d3792世尊功德寶藏偈頌難釋獅子賢 杰塔杭杜香底跋陀 卓僧噶釋迦光c3.5s|d3792世尊功德寶藏偈頌難釋獅子賢 杰塔杭杜香底跋陀 卓僧噶釋迦光c3.5s
D3792
@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བྷ་ག་བཱན་རཏྣ་གུ་ཎ་སཉྩ་ཡ་གཱ་ཐཱ་ནཱ་མ་པཉྫི་ཀཱ་། བོད་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དཀའ་འགྲེལ་ཞེས་བྱ་བ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།རྟོག་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཡང་དག་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་དྲི་མེད་མ་ལུས་ཉེར་བསྡུས་པ། །དངོས་པོ་བརྒྱད་ཀྱི་དེ་ཉིད་རིམ་པ་ཡང་དག་གསལ་བར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ རྟོགས་པར་བྱ་ཕྱིར་རབ་དབྱེ་ཡང་དང་ཡང་གསུངས་རྒྱལ་ཡུམ་ལ།།ཕྱག་འཚལ་ནས་ནི་བློ་དམན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་བསྐྱེད་ཕྱིར་དིང་འདིར་ཡང་དག་བཤད་པར་བྱ། །སྤྲོས་པས་གསུངས་པ་གོ་བའི་སེམས་ཅན་རྒྱས་པ་ལ་དགའ་བས་ཁོང་དུ་ ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྤྲོས་ནས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཡུམ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་བསྡུས་པའི་དགོས་པ་ནི་ཉན་པ་པོས་གསལ་བར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།དབྱངས་ཀྱིས་ བསྙད་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བར་དགོངས་པའི་ཕྱིར་དང་།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྦྱར་བ་ལ་བདག་ཉིད་མངའ་བརྙེས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ལེགས་པར་སྦྱར་བ་དང་ལེགས་པར་སྦྱར་བ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་ལ་ མངོན་པར་ཞེན་པ་དགག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཚད་མས་གནོད་པ་མེད་པའི་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཙམ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བའི་བརྡའི་དབང་གིས་སྒྲ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་བསྡུས་པའི་ངོ་བོ་ཙམ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་མར་གྱུར་པའི་ལེའུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་སྐད་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་མངོན་པར་བསྟན་ཏོ།།དེ་བས་ན་བློ་དམན་པ་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་བརྒྱད་སྟོང་པར་བརྗོད་ན་འདིར་ཡང་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འབྲེལ་པ་ དང་པོར་བསྟན་པར་བརྗོད་དེ།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བསྟན་བཅོས་དང་། དགོས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ངོ་བོའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་དགོས་པ་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདིའི་དགོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་པོས་བསྟན་པར་གྱུར་པ་ནི་འདིའི་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པ་ཡིན་པས་འབྲེལ་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ།།མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་འདུས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།
我來為您翻譯這段藏文: 梵文題目:Bhagavan Ratna Guna Sañcaya Gāthā Nāma Pañjikā 藏文題目:《世尊功德寶藏偈頌難釋》 頂禮一切佛菩薩! 徹悟遍及思維大海,圓滿波羅蜜無垢盡攝持, 八事體性次第明晰而宣說, 為令眾生了悟而反覆宣說佛母尊, 頂禮后為利益智慧淺薄者今當如實解說。 為使廣說能解的眾生—那些喜歡詳細解說的人—能夠理解,所以廣泛分別宣說八種現觀,闡明《十萬頌般若經》的一切義理。其目的是: 為使聽聞者能清晰理解 為憐憫那些執著音韻之眾生 為顯示自身精通偈頌創作 為遮遣執著于梵語與非梵語聲音,以無害量為前提,僅依世俗言說約定俗成,故也可用其他語言表達 世尊在中原地區以偈頌形式,宣說了發菩提心等功德寶藏之本質,作為最後一品。因此,為攝受智慧淺薄者,為分別顯示關聯等差別,若分別解說八千頌,此處也當解說。 首先宣說關聯:論典是能成立,目的是所成立,本質特徵是能成立。這也是通過宣說目的而顯示的,即當說明”這是其目的”時,說法者所顯示的即是能成立,因此不必另外宣說關聯。八種現觀總集的一切種智是所詮義。
།འདས་མ་ཐག་ཏུ་བསྟན་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པའི་མདོའི་དོན་སྔར་བཤད་པའི་ སེམས་ཅན་གྱིས་མདོར་བསྡུས་པས་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་རྒྱུད་ལ་རྟོགས་པ་གནས་པ་སྟེ།མ་ལུས་པར་བསྡུས་པའི་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ དགོས་པའོ།།ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་མ་རྟོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཚེགས་ཆུང་ངུས་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ངེས་པར་བྱས་ནས་དྲན་པའི་ཤེས་པ་ལ་གཞག་སྟེ་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་བསྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་ནི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཐབས་ཀྱི་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ལམ། །སྟོན་པས་འདི་ལས་བཤད་པ་གང་། །གཞན་གྱིས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །བློ་དང་ལྡན་པས་རྟོགས་ འགྱུར་ཞེས།།ཆོས་སྤྱོད་བཅུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཀྱི། །མདོ་དོན་དྲན་པ་ལ་བཞག་ནས། །བདེ་བླག་ཏུ་ནི་རྟོགས་འགྱུར་བ། །རྩོམ་པ་ཡི་ནི་དགོས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གླེང་གཞིའི་སྐབས་བསམ་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཚེ། གང་ལ། གང་ གིས།གང་དུ། གང་དག་དང་ལྷན་ཅིག་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐོས་ཞེས་འདྲི་བ་རྣམས་ལ། ལན་དུ་བདག་ཉིད་ཚད་མར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །དུས་དང་། ཡུལ་དང་། སྟོན་པ་པོ་དང་། འཁོར་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་བསྟན་པ་ནི་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་སྟེ་གླེང་གཞི་ཡིན་ནོ། ། གང་གི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ལ་དགེ་སློང་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཏེ་ཆོས་སྟོན་ཅིང་བཞུགས་པ་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གནས་དེ་ཉིད་དུ་འཁོར་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བདག་གིས་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་ཐོས་སོ་ཞེས་སྡུད་པར་བྱེད པས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཏེ།གདུལ་བྱ་རྣམས་གུས་པར་ཉན་པ་དང་། སེམས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པའི་རྩོམ་པར་གསུངས་པ་དེ་འདིར་ཡང་གཟུང་བར་བྱའོ།
我來為您翻譯這段藏文: 為使眾生能輕易理解前文所說的所詮義——即《十萬頌般若波羅蜜多經》的義理,世尊母功德寶藏偈頌是世尊教法的證悟所依。完整領會其義理的殊勝果利即是不共的目的。 聲聞等未能瞭解所說的所詮義,而世尊母以小功用,通過聞慧決定后,安住于憶念智中,以思慧抉擇后,以修慧本性現前一切相,這是隨順方便的作用果,即目的之目的。 如是說道: “遍智道由師宣說, 他人未曾所經歷, 具慧者當能了悟。 十法行之自性中, 經義安住于憶念, 輕易能得通達解, 此即撰著之目的。” 關於”如是我聞”的序分應當思維:何時、於何處、由誰、在何地、與何人共同聽聞此珍貴經典?對於這些詢問,為使自身成為量,依次配合回答。時間、處所、說法者和眷屬眾會是主要因緣,即序分。 當世尊在王舍大城靈鷲山,為比丘等眷屬圍繞說法而住時,我于彼處與眷屬共同聽聞此珍貴經典。結集者隨順世間言說,為令所化眾生恭敬聽聞、思維等故,此處也當攝受世尊于《十萬頌》中所說的緣起。
།མདོ་དོན་སྨྲ་བར་འདོད་པ་ཡིས། །དགོས་པ་བསྡུས་པའི་དོན་ བཅས་དང་།།ཚིག་དོན་བཅས་དང་མཚམས་སྦྱར་བཅས། །རྒལ་ལན་བཅས་པས་བསྙད་པར་བྱ། །ཞེས་རིགས་པ་བརྗོད་པ་དེ་ཁོ་ན་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། ཉན་པ་པོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་མདོའི་དོན་འཕྱང་བ་མེད་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འཆད་པ་པོ་བདེ་བླག་ཏུ་བཤད་སླ་ བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་བསྡུས་པའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་དོན་དུ་དང་པོར་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། དགའ་དང་གུས་དང་དད་པའི་ མཆོག་ནི་ཉེར་གཞག་སྟེ།།ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་གྱུར་པ། །འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པར་མེད་པས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ བསྟན་པ་ནི།གང་ཞིག་གཟུགས་ལ་མི་གནས་ཚོར་ལ་མི་གནས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་འབྲས་བུ་དག་དང་གཟུགས་དག་པ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་མཚུངས་ཏེ་དབྱེར་མེད་དཔྱད་དུ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ཡང་ དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པར་མ་ཡིན་པས་དེའི་རྗེས་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ནི།དཔའ་བོ་གར་སྤྱོད་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཉི་མ་སྒྲ་གཅན་གཟའ་བྲལ་ལྷང་ངེར་འདུག་པ་དང་། །མེ་བཏང་རྩཝ་དང་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་བསྲེགས་པ་བཞིན། ། ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སོ། །དེ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ཐོབ་པ་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ལམ་དང་། དངོས་པོ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་བསྡུས་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་བསྒོམ་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར རྟོགས་པ་སྟེ།ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དག་ཅིང་ཡོངས་དག་པར། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། ཡོངས་སུ་མི་སྟོན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ས་ཡི་ཆོས། །མི་འཆད་དེ་ནི་ལུང་མ་བསྟན་པ་ཡིན་རིག་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དང་ ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་གྱིས་གསལ་བ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ།དགྲ་བཅོམ་ས་དང་རྐྱེན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། དགྲ་བཅོམ་རང་རྒྱལ་ཐེག་བྲལ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ངེས་ན། །དཔའ་བོ་རྟག་ཏུ་མཉམ་གཞག་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། ། ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སོ།
我來為您翻譯這段藏文: “欲說經義者, 應以攝要義, 文義及連線, 問答而宣說。” 此理論陳述即是目的,為使聽聞者能無遺漏地了知分析的經義,並使講說者易於宣說,故先述其攝要義。 為求證佛果的菩薩,為遍知發心等一切相,首先宣說遍智果位,從”安立最勝歡喜敬信”乃至”遍知諸法無自性,此乃般若勝行持”。 又因無有不知聲聞等道,故說道智,從”於色不住于受不住”乃至”遍智果及清凈色,等同虛空界無別不可察”。 又因無有不遍知一切事物,故其後說一切智,從”勇士所行般若度”乃至”如日離羅睺明住,如火焚燒草木林”。 其後為得自在成就三種遍智,攝集一切相、道與事物諸智相,修習三種遍智即是現觀圓滿,從”諸法自性清凈遍清凈”乃至”不示不退地之法,應知彼為未記說”。 其後,具足證得現觀圓滿者以殊勝道趣入最極明瞭,即是頂現觀,從”阿羅漢地緣覺智”乃至”離聲聞獨覺定趣勝菩提,應知勇士恒時入等持”。
།དེའི་རྗེས་ལ་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པས་སོ་སོ་དང་བསྡུས་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རིམ་པས་བསྒོམ་པ་ནི་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གང་ཟག་གཞན་ཕྱིར་སེམས་པ་རྣམ་དག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནས བརྩམས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་སོ།།དེའི་རྗེས་ལ་མཐར་གྱིས་པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྒོམ་པ་དང་ལྡན་པས་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟེ། སྤྱོ་བ་བྱས་སམ་འོན་ཏེ་ རྟག་ཏུ་བརྡེག་ཀྱང་རུང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་པས་སྐད་ཅིག་མ་གཉིས་པ་ལ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟེ།བདག་གི་བདེ་བ་བཏང་ནས་རེ་བ་མེད་སེམས་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྟོགས་ པ་བརྒྱད་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡུམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཉན་པས་རྗེས་སུ་བཙལ་བས་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ནི།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་ཡུན་རིང་འཁོར་འདོད་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་བདག་གིས་བཟོད་སྙམ་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ ཕྱིན་ལ་གནས།།ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སོ། །དེའི་རྗེས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གདམས་ངག་སྦྱིན་པ་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་ཞི་བ་འདོད་རྣམས་འཕགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་མཐུ་ཆེན་འཕེལ་གྱུར་ཏེ་། ། སྤྲིན་མེད་འོད་གསལ་ཟླ་དཀྱིལ་ཡར་གྱི་ངོ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་གདམས་ངག་བཟུང་བ་དང་ལྡན་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རིམ་པ་ཅི་འདྲ་བར་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པས་ཡི་དྭགས་འགྲོ་བ་གཅོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནས། སངས་རྒྱས་རྒྱུད་དང་ཆོས་ཀྱི རྒྱུད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འཛིན།།དེ་བཞིན་དགེ་འདུན་རྒྱུད་དང་ཆོས་ཀུན་ཡོངས་སུ་འཛིན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་མིང་དོན་དང་ལྡན་པ་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་འགྲོ་བས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་གཏད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་གཅིག་གསུངས་ཏེ་བསྡུས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།
我來為您翻譯這段藏文: 其後,為顯示具足獲得頂現觀者能通達別別及總攝義,次第修習即是漸次現觀,從”為諸有情眾生清凈思”一偈開始。 其後,具足修習漸次現觀者為極熟習故,於一剎那現前彼等所證諸法,即是剎那現證菩提,從”或作厭離或常擊”開始的兩偈。 其後,具足修習一剎那現證菩提者,于第二剎那離一切隨眠及障礙,現證無倒一切相真如,即是法身現證菩提,以”舍自安樂無所求心”等一偈。 其後,為生聞等智慧,如實聽聞獲得八現觀之因般若,隨求宣說,從”菩薩若欲久流轉”乃至”我當忍受諸眾苦,安住菩薩忍度中”。 其後,對具足尋求者,善知識如實授予教誡,從”戒德能令求寂者成聖”乃至”于彼善根大力增,如無雲明月輪盈滿”。 其後,具足受持教誡者應如何次第通達,從”菩薩佈施斷餓鬼趣”乃至”攝持佛種及法種,如是攝持僧種一切法”。 其後,為使通達此法門名義者長久住持,作結行付囑,說一圓滿偈頌,此為攝要義。
།དེ་ལྟ་ཡིན་མོད་ཀྱི་རྟོགས་སླ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ལྷག་མ་བཞི་པོ་མ་གསུངས་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་དུ་བསྟན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་ཉིད་ལམ་ཤེས་ཉིད། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད། ། རྣམ་ཀུན་མངོན་རྫོགས་རྟོགས་པ་དང་། །རྩེ་མོར་ཕྱིན་དང་མཐར་གྱིས་པ། །སྐད་ཅིག་གཅིག་མངོན་རྫོགས་བྱང་ཆུབ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་དེ་རྣམས་བརྒྱད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཚིག་གི་དོན་ལ་སོགས་པ་བཤད་པས་མདོའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ ལ་སོགས་པ་ལ།དེ་ནས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུའམ། མན་ངག་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ཚིག་གི་རྒྱན་ནོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ཏུ་ན་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་པས་ཡང་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡིན་པར་བསྟན་པའམ། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་ པ་དང་ལྡན་པས་སོ།།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པའི་གདུལ་བྱ་མི་སྲིད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཁོར་བཞི་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་དག་གིས་སྔར་གཞུང་རྒྱས་པ་མཉན་པས་སྦྱངས་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་བསྡུས་ནས་ཉན་དུ་རུང་བ་དེ་ རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་དོ།།དེ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་མ་ནིང་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རམ་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་དང་མི་ལྡན་པས་འཁོར་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡུལ་ལ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། བྲལ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་དག་ལ་ སྲིད་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དང་།དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་། དགེ་བསྙེན་མ་རྣམས་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་པ་དང་རྟག་པའི་འཁོར་རྣམས་བསྡུས་ནས་འཁོར་བཞི་པོ་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། དེ་ནས་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་དགུའི་ བདག་མོ་ལ་སོགས་པ་དགེ་སློང་མ་རྣམས་དང་།གཟུགས་ཅན་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་སློབ་པའི་དགེ་བསྙེན་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བསྙེན་མ་ས་ག་ལ་སོགས་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་རྣམས་སྨོས་ཏེ། གླེང་གཞིའི་ལེའུར་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་རྟོགས་པ་དང་ འབྲེལ་པས་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་མ་བསྡུས་ལ།སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པས་གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མི་བརྟན་པའི་འཁོར་ཡིན་པས་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་སྨོས་སོ།
我來為您翻譯這段藏文: 雖然如此,由於易於理解,未說餘下四義,而宣說八種般若波羅蜜多現觀。如是說道:“遍智性道智,其後一切智,遍相現等覺,至頂及漸次,剎那證菩提,法身此八種。” 今當解說詞義等以述經義。關於”其後”等,“其後”之詞,是廣說之後即刻,或略說教授之時。“復”字是文飾。 就確切含義而言,由於摧毀煩惱等故稱為薄伽梵,或由具足自在等故。因聲聞等所化機不可能,故由薄伽梵自身宣說。 若問何故?關於”四眾”等,由於彼等先前已聽聞廣大教法修習故,對於堪能略聞者而說。“彼等”之詞,由於黃門等煩惱深重或不具證法性根器故非眷屬,對於離貪慾邪行與未離貪慾的男女而言,有比丘、比丘尼、優婆塞、優婆夷等自利恒常眷屬,攝為四眾。 其後,以聖者須菩提等學、無學比丘,如是生主母等比丘尼眾,及持色心等學處優婆塞眾,如是優婆夷娑伽等為上首者,如序品中所說。 由於與證悟殊勝法相關,故不具彼等相故非比丘等所攝,又由利益眾生故為他所轉,是不穩固眷屬,此處未說菩薩。
།ཡང་དག་པར་དགའ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་ མ་ལོག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རིམ་པ་བསྡུས་པ་འདོད་པས་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོན་ཏན་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་དང་སྤྲོ་བ་སྤེལ་བའི་ཕྱིར་རོ་།།དེ་བཞིན་དུ་འདིར་དོན་ འདི་ཉིད་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ།།གཞན་དུ་ན་རིགས་པ་དང་མི་ལྡན་པས་དོར་བར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་ཉིད་ངག་ལ་དབང་བར་བསྟན་པས་བདག་ཉིད་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པས་ཡང་དག་པར་དགའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྟོན་ཅེ་ན་ སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་།ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་འདི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བསྟན་ཏེ་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ། ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་གསལ་བའི་རབ་ཀྱི་ མཐར་ཐུག་པར་ཕྱིན་པ་སྟེ།ཕ་རོལ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕ་རོལ་ལོ། །ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཙོ་བོ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ནོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ བསྟན་པའོ།།དང་པོ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལམ་སྟེ། འབྲས་བུ་དེའི་དོན་དུ་སྦྱོར་བ་ཉིད་ཀྱི་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་དང་འདི་སྟེ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ལ་གཞན་པའི་དབང་གིས་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་བསྟན་པའི་གཞུང་སྟེ། དེ་ཡང་སྟོང་ ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་སྦྱོར་བས་ན་དེ་གཉིས་ནི་བརྟག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ལུས་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་གཞུང་གིས་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་བསྡུས་ནས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྟོན་ ཅིང་ངོ་།།དེའི་ཚེ་ནི་དེར་དོན་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་ཉན་པར་རུང་བའི་འཁོར་བའི་འདུས་པ་དེའི་ཚེའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དགའ་དང་གུས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མཇུག་ཐོགས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིའོ། །ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་བརླབས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།
我來為您翻譯這段藏文: 所謂”令正歡喜”,是因具足無顛倒精進,故欲攝略現觀次第,通達生起聞等智慧,對於正入者隨順宣說,以此增長對如是功德的歡喜與信樂。 如是於此當持此義。若非如此,則因不具正理而應捨棄。 或者,所謂”令正歡喜”,是顯示自身于語自在,為生起對自身恭敬故,以略說令正歡喜。 若問為何宣說?言”復說”等。“復”字是相對廣說而言,復於此即刻宣說。 關於所說”般若波羅蜜多”,生起聞慧等,通達一切種智,到達光明之究竟彼岸。彼岸即真如自性之彼岸。般若即以擇法為相之波羅蜜多。般若波羅蜜多之主即佛世尊,如幻自性。“此”即顯示分類。 初加行等為相之道,為彼果故非主要般若波羅蜜多。彼與此,即依他起而入顯明世俗,若分別則為教法,即百千頌等,由彼相應故,此二為所觀察般若波羅蜜多。“此”即無餘詳細宣說。 是故,以如是所說義之教法,攝略顯示彼自性而宣說。其時即彼時,堪能聽聞略說之眾會。 關於”此偈”等,“喜與敬”等后當解說即此偈頌。偈頌即具殊勝韻律之相。因佛世尊加持對所化眾生宣說如是顯現故。
།དེ་ལྟར་འབྲེལ་པ་བསྟན་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་པས།ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་བཤད་པར་འདོད་ནས་དགའ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། དགའ་བ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །གུས་པ་ནི་མངོན་ པར་ཡིད་ཆེས་པའོ།།དད་པ་ནི་གུས་པའི་བྱེ་བྲག་གོ། །མཆོག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གོ། །ཉེ་བར་གཞག་སྟེ་ནི་ཉེ་བར་བློ་ལ་གཞག་པའོ། །འདི་སྐད་དུ་ནུས་པ་ཉིད་དང་། ཡོད་པ་ཉིད་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཡུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཐམས་ཅད་བཤད་དེ། རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་དང་། མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་རབ་ཏུ་དང་བ་སྟེ། དད་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཐམས་ཅད་མཆོག་ཏུ་བསྐྱེད་པས་མཉན་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་། དད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བླང་བར་བྱ་བ་བསྟན་ནས དེ་བཞིན་དུ་དོར་བར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གསལ་བ་ནི་སྤངས་པ་སྟེ། ཅི་ཞིག་སྤངས་ཤེ་ན། སྒྲིབ་པ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ དོན་རྟོགས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པའོ།།དེ་དག་ཉིད་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པས་ན་ཉོན་མོངས་པའོ། །དེ་ཡང་གཉེན་པོ་གོམས་པར་བྱས་པས་བསལ་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར་དྲི་མའོ། །དེ་བསལ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་ལ་ མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་།འདོད་ཆགས་ལ་ཞེན་པ་མེད་པར་དེ་ཉིད་ལ་གཞོལ་བའི་སེམས་ཀྱིས་མཉན་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་དོན་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་འདི་སྤང་བ་དང་བྱ་བ་ཡང་ཅི་ཞིག་མཉན་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཞི་བ་མཉན་པར་ གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།མངོན་པར་མཐོང་བའི་ཆོས་ཐོབ་པའི་བསམ་པས་མི་བྱའོ། །ཐར་པའི་བསམ་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་ཞི་བའོ། །མཉན་པར་གྱིས་ནི་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །རྗེས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ པར་ཤེས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ།།འདིར་དེ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་གཟུང་བར་བྱའོ།
我來為您翻譯這段藏文: 如是顯示關聯后,為欲獲得一切種智,首先應當生起菩提心,具空性與大悲為心要,欲說明此故說”喜”等。 喜即殷重希求。敬即深信。信即敬之差別。最勝即一切中最勝。安住即安住於心。此說能力、存在及具功德法之佛母諸差別,如其次第,殷重希求、深信及凈信,即信之三種差別。應以一切最勝而聽聞,否則將無義,因信為一切法之先導故。 顯示所取后,為顯示所舍,故說”障”等。清凈即斷除,斷除何者?即諸障及煩惱垢。其中障即對所知之執著及貪等。因違背證悟真實義故為障。彼等令身語意煩惱故為煩惱。彼由修習對治力故可斷除,故為垢。與”斷除”相連,如是當顯示。 應以無執實有及無貪著之專注真實心而聽聞,否則不能證悟義理故。 若問應如何聽聞此違品與對治品之斷除與修習?說”寂靜請聽”。不應以求現法利益之心。寂靜即以解脫心,身語意趣向涅槃順因。“請聽”即聞慧。應以後起意識通達般若波羅蜜多,此為相連。此處彼為譬喻,應當包括思惟與修習。
།ཇི་ལྟར་དེ་འབྲེལ་ཞེ་ན། འགྲོ་དོན་མངོན་ཞུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འགྲོ་བ་སེམས་ ཅན་མ་ལུས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་།ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཆོས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེའི་དོན་ལ་ཕྱོགས་པ་ནི་ཞུགས་པ་སྟེ། སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིས་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སྒྲའི་དོན་བསྟན་ཏོ་། །དེས་པ་ ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་།དམིགས་པ་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་དེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་དགའ་བའོ། །འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲའི་དོན་བསྟན་པའོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གཟུགས་བརྙན་སྤངས་ནས་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་འབྲེལ་ཏེ་མཉན་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་གི་དེ་དག་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་ཀ་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བས་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤྱིའི་སྒྲར་གསུངས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བརྡ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་དོན་ཡིན་པར་རྟོགས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ས་བོན རབ་ཏུ་སད་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་བླང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་།སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ནས་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དོན་བྱའོ་ཞེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་ནས་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་བྱའོ་ཞེས་གཞན་གྱི་དོན་ལ་དམིགས་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་བརྩམས་ཏེ།སའི་རིམ་པས་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ས་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་བར་དུ་གང་གིས་རྟོགས་པ་དེ་དག་གི་བདག་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་ཅིང་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་དོན་གྱིས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ལམ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མ་བསྒྲུབས་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་མི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་བས་ན་དེ་དག་དང་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པར་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་ན། གང་ལ་དཔའ་རྣམས་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གང་ལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལའོ།
我來為您翻譯這段藏文: 若問如何相關?說”入利眾”等。為令一切眾生隨其根機獲得增上生及決定勝法之利益,趣入其義即為入,以發心等次第而入。此顯示”大士”之詞義。 “覺”即殊勝法界與無緣大悲之體性,即喜樂佛果。此顯示”菩薩”之詞義。 是故應當確定:唯應由菩薩大士舍離影像而與般若波羅蜜多相應而聽聞,而非僅此等,因三種菩提若無此則不生,是依此而說。 雖以總稱說般若波羅蜜多,然由名言等力之差別而了知其義,般若波羅蜜多即菩提心自性之義,因攝集一切法故。 此說:從大悲種子覺醒,受持菩薩戒等,發起具空性與大悲為心要之菩提心,獲得圓滿正覺后,隨眾生根機而利益他眾,如是發願后成就圓滿修行。即以緣他利之因果圓滿菩提為所求,具願行自性之發心,從資糧道始,以地道次第乃至佛地遍光地,彼等之體性即般若波羅蜜多,應生起並修習如幻聞等智。如是以義顯示。 若問:未修道智等,豈非佛子不能成就一切種智體性之發心?故彼等如何相關?說”諸勇士所行”。“于彼”即于般若波羅蜜多。
།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ལས་རྒྱལ་ཞིང་ཉམས་པར་མི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ་དཔའ་བའོ་།།ཆོས་མ་ལུས་པ་ལ་གོམས་པ་དང་ལྡན་པས་ཞུགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་སྐད་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་གཞན་མེད་དེ།གདམས་ངག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེའི་རང་བཞིན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་ལུས་པའི་ཆོས་ བསྡུས་ནས་དང་པོར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པར་བསྟན་ཅེས་ཟེར་ན་སྨྲས་པ་གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལ་ ལྟོས་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་ལ།ཚོགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་སའི་ཚོགས་འདུས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ལམ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་གསལ་བར་བཤད་པ་དང་དོན་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་ལས་ལམ་ཤེས་པ་ཐ་དད་པར་བཀོལ་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ས་བདུན་པ་ལ་ཞུགས་པའི་རབ་ཐ་དད་པར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ལམ་ཤེས་པར་གཞག་གོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལམ་ཤེས་པ་ལ་ནི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པས་ཉན་ཐོས་ལ་ སོགས་པའི་ལམ་སྟོན་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་བསྟན་པས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་འཕངས་པའི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ཡིན་ན་སྙོམ་དུ་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་དང་། རབ་ཏུ་སྤྲོས་པས་བདེ་ བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ཐ་དད་པར་ས་བདུན་པར་གཞག་སྟེ།ལམ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་རྣམས་སྤངས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཙམ་ལ་གཞག་གོ། །གཞན་དུ་ན་དེ་དག་ལ་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ རྗེས་ཐོགས་ལ་རྣམ་པ་དང་།ལམ་དང་། དངོས་པོའི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དང་ཡང་དུ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། ལམ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་སྟོབས་ཅན་ས་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བ་དེའི་དབྱེ་ བ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པ་རྟོགས་པ་བསྟན་ཏོ།
我來為您翻譯這段藏文: 戰勝一切違品法而不能損壞者即是菩薩,即勇士。如是具足一切法之修習而趣入者,即是發心之自體性,即般若波羅蜜多,此為其義。 是故,如是說:除所說發心外別無他法,教授等亦唯是發心之分類,因顯示差別義故。因此,首先攝集其自性一切種智即菩薩應得之一切法而顯示。 若問:何故《十萬頌》中別說菩薩道智等?答:因一切種智是佛所有,依獲得具因之果而說故。雖資糧修行攝集極喜等諸地,然為斷除”見道等非佛子之道”之疑,故明說分別其義。 因此,于彼中別立道智,將極喜等七地所入之差別,另立為道智。是故,于道智中雖須了知一切道而說聲聞等道,然由說菩薩道,以遮遣門又說無常等相之道為聲聞等道,為斷除疑惑故,又為廣說易解故,于彼中另立遍智於七地,斷除似道等過失而安立於唯世俗諦。否則,于彼等不應生起證悟。 其後,為攝集相、道、事之一切智相而得自在,故反覆現前一切種智與道智等自性殊勝有力之道第八不動地,爲了知其分類故,說現證一切相現觀。
།དེའི་རྗེས་ལ་གཉེན་པོའི་ཚོགས་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གསལ་བ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དེ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ལེགས་པའི་བློ་ གྲོས་ལ་སོགས་པས་གཉིས་ནི་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བསྟན་ཏོ།།དེའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་ས་བཅུ་པའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་སོ་སོ་དང་བསྡུས་པ་བསྒོམ་པའི་དོན་གྱི་གོ་རིམས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རིམ་པ་བཞིན་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ནི་མཐར་གྱིས་ པའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐར་ཕྱིན་པའོ།།དེ་ནས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱས་པས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་གསུམ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཀུན་ཏུ་འོད་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་བསྡུས་ཏེ། དེ་ལྟར་ལུང་ལས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་པ་ལས་ཀྱང་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་གང་ཡོད་པར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་བཞིན་ནོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡོད པར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།བ་ལང་རྫིའི་སྐྱེ་བོ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པས་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ཀྱང་འགེགས་ན་ནི་ཡོད་ པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་འཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་བཟློག་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡོད་པས་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་ཕྱིའི་དོན་ཡོད་པར་འགྲུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་ན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གང་ཞིག་རིག་པ་ན་གང་རིག་པའི་ཐབས་མེད་པ་དེ་ནི་རིག་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྔོན་པོ་རིག་པ་ན་སེར་པོ་མི་རིག་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་རིག་པར་གྱུར་པ་ན་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིའི་དོན་རིག་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཉེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་ན་རྣམ་པ་མེད་པས་ ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།ཤིན་ཏུ་ཐལ་ཆེས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་རྣམ་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་མེད་པས་འཁྲུལ་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དང་བཅས་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།
我來為您翻譯這段藏文: 其後,爲了解對治品聚與決定出離修行之分類,故說以殊勝道攝持趣向光明究竟,即由善慧等二者宣說頂現觀。 其後,為顯示第十地無間三昧位中各別與總攝修習義之次第,故次第而行。彼等修習即是漸次現觀之究竟。 此後,由次第修習諸法極為熟習,於一剎那了知彼等之位,即是一剎那現證圓滿菩提。 其後,為現前一切相而成辦三種所為,現前通達即是佛地普光中法身現證菩提之究竟。 是故,如幻自性之發心攝集一切種智與八現觀,如是由教典決定。由理亦當了知:凡是所緣相之體性者即是有之言說境,如識之體性。青等亦是所緣相之體性故,此為自性因。牧牛人以上皆已證得現量故非不成。于同品中有故亦非相違。若遮遣如是義,則一切有之言說皆當斷絕,以此返諍故有能害量,故亦非不定因。 若謂由此成立外境有者,則不然。以若了知時無有了知彼方便者即非了知,如了知青時不了知黃。又,當了知識之自體時,無有了知所許外境之方便故,此為能遍不得。以無近因故,非無相。以太過失故,亦非他相。以無不離性故有迷亂可能,故亦非有相。
།ཕྱོགས་གཞན་ཡང་མི་སྲིད་པས་ཤེས་པ་གཞན་མེད་པས་ན་དོན་རིག་པའི་ཐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་གྲུབ་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པས་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རིག་པའི་ཐབས་མེད་པ་ཡང་རིག་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རིག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་བཟློག་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡོད་པས་མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་སྔར་གཏན་ཚིགས་ དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པར་གྲུབ་པས་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་མ་རིག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་ངོ་བོར་འདུས་པས་གཉིས་ མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པོ་ཞེས་ཟེར་ན།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེར་སྣང་བ་ལས་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གཞན་ཡོངས་སུ་རྟོག་གམ་། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་པར་རྟོག་གྲང་ན། གལ་ཏེ་ཕྱོགས་དང་པོ་ཡིན་ན་ནི་གང་ཞིག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་དེ་ནི་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆོས་གཞན་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འགའ་ཞིག་ནོར་བུའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཤེས་པ་འདི་ཡང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲོ་བཏགས་པ་མ་ལུས་པས་དབེན་ པ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆོས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་བཟློག་ ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡོད་པས་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་སྣང་བའི་དོན་ལ་བསྙོན་རྟོལ་བྱ་བར་མི་ནུས་པ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབེན་པ་དོན་ཙམ་རྟོགས་པ་འདི་ཉིད་སྒྱུ་མ་ཉིད་དུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ཙམ་ལ་རྩོད་པས་འདི་ནི་གྱི་ནའོ། ། གཉིས་སུ་མེད་པའམ་གཉིས་ཞེས་པ་དེ་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྙིང་པོ་མེད་དེ། དོན་འདི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་དུ་ལུང་དང་རིག་པ་མདོར་བསྡུས་པས་བསྒྲུབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལམ་མ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的直譯: 其他方面亦不可能,以無他識故,無有了知對境之方便故,非不成。于同品中有故亦非相違。若無了知方便亦能了知,則一切皆應了知,以此返諍故有能害量,故亦非不定。 是故,前說因相”成為所緣相故”非不成。以成立所立之相違故為相違,彼識以無明力而了知青等相。 若謂唯以識性攝持故成立無二性,雖如是然依彼顯現異體成立邊等,于真實等他法遍計耶?抑或非耶? 若是初者,凡是無顛倒識者即不執著增益之他法,如某人于寶色等無迷亂之識。此識亦是無顛倒故,此為能遍相違所得。以離一切增益、離分別之心心所法唯于自體有之現量故非不成。于同品中有故亦非相違。以執著增益法故不應了知自體,以此返諍故有能害量,故因亦非不定。 若許第二分,爾時于所顯境不能誹謗,了知離增益法之唯義即知是幻,此乃唯于名而諍故成相違。無二或二即是如幻故無實義,以無能成立此義之量故。如是,唯發心自性般若波羅蜜多如幻自性,以教理略攝成立者,非是諸菩薩摩訶薩不共之道。
།གང་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཆོས་འདི་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པར་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ལ་སོགས་པས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་སྟོན་པ་ལ་དབང་བྱེད་ཅེས་ཟེར་ན། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་མཐུ་ཉིད་ཡིན་པར་དཔེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ལན་དུ།འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། འདི་ནས་བྱང་དུ་རི་ནག་པོ། །དགུ་འདས་གངས་རིའོ་དེ་ནས་ནི། །སྤོས་ངད་ལྡན་པའི་ཚུ་རོལ་ན། །ཆུ་ཞེང་ལྔ་བཅུ་ཡོད་པའི་མཚོ། ། ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། མ་དྲོས་པའི་མཚོ་ལས་ཤར་ནས་ནི་གང་གཱའོ། །ལྷོ་ནས་ནི་པ་ཀྵུའོ། །ནུབ་ནས་ནི་སིན་དྷུའོ། །བྱང་ནས་ནི་སི་ཏ་སྟེ། དེའི་མཐུས་མངོན་སུམ་དང་བརྒྱུད་པས་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཆུ་ཀླུང་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆུ་ཀླུང་ཇི་སྙེད་ཀྱི་རྒྱུན་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་འབབ སྟེ་།མཚོའི་མཐའ་མ་ན་འཛམ་བུའི་ཤིང་གནས་པས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཆུའི་ནང་ན་གནས་པའི་ངོས་ཀྱི་ཆ་སོག་ཀའི་ངོས་གསུམ་ལ་ནི་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་གཉིས། གཅིག་ལ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་བཞི་བཅས་པ་ནི་ཆུ་ཞེང་གི་ཚད་དེ། དེ་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་མངོན་པ་གཅིག་ལས་བསྟན་ ཏོ།།མངོན་པ་གཞན་དང་གཞན་ལས་ནི་གཞན་ཏེ་ཚད་མི་མཐུན་པར་བསྟན་ཏོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་གཞག་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཚད་ཤིན་ཏུ་མི་འདྲ་སྟེ། འདིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་གཞན་དང་གཞན་མི་འགལ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ་གང་གི་ཕྱིར་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སོ་སོར་སྣང་བ་ལ་གླིང་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སོ་སོར་སྣང་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཆུ་ཀླུང་གི་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཅན་ཡིན་པ་ནི་མེ་ཏོག་འབྲས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས ཏེ།མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་དག་ནི་ཨ་མྲ་ལ་སོགས་པའི་ཤིང་ངོ་། །འབྲས་བུ་སྨིན་ནས་སྐམ་པའི་ཕྱིར་སྨན་ནི་ཤིང་ལ་སོགས་པའོ། །འབྲས་བུ་འབའ་ཞིག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ནགས་མ་སྟེ། ཨུ་དུམ་བཱ་ར་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་སྐྱེད་བྱེད་ནི་གསོ་བར་བྱེད་པ་དང་། འཕེལ་ བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།གང་གི་མཐུས་འབབ་ཅེ་ན། ཀླུ་དབང་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཀླུ་ནི་སྦྲུལ་གྱི་ཚོགས་སོ། །དབང་པོ་ནི་བདག་པོ་སྟེ། ཀླུའི་རྗེ་བོ་དེ་ཉིད་ནོར་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ནི་བདག་པོའི་གཙོ་བོ་སྟེ། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་ནི་ཡན་ ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་བས་ཚ་བ་འཇོམས་པས་ན་མ་དྲོས་པ་སྟེ།བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱིམ་ཡིན་ནོ། །དེའི་མཐུ་ནི་ནུས་པའོ།
以下是完整的直譯: 若如是者,云何無具此法之證悟,而於《百千頌》等中聖者須菩提等能主持宣說八種現觀?若問,則以如來威力為喻而答:“於此瞻部洲”等所說: “此處向北有黑山, 過九山後為雪山, 香氣山之此方有, 寬度五十由旬湖。” 從無熱惱池東出恒河,南出波剎河,西出信度河,北出悉多河。由其威力直接間接彙集故,說”諸河流”等。如是諸河流注於此瞻部洲,海邊有瞻部樹為標識,大海水中所處岸面之分,三面各二千由旬,一面四由旬半為水寬之量。此等皆從一阿毗達磨中說,從其他諸阿毗達磨中則說其他量,不相一致。瞻部洲等器世間安立,大乘經中所立之量極不相同,此為”於此”之義。 如是,云何不與他說相違?答:以外境無實成立故,於世俗各別顯現中安立諸洲,如何顯現即如何安立,故無相違。 河流之作用如何,說”具花果”等:具花果者,謂庵摩羅等樹;果熟干故,藥即樹等;唯生果故,竹林即優曇缽羅等。生長彼等即養育增長等。 由誰威力而流?說”龍王”等:龍即蛇眾,王即主尊,龍主即廣財等,彼等為主尊之上首,余非是。所依即具八支而生,息滅熱惱故名無熱惱,為其自宅。其威力即能力。
།དཔལ་དང་ལྡན་ཏེ། ཀླུང་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཤིན་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། བྱེ་ཚན་གྱི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་འདས་ཏེ་རང་དབང་ཐོབ་པས་ན་བདག་པོ་ སྟེ།མ་དྲོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དཔེ་བསྟན་ནས་དོན་ནི་རྒྱལ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱལ་བའི་ཉན་ཐོས་པ་དག་མདོ་དང་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྙེད་ཀྱི་ཆོས་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་། ལུང་གི་ཚད་ མ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་རིག་པ་དག་དང་ལྡན་པ་སྟེ་ཐོས་པ་དང་།བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། འཆད་པར་བྱེད་པ་དང་། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཆོག་འཕགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་དོ། །བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པས་མཆོག་སྟེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །བདེ་བ་བྱེད་པ་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་མྱ་ངན་ལས་ འདས་པ་དང་འབྲེལ་པར་མི་རིགས་ཏེ་བཀག་པའི་ཕྱིར་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དེའི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པས་གཞན་དང་གཞན་བརྒྱུད་པས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་སྟེ།ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་ནས་ཐོས་པས་ན་དེའི་རྒྱུ་ མཚན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།ཉན་ཐོས་ཀྱི་རང་དབང་གིས་ཀྱང་དོན་སྟེ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཀུན་ཀྱང་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་སམ། ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ སྟོན་པར་མཛད་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ་དེའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ནི་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་གི་རྟོགས་པས་ཆོས་ཉིད་མངོན་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་བས་ན་རང་གི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གིས་ ཀྱང་རང་གི་ཐེག་པ་ཅིའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་བྱེད་དེ།དེ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུ་ཡིན་པར་བརྗོད་ཅེ་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་རྒྱུས་ནུས་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ལན་དུ་རྒྱལ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ཞིག་སྡིག་པའི་ཆོས་ལས་རྒྱལ་བ་ནི་རྒྱལ་བ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །ཆོས་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཚུལ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལུང་གི་ཆོས་ཉིད་དེ། གང་བསྟན་པ་ནི་གསལ་བར་བྱས་པའོ།
以下是完整的直譯: 具吉祥,于諸河中最為殊勝,超越熱沙等怖畏而得自在,故為主尊,此即”無熱惱”之義。 示喻已,其義以”勝者”等而說:如是勝者之聲聞,于經、應頌等諸法相,具現量、比量、教量者即具智慧,為生聞思修慧,如其次第而作開示、宣說、演說,如是配詞。 何故?說”最勝”等:即一切中最勝。以斷盡一切習氣俱生諸障故為最勝,即佛世尊。安樂作者即無住涅槃,于大乘中不應與聲聞等涅槃相連,以遮止故,以是無住涅槃故,即彼經等法教,由展轉相續為主故為果,生聞等慧已而聞故,是其因由。 若問聲聞亦由自力而說義耶?說”彼等一切”等:一切即聲聞說法等。由通達無倒法性,或由如實開示故名如來,其加持即趣入之因,乃士用果。 聲聞亦以自證而現證法性,既爾,何故不由自力而說自乘等,而說彼一切皆為如來威力?說”何故”等:何故者,即由內因為力之義。 答以”勝者”等:勝過諸惡法者即勝者,為世尊。法即人無我之體性。方式即聲聞教法,所說即開顯。
།ཡང་དག པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་མིར་གྱུར་པ་ནི་མི་མཆོག་གོ།།དང་པོ་ཉིད་ལ་དབང་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་རང་གི་སྟོན་པ་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་སློབ་མར་གྱུར་པས་སློབ་མ་སྟེ་འཕགས་པ་རབ་འབྱོར་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་མངོན་ དུ་ཕྱོགས་པས་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པ་ནི་བསླབས་ཤིང་ངོ་།།ཡང་ན་མི་མཆོག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། དེའི་སློབ་མ་ཡིན་པས་ན་སློབ་མར་གྱུར་པའོ། །དེས་རང་གི་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཤིང་ཕྱིས་བསླབས་པས་ཇི་བཞིན་དུ་ལུང་གི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་ པ་དང་མི་འགལ་བར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐུ་ཡིན་གྱི་རང་གི་མཐུས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་བྲལ་བས་དོན་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ གྱིས་ཆོས་ཀྱང་རང་གི་རྟོགས་པ་དང་མི་འགལ་བར་སྟོན་པར་མི་ནུས་ན།ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྲས་ཀྱི་ལམ་དུ་གྱུར་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཐུས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་བརྒྱད་སྟོང་པ་ལ་དབང་ བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ། རང་གི་རྟོགས་པའི་རྗེས་འབྲངས་ནས། །ཅི་ཞིག་ཙམ་ནི་དཔག་པར་ནུས། །ཐབས་བྱུང་དེ་རྒྱུ་ལྐོག་གྱུར་པས། །དེ་བཤད་པ་ནི་དཀའ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་རིགས་པས་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་ནས་ཀྱང་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་ བའོ་།།ཞལ་ལ་བྱུང་བ་བརྗོད་ནས། ང་ནི་དང་པོར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྐབས་ལ་ཇི་ལྟར་བབ་པའི་བསླབ་པར་བྱ་བའི་གདམས་ངག་བསྟན་པར་བཞེད་ནས་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རིགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གང་ལས་སྤྱི་དངོས་པོ་མ་ལུས་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྟོང་པ་ ཉིད་དུ་གནས་པས་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་གཉེན་པོའི་རང་བཞིན་གྱིས་ཤེས་རབ་ཡང་དག་པར་བདག་མེད་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཆོག་གོ་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གདམས་པའི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མི་སྲིད་པས དེ་ལྟར་ན་མི་དམིགས་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་གཞན་གྱི་དབང་གིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ལམ་སྟོན་ཅིང་འདོམས་པར་བྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྐྱེད་པ་སྟེ།བསྐྱེད་པ་དེ་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཀྱང་ གི་སྒྲ་ནི་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་ཏེ།སྡུད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།
以下是完整的直譯: 由入正道而成為極為殊勝之人即為人中最勝。由最初即得自在之理而承認為自師故,為弟子者即弟子,如聖者須菩提等。于彼趣向而生聞慧即為學習。 或者,人中最勝即如來,因為是其弟子故為弟子。彼現證自證法性已,後學習如實通達教法之自性,不相違而由佛力開示。是故唯是如來之力,非自力之義。 此中顯示:恒時離於等持方便善巧,則于所證境之法亦不能不違自證而說,何況以殊勝證悟之境成為善逝子道?是故由佛大威德力而說於八千般若獲得自在。 如是說:“隨順自所證,能推度幾許,方便生彼因,隱蔽故難說。“由此理趣,大聲聞等雖觀察亦不能宣說。 說已面前所生,我于最初發菩提心時,欲說如何趣入所學教授,故說”於何”等:由理力,從一切法如幻而住空性,以法與補特伽羅對治自性,般若正知無我之相,是一切波羅蜜多之主故,為般若波羅蜜多之最勝。 於一切種類中決定教授體性不可得故,如是由無所得及大悲他緣而示現無倒道路並教授,菩薩為利益有情故,菩提心即菩薩所生,彼生亦不可得,如是配釋。“亦”字於他處配合,以是總攝義故。
།གང་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་གདམས་ངག་མེད་པས་ཇི་ལྟར་གདམས་ཤེ་ན། དེ་སྐད་ཐོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དང་། བྱ་བ་མི་དམིགས་པར་བསྟན་མ་ཐག་ཏུ་ཐོས་པ་ན། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔས།ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་རྣམས་ཀྱི་སྐས། །མེད་པར་དོན་དམ་ཁ་ཆེན་གྱི། །སྟེང་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་ནི། །མཁས་ལ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་མི་འཇིགས་པར་བསྒྲུབས་ནས་རྨོངས་པ་མེད་པར་བྱའོ། །དོན་ དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ཡང་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མི་སྐྲག་སྟེ།སྐྲག་པའི་གནས་མེད་པས་སྐྲག་པ་དང་བྲལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་བདེ་གཤེགས་ཤེས་རབ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བདེན་པ་གཉིས་རྟོགས་པས་འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་སྟོང་ པ་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་དང་།མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གི་བསླབ་པ་ནི་གདམས་ངག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གདམས་ངག་ ཐོས་པའི་ལས་དང་པོ་པས་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གོམས་པར་བྱས་ནས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ཐོབ་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དམིགས་པ་དང་།རྣམ་པ་དང་། རྒྱུ་དང་། ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་དང་ ལྡན་པ་ཆུང་ངུ་དང་།འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ལས་དང་པོར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེའི་སྔ་རྟགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དྲོ་བ་རྟོགས་པས་ན་དྲོ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། དེའི་དམིགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་མེད་ཅེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གཟུགས་སུ་རུང་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ཚོར་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཚན་མར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ན་འདུ་ཤེས་སོ། །སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ནི་སེམས་པ་སྟེ། གཙོ་བོ་ཡིན་པས་ཉེ་བར་ མཚོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་།འདུ་བྱེད་གཞན་དག་ཀྱང་གཟུང་བར་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་རྣམས་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་བཀག་ན་མངོན་སུམ་ ལ་སོགས་པ་གནོད་པར་འགྱུར་བས་ན་སྣང་བ་ལས་གཞན་ནི་རིགས་པས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་ལྡོག་པས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།
以下是完整的直譯: 若如是,則無教授,如何教授?聞如是已等所說: 聞已剛說無有作者、業及作用時,菩薩即如是了知:“無有世俗諦階梯,欲登勝義大門頂,于諸智者實不宜。“了知此已,因世俗諦非無,故成就無畏而無愚癡。 于勝義諦亦因量所成故不懼,無有懼處故,離懼之菩薩即是善逝智慧行者,因通達無顛倒二諦故無所畏懼。此中顯示,以空性為心要之發心等,為圓滿守護正得及令增長故,殊勝補特伽羅之學處即是教授。 初聞教授者,修習信等諸法已,獲得資糧道,當說以抉擇分順位之所緣、行相、因緣及攝持殊勝,及具四種分別之小、中、大差別殊勝。 其中初者,因是出世間智火之前相故,由了知暖相故為暖位。為顯示其所緣故說”色無”等:色之性質為色之相。領納為受之相。以執相為體性故為想。心造作自性為思,因是主要故為表徵,亦當攝持余行。識以了別為相。彼等非所緣,“真實中”為語詞餘分。 是故,若遮止世俗所領受義,則現量等成相違,故顯現外無有理成,因此以遮遣顯示無常等差別自性等為所緣。
།རྣམ་པ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། གནས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གནས་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཏེ་། རྡུལ་ཙམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི དམིགས་པ་དང་རྣམ་པར་གྱུར་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀུན་གྱི་མཚན་ཉིད་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བས་མི་གནས་ཏེ།མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནས་པ་མེད་པར་དོན་ལ་སྤྱོད་དེ། ངེས་པར་གནས་པ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ངོ་བོའོ། །ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་ པོའི་དབྱེ་བ་རྟོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དེ།བྱང་ཆུབ་ཅིག་སྟོན་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མེད་དོ། །ཐོབ་པ་ནི་རྒྱུ་ཐོབ་ན་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །བདེ་གཤེགས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཁོར་བར་སླར་མི་ལྡོག་པའོ། །ཉན་ ཐོས་དང་།རང་རྒྱལ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣམས་ལས་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རུང་བ་ཞིག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དྲོ་བའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཡོ་བའི་རྩེ་མོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ སྟེ།དེའི་དམིགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཟོ་སྦྱངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་སྟེ། དེས་རང་གི་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་གྲོལ་བར་མི་རིགས་པར་ངེས་པར་ཤེས་པས་ཕྱིས་བསྟན་པ་འདི་ལ་ ཞུགས་ནས་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ཙམ་དམིགས་པ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དང་།ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་མདོ་སྡེ་པས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་ལས་རྣམ་པར་བཤིག་ནས་དམིགས་པ་མེད་པར་ བརྟགས་ཏེ་།འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ལྟུང་བས་སྐྲག་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་རྟོགས་པར་འབྱུང་བ་ལྟར་རོ། །འང་གི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་བཟུང་བའི་དོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་ཕྱིའི་བདག་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀུན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ རྣམ་པས་མྱ་ངན་འདས་ལ་མི་རེག་སྟེ།ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རེག་པ་ནི་མི་དམིགས་པའོ། །དོན་དམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་གནས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །འདིས་ནི་མཚན་མ་མེད་པས་ཁྱད་དུ་འཕགས་ པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པས་འདི་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的直譯: 何為行相?說”住處”等:執著住處,乃至微塵亦不存在,顯示無執著色等諸法無生即是行相。 何故為其因?說”彼法”等:凡所緣及行相所成色等諸法相,以離所緣故不住,以無執著力故無住而行於義,決定無住而行即是體性。 了知小中大差別即是一切菩提之因,因不示一菩提故無所攝持。所謂獲得,意為得因則得果。善逝即不為煩惱力所轉而復還輪迴。 顯示為聲聞、獨覺及無上正等正覺諸菩提中,隨其根器而如實了知之因。 今于暖位之後,因是善根動搖之頂故為頂位。為顯示其所緣故,說”如何”等:所謂”遍歷”,即于外道教法中出家故為遍行者。彼由自教義因不應解脫,決定了知已,后入此教法,了知唯識性所緣,從瑜伽行派所分別,及外色等諸蘊從經部所安立,離一多已破析而觀無所緣,如是別別了知,因怖墮輪迴涅槃一邊故。“亦”字表決定義。 若菩薩如是以了知外我等諸法真實行相故不著涅槃,因具世俗方便善巧力故。不著即無所緣。以勝義力住般若波羅蜜多,即法之所緣。此中以無相殊勝故,由不緣色等故此有果。
།རྣམ་པ་གང་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་གི་ནང་ནས་གང་ཡིན། འོན་ཏེ་རྫས་སམ། ཡོན་ཏན་ནམ། ལས་སམ། སྤྱིའམ། ཁྱད་པར་རམ། འདུ་བའམ། སུའི་ཡིན། ཅི་བདག་གམ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནམ། གང་ལ་སྟེ། ཅི་བདག་ལའམ། ཆོས་ལའམ། གང་ལས་སམ། ཆོས་ལས་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་འདི་དག་ནི་སྙིང་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅིའི་སྒྲ་ཐམས་ཅད་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན། སུའི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྟོག་གོ། །ཉེ་བར་རྟོག་པ་དེ་དག་ཉེ་བར་རྟོག་པ་སྟེ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའོ། །ཡང་རྣམ་ པ་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་དག་ལ་རྗེས་སུ་དམིགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དེ་རྣམ་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་རྗེས་སུ་རྣམ་པ་སྣ་ ཚོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ནས་ཞུམ་པ་མེད་དོ།།རིག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྐྲག་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ནི་རྩེ་མོ་སྟེ། ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་དབྱེ་བ་རྟོགས་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་གང་ ཡང་རུང་བ་ཐོབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐམས་ཅད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ།རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །རྩེ་མོའི་རྗེས་ལ་ད་ནི་བཟོད་པ་སྟེ། ཉམས་པ་མེད་པར་ཆོས་ཆེན་པོ་ལ་བཟོད་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པར་གྱུར་པའི་དམིགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གལ་ཏེ་མི་ཤེས་པར་སྤྱོད་པ་ནི་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མེད་པར་རོ། །ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ། །མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་བཟློག་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །འདི་སྐད་དུ་ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པར་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་ མངོན་པར་ཞེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དམིགས་པ་ནི་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་སྟོང་ཞེས་བྱ་བར་ཡོངས་ སུ་རྟོག་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་ནས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་རྟོགས་ནའང་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ལ་ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་བཟློག་པར་ བྱའོ།
以下是完整的直譯: 何為行相?說”此般若”等:此等色法中何者?是實物耶?是功德耶?是作業耶?是共相耶?是別相耶?是和合耶?是誰所有?是我或與色等相關耶?於何處?是於我耶?於法耶?從何處?從法耶?然此等實性一切法真實中無生故。“何”字應與一切連用,此非因何,亦非屬誰。如是以般若遍觀一切法無所緣。彼等觀察即是觀察,即是分別。 複次,隨觀此等種種行相而菩薩趣入,當顯示此即是行相。 何故為因?說”觀察已”等:彼于所緣及行相顯示后,遍觀種種諸法皆空性已無怯弱。以具智慧故無畏懼。複次,如實趣入真實性即是頂位。以了知小中大差別故,獲得聲聞等任一菩提即是趨近一切菩提及菩薩,顯示為因。 頂位之後今為忍位。為顯示無退轉而於大法忍受故成忍位之所緣,故說”若”等:若無知而行即無行於了知無我。遍觀即是普遍分別。行於相即是行於對治。此說不了知法性而執著色等共相乃至識,如陽焰等智為量所破故。所緣即是行於相,當顯示如是相連。如是遍觀並執著”此色蘊空”,若了知為法性亦非行,以執著空性為量所破故是行於相。如是執著有性無性自性亦當對治。
།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་གནས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་གནས་ལ་ཆགས་ཤིང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ནི་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །བཟློག་པ་ནི་མ་དད་པའོ། །དེ་བས་ན་གཅིག་ཏུ་རང་བཞིན་སྤངས་པ་ལས་རང་མེད་ པའི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གཟུགས་ལ་དམིགས་པ་ནི་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།།རྣམ་པ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ཞིག་གིས་སྐྱེ་བ་མེད་པས་གནས་པ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ནས་རྣམ་པར་ ཤེས་པའི་བར་དུ་གཟུང་བར་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་སྤྱོད་ཅིང་གནས་པ་མེད་པར་སྤྱོད་པའོ།།གཟུང་བ་མེད་པས་འཛིན་པ་མི་དམིགས་པར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་ཡང་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟག་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་མེད་པའི་ རྣམ་པར་དམིགས་པས་མཚན་མའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེས་ནི་རྣམ་པར་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། སྐྱེ་མེད་བློ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ དག་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ནི་བློ་སྟེ།དེས་བཟོད་པ་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་དབྱེ་བ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་ནོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་ཐམས་ཅད་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་གཟུང་བའི་དབྱེ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ ཞི་བའོ།།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཐོབ་པས་ན་རེག་པའོ། །ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཆོག་གོ། །འདིས་ནི་རྒྱུར་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །སྐྱེ་མེད་བློ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་། ད་ནི་བཟོད་པའི་རྗེས་ ཐོགས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྟེ།འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དམིགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་ནི་བདག་ཏུ་གཞག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱི་སེམས་རབ་ ཏུ་ཞི་བའོ།།གནས་པ་ནི་རྣམ་པ་དུ་མའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལུང་སྟོན་པར་མཛད་དེ། སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རིགས་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ བདག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ཅེ་ན་།དེ་ལས་ལངས་ཞེས་རློམ་སེམས་མེད་དོ། །ལས་མཐའ་ནི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ལས་སོ།
以下是完整的直譯: 菩薩即是無生之處,以依止見道等故,于處無著無執是為行。對治即是不信。是故,由離一性自性而緣取殊勝無自性之色是為行,顯示為所緣。 何為行相?說”若色”等:以無生故無住而行,從色乃至識不行執著所取而無住而行。以無所取故不緣能取而行之菩薩,亦不應觀察為非行,以般若緣取色等無自性行相故,於一切相不動故,名為般若顯示。此顯示為行相。 何故說彼為因?說”無生具慧”等:如是了知所緣及行相無生是為慧,具足了知小中大忍之差別。以心一境性自性故是三摩地。隨順一切菩提並離所取差別故是寂靜。隨根器獲得聲聞等菩提故是觸證。以是一切乘決定出離之因故是殊勝。此顯示為因。 說”無生具慧”等:今于忍位之後為勝法,以是一切世間之最勝故。為顯示彼所緣故說”菩提”等:我即于安立為我之相續中,由修力故心極寂靜。住即是由生起種種功德之勝法三摩地而住之菩薩,為諸佛授記,以先前如來決定種性故成不退轉。如是我於三摩地等持時,于從彼起亦無增上慢。業邊即是從境事中。
།དེ་ལ་འཛིན་པའི་ཆར་ངེས་པ་ནི་མཐའ་འོ། །ལས་བྱེད་པ་པོ་གནས་པ་ནི་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་དེ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ ཉིད་རང་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།འདི་སྐད་དུ་ཆོས་འདི་ཉིད་ནི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་དང་མི་སྤྱོད་པས་སྟོང་པས་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་ནས་རྟོགས་པ་ན་གང་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མི་ དམིགས་པ་རྟོགས་པས་ཞེན་པ་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་རང་བཞིན་ལ་དེ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་རོ། །དེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གྱུར་པ་ བསྟན་ཏོ།།ཅིའི་ཕྱིར་འདི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་གཉིས་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བས་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ནི་ཤེས་པའོ། །དེ་ནས་ཉན་ཐོས་ ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གང་ཡང་རུང་བའི་རང་གི་ཐེག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཆོག་གོ།།བྱང་ཆུབ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ཡིན་པའམ། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་དེས་ རྒྱུ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ།།དོན་དེ་དག་འདིར་བསྡུས་ནས་རིགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་ནི་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། དྲོ་བ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་སྐྱེད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །གང་ཡང་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་ཏེ།འཁོར་དེར་འདུས་པའི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་ཏོ། །འདིར་ཡང་དེ་དག་སྦྱར་བར་མི་ནུས་ཏེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་དེ་དག་ཉིད་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གང་གི་ཚེ་ཇི་སྐད་ བསྟན་པའི་དམིགས་པ་དང་།རྣམ་པ་བསྒོམས་པ་ན་ཐ་དད་པའི་དོན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པར་ཅུང་ཟད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་ཉིད་དུ་ཡང་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་དྲོ་བའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་ བསྟན་ཏོ།།གང་གི་ཚེ་ཡང་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བར་སྣང་བའི་འབྲིང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་རྩེ་མོའི་གནས་སྐབས་ན་སྣང་བ་མཆེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ།
以下是完整的直譯: 其中,定解為能取分即是邊際。作業者之住即是作用,是彼等諸法之自性,從”遍知如是自性”乃至”了知”。此說此法即是對治故,以行與非行皆空,生起聞等智慧而了知時,由了知不見任何可行之法故,了知無執著。 如是行即是與善逝相應之般若勝法自性中彼即是行,如是於他次第配合。此顯示無分別等行相。 何故此為因?說”此即”等:此即是所緣及行相二者以小中大差別分類之勝法自性般若即是智。其後于聲聞等任何菩提,就自乘而言殊勝進趣故是波羅蜜多之最勝。以住為一切菩提獲得之因故是行,或以是勝解行地自性故是行。此顯示為因性。 此處攝集彼等義,以理力所顯示者,應知是顯示所緣、行相及小等暖位行相之生起。又于《十萬頌》中別說小等差別之所緣及行相,為除彼會眾所化有情之邪解故而說。此中亦不能配合彼等,以偈頌與彼等無關聯故。 是故,當修習如是所說所緣及行相時,於差別義無執著,稍得明顯智慧光明,見一切唯是心性時,即是暖位階段,如大乘中說為得光明三摩地。又當由修力獲得小等明顯光明之中等智慧光明時,即是頂位階段之增長光明三摩地。
།གང་གི་ཚེ་ཡང་སེམས་ཙམ་ཉིད་ལ་གནས་ནས་ གསལ་བར་སྣང་བ་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རྒྱས་པ་དེའི་ཚེ་བཟོད་པའི་གནས་སྐབས་འཛིན་པའི་ས་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཚེ་ཡང་དོན་ལ་འཛིན་པ་སྤངས་ནས་མི་སྣང་བའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་ པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་གནས་སྐབས་དེ་མ་ཐག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་མོས་པ་བསྟན་པ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ སྒྲིབ་པ་རྣམས་རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་བར་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་བཞིར་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་དང་ལྡན་པར་རྟེན་ཅེས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་གཉེན་ པོའི་དངོས་པོ་རྟེན་ཅན་གྱི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སྣང་བ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་དོན་འདི་དག་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚད་མ་མེད་པས་ན་ཡོད་པ་ཐོབ་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནི་དེ་དག་ཆོས་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མེད་ཅེས་བྱའོ། །རི་བོང་གི་རྭ་ལྟར་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་དོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། ། དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་སྒྱུ་མར་མི་འཛིན་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བཟློག་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ངེས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་ལ་སྣང་བ་ཙམ་དེ་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་གཟུང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གང་དེ ལྟ་བུའི་བཟློག་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་མངོན་སུམ་མམ།རྗེས་སུ་དཔག་པ་གང་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་བཟུང་བ་ཙམ་བཟློག་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ན། དེ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་བྲིས་པ་ཉིད་དང་འདྲ་བས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བ་ལང་རྫི་དང་བུད་མེད་ལ་སོགས་ པ་ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་བཟློག་ན་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་མ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的直譯: 又當住于唯心性中,明顯光明之中等及小等智慧光明增長時,即是忍位階段,入執持地,稱為入真實義一分之三摩地。又當捨棄于義之執著,生起無顯現之小等智慧光明時,即是勝法位階段,稱為無間三摩地。 又顯示于彼等一切三摩地極為勝解,即是所謂勝解行地。從彼開始,為成就從頂現觀之見道乃至修道間之分別菩薩障礙故,應如其次第了知四種抉擇分與四種所取能取分別相應之所依。 其中,為顯示染污及對治事所依之二種所取分別故,說”何者非有”等。如是所顯現所了知之義,以無一多離之比量故,非為有得。彼由是等法性如幻故說為無。非如兔角之無,以無能成立彼之量故。若謂現前顯現之事物即是如幻故不能成立為無。彼亦非現前執為幻,以無分別故。 對此,應說由違害量力,彼如幻決定事體之一切種種唯現前顯現者,即應執為如幻性。如是違害量為現量抑或比量耶?若謂僅以現量所取為違害量者,彼亦相等故如畫像,將成無窮。非由違害量力,于牧牛者及女人等現量成立瓶等。
།འོན་ཀྱང་ཤེས་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མས་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་ འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བཟློག་པར་དཀའ་འོ།།འདི་དག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར། དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ ན་དེ་ལྟར་བརྗེད་པར་བྱ་བ་ཅི་ཞིག་ཡིན།ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན་དེ་ཡང་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ནུབ་པ་ཡིན་ནམ། ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བཟུང་བ་ཇི་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ ལོག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན།འདིར་འཇིག་རྟེན་པ་ཞེས་གང་ལ་བྱ། ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡང་དེའི་ཤེས་པ་ཡིན། གང་འདི་དག་ནི་མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བ་བསྙོན་པར་མི་ནུས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ ཟེར་ན།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་མི་འདོད་ཀྱང་གང་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་འཇུག་པར་རུང་བ་དེ་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་འདི་ཚད་མ་ཡིན་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ་། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོན་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་གནོད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་ པའི་སྟོབས་ཡིན་ལ།དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཙམ་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་གཞག་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གྲུབ་པོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་ཐ་སྙད་མི་འཇུག་ གོ།།འོན་ཀྱང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡིན་པར་མཇུག་ཐོགས་སུ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་མཐུན་པར་རང་གི་ཚད་མ་ཇི་ལྟ་བས་ངེས་པ་དང་ལྡན་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གཞག་པ་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ གནས་སོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ལ། རིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །བྱིས་པ་ནི་འཕགས་ པའི་ལམ་མ་སྐྱེས་པའོ།།དེས་བརྟགས་པ་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །འདི་དག་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ཆོས་ནི་ཡོད་པའོ། །རིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནི་མེད་པའོ།
以下是完整的直譯: 若謂然依止於知識言說之執行,則難以遮遣”以執持一切種真實性之自性故,將由現量令一切有情解脫”等過失。若謂此等是勝義諦所許,則如是云何成為勝義諦所許等知與所知之言說? 若謂如是言說是世俗,則所言說為何?若謂是顛倒,則彼亦是否隱沒于真實性之自性中?知之自性即是執持一切種真實性之自體,云何是顛倒? 若謂雖是真實性之體性,然由顛倒執著故,以世間知之力說為顛倒。此中何謂世間?其知復是何等?若謂此等未經觀察悅意不可否認者是世俗,如是則雖不欲,凡於彼體性分上堪為現量言說者,即應承許唯此世俗是量。 應知如幻性非由現量成立。若謂是違害顛倒之比量力,且僅由現量成立事物自性即安立為如幻,然已成立如是現量成立非為世間知。若謂是成立勝義,則如是不成知與所知之言說。然當隨後顯示是世俗。 是故,隨順增益而由自量如實決定,以是比量故。安立諸事物如幻是決定,如是而住。是故,于聖入楞伽等中,世尊說如其所顯現是世俗諦,如其正理是勝義諦。極為廣說已足。 凡夫即未生聖道者。彼所觀察即具正理者。此等如其所顯現之法是有。如其正理則是無。
།གཞན་ཡང་དོར་བར་བྱ་བ་ཉིད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་ཅན་བཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ མི་རིག་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་དེ་འཇོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།སྦྱང་དུ་སོང་བ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བླང་བར་བྱ་བའི་གཉེན་པོའི་རྟེན་ཅན་བཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་རིག་པ་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་མཐུན་ པར་འཇོག་གོ།།དེ་ལྟར་བཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྒྲུབས་ནས། དེ་གཉིས་དེ་ཉིད་ནས་བརྩམས་ཏེ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཡུལ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྫུན་པར་བསྒོམ་པར་བྱ་བར་བསྟན་པ་ནི་ཡོད་དང་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡོད་དང་མེད་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བྱིས་པས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དེ ངེས་པར་འབྱུང་སྟེ།ཕྱིན་ཅི་ལོག་འཆིང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་ངོ་། །དེའི་རྗེས་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པའི་དང་པོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ གང་གིས་ཀྱང་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་དུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རིགས་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྒྱུ་མ་འཁྲུལ་པ་ཙམ་དང་འདྲ་བར་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དཔེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་འདི་ལ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆའི་དུས་སུ་ཐོས་པའི་ཤེས་ རབ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་ནས་ཤེས་པའོ།།དེས་ནི་ཡང་སྐྱེས་བུ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་པོའི་རང་བཞིན་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྤངས་པའི་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པ་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།སྒྱུ་མ་གཞན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་སྒྱུ་མ་རྫུན་པར་སྣང་བར་འདི་རང་བཞིན་གཞན་མ་ཡིན་ལ། ཕུང་པོ་ལ་བདག་གོ་ཞེས་བརྟགས་པ་ཉིད་ནི་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་དུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་ རྟོག་པས་སྒོ་བཏགས་པ་ཡང་གཞན་དུ་མི་བྱེད་དོ།།འོན་ཀྱང་ཕུང་པོ་འདི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་གྱུར་ནས་དེས་ན་ཡང་སྐྱེས་བུ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྟེན་ཅན་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྤང་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དེ་ བསྟན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的直譯: 複次,所應斷即是以遍染為所依之執取分別第一之境,即安立隨順無明遍染者。猶如安立所應凈除者。如是,所應取之對治為所依之執取分別第二之境,即安立隨順明凈者。 如是成立執取分別已,為顯示彼二即從此處開始與增執境一起修習如幻虛妄,故說”有與無”等。有與無二者,以勝義中無生故,色等是無之法。由增上慢力,凡夫分別有無。 菩薩由聞等次第善知彼而出離,以顛倒為繫縛故,由正入而出離。為顯示其後執取分別第二之初,故說”菩薩”等。菩薩以執實有自性分別所增益之理力,蘊如幻幻化而已,依世間智是譬喻故。 於此抉擇分位中,生起聞慧等而了知。彼復將如實斷除執實有補特伽羅為所依之第一分別自性,即將顯示彼所修所斷。 為顯示執取分別第二,故說”其他幻”等。某菩薩於此虛妄顯現幻,非為他性,于蘊執我之分別,即不令執假立補特伽羅自性分別所增益為他。然於此蘊如前所示知為如幻已,故復將顯示為修習斷除執假立補特伽羅為所依分別之自性如實性。
།དེ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་བསྟན་མ་ཐག་པའི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་ཤེས་པ་དེ་ལ་སྣ་ཚོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་སྐྱེས་བུ་རྫས་དང་ བཏགས་པར་ཡོད་པའི་འདུ་ཤེས་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བྲལ་བ་སྟེ།སྤངས་པ་དེ་བས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པས་ན་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། །གང་ཞིག་མོས་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་བདག་ མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ།རིམ་གྱིས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞི་པོ་འདི་རྣམས་ཉེ་བར་འདུས་པའི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྔར་རྒྱས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་ ནས་ཐ་དད་པ་རྣམ་པ་དགུ་གསུངས་མོད་ཀྱི།དེ་ལས་འདིར་ནི་གཙོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་ཏེ། སྤྲོས་ནས་བསྟན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་དགོས་པ་མེད་ཅིང་། ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་ཤེས་པ་གཙོ་བོ་མ་ཡིན་པར་དགོངས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་དང་། འདིར་ངེས་པར་འབྱེད་ པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དབང་དུ་མཛད་པའི་ཡུལ་གྱིས་ཕྱེ་བ་ཡང་གཞན་ཡིན་ལ།རྩེ་མོའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་མཛད་པ་ཡང་གཞན་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སྙིང་པོ་ཡིན་པས་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་ གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་ཕུང་པོ་གཞན་མེད་པས་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་གཟུངས་འདི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལྟར་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ།།ད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཐབས་མཁས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ གྱི་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་སྟོན་ཏེ།དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བས་དགེ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་སྟོན་པར་བྱེད་པས་གང་ཟག་བདེ་འགྲོའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནོ། ། དེ་དང་ལྡན་པ་ནི་བཅས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་ནས་རིགས་པ་དང་ལུང་གི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དེ་ནས་བདག་ཉམས་ཞེས་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་ཅི་ཡང་མེད་པས་སྙེམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡུམ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། སྐྱེད་པས་ན་ཡུམ་ནི བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་མཉན་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།།དེ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པར་ཡང་དག་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།
以下是完整的直譯: 若問如是遍知有何功德,故說”種種”等。某菩薩知如是剛說之法者,種種想即由實有補特伽羅及假立補特伽羅之勝解作意力而離,由斷除故,具隨順涅槃之行故,寂靜。 彼勝解即是般若波羅蜜多,一切眾生皆無我性,以是漸得之因故,乃至”安住”。 此四分別為令所化近集之補特伽羅了知故,雖先由世尊境界差別廣說分為九種差別,然此中主要攝略而說。以廣說少許亦無必要,且由境界差別了知非主要故,世尊於十萬頌及此中依抉擇分所作境界差別亦異,依頂現觀見修道所作分別差別顯示亦異。 此是心要,故於互相舍離住之相中無餘蘊,如所說總持,隨順彼所取分別及能取分別,於後諸者亦當如是了知。 今顯示攝受具方便善知識自性,由彼力令如所說殊勝故,說”善”等。由說二諦自性法令補特伽羅得善趣果故為善知識。具彼即是親近。即于彼生起得等智已,遍察理教法已,不懼”我退”,亦不因無所有而慢,諸佛母即是世尊,以生故,母即是世尊般若波羅蜜多,乃至”聞已當了知”。意謂彼當正入抉擇分等。
།རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་ བསྟན་ནས།ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་ཞིག་སྡིག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡང་གང་ཞིག་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་པས་བཟློག་པ་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་ལྡན་ཏེ། དེ་ཉིད་སྦྱངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དྲིང་འཇོག་པ་སྟེ། གཞན་ ལ་རག་ལས་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཉམས་ཤིང་ཟབ་མོའི་ཆོས་ལ་མ་མོས་པས་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་སོ་མ་བཏང་བ་ཆུས་རེག་པས་ཞིག་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །དྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་ ལ་ད་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་སྒྲུབ་པར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་།གཞན་ཡང་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་བསྒྲུབ་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྟན་པར་བཞེད་ནས། ཅི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་ དབྱིངས་ཉིད་འཕགས་པའི་ཆོས་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་།དེའི་བདག་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རིགས་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ན་ཅི་ཕྱིར་འདིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་ བསྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བར་དུ་འགྲོ་བར་གནས་པ་ལ་བརྗོད་ཅེ་ན།གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པ་སྟེ་འཇུག་པར་བྱེད་ཀྱང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་ འཁོར་བ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ནི་ཆགས་པ་གཅོད་པ་སྟེ།མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ཡིན་ནོ།།སངས་རྒྱས་མ་ལུས་པའི་གཞིར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བས་ན་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞི་ནི་རིགས་ལ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་བས་ན་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་ པ་ལ་སོགས་པ་དང་པོར་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་ཅེ་ན།དོན་དེ་དག་གི་དང་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་བདེན་མོད་ཀྱི། འདི་ནི་ཡང་གོ་བར་བྱ་བ་ལ་སྔར་འབྲས་བུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ཕྱིས་རྒྱུ་བསྟན་ཏོ།
以下是完整的直譯: 從隨行門中顯示后,為從返體門中明顯故,說”若某惡”等。複次,若與如前所說善知識相違者,即是惡友。彼因無修習故依賴他人,即隨他而行,故從大乘退失,于甚深法不信解而退失,如未燒之瓶為水觸即壞。此顯示如是攝受。 暖等之後,今欲顯示如前所說修行抉擇分,及作為證得見道等殊勝所依之法界自性,故說”何故”等。由法界即是證悟聖法之因故,其體性即是菩薩,無自性住佛法種性法性即是法界,遍一切時,何故此中唯說從發菩提心乃至成佛之菩薩? 由於一切色等貪著即是執著趣入,然由聞等力,了知顛倒即輪迴,斷除貪著,即生起斷除一切執著性相,故欲求如來菩提。因此,由世俗中入斷除一切障故,法界自性即是菩薩。說是一切佛之所依性之作用。故一切聖者皆由無為所分。 基礎豈非是種性耶?故彼為先行故,何故先說發心等?雖彼等義以先行為先,然此為令瞭解故,先知果后示因。
།ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་རྗེས་ཐོགས་ལ་ དམིགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ལས་མི་འདའ་བར་དམིགས་པས་ཆགས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། དེའི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྒྲིབ་པ་མ་ལུས་པར་སྤང་བའི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པར་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ།།ཆགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཆགས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བར་འདིར་ཡང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བླ་ན་མེད་ པ་ལ་རེག་པ་སྟེ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་ནི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དགོས་པའོ། །དེ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་དཔའ་སྟེ། དེས་བྱེད་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་དང་ལྡན་པའི་མིང་ཉིད་དེ། དེས་ན་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་ སྐྱེས་བུ་དང་།ལེགས་པ་དང་། བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཐོབ་པོ། །དེས་ནི་དམིགས་པར་གྱུར་པ་བསྟན་ཏོ། །གང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཡིན་པར་འདོད་ན་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་གོང་ནས་གོང་དུ་དག་པར་ཁྱད་ པར་དུ་འགྲོ་བ་ཇི་སྐད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།ཆུ་ཁམས་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་བཞིན། །དག་པ་བཞིན་དུ་དག་པར་འདོད། །ཅེས་བསྟན་ཏོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཐོས་པ་དང་བསམས་པའི་ཤེས་པས་ངེས་པའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་བསྒོམ་པ་དེ་བས་ན་ ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱའོ་ཞེས་དེར་མངོན་པར་ཞེན་པས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཀྱང་དེར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་མི་སྤོང་གི་།ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རིམ་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད སྤོང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཕྱིའི་དོན་འདོད་པའི་གཞུང་གིས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཁས་མི་ལེན་ན་དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་མི་སྤོང་བས་ཕྱོགས་གཅིག་དག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཇི་ལྟ་བུ་ ཡིན་ཞེ་ན།སྐྱོན་མེད་དེ་གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་གང་ཅུང་ཟད་ཇི་སྙེད་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ལ་རིགས་པས་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པས་དངོས་པོ་མེད་ཅེས་བྱའོ། །བྱ་བ་བྱེད་པའི་གང་དག་དོན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། ཐོས་ པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་སྐྱེས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་རིམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།
以下是完整的直譯: 若問如前所說菩薩所緣為何?為顯示其後續所緣故,說”勝者”等。由一切法所緣體性不離二諦而緣故成無執著,為清凈通達彼諦所緣故,與具足為斷除一切俱生習氣障礙之所作相應。 成無執著即無執著自性,此中亦與”菩提”相應,即觸證無上無顛倒了悟,即為獲得。故菩提是自利圓滿之所需。其勇識即是勇識,由彼所作故名菩薩,此為具義之名,因此獲得正入士夫、善者、賢者之名。此顯示所緣。 若許法界即是恒時清凈無二智慧之所緣,如何說漸次轉趣清凈殊勝?如說:“如水界、黃金及虛空,清凈如是許清凈。” 若如是,則由聞思智所決定之事物自性而修,故為現證如實安住事物真實性,由於執著趣入故,即使以修習差別亦不能斷除彼執著習氣種子,而是以極等持自性漸次斷除一切分別。 若如是,則許外境之宗亦能斷除聲聞等分別。若不許,則由不斷分別習氣故,應成片面清凈。 若問汝宗如何?無過失。由任何事物體性皆是遍計,於此一切以理不成實有故說無實。顯示諸作用所現諸義是世俗,由生起聞等智慧,以無執著一切障真實性自性之力如實了知,即如幻知即是正作。
།རང་བཞིན་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་རིགས་ཡིན་ལ། འགྱུར་བ་ གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ།གཉིས་པོ་ཡང་གཉིས་སུ་མ་གྲུབ་པ་ལ་གཞི་དང་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དམིགས་པ་འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མང་དུ་ཡོད་མོད་ཀྱི། ཧ་ཅང་ཐལ་ཆེས་པས་གཞག་གོ། །འབྲས་བུ་ཅི་ལ་བཏགས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་དམིགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན།དེའི་རྗེས་ལ་ཆེད་དུ་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཚད་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་མང་པོ་ལ་ཆོས་བསྟན་པ་མཆོག་ཏུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྤོང་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཐོབ་པ་སྟེ། ལྟ་བར་གྱུར་པའི་བདག་ཉིད་ལྟ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ནི་ཆེན་པོ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ལྟ་བ་སྤངས་པའི་ཐབས་བསྟན་པ་ནི་གཅོད་པ་སྟེ་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱང་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བས་དེ་དག་གིས་དེ་ཡང་འཕངས་པ་དེ་བས་ན་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གསུམ་ཐོབ་པ་ལ་བསམས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ བཞུགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་བསྟན་ཏོ། །དམིགས་པ་དང་ཆེད་དུ་བྱ་བ་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། མདའ་བཀང་བ་དང་འབེན་ལ་རྒྱབ་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ནི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་ བསྐལ་པ་ནི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་སྟེ།དེ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ། །ཆེད་དུ་བྱ་བའི་རྗེས་ལ་ད་ནི་རྫོགས་པའི་ཆེད་དུ་སྒྲུབ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཡུལ་དང་ལྡན་པ་དཀར་པོའི་ཆོས་སྤྱིའི་རྟེན་ཅན་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་རྟོགས་ པ་བཞི་པོ་རེ་རེ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་རྟེན་ཅན་གྱི་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བྱ་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ཡིན་པར་བཟུང་ངོ་། །འཇུག་པའི་ སྒྲུབ་པ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ།།ཆོགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ་ནི་རྩེ་མོ་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་དང་། ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་། ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་ལམ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་དང་། བསོད་ནམས་དང་། ལམ་ དང་།གཟུངས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ཆེན་པོས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的直譯: 自性為主者是種性,轉變為主者是所緣,二者雖無二分,應知基與所緣之差別。關於此所緣雖有多可說,然過於廣泛故當止。 若問依何果而立為菩薩所緣?為顯示其後所為故,說”為何”等。為何稱菩薩相續為大菩薩?由於在佛地為大勇識,為無量眾生群、無邊眾生眾宣說殊勝法故為最勝。 如是獲得大斷除,見性諸種見為大,為無量眾生界眾生群示現斷除見之方便,即是斷除而成舍離。此亦若無大證悟則不生起,由彼等所引發,故思及獲得三種果而安住利益眾生故稱大勇識。此即顯示所為。 若問所緣與所為有何差別?如張弓與射靶相應是差別。彼等之近者是所緣,為他所隔是所為,此是二者差別。 所為之後,今當說圓滿之修行,彼亦具三種一切智境之白法總依,一一現觀等四種現觀皆以六度為依之作用即是修行。法身非是現觀,因為是果故,于彼作用不應理故。 其中,鎧甲修行應執為資糧道。趣入修行應知是勝解行地。資糧修行即頂加行與佈施等六度、止、觀、雙運道、方便善巧、智慧、福德、道、總持諸資糧,是為大勝法所攝。
།ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་རང་བཞིན་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ནོ། །ས་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ནི་ཡང་ལམ་གྱི་ཚོགས་ ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ།།གཉེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡང་ཚོགས་ཀྱི་བསྒྲུབ་པ་ནི་ལམ་གཉིས་ཀའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་ནི་ཡང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ས་གང་དུ་ཐོག་ མར་གོམས་པར་བྱས་པའམ།ཐོབ་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྒྲུབ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱོར་བ་ནི་མི་ནུས་པས་སྤྱིར་བསྟན་གྱི། འདིར་ཁྱད་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བསྡུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློ་དམན་པ་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ བསླབ་པར་འདོད་པས་བྱེ་བྲག་རྣམས་སྦྱོར་ན་མ་འབྲེལ་པ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ་།།དེ་ལྟར་ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རང་བཞིན་གོ་ཆའི་བསྒྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོར་གདགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཏོང་བ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་བསམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གཏོང་བ་ཆེ་བའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་ན་བློ་ཆེའོ། །གཞན་གྱིས་གནོད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པས་ན་མཐུ་ཆེ་བའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་ ཀྱི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ།།སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཐོབ་པས་ན་མཆོག་གོ། །ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་བྱ་བ་གསུམ་གྱི་དམིགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པའོ། །དེ་ལྟར་གོ་ཆའི་བསྒྲུབ་པས་ ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བས་གཉིས་པ་འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གོ་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཆེན་པོའོ། །ལྷའི་བུའི་བདུད་ཀྱི་སྡེ་མ་རུངས་པའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ རྒྱུ་ཅན་འདུལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡིད་ལ་རེ་བ་བཞིན་བྱེད་པས་ན་དགོས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་འབད་པ་བྱེད་པས་ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ།
以下是完整的直譯: 第一地極喜自性之資糧修行是見道自性。第二地等修道自性即是道資糧自性。對治自性之資糧修行是二道所行境。出離修行亦是修道,具至極究竟之所依,如是應知依于最初修習或獲得之地。 彼等四種修行之差別自性一切相應無法宣說故總示,此處非別說,因為是攝略故為攝受劣慧者。若欲於他處學習而配合差別,則將示不相關。如是亦當觀后諸者。 其中,為顯示第一精進自性鎧甲修行故,說”大舍”等為立大勇識之因由。其中由具一切空性意樂故為大舍。具菩薩律儀等廣大故為大慧。具他害無畏等忍辱故為大力。具利眾精進力故為大乘。獲得一心故為殊勝。具足業、作者、所作三所緣之智慧故,趣入如來涅槃故為趣入。 如是由鎧甲修行成殊勝故,為顯示第二趣入修行故,說”鎧甲”等。由趣入修行力,禪定與無色等相為大。為調伏天子魔軍惡意之因故。如意而作故為所需。由作如是精進故稱大勇識。
།འཇུག་པའི་སྒྲུབ་པ་བསྒྲུབས་ནས་འབྲས་བུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་གསུམ་པ་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དཔེར་ན་སྒྱུ་མའི་མཁན་པོས་སྒྱུ་མའི་གནས་ལམ་པོ་ཆེའི་བཞི་མདོ་རུ་སྒྱུ་མ་མངོན་པར་སྤྲུལ་ཏེ། ཡང་དེའི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པོ་ཆེའི་ཚོགས་ཀྱི་མགོ་རྣམ་པ་མང་པོ་བྱེ་བ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་སྤྲུལ་པ་དེ་རྣམས་ལ་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བྲལ་ བས་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པས་དེ་ལ་སྐྲག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་སྤྲུལ་པ་བསད་པ་དེ་དག་ཅི་འདྲ་བར་དེ་ལྟར་གཉེན་པོའི་སྒྱུ་མ་བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལྷའི་བུའི་བདུད་ལ་སོགས་པའི་སྤྲུལ་པ་འཇོམས་པ་ན། གང་གི་ཚེ་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་འགྲོ་བ་ཀུན་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་སྤྲུལ་པ་ཡིན་པར་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དེ་བས་ན།དེ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འཇིགས་པ་མེད་ཅིང་སྐྲག་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བ་ཀུན་སྤྲུལ་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བར་ འགྱུར་ཞེས་ཟེར་ན།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་མ་རིག་པས་བཅིངས་པ་མེད་ཅིང་། རིག་པའི་མཐུས་གྲོལ་བ་ཡང་ཡོད་མིན་ཏེ་ཞེས་རྗེས་སུ་སྦྱར་རོ། །གང་གི་ ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་གང་གིས་ཤེ་ན། ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་བུ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་རིགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ ཡང་འདི་ལྟར་སྣང་བ་ནི་དགག་པར་མི་ནུས་ཏེ།ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་ཡིན་པར་རྟོགས་ནས་སེམས་ཞུམ་པ་མེད་དོ། །འོན་ཀྱང་བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བ་དོར་བར་བྱ་བ་དང་། བླང་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཀྱིས་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ལ་རྟོགས་ནས་ཞུགས་ཏེ། དེ་ཉིད་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཇི་ ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཆོས་རྟོགས་ནས་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་ཏེ།རིགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐར་པ་རྣམ་པར་བཞག་ལ། གཞན་གྱིས་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རིམ་པ་ལས་བཟློག་པ་མ་རིག་པའི་ནུས་པས་བཅིངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་དེ་དག་གི་རྗེས་ལ་གོ་ཆ་བསྟན་ཏོ། །བརྩེ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གང་ཟག་དམ་པ་རྣམས་ཏེ།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཏེ། བདེན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的直譯: 成就趣入修行后獲得圓滿大菩提果,為顯示第三資糧修行故,說”譬如”等。譬如幻師于幻處大道四衢顯現幻化,復于其大眾群集之眾多頭顱予以斬斷,由於對自己所化現者無實執,故於殺生等怖畏無有恐懼。 如是,如彼殺害幻師所化現者,如是作對治幻化之菩薩摧毀天子魔等化現時,當彼菩薩于聞等智生起遍知一切眾生皆業惑所化,故於彼無過失怖畏且無恐懼。 若問:“若一切眾生如幻化,何有繫縛與解脫?“為顯示勝義中一切皆無故,說”色”等。從色至識,無明縛亦無,以明力解脫亦非有。何以故?色等非真實亦非無。何因?以無成立為有之量故。 若問:“云何是世俗?“說”如是”等。如是以理雖諸法皆空,然如是顯現不能遮破,了知一切唯名言已無有怯弱。然以繫縛解脫應斷應取之心,了知法性自性而入,以彼修力如實了知法已得菩提。以理力安立解脫,由違揹他所說次第,以無明力系縛故,是故彼等之後顯示鎧甲。 修行慈等者是殊勝補特伽羅,較聲聞等為勝者子,是依二諦不共道。
།ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་དྲི་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་ བས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའི་ལམ་བརྩེ་བ་དང་། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ལ་ཞོན་པ་ནི་ཐོབ་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པ་སྟེ། རིམ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་ཟློ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པར་བསྙེན་པས་ན་འདི་ནི ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ།།ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཐར་ཐུག་པ་ནས་གཞལ་མེད་ཁང་དང་འདྲ་བས་ན་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་ནོ། །དགའ་སྐྱིད་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པ་ནི་དགའ་བའོ། །ལུས་ཀྱི་བདེ་བའི་ཚོགས་ནི་སྐྱིད་པའོ། །བདེ་བ་ནི་སེམས་ལས་ བྱུང་བ་བདེ་བའོ།།མངོན་པར་འཐོབ་བྱེད་ནི་དགའ་སྐྱིད་བདེ་བ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་ཏེ་ཐོབ་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ་། །ཡང་ན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཞན་དང་ གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྒྱུ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་གྲགས་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་འཛིན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ན། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་ པོ་ལ་ཞོན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འོ།།ཕྱོགས་ནི་ཤར་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་དེས་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ། །ས་དང་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཕྱིན་པ་དེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དམིགས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འཇུག་ཅེ་ན། མྱ་ ངན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ངོ་བོ་བཟློག་པ་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་པས་འགྲོ་བ་ནི་མི་དམིགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པས་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་དགག་པ་ཙམ་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཞེས་བྱ་བར་ གྲགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་མེ་ཤི་བ་ལ་འགགས་ཞེས་བྱ་བར་ཐ་སྙད་འདོགས་ཀྱི་མེ་དེ་འགགས་པས་འདས་པར་བྱ་བ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གནས་པས་ད་ལྟར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དུས་ ཀྱིས་འགྱུར་བའི་བྱེ་བྲག་ཁྱད་པར་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་དེ་ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ།
以下是完整的直譯: 以”如是所說即是大乘,何以故”為前導問,為圓滿大乘體性故,說”何以故”等。於何處菩薩以何果道慈及佈施等資糧修行乘,住于得之加行,漸次令一切眾生出離。是故此即是大乘。何以故?菩薩乘即名大乘,以如虛空無量眾生開啟機緣親近故,此即大乘。 一切功德究竟如量殿故為大量殿。喜樂安樂等一切斷故,無漏即是喜。身樂聚為安。樂即心所生樂。現前獲得即是趣向喜樂安樂而得,即是世尊。 或者,殊勝故,故說菩薩道及果為大乘。如是雖然,於他方他處獲得殊勝因緣之處,名為大乘,世間所知,如是執為大乘則成顛倒耶? 說”何者”等。乘大乘者即是菩薩。方即以東方等為譬喻。至初地等位時,彼即無所緣真如。若爾,云何有趣涅槃之名言耶? 說”涅槃”等。於此說趣涅槃亦是以顛倒體性還滅為涅槃之理,趣即無所緣。為顯示世間亦唯以自性遮止為涅槃故,說”譬如”等。譬如於火滅立熄滅名言,然彼火滅非成已滅。以無得體性故非未來。以住故非現在。以時變異差別不可得故,量所違故。
།རྒྱུ་དེས་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ལོག་པ་ཙམ་ལ་འཇིག་རྟེན་པས་ཀྱང་མེ་ཤི་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ ཞོན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཟློ་ཞེ་ན།བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྔོན་གྱི་མཐའ་ནི་རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱི་ཕྱི་མའི་མཐར་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་དེ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ངེས་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་དམིགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་དོན་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དུས་གསུམ་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་པས་གང་དག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆགས་པ་ལ སོགས་པའི་སྤྲོས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པ་མེད་པའོ།།ཀུན་ཏུ་སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་ཟློ་བར་ནུས་ཏེ། གཞན་དུ་ན་དེ་དག་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་རྟོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་སྤངས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལས་བཟློག་ པ་དེ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མ་ལུས་པའི་རང་བཞིན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པ་ཡང་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་བསགས་པ་ལ་བཞི་པ་ངེས་པར་འབྱུང་བས་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གཟེགས་ཟན་ལ་སོགས་པས་དུས་རྟག་པར་བརྟགས་པ་བཀག་ནས་དངོས་པོ་ལ་ཉེ་བར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་བརྡར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཚེ་སྟེ། བརྡའ་གང་གི་དུས་ཀྱི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདེན་པ་གཉིས་རྟོགས་པས་ན་མཁས་ པའོ།།ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པར་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་ཆོས་རྣམས་མ་སྐྱེས་པར་རྟོགས་ནས་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེད་པའོ། །བདག་དང་གཞན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་མེད་དེ་ཡོད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་བསྐྱེད་པའོ། ། དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །དོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཆོག་གོ། །གང་སྤྱོད་པ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།
以下是完整的直譯: 因此,世間人也僅對自性還滅說為火滅。若如是,大乘無有證悟真如之殊勝,云何菩薩乘彼而令一切眾生出離涅槃耶? 說”菩提”等。前際以因力於後際生果故,于現在彼等自性決定菩薩無所緣,以無成立為真實義之量故。是故三時離一多故成清凈,如是理趣所清凈者非世間所造作,故此離貪等戲論故無戲論。 能普令眾生出離,否則彼等未證真如殊勝而執著,以未斷顛倒故不能作眾生利益。如是相違即是智慧悲心等資糧修行,大乘法無餘自性波羅蜜多最勝行亦是修行。 為顯示積集資糧第四決定出離故,說”菩提心”等。遮除食米等所計常時,以近入事物之名言故為時,何時以名言菩薩通達二諦故為智者。 行決定出離所為修行,證知諸法無生已,以一切眾生為境者,即是生起大悲。無有執著自他即是無眾生想,不生有想。爾時智慧方便善巧即是智慧。為一切義決定出離修行即是最勝波羅蜜多。乃至”行”字。
།སེམས་ཅན་དུ་དམིགས་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ གསུངས་ཏེ།གལ་ཏེ་རང་དང་གཞན་དག་ཡོད་པར་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན། དེའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དཀའ་བས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་སྤྱོད་པས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱའོ་ཞེས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བདག་དང་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་ པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་བདག་དང་གཞན་གྱི་ཆར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཉེས་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡང་། འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ སྤྱད་པར་བྱ་ཞེ་ན།བདག་ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་ཞེས་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་རོ། །བདེན་པ་གཉིས་ཐ་དད་པར་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མི་རྟོག་ཅིང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་བདག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་སྡུག་ བསྔལ་ཐམས་ཅད་བསལ་བར་བྱའོ་ཞེས་བདག་ཉིད་ཅི་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དེ་འདྲ་བར་ཤེས་པ་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ཞེས་སོ།།གཞན་དག་ཏུ་བྱས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཅི་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྒྲོ་བཏགས་པས་དབེན་པར་ཤེས་པ་དེ་ འདྲར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཀུན་ཡང་ཤེས་ཏེ།སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་གཅིག་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་བདེན་པ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དེའི་ཚེ། འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བརྟགས་པར་བསྟན་ནས། འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཆོས་མིང་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་རབ་ཏུ་བསྒྲགས་པའི་མིང་གི་སྒྲའི་ཤེས་པ་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཀུན་ལ་སྐྱེ་བ་དང་ནི་ཡང་དག་འདས་སྤངས་ཏེ། སྤངས་པ་ནི་འགགས་པའོ། ། དེ་ཉིད་སྤངས་པ་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཉམས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཆི་མེད་དོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དམ་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོའོ། །དེ་ལས་གཞན་གོང ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་ཐོབ་པ་ནི་དགོས་པ་ཡིན་ནོ།།ཆེད་དུ་བྱ་བ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒྲུབ་པའི་ཤེས་རབ་ནི་མཆོག་སྟེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ལྟར་གྲུབ་པ་ལ་རྣམ་པར་བཀག་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སོ།
以下是完整的直譯: 若問執著眾生有何過失?說”若”等。若生起自他實有之想,則生起彼苦想,以艱難行持佈施等,以苦行作眾生利益,因緣取故是執著自他之菩薩。因此,由執著自他二分之過失生起一切過失。是故,“此非行持般若波羅蜜多最勝”,此為偈頌之義。 若問如何行持?說”我何”等。無生與生依次配合。不分別二諦差別為二之自性,不作意,即於一切時處欲除自相續一切苦,如自己如是了知一切眾生亦如是,即”于天等眾生”。 另說,如於世俗諦一味了知,如是了知一切眾生離增益,如是了知發心等一切法。以空性理趣了知一性,於二諦正入之時,此非行持般若波羅蜜多最勝。如是顯示所證之事已,說”世間”等。 世間宣說法名,以發心等廣宣名聲之知是能詮故。于彼一切斷除生起及超越,斷即滅。彼即斷除即不住涅槃。以無衰敗自性故不死。以斷除如鏡智等自性一切顛倒故殊勝,即殊勝法之體性。獲得彼外無上智慧之義即是所為。決定出離所為修行之智慧即最勝波羅蜜多。如是成就已遮止,此聲即廣大名之異名。
།གྲུབ་པ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱ་ཞེ་ ན།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། རང་བཞིན་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །མེད་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རྣམས་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལྟ་བུར་ གྱུར་པའི་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་བསྒྲུབ་པའི་སྤྱོད་པའོ།།དོགས་མེད་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པ་ལ་གནས་པའོ། །ཤེས་པར་བྱས་པ་ནི་ངེས་པར་བྱས་པའོ། །ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་ ཕྱིར་འདི་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ།ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ཞུགས་པའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་གདམས་ངག་དང་། ། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་རྣམ་བཞི་དང་། །སྒྲུབ་པ་ཡི་ཡང་བཞིར་གྱུར་པ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་། །དམིགས་པ་དག་དང་ཆེད་དང་ནི། །གོ་ཆ་འཇུག་པའི་བྱ་བ་དང་། །ཚོགས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བྱས་རྣམས། །ཐུབ་པའི་རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པ ཉིད་ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞུང་འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྡུས་པ་ནི་གསལ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་མཐུན་པར་ལེའུ་སྦྱར་བར་རིགས་མོད་ཀྱིས་བློ་དམན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མ་བྱས་ ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་དང་ཡང་མཐུན་པར་མ་བྱས་སོ། །སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདེ་བར་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རམ། དོན་གཅིག་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྒྱད་སྟོང་པ་དང་མཐུན་པར་ལེའུ་ཐ་མའི་དབྱེ་བ་འདིར་ལེའུ་རྫོགས་པར་བདག་གིས་བྱས་སོ། །ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་ སྡུད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའི་བཤད་པའོ།། །།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་ལམ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པར་མ་ཡིན་པས་ལམ་ཤེས་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་དང་པོ་རྟེན་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ བའི་ཕྱིར།གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཞིག་མི་སྦྱོར་བར་གནས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་འོད་ཀྱིས་མོག་མོག་པོར་མཛད་པས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ང་རྒྱལ་བཅོམ་པ་ནི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །དེས་ ཡང་དག་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的直譯: 若問如何趣入彼成就?說”菩薩”等。依次配合,彼自性即是真如。以如幻故非有。以諸法修習等次第圓滿了知,如是成就所為之修行行持。無疑即無猶豫。如是彼菩薩具足方便智慧,安住世俗勝義。了知即決定。以正入故此即智慧,如所說決定出離之修行即波羅蜜多最勝,行持于彼即趣入。 彼等顯示一切相智,如是說:“發心與教授,四種抉擇分,及成四種修,法界之自性,所緣及所為,鎧甲趣入行,資糧決定出,是佛一切智。” 此論以偈頌攝略是為明顯故。雖應依十萬頌義攝一切而配合品,然因鈍根者不能瞭解故未作。如是亦未與二萬五千頌相順。為令一切眾生易解,或為令知義一故,我依八千頌作此最後品分類圓滿。 《功德寶聚偈》中入一切相智品第一釋竟。 不知遍路故不能證一切相智,故說道智。為說彼初所依等故,說”若”等。於色等無執著而住者,即住法性。如是以光明照耀摧破相續中慢,即是所依。由彼發起正等菩提心,即是境決定。
།འདི་ན་སྣོད་མིན་སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་མེད། །ཅེས་གསུངས་པས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་ པས་ན་ལམ་ཤེས་པ་བསྒོམ་པ་ནི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ།།བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མི་སྤོང་བ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་ལས་སུ་བྱ་བའི་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།དབྱེ་བ་ལྔ་པོའི་དོན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་ལམ་ཤེས་པས་རྟོགས་པར་མི་རིགས་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་རྟོགས་པའི་ཐབས་ཡིན་པས་དེ་དག་དོན་གྱི་དབྱེ་ བ་ལྔ་ལ་གནས་པའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ལམ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་མཆོག་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་ལམ་ཤེས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། རང་གི་ལམ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཐོབ་ནས་ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་ འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་ཐ་དད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པར་ལམ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་ལ་ཡོངས་སུ་མཁས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ལམ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་རྟག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེས་པ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་མི་རྟག་པའོ། །ཟག་པ་དང་བཅས་པས་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །བདག་དང་གཞན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པའོ། །རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ལས་བཟློག་པར་བྱ་བ་དེ་གཉིས་ནི་དོར་བར་བྱ་ བ་དང་བླང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གཙོ་བོའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་དེ་བཞིན་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལྷག་མ་བདེན་པ་གསུམ་པོའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དེ་གཉིས་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་ བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་གོམས་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་དེས་མི་དམིགས་སོ་། །འདིར་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཉེན་པོ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་དངོས་པོ་ ལ་དམིགས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་བསྐྱེད་པས་དེས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དུས་ཇི་སྲིད་སྒོམ་པ་གང་ཞིག་ཤེས་པས་ཕྱིས་ལམ་དེར་ལྟུང་བར་དོགས་ནས་སྤང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དེ་དག་མི་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ།
以下是完整的直譯: 此處無不堪為法器之眾生。如是所說,一切眾生將得佛果。離貪者與其他瑜伽士亦得佛果,故修習道智遍及一切。 為圓滿福德智慧二資糧故不斷一切煩惱,此為自性。以智慧方便善巧力,攝受未曾攝受之眾生等,隨一皆為所作趣入。 應知五種差別之義若無則不生,故以法性之聲引出。若不爾,則不應由道智了知,故即彼爲了知方便,彼等住於五種義差別。 般若波羅蜜多即是道智自性最勝之行持。由顯示所依等之力,就道智而言,獲得自道方便善巧波羅蜜多之證悟后,對於應以他乘調伏之不同眾生,不直接成辦眾生利益,而以善巧方便通達顯示具因之道,菩薩應圓滿一切道。 為顯示聲聞道故,說”常”等。其中,法爾生故是無常。有漏故不順故是苦。以空離我與他故是空。彼常等之反面,此二即是應斷應取。為主要故攝苦諦。“真如及如是空”此句以抉擇力攝餘三諦之顛倒與無顛倒,此二為順品與對治品之行相。 若問菩薩應如何修習?說”空”等。彼不緣色等諸法。此中常等法之對治無常等行相四諦事,緣彼生起聲聞見道,由彼見斷所斷煩惱,于彼修習時分,后以智慧恐墮彼道故,為斷除故,作意彼等行相無所緣之自性。
།དེ་བས་ན་སྟོང་པ་ ཉིད་ཀྱི་བདེན་པས་སྤྱིར་འབྲས་བུ་ཅུང་ཟད་གང་ཐོབ་པ་ལ་ཡང་མི་གནས་སོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་འབྲིང་དང་རྣོན་པོ་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་ན་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་ཐོབ་ཅེས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ བསྟན་པའོ།།ཁྱད་པར་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སར་མི་གནས་ཤིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཐེག་པ་བསྟན་པའི་རིམ་པས་ཐབས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཆེད་དུ་བདག་མེད་པ་ ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི།དེ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་རྒྱལ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་སྔོན་དུ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་འགྲོ་བས་ངེས་པར་འབྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཇི་ལྟར་འདྲེན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གནས་པ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཡང་མི་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་འདུས་བྱས་ལ་ཡང་མི་གནས་ཤིང་། དེ་བས་ ན་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་རྣམས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྣམ་པར་བསྒོམས་པས་ངེས་པར་འབྱེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་གནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་མེད་པ་ཉིད་གནས་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་གནས་མེད་གནས་ཡིན་འདི་ནི་རྒྱལ་བ་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པས་གསུངས་སོ།།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྗེས་ལ་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ལམ་བརྗོད་པར་རིགས་མོད་ཀྱི། ཉན་ཐོས་ལས་རང་སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས། གང་གིས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་ཅི་ཡོད་སྙམ་པའི་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ གང་གིས་སྔོན་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་པས་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ནི་གཅིག་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པ་དང་། སྒྲ་བརྗོད་པ་མེད་པར་གཞན་གྱི་དོན་ བྱེད་པ་དག་གིས་ཡེ་ཤེས་ཟབ་པ་ཡིན་ཏེ།གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །གཞན་དུ་ན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མེད་ན་ལམ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ཤུགས་ཀྱིས་འཕངས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ལམ་ཁྱད་པར་ ཅན་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་རྒྱ་མཚོར་ནུབ་པས་ཕ་རོལ་དང་ཚུ་རོལ་གྱི་འགྲམ་མི་མཐོང་བས་འགྲོ་བར་མི་ནུས་ཏེ། ཐབས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་ནུབ་ པའི་སྐྱེ་བོས་སོ།
以下是完整的直譯: 因此,以空性之諦,總之於所獲任何果亦不住。正因如此,聲聞乘中說,鈍根、中根、利根修習無常等行相時,如其次第獲得三種菩提。 特別是不住聲聞、緣覺及如來地,且由一切種聲聞等乘顯示次第非為方便故,為攝受所化眾生,以無我性令入斷除煩惱障,菩薩亦由此而入以求勝利。 由遍知諦之前必先遍知抉擇分而行,為顯示抉擇分故,說”如何”等。如同導師世尊無住而行,如是于真如等無為界之真實性亦不住。如是于欲界等有為亦不住,因此住于彼等所顯現。正因如此,雖由如前所說行相修習而遍知抉擇分,然菩薩以無住為住。以無住為住此義,乃是勝者如來所說。 雖應于聲聞道后說緣覺道,然聲聞較緣覺有何殊勝?由何而彼道有何差別?為斷此疑故,由先前聞等作意,不待他說而得自覺,此為其一。如是斷所知障一分執著分別,及無言說而作他利,此二為甚深智慧,此為二種殊勝。若不爾,無殊勝則不應有道之差別,應知此為以勢力所引。 因此,為顯示殊勝之殊勝道——緣覺道故,說”彼等”等。譬如有人沉于大海,不見彼岸此岸,不能前行,因不知方便故。如是沉于輪迴大海之眾生亦然。
།གང་གི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་བདེ་གཤེགས་ནི་ཉན་ཐོས་སོ། །རང་སངས་རྒྱས་དང་དེ་བཞིན་ཆོས་རྒྱལ་འགྱུར་འདོད་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །དེས་ན་འདི་ལ་ནི་ལམ་ཤེས་པ་སྟེ་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ལ་རྟོགས་པའི་ བཟོད་པ་འདི་ལ་མ་བརྟེན་པར་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་མི་ནུས་ཏེ།མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་མི་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་གཞན་དུ་འཐོབ་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདིས་གཞི་ཁྱབ་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་འདིས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དེ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། ། གཟུང་བར་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་སྔངས་པའི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གང་གིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དེའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ལམ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་ནོ། །གཟུང་བ་མེད་པས་དེ་འཛིན་མེད་ཅེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅི་འདྲ་བས་ཆོས་འཛིན་པ་རང་སངས་རྒྱས་སུ་རྟོགས་ཤེ་ན། ཆོས་འཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཆོས་འཆད་པ་དང་ཉན་དང་བཤད་བྱ་གང་ཡིན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། འདིར་དགོས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོའི་ཆོས ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོའི་བདག་རྒྱུར་རུང་བས་འཛིན་པར་བྱེད་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བས་དེ་མེད་ན་མེད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཀག་པ་ན་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པས་རང་གི་རྒྱུད་ལ་བག་ཆགས་གཞག་པ་སད་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་བཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ངེས་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་མེད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་རང་སངས་རྒྱས་གང་གིས་གཞན་ལ་འཆད་པ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་ འཆད་པ་ཡང་སྟེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་བཟུང་བའི་རྗེས་ལ་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་པ་ཉན་པ་དང་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་གང་མཉན་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ཉན་པ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྫུན་པ་སྣང་བའི་རང་བཞིན་འཛིན་པའི་ རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་འཛིན་པའང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ།ཆོས་དེ་འཆད་པ་དང་ཉན་པ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ན་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་སྤངས་པའི་རིགས་པ། འདིས་ཡང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པར་བལྟའོ། །རྣམ་པ་ གང་གིས་ཆོས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་ནི་རང་བཞིན་བཀག་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་རྟོགས་ཞེས་ཟེར་ན།འབྲས་བུ་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་འབྲས་བུ་གང་ཞིག་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་བརྒྱད་པོ་ནི་འབྲས་བུ་འཐོབ་པའོ། །ཚོགས་ན་ སྤྱོད་པ་དང་།བསེ་རུ་ལྟ་བུ་འང་རང་སངས་རྒྱས་སུ་མཚུངས་པས་རྐྱེན་རྒྱལ་ལོ།
以下是完整的直譯: 由於不退轉故,善逝即是聲聞。欲成為緣覺及如是法王者即是勝解。因此,此中是道智,因為是一切道之境故。 若不依止此法忍,則不能得佛果,即是說不得所勝解之義,意即無有他途可得。此顯示基遍之義,此中將顯示緣覺道之所屬。 僅斷除執著分別之緣覺道所殊勝之自性,不僅是道智,而且也是聲聞等道之自性。為顯示無所取故無能取故。 若問以何等執著分別執法而悟為緣覺?說”說法”等。此中說法、聽聞及所說皆如幻,此中所需即如是事法。因為以自相事物之因性而執取,無分別智即是以自相生果,無彼則無。 然而遮遣所取分別時,由色等執著分別智于自相續所立習氣覺醒而生故,無從所取分別決定出離之定。因為緣覺以何於他示現說法故不說法。由無分別取色等之後,執著分別即聞及執取。如是具聞者即聞者,彼等一切亦是離虛妄顯現自性執著分別之執法亦如幻,應知說法及聞法亦如幻。 因此,未斷執著分別之理,由此亦應視為緣覺道之自性。若談以何相顯示法如幻,謂遮遣自性后悟為真實性。 說”得果”等。其中,住于初等之八補特伽羅即是得果。資糧位行者及獨覺相同為緣覺故為緣勝。
།ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གཉིས་པོ་དག་གིས་འཇིག་རྟེན་མགོན་གྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དུ་སྦྱོར་བས་མཁས་པ་དང་གསལ་བ་སྟེ། ཕུལ་ དུ་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་མཁས་གསལ་ཏེ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་བཞིན་ནོ།།ཡང་གང་གིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་མཁས་རིག་གོ། ། ཡང་ན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤེས་རབ་ཕུལ་ཏུ་བྱུང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་མཁས་རིག་གོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འདས་མ་ཐག་ཏུ་བསྟན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བླང་བར་བྱ་བ་གཉེན་པོ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན ཡིན་ཏེ།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་དེ་བཞིན་ནོ། །གང་གི་བརྡ་ཅུང་ཟད་གྲུབ་པས་དོན་མ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དཔེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ བསྟན་པས་དེའི་ཚེ་ཡང་ཉེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ།།ཅི་འདྲ་བ་ལ་མཁས་པའི་གང་ཟག་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་སྣོད་དུ་འགྱུར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་། གང་ཟག་བཞི་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཤེས་རབ་འབྲིང་གི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་ དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་མཁས་པ་ནི་རྒྱལ་སྲས་སོ།།དང་པོར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་ངེས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་སྟེ་གཉིས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པར་འོས་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། །མཐོང་བའི་ལམ་ ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲི་མ་བསལ་བ་དང་།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཕྱིར་སོམ་ཉི་སྤངས་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ནི་བཞི་པའོ། ། གང་ཟག་བཞི་པོ་དེ་དག་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གི་རྟེན་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གོམས་པར་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ གསུངས་ཏེ།ཉན་ཐོས་རྣམས་བསྒོམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྟོགས་པས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་བསྐྱེད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།
以下是完整的直譯: 圓滿受用身與化身二者,為世間怙主之二種分類。如其次第,由於趣入義故為智者與明瞭者,以殊勝智慧圓滿故為智明者,如現證正等正覺。 又由得法身故為涅槃,如其次第,于自他義趣入即是智明。或於諸智者中,殊勝智慧圓滿者即是智明。現證正等正覺彼等一切,即是剛說之瑜伽師於世俗中所應取之對治如幻自性。 以緣起性等諸因顯示故,法王亦應了知如幻,何況其他亦復如是。以稍許成立名言而成立未成之義,以如幻喻顯示時,彼時亦無少許過失。 為顯示何等智者堪為緣覺乘之法器故,說”四種補特伽羅”等。其中,具中等智慧見解,遍知世俗勝義差別之智者即是王子。 由最初得抉擇分即決定得緣覺菩提者即是不退轉,為第二。以應為一切所敬故為阿羅漢,由見道等彼自身斷除所取分別故,如其次第除垢染,由現證彼之法性故無疑惑,故斷除懷疑,為第三。為善知識所攝受者為第四。 彼四補特伽羅由是緣覺種性故,於此不生怖畏。已顯示彼等所依。 為顯示菩薩如何修習緣覺道故,說”菩薩”等。如聲聞所修,由了悟一切事物緣起而生緣覺見道。斷除煩惱亦復如是。
།ཤེས་རབ་འབྲིང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ལྷག་པ་མཐོང་བ་ ཉིད་ཇི་སྐད་བསྟན་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བཟུང་བར་རྟོག་པ་ཕྱོགས་གཅིག་སྤོང་བ་དུས་ཇི་སྲིད་བསྒོམ་པ་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིས་དེའི་ལམ་དུ་ལྟུང་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་མི་དམིགས་པས་རང་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་རིག་སྟེ།དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཡང་མི་བསླབ་བོ། ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཆེད་དུ་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་ནས་དེའི་ཐབས་བདག་མེད་པ་ལ་གོམས་ པར་བྱེད་པ་ནི་ཆོས་རྗེས་སུ་སློབ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཤེས་པ་ལ་སློབ་པའོ། །གང་ཞིག་མི་སློབ་པ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་གོ་རིམས་བཞིན་མི་སློབ་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ནི་དེ་སློབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དེས་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བས་ངེས་པར་འབྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་འཕེལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་སྦྱིན་པའི་རང་བཞིན་བརྗོད་པ་ནི་གཟུགས་ ཙམ་ཡིན་ཏེ།ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །འཕེལ་བ་ནི་བསགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི་བསགས་པ་མེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ནི་རྟེན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བསྒོམས་པས་ངེས་པར་འབྱེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་སློབ་པ་སྟེ། འཇུག་ པར་བྱེད་པའོ།།གང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མི་སློབ་ཅིང་འདོར་བར་བྱེད་དེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འཕེལ་བ་དང་ཉམས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་མི་སློབ་སྟེ། བླང་བར་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཅིང་དེ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏེ།སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྟེན་པར་མི་བྱེད་དེ་འཆིང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུས་ངེས་པར་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་འདིར་སློབ་སྟེ་གོམས་པ་ཞེས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ།རིམ་གྱིས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །ལྷག་མ་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་ཡང་དང་ཡང་དུ་དམིགས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་བཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ལམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་ ཀྱིས་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་གྲུབ་པ་དེ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་བའི་ལམ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་བརྗོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།
以下是完整的直譯: 以中等智慧力見勝義法性,如所說具殊勝,並斷除所知障所取分別之一分,以了知修習時限故,為后不墮其道故,於心作意一切法空性。如是以無所緣而行於緣覺乘者,即是智明菩薩。阿羅漢于斷德圓滿亦不修學。 為一切智故緣佛,修習其方便無我,是隨法學,即修學菩薩道智。若不修學者,以善巧智慧方便力攝持,依次第為無學。正因此故,無顛倒了悟即是其學處之義。 由遍知抉擇分,將遍知如前所說緣覺道,為顯示抉擇故,說”色增”等。其中,宣說佈施自性即是色蘊等五取蘊。增即積聚,遍損即無積聚,遍執即所依止。如所說修習而遍知抉擇即是學處,為趣入。 菩薩於何者不學而舍離?即於五取蘊增損遍執不學,不遍執念處等種種所取法,正因此故,亦不遍執諸佛一切智,心亦不依止,因是繫縛故。如是當顯示決定出離。于如是此處修學即修習,即是世尊一切種智,漸次所作是余語。 余煩惱斷除,由趣向前說道之體性而一再緣慮,安立為修道故,以遍知見道即成就彼遍知,因此應知菩薩為遍知見道故,不另說與聲聞等相關之修道。
།ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པའི་སྟོབས་ ཀྱིས་རང་གི་ལམ་ལ་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཐེག་པས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ནི་ལམ་གཉིས་ལས་ཡོངས་སུ་རྒྱལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྗེས་ལ་ཚེ་འདིའི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་རྗེས་སུ་གདམས་པར་བྱ་བའི་མཐོང་བའི་ལམ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།གཟུགས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ནི་ཤེས་རབ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་ཤེས་རབ་མེད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཤེས་རབ་མེད་དོ། །ཤེས་རབ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་མཚུངས་པར་དེ་ དག་གིས་སྟོང་སྟེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རིགས་པས་མ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་དེ། ཁྱད་པར་དང་སྣ་ཚོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་སྐད་དུ། ཆ་ཤས་སྒྲོ་འདོགས་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་བསལ་ཕྱིར་ན་ ངེས་པ་དང་།།སྒྲ་ཡང་དེ་སྙེད་ཁོ་ན་དེས། །དེ་དག་སྤྱོད་ཡུལ་ཐ་དད་ཅན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་མཐོང་བའི་ལམ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་རྗེས་ཐོགས་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དེས་ཉོན་མོངས་ པ་བརྒྱད་ཅུ་གཉིས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རིམ་པ་བཞིན་བསྒོམ་པར་གྲགས་པ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཙམ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་ པ་སྟེ་དམིགས་པས་སོ།།དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱིས་སོ། །མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་འགོག་པའི་བདེན་པ་སྟེ་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱིས་སོ། ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ། །ཕ་མཐའ་མེད་ནི་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཡོད་པའི་དུས་ནི་ཕ རོལ་ལོ།།ཕ་མཐའ་མེད་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མེད་པའོ། །གང་ལ་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ནི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་ནི་ཕ་མཐའ་མེད་དེ་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་སྤངས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །འདིས་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་བདེན་པ་ལའོ།།དེ་དག་གི་རང་བཞིན་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་རིགས་པས་ཕ་མཐའ་མེད་པའོ།
以下是完整的直譯: 如是由獲得見道之力,勝解自道的佛子,攝受其他乘所化有情,因於二道獲勝故,其後為成就具今世功德等隨教授之見道,故說”色非”等。 色非智慧,是真如。色中無智慧,識等亦無智慧。于智慧亦如是。然如虛空界,彼等皆空,因色等非由正理所生故,一切法無能依所依差別相,無差別種種自性。 如說:“有多少遍計分,為除彼故定,語言亦唯爾許,彼等境各異。” 如是修習,于見道世間勝法后得無緣三摩地智慧相應,由此斷除八十二煩惱而生。 如是以四聖諦行相差別次第修習所說云何?說”所緣”等。其中,唯遍知即是苦諦,以所緣故。因是一切事物生起之因,應斷除實執,故是集諦,以有情故。因應現證,故是滅諦,以虛空界故。因生一切功德,擇法即是道諦,以智慧故。 無邊際即無前後邊際、因果等。圓滿存在時即彼岸。無邊際即如幻不存在。有自性者即自性,彼無邊際,乃至說離因果自性。由此知眾生自性故稱知世間,即如來於如所顯現諦。彼等自性所依者,因以正理無邊際故。
།དེ་བས་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་བསྒོམ་པ་དང་། དངོས་པོར་ སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་སོགས་པ་བདེན་པ་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་བསྒོམ་པ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ།རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གཞན་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྲིད་པས་དེའི་ཕྱིར་འགལ་བ་མེད་དོ། །དངོས་པོར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟེན་ཅེ་ན། འདུ་ ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་གང་ཞིག་མིང་ཙམ་སྟེ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་ཙམ་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །བརྗོད་པ་ལས་ནི་གཞན་གྱུར་པ། །བརྗོད་པར་བྱ་བར་རབ་ཏུ་བརྟགས། ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲེན་པ་སྟེ་འགྲོ་བའི་བླ་མས་བཏགས་པ་ཙམ་དུའོ། །ཙམ་གྱི་སྒྲས་རྣམ་པ་གཞན་གཅོད་པར་བྱེད་དེ། མིང་ཙམ་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་སོ། །དེ་བས་ན་མིང་བཏགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་ནས་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམས་པས་གང་ཞིག མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་མ་ཐག་པའི་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ།།ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཐོབ་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྲོ་ཞིང་ འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོར་བར་བྱ་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ཏེ།རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འདིར་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རང་བཞིན་ལ་མི་རྟེན་ཏོ། །དོན་ དམ་པར་བསྒོམ་པ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རང་བཞིན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་ཏེ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡོད་པའི་སྒྲ་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་ཀྱང་གཙོ་བོས་ཀྱང་མི་སྤྱོད་ ན།སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྤྱོད་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་དེ་ཡོད་མི་སྲིད་པས་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་གཟོད་མ་ནས་ཉེས་པ་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གང་ལས་རྒྱུར་གྱུར་པ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་སྐྱེ་བར་ག་ལ་འགྱུར།དེ་བས་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། །སྤྱོད་པ་ནི་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ཁྱད་པར་དང་བྲལ་བ་ལ་རྗེས་སུ་གནས་ཤིང་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ།
以下是完整的直譯: 因此,緣起論者一方以無我一相平等修習一切法,實事論者一方聲聞乘等以無常諦相差別修習,如是安立。因可能增益常等他法,故無相違。 若問何故不依實事論者一方?說”想”等。世間所知色等彼等唯是名稱。如說:“此等一切唯名稱,唯住于想而安立,離言說外所說義,皆是遍計所執性。” 導師即眾生上師唯是假立。“唯”字遮遣余相,宣說唯是名稱。因此,知是名言假立已,由修無我相,以見道所斷之事,由無間道力斷除,趣向圓滿彼岸。 獲得所得之事是由解脫道力,趣向智慧圓滿,獲得離想,故現證所斷所取而到彼岸。通達無倒自性到彼岸者,於此住見道,不依余顛倒自性。 若謂勝義修習有因故有顛倒自性,說”若”等。若宣說如恒河沙數佛世尊住世之有聲,主尊尚不行,則餘眾生如是行有,豈有是處?不可能故,離無因等過失故,本來無過極清凈。離有能立量證彼為因故,有者豈能生?因此,有事即是顛倒自性故,如前所說,般若波羅蜜多殊勝即是見道體性。行即隨住了知無差別一切法唯一無我相。
།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ནི་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། གང་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ ཚེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཆོག་དང་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་བསྒོམ་པས་རྟོགས་པ་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་ང་ལུང་བསྟན་པར་གྱུར་ཏེ།སྔོན་གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མར་མེ་མཛད་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པས་ན་ཁྱོད་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཕན་པ་དང་བདེ་བ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་མཐུན་པར་སྨྲ་བར་གྱུར་པར་རྒྱལ་བས་གསུངས་སོ་། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་སྔར་བསྟན་པའི་རིགས་པས་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ རྣམ་པར་གཞག་གོ།།དེར་བསྟན་པའི་ངེས་པར་འབྱེད་པ་མཐོང་བའི་ལམ་འདིའི་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའི་བཤད་པའོ།། །།མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྗེས་ལ་ བསྒོམ་པའི་ལམ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི།བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉུང་བའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་ལ་གཞོལ་བས་གདུལ་བྱ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་བསྒོམ་པའི་ལམ་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་དེ་བྱེད་པའི་ལམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འདིར་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་གང་ལ་སྟེ། དེའི་བདག་ཉིད་ལ་སྦྱོར་ཞིང་གནས་པས་འགྲོ་བ་སྐྱོབ་པ་ནི་མགོན་པོ་སྟེ། འཇམ་དཔལ་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །འདི་ལ་གང་ ཞིག་རྟག་ཏུ་ནི་ཐམས་ཅད་དུའོ།།གཞུང་དང་དོན་འཛིན་པ་དང་། ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་ནི་ཆུབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ཉིད་འཇིག་པར་བྱེད་པས་དངོས་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱེད་པ་ནི་དུག་གོ། །སྲེག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ནི་མེའོ།།ཟུག་རྔུའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཚོན་ནི་ཞེ་སྡང་ངོ་། །གཏི་མུག་གིས་གྲང་བ་དང་དྲོ་བ་མེད་པར་བྱེད་པས་ཆུའོ། །མི་ཚུགས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་བྱས་ནས་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་པ་གཞན་ཡང་རིགས་པས་ ཕྱིའི་ཡང་དུག་ལ་སོགས་པས་མི་ཚུགས་ཤིང་མི་ནུས་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་བདུད་དང་བདུད་ཀྱི་སྡེ་ནི་དེའི་འཁོར་ཏེ་ཕྱོགས་སོ། །བདུད་ཀྱི་གླགས་ཏེ་ཉེས་པ་དང་བུག་པ་མི་རྙེད་དེ། གང་གི་སྐབས་བཟུང་བས་ཀྱང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བྱེད་པའི་རྗེས་ལ་ བསྒོམ་པའི་ལམ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་།ཟག་པ་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ།
以下是完整的直譯: 正因如此,修習見道即將獲得往昔如來授記,為總結此義,說”何時”等。何時由修習波羅蜜多殊勝及如前所說道之自性而獲得證悟,彼時我得授記。往昔世尊燃燈佛如實通達一切事已,說汝于未來當成佛。 由順利益安樂故,勝者說為隨順語。以前所說道理,將一切相智性所說見道等道之道智另立。應知此中所說抉擇分見道是此處所屬。《功德寶積偈》帝釋品第二釋畢。 雖應宣說見道后之修道,然因所說少故,及為令所化入趣果故而說。由極修道為主故,為說彼所作道故,說”般若波羅蜜多”等。般若波羅蜜多於此為修道自性,于其體性修習安住而救護眾生者為怙主,即文殊等菩薩。於此常時即一切時。持教義及聞思修自性之慧為能覺。 由壞法性而執著實事者為毒。由燒性故貪為火。由刺性故瞋為刀。由癡令無冷熱故為水。不能害即由修道極平等已遍不行。復應以理了知外毒等亦不能害不能勝。如是魔及魔眾即其眷屬為其方。不得魔便即過失及隙處,以任何方便亦不能害。 由說能作后之修道故,彼亦由有漏無漏差別分二種。
།དེ་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་མོས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བས་ གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ།།ཟག་པ་མེད་པ་ཡང་སྒྲུབ་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོ་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཡང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དེ། གསེར་གྱི་[(]སྒྲམ་[,]སྒྲོམ་[)་བུ་འབྱུང་ཁུངས་ ནས་ཐོབ་པ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རང་བཞིན་སྤྱིར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མོས་པས་མཐོང་བའི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པས་དགོས་པ་མ་ལུས་པ་འདུས་པའི་གཙོ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡུལ་ལ་མོས་པ་དང་།དྲི་བ་ལ་སོགས་བྱེད་པ་ནི་བསོད་ ནམས་མང་པོ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་ཏོ།།དེ་ཡང་རང་གི་དོན་དང་། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དང་། གཞན་གྱི་དོན་དང་གསུམ་ལས་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རང་གི་དོན་དུ་མོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་ཏེ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་བྱེད་དེ་། སེམས་ཅན་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གིས་མུ་ས་ལ་གརྦྷ་དང་། བཻ་ཌཱུཪྻ་དང་། གསེར་དང་། དངུལ་དང་། ཤེལ་དང་། མུ་ཏིག་དམར་པོ་དང་། ཨསྨ་གརྦྷ་དང་བདུན་ཏེ། རིན་ཆེན་སྣ་བདུན་ལས་བྱས་ཤིང་མཆོད་རྟེན་ལ་སྟེ། རིམ་པ་བཞིན་དུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་རང་བཞིན་དཔེ་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་བགྱིས་ཤིང འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་ཕྲག་སྟོང་བཀང་སྟེ།དེས་མཆོད་རྟེན་བྱས་ནས་མཆོད་པ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །རིམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པས། ཞིང་བྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པར་ཡོངས་སུ་རྟག་པར་བཟུང་ནས་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །མཆོད་རྟེན་དེ་སྙེད་བྱས་ ཏེ།དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པ་བྱེད་པ་ལས་གཞན་མི་བྱེད་པར་ལྷའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་དུས་གསུམ་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་འམ་ཕྱིས་ཀྱང་ལྷག་པར་མཆོད་ལ། ཡང་འགྲོ་བ་གཞན་གང་ཞིག་གིས་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཆེད་དུ་ མོས་པ་བསྐྱེད་དེ།སྣ་ཚོགས་པའི་གཟུགས་ཀྱིས་དོན་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་འདྲེན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ནི་སྟོབས་བཅུ་པ་སྟེ། དེ་ལས་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། གཞུང་གི་བདག་ཉིད་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཡུམ་འདི་གླེགས་བམ་ལ་བྲིས་ཏེ། གཞུང་དང་དོན་འཆང་བར་བྱེད་ཅིང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པས་མཆོད་ཅིང་བསྟི་སྟང་བྱེད་གྱུར་ན། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་བྱེ་བྲག་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ།
以下是完整的直譯: 其中有漏亦由勝解、迴向、隨喜作意相之差別分為三種。無漏亦由修習、清凈差別分為二種。 其中初者有漏勝解作意,即造作諸善法,如從金匣獲得般,以普遍如實圓滿自性勝解所見善法為所緣,具足無餘所需之主要般若波羅蜜多境之勝解,及問答等所作,說為多福德等。 此亦由自利、自他二利、他利三者中,因未斷我慢習氣故為自利勝解。為顯示此故,說”有人”等。為攝受涅槃所化眾生故示現化身,于如來涅槃塔作。某眾生以牟娑羅寶(藏文:མུ་ས་ལ་གརྦྷ,梵文:मुसलगर्भ,羅馬音:musala-garbha,意為:杵藏)、琉璃、金、銀、水晶、赤珠、石藏七種,即七寶所造之塔,如次以七寶自性譬如恒河沙數如來塔造作,遍滿千俱胝世界,造塔後作供養,如是次第,眾生盡其數,攝持無邊俱胝剎土。 造如是數塔,彼等一切唯作供養而無他作,以天花等於三世劫中反覆乃至后亦增上供養。復有何等眾生為自利圓滿故生起勝解,以種種色相作利益者為導師,世尊及處非處智力等相應即十力者,從此將出生:書寫經典體性善逝母此經函,持教義並以花等供養恭敬,如是顯示福德境之差別。
།རྣལ་མའི་དོན་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། མཆོད་རྟེན་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྔར་བསྟན་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་མཆོད་པ་བྱས་པ་ཅི་འདྲ་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དེས་ཀྱང་ནི་སྔ་མ་ལ་མཆོད་པའི་བསོད་ནམས་ཆ་ཕྲ་བའི་ཆར་མི་ཕོད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ བཞིན་དུ་རང་གི་དོན་འདོད་པས་མོས་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་རྗེས་ལ་བདག་དང་གཞན་མཉམ་པའི་ཕྱིར་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་དག་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་ བསྟན་པ་ནུབ་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འདས་པའོ།།གང་བསྟན་པ་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པའོ། །གང་ཡང་བསྟན་པ་གནས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་མགོན་ཏེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རིག་སྔགས་ཆེན་མོ་འདི་ལ་བསླབས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ནད་རྣམས་ ཉེ་བར་ཞི་བར་བསྟན་ཏོ།།བླ་ན་མེད་པའི་རིག་སྔགས་ཀྱིས་འདྲེན་པར་གྱུར་ཏོ། །འགྱུར་རོ། །གྱུར་པ་དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ། །མྱ་ངན་ནི་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པས་སེམས་གདུངས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ ནི་བཟོད་པར་དཀའ་བ་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བའོ།།ཆོས་ནི་ནད་ཀྱིས་ངག་འཆོལ་བའོ་ཞེས་བྱེད་ན་གསལ་བའོ། །སེམས་ཅན་ཁམས་མང་ནི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁོ་ན་བསྐྱེད་པའི་དོན་བྱེད་ན་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་།གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་དག་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་རང་བཞིན་དང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་སྙིང་བརྩེར་བྱས་པའོ། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་རིག་སྔགས་འདི་ལ་ བསླབས་ནས་མཁས་པ་ཐོབ་པ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ལ་རེག་གོ།།གང་ཡིན་པའི་བདེ་བ་འདུས་བྱས་པ་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་བདེ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེ་ཀུན་འདི་ལས་འབྱུང་བས་མའོ། །བདེ་བ་དེ་ཀུན་འདི་ལས་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་བས་ ན་དེ་དག་གི་དོན་བྱེད་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་གཅིག་གིས་དུ་མའི་ངོ་བོ་བྱེད་ཅེ་ན། ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྦུང་མ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་ས་ལ་བཏབ་པ་ན་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་གནས་པ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་ ཡང་ཤིང་གཅིག་ལས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་ཚོགས་པ་རྙེད་ནས་རྣམ་པ་མང་པོའི་གཟུགས་དག་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་རབ་ཏུ་སྐྱེའོ།
以下是完整的直譯: 為攝略正義故,說”造塔”等。前所說塔所作供養如是福德蘊攝持,亦不及前供養福德之微細分。是故應如是為自利慾而於般若波羅蜜多生起勝解,此為所顯。 其後因自他平等故,為自他二利勝解,為顯示此故說”勝者”等。於十方教法滅故為過去,因教法未生故為未來,若教法住世為世間怙主,彼等一切由學此大明咒,說能息滅一切顛倒習氣障及諸病。以無上明咒而成引導,將成,已成。是故此般若波羅蜜多即世尊,如是相連。憂惱即由愛別離等心苦。苦即難忍身受。法即病亂語,如是則明顯。眾生界多即乃至說令一切眾生得佛為止。 若唯作如來生起義利則非菩薩,故說”諸”等。諸菩薩以應行佈施等行而行,因具利益眾生自性及悲愍故而起悲憫。彼等亦學此明咒得善巧即觸證菩提。所有有為樂即諸天等之樂。無為樂即諸聲聞之樂。此等皆從此生故為母。應知彼等諸樂皆從此生。是故顯示能作彼等義利。 複次,云何一能作多體性耶?說”種子”等。豆等種子播於地時,因無損壞等而住,次第生起。複次從一樹得俱生緣聚,生起多種形色為果相。
།དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གི་དབྱེ་བས་དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་གིས་ཀྱང་རྒྱལ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དུ་མའི་དོན་བྱེད་པར་དགོངས་སོ། ། སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་ཡང་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་པོའི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཇི་ལྟར་ཡུམ་གཅིག་གི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པར་སྨྲ་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱིར་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་གོམས་པར་བྱེད་པ ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ནོ།།ཁྱད་པར་དུ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཇི་སྙེད་པ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལས་སྐྱེས་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་དང་། ལས་དང་། བྱ་བ་མི་དམིགས་པས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གྱུར་པ་དེ་བས་ན་དེ་ ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།དེ་དག་གི་ཡང་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་མ་ཡིན་ནམ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་སྐད་སྨྲ་ཞེ་ན། འཁོར་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་འཁོར་ལོ་ཅན། །དེ་དག་གླིང་གཅིག་གླིང་གཉིས་དང་། །གསུམ་ དང་བཞི་ལ་མས་རིམ་བཞིན།།ཞེས་གསུངས་པའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་བཞི་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་རྒྱལ་པོ་གཞན་ཡང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་གང་ནས་འགྲོ་བའི་ལམ་ནས་འགྲོ་ཞིང་འདུད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེས་ པའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་བདུན་དང་དཔུང་སྟེ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཀུན་ནོ།།གང་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ལམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། འགྲོ་བས་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བསྐྱེད་དེ། དེའི་དབང་ གིས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཀུན་ཏེ།བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་རང་བཞིན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སོ། །ཡང་དག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་བསྐྱེད་དེ། དེ་བས་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་དེ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྲོའོ། །ཡུལ་ནི་ གང་ཅུང་ཟད་ཅིག་གི་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་སྟེ།སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་འདོད་པས་ཡུམ་ལ་འདོད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་དཔག་ཏུ་ མེད་པའི་ཕན་ཡོན་འཛིན་པ་དང་མཆོད་རྟེན་ལ་བཀུར་སྟི་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའི་བཤད་པའོ།
以下是完整的直譯: 如是譬喻,以俱生緣差別分類,如是思維即一亦能作諸佛如來多義利。 若問:彼等諸佛豈非以慈等為初因,云何說唯一般若為因?故說”五度”等。總之,慈等一切能得菩提之修習,是為菩薩功德。特別是佈施等五波羅蜜多諸法,皆從般若波羅蜜多生,以不緣作者、業、作用,成為無顛倒,是故彼為主要,此為其義。 若問:豈非隨順彼等,何故如是說?故說”輪”等。如說:“金銀銅鐵輪,彼等次第降,統一洲二洲,三洲及四洲。“如是所說四轉輪王中任一,其他諸王亦隨轉輪王所行道而行且敬禮。以其福德力所生七寶輪等及象等軍眾一切。 如是無顛倒自性之道即諸佛般若波羅蜜多,以行故瑜伽于相續中生無我證悟。以其力所生一切功德,即慈等以無顛倒執持自性故為法。生起趣向真實,是故無顛倒智為先導,爾後一切法隨行。境不隨任何,以不能生故。是故顯示於一切種中,為自他利慾故,應于佛母生起勝解。 此為《功德寶聚偈》中波羅蜜多無量利益攝持及供養塔恭敬品第三之釋。
། །།དེ་ནས་དེའི་རྗེས་ལ་བདག་གི་རང་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་བྱས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ གསུངས་ཏེ།དེ་དག་ཆ་གཉིས་བཞག་པ་ལས། ཀཽ་ཤི་ཀ་ཁྱོད་ཆ་གང་ལེན་ཞེས་རྒྱལ་བས་དྲི་བ་རྨས་པ་དང་། གང་གི་རྒྱལ་བའི་སྐུ་གདུང་གིས་དོག་ས་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་གཏམས་ཏེ་རྩེ་མོ་བྱུར་བུར་བགྱིས་པས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཆར་གཞག་ པའི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆ་འདི་ཉིད་ལེན་ཏོ་ཞེས་གསོལ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གདུང་ལེན་པ་ལ་མ་གུས་པ་གང་གི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེ་ན། ལན་དུ་ཅི་སླད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ གདུང་ལ་མི་གུས་པ་བདག་མ་ལགས་ཏེ།འོན་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ལ་ཉེ་བར་བརྟེན་པའི་མིས་དེའི་མཐུས་རྙེད་པ་ཐོབ་སྟེ་དེའི་ལྗོངས་ཀྱི་ཡུལ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པ་ལྟར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཉེ་བར་བརྟེན་ནས་ཆོས་མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེའི་དབང་ གིས་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པ་གཉིས་སོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་ཏེ། བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་བསྟེན་པས་དེའི་ཕྱིར་སྐུ་གདུང་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་ པོ་བསྟེན་པར་བྱས་པས་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་མཆོད་དོ་སྙམ་པ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པར་དཔེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་མི་མ་ ཡིན་པ་སེལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིན་ཐང་ལས་འདས་པས་རིན་ཐང་མེད་པར་ཐོབ་བོ།།གབ་ཙེ་གང་དུ་སྦས་པའི་གབ་ཙེ་དེ་ལ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེའི་མཐུས་ཕྱག་བགྱི་བར་འོས་སོ། །དེ་གབ་ཙེ་ལས་ཕྱུང་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྟོན་པའི་ གབ་ཙེ་ལས་རེག་པར་དགའ་བ་དང་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་གབ་ཙེ་ལ་ཡང་ངོ་། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་གྱི་རང་བཞིན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེའི་ཡིན་པས་ན་ལགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་ཡོན་ཏན་གྱིས་ བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཁས་བླངས་པར་ཡུམ་གྱི་མཐུས་རིང་བསྲེལ་གྱི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་སེམས་དང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱལ་བའི་རིང་བསྲེལ་ཏེ།རིང་བསྲེལ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་མདོའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པས་མཆོད་པ་བརྙེས་སོ།
以下是完整的直譯: 其後,由於諸眾產生為自性故,為利他而生起勝解。為顯示此義,故說”勝者”等。 從彼二分中,勝者問曰:“憍尸迦,汝取何分?“時答言:“若以勝者舍利遍滿一切處,堆積如峰,等同恒河沙數佛土之分時,我取此般若波羅蜜多分。“此為偈頌之義。 若問:于取如來舍利不敬,其因為何?答以”何故”等。于如來舍利非不恭敬,然如依止國王之人以其威力獲得利養,為其境內一切民眾所供養。如是依止般若波羅蜜多為究竟法佛果之因,以其力故為三界一切所供養,此二者也。 是故由般若波羅蜜多所熏習,以大士瑜伽依止故,是故舍利為眾生所供養,以依止如是大般若波羅蜜多故。 若作是念:世尊涅槃故無所依,故不應供養。為顯示有力,以喻為先而說,故說”寶珠”等。譬如具足驅除非人等一切功德之寶珠,正因如此超越價值而無價可得。于藏寶之匣,以彼寶珠威力應當禮敬。從匣取出時,較示現寶珠之匣更令人喜觸樂見等。“亦”字表示于匣亦然。以是一切功德之因故,功德自性即彼寶珠所有,故如是。 如是同彼,以最勝般若波羅蜜多功德,于承許世尊涅槃時,以佛母威力于具舍利緣分者成為神變凈信之因故,為勝者舍利。以具足《舍利廣驗經》之相而獲得供養。
།དེ་ལྟ་ བས་ན་གང་ཞིག་རྒྱལ་བའི་ཡོན་ཏན་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མོས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འཚལ་བ་དེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་སྦྱོར་བས་བླངས་ནས་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བས་ན་འདི་ནི་ཐར་པ་ལགས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར དུའོ།།དེ་དག་གིས་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མོས་པ་བསྟན་ནས། ཅི་སྟེ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་ལ་ཡང་མོས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱལ་བ་སྐྱེད་མ་ཉིད་ཁོ་ན་གཙོར་བྱས་ནས་མོས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་ཅེ་ན། སྦྱིན་ པ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་དང་། ལས་དང་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་གི་དམིགས་པར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ལ་དང་པོར་འཇུག་པས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཤེས་རབ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་པ་བརྩོན་འགྲུས་བསམ་གཏན་དེ་བཞིན་ནོ། ། སྔར་བཤད་པའི་ཡང་གི་སྒྲ་འདིར་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དགེ་ཆོས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆུད་མི་གསོན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མི་བསྔོ་བས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་ནི་ཚུལ་གཅིག་སྟེ་། དེའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསྡུས་པ་གོམས་པར་བྱས། སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངེས་པར་བྱས་ནས་སྣང་བ་སྟེ་མངོན་སུམ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལ་མོས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མོས་པ ནི་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིན་ཏེ།དཔེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་ཤིང་མང་བྱེ་བ་སྟོང་རིམ་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་གཟུགས་མཚན་ ཉིད་མི་མཐུན་པ་མང་པོའི་རང་བཞིན་ནོ།།གང་གི་ཚེ་གྲིབ་མ་ཞེས་གྲངས་སུ་བརྗོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྲོ་ཞིང་རབ་ཏུ་འཐོབ་སྟེ་། གྲིབ་མ་དེ་ཡང་སྣ་ཚོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཐ་དད་པ་ཡང་མེད་དེ། ཁྱད་པར་མེད་པར་གྲིབ་མ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལས་ལྡོག་པས་གྲིབ་མ་ཙམ་མོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རང་བཞིན་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །རྒྱལ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་མཚོན པར་གྱུར་པའི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་ཏེ།རྒྱལ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་དང་འབྲེལ་ཏོ།
以下是完整的直譯: 是故,若欲攝受勝者利他功德勝解者,應以書寫等般若波羅蜜多明顯修習而取,息滅一切損害,此即解脫乃至涅槃。 彼等顯示利他勝解已,若問:于佈施等其他波羅蜜多亦有勝解,何故唯以勝者之母為主而說三種勝解?故說”佈施佈施”等。以作者、業、作用差別所緣之佈施等自性,初入時以智慧為先導,如是持戒、忍辱、精進、禪定亦然。 如前所說”亦”字於此亦當配。善法即佈施等。不失壞即不迴向聲聞等菩提而令長久住。攝受即無所緣。理由是一法,以彼為心要故,修習攝略,決定一切發心等法而顯現,如現前。是故於彼顯示三種勝解。 是故於般若波羅蜜多勝解是一切無差別,為以喻顯示故,說”譬如”等。譬如贍部洲中千俱胝樹,次第因果種種多種形相不同,眾多自性。當說”影”之數時,唯成為影而獲得,彼影亦無種種故無異名,以無差別離非影他法故唯影而已。 如是般若波羅蜜多以三輪清凈無顛倒自性,舍離為他。五即佈施等波羅蜜多。勝者即一切種智,若以成就佛果為相而作意迴向,則彼等佈施等成為波羅蜜多。“勝者”與前相連。
།རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་འཕེལ་བ་ནི་གཙོ་བོ་དོན་དང་ མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།དྲུག་པ་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཙོ་བོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་མིང་དུ་བརྗོད་དེ། སྣ་ཚོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྤངས་ཏེ་ཚུལ་གཅིག་པས་རང་བཞིན་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ། ། འགྱུར་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ངོ་བོར་རོ། །དེ་བས་ན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡུམ་གང་ཡིན་པ་ཉིད་འདྲི་བ་ལ་སོགས་པའི་བསམ་པས་ཡོངས་སུ་དག་པས་དེ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའི་བཤད་པའོ།། །།མོས་པ་འདི་གསུམ་གྱི་བཅོས་མའི་ཉེས་པ་སྤང་བ་ནི་གོམས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་ནས་བཅོས་མ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་གིས་ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་མི་རྟག་པ་དང་གང་ཞིག་རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་གཞན་དུ་མི་གནས་པས་མི་རྟག་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བས་མི་ རྟག་པའོ་ཞེས་མོས་པས་མོས་པར་བྱ་ཞིང་གསལ་བར་བྱེད་ན་དེ་བཅོས་མ་སྟེ་སྐབས་ཀྱི་དོན་སྤངས་ནས་སྤྱོད་མ་སྟེ།དངོས་པོའི་རང་བཞིན་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་སྐྱེ་བོ་མཁས་པས་ནམ་ཡང་ཆོས་རྣམས་འཇིག་པར་མི་ བྱེད།འཇོག་པར་མི་བྱེད་དེ། དངོས་པོ་འདི་དག་བརྫུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ་གང་ན་ནི་དངོས་པོ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ལ་མོས་པས་གཟུགས་མིན་ཚོར་བ་མིན་ཏེ་མི་དམིགས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས་ཤིང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་དེ་དག་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཆོག་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པར་མོས་པས་བཅོས་མ་སྤངས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་ནས་དེའི་རྗེས་ལ་མོས་པ་གསུམ་སྒོམ་པར་ བྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཇུག་ཅིང་སྤྲོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བསྟོད་པ་དང་།བཀུར་བ་དང་། བསྔགས་པ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་མཛད་དོ།
以下是完整的直譯: 以二種方式佈施等五為波羅蜜多:智慧增長為主與義相應故為波羅蜜多,第六則廣為人知。為遮非主要般若波羅蜜多故,說為波羅蜜多之名,舍離種種差別,以一法故成一自性。轉變為菩提體性。 是故為顯明無顛倒法性故,以何為母等問等意樂清凈,彼即一切處安住。 此為《功德寶聚偈》功德廣說品第四之釋。 知此三種勝解之偽過為修習已,為斷除偽造故,從隨行門而說”菩薩”等。若菩薩于遍計所執色無常,及於分別色等剎那不住故無常,及法性色體離能取所取故無常作勝解而明顯,彼即偽造,捨棄當義而行,以不善知事物自性故。 以了知諸法如幻故,智者永不壞滅諸法,不安立,以此等事物虛妄故。為從遮遣門顯示故,說”於何”等。“何”即事物,以法性勝解故非色非受,無所緣。然知一切法真如中無生且自性空,彼即彼等,是行般若波羅蜜多勝義者,乃至”以真實勝解斷除偽造”。 其後,為令修三種勝解之菩薩漸次趣入歡喜故,次第宣說真實功德,即讚歎、恭敬、稱揚諸佛等所作。
།ཞེས་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་པར་བཞེད་ནས། ལ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལ་ལས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ་ཀུན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ལ་བཀོད་པ་བས། གང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ་གཞུང་གི་བདག་ཉིད་ལ་མོས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡང རུང་བ་ལ་ཡི་གེར་བྲིས་ཏེ།སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ལ་གླེགས་བམ་བྱིན་ན་དེ་བས་འདི་བསོད་ནམས་རབ་ཏུ་མང་པོ་སྐྱེ་སྟེ། སྔ་མའི་དོན་བྱེད་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །གང་གིས་གླེགས་བམ་ཙམ་བྱིན་པས་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཤེ་ན། ལན་དུ་ཅི་ཕྱིར་ ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིར་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིར་མཉན་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རང་གི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་གི་བྱང་ཆུབ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཏེ་བསམ་པ་དང་ བསྒོམ་པས་མྱུར་དུ་རེག་གོ།།འདི་ལྟར་གླེགས་བམ་ནི་འདིར་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། བླངས་ནས་དེ་ལ་བསླབས་པས་མུ་སྟེགས་ཅན་ངན་པ་སྨྲ་བས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་པའི་ཕྱིར་སྨྲ་མཆོག་སྟེ། འདིར་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་མ་ལུས་པ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བས་ན་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་བྱིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གླེགས་བམ་ཙམ་བྱིན་པ་བསོད་ནམས་ལྷག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། འདི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུམ་ལ་འདིར་གང་ཡང་རུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མོས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ནས་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་དུ འཕགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་གཟུང་བར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་མྱུ་གུ་མེད་ན་འཇིག་རྟེན་དུ་སྡོང་བུ་ དང་ལྗོན་པ་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་མི་སྲིད་དོ།
以下是完整的直譯: 欲以”如是顯示”等而說故,說”有人”等。較之令恒河沙數佛土中一切有情安立於阿羅漢果,若於此般若波羅蜜多,即于論典體性生起勝解,書寫成文字,贈予經函與其他有情,此生更多福德,超勝前者功德。 若問:何故僅施經函福德殊勝?答曰:“何以故”等。此偈另以次第配合:由聽聞此般若波羅蜜多,速證聲聞自解脫、獨覺自菩提及如來佛果,以思維修習故。 如是經函於此為境,受持學習已,不為惡說外道所勝,故為說中最勝。此中,空性為三種菩提無餘之因故。 是故,因施予三菩提無有缺失故,僅施經函即為殊勝福德之因。此為近喻故,於此,任何菩薩于般若生起勝解,當知皆為一切殊勝福德之因。 菩提心體性是一切法之基礎。是故,為生起于空性等歡喜故,說”苗芽”等。譬如無取因之苗芽,世間不可能生起莖幹及樹木。
།དེ་ལ་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་ག་ལ་འབྱུང་། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ས་བོན་ཡོང་ཡེ་མེད་ན། ཡང་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ག་ལ་འབྱུང་། ཅི་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ སེམས་མེད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་སངས་རྒྱས་སུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཉི་མའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འོད་ཟེར་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་འགྱེད་པ་དེའི་ཚེ་མུན་པ་བསལ་ནས་སེམས་ཅན་ལས་བྱེད་བརྩོན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་རྟག་པར་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་མཁས་པ་བྱུང་བ་དེས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོར་འགྲོ་བ་ནུབ་པ་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པས་འབྱིན་པར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ།ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་ལ་ཡང་ དག་པར་སྤྱོད་དོ།།གཞན་དུ་ན་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་དང་། ཐབས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནས་དེ་མེད་ན་དེ་དག་མེད་དོ་ཞེས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཡང་ དཔེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དཔེར་ན་མ་དྲོས་པའི་ཀླུ་བདག་མེད་པར་དེའི་མཐུས་ངེས་པར་འབྱུང་བས་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་ཆུ་ཀླུང་འབབ་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སོ། །ཡང་ཆུ་ཀླུང་དེ་དག་མེད་ན་མེ་ཏོག་ འབྲས་བུ་རྣམས་ཆུ་མེད་པས་གང་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།རྒྱ་མཚོ་ལ་ཡང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་པ་ཆུས་རེག་པའི་སྦྱོར་བས་འབྱུང་བའི་གཟུགས་མང་པོ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་གསུང་རབ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའི་ སྙིང་པོ་ཅན་མེད་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཕན་པ་དང་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་ཐོབ་པ་དང་སྤོང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ཀུན་ཏུ་ག་ལ་འབྱུང་སྟེ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སོ།།ཡང་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་མེད་ན་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འཕེལ་བ་མེད་དོ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོར་བགྲོད་པར་དཀའ་བ་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ནས་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཆོས་སྟོན་པ་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།
以下是完整的直譯: 枝葉等何從生起?如是,若全無菩提心取因種子,帝釋等供養如來等事又從何生?若謂:“無菩提心則諸有情不成佛”等為不成立者。 說”日輪”等。譬如日輪放射千萬光芒之時,驅除黑暗,令諸有情精進作業。如是,具空性大悲為心要之菩提心,了知眾生本性恒常,世間智者生起已,能以證悟法性真實義而救度沉溺於苦海之眾生,于佛等功德法中如實行持。 否則,無大悲及方便,則不能成佛等,此為密意。隨順門中,菩提心為何,即彼一切法中,無彼則無彼等。為以逆觀門並以譬喻而說故,說”譬如”等。 譬如若無無熱惱龍王,以其威力所生,此贍部洲中河流何從流注?更何須說。又若無彼等河流,花果因無水故皆不得生。于海中亦無眾多由水觸和合而生之種種珍寶形色。 如是於此,若無經教及具空性大悲為心要之菩提心,以如來威力所生、辨別利與非利取捨之智慧之流,於此等世間何從生起?更何須說。又若無彼等智慧,則無佈施波羅蜜多等功德增長。 難度菩提大海,無有圓滿自利。成佛后當來所生說法利他圓滿亦不復有。
།རྒྱ་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ ཀྱི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འཇིག་རྟེན་འདི་ན་སྣང་བྱེད་ཇི་སྙེད་པ་སྟེ་ཕུར་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྐར་མ་དང་། མེ་ཁྱེར་ལ་སོགས་པའི་སྲོག་ཆགས་སུ་གྱུར་པ་ཀུན་གྱིས་འགྲོ་བ་སྣང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འོད་རྣམས་ཕྱུང་བ་བས་ཡང་གང་གི་ཚེ་ཉི་མའི་ དཀྱིལ་འཁོར་འོད་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་གཅིག་གི་འོད་ཟེར་ཕྱུང་བ་དེའི་ཚེ་སྔར་བསྟན་པའི་སྐར་མ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་ཆ་ཙམ་དུ་ཡང་མི་ཕོད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་གྱི་ཆར་མི་ཕོད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སངས་རྒྱས་ ལ་སོགས་པས་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ།།ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའི་བཤད་པའོ།། །།སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟོད་པ་དང་། བཀུར་བ་དང་། བསྔགས་པའི་ མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་འབྱུང་བས།ད་ནི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་བདག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྗེས་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོས་ ནས་རྗེས་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དང་པོ་ཡིན་ནོ།།ཡང་གང་གི་ཚེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཚར་བཅད་ནས་གཞན་གྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་ གཉིས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།།གཙོ་བོ་ཡིན་པས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཚོགས་རྣམས་ཇི་སྙེད་སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བསྒོམ་པ་དེས་ནི་གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཞན་ལ་མཆོག་ཏུ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བས་ཡི་རང་བར་བྱེད་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་སེར་སྣ་ཚར་བཅད་པའི་སེམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དགའ་བས་སེམས་གཅིག་པ་དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཆར ཡང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཕོད་དོ།།ཡང་དག་པའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དེས་ནི་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེའི་རྗེས་ལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་ མི་འགྲོ་བའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ།
以下是完整的直譯: 為顯示廣大體性之譬喻故,說”世間”等。此世間中所有光明,即木星等星宿及螢火等有情,為照明眾生故放光明。然當具光明之日輪放射一道光芒時,前述星宿等眾光明連些微份量亦不及。如是,聲聞等皆不及。是故,菩薩為佛等所讚歎等。 此為《功德寶聚偈》福德品第五之釋。 由於對諸佛讚歎、恭敬、稱揚之勝解作意生隨喜故,今當說隨喜作意。彼復以有無迴向為前導之差別分二:若時以自善根隨生心迴向已,于隨生心迴向生隨喜時,是為初者。又若時斷除自身慳吝等心已,於他行佈施等生隨喜時,是為第二。 為顯示隨喜作意為主故,說”聲聞眾”等。聲聞眾等所有佈施、持戒及修習,當菩薩以殊勝隨喜心隨喜于佛等他者善根時,因是近喻故,以無緣一切法為前導,以斷除慳吝心,以極歡喜專一其心,爾時,聲聞佈施等福德蘊皆不及隨喜福德之些微分。 由彼真實隨喜即為迴向故,其後當說迴向作意。彼復以有無隨喜為前導之差別分二。
།འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་རང་གི་དང་གཞན་གྱི་བསོད་ནམས་མཉམ་དུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱས་ནས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ནི་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་ཡང་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་ སོགས་པ་མི་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ནི་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ།།གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་པོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདས་དུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་གང་ནི་འདས་དུས་སྔོན་གྱིའོ། །བཅོམ་ ལྡན་འདས་མཐའ་ཡས་གང་ཞིང་མང་བྱེ་སྟོང་དག་ན་གང་བཞུགས་པར་གྱུར་པ་སྟེ།ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བརྙེས་ནས་ཆོས་བསྟན་པས་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་མཛད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གི་དང་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་རྣམ་པར་འདྲེན་པ་རྣམས་ཀྱི་དམ་ཆོས་ཟད་པའི་དུས་ཀྱི་བར་དེ།དེ་དག་གི་དབུས་ཀྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་གཉིས་ནས་བཟུང་སྟེ་ཕན་ཚུན་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ནི་བཅས་པའོ། །མི་དམིགས་པར་ཞུགས་པ་དང་ ལྡན་པས་སྤྱོད་ཅིང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ས་བཅུ་ལ་གནས་ཏེ།མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་དག་ནི་ཀུན་ཏུ་འོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའོ། །གང་ཡང་སངས་རྒྱས་སྲས་རྣམས་ དང་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཏེ།སློབ་དང་མི་སློབ་དགེ་བ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་པའོ། །དང་གི་སྒྲས་ནི་གཞན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཀྱང་ངོ་། །ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་བསྡུས་ནས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་ལ་གཞག་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་བྱེད་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དད་པ་དང་།ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་ཅིང་རང་གི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་དགེ་བ་བྱེད་པའོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་བསོད་ནམས་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྔོ་བས་འགྲོ་བའི་དོན་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། ངེས་པར་ ལེགས་པའི་གཞིའི་མཚན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་ན་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་སྤྱིར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ཤེ་ན། ཡོངས་བསྔོ་གལ་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཡོངས་སུ་བསྔོ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གལ་ཏེ་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་སེམས་སོ་ཞེས་སེམས་པར་གྱུར་ན་མངོན་པར་ཞེན་པས་སེམས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的直譯: 如是,當爲同時獲得自他福德故,於他人所作善根隨喜已而回向時,此為初者。又當爲令自身佈施等不竭盡故而作迴向時,此為第二。 為顯示迴向作意為主故首先宣說,故說”過去”等。過去昔時有俱胝那由他佛,世尊無邊眾多千俱胝住于諸剎土中,證得有餘涅槃后以說法除眾生苦惱,是為世間怙主。從彼等初發無上菩提心乃至導師正法滅盡之際,其間諸佛福德資糧,以及從勝解行地二開始相互和合者是為具足。 以無所緣而入相應,以佈施等波羅蜜行住于極喜等十地,十八不共法等佛法即是普光佛地。又諸佛子及聲聞眾,有學無學善法有漏無漏。以”及”字亦攝諸凡夫福德。攝集無量等諸法性已,菩薩于彼一切置於心中而作隨喜,以極信心、極歡喜心,為成就彼一切而行善。 以隨喜福德及一切法無所緣方式迴向,為眾生增上利益及決定勝義之因相無上菩提而回向,如是迴向即是真實迴向。 豈非已總說耶?云何以無所緣迴向而特別說?故說”若迴向”等。迴向時,若菩薩作是念:“此是迴向心”,則以執著而起心想。
།དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་གང་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ དེར་དམིགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཡོད་པར་རྟོགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་འདུ་ཤེས་ནི་མཚན་མར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ལྟ་གནས་ཏེ། མངོན་པར་ཞེན་ནས་བདག་གིས་ འདི་དེར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱས་སོ་ཞེས་སེམས་པར་བྱེད་དོ།།ལས་དང་། བྱེད་པ་དང་། བྱ་བར་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ནི་ཆགས་པའོ། །དེ་བས་ན་ཚད་མས་གནོད་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་འགགས་པར་ཤེས་ཤིང་ཉམས་པ་ནི་ཟད་པ་སྟེ་བསགས་པ་ ཉམས་པ་དེ་ལྟ་བུར་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པས་གང་དུ་སངས་རྒྱས་སུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ན་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱི་དངོས་པོའི་ཆོས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཏེ།སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་ཡོངས་ སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་།།དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་དང་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན། ཁ་ཅིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་གཙོར་གསུངས་ཤེ་ན། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་རྟོགས་པ་ཉིད་བདེན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཛིན་པར་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རང་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་དེ་བས་ན་གཅིག་ཏུ་མཚན་མར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིན་ཏེ།ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དུག་དང་འདྲེས་པའི་ཁ་ཟས་ཟོས་ན་མཐར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ན་བདེ་བ་ཙམ་བྱེད་པས་བཟང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དམིགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ ཉམས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་སེམས་དང་བར་བྱེད་པ་ཙམ་ལ་ལྟོས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་གསུངས་པ་དེ་བས་ན་འདིར་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱ་སྟེ།ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་ པ་བསྟན་པའི་རིགས་ཐམས་ཅད་གཟུང་བར་བྱའོ།
以下是完整的直譯: 如是,于所迴向之菩提起執著,即是執著菩提。以迴向意解知有福德,即是眾生想。是故,想即是執相之體性,是緣執之所依,執著後作是念:“我已將此迴向于彼。“由於于業、作者、所作一切執著相應,繫縛即是貪著。是故,由量所破故,執著是顛倒自性故非迴向。 若爾,云何迴向?故說”若”等。若如是菩薩知迴向法性自性滅盡,壞即是盡,即積聚壞滅,以如是知諸法,若迴向成佛,則迴向作意法之福德事業體性法事業自性迴向不能成就,如幻化人而作迴向,爾時即成迴向。如是一切法無所緣故。 若如是以智慧不作意于業及作業等,則于某處云何說執著為主耶?故說”若”等。若菩薩執持唯了知如幻是諦實,余非如是,爾時以顛倒自性迴向故。是故,唯一無執著相而無所緣如是迴向菩提,以正入故。 如食雜毒之食,雖終受苦報,然由暫作安樂故說為善。如是于白法執著而回向雖是退失菩提之因,然依初業者令生凈信故,世尊說為殊勝。是故於此不應執著,應攝受一切迴向作意教示及隨喜作意教示之理。
།དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཉིས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ནས་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟས་འདི་ལྟར་རྣམ་པ་གང་དང་གང་གིས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དམིགས་པ་ངེས་པ་ཡིན་པས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ རྟོགས་པ་མེད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གིས་མཁྱེན་ཅིང་བསྔགས་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་རིགས་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམ་པར་དཔྱད་མི་བཟོད་པའི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་།གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་རབ་ཏུ་མཁྱེན་པ་དེ་ལྟར་བདག་གིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱ།དེ་ལྟར་བདག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་བྱའོ་ཞེས་དེ་བཞིན་དུ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་པར་ དགོངས་སོ།།དེ་ལས་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་བསྔོ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་སྦྱོར་བས་བསོད་ནམས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཉིད་དེ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ལ་ཡང་ངོ་། །དེ་ཉིད་ ཀྱི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མཐོང་བས་སངས་རྒྱས་མི་སྤོང་སྟེ།དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེས་གསུངས་པའི་རིམ་པ་བཞིན་སྨྲ་ཞིང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡིན་ཏེ།བསོད་ནམས་མང་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རིགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ནི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྙེངས་པ་མེད་པ་ནི་དཔའ་བོ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་ བྱ་བའི་བར་དུའོ།།ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་ཡང་སྔ་ཕྱི་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས་དང་པོ་བསྔོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་ནས། ཕྱིས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་ཏོ། །འདིར་བཟློག་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའི་བཤད་པའོ།། །།བསྒོམ་པའི་ལམ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།
以下是完整的直譯: 如是廣說二種作意后,為攝要故,說”是故”等。是故如是以任何行相,由執著決定,雖無如幻了知,然如諸佛世尊所知讚歎,隨順彼而作,凡是不能觀察抉擇而能生果者,及遠離一多自性相者,如是遍知,我當如是隨喜,我當如是迴向,應如是學習隨喜及迴向。如是非顛倒故,意為是正入。 由此有何功德耶?故說”如是”等。如是以無執著迴向之加行而回向福德于菩提,即是近喻,于隨喜亦然。正因如此,以見入無顛倒之果故不捨諸佛,是故隨其所說次第而說及隨喜者,即是說諸佛所說。彼等緣一切眾生之菩薩皆能勝伏,以攝受眾多福德故。 如所說理趣而回向及隨喜,於一切所緣無怯懦者即是勇士,乃至稱為菩薩。此等作意前後次第亦非決定,《十萬頌》中先說迴向作意,后說隨喜作意。此中應知顛倒。此為《功德寶積偈》迴向品第六之釋。修道有漏分三種。
།དེའི་རྗེས་ལ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཟག་པ་མེད་པ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པས དང་པོ་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྟན་པར་བཞེད་ནས།དམུས་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་དམུས་ལོང་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་རྣམས་ལོང་ཁྲིད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཁྲིད་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་མི་ཤེས་ན་མི་མཁས་པས་ གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པ་ལ་མཁས་པར་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་དམིགས་བུ་མེད་པས་དམུས་ལོང་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བས་ སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་སར་འཇུག་པ་ལ་ཁྲིད་པར་བྱེད་པའི་དམིགས་བུ་མེད་པས་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པས་བྱང་ཆུབ་རེག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འཇུག་པར་མི་ནུས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་ལྟ་ན་གང་དུ་ཡང་དག་ པའི་མིག་འཐོབ་ཅེ་ན།གང་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་མཐོང་བ་དང་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་མཚམས་ཟག་པ་མེད་པའི་རྒྱུའི་གནས་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་སུ་གང་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཟུང་བ་དེའི་ཚེ་དེར་ ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་རྙེད་པ་སྟེ།མིག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་འཐོབ་བོ། །གཞན་དུ་ན་མིག་མེད་པས་དཔེར་ན་རི་མོའི་ལས་ནི་ཡོངས་ཟིན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ རྫོགས་ཀྱང་རི་མོ་མཁན་གྱིས་དེའི་མིག་མ་བྲིས་པ་དེ་སྲིད་གླ་རྔན་མི་འཐོབ་པ་བཞིན་ཏེ།མིག་མ་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །གལ་ཏེ་སྒྲུབ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་ བཞིན་ཡིན་ན་ཡང་དེའི་གང་ལས་འགྱུར་ཞེ་ན།གང་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་འདུས་བྱས་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་འདུས་མ་བྱས་ནག་པོའི་ཆོས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་དོར་བར་བྱ་བ་ ཡིན་ནོ།།དཀར་པོ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྒོམ་པ་དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་རང་ཁོ་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བར་བརྗོད་དོ།
以下是完整的直譯: 其後應修無漏修道,彼復由因果差別分二種。首先欲說修道修持相之特徵,故說”盲人”等。譬如百千俱胝盲人離導盲者故,無引導者不能遍知道路自性,則不善巧者于入城方面豈能善巧?更何須說。 如是離於修持相般若波羅蜜多,以無所緣故,佈施等五波羅蜜多如盲人,以離所緣故,無能引導趣入極喜等地獲得佛果之導者,不能獲得,不能觸證菩提,乃至不能趣入一切種智之城。 若問於何處得正眼?故說”何時”等。何時由見道與極清凈道之中間無漏因位修習力所成之智慧攝持佈施等時,即于彼處獲得圓滿一切之因智慧眼,即得眼。正因如此,趣向成佛故,佈施等亦得波羅蜜多之名。 若不爾,則如無眼,譬如畫師工作雖已完成一切,然未畫眼之間不得工資,如是未作眼故,一切不得圓滿。若以修持般若力,佈施等為波羅蜜多自性,則問由何而成?故說”何時”等。何時欲界等有為及空性等無為黑法,即所應舍聲聞等相應。白法即修如幻菩薩之本體,不緣微塵許之智慧,爾時唯智慧稱為波羅蜜多數。
།འཇིག་རྟེན་ཇི་ལྟར་གྱུར་ པ་ཞིག་ཅེ་ན།།ནམ་མཁའ་གང་ལའང་ཅུང་ཟད་མི་གནས་ཏེ། །ཅུང་ཟད་ཅིག་གི་རང་བཞིན་དེ་དང་འདྲ་བར་ཡོངས་སུ་དག་པ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྐྱེ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་སྙམ་དུ་རྒྱལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒྲུབ་པའི་རང་བཞིན་ལ་གང་གི་ཕྱིར་སྤྱད་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས་སེམས་ཅན་སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་རེག་པ་ཁྲག་ཁྲིག་མང་པོ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ། །དགྲོལ་སྙམ་ སེམས་པ་དེའི་ཚེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་ཡོངས་རྟོག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་འོག་ཏུ་སྦྱར་ཏེ།དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རང་བཞིན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། ། དེའི་རྗེས་ལ་གཉིས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བླང་བ་དང་དོར་བའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཉིས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྔོན་དུ་ཕྱོགས་པས་ཡུན་རིང་པོར་སྤྱད་པ་ནི་སྔོན་སྤྱོད་དེ། ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མཁས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཐོས་མ་ ཐག་ཏུ་དེ་ནི་སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་དང་ལྡན་པས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ལམ་མྱུར་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་མ་ལུས་པའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ། །གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བས་ན་ཞི་བའོ། །སྐྱེད་ པའི་རྒྱུའི་རྗེས་ལ་མི་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྔོན་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སྔོན་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་ན་སངས་རྒྱས་ཁྲག་ཁྲིག་ལ་ཡང་དག་པར་མཆོད་ཅིང་འཁོར་ལ་སོགས་པ་ཕུལ་ཡང་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་བསྟེན་པ་དང་། བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རྒྱུས་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ་མ་དད་པ་ནི་དེ་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་ལམ་མངས་ནས་སྐྱབས་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འབྲེལ་ཏོ།
以下是完整的直譯: 若問世間如何?虛空于任何處皆不住,如是微細自性清凈,乃至稱為佛與菩薩之眾生。如是執著法界即是顛倒,為顯示此義,故說”若”等。 心想:為何于勝者般若波羅蜜多修持自性中行持?為度眾生生等苦觸百千俱胝等眾多,此為近喻。思欲解脫時,以入顛倒故,下文連說:具眾生想分別者非為菩薩。從”彼非如所說般若自性波羅蜜多最勝行”乃至”非修持”。 其後第二,應修極清凈相之修道,為彼生因與不生因依次取捨故,首先爲了解生起之因,故說”若某菩薩”等。某菩薩以第二如來為先導,以般若波羅蜜多為前行而長時修習,即前行,以善巧方便力而成熟,聞已即生起導師想。具足彼生因故,速得通達極清凈相修道。通達一切法性即菩提。息滅一切損害故為寂靜。 生因之後為顯示不生因故,說”前行”等。前行時雖于百千俱胝佛作正供養並獻眷屬等,然如是非為般若波羅蜜多。以蘊執著、親近惡友、魔加持因緣,于勝者母不生信心,以不生因力貪著所欲道而成無救護,如是相連。
།གང་གིས་དེ་བཞིན་དུ་ཡུམ་ཐོས་ཀྱང་ཆོས་ཟབ་མོ མི་རྟོགས་པས་བློ་ཆུང་བ་དེ་ཡིས་འདི་སྤོང་བར་བྱེད་དེ།དེ་སྤངས་ནས་མནར་མེད་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོར་འགྲོ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ལ་སོགས་པས་འཛིན་པའི་སྐྱབས་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཉེ་བར་ བསྡུ་བའི་ཕྱིར།དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ལ་མ་དད་པ་ཉིད་ཉེས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱོད་ཀྱིས་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་མཆོག་རེག་པ་སྟེ་མངོན་སུམ་དུ་ཐོབ་པར་འདོད་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ འདི་ལ་དད་པར་གྱིས་ཤིག་།དཔེར་ན་ཚོང་པ་རིན་ཆེན་གླིང་དུ་སོང་ནས་ནི། །ཟོང་ཟད་སླར་ལོག་ལྟ་བུར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་དུ་ཕྱིན་ན་སྔོན་ཉེ་བར་བསགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མི་ཟད་པ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། ། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་དམྱལ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའི་བཤད་པའོ།། །།སྐྱེ་བ་དང་ནི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཐོབ་པ་དང་སྤང་བའི་ཡུལ་བསྟན་ནས་དེ་བཞིན་དུ་སྐབས་ལ་བབ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་དག་པ སྤྱིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།གཟུགས་ཀྱི་དག་པ་འབྲས་བུ་དག་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ནི་རང་བཞིན་ཏེ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་དང་གཞན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བྲལ་ཏེ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་ནི་དག་པའོ། ། དང་པོའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་ལྷག་མའོ། །དེ་ལ་སོགས་པ་དག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་འབྲས་བུ་དག་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དག་པས་ཀྱང་གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་ལྷག་མ་ཡང་ངོ་། །རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་དག་པ་སྤྱིར་བསྟན་ནས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པ་ནི་འབྲས་བུ་གཟུགས་དག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དག་པར་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་ལྕོགས་མེད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་གྱི་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཏེ་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དོ་ཞེས་དེ་ ལྟར་སྤྱི་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་དམིགས་པས་ས་རེ་རེའི་ཉོན་མོངས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པས་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དགུ་སྤོང་ཞིང་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་སྐྱེས་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དབང་དུ་བྱེད་དོ།
以下是完整的直譯: 雖聞如是佛母,因不解深法故智慧淺薄者當捨棄此。捨棄已,當墮無間大地獄中。以捨棄般若波羅蜜多故,即成無有佛寶等所攝之救護。 為攝要故,說”是故”等。由於不信即是過失,是故汝菩薩若欲觸證最勝佛智,即現前獲得,則應於此般若波羅蜜多勝者母生起信心。譬如商人至寶洲已,貨物耗盡而返非為應理。如是至般若波羅蜜多寶洲,則昔所積善根不盡而得殊勝。 此為《功德寶聚偈》地獄品第七之釋。 已說生及生因所得與所斷境已,如是於此時極清凈相修道清凈總說故,說”應知色清凈即果清凈”。色即自性,謂五蘊等。離我與他等因執著,如幻性即清凈。初果者為剩餘語。如是等應知清凈。否則果清凈不可能生,如是以果清凈亦應知色清凈,余亦如是。因隨順果故。 總說清凈已,別說者,說”果色清凈即一切智性清凈”等。從不動至無所有處,即修道。如是于”一切法無我”之總相反覆緣念,斷除地地粗重等九品煩惱,漸次生起下下等,於一切種中令諸方便波羅蜜多自在。
།དེའི་ཚེ་རྩེ་མོའི་གནས་སྐབས་སུ་འབྲས་བུ་གཟུགས་དག་སྟེ། ཤིན་ཏུ་ རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཐོབ་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་སྤྱིར་ཡིན་ཡང་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཡིས་དག་པར་གསུངས་སོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དག་པས་འབྲས་བུ་གཟུགས་དག་པར་ ཡང་བཟུང་སྟེ།སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དག་པ་ཐ་དད་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣལ་འབྱོར་པའི་དག་པའི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་དུ་འདིར་བསྟན་གྱི། གཞན་དུ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ལམ་རྟོགས་ པར་མི་ནུས་སོ།།རིགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འབྲས་བུ་དག་དང་གཟུགས་དག་པ། ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་མཚུངས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་དབྱེར་མེད་དེ་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །འདིས་ནི་ལམ་ཤེས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། མོག་མོག་པོར་བྱེད་ལ་སོགས་དང་། སློབ་མ་བསེ་རུའི་ལམ་གང་དང་། །འདི་དང་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས། །ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་མཐོང་བའི་ལམ། །བྱེད་པ་དང་ནི་མོས་པ་དང་། །བསྟོད་དང་བཀུར་དང་བསྔགས་པ་དང་། །བསྔོ་བ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བླ་མེད་དག་།སྒྲུབ་དང་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཞེས། །བྱ་བ་འདི་ནི་བསྒོམ་པའི ལམ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་རྣམས་ཀྱི། །ལམ་ཤེས་ཉིད་ནི་དེ་འདྲར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པར་ལམ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔའ་བོ་གར་སྤྱོད་ཅེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཁོར་བའི་ཉེས་པ་མཐོང་ནས་ཁམས་གསུམ་སྟེ་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་གཞན་གྱི་དབང་ལ་ དབང་ཐོབ་པ་ན་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་བསལ་བར་གྱུར་ཀྱང་འགྲོ་བ་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་མཐོང་ནས་མི་རྟག་པས་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཏུ་གནས་པའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་རྒ་དང་ན་དང་འཆི་བ་མེད་ཀྱང་རྒ་བ ལ་སོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་འཆི་འཕོ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།གང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན་མཚན་མའི་རྣམ་པར་གཡེང་བས་རབ་ཏུ་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དཔའ་བོའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་ པ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的直譯: 爾時,于頂位時,果色清凈,以獲得極清凈相修道故,雖總為三種一切智,然佛世尊說彼即是道智一切智清凈。如是以一切智性清凈,亦攝果色清凈,以《十萬頌》中如是說故。 若問:若爾以清凈差別則成顛倒耶?說”一切智”等。世俗中此處顯示瑜伽士清凈差別,否則不能了知世俗道。理趣上一切智性果清凈與色清凈,等同虛空界,于空性自相無可分別,無有差別。此說道智。 如是亦說:“昏昧等,及獨覺道,此及余德,見大利益道,作意與勝解,讚歎敬仰贊,迴向隨喜及,無上作意等,修習極清凈,是即修道分,諸智巧菩薩,道智即如是。” 以無遍知一切事故無正遍知道故,為說一切智性故,說”勇士行”等。以如實智慧見輪迴過患已,超越欲界、色界、無色界三界,具足菩薩以悲心為眾生利,獲得他緣自在時,以是無煩惱自性故,雖斷煩惱,見眾生執我而生輪迴,為攝受以無常調伏之眾生故,以無業煩惱而住彼等中,雖無老病死,亦示現以老等為先之死沒。 於何處行般若波羅蜜多時,以相分別不動故,彼即勇士。思惟於一切種由方便善巧力獲得親近。
།དེ་ལྟར་ཉེ་བར་གྱུར་པའི་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པར་བསྒྲུབས་པ་དེ་ལས་བཟློག་ནས་བསྟན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལ་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་ལ་མི་ མཁས་པས་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་རིང་བར་གྱུར་ཏེ།ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་རྟོག་པ་ཙམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྙིང་རྗེ་དང་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པ་བཞིན་དུ་གནས་ཏེ། དངོས་པོ་དང་ དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་བས་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདོད་པ་ནི་འདོད་པ་སྟེ། མི་རྟག་ པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུགས་ནི་འདིར་སྤྱི་སྟེ་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །འགྲོ་བ་འདི་དག་ནི་བཅུད་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གཉིས་སོ། །འདིར་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེ་བོ་འདམ་ལ་བྱིང་བ་ནི་བསྡམས་པའི་གནས་ཏེ།ཆགས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །འགྲོ་བ་དྲུག་པོ་དེ་དག་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོར་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་འཁྱམས་ཏེ་མི་བརྟན་པའི་ཕྱིར་རླུང་གི་འཁོར་ལོ་ལྟ་བུའོ། །མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པས་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ ལས་མ་གྲོལ་བས་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རི་དྭགས་རྒྱར་ཆུད་པ་དང་འདྲ་བས་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པར་མི་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་ངང་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་རྣམས་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་ན་དེ་ལ་རྟེན་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་ལ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནམ་མཁའི་བྱ་དང་འདྲ་བར་ཤེས་རབ་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །དེ་ལ་ཆོས་དང ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་མི་རྟེན་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།
以下是完整的直譯: 如是親近的勝子以方便善巧及無顛倒般若波羅蜜多,成就不住輪迴涅槃。相反而說者,是就一切智而言。以不善方便故,遠離正般若波羅蜜多。聲聞等以僅自分別般若波羅蜜多,離悲智故,如其所繫住于輪迴涅槃,當知緣于有無二者。 是故,為顯示聲聞等對治是菩薩違品故,說”此諸眾生”等。欲即是欲,以聲聞等執著無常等行相故。色此處說為總相即自性,色之自性。此諸眾生即情器二世間。此中菩薩,眾生沉溺泥中即束縛處,貪著即執著。彼等六道眾生,以未斷顛倒故,漂流於輪迴輪中,以不堅故如風輪。以不知故迷亂,未脫非其體性,故執法與有法。如鹿入網,以是其違品故,思惟不應趣入。 雖爾,若問勝子對治云何?說”具慧”等。如鵝等諸鳥行於虛空時,于彼無所依止,以虛空非有事自性故。如彼空鳥,具慧菩薩行於色等。于彼不依止法與有法事,以無色等故。
།དེ་བས་ན་མི་དམིགས་པར་བསྟན་པ་ཉིད་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་། མི་མཐུན་པ་དང་གཉེན་པོ་དེ་གཉིས་དོར་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྦྱོར་བ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་གིས་མཉམ་པར་རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པར་སྤྱོད་པས་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པ་ན་གང་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད་དེ། མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པས་སྦྱོར་ བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་དེ་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གོམས་པར་བྱས་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་ནས་གཉེན་པོ་ཐོབ་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་འདམ་རྣམས་ཀྱི་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤོང་ཞིང་རྣམ་པར་གྲོལ་ཏེ། བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་སྤྱོད་དོ། ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་འཛིན་པའི་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་རྣམ་པར་དག་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའི་བཤད་པའོ།། །།མཉམ་པ ཉིད་དུ་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བས་མཐོང་བའི་ལམ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྦྱོར་བའི་རིམ་གྱིས་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་གསལ་བ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་བཀག་ནས་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པར་བསྒོམས་ནས་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས་དེས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ཏེ།ཆགས་པ་བཅད་ནས་གྲོལ་ཏེ། གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་འགྲོ་ཞིང་འགྲོ་བ་ལ་ཆགས་པ་མེད་དོ། ། དེ་བས་ན་ཉི་མ་སྒྲ་གཅན་གཟའ་བྲལ་ལྷང་ངེར་འདུག་པ་དང་། །མེ་བཏང་རྩཝ་དང་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་བསྲེགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེས་བསྒོམ་པ་དང་ལྡན་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཚོགས་སྲེག་ཅེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས པའི་རྣམ་པ་བཀག་ནས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་རང་གིས་མཐོང་བའི་ལམ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་དོན་གྱིས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་དག་གིས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །དེ་སྐད་དུ། ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཤིང་། །སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་མི་གནས་དང་། །ཐབས་ མ་ཡིན་པས་རིང་བ་དང་།།ཐབས་ཀྱིས་རིང་བ་མ་ཡིན་ཉིད། །མི་མཐུན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་དང་། །སྦྱོར་དང་དེ་ཡི་མཉམ་ཉིད་དང་། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་མཐོང་བའི་ལམ། །དེ་འདྲ་ཀུན་ཤེས་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的直譯: 是故,顯示無所緣即是對治之義。若問違品與對治二者應如何次第修習所斷能取?為顯示加行與平等性故,說”行”等。菩薩以平等了知力,於五蘊清凈而行,精進修習時於一切皆不行,以無執著故而修習。 如是依次修習空性,斷除違品,獲得對治,舍離一切違品泥染著,解脫而行善逝慧行。聲聞等亦於色等執無常等行,是從遮門而說。《功德寶聚偈》清凈品第八釋竟。 以平等修習加行應修見道,為顯示此故,說”如是”等。如是以加行次第而行的智慧明瞭菩薩,於色等遮除常無常等違品與對治,修習無我相,獲得見道已,斷所斷煩惱,斷除貪著而解脫,瑜伽師漸次增上而行,於行無貪著。 是故,如日月離羅睺清凈住,如火燒草木林,如是彼以修習斷除煩惱聚,是其餘義。聲聞等遮除常等相,以無常等相修自見道,是以義顯示。彼等顯示一切智性。如是說: 以智不住有, 以悲不住寂, 非方便則遠, 方便則不遠。 違品對治分, 加行與等性, 聲聞等見道, 許為遍智性。
།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་གསུམ་ རྟོགས་ནས་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་སྟེ།དེའི་རྣམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་བཞིན་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་བསྒོམས་པས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་དག་ཅིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་རོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་པོ་ཡང་མི་ དམིགས་ཏེ།ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་བདག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀུན་དང་། རང་གི་སྡེ་པས་གཞན་པ་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་ཏེ་ཐོབ་པ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་གང་ཟག་དང་ཆོས་བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་རྟོགས་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་དེས་ན་ ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཤེས་རབ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ།།ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་བསྟོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པའི་བཤད་པའོ།། །།ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བས་རྣམ་པ་ རྣམས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་ཡང་སྦྱོར་བ་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པར་བསྟན་པར་མི་ནུས་པས་སྦྱོར་བ་པོ་བསྟན་པར་བཞེད་ནས།རྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱལ་བ་ལ་ནི་ལྷ་རྒྱལ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཞུས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པའི་བདག་ཉིད་འདི་ལ་ ཇི་ལྟར་བརྩོན་པར་བྱེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱོར་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཞུ་བའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཕུང་པོ་ཁམས་ལ་རྡུལ་ཙམ་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། རྡུལ་ཙམ་མི་དམིགས་པ་ལ་སྦྱོར་ཏེ་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་བརྩོན་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་རྒྱུས་དེ་ལྟར་བརྩོན་ཞེ་ན། གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལ་སྦྱོར་བ་གོམས་པས་ཞུགས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ མང་ལ་གཙུག་ལག་ཁང་ལ་སོགས་པ་བྱས་ཏེ་ཕུལ་བ་ནི་ལྷག་བྱས་ཡིན་ནོ།།གང་ཞིག་ཆོས་འདི་ནི་ཡུམ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྒྱུ་མ་བྱེད་པས་སྤྲུལ་པ་དང་། སྒྱུ་མ་འདྲ་བར་ཐོས་ནས་རྟོགས་པས་སོམ་ཉི་མེད་ཅིང་ཡང་སློབ་པ་ལ་ཕྱིར་ཞིང་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། ། གཞན་དུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།
以下是完整的直譯: 了知三種一切智后,為得自在,于殊勝道之真如作意,即是現證一切相。為顯示其相,說”諸法”等。以修習自性自體,了知如幻故,此等一切諸法清凈圓滿。般若波羅蜜多即是現證一切相自性見,是究竟到彼岸。 如是菩薩亦不可得,以遍計所執我及色等諸法,以及自部所說彼等皆無故不可得,無所得。是故,由了知人法二無我一切相故,應知此即如所說般若現證自性,是行般若波羅蜜多勝行。《功德寶聚偈》讚歎品第九釋竟。 以殊勝加行應修諸相,此亦非無殊勝加行者不能顯示,故欲顯示加行者,說”勝者”等。勝者即天主帝釋問:於此般若波羅蜜多諸相自性,菩薩如何精進修行加行?此是請問。 世尊告曰:于蘊界不作微塵許精進,于無所緣微塵許修習,于有法及法無常等不精進,彼即是菩薩入無顛倒故精進。 若問何因如是精進?說”若人”等。應知彼有情從久遠來,於此大乘修習串習而入,于千俱胝那由他諸佛造塔等供養,是余福德。若人聞此法即是佛母,色等從自因如幻師所化及如幻,了知無疑復修學加行,不入余處。
།རྒྱལ་བ་སྐྱེད་མ་ལ་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ནི་གཞན་དུ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་མཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་བར་ཆད་ཀྱི་ཆོས་ལས་འདའ་བར་བྱ་བ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི ཆེད་དུ་དཔེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དགོན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིགས་པ་དུ་མ་ཕལ་པོ་ཆེའི་དགོན་པའི་ལམ་དཔག་ཚད་མང་པོར་ཞུགས་པའི་མིས་བསྙེན་པ་སྔོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ན། གང་གི་ཚེ་འབད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གནག་རྫི་མཚམས་ཀྱི་ ནགས་ཚལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མཐོང་ན་དེའི་ཚེ་དགོན་པའི་འཇིགས་པ་མེད་དེ།དབུགས་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིང་། རྐུན་མའི་འཇིགས་པ་མེད་དོ་། །གང་གི་ཕྱིར་གོམས་པར་བྱས་ནས་འདི་དག་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྔོན་གྱི་མཚན་མ་ལ་བ་ལང་རྫི་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ། གང་གི་ ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་གིས་མཉན་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ།སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་དུས་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པའི་ལམ་རྙེད་པས་དབུགས་ཕྱིན་པར་གྱུར་ཅིང་ཐེག་པའི་ བར་ཆད་ཀྱི་འཇིགས་པ་མེད་དོ།།གང་གི་ཕྱིར་ཡུམ་མཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ན་དགྲ་བཅོམ་ས་ལ་མི་གནས་རྐྱེན་རྟོགས་ཀྱི་ས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཡང་ཡུམ་མཉན་པ་ལ་སོགས་པས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྟེར་བར་བྱེད་པ་བསྟན་པ་འདིར་ཡང་ བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་རེ་ཞིག་སྦྱོར་བ་དཔེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མི་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་མི་ཞིག་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ནི་བལྟ་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ཡིས། གལ་ཏེ་དེས་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་རིར་ བཅས་པ་མཐོང་ན་ད་དུང་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་རིང་ངོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ།།ཡང་གང་གི་ཚེ་ཅི་སྟེ་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་མ་མཐོང་ན་དེའི་ཚེ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་ཉེ་བར་གྱུར་ཏེ། ཤིན་ཏུ་མི་རིང་ངོ་སྙམ་དུ་དེ་ལ་སོམ་ཉི་མེད་དེ་ཡིད་གཉིས་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་ཐོས་པའི་ བསམ་པས་བྱང་ཆུབ་དམ་པར་ཞུགས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།རྒྱལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉན་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། སེམས་པ་དང་། བསྒོམ་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་འདྲེན་པ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སོ། །མངོན་སུམ་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ ལུང་བསྟན་པར་མ་གྱུར་ཀྱང་མཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནུས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སྟེ།ཆོས་ཀུན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །རིང་པོར་མི་ཐོགས་བདག་རེག་འགྱུར་རོ།
以下是完整的直譯: 入勝者佛母之加行,聲聞等作殊勝作意自性,非能於他處了知故,爲了知超越聞等障礙法故,以譬喻為先而顯示,故說”曠野”等。 譬如有人入多種大怖畏曠野道數由旬,先行趨近時,若以精進力見牧牛人邊際圓滿林地時,彼時無曠野怖畏,得安慰,無盜賊怖畏。以串習故,見此等村城之前相牧牛人等。如是,當聞般若波羅蜜多時,即是表示,菩薩等亦然。 菩薩何時遍求得菩提之法時,由得正道而得安慰,無乘障怖畏。以圓滿聞般若等加行故,得不住阿羅漢地現觀地。 今復顯示聞般若等能予一切圓滿,此亦當說。為以得法身門顯示,且以譬喻為先令了知加行故,說”有人”等。 譬如有人為見海水而行,若見有樹林山者,應知大海尚遠。又若不見樹等相時,彼時大海已近,應知決定無疑,極不遠矣。如是,應知以聞思入勝菩提。 聞此勝者般若波羅蜜多即是表示,思維、修習亦然。導師即世尊。雖未現前授記無上菩提,然由得聞等力故,佛菩提即諸法現證圓滿,不久我當觸證。
།ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔྱིད་དུས་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དཔེར་ན་དཔྱིད་དུས་བཟང་ལ་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་རྙིངས་པ་རྣམས་ལྷགས་གྱུར་ན་ཡལ་གས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་ལོ་འདབ་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་རྣམས་བསྐྲུན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་འདི་སུའི་ལག་ཏུ་ཐོབ་པ་ན་ཡུན་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་དེས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་འདིར་མཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་འདྲེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཐོབ་པོ།།སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་སྒོ་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན་བུད་མེད་ན་ཆུང་མངལ་སྐྱེ་བ་ནི་སྦྲུམ་མའོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ནི་བཙའ་བའི་དུས་ལ་ བབ་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།ཡན་ལག་རྣམས་རྒྱས་པ་ནི་དུས་ལ་བབ་བོ། །ཚོར་བ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་བཙའ་བའི་དུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔར་མཉན་ནས་སེམས་པ་ན་རྒྱལ་བའི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ལ་གོང་ནས་གོང་དུ་དགའ་བ་དང་ འདུན་པ་བསྐྱེད་པ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་འདིར་མཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བས་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་རེག་སྟེ་།སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཐོབ་པོ། །ཡང་མཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་བླང་བར་བྱ་བ་དང་དོར་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ཇི་ལྟར་བླང་བ་དང་། དོར་བ་ཐོབ་ཅེ་ན། ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ མཆོག་སྤྱོད་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྤྱོད་པའོ།།རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཞིག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་འཕེལ་བ་སྟེ་སྐྱེ་བ་མི་མཐོང་བའོ། །ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པ་མེད་དེ་འཇིག་པ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བས་ན་གང་ཞིག་ཆོས་དང་ཆོས་མིན་མི་མཐོང་ཞིང་། འདི་དག་སོ་སོར་སྣང་བ་ གནས་པར་མཐོང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ།སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་དག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གནས་པ་རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་མི་རེག་པར་གནས་པ་དེ་ནི་སྐུ་གསུམ་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ ཤེས་རབ་གནས་སོ།།དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ལམ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པས་འབྲས་བུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སྦྱོར་བ་སྒྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ།
以下是完整的直譯: 為顯示證得圓滿受用身之修行門故,說”春時”等。譬如春時良好,枝葉陳舊飄落時,枝不久將生葉、花、果。如是,誰得此般若波羅蜜多,不久彼以聞等加行力,諸導師將得最勝菩提圓滿受用身。 為顯示得化身之門故,說”譬如”等。譬如少女有孕即是孕婦。當其臨產時,即肢體圓滿成熟時。感受即領納自性。應知彼為產時即生時。如是,菩薩先聞已思維時,見於勝者般若波羅蜜多漸生歡喜意樂,彼時以此聞等加行速觸最勝菩提,得化身。 複次,云何得聞等應取應舍之法之取捨?說”般若”等。行般若波羅蜜多勝行時,瑜伽師聞等即是行持。何瑜伽師於色等一切法真實中不見增長即生,不見遍減即滅。是故,若於法非法皆不見,見此等各別顯現住如幻,以證知法界即空性相之本質智慧自性如實安住之力,涅槃即不觸聲聞等菩提而住者,得三身已,安住法界般若。 如是,以修習如所說無倒道故,當得彼等一切果。是故,意為當修加行。
།རྣམ་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བཤད་ནས། ཡོན་ཏན་བརྗོད་ན་དེ་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཁྱད་ པར་དུ་གོམས་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པར་བཞེད་ནས།གང་ཞིག་འདིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་བསྒོམ་པ་ནི་གང་ཞིག་འདིར་རོ། །ཡང་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པ་ནི་སྤྱོད་པའོ། །སྤྱིའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་ བུའོ།།ཁྱད་པར་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང་། འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྒྱུར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་མི་གནས་ཏེ། མི་རྟོག་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མ་ལུས་པ་ནི་ཉེ་བར་ཞི་བའོ། །འབྲས་ བུར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་དེ་སྦྱོར་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་།རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་གནས་པ་དང་མི་གནས་པ་གང་ཡང་རུང་བ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་དེ་དག་བརྫུན་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མི་རྟོག་རྟོག་བྲལ་ལོ། །བདུད་ཀྱི་མཐུ་བཅོམ་པ་ ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པས་རང་དབང་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ་སྤྱོད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ་། གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་ཡོན་ ཏན་གཟུང་བར་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་པའི་བཤད་པའོ།། །།ཡོན་ཏན་གྱི་རྗེས་ལ་གང་ཡང་སྦྱོར་བའི་བར་ཆད་བྱེད་པའི་སྐྱོན་སྤངས་ནས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སྐྱོན་བསྟན་པར་བཞེད་ནས། སྨྲ་བའི་ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི ལོག་གི་ཞེན་པ་སེལ་བ་ལ་མཁས་པས་སྨྲ་བའི་ཟླ་བའོ།།སངས་རྒྱས་ལ་ནི་རབ་འབྱོར་ཞུས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ལ་སྦྱོར་བ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པ་གང་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞུས་པའོ། །སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་བར་དུ་གཅོད་ པར་འགྱུར་མང་སྟེ།དེ་ལས་ཅུང་ཟད་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པའོ། །དེ་བས་ན་རེ་ཞིག་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ནི་རྒྱལ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱལ་བའི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་འདི་ཡིག་འབྲིའི་ཚེ་ནི་གཞུང་གི་དོན་བྲི་བ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། ། སྤོབས་པ་ནི་ཡུལ་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང་འགྲོ་བའི་དོན་མ་བྱས་པར་ཏེ། སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དཔྱད་པས་མི་བསྟན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་གློག་བཞིན་དུ་མྱུར་དུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ཉིད་ནི་རེ་ཞིག་བདུད་ཀྱི་ལས་སོ།