菩薩藏佛教學會
20
背景
翻譯
下載 ▾

d4063大乘百法明門論世親或吉祥法護 玄奘 法寶 漢文譯藏c3.5s dz

D4063

#། །རྒྱའི་སྐད་དུ། ཏའི་ཆིང་པའི་ཧཱ་མིང་མུན་ལུན། བོད་སྐད་དུ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བརྒྱ་གསལ་བའི་སྒོའི་བསྟན་བཅོས། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད ཅེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་།བདག་མེད་པ་དེ་གང་ལ་བརྗོད་ཅེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བསྡུ་ན་ངོ་བོ་ལྔ་ཡོད་དེ། སེམས་ཀྱི་ཆོས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་དང་། འདུ་བྱེད་ཕན་ཚུན་མི་ལྡན་པའི་ཆོས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་སོ་། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཁྱད་ པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།འདི་དང་ཕན་ཚུན་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱེ་བྲག་འདི་རྣམས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དང་། དོན་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རིམ་པ་འདི་ལྟར་དབྱེ་བར་བྱའོ། །སེམས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ངོ་བོ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣ་བའི་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་དང་།སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ལ་བསྡུ་ན་ ངོ་བོ་དྲུག་ཡོད་དེ།ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་ཡོད་པ་དང་། གཞན་ཡུལ་ངེས་པ་ལ་ལྔ་ཡོད་པ་དང་། དགེ་བ་ལ་བཅུ་གཅིག་ཡོད་པ་དང་། རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་ཡོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཉི་ཤུ་ཡོད་པ་དང་། གཞན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི་ཡོད་པའོ། །ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ལྔ་གང་ ཞེ་ན།ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རེག་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། སེམས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡུལ་ངེས་པ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདུན་པ་དང་། ཁྱད་པར་དྲན་པ་དང་། མོས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་བོ། །དགེ་བ་བཅུ་གཅིག་གང་ཞེ་ན། དད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ངོ་ཚ་ཡོད་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་མེད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་། གཏི་མུག་མེད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་གནས་པ་དང་། བག་ཡོད་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བའོ། །རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང དང་།མ་རིག་པ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བའོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཉི་ཤུ་གང་ཞེ་ན། ཁྲོ་བ་དང་། ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། འཚིག་པ་དང་། འཆབ་པ་དང་། གཡོ་བ་དང་། རྒྱགས་པ་དང་། སྒྱུ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་དང་། ཕྲག་དོག་ དང་།སེར་སྣ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། ཁྲེལ་མེད་པ་དང་། མ་དད་པ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། བག་མེད་པ་དང་། རྨུགས་པ་དང་། རྒོད་པ་དང་། དྲན་པ་དོར་བ་དང་། ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བའོ། །གཞན་དུ་འགྱུར་བ་བཞི་གང་ཞེ་ ན།གཉིད་དང་། དཔྱོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་། རྟོག་པའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་བསྡུ་ན་ངོ་བོ་བཅུ་གཅིག་གང་ཞེ་ན། མིག་གི་དབང་པོ་དང་། རྣ་བའི་དབང་པོ་དང་། སྣའི་དབང་པོ་དང་། ལྕེའི་དབང་པོ་དང་། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་སོ། །བཏགས་པ་པ་འདུ་བྱེད་ཕན་ཚུན་མི་ལྡན་པའི་ཆོས་ལ་བསྡུ་ན་ངོ་བོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་གང་ཞེ་ན། ཐོབ་པ་དང་། སྲོག་གི་རྩ་བ་དང་། སྐལ་བ་རིགས་མཐུན་པ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པ་པ་དང་། རྫོགས་པའི་འདུ་ཤེས་པ་དང་། འགོག པ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་།མིང་གི་ཚོགས་དང་། ཚིག་གི་ཚོགས་དང་། ཡི་གེའི་ཚོགས་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒས་པ་དང་། གནས་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། རྒྱུན་འཁོར་བ་དང་། སོ་སོར་ངེས་པ་དང་། ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་དང་། སྟོབས་མྱུར་བ་དང་། གོ་རིམས་དང་། དུས་དང་། ཕྱོགས་དང་། གྲངས་དང་། སྤྱོད་པ་མཐུན་པའི་ཚོགས་དང་། སྤྱོད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཚོགས་སོ།

漢語為《大乘百法明門論》。 頂禮文殊師利童子。 世尊說一切法無我,那麼何為一切法?何為無我? 一切法總攝為五種自性:心法、心所法、色法、心不相應行法、無為法。 爲了區別一切、爲了相互關聯、爲了顯現、爲了顯示這些差別不同、爲了顯明義理,應當如此次第分別。 心法有八種自性:眼識、耳識、鼻識、舌識、身識、意識、異熟識、染污意識。 心所法總攝為六種自性:遍行五法、別境五法、善十一法、根本煩惱六法、隨煩惱二十法、不定四法。 何為五遍行?作意、觸、受、思、想。 何為五別境?欲、勝解、念、定、慧。 何為十一善法?信、精進、慚、愧、無貪、無嗔、無癡、輕安、不放逸、行舍、不害。 何為六根本煩惱?貪、嗔、無明、慢、疑、惡見。 何為二十隨煩惱?忿、恨、惱、覆、誑、驕、詐、害、嫉、慳、無慚、無愧、不信、懈怠、放逸、昏沉、掉舉、失念、不正知、散亂。 何為四不定法?睡眠、尋、悔、伺。 色法總攝為十一種自性:眼根、耳根、鼻根、舌根、身根、色、聲、香、味、觸、法處所攝色。 假立心不相應行法總攝為二十四種自性:得、命根、同分、異生性、無想、定異、滅盡定、名身、句身、文身、生、老、住、無常、流轉、定異、相應、勢速、次第、時、方、數、和合、不和合。

།འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་བསྡུ་ན་ངོ་བོ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་འདུས་མ་བྱས་དང་། བརྟགས་པས་འགོག་པའི་འདུས་མ་བྱས་དང་། བརྟགས་པས་འགོག་པ་མ་ཡིན་པའི འདུས་མ་བྱས་དང་།མི་གཡོ་བའི་འདུས་མ་བྱས་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། ཚོར་བའི་འདུས་མ་བྱས་དང་། རྣམ་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་འདུས་མ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་བདག་གི་ཆོས་དེ་མེད་པར་གསུངས་སོ། །དེ་རྣམས་བསྡུ་ན་ངོ་བོ་ཡང་གཉིས་ཡོད་དེ། དང་པོ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ དང་།གཉིས་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བརྒྱ་གསལ་བའི་སྒོའི་བསྟན་བཅོས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱའི་དཔེ་ལས་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པར་སྣང་། དིང་སང་བོད་རྣམས་དཔལ་ལྡན་ཆོས་སྐྱོང་གིས་མཛད་ཅེས་གྲགས་སོ། ། དཔལ་ལྡན་དབང་ཕྱུག་རྒྱའི་ལོ་ཙཱ་བ་ཐང་སམ་ཙང་ཞེས་བྱ་བས་རྒྱ་གར་ལས་རྒྱའི་ཡུལ་དུ་བསྒྱུར་ཞིང་ཕྱིས་སྟོན་པ་དགེ་སློང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་བྱ་བས་བསྒྱུར་བར་ཞུས་པའི་དོན་དུ་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་པ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ། རྒྱ་ནག་ཆེན་པོའི་ལྷ་བཙུན་ཆོས་ཀྱི་རིན་ཆེན་གྱིས ་དཔལ་ས་སྐྱའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བསྒྱུར་ཞིང་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།

若問無為法歸納有何六種體性?空性無為、擇滅無為、非擇滅無為、不動無為、想受滅無為、真如無為,因此說無我法。 這些歸納起來有兩種體性:第一是人無我,第二是法無我。 《大乘法百明門論》圓滿。 從漢文版中可見是由論師世親所造。現在藏人中流傳是由吉祥法護所造。 由吉祥自在漢地譯師唐三藏從印度譯成漢文,後來應法師比丘法幢之請,出家于說一切有部的大中國天尊法寶于薩迦寺院譯成藏文並善加校訂。


這段文字描述了這部典籍的翻譯歷程:

  1. 首先由”དཔལ་ལྡན་དབང་ཕྱུག་རྒྱའི་ལོ་ཙཱ་བ་ཐང་སམ་ཙང”(吉祥自在漢譯師唐三藏)從梵文譯成漢文

  2. 後來由”སྟོན་པ་དགེ་སློང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན”(師比丘法幢)校對

  3. 最後由”རྒྱ་ནག་ཆེན་པོའི་ལྷ་བཙུན་ཆོས་ཀྱི་རིན་ཆེན”(大中國天尊法寶),他是一位來自有部(གཞི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་པ)的譯師,在薩迦寺(དཔལ་ས་སྐྱ)將此典籍翻譯並最終校定

這裡的”天尊法寶”是一位漢族譯師的法號,他是精通藏文的漢族佛教學者,在薩迦寺參與了佛典的翻譯工作。這反映了當時漢藏佛教文化交流的一個重要歷史片段。

趙顯(趙顯,1210-1260)在薩迦寺出家時的藏文法號是”ཕག་པ་རིན་པོ་ཆེ”(帕巴仁波切)。

他的故事是藏漢佛教交流史上的一個著名案例

在薩迦寺期間,他致力於佛典翻譯工作,對藏漢佛教文化交流做出了重要貢獻。他的經歷也成爲了解13世紀藏漢文化交流的重要史料。

趙顯在薩迦寺期間主要參與了一些密續和論典的翻譯工作。但具體翻譯了哪些典籍,歷史文獻記載並不十分詳細。

已知的一些資料顯示:

  1. 他參與了一些密宗儀軌(སྒྲུབ་ཐབས)的翻譯工作
  2. 協助翻譯了一些瑜伽續(རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད)相關的典籍
  3. 參與了一些論典(བསྟན་བཅོས)的漢藏對照工作

但需要注意的是:

  • 關於他的翻譯工作,現存的歷史文獻記載比較有限
  • 有些傳說中提到的翻譯可能需要進一步考證
  • 他的主要貢獻可能更多體現在促進藏漢佛教文化交流方面

建議參考《薩迦史》(ས་སྐྱའི་གདུང་རབས)等史料進行進一步研究。不過這些史料中對他的記載也相對簡略。