有時，也成為無我無我所。凡是三世無我無我所的，因為未生且非有，所以智者不應執著”這是我所”、“這是我”、“我有這個”等我見。他對一切有、一切行住于無我想、離欲想、斷想、滅想，但也不現前證得滅。 如是徹底了知三世的人，聽聞、受持這些法，多加修習、思惟時，徹底了知三乘，即：天乘、梵乘、聖乘，這就是所謂的三乘。初禪是天乘，二禪、三禪、四禪也是天乘。慈是梵乘，悲、喜、舍也是梵乘。正見、正思惟、正語、正業、正命、正精進、正念、正定，即所謂八正道，這就是所謂的聖乘。他時時修習天乘，也安立眾生於其中；時時修習梵乘，也安立眾生於其中；時時修習聖乘，也安立眾生於其中，但不現前證得聖解脫。

།གཞན་ཡང་ཐེག་པ་གསུམ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། གསུམ་གང་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ ཐེག་པ་དང་།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ཞེས་བྱའོ། །མོས་པ་དམན་པ་དང་། དབང་པོ་དམན་པ་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་སྲིད་པ་ལ་མོས་པར་མི་བྱེད། སྲིད་པར་མི་བྱེད་ཀྱི་འདོར་ཏེ། སྐད་ཅིག་དེ་ལ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་མཐོང་བས་མགོ་དང་ གོས་ལ་མེ་འབར་བ་བཞིན་དུ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་།རྟོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་དང་། རྩོལ་བའི་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མོས་པ་འབྲིང་དང་། དབང་པོ་འབྲིང་དང་། དབེན་པར་དགའ་བ་དང་། རང་གི་དོན་ལྷུང་ལེན་པ་དང་། བསམ་ གཏན་དང་།སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་གནས་པར་བརྩོན་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། རང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་དང་། རང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དེ་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱའོ།

此外，他還徹底了知三乘，即：聲聞乘、獨覺乘、大乘，這就是所謂的三乘。志向低劣、根器低劣，連一剎那也不欣求有，不造作有，而是捨棄；在那一剎那立即見到證得涅槃的利益，如頭髮衣服著火般急切地想要通達、思惟四聖諦，意樂和精進的比重較大，這就是所謂的聲聞乘。志向中等、根器中等，喜愛獨處，專注自利，精進安住于禪定和等至，善巧分析緣起，發願證得獨覺菩提，這就是所謂的獨覺乘。

།མོས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ པ།དབང་པོ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐང་བར་འདོད་ པ་དང་།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་བསྐང་བར་འདོད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་དུ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་ལྟ་བ་དང་། འཁོར་བའི་བདེ་བ་ལ་ཡང་དམོད་པ་མང་བ་ཡིན་ན་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་དམོད་པ་མང་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་སྤྱོད་པ་ ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་དང་།རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་གྱི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀློག་པ་དང་། ཁ་ཏོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། ལུང་ནོད་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ་ དེ་དག་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡིན་པ་དང་།དེ་དག་གི་བྱིན་གྱི་རླབས་བཞི་པོ་བདེན་པ་དང་། གཏོང་བ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། ཤེས་རབ་ལ་སློབ་པ་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཉེན་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། འཛིན་པ་དང་། དཔྱོད་པར་དགའ་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་ པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་དང་།རང་གི་དོན་ལ་མི་ལྟ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་ལྷུར་ལེན་པ་དང་། སྟོབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག་ལ་དགོད་པར་འདོད་པ་དང་། དགོད་པར་སྤྲོ་བ་དང་། བདག་ཉིད་ ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས་པ་དང་།མི་ཕྱེད་པ་དང་། མི་བསྐྱོད་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། རྟག་པར་རྒྱུན་ཏུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། ། དེ་ཆོས་དེ་དག་ཉན་ཅིང་འཛིན་པ་མང་དུ་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ན་དགེ་བའི་ཐབས་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་དམིགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཕྱག་ལན་ཅིག་འཚལ་བ་ན་མཐའ་ཡས་ཤིང་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ཕྱག་འཚལ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ སེམས་བསྐྱེད་དོ།

志向殊勝、根器殊勝，爲了度脫一切眾生、解脫一切眾生、安慰一切眾生、證得一切智，欲圓滿一切佛法，欲圓滿六波羅蜜多，為世間利益不顧輪迴苦，即使對輪迴樂也多有訶責，更何況對輪迴苦；安住于殊勝戒律和行為，精進于閱讀、誦持、聽聞、思維圓滿菩提乘的經典，以諸大菩薩為善知識，學習他們的四種加持：真實、佈施、寂靜和智慧，喜好探究、領受、執持、觀察一切所知，欲正確生起一切禪定和等至，不顧自利而專注利他，隨力欲安立一切眾生於三乘並樂於此，自身也極為安住于菩提乘而不退轉、不動搖，具金剛般的心，恒常發願證得菩提，這就是所謂的大乘。如是徹底了知三乘。 他聽聞、受持這些法，多加修習、思惟時，徹底了知善巧方便：禮敬一切佛、法、僧。以”禮敬一切世界中過去、未來、現在的一切佛、一切法、一切僧”作為所緣。他發心認為每一次禮敬都是無量無邊的禮敬。

།དེ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ན་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་འགྲོ་བ་དང་། འགྲེང་བ་དང་། འདུག་པ་དང་། ཉལ་བ་དང་། ཁྲུས་བྱེད་པ་དང་། ཟ་བ་དང་། འཐུང་བ་དང་། ཞིང་རྨེད་པ་དང་། ས་བོན་འདེབས་པ་དང་། ལས་ ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་ན་ཡང་མཐའ་ཡས་ཤིང་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་གདབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ།།མང་དུ་བྱེད་དོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། བསམ་གཏན་བྱེད་པ་ན་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཐའ་ཡས་ཤིང་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་གདབ་བོ་ཞེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །མང་དུ་བྱེད་དོ། ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གདུལ་བ་དང་། མཚུངས་པ་མེད་པ་དང་། མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས བཟླ་བ་དང་།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨོན་ལམ་གདབ་པོ་ཞེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །མང་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་དགེ་བ་གང་ཅི་སྤྱོད་ཀྱང་དེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇིགས་པ་མེད་ པར་བྱ་བ་དང་།ངན་འགྲོའི་རྒྱུད་གཅད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་ད་ལྟར་བྱུང་ བ་དང་།མ་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཅན་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་། མ་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་ བྱེད་དོ།

他發願菩提時，爲了度脫一切眾生、解脫一切眾生、安慰一切眾生、證得一切智、圓滿一切佛法而回向。同樣，他皈依時也發心。他行走、站立、坐臥、沐浴、飲食、耕種、播種、做一切事時，也發心認為應當無量無邊地發願菩提，並多加修習。他入定、禪修時，也發心認為爲了度脫一切眾生、解脫一切眾生、安慰一切眾生、證得一切智、圓滿一切佛法，應當無量無邊地發願菩提，並多加修習。他發心認為應當爲了證得一切智、成為世間至尊、調伏一切眾生、無與倫比、等同無等、安慰一切世間、度脫一切世間、成就正等正覺、圓滿一切佛法而發願，並多加修習。他無論行何善業，都爲了使一切眾生無所畏懼、斷絕惡趣之因、息滅一切苦、息滅一切煩惱、證得涅槃而回向。他爲了圓滿現在和未來聲聞乘者的聲聞乘而回向。他爲了圓滿現在和未來獨覺乘者的獨覺乘而回向。

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཅན་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་། མ་འོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པ་འདས་ པ་དང་།མ་བྱོན་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་རྣམས་བསྐལ་པར་བཞུགས་པ་དང་། བསྐལ་པར་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། བསྐལ་པར་དགེ་འདུན་འཐུན་པར་གྱུར་པར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ། །མཐོ་རིས་ཀྱི་ལམ་ལ་དགོད་པའམ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ ལམ་ལ་དགོད་པའམ།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་དགོད་པའམ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་དགོད་པའམ། སྦྱིན་པས་རྗེས་སུ་འཇུག་པའམ། སྙན་པར་སྨྲ་བས་རྗེས་སུ་འཇུག་པའམ། དོན་སྤྱོད་པས་རྗེས་སུ་འཇུག་པའམ། དོན་འཐུན་པས་རྗེས་སུ་འཇུག་ པའམ།ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་གཞན་དག་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་ཅིང་དགེ་བའི་རྩ་བ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་འདི་དག་ལ་ཉིན་ཅིག་བཞིན་དུ་དུས་གསུམ་དུ་འཇུག་གོ་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ།

他爲了圓滿現在和未來菩薩乘者的菩薩乘而回向。他迴向愿過去、未來、現在一切世界中的如來住世一劫、說法一劫、僧眾和合一劫。他了知如何安立眾生於善趣道、聲聞道、獨覺道或圓滿菩提道，或以佈施攝受、或以愛語攝受、或以利行攝受、或以同事攝受，以及如何使他人正確生起善法、增長善根。他每日三時修習、思維這些法語。

།དེ་འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དག་གི་ ཁམས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ན།།ཡང་དག་བཞུགས་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། །ཆོས་དང་དགེ་འདུན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། །གན་འགྲོ་མགོ་བོས་མཐའ་ཡས་ཕྱག་ཀྱང་འཚལ། །འགྲོ་བའི་ནང་ན་ཡོན་ཏན་མཉམ་མེད་ཅིང་། །མི་ མཉམ་མཉམ་པའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་པོ།།ཡོན་ཏན་དཔག་མེད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ། །བདག་ནི་མགོ་བོས་མཐའ་ཡས་སྐྱབས་སུ་མཆི། །སངས་རྒྱས་དང་ནི་ཆོས་དང་ཚོགས་རྣམས་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཁམས། །གང་ཡང་ བརྒྱ་ལམ་སྟོངས་པར་མི་འགྱུར་བར།།དེ་ལྟར་གསོལ་བ་མཐའ་ཡས་རབ་ཏུ་འདེབས། །ཞི་བའི་ཆོས་ནི་རབ་ཏུ་སྟོན་མཛད་ཅིང་། །བསྐལ་པ་མ་ལུས་རྣམས་སུ་བཞུགས་པར་ཡང་། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་རྣམས་ཀུན་གྱི་བདེ་གཤེགས་ལ། །མགོ་བོས་གསོལ་བ་ མཐའ་ཡས་རབ་ཏུ་འདེབས།།སྔོན་དང་འདི་དང་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་རུང་། །བདག་གིས་སྡིག་པ་གང་དང་གང་བགྱིས་པ། །སྡིག་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྨད་པར་བགྱི། །སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་བདག་གིས་སྤང་བར་བགྱི། །སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་བདག་གིས་དགེ་བ་འདི། །མ་ལུས་ པར་ནི་ཡང་དག་གཟུང་བར་བགྱི།།ཚེ་ཡིས་ཇི་ཙམ་ཐུབ་ཀྱི་བར་དུ་ནི། །དགེ་བ་ཀུན་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བར་འཚལ། །སངས་རྒྱས་དག་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས། །བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རབ་བསྐོར་བ། །འཇིག་རྟེན་འདིར་ནི་བྱུང་དང་བྱུང་འགྱུར་དང་། །འབྱུང་འགྱུར་ རྣམས་ཀྱི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་།།རྒྱལ་བ་རྣམས་དང་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ནི་ཡེ་ཤེས་ཏིང་འཛིན་དང་། །རྣམ་གྲོལ་ཚེ་དང་ཆོས་རྣམས་གང་ཡིན་པ། །དེ་དག་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ལ་ཕན་གྱུར་ཅིག་།འགྲོ་བ་ལྔ་ཡི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དག་། བྱུང་དང་བྱུང་གྱུར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རྣམས་ཀྱི། །དགེ་བ་དག་ལ་བདག་ནི་ཕྱི་ཕྱིར་ཞིང་། །མགོ་བོས་མཐའ་ཡས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ངོ་། །ཡོན་ཏན་ཡང་དག་དགེ་བ་མཐའ་ཡས་པ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པས། །སེམས་ཅན་རེ་རེ་དང་ནི་བདག་ཉིད་ལའང་། །ཡོད པར་བདག་ནི་སྨོན་ལམ་མཐའ་ཡས་འདེབས།།བདག་གི་དགེ་བ་དག་ནི་འདས་པ་དང་། །མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །འཇིག་རྟེན་དག་གི་ཁམས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བར་ཤོག་།དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས། ། བསྐལ་པར་བཞུགས་པས་ཕོངས་པར་མ་གྱུར་ཅིག་།བར་དུ་གཅོད་པ་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་དང་། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ནི་རྫོགས་པར་ཤོག་།སེམས་ཅན་དག་ནི་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་། །

他如是說： 在一切世間界中， 正等正覺佛及法， 僧伽菩薩諸聖眾， 無量頂禮恭敬敬。 世間無與倫比者， 無等等者功德源， 彼等無量諸功德， 我以頭面皆歸依。 諸佛正法及僧眾， 菩薩眾等世間界， 愿永不空百千劫， 如是無量我祈請。 善說寂靜妙法已， 無盡劫中常安住， 一切世界諸善逝， 頭面頂禮恒祈請。 往昔現在乃至剎那間， 我所造作一切諸罪業， 悉皆譴責彼等諸罪過， 我當舍離一切諸罪業。 乃至剎那我所修善業， 悉皆如實攝受無遺漏， 盡此一生乃至壽盡時， 愿我恒常安住諸善法。 諸佛菩薩轉妙法輪， 此世已生當生及將生， 彼等一切所修諸善業， 以及諸佛聖者無餘盡。 戒定智慧及解脫等， 壽命正法諸善功德， 愿彼一切利益世間。 五道眾生盡無餘， 已生當生及將生， 彼等善業我隨喜， 頭面頂禮恒隨喜。 無量功德善圓滿， 愿彼一切無餘盡， 眾生各各及自身， 皆具我發無量愿。 我之善業過現未， 一切世間諸界中， 三寶恒常愿現前。 三寶菩薩諸聖眾， 住世劫中無匱乏， 無礙圓滿大菩提， 波羅蜜多悉圓滿。 愿諸眾生皆安樂，

སེམས་ཅན་དག་ནི་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་། །འཇིགས་པ་མེད་ཅིང་ངན་འགྲོ་འདས་པ་དང་། །མི་དགེ་ཐམས་ཅད་དང་ནི་བྲལ་བ་དང་། ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་གྱུར་ཅིག་།ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག་ལ་ཅི་རིགས་པར། །དེ་དག་ལ་ནི་སྨོན་ལམ་མཐར་ཕྱིན་ཅིང་། །ཚེ་རིང་བ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དོན་ཀུན་རྫོགས་པར་ཤོག་།རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ན། །མཐའ ཡས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འདེབས།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་། །ཉོན་མོངས་དག་ནི་ཉེ་བར་ཞི་གྱུར་ཅིག་།ཆོས་དང་ལྡན་པའི་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་དག་གི་ཁམས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །རྒྱལ་བ་ཀུན་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། ། རང་གི་ལུས་ནི་ངེས་པར་དབུལ་བར་བགྱི། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་གྱུར་བར་དུ། །མ་འོངས་པ་ན་སྨོན་ལམ་མཐའ་ཡས་གདབ། །སྐྱེ་དང་སྐྱེ་བར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་ལ། །བདག་ནི་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པར་བགྱིད་པར་ཤོག་།འཇིག་རྟེན་དག་གི་ཁམས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། །ནམ་མཁའ་མཉམ་པའི་ལྷ་ཡི་སྤོས་མཆོག་དང་། །ཕྲེང་བ་མེ་ཏོག་ཆུན་པོས་མཆོད་བྱེད་ཤོག་།ལྷུན་པོ་མཉམ་པའི་གསེར་དང་དངུལ་དག་དང་། །གོས་དང་རིན་པོ་ཆེ་ཡི་ཕུང་པོ་དང་། །གཞལ་མེད་ཁང་བཅས་གཞོན་དང་མལ་ཆ་དང་། ། བཟའ་བ་མཐའ་ཡས་དག་ནི་སྦྱིན་པར་ཤོག་།འགྲོ་བའི་བསམ་པ་ལམ་གྱིས་རྫོགས་བྱེད་ཅིང་། །སྐྱབས་དང་ལུས་དང་ཕ་འདྲར་གྱུར་པར་ཤོག་།བཟོད་ལ་དགའ་ཞིང་ཚུལ་ཁྲིམས་གཙང་བ་དང་། །འགྲོ་ལ་ཆོས་ནི་རབ་ཏུ་སྟོན་གྱུར་ཅིག་།བྱང་ཆུབ་ཐེག་པ་མཆོག་ནི་རྙེད་པ་དང་། ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཕྱིར་གོ་ཆ་སྲ་བ་བགོ་།ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་བྱེད་ཅིང་། །སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་བྱེད་ཤོག་།སྡིག་པ་ཀུན་དང་བྲལ་ཞིང་ལུས་ངག་དང་། །ཡིད་ཀྱི་ལས་མཐའ་དགེ་བ་མཆོག་གྱུར་ཅིག་།བྱང་ཆུབ་ལས་ནི་མི ལྡོག་བདག་གྱུར་ཅིང་།།བྱང་ཆུབ་དགའ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར། །སྲིད་དང་སྲིད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བ་ཀུན་ལ་སློབ། །བདག་གིས་ཆོས་རྣམས་དེ་དག་ཀུན་ལ་ཡང་། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་དགོད་པར་བགྱིད། ། དེ་དེ་ལྟར་བདག་དང་གཞན་དག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ།

愿諸眾生皆安樂， 無有恐懼離惡趣， 遠離一切不善業， 圓滿一切善根本。 三乘各隨其所應， 愿彼圓滿諸誓願， 長壽解脫及殊勝， 一切利益悉成就。 為證圓滿菩提故， 發無量無邊大愿， 愿諸眾生諸苦惱， 煩惱悉皆得寂滅。 為行如法諸事業， 一切世間諸界中， 于諸佛及菩薩前， 我當決定奉獻身。 乃至證得大菩提， 未來發無量大愿， 生生世世三寶前， 愿我恒常得親近。 一切世間諸界中， 三寶菩薩聖眾前， 如空無量天妙香， 花鬘花束常供養。 如須彌量金銀等， 衣服珍寶諸堆積， 無量宮殿及臥具， 無邊飲食愿佈施。 圓滿眾生諸意願， 愿成救護如父母， 喜愛忍辱戒清凈， 為眾廣說妙法音。 愿得無上大乘法， 為三寶故披堅甲， 圓滿一切諸度行， 成就諸佛妙法門。 遠離一切諸罪業， 身語意業成善妙， 愿我不退大菩提， 喜樂菩提成菩薩。 生生世世諸菩薩， 及諸佛陀諸善法， 我當學習彼一切， 普令世間悉安立。 如是了知我與他人所積集的善根。

།དེ་ཤེས་རབ་དེ་དང་ཡེ་ཤེས་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་འདོད་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱ་བར་འདོད་པ་ན་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས ཅད་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ། །མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱས་ནས་ཀྱང་ སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བ་དང་།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ ཤེས་རབ་དེ་དང་།ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་སློབ་པའི་ནུས་པ་དང་མི་ལྡན་པར་གྱུར་ན་དེ་འདི་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་སྟེ། དུས་དུས་སུའམ། ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་དུ་ཡང་འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་དང་། མི་ཤེས་པ་སྤང་བ་དང་། དོར་བ་དང་། བསལ་བར་རྩོལ་ལོ། །འབད་དོ། །དུས་དུས་སུའམ། ཅུང་ ཟད་ཅུང་ཟད་དུ་ཡང་ཤེས་རབ་དང་།ཡེ་ཤེས་ལ་སློབ་པ་དང་། མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བར་རྩོལ་ལོ། །འབད་དོ། །སྲིད་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ན་ཡང་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྒྱིད་ལུག་ཕར་མི་འགྱུར་རོ། །ལག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྒོམ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ་དག་གི་ཤེས་རབ་དགེ་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་དགེ་བ་གྲངས་མེད་ཅིང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ ནོ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ ཤེས་རབ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་དགེ་བ་དང་།ཡེ་ཤེས་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །ལག་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདེ་བ་དང་ལྡན་ལ་ཡིད་བདེ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་ཚེགས་ཆུང་ངུ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུས་མྱུར་དུ་སྐྱེན་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ།

當欲現前證得彼等智慧與般若，欲作意彼等時，為度脫一切眾生，為解脫一切眾生，為安慰一切眾生，為證得一切智，為圓滿一切佛法而回向。 現前證得、作意、已現前證得、已作意后，為度脫一切眾生，為解脫一切眾生，為安慰一切眾生，為證得一切智，為圓滿一切佛法而回向。 若無力學習彼等智慧與般若，則應如是正確學習：于每時或稍許時，亦當勤勉精進斷除、捨棄、消除邪慧與無知。于每時或稍許時，亦當勤勉精進學習、增長、圓滿智慧與般若。 即使轉生他處，亦不退縮懈怠。複次，諸菩薩發菩提心、憶念菩提心、修習菩提心、愿求菩提、發菩提愿，即是彼等無量無邊善巧智慧與善巧般若。 何以故？即於一切世界中，欲令一切眾生生無漏智慧，欲令生無學智慧，欲令正生無漏智慧，欲令正生無學智慧，此乃一切善巧智慧與善巧般若中最勝者。此乃殊勝者。 如是，菩薩具足安樂，具足愉悅，以少許勞苦、少許痛苦，迅速敏捷圓滿般若波羅蜜多。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་པ་ན་ལྷ་དང་མིའི་སྐྱེ་དགུའི་སེམས་ཅན་ གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཐེག་པ་གསུམ་དང་།མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་པའི་དོན་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་དང་། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང་། ལྷ་དང་། མི་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡི་རངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ།། །།འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལེའུ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས་ལག ཀྱིས་ཞུས་པའི་ལེའུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པ་རྫོགས་སོ།

菩薩圓滿一切波羅蜜多，則速疾證得無上正等正覺。 宣說此法門時，無量無邊天人眾產生就三乘及生天之利。 世尊如是宣說已，菩薩摩訶薩拉格及諸菩薩、諸大聲聞、天、人、阿修羅、乾闥婆等世間皆大歡喜，於世尊所說極為讚歎。 《聖寶積大乘經》百千品中名為”拉格所問品”第二十六品圓滿。

། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་དཱ་ན་ཤྲཱི་ལ་དང་། ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙྪ་བ་བན་དེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་སྐད་གསར་ཆད་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོས་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པ།། །།

印度堪布達那室利拉、吉那密多，及大校譯師班智耶喜德譯校，復以新詞規範修訂確定。