d4062業成就論世親 毗輸陀悉地 熱克西塔c3.5s dz

D4062

རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བི་ཤུདྡྷ་སིཾ་ཧ་དང་། ཤཱཀྱ་སིཾ་ཧ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་གཙང་དེ་བེནྡྲ་རཀྵི་ཏས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། །། @##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཀརྨ་སིདྡྷི་པྲ་ཀར་ཎ། བོད་སྐད་དུ། ལས་གྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད པ།འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མདོ་ལས། ལས་རྣམས་ནི་གསུམ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ལུས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ལས་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཡིན་ལ། ངག་ཉིད་ནི་ངག་གི་ ལས་ཡིན་ཏེ།སོ་སོར་གཉིས་ཀ་ཡང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ལས་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཏེ་སེམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་འདིར་འདི་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཡིན། རེ་ཞིག་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་དབྱིབས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་དབྱིབས་ཡིན། ལུས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ཀྱི་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལུས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ལས་ཞེས་བྱ་། དེ་ནི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱིའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི ཞེས་བྱ་ལ།ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ནི་ལུས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ལས་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱི་དག་ལ་ཡོད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ནི་ཡན་ལག་དག་ལ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་གྲོང་ན་གནས་སོ་ནགས་ཚལ་ན་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན་།སྨྲ་བ་ན་མཆུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ཀྱང་གྱུར་ན་མི་རུང་བ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་གྱུར་ན་མི་རུང་བ་ སྟེ།དེ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུའི་སེམས་གཞན་ལས་ཀྱང་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། གཞན་དག་ལ་དེ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་ཏེ།ཕྱི་རོལ་བསྐྱོད་པའི་འགྱུར་བ་དག་གིས་ནི། །སྐྱེས་བུའི་སྙིང་ལ་གནས་པའི་བསམ་པ་སྟོན། །མཚོ་ན་གནས་པའི་ཉ་ནི་རབ་གབ་ཀྱང་། །ཆུ་ཡི་རླབས་ཀྱིས་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན། །འོ་ན་དབྱིབས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན། འདི་ལྟ་སྟེ་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། ། རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཅི་ཡིན། གང་ལས་རིང་པོའམ་ཐུང་ངུའོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བའོ། །སྐྱེ་མཆེད་གང་ཡིན། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །ཅི་དེ་ཁ་དོག་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་འདོད་དམ། འོན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འདུས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཁ་དོག ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་རྫས་གཞན་གཅིག་པུ་ཞིག་ཡིན་ན་།གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དེས་ན་འདུས་པའི་ཆ་ཤས་རེ་རེ་ལ་རིང་པོ་ཉིད་དམ་ཐུང་ངུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཁ་དོག་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྡུལ་ ཕྲ་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འདུས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི།དེ་ཁ་དོག་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འདུས་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་དེ། དེ་དག་ཁོ་ན་འདུས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་རིང་པོའམ། ཐུང་ངུ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་རྫས་གཅིག་ པུ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི།དེ་གཅིག་པུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆ་ཤས་རེ་རེ་ལ་གཟུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དེ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆ་དང་ཆར་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ བསྩགས་པ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།གཟེགས་ཟན་པའི་གཞུང་གིས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་སུ་སྨྲ་བ་ཡང་སྤེལ་བར་འགྱུར་རོ།

印度堪布毗輸陀僧訶和釋迦僧訶，以及譯師班戴藏德溫德勒熱西塔翻譯、校對並審定。

梵語：Karma Siddhi Prakaraṇa 藏語：業成就論 頂禮聖文殊童子。 經中說：‘業有三種：身業、語業、意業。‘對此，有些人說：‘由身體所作的業是身業，語言本身是語業，這兩者各自都有表業和無表業。與意相應的業是意業，即思。’ 對此，在此應當觀察：所謂表業是什麼法？首先，身表業是形色，是由緣於此的心所生。是誰的形色？是身體的。如果是身體的，那麼為何稱為身體所作的業？因為身體是總體的支分，所以稱為’身的’；因為依靠身體的四大而生，所以稱為’身所作的業’。總體上的詞語也用於支分，如說’住于村中’、‘住于林中’等。 為什麼要說’由緣於此的心所生’？因為說話時嘴唇等的形態變化不應理，因為那不是由緣於此的心所生，而是由緣于言語的心所生。由往昔願心所生的也不應理，因為那也不是由緣於此的心所生，而是由其他異熟因的心所生。 為什麼稱為表業？因為能使他人了知發起此行為的心，如頌云：‘外在動作的變化，能顯示人心中的意念；即使湖中的魚隱藏，也會被水波的變化顯示。’ 那麼，所謂形色是什麼？即長等。長等是什麼？是生起長或短等想的所緣。屬於哪個處？屬於色處。是否如同顏色一樣承許為極微？還是極微差別的聚合？還是遍於色等聚合的另一獨立實體？ 如果是極微差別，則應在聚合的每一部分都能取長性或短性等，如同顏色一樣。如果是極微差別的聚合，那與顏色極微差別的聚合有何區別？因為正是由於它們的聚合差別而成為長或短等。 如果是遍於色等聚合的獨一實體，由於它是獨一且遍滿的緣故，應當在每一部分都能取到，因為一切處都有它。或者說它不是獨一的，因為安住于部分與部分中。而且也將違背’十處是極微積聚’的宗義。也將破斥數論派所說的有分實體之理論。

།ཕྱོགས་གཅིག་གི་སྒོར་འདུས་པ་མང་པོར་སྣང་བ་ལ་ནི་རིང་པོའི་བློ་འབྱུང་། ཐུང་ངུ་ལ་ཐུང་ ངུའི་བློ་འབྱུང་།ཐམས་ཅད་ནས་མཉམ་པར་སྣང་བ་ལ་ནི་ལྷམ་པའི་བློ་འབྱུང་། ཁོར་ཡུག་ནས་མཉམ་པ་ལ་ནི་ཟླུམ་པོའི་བློ་འབྱུང་། དབུས་ན་མང་པོ་ལ་ནི་མཐོན་པོའི་བློ་འབྱུང་། ཉུང་བ་ལ་ནི་དམའ་བའི་བློ་འབྱུང་། ཕྱོགས་གཅིག་གི་སྒོར་སྣང་བ་ལ་ནི་ཕྱ་ལེ་བའི་བློ་འབྱུང་། ཕྱོགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ལ་ནི་ཕྱ་ལེ་མ་ཡིན་པའི་བློ་འབྱུང་ངོ་། །རི་མོ་བཀྲམ་པ་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ལ་ཡང་དབྱིབས་ཀྱི་བློ་དེ་དང་དེ་འབྱུང་མོད་ཀྱི། དབྱིབས་རིགས་ཐ་དད་པ་དག་ནི་ཡུལ་གཅིག་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁ་དོག་དག་བཞིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འགྱུར ན་ནི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་དབྱིབས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བློ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དབྱིབས་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་གཞན་ནི་མེད་ཀྱི། ཁ་དོག་ཁོ་ན་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་གནས་པ་ལ་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བློ་དག་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་ཤིང་དང་བྱ་དང་། གྲོག་མ་ལ་སོགས་པའི་དངར་ཀ་དག་ལ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཐག་རིང་པོ་ནས་ཁ་དོག་འདུས་པ་དམིགས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་བཞིན་དུ་དབྱིབས་དམིགས་ཀྱིས་ཕྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ། རེ་ཞིག་དབྱིབས་དག་དམིགས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་བཞིན་དུ་དེའི་དངར་ཀ དང་ཚོགས་དག་གི་དབྱིབས་དམིགས་ཀྱིས་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ།དེ་ན་རྫས་གཞན་ནི་མེད་དོ། །མུན་ཁུང་ངམ་ཐག་རིང་པོའི་འདུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་གཉི་གར་ཡང་དམིགས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་ལ། དེ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་གསལ་བ་ཞིག་ནི་འཛིན་ན་དེ་ན་ཅི་སྣང་། དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་ཚེ་ ཁ་དོག་མི་གསལ་བས་འཛིན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མི་འགྲུབ་བོ། །གཞན་དག་ན་རེ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པའི་འགྲོ་བ་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ཅི་དགོས་ཤེ་ན།སྨྲ་བ་ནི་མཆུ་ལ་སོགས་པ་འགུལ་བ་ཡང་འགྱུར་དུ་འོངས་པས་སོ། །འོ་ན་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན། ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོ་བའོ། །སྐྱེ་མཆེད་གང་ཡིན། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོས་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ ཤེ་ན།ཁྱད་པར་ངེས་པར་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་དང་། ཉི་མ་དང་། ཆབ་བྲོམ་དང་། རྩཝ་ལ་སོགས་པ་ཚོས་བྱེད་ལས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ཕྲད་མ་ཐག་ཏུ་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་ཚོས་བྱེད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཁྱད་པར་ངེས་པར་མི་ཟིན་ལ། དེ་དག་གཞན་མ་ཡིན་པ་ ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།བསྲེག་བྱ་ཆ་ཤས་འདྲ་བ་ཅན་རྩཝ་རིང་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་མེ་འབར་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་ངེས་པར་མི་ཟིན་ལ། དེ་དག་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཕྲད་མ་ཐག་ཏུ་ཚོས་བྱེད་ལས་སྐྱེ་བ་མི་འབྱུང་ན་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་མི་འབྱུང་སྟེ། རྐྱེན་ལ་ཁྱད་པར་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་བསྲེག་བྱའི་ཆ་ཤས་གཞན་ལ་ཡང་ནི་མེ་འབར་བ་གཞན་ཡང་མི་འབྱུང་ན། དེའི་ཁྱད་པར་ལས་མེ་འབར་བའི་ཚད་དང་གསལ་བ་དང་། ཚ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ངེས་པར་མི་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་ གཟུང་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དང་། མེ་ལྕེ་དག་གིས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཡང་གང་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ནི་རང་ཉིད་ ཀྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། ཇི་ལྟར་གཞན་ནི་དེ་དག་ལ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

在一處聚集眾多顯現時會生起長的認知，在短小處生起短小的認知。在一切處平等顯現時會生起平的認知，在周圍平等時會生起圓的認知。在中央眾多時會生起高的認知，在稀少時會生起低的認知。在一處顯現時會生起平坦的認知，在各種方向顯現時會生起不平坦的認知。 對於如是鋪陳的影象顯現，也會生起相應的形狀認知，但不同類的形狀不應該是同一對境，就如同顏色一樣。然而，若是如此，則應在一切方向都生起一切形狀的認知，但實際並非如此。 因此，並沒有所謂形狀這樣的其他實體，而是僅僅對於顏色的特殊處所生起長等認知，就像對樹木、鳥和螞蟻等形象生起認知一樣，這是無過失的。 若是如此，為何從遠處雖然無法分辨顏色聚集，卻能分辨形狀呢？首先，雖然無法分辨形狀，但如何能分辨其形象和聚集的形狀呢？此處並無其他實體。在黑暗處或遠處的聚集，二者都無法分辨，雖然能捕捉到某種不清晰的東西，但在那裡顯現什麼呢？因此應當了知，此時是由於顏色不清晰而有所捕捉。 因此，形狀的表業不成立。其他人說：‘緣于彼而生起的心所產生的行動是表業。’ 若問：為何需要’緣于彼而生起的心所產生’這樣的說法？說者認為：因為說話時嘴唇等的運動也會發生。那麼，這個’行動’是什麼？是轉移到其他處所。屬於哪個處？屬於色處。 若問：如何得知這就是彼物轉移到其他處所？因為能確定其特徵。對於火、太陽、染料和草等能染之物，在遇到緣的剎那即使分離，也無法確定由能染之物所產生的特徵，但它們也不是其他物。 對於具有相似部分的可燃物，與長草相連的其他燃燒之火的特徵也無法確定，但它們也不是其他物。若在剛接觸時不生起能染之物所生的特徵，之後也不會生起，因為緣無差別。 若對可燃物的其他部分也不生起其他燃燒之火，則由其特徵而言，火的大小、明亮和熱度就不會有差別。因此，由於無法確定特徵，不應執著’這就是彼物’。 若說因為無壞滅的因，那麼心和心所、聲等以及火焰的壞滅因又是什麼？同樣，其他事物也將無有壞滅因。若說它們的壞滅因是自身的無常性，那麼為何不承許其他事物也是如此？如同彼等無有他因，其他諸法也將無有他因。

།གལ་ཏེ་མེད་ན་མེ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་དེའི་འོག་རོལ་བཞིན་དུ་ཤིང་ལ་སོགས་ པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བར་མི་འགྱུར།ཡང་ན་ནི་སྔར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་ཇི་ལྟར་ན་མར་མེ་དང་། དྲིལ་བུའི་སྒྲ་གཉིས་རླུང་དང་། ལག་པ་དང་ཕྲད་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་གཟུང་བར་འགྱུར་ལ་ཕྱིས་ནི་མ་ཡིན། དེ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་གཉིས་ འཇིག་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མེ་ལ་སོགས་པས་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བཤིག་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བར་མི་འགྱུར་ན་ནི་ཕྲད་པ་ཙམ་གྱིས་བྲལ་མ་ཐག་པ་ན་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཚོས་བྱེད་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཡང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ ཅན་དང་།ཆེས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཅན་འབྱུང་བ་ལ་སྔ་མ་དག་གི་འཇིག་པ་གང་ལས་འབྱུང་། །གང་ཁོ་ན་ལས་གང་ཡོད་པ་དེ་ཁོ་ན་ལས་དེ་མེད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་གཅིག་པར་ནི་མ་གྲགས་སོ། །དེ་བས་ན་འཇིག་པའི་ རྒྱུ་མེད་པར་འཇིག་གོ།།སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཟུང་བ་དང་། མི་བཟུང་བ་ནི་རྨད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་རྒྱུ་འཇུག་པ་དང་། ལོག་པའི་སྒོ་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་པ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་དེ་དག་ལས་གཞན་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་གྲུབ་བོ། །རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལས་ཀྱང་དེའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། མེ་དང་། ཉི་མ་དང་། ཆབ་བྲོམ་དང་། རྩཝ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཚོས་བྱེད་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་པ་དང་ལྡན་པར་ཡང འགྱུར་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །འོ་ན་དེ་གཞན་དུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་ངེས་པར་བཟུང་ངོ་ཞེ་ན། སྔ་མ་ནི་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་སེམས་སེམས་གཞན་གྱི་ དང་།ཚོས་བྱེད་ལས་སྐྱེ་བ་ཚོས་བྱེད་ལས་སྐྱེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དང་། འོ་མ་ཞོའི་དང་། རྒུན་འབྲུའི་ཁུ་བ་རྒུན་ཆང་གི་དང་། རྒུན་ཆང་ཚའི་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་འཕོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་ཡང་། དངོས་པོ་གནས་ན་འགྲོ་བ་མེད། ། འགྲོ་བ་མེད་དང་རྟག་ཏུ་གནས། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཉིད་ཡིན་ན། །གཞན་ན་སྣང་བ་དེ་ཅི་ཡིན། །དེ་ཉིད་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་། ཡུལ་དང་ཡུལ་དུ་གསར་དང་གསར། །རྩཝ་མེ་ལྟ་བུའམ་གྲིབ་མ་ལྟ་བུའོ། །གྲིབ་མ་དེ་ཉིད་ཡུལ་གཞན་དུ་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པ་འདུག བཞིན་དུ།ཉི་མ་རིང་བ་དང་། ཉེ་བ་དང་འགྱུར་བ་དག་གིས་དེ་སྐྱེ་བ་དང་། འགྲིབ་པ་དང་། འགྱུར་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྣང་བའི་ཕྱོགས་གཞན་དུ་བསྒྲིབས་ན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་དེ་ཉིད་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོས་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཤེས་བརྩད་པ་ལ་དེ་ ནི་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཤེས་།ཕྱིར་རྒོལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ཡང་འདི་ལྟར། དངོས་པོ་གནས་ན་འགྲོ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཁུངས་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཚོས་བྱེད་ལས་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་། ཕྱི་མའི་ཁྱད་པར་བཟུང་བ་འདི་ཉིད་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཁུངས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཁུངས་མེད་པས་དེའི་དངོས་པོར་རྟོག་པར་བྱེད་ན། དེའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཁུངས་ཀྱང་མེད་ན་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། དེ་ལྟ་བས་ན་གཉི་གར ངེས་པར་མི་གཟུང་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་འཕོ་བ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།ཉི་མ་འཆར་ཀ་བ་དག་ན་རེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་འཕོ་བ་མེད་པ་ནི་བདེན་ན། ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཆོས་གཞན་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རིག་རྒྱུ་ཅན་ཞིག་ལག་པ་ལ་སོགས་ པ་ལ་འབྱུང་སྟེ།དེ་ནི་འགྲོ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ་ཞེ་ན། སྐྱེ་མཆེད་གང་ཡིན། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ།

如果沒有，那麼在與火等相遇之前，為何不能像之後那樣取木等色等境？或者說，如同先前那樣，後來也應該如此？且說，如何在風和手觸及燈火和鈴聲之前能取，而後則不能？這兩者並非能毀壞那兩者。 如果說因為火等毀壞木等色法而不能取，那麼僅僅是接觸的瞬間也應該如此。即使外緣染色因無差別，但由後後因而生起差別、更大差別、極大差別時，前者的壞滅從何而來？ 若某法從何處而有，從彼處而無是不合理的，因為未曾見過一因生兩種相違。因此，壞滅無因而滅。 如前所說，能取與不能取應當從無差別因的趨入與退出來理解。如果壞滅有因，那麼心和心所等任何法都不應無因，如同生起一樣。無常性不能成立為除彼等之外的任何法。 從因的差別也會產生彼之差別，如從火、日光、冰雹、草等產生染色一樣。也會具有壞滅，如色等一樣。因此，壞滅根本無因。 若說因為無有轉變為他法的因，所以必定執著為彼自體，前者是後者生起的因而存在，如同心是其他心的因，染色所生是殊勝染色所生的因，牛奶是酸奶的因，葡萄汁是葡萄酒的因，葡萄酒是醋的因。 因此，並無所謂以遷移為相的運動。如此：‘事物若住則無行，無行則恒常安住。若果真如是，他處顯現是何物？’ 非彼自體顯現。那是什麼呢？處處新新生起，如草上的火或如影子。影子並非是彼自體顯現於他處，因為當物體靜止時，由於日光遠近變化，顯現生起、減少和變化，且因為遮蔽光明的另一方向會產生影子。 若有人問：‘如何得知彼自體遷移至他處？‘反問：‘如何得知非彼自體？‘對此反駁者，如前所說：‘事物若住則無行’等即是依據。 如是，雖然染色所生諸法的外緣無差別，但後者的差別可取，這本身即是剎那剎那變異的依據。即使無有變異的依據而推測為彼之實體，當無有實體性的依據時，為何不許變異？ 因此，應成兩者皆不決定，所以遷移根本不成立。日出論師等說：‘諸行法雖因自性壞滅而無遷移是真實的，但在手等處生起以心的差別爲了知因的其他法性之因，此即稱為運動，也稱為表色。‘問：是何處？答：是色處。

།འོ་ན་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མིག་གིས་མི་མཐོང་། འོན་ཏེ་མི་མཐོང་ན་ནི་གང་གིས་གཞན་ལ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན།དེ་ཡོད་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཡུལ་གཞན་དུ་ལུས་འབྱུང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པ་རླུང་གི་ཁམས་ལས་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རླུང་གི་ཁམས་ཀྱི་གཡོ་བ་ཉིད་དོ། །རྩཝ་ དང་།ལོ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གཡོ་བར་བྱེད་པ་དང་། འཕེན་པར་བྱེད་པ་དང་ཕྲད་པའི་རླུང་གི་ཁམས་ལས་སོ། །ཡང་ན་གང་ལས་འགྲོ་བར་འབྱུང་བར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ལས་ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན། ནུས་པ་དམིགས་ཀྱིས་མ་ཕྱེ་བ་ཅན་གྱི་འགྲོ་བ་ བརྟགས་ཏེ་ཅི་ཞིག་བྱ།འོ་ན་ཡུལ་གཞན་དུ་ལུས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པའི་རླུང་གི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཡིན་མོད་ཅེ་ན། ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་པ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དུ་འགྱུར། རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བར་འདོད་པ་ འདི་ནི་ཤཱཀྱའི་སྲས་པོའི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པའི་ལུས་ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཡིན་མོད་ཅེ་ན། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་བརྟགས་པ་ཅན་ཡིན་གྱི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ནི་རྫས་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་ པར་རིག་བྱེད་ནི་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ།དྲི་ལ་སོགས་པས་གཞན་དག་ལ་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བར་འདོད་པ་འདི་ཡང་ཤཱཀྱའི་སྲས་པོའི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཡང་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ ལས་སྐྱེས་པའི་ཁ་དོག་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཡིན་མོད་ཅེ་ན།དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རང་གི་ས་བོན་དང་། རླུང་གི་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་དོག་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བར་འདོད་པ་འདི་ཡང་ཤཱཀྱའི་སྲས་པོའི་མ་ ཡིན་ནོ།།ཁ་དོག་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ཡང་རུང་། དེ་ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཡིན་མོད་ཅེ་ན། ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་རང་གི་ནུས་པས་འབད་པར་བྱེད་ལ་ནི་རག་ན། འབད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་འབད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ ཡང་མ་མཐོང་ལ།མིག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ནུས་པ་ཡང་མ་མཐོང་བའི་འབྱུང་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་བཞིན་སུ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་ནུས། མི་མཐོང་ན་ནི་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཁ་དོག་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ཡིན་ན་ནི་དེ་འབྱུང་བ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཞིག་ ན།ཁ་དོག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཙམ་ཞིག་ལུས་ཀྱི་ལས་ཡིན་མོད་ཅེ་ན། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན། སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ གཟུགས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ན་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མེད་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར། གལ་ཏེ་ཡིན་ན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ ན་སེམས་གཞན་དང་།སེམས་མེད་པ་བ་དག་ལ་སྡོམ་པ་དང་། སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དུས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་འཕངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ལ། སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་བསྟན་པ་དང་། ཅང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་པ་ལ་ཇི་ ལྟར་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བར་ཡང་འགྱུར།འོ་ན་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུང་དུ་བསྟན་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི། རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྐད་ཅིག་མའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཡང་ལུས་ཀྱི་ལས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །ལུས་ དང་ངག་གི་ལས་གཟུགས་ཅན་ནི་ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཀྱང་རུང་།དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་བོ།

那麼，為什麼不能如實地用眼睛看見呢？如果看不見的話，那麼以什麼來向他人表示的表示行為是怎樣的呢？又怎樣理解它的存在？如果不是這樣，身體怎樣會出現在其他地方呢？ 從心的差別所生的風大，就像這樣：凡是在其他地方出現的原因，就是風大的動搖。 如果問樹根和樹葉等是如何運動的？是由於使之動搖、投擲和接觸的風大。 或者，就讓它從想要去的地方出現在其他地方好了，何必要觀察那個沒有特定能力的運動呢？ 那麼，如果說在其他地方身體出現的原因是從心的差別所生的風的差別，這個就是表業，對此回答：怎麼會不表示的成為表業呢？認為觸處是善或不善，這不是釋迦子弟的觀點。 那麼，如果說從心的差別所生的身體出現在其他地方，這個就是表業，對此回答：表業是假立的，不是實有的，因為身體是多種實法的自性。 表業也會變成不表示，因為香等不能向他人表示。認為香等處是善或不善，這也不是釋迦子弟的觀點。 那麼，如果說從心的差別所生的顏色就是表業，對此回答：那不是從心的差別所生的。那是什麼呢？是從自己的種子和風大的差別所生的。認為顏色是善或不善，這也不是釋迦子弟的觀點。 即使不是看見顏色，如果說它出現在其他地方就是表業，對此回答：諸天以自己的能力歡喜努力的話，對於不需要努力成就的事情，努力又有什麼用呢？ 既沒有像色等那樣被看見，也沒有像眼等那樣見到能力，誰能成就像這樣看不見的生起的意義呢？如果看不見，怎麼會是表業呢？這已經說過了。 如果顏色是善或不善的話，它的生起也應該是這樣，但是顏色不是這樣的，這已經說過了。因此，表業不是身業。 那麼，如果說僅僅無表業是身業，對此回答：這個所謂的無表業是什麼？是戒等色法處。 欲界的無表業怎麼會在沒有表業的情況下生起呢？如果是這樣會怎樣呢？會隨心而轉，就像色界一樣。 因此，對於異心和無心者就沒有戒和不戒兩者了。因為受限於時間的攝持，所以不會這樣，在說示別解脫經和成為默然時，怎麼會說妄語呢？ 那麼，因為無表業有兩種，所以有記的和無表業是隨轉的，因此它的剎那善與不善也不成為身業。 身語業的有色，無論如何觀察，都不能成立為善或不善。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལུས་བོར་ན་གང་ལས་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བའམ། མི་འོང་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་གང་ལས་ ཚེ་ཕྱི་མའི་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བའམ་མི་འོང་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ལས་འདས་པ་དེ་ཡང་ཡོད་ན་ཅི་སྟེ་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་ཏེ།ལས་འདས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འབྲས་ཀྱི་སྟེང་དུ་འབྲུམ་བུ་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་སྔོན་བྱུང་ ལ་ཕྱིས་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། བསྐལ་པ་བརྒྱ་དག་སྙེད་དུ་ཡང་། །ལས་རྣམས་ཆུད་ཟར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཚོགས་ཤིང་དུས་དང་ལྡན་པ་ན། །ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་འབྲས་བུར་སྨིན། །ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བུ། ཆུད་ཟར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན།འབྲས་བུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཕྱེད་འོག་མས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་རྣམས་ཡུན་རིང་པོར་ཡང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་ལྟ་སུ་ཞིག་མི་འདོད། དེ་དག་ཉིད་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་འགྱུར། འབྲས་སཱ་ལུ་ལ་ སོགས་པའི་ས་བོན་བཞིན་དུ་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ལས་སམ།རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་དཔྱད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་པ་དག་ཁོ་ན་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་འགྱུར་ན་ནི་མ་ཞིག་པས་ན་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བསྟན་པར་ འགྱུར་རོ།།དེ་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གང་ལས་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའོ། །མི་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ། ཡང་འབྲས་བུ་མི་འཕེན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཕན་འཕངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་འཕེན་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྐྱེས་ པ་ཡང་མི་སྐྱེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་དང་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་གཞན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཕན། རེ་ཞིག་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་འཕངས་པ་ཡིན། སྐྱེ་བར་འཇོག་པར་རུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་མ་འབྲས་བུ་མི་འཕེན་པ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་ འགོག་པས་གང་གི་འབྲས་བུ་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་བ།ཐོག་མ་ཉིད་ནས་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཇི་ལྟར་ཕྱིས་འཇིག་པར་འགྱུར། དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་འཕེན་པར་མི་འགྲུབ་བོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གིས་འབྲས་བུའི་ས་བོན་གསོ་བར་བྱེད་པ་དེས་ འབྲས་བུ་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ལྟར་ན་འདས་པ་ཡོད་པ་དེའི་ལྟར་ན་མ་འོངས་པ་ཡང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མི་འཕན། རྟག་ཏུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཅི་ཞིག་།ནམ་ཞིག་ན་མེད་ན་འདི་ལྟར་ཚོགས་པ་རྙེད་ན་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་ འགྱུར་ཞེས་བྱ།འདིར་གང་ལས་དེའི་འབྲས་བུ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་འདི་ལ་གང་ཞིག་ནི་ནུས་པ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡིན། དེ་བས་ན་གང་ལ་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ལས་འདས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མི་འགྲུབ་བོ།

為什麼呢？爲了解釋捨棄身體之後，從何處成就後世可意或不可意的果報。 有人說：‘若有過去的業能成就後世可意或不可意的果報，為何不能成就呢？‘說過去的業存在這種說法，就像在瘡上生瘡一樣。所謂過去，就是先前生起而後來不存在的。 那麼，世尊所說：‘縱經百劫中，諸業不失壞，因緣聚合時，其果報成熟。‘這是什麼意思？‘不失壞’是什麼意思？ 意思是不會無果報。這也是下半偈所顯示的。誰會不承認諸業即使經過長時間也會有果報呢？ 這些業是如何產生果報的呢？是像稻穀等種子一樣通過相續轉變的差別呢？還是從自相的狀態中產生？這是需要觀察的。 如果僅從自相的狀態中產生果報，那麼由於未壞滅就應該顯示能產生果報。 這些在自相中不存在，因此所謂’壞滅’並非如此。那麼是什麼呢？是不能作用。怎樣是不能作用？就是不再投射果報。 為什麼不投射？因為已經投射完畢所以不能再投射，就像已生的不再生一樣。 為什麼不能投射其他相似的果報呢？首先，如何投射果報？因為能安立生起。 那麼，諸漏盡者的最後果報不再投射，以及非擇滅所滅的果報，從一開始就不起作用，這樣後來如何會滅呢？因此，不能成立投射這樣性質的果報。 那麼如何呢？能滋養果報種子的就是已投射果報。 按照承認過去存在的觀點，未來也實有，那為什麼不投射果報？如果一切法恒常存在，何時何物會不存在？這樣說’因緣聚合時果報成熟’又有什麼意義？ 在此，從何處能成立’這是彼之果報’的安立？這裡的功能又是什麼？ 因此，對於後世會產生果報的過去業存在這一點是不能成立的。

།འོ་ན་ནི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ ལུས་དང་།ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྒྱུད་ལ་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཆོས་གཞན་ཞིག་སྐྱེད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་བསྩགས་པ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་། གཞན་དག་ན་རེ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཞེས་ཟེར་བ་གང་ལས་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བའམ་མི་འོང་བ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ ནོ།།གལ་ཏེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་གཞན་ཞིག་མི་སྐྱེད་ན་སེམས་གཞན་དུ་སྐྱེས་ན་ལོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་འདོད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གཞུང་ལ་གོམས་པ་ན་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ལོན་ན་ཡང་དྲན་ པ་སྐྱེ་བ་དང་།མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལ་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གོམས་པ་དེའམ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་གང་གིས་ན་ཕྱིས་དྲན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅི་ཞིག་གམ། སྐད་ཅིག་མ་གང་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ སོགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་གང་གིས་ན་ཕྱིས་ལྡང་བའི་སེམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་།མ་དུ་ལུང་གའི་མེ་ཏོག་ལ་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཁུ་བ་དམར་པོས་བསྒོས་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགགས་པས་ཀྱང་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་གང་གིས་ན་ཕྱིས་ནང་གི་ཤ་དམར་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅི་ཞིག་སྐྱེད་ པར་བྱེད།དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཆོས་གཞན་སྐྱེད་པ་མེད་པར་ཡང་སེམས་པས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེས་བསྒོས་པ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་མ་དུ་ལུང་གའི་མེ་ཏོག་ རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཁུ་བས་བསྒོས་པའི་རྒྱུད་ལས་འབྲས་བུའི་ནང་གི་ཤ་དམར་པོར་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།འོ་ན་ལུས་དང་། ངག་གི་ལས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་བསྒོ་བར་མི་འདོད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ནི་སེམས་ལ་ལྟོས་ནས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་ གང་གིས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཉིད་དུ་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རྒྱུད་ལ་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་མི་འོང་བ་འབྱིན་པར་ནུས་པར་རུང་གིས།དེའི་རྒྱུད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་གལ་ཏེ་ལས་ནུབ་ཀྱང་དེས་བསྒོས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱུང་ན། སེམས་མེད་པའི་ སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཉིས་དང་།འདུ་ཤེས་མེད་པ་པ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཆད་པ་དག་གི་ལས་སྔ་མའི་འབྲས་བུ་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་དེས་བསྒོས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་མཚམས་འབྱོར་བ་ལས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མཚམས་འབྱོར། ། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་ནི་དེའི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡིན་པས་དེ་ལས་མཚམས་འབྱོར་རོ་ཞེ་ན། འགགས་ནས་རིང་མོ་ཞིག་ལོན་པ་དེ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་འདས་པ་ལས། འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ལན་བཏབ་ཟིན་ན། གང་ལས་སེམས་གཞན དེ་འབྱུང་།ཁ་ཅིག་ན་རེ་དེའི་ས་བོན་མང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལ་གནས་པ་ལས་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་གི་ས་བོན་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དང་། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་གཉིས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཡིད་དང་ཆོས་ལ་བརྟེན་ ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ།ཡིད་མེད་པར་དེ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ། དེ་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཡིད་ཀྱི་ས་བོན་ལ་ཡང་ཡིད་ཅེས་བྱ་བར་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་ལ་བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། ། ཇི་ལྟར་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུད་གཉིས་སུ་འགྱུར། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ས་བོན་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་ནི་ཆོས་འདི་མ་མཐོང་ངོ་། །རྐྱེན་ནི་གཅིག་ལ་དུ་མ་ཡིན་གྱི། ས་བོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་སེམས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག པ་གཉིས་དང་།འདུ་ཤེས་མེད་པ་པ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཆད་པ་དག་གི་ལས་སྔ་མའི་འབྲས་བུ་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་དེ་སོ་ན་འདུག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

那麼，在善與不善的身語業蘊相續中產生一種與心不相應的其他法，有些人說是積集，其他人說是不失，由此在後世成就可意或不可意果報，這就是所說的。如果在心相續中不產生其他法，當心生起其他時，邪意業又如何能在後世成就果報呢？這是必須要承認的。 那麼，對於長期熟習經典后產生的憶念，以及對所見等境產生的憶念，是由於熟習或見聞等，以何法或何剎那而能產生後來的憶念？ 對於滅盡定等的心，又是由何而能生起後來出定的心？對於被紅色茜草汁染過的茉莉花，與之一同滅去後，又是由何法而能使其果實中生起紅色的肉？ 因此，應當了知，即使沒有產生如所分別的其他法，由於思心所對心相續產生特殊功能，從其所熏習的特殊轉變中在後世生起果報，就如同被茜草汁染過的茉莉花相續中生起果實里的紅色肉一樣。 那麼，為何不承認身語業也能熏習心相續呢？這是因為它們是依靠心才成為善或不善的。凡是由某法使其成為善或不善的，即由彼法能在其相續中產生可意或不可意果報，而非由其自身相續。 那麼，如果業雖已滅，但由其所熏習的心相續在後世產生果報，對於無心的二定和無想有情心相續間斷者的前業，其果報如何能在後世生起？有人說是由於今生中其所熏習的心相續相續接續的緣故。 那又為何會相續接續呢？若說因為入定心是其等無間緣，所以由此相續接續。那麼已滅去很久的心如何能成為等無間緣？這已經回答過了說’不從過去生果’，那從何處生起其他心呢？ 有人說是從其存在於色法中的多種種子生起，心與心所的種子是存在於心相續和有色根相續二者中的，應當如理配合。那麼，不是說’依于意與法而生起意識’嗎？無意時如何能生？在某些情況下，應當了知’意’也是對意的種子的果以因來假立的名稱，如同對觸的特性假立飢渴之名一樣。 又怎麼會有心與心所各自的種子存在於二種相續中呢？在芽等具有種子的事物中都未見到這種情況。眾緣可以是一對多，但種子則不是。因此，對於無心的二定和無想有情心相續間斷者的前業，其果報如何能在後世生起的過失仍然存在。

།སྐྱོན་དེ་ནི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཕྱོགས་གང་ལ་ཡོད། གང་དག་གི་ལྟར་ན་གནས་ སྐབས་དེ་སེམས་མེད་པ་ཡིན་པ་དག་ལའོ།།ཁ་ཅིག་ནི་སེམས་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འདོད་དེ། དཔེར་ན་བཙུན་པ་དབྱིག་བཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དྲིས་པ་ལས། གང་གི་ལྟར་ན་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སེམས་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྐྱོན་དེ་ཡོད་ཀྱི། ཁོ་བོའི་ ལྟར་ན་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སེམས་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཞེས་སྨྲས་པ་ལྟ་བུའོ།།འདིར་མདོའི་ཁུངས་ཀྱང་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དག་འགགས་པ་ནས། དབང་པོ་དག་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་དང་མ་བྲལ་ བའི་བར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱེར་ཏེ་འོང་བར་བྱེད་དོ།།དེ་དག་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པར་འདོད། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡིད་དང་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། གསུམ་ཡང་ དག་པར་འདུལ་བའི་རིག་པ་དང་།ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་མ་གསུངས་སམ། ཇི་ལྟར་ན་དེའི་ཚེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་ཀྱང་གསུམ་ཡང་དག་འདུས་པ་མ་ཡིན། གསུམ་ཡང་དག་འདུས་པ་ཡིན་ ན་ཡང་རེག་པ་མེད།རེག་པ་ཡོད་ན་ཡང་གང་གི་ན་འདུ་ཤེས་དང་། ཚོར་བ་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་རེ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟ་བུ། ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་ནི་སྲེད་པའི་ རྐྱེན་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་རེག་པ་ཡང་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་མཛད་དེ། མ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྲེད་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རེག་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་མ་མཛད་དོ། །དེ་བས་ན་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལན་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ་འདུས་པ་ནུས་པ་ཅན་ནི་ཡང་དག་འདུས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གསུམ་འདུས་པ་ནི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ན་ནུས་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་སུན་འབྱིན་པས དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་རེག་པ་ཡང་མེད་ན་འདུ་ཤེས་དང་། ཚོར་བ་ག་ལ་ཡོད་དེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ལུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་དགེ་བའམ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནམ། མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའམ་ཅི་འདྲ་བ་ ཞིག་།དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དགེ་བ་ཡིན་ན་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་དགེ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན། མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་ཡང་རེག་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་ཡོད། གལ་ཏེ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དགེ བས་འཕངས་པའི་ཕྱིར་དགེ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།དགེ་བའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་སེམས་རྣམ་པ་གསུམ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་དགེ་བ་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་འཕངས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ནི་མི་དགེ་བ་ལ་ ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་འགོག་པ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན། ཉོན་མོངས་པ་ཡང་ཡོད་ན་ཡང་རེག་པ་མེད་པར་ ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ།ཇི་སྐད་དུ་ཞུ་བ་བཅུ་པའི་མདོ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་རེག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།

如果說這個過失存在於某一方面，那麼存在於哪一方面呢？對於那些認為這種狀態是無心的人來說。有些人認為是有心的狀態，例如在比丘毗伽舍的詢問中說：‘對於那些認為滅盡定是無心的人來說存在這個過失，但按照我的觀點，滅盡定是有心的。’ 在這裡也引用經典依據：‘從入滅盡定時身行已滅，諸根未變，且識未離身。‘他們對此時的識持何種觀點？有些人說是意識。那麼，世尊不是說過’依于意和法生起意識，三和合觸，同時生起受、想、思’嗎？ 怎麼可能在那時有意識卻沒有三和合？如果有三和合卻沒有觸？如果有觸卻為何說是滅受想定，即無受、想？有人說，世尊說’以受為緣生愛’是什麼意思？並非一切受都是愛的緣。同樣，觸也不是一切受的緣。 對此回答說，世尊在其他經中作了特別說明：‘依無明觸所生之受而生愛。‘關於觸則未作任何特別說明。因此，由於沒有特殊區分，這不是正確的答案。其他人說，具有作用的和合才是真正的和合，那時三和合對於生起受、想是無作用的，因為通過對治而入定的緣故。 因此，那時既無觸，哪裡會有受和想？只剩下意識而已。那麼，這個意識是善的還是染污的，還是無覆無記的？這會導致什麼結果呢？如果是善的，沒有與無貪等善根相應的善性是什麼樣的？如果有無貪等，沒有觸怎麼可能存在？ 如果說因為是由善的等無間緣所引發而成為善性，這是不對的。因為善心之後可生起三種心的緣故，如果是由善根力引發善性之心，則不應有轉變的因，而且這種過失也會出現在不善法上。滅盡定如同滅法一樣是善的。 如果是染污的，沒有與煩惱相應的染污是什麼樣的？如果有煩惱，沒有觸又怎麼可能存在？就如同在《十請問經》中世尊說：‘任何受蘊、想蘊、行蘊都是依觸而生。’

།འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་ པར་འཇུག་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་མི་འདོད་ན།འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལྟ་ག་ལ་ཞིག་།འོན་ཏེ་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་སྟེ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་སྤྱོད་ལམ་པ་ཞིག་གམ། བཟོའི་གནས་པ་ཞིག་གམ། སྤྲུལ་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ན་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འོག་མ་གཞན་བརྒྱད་ཀྱིས་ཆོད་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སེམས་མངོན་དུ་འགྱུར། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་ཡང་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་པར་ཇི་ལྟར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར། དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཡང་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཇི་ལྟར་མངོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུས་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། འགོག་པ་ལས་ལངས་པ་རེག་པ་དུ་ཞིག་ལ་རེག་ལགས། གསུས་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་གསུམ་ལ་སྟེ། མི་གཡོ་བ་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་ལའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྡང་བའི་དུས་ཚིགས་སྔར་བསམས་པ ལས་མི་འདའ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་རིགས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད།རེ་ཞིག་ཇི་ལྟར་ན་འགོག་པ་ལ་དམིགས་པ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ན་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སེམས་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ འཇུག་པ་འཐོབ་ཀྱི།ཆེས་སྔ་བར་ནི་མ་ཡིན། རེ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་གཟུགས་ནི་འདིར་ཆད་ན་ཡང་མཚམས་མི་འབྱོར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སེམས་ནི་མཚམས་འབྱོར། འོན་ཏེ་སྤྱོད་ལམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ སྤྱོད་ལམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་སམ།རེག་པ་མེད་པར་དེ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་དེ་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དག་ནི་དགེ་བ་ཡིན་པས་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་མངོན་དུ་འགྱུར་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འགོག་པ་ལ་ཞི་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་འདུ་ཤེས་དང་། ཚོར་བའི་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུས་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དབང་དུ་མཛད་དེ།མཚན་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ནི་དུ་ལགས། རྐྱེན་ནི་དུ་ལགས་ཏེ་། གསུས་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཏེ། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན།གལ་ཏེ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་ན་དེའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་འགོག་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཞི་བའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་དགེ་བ་མ་ཡིན། དགེ་བ་ཡིན་ན་ ཡང་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་།མཚུངས་པར་ལྡན་ན་ཡང་དེ་དག་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མ་ཡིན། འོན་ཏེ་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་གཞན་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ སེམས་གཡེང་བར་རུང་།གཉིས་པོ་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གཞན་ཡང་མི་འཐད་དོ། །དེ་བས་ན་རྟོག་གེ་བ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་གི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་རྟོགས་པས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡིད་ ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སེམས་དང་བཅས་པར་རྟོགས་པ་ནི་གཟུ་ལུམས་སུ་སེམས་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་སེམས་དང་བཅས་པར་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་འདོད་པ་ལྟ་བུར་རོ།

無想等至尚且不認為是有煩惱的,何況滅盡定呢?若說是無覆無記的,是從異熟生的呢?還是威儀路的呢?還是工巧處的呢?還是變化的呢?對此將如何?若是異熟生,如何在有頂定心之後,隔著下面其他八種,現起欲界異熟心?那等至又怎麼不會成為欲界的?其後又如何能現起不動等心?如《大腹經》中說:‘從滅盡定出定時觸幾種觸?大腹,有三種,即不動、無所有、無相。‘對於前業所引的異熟,入滅盡定者不超過先前所想的出定時限,這種說法有什麼道理? 首先,如何在緣滅盡定的有頂定心結束時,爲了成就欲界前世習氣異熟心而入定,而不是更早?首先,為什麼異熟色在此中斷也不相續,而異熟心卻相續?若說是威儀路等,那時沒有緣威儀路等的心或觸,怎麼可能有彼等的造作?九次第定和八解脫都是善法,所以那時不應該現起染污和無記心。 依靠有頂定,作意滅為寂靜時,是入想受滅定,如《大腹經》中關於滅盡定說:‘入無相界的因是幾種?緣是幾種?大腹,有二種:不作意一切相和作意無相界。‘若滅盡定中有意識,其所緣和行相是什麼?若說是緣滅和寂靜行相,如何不是善?若是善,又為何不與無貪等相應?若相應,又為何不是觸緣?若說是其他所緣和行相,如何在入滅盡定心之後心會散亂?正因為這兩點,自己所計度的其他無記也不合理。 因此,你們這些論師由於未如實瞭解經義,而認為在滅盡定等位有意識和心,這是偏執的想法。那麼應該如何承許有心呢?如某些經部師所許那樣。

།མདོ་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་ཇི་ལྟར་འདོད་ཅེ་ན། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནས་བཟུང་སྟེ་སྐྱེ་བ་དེ་དང་དེར་བར་ཆད་མེད་པར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་དེ་དེའི་ཚེ་མི་འཆད་དེ།དེས་ན་གནས་སྐབས་དེ་སེམས་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་གཞན་དག་ནི་མི་འཇུག་སྟེ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་དུས་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་གི་ས་བོན་ཉམས་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་སེམས་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་གཅིག་ནི་དེའི་ས་བོན་རྣམས་བསགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་དེའི་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པ་དག་གིས་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་གཉིས་པ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྲི་རྐང་པ་གཅིག་པ་ལ་རྐང་པ་གཞན་མ་ཚང་བའི ཕྱིར།རྐང་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ས་བོན་ཉམས་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ཞན་པ་དང་། ཆེས་ཞེན་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཆེས་ཞན་པའི་རིམ་པས་ཆུ་ཚན་དང་མདའ་འཕངས་པའི་ཤུགས་འབྲི་བའི་ཚུལ་དུ་དེས་ལྡང་བའི་དུས་འཕངས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ན། རྣམ་ པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ས་བོན་འཇུག་པ་རྙེད་པའི་ཡིད་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་།ཕྱིས་གཞན་དག་ཀྱང་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྱུང་ངོ་། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ས་བོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཁོང་ན་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ལ། དེ་ ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་གཞན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དེ་དང་དེ་དག་གིས་ས་བོན་རྟས་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྒོ་བར་བྱེད་དོ།།རྒྱུད་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་དེ་ལས་སྟོབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བག་ཆགས་འཇུག་པ་རྙེད་ན་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་ འདོད་པ་དང་།མི་འདོད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་བོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གནས་བརྟན་རྟ་སྐད་ཀྱིས་། སེམས་འདི་ས་བོན་མཐའ་ཡས་པ་དང་ལྡན་པ་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་འགྱུར་ཞིང་། །སེམས་ལ་རང་རྐྱེན་བྱུང་ན་དེ་དང་དེ་ཡི་ས་བོན་བརྟས་པར་ འགྱུར།།དེ་ལྟས་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་རྙེད་ན་དུས་སུ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་འགྲུབ། །མ་དུ་ལུང་གའི་མེ་ཏོག་ལ་བསྒོས་ཚོན་ནི་དེ་ཡི་ཤ་དམར་བཞིན། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། ལེན་པའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ།།ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཆུ་བོ་བཞིན་དུ་འབབ། །བདག་ཏུ་རྟོག་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ཞེས། །བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ངས་ནི་དེ་མ་བསྟན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་ཡང་སྲིད་པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དག་ན་ལུས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚེ་རབས་སྔ་མའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡང་མི་འདོད་ན་གཞན་གང་ཞིག་གིས་ ལུས་ཟིན་པར་འགྱུར།དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་འཆི་བའི་བར་དུ་ལུས་མི་གཏོང་བ་འམ་ཁྱབ་པར་འདུག་པ་ནི་མེད་དོ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་གང་ལ་གནས་པ་དེའི་གཉེན་པོས་སེལ་བར་བྱེད། གལ་ཏེ་གཉེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལའོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ན་ ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་དང་འབྲེལ་བ་དེ་ཉིད་དེའི་གཉེན་པོར་རུང་།གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་དགེ་བ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཅན་དག་ལ་དེའི་འགྲོ་བས་བསྡུས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྫས་གང་ཞིག་ལུས་དེ་འགྲོ་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ ཡིན་པ་དང་།ལྡན་པ་མ་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།

有一些經部師如何主張呢？異熟識含藏一切種子，從結生相續開始，在各個生處中無間斷地由不同異熟因而有差別，直至涅槃之間相續執行，此時不斷。因此，此階段稱為有心。 其他六識聚則不執行，因為入滅盡定等時，由於入定心的力量，暫時損壞了那些識的種子，因此稱為無心。 心有二種：其中一種是積集其種子；第二種是由其所緣、行相和差別而成的種種差別。因缺少第二種心而成為無心，譬如缺少其他腳的獨腳床稱為無腳一樣。 種子損壞的階段，以微弱、更微弱、極微弱的次第，如熱水冷卻和箭勢減弱的方式，到了從彼起定的時限終點時，由於異熟識剎那剎那的轉變差別，獲得種子相續的意識，以及之後其他諸識也隨緣而生。 就在那含藏種種種子的異熟識中，其他諸識及與之俱生的善不善諸法，以滋養其種子的方式，隨其所應而熏習。由於相續的這種轉變差別，隨其力量獲得習氣相續時，來世便成就可意、不可意果。 正是基於此義，上座馬鳴說：‘此心具無量種子相續運轉，心遇自緣時彼彼種子得以增長，如是漸次獲得相續時，時至則能生果，如摩頭楞伽花染上顏料般顯現紅色。’ 世尊在《解深密經》大乘經中也說：‘取識甚深細，一切種如流，我為愚者說，恐彼執為我。’ 其又稱為取識是因為在結生相續時取得身體，稱為阿賴耶識是因為是一切法的種子所依，稱為異熟識是因為是前世業的異熟。若不承認此識，則由何者執持身體？ 除此之外的諸識，直至死亡之間都不會捨棄或遍住身體。煩惱隨眠依止何處，即由其對治而斷除。若說依止對治心本身，則如何能與煩惱隨眠相應的彼心本身成為其對治？ 對於生於無色界中具有染污心、善心和無漏心相續者，彼所攝的異熟物質，彼身也將成為非異熟及非相應。

།སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཟག་པ་ཟད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན། གང་གིས་ན་དེ་དག་དེ་ནས་ཤི་མ་འཕོས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་པའི་ ལུས་ཀྱི་རྫས་གཞན་གང་ཞིག་ལུས་རིས་མཐུན་པའམ།སྲོག་གི་དབང་པོའི་རྫས་གཞན་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཕུང་པོའི་འདྲ་བ་དང་འཕེན་པ་ཙམ་ལ་དེ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲ་བའམ། འཕེན་པའི་རྫས་གཞན་ཡང་མེད་དེ་འབྲས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པའི་ ལྗང་བུ་འདྲ་བ་དང་།འཕེན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་འདོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་བཙུན་པ་གོས་དམར་སྡེ་པ་རྣམས་ནི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་དག་ནི་རྩ་བའི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ཞེས་ཟེར་རོ།།འོ་ན་དེའི་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་མ་ཆད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དེ་དང་འདྲ་བ་ཡང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་གཞན་དག་དང་ཡང་མཚུངས་སོ།།འོ་ན་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་གང་དུ་གཏོགས་ཤེ་ན། དོན་གྱིས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོར་རོ། །འོ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་ དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་འདི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ།དེར་ཆོས་གཞན་དག་ཀྱང་མ་འདུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་དགོངས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས། བདག་ཏུ་རྟོག་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ཞེས། །བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ངས་ནི་ དེ་མ་བསྟན།།ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྟོག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་རྣམ་པ་ནི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་རྟེན་དང་། དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཡོངས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རགས་པ་དང་། གང་ཞིག་ལ་ཉོན་མོངས་ པ་དང་དེའི་གཉེན་པོ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། འབྲས་བུ་གང་གིས་དེའི་ས་བོན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་དེ་ཁོ་ན་འདིར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བསྟན་གྱི། རྒྱུའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འདིར་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་བསྟན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པ་ལས་ཀྱང་། དེང་ སང་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བསྒྲུབས་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་མདོ་སྡེ་དག་ལས་ལྡངས་པོར་མ་གསུངས་ཞེས་ཏེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདོད་པར་མི་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། གཞན་དང་གཉིས་ཅིག་ ཅར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཅི་ཉེས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་གཉིས་པའི་ལུས་རེ་རེ་ལ་སེམས་ཅན་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་གདགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ལུས་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་གཉིས་པའི་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་ བུའི་དངོས་པོ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་།རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བསྒོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་གཉིས་ལ་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡང་མེད་དེ་དེ་བས་ན་དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ།

當有頂處的不還者滅盡諸漏時，現前無所有處的無漏心時，若問何以說他們未從彼處死去，有頂處的身體物質或其他同類身體，或命根的其他物質皆不存在。因為僅僅依于異熟蘊的相似和牽引而假立。相似或牽引的其他物質也不存在，如稻等青苗的相似和牽引。因此必定應當承許如前所說的其他識。正是尊者化地部諸師安立為有支識。其他諸師則稱為根本識。 若問其所緣和行相是什麼？是不間斷的所緣和行相。若問如何既是識又與彼相似？這與其他主張滅盡定等位有識的論師相同。若問它屬於哪一取蘊？實際上屬於識取蘊。若問什麼是識取蘊？經中說是六識聚，如同’識緣名色’中所說的六識聚。 應當了知這是有密意的。如同經中說’什麼是想蘊？即六思聚’，並非其中不攝其他法。此中密意為何？世尊在《解深密經》中說：‘恐諸愚者起我執見，是故我未為彼宣說。‘為何會如此執著？因為其行相於輪迴中無有改變。 由於了知所依、所緣、行相和差別故為粗顯，由於與煩惱及其對治相應故安立染凈，由果推因而知其種子識，此處唯說此識為識，而非因識，因為與彼相反。這就是此處的密意。由此也適當回答了有支識即六識聚的說法。 《廣釋》中也說：‘現今一切經典皆不可得’而成立，因此諸經中未明說，但這並非不應承許阿賴耶識。若問如此則識相續中異熟識與其他識將同時生起？若爾有何過失？不會導致一個身體中同時安立兩個眾生，如同其他身體中有兩個識相續。 不會如此，因為彼二者以因果體性而非異體而轉，且異熟識相續也為另一識所熏習。其他身體中的兩個識相續則無此法性，因此無過。

།འགའ་ ཞིག་ལ་ས་བོན་དང་།ས་བོན་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་མཐོང་ངམ་ཞེ་ན། ཨུཏྤལའི་རྩ་བ་དང་། ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པ་རྩ་བ་དང་། རྩ་བ་ཅན་དག་མཐོང་སྟེ། གལ་ཏེ་མཐོང་ཡང་རུང་། གལ་ཏེ་མ་མཐོང་ཡང་རུང་། དེ་ལྟར་མི་འདོད་ན། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐྱོན་རྣམས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ བས་གདོན་མི་ཟ་བར་འདོད་པར་བྱའོ།།འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་གི་རྫས་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་རྟེན་དུ་མི་འདོད་ཅེ་ན། ཅི་འདྲ་བར་འདོད་པར་བྱ། གལ་ཏེ་དེ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ། རྒྱུན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་རྐྱེན་གྱིས་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དེ་དང་དེ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ ཡོད།འོན་ཏེ་གཅིག་པ་དང་། གཏན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་བག་ཆགས་བསྒོ་བའང་འགྲུབ་པར་འགྱུར། བག་ཆགས་ནི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མ་དུ་ལུང་གའི་མེ་ཏོག་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཁུ་བས་བསྒོས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡོངས་ སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་མེད་ན།ཇི་ལྟར་དེའི་བག་ཆགས་མེད་པར་སྔོན་མྱོང་བ་དང་། ཤེས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་དུས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཤེས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར། བདག་སེམས་མེད་ པའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པ་ན།བདག་ལ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་ན། ཕྱིས་གང་ལས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཅི་ཞིག་དེ་ལ་རག་ལུས་ན། གང་གིས་ན་བདག་དེའི་རྟེན་དུ་རྟོག་།གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདག་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་མེད་ན། ཅིའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་འབྱུང་། གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་ཕྱེད་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་དག་ལས་གཞན་པ་ལ་དེ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད། འོན་ཏེ་འདུག་པ་ཞིག་དེ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་ནས་མི་གནས་པ་དག་དང་། ལྟུང་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ འདུག་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད།དེ་བས་ན་རྟེན་དེ་འདྲ་བའི་རྫས་ནི་མི་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ལུང་ལ་ཡང་གནོད་པ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རང་དབང་ཅན་དང་། རྟག་པའི་བདག་གི་རྫས་ཡོད་པར་རྟོག་པ་དེ་ནི་གྱི་ནའོ། །དེས་ན་སེམས་པའི་ ཁྱད་པར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱུང་གི།།ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལུས་དང་། ངག་གི་ལས་ལས་ནི་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་ལུས་དང་། ངག་གི་ལས་མི་འདོད་ན། ལས་དག་ནི་གསུམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་མདོའི་ ཚིག་འདི་ཅི།ད་གསལ་བར་ནུས་སམ་ཞེ་ན། མི་ནུས་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྐྱོན་མེད་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ན། འདིར་ལས་དག་ནི་གསུམ་སྟེ་ཞེས་བསྟན་པ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ཡིན་པ་དང་། ལུས་གང་ཡིན་པ་དང་། ལས་ཅི་ཡིན་པ་དང་། དོན་གང་གི་ལུས་དང་། ལས་ཞེས་ བྱ་བ་དང་།ལུས་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་བསྟན་དགོས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ལའང་བརྗོད་དགོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཁོ་ན་ཞེས་བྱའི་། མིག་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ནི་མ་ཡིན། རེ་ཞིག་བསྟན་པ་འདི་ཅིའི་ ཕྱིར་ཡིན་ཞེ་ན།བྱ་བ་མང་པོས་འཇིགས་པ་རྣམས་ལ་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་པོ་དག་ལས་གསུམ་དག་གིས་བསྡུས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྲི་རྫིའི་བུ་ལ་བསླབ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ལུས་ཁོ་ནས་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། ངག་དང་ཡིད་གཉིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་དག་ལ་དེ་གཉིས་ཀྱང་ལས་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །ལུས་འདི་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ཁོག་པ་འབྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་འདུས་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །ལས་ནི་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །བསྩགས་པའི་ དོན་གྱིས་ལུས་ཡིན་ཏེ།འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསྩགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ངན་པ་ནི་བསྩགས་པའི་དོན་གྱིས་ཏེ། མི་གཙང་བའི་རྫས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་གི་ལྷར་ན་ལྟའི་ནི་ལུས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །བྱེད་པ་པོའི་ ཡིད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་ལས་སོ།

有人問是否見到有種子和具有種子的相續不同？見到烏巴拉根和烏巴拉等根與具根者。即使見到也好，即使未見到也好，若不如是承認，則將成為如前所說過失，故必須承認。 那麼為何不承認我的實體是六識的所依呢？應當如何承認？若如阿賴耶識一樣，是隨順相續、隨緣轉變者，則彼與彼有何差別？ 若說是一體且永不變異，則如何能成就諸識等熏習？熏習是產生功能差別，如茉莉花被紅花汁所薰染一樣。若無變異差別，則如何能無熏習而從先前經驗、了知、貪著等串習差別中，適時生起憶念、了知、貪著等差別？ 當我處於無心狀態時，我若無差別，後來從何處生起意識？諸識依賴於何？由何而執我為彼之所依？ 若說是生起，我既無差異變化，為何次第生起？若說是依賴其他俱分因，如何了知彼等之外有生起之功能？若說是依賴住，則生已不住者與非墮落者有何住？ 因此不承認如是所依之實體。如是則將違背’一切法無我’之教言。因此，執著有自在、常住之我實體是錯誤的。 因此，從被思心差別所熏習的阿賴耶識中生起後世果報，而非從如前所說相之身語業中生起，此已成立。 如是若不承認身語業，則’業有三種’此經文如何？現在能否明瞭？不能，不能無過而說明。云何無過？此處所說’業有三種’，應當說明何故如是，何為身，何為業，何義之身與業，以及何謂身業，同樣也應說明語業與意業。 為何唯說身等業，而不說眼等業？首先，此說為何？為令畏懼眾多作為者了知十業道為三所攝而說，如對牧牛子說三學處。 有些人說唯是身作，而非語意二者，因為僅是分別。對彼等而言，為顯示彼二者亦是業故。 此身是具根之軀，是大種及所造色和合差別。業是思差別。以積聚義為身，因為是大種及所造色微塵積聚故。 有些人說’惡’是積聚義，因為是不凈物之來源。若如是，則天身不成為身。造作者意志造作即是業。

།ལུས་གཡོ་བར་བྱེད་པའི་ལས་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་སོ། །སེམས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འགྲོ་བ་དང་། ངེས་པ་དང་། གཡོ་བར་བྱེད་པའོ། །གང་གིས་དེ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུད་ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུའི་རླུང་བསྒྲུབས་པས། ལུས་གཡོ་ བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་སྟེ།བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། སྨན་པ་ལའི་འབྲུ་མར་ལྟ་བུ་དང་། རྡུལ་གྱི་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ལས་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ ལུས་ཀྱི་ལས་སུ་འདོད་ན།ཇི་ལྟར་ན་སེམས་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེས་དེ་གསོད་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། ལོག་པར་གཡེམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་བསྐྱེད་པའི་ལུས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་བྱས་པ་ནི་དེས་བྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཆོམ་རྐུན་རྣམས་ཀྱིས་གྲོང་བསྲེགས་ པ་དང་།རྩཝས་འབྲས་ཆན་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སེམས་པ་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ལས་ཀྱང་ཡིན་ལ་བདེ་འགྲོ་དང་། ངན་འགྲོ་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ལས་ཀྱི་ལམ་མོ། །ཡང་ན་ལུས་གཡོ་བ་ལས་ཀྱི་ལམ་སྟེ། སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལས་རྣམ་པ་ གསུམ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། ལོག་པར་གཡེམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་དག་གི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ནི་མེད་མོད་ཀྱི། འདོགས་པར་ནི་བྱེད་དེ་། དེའི་ སྒོ་ནས་སེམས་པ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་འཇུག་པ་དང་།ལོག་པར་གཟུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སེམས་པ་ཁོ་ན་ལས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ཡིན་ན། ལས་མི་དགེ་བ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བསམས་ནས་བྱས་ཤིང་ བསགས་པ་ཡིན་ཞེས་འབྱུང་བའི་མདོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།སྒོ་དང་རྟེན་དང་དམིགས་པ་ངེས། །ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་པ་ནི། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལུས་དང་། ངག་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ཅི་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་པ་དང་། བསམ་པའི་ལས་ཞེས་གསུངས་ཤེ་ན། སྔར་སེམས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་གཉིས་ཀྱིས་ནི་བསམས་ལ། གསུམ་པས་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པས་དེ་ནི་བསམས་པའི་ལས་ཞེས་བྱའོ། །ངག་ གི་ཚིག་སྟེ།དབྱངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་གིས་དོན་གོ་བར་བྱེད་པའོ། །ལས་ནི་དེ་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་པའོ། །ཡི་གེའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ། འདོད་པའི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པས་ན་ཡང་དག་གོ། །ལས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ངག་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ནི་ལས་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་དེ། ང་ཡིར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རམ། སྐྱེ་བ་གཞན་དང་། ཡུལ་ལ་གཞོལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་དོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སེམས་པ་ཁོ་ན་ལུས་ཀྱི་ལས་སུ་འགྱུར་ན། སེམས་རྣམ་ པར་གཡེངས་པ་དག་དང་།སེམས་མེད་པ་དག་ལ་སེམས་པ་དེ་མེད་ན། སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན། སེམས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བག་ཆགས་མ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཡིད་དོ། །ཁྱད་པར་ སྨོས་པ་ནི་གང་ལས་སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ནས་ལྡང་བར་བརྟགས་པའི་སེམས་པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་བག་ཆགས་བཅོམ་པ་ཅི་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་བཞིན་སྤོང་བ་དང་སྤོང་བ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། ། གང་གིས་དེ་བཅོམ་ཞེ་ན། སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་གཏོང་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པར་བརྟགས་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་གཏོང་བའི་རྒྱུས་སོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་ལས་མ་གསུངས་པ་ནི། འདིར་རྩོལ་བ་ཅན་གྱི་ལས ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པའི་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།རྩོལ་བ་ཅན་གྱི་ལས་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། བྱེད་པ་པོའི་ཡིད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།

使身體活動的業是身業。思有三種：即行走、決定和使動。由於與彼相應的相續中，通過成就能使其生起于其他境的風的因，使身體活動的即稱為身業。因為省略了中間詞，如醫生的油和塵風一樣。 在諸業道中，殺生、不與取、欲邪淫三種被認為是身業，那麼為何稱其為思呢？因為由彼而殺、取、邪淫。由彼所生的身相續所作稱為彼所作，如同說盜賊燒村和僕人煮飯一樣。 為何思是業道呢？因為它既是業又是善趣、惡趣二者之道，故稱業道。或者身體活動是業道，因為三種名為思的業依此而轉。由此也能殺生、取、邪淫。隨順世間，也說彼為身業。 其中雖無善與不善，但仍有假立，因為由此門使思趨入世間及邪引導。若唯思是善不善業，那麼’三種不善業生苦、有苦異熟，是由身故意造作、積集’的經文如何理解？是依據’門、所依、所緣決定’而說的。 除此之外的思稱為意業，因為與意相應且不發起身語。那麼為何世尊說思業和思已業呢？如前所說三種思中，由二種思考慮，第三種發起，故稱思已業。 語即言詞，是能表達義理的音聲差別。業是能發起彼的思。因為是文字相或能詮所欲義故稱為語。業如前所說是發起語的業，因為省略了中間詞。 識即意，因為執為我所，或因趨向他生及境界故稱意。余如前所說。若唯思是身業，則於心散亂者和無心者無彼思時，如何有律儀和不律儀二者？ 因為未斷除思差別的習氣，故有律儀和不律儀二者。說差別是爲了區別能生起律儀和不律儀無表的所觀想思。 斷除其習氣是什麼？即如所受持般，不作為斷和不斷思的因。由何斷除？由能發起捨棄律儀和不律儀表業所觀想的思，以及其他舍因。 未說眼等業，是因為此處意在唯說有勤勇業，故非作業。什麼是有勤勇業？即作者意志所造作。

།བྱེད་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་ནུས་པ་ཡོད་པའོ། །ལས་གསུམ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ གསུངས་གང་ཚུལ་གང་གིས།།རབ་ཏུ་འགྲུབ་འགྱུར་མ་བཤད་དེ་ཀུན་བཀའ་སྩལ་པའི། །ལས་གྲུབ་འདི་བདག་གིས་བཤད་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་དེས། །འགྲོ་འདི་སངས་རྒྱས་པ་ཡི་རྣམ་དག་ཐོབ་པར་ཤོག་།ལས་གྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ མཛད་པ་རྫོགས་སོ།

如果問做什麼，就是對於眼等各自具有功能的。 世尊所說的三業，以何種方式， 成就之理未說明的一切教言， 此業成就我來說，以此功德， 愿此眾生獲得佛陀清凈果位。 《業成就品》由阿阇黎世親論師造畢。

། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བི་ཤུདྡྷ་སིདྷ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་གཙང་བན་དེ་དེ་བེནྡྲ་རཀྵི་ཏས་བསྒྱུར་ཅིང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།། །།

印度堪布毗輸陀悉地與譯師比丘藏班德德吠因札熱克西塔翻譯，由校對譯師班德賢勝校對並審定。