d4036瑜伽師地論聲聞地吉那彌札 耶謝德c3.5s dz｜d4036瑜伽師地論聲聞地吉那彌札 耶謝德c3.5s dz

D4036

@##། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ས་ལས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས། བམ་པོ་དང་པོ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྡུས་པའི་ སྡོམ་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི།རིགས་དང་གང་ཟག་རྣམས་དང་ནི། །ངེས་པར་སྦྱོར་དང་འཇིག་རྟེན་པ། །འཇིག་རྟེན་འདས་པ་འདི་ལ་ནི། །མདོར་ན་ས་ནི་འདི་དག་གོ། །སྡོམ་ནི། རིགས་དང་འཇུག་དང་ངེས་འབྱུང་བའི་། །མིང་དུ་བྱས་པའི་ས་གསུམ་མོ། །དེ་དག་རྣམས་ནི་མདོར་བསྡུ་ན། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ནི་ས་ཞེས་བྱ། །རིགས་ཀྱི་ས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རིགས གང་ཡིན་པ་དང་།རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་རྟགས་གང་ཡིན་པ་དང་། རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གང་དག་ ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་ས་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་རིགས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གི་ས་བོན་གྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་སྟེ། གང་ ཡོད་ཅིང་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ་རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་ཡང་རྙེད་ན།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་དང་། རེག་པར་ནུས་ཤིང་མཐུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའོ། །རིགས་དེའི་ མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དག་གང་ཞེ་ན།ས་བོན་དང་། ཁམས་དང་། རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དག་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རིགས་དེའི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ལུས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་ དང་།སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གིས་ཟིན་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་འཐོབ་པ་དང་། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། གང་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། རིགས་དང་། ས་བོན་དང་། ཁམས་དང་། རང་ བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་གི་རྣམས་གྲངས་འདི་དག་ཡོད་པ་དེ་ནི་རིགས་ཞེས་བྱའོ།།རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་གང་། རིགས་དེ་ཕྲ་བའམ། རིགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཕྲ་བ་ཞེས་བརྗོད་ པར་བྱའོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ས་བོན་དེས་འབྲས་བུ་མ་བསྐྱེད་ཅིང་འབྲས་བུ་མ་གྲུབ་ན་ནི་དེས་ན་དེ་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ཅིང་འབྲས་བུ་གྲུབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་ས་བོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ དང་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་དེའི་ཕྱིར་རིགས་དེ་རགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།འོ་ན་ཅི་རིགས་དེ་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པ་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་རྒྱུད་དུ་མར་གཏོགས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཆོས་གང་དག་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་དང་དངོས་པོ་ཐ་དད་པར་འཇུག་པ་དེ་དག་ནི་སོ་སོར་རང་གི་རྒྱུད་སྣ་ཚོགས་དང་འཇུག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྟོན་པར་འགྱུར་གྱི། ས་བོན་དེ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དེ་དག་ལས་ལོགས་ཤིག་ན་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་དེ་ཐོག་མ་མེད་པའི དུས་ནས་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པ་དང་།ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ལ་རིགས་དང་། ས་བོན་དང་། ཁམས་དང་། རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དང་། ཐ་སྙད་དེ་དག་བཏགས་པར་ཟད་པས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པ་ཞེས་ བྱའོ།།སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ལ། རིགས་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པར་ལྟ་ན། འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ རྣམས་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་ཡུན་རིང་པོར་འཁོར་བར་གྱུར་ཅིང་།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ། རྒྱུ་བཞིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་ཏེ། བཞི་གང་ཞེ་ན། མི་ཁོམ་པར་སྐྱེས་པ་དང་། བག་མེད་པའི་ཉེས་པ་དང་། ལོག་པར་ཞུགས་པ་དང་། སྒྲིབ་པའི་ཉེས་པས་ སོ།།དེ་ལ་མི་ཁོམ་པར་སྐྱེས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་དུ་འཁོར་བཞི་པོ་རྣམས་དང་། དམ་པ་རྣམས་དང་། ཡང་དག་པར་སོང་བ་རྣམས་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་མི་འགྲོ་བའི་མཐའ་འཁོབ་ཀྱི་མི་རྐུན་མ་རྣམས་དང་། ཀླ་ཀློ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མི་ཁོམ་ པར་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ།

瑜伽師地論聲聞地 第一品 頂禮三寶。聲聞地一切總攝頌曰： 種姓及諸補特伽羅，決定相應及世間，出世間法於此中，略說此等即為地。 總攝頌：種姓、趣入及出離，名為三地。彼等總攝，名為聲聞地。 何為種姓地？答：種姓為何、種姓建立為何、住種姓補特伽羅之相為何、住種姓補特伽羅為何等，此等一切總攝即名種姓地。 其中種姓為何？答：住種姓補特伽羅之種子法，即具足而非無，若住種姓補特伽羅等獲得緣，則能得涅槃、能觸證、具有力用。 彼種姓之異名為何？種子、界、自性是其異名。 然則彼種姓之自性如何？彼乃異於身、為六處所攝、法爾所得、無始時來相續而來，如是即具有種姓、種子、界、自性等異名者，是名種姓。 種姓建立為何？彼種姓應說為細或粗？答：應說為細。何以故？由彼種子未生果、未成果故，是名為細。若時生果、成果，爾時彼種子與果合為一故，是故了知彼種姓為粗。 然則彼種姓屬一相續或說屬多相續耶？答：應說屬一相續。何以故？答：若諸法有異相異事，則各別顯示種種自相續、種種趣入，然彼種子於六處之外無異相，無始時來相續而來，法爾所得之六處如是狀況，假立種姓、種子、界、自性等名言，是故說彼屬一相續。 問：若住種姓補特伽羅等是當般涅槃法，不住種姓者非當般涅槃法，然則何故當般涅槃法者從本際以來長時輪迴而未般涅槃？答：由四因未般涅槃。何為四？生於無暇、放逸過失、邪行及障礙過失。 其中何為生於無暇？答：生於四眾、聖者、正行者、勝士不至之邊地盜賊及蠻夷中，是名生於無暇。

།བག་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་གང་དུ་འཁོར་བཞི་པོ་རྣམས་དང་། དམ་པ་རྣམས་དང་། ཡང་དག་པར་སོང་བ་རྣམས་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་འགྲོ་བ་འདི་དུས་ཀྱི་མི་རྐུན་མ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང་། ཀླ་ཀློ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ སུ་སྐྱེས་ཤིང་།རིགས་མཐོན་པོ་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་ཏུ་སྐྱེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། འདོད་པ་དག་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་དེ། ཉེས་དམིགས་སུ་མི་ལྟ་ཞིང་ངེས་པར་འབྱུང་བར་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བག་མེད་པ་ ཞེས་བྱའོ།།ལོག་པར་ཞུགས་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ལྟར་དབུས་ཀྱི་མི་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པའི་བར་དུ་རྒྱས་པར་གྱུར་ཀྱང་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས་སྦྱིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ དུ་རྒྱས་པར་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ།མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་དེ་ཡང་དེས་སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བ་མེད་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་མེད་པའི་ཚེ་ན་རྙེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྒྲིབ་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་ པ།འདི་ལྟར་དབུས་ཀྱི་མི་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པའི་བར་དུ་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཅིང་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དག་རྙེད་པར་གྱུར་ཀྱང་། དེ་གླེན་པ་དང་། དིག་པ་དང་། ལྐུགས་པ་དང་། ལག་པས་བརྡ་བྱེད་པར་འགྱུར་ ཞིང་ལེགས་པར་གསུངས་པ་དང་།ཉེས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཀུན་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་དང་། མཚམས་མེད་པའི་ལས་རྣམས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཡུན་རིང་བ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱའོ། རྒྱུ་གང་དག་གིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་ ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་ནི་བཞི་པོ་དེ་དག་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ཀྱང་གང་གི་ཚེ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་གདམས་ངག་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་རྙེད་ཅིང་། རྒྱུ་དེ་དག་ཀྱང་མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་དག་ཡོངས་སུ་ སྨིན་ཅིང་རིམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ།།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ནི་ངེས་པའི་ཚོགས་ལ་གནས་པ་ཡིན་པས། དེ་དག་ནི་རྐྱེན་རྙེད་ཀྱང་རུང་མ་རྙེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ སྐལ་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གང་དག་མ་ཚང་ཞིང་མེད་ལ་ཉེ་བར་མ་གྱུར་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་རྐྱེན་རྣམས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྐྱེན་གཉིས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། གཙོ་བོ་དང་། དམན་པའོ། ། རྐྱེན་གཙོ་བོ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གཞན་གྱི་སྒྲ་དང་། ནང་གི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །རྐྱེན་དམན་པ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རྐྱེན་དམན་པ་ནི་མང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་གི་འབྱོར་པ་དང་། གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་། དབང་པོ་སྡོམ་པ་དང་། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ཉིད་དང་། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཉིད་དང་། ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་དོ། ། རབ་ཏུ་དབེན་པར་གནས་པ དང་།སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པའོ། །དེ་ལ་བདག་གི་འབྱོར་པ་གང་ཞེ་ན། མིར་གྱུར་པ་དང་། ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་དང་། དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་དང་། གནས་ལ་དད་པར་གྱུར་པ་དང་། ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། ། དེ་ལ་མིར་གྱུར་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་མི་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྐྱེས་པ་། སྐྱེས་པའི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པའམ། བུད་མེད་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མིར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ།

什麼是放逸？答：即使生在四眾、聖者、正行者、聖人等所行之處，非時賊、非邊地人等處，生於高貴種姓、受用圓滿之家，但過分貪著慾望並享受，不觀察過患，不了知出離，這就稱為放逸。 什麼是邪入？答：雖然生於中土並長大成人，但具有外道見解，從’無佈施’乃至’不知有他世’等邪見，如是見解並宣說。當無佛出世、無說正法善知識時，即獲得此外道見解，這就稱為邪入。 什麼是障蔽？答：如前所說，雖生於中土並長大成人，且值遇佛陀出世、獲得說正法的善知識，但此人愚笨、遲鈍、啞巴、需用手勢交流，不能了知善說與惡說法義，造作無間業，煩惱持久，這就稱為障蔽。 以何等因緣，具涅槃法者得以涅槃？此四種即是涅槃之因。當值遇佛陀出世、聽聞正法、獲得隨順教誡時，若無彼等因緣，則善根成熟，漸次得以涅槃。 不具涅槃法者，安住于決定種性，無論得緣與否，於一切種一切時皆決定無涅槃分。 其中，具涅槃法者若缺少、不具足、未獲得何等因緣而不得涅槃？答：有二種緣：何為二？即勝緣與劣緣。 什麼是勝緣？答：即關於正法的他音和內正思維。 什麼是劣緣？答：劣緣眾多，即：自圓滿、他圓滿、于善法欲求、出家、戒律律儀、根律儀、知食量、初夜后夜不眠精進、正知而行、遠離而住、清凈障蔽、安住等持。 其中，什麼是自圓滿？即：得人身、生於中土、諸根具足、信仰處所、業不顛倒。 其中，什麼是得人身？即此處某人與人類同分而生，具男根或生為女人，這就稱為得人身。

།ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གོང་དུ་སྐྱེས་བུ་དམ པའི་བར་དག་འགྲོ་བའི་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་མི་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ཡུལ་དབུས་སུ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་གླེན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་དིག་པ་དང་ལྐུགས་པ་མ་ཡིན་པའི་བར་དུ་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་དང་། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་མ་ཚང་བ་ མེད་པར་གྱུར་ཅིང་རྣ་བ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་མ་ཚང་བ་མེད་པ་གང་གིས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྐལ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་དབང་པོ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གནས་ལ་དད་པར་གྱུར་པ་གང་ཞེ་ན། །འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དད་པ་དང་།སེམས་དང་བ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གནས་ལ་དད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་ པའི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་སྔོན་དུ་དྲངས་པའི་དབང་གིས་དེ་ལ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གནས་ལ་དད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དང་རྙོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པ་གང་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་ འདི་ཉིད་ལ་མཚམས་མེད་པའི་ལས་ལྔ་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ།མ་གསོད་པ་དང་། ཕ་གསོད་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་གསོད་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་དབྱེན་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་འབྱིན་པ་དག་ལས་མཚམས་མེད་པའི་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་མ་བྱས་ཤིང་ བྱེད་དུ་མ་བཅུག་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་མཚམས་མེད་པའི་ལས་ལྔ་པོ་དེ་དག་བྱས་ཤིང་བསགས་ལ་ཡོངས་སུ་མ་སྤངས་ན་ཡོངས་སུ་མྱང་ངན་ལས་འདའ་ཞིང་འཕགས་པའི་ལམ་སྐྱེད་པའི་སྐལ་བ་མེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་ལས་ཀྱི་ མཐའ་ལོག་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཡིན་ཏེ་ཡན་ལག་ལྔ་པོ་དེ་དག་གིས་འབྱོར་པར་བྱེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་བདག་གི་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། ཆོས་བསྟན་པ་རྣམས་ གནས་པ་དང་།ཆོས་གནས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། གཞན་གྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དགེ་ལེགས་དང་ཕན་པའི་བསམ་པ་བསྐྱེད་ནས། དཀའ་བ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་ཐ་མའི་ལུས་ཕྱི་མ་ཐོབ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་སྟེ། སྒྲིབ་པ་ལྔ་སྤངས་ནས། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ལ་སེམས་ལེགས་པར་གནས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན བསྒོམས་ནས།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་སུ་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་ཉིད་དང་། དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ནས། འཇིག་རྟེན་ལ་རྗེས་སུ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་ འབྱུང་བ་དང་།འགོག་པ་དང་། ལམ་རྣམས་ལས་བརྩམས་ནས་འདི་ལྟ་སྟེ། མདོའི་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་དང་། ལུང་བསྟན་པའི་སྡེ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་སྡེ་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། གླེང་གཞིའི་སྡེ་དང་། རྟོག་པ་བརྗོད་པའི་སྡེ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་བྱུང་ བའི་སྡེ་དང་།སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་སྡེ་དང་། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་སྡེ་དང་། རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྡེ་དང་། གཏན་ལ་ཕབ་པར་བསྟན་པའི་སྡེའི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ།

什麼是生於中土？就像這裡有人如前所述，生於中土人民之中，直至成為殊勝士夫，這就稱為生於中土。 什麼是諸根具足？就像這裡有人不愚笨，乃至不聾不啞，身體發育完全，四肢百骸完整無缺，耳朵等諸根完整，具有修習善法的能力，這就稱為諸根具足。 什麼是信仰正法？就像這裡有人對如來所說的佛法律生起信心，獲得凈信，這就稱為信仰正法。其中’正法’是指如來所說的佛法律，因為它是世間和出世間一切白法生起的處所。由於它的引導而對此生起的信心，就是信仰正法，因為它遠離一切煩惱垢染和濁污。 什麼是業際不顛倒？就是此生中未造作也未教唆他人造作五無間業，即：殺母、殺父、殺阿羅漢、破和合僧、以噁心出佛身血，這就稱為業際不顛倒。如果此生造作、積集這五無間業而未舍離，就沒有證得涅槃和生起聖道的機會，因此稱為業際顛倒。 自身圓滿是指以這五支分而成就，因此稱為自身圓滿。 什麼是他身圓滿？即諸佛出世、演說正法、所說法住、隨順法住、為他人生起慈悲。 其中，什麼是諸佛出世？就像這裡有人為一切眾生生起利益安樂之心，經過千百種苦行，以廣大福德智慧資糧，歷經三無數劫，獲得最後身，坐于菩提座，斷除五蓋，善住四念處，修習三十七菩提分法，現證無上正等正覺，這就稱為諸佛出世。過去、未來、現在一切諸佛世尊都是如此出世。 什麼是演說正法？那些佛世尊及其聲聞們出現於世間后，為憐憫世間，以四聖諦為基礎，即苦、集、滅、道，宣說十二部經：契經、應頌、記別、諷誦、自說、因緣、本事、本生、方廣、未曾有、譬喻、論議，這就稱為演說正法。

།ཆོས་འདི་ནི་དམ་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་ཤིང་བསྟན་པའམ་བསྔགས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དམ་པའི་ཆོས་ཏེ།དེ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་བསྟན་པ་རྣམས་གནས་པ་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འཚོ་ཞིང་གཞེས་ལ། ཆོས་ ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏེ་དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ནས།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་གྱི་དུས་ཇི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་པ་མི་ཉམས་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་མི་ནུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གནས་པ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ མངན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཆོས་གནས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་གང་ཞེ་ན། དམ་པའི་ཆོས་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་སྐལ་བ་དང་མཐུ་ཡོད་པར་རིག་ནས། ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ པས་གདམས་ཤིང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ཆོས་གནས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་གྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་གང་ཞེ་ན། གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་པོ་དང་སྦྱིན་བདག་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གིས་ འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་རྐྱེན་དུ་བབས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ།ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། སྟན་དང་། ནད་ཀྱི་གསོས་སྨན་དང་། ཡོ་བྱད་གང་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་རྗེ་སུ་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་གྱི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་ བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་གང་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཉན་ཐོས་དག་ལས་ཆོས་ཐོས་ཤིང་དད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ་དེས་དེ་ཐོས་ནས་འདི་ལྟར་ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ནི་གནོད་པ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ཡིན་གྱི་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་མངོན་པར་ སྐབས་ཡོད་པ་ཡིན་པས།འདི་ལྟར་བདག་གིས་བུད་མེད་ཀྱི་ཚོགས་དང་ནོར་དང་འབྲུ་དང་དབྱིག་ཐམས་ཅད་སྤངས་ལ། ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ཁྱིམ་མེད་པར་ལེགས་པ་ཁོ་ནར་རབ་ཏུ་འབྱུང་བར་བྱ་ཞིང་། རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཀྱང་ནན་ཏན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ ཞེས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་སློབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་འདུན་པ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་ཞེས་བྱའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་ རྫོགས་པར་བྱས་པ་དང་།དགེ་སློང་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ་། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་དང་། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་དང་། ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་དང་།སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དག་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་དང་། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཤིང་སླབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱའོ།

此法是聖者諸佛和佛的聲聞們所觀察、宣說或讚歎的，因此是聖法。對此所作的解說即稱為聖法宣說。 諸法宣說住持是什麼呢？諸佛世尊在世時，轉法輪宣說聖法，直至諸佛世尊入般涅槃期間，修行不衰退，聖法不隱沒，這稱為聖法住持。應當了知此住持是以現證勝義法的方式。 諸法住持隨行是什麼呢？凡是通達聖法者，了知眾生具有現證聖法的緣分和能力，隨順所通達而教誡開示，這稱為諸法住持隨行。 為他隨悲是什麼呢？‘他’是指施主和供養者。爲了他們所供養的生活資具，即：法衣、飲食、臥具、坐具、醫藥和任何資具而生起悲心，這稱為為他隨悲。 于善法欲求是什麼呢？如是於此，有人從如來或如來聲聞處聽聞佛法並獲得信心，聽聞之後如是思維：‘在家是過患和煩惱之處，出家則是解脫之處。因此我應當捨棄女眷、財物、穀物等一切，于善說法律中善妙地出家無家，出家后應當精進修行。‘如是正確修學，對諸善法生起欲求，這稱為于善法欲求。 出家是什麼呢？依于善法欲求，以白四羯磨受具足戒，正受比丘戒律，這稱為出家。 戒律守護是什麼呢？如是出家后，安住于持戒，以別解脫戒防護，具足儀軌，具足行境，于微細罪過亦生畏懼，正受學處並修學，這稱為戒律守護。

།དབང་པོ་སྡོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ སྡོམ་པ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས།དྲན་པ་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་དང་། དྲན་པ་ལ་རྟག་འགྲུས་བྱེད་པ་དང་། དྲན་པས་ཡིད་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་དང་། གནས་སྐབས་མཉམ་པ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་ཅིང་དེས་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་ན་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་མངོན་རྟགས་སུ་ མི་འཛིན་ལ།གཞི་གང་ཁོ་ན་ལས་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཟག་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་བསྡམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་། མིག་གི་དབང་པོ་ཡང་སྲུང་བར་བྱེད་ལ། མིག་གི་དབང་པོས་ཀྱང་སྡོམ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་རྣ་བས་སྒྲ་དག་དང་། སྣས་དྲི་དག་དང་། ལྕེས་རོ་དག་དང་། ལུས་ཀྱིས་རེག་བྱ་དག་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ན་ཡང་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་། མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་ལ། གཞི་གང་ཁོ་ན་ལས་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཟག་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག བསྡམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་།ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་སྲུང་བར་བྱེད་ལ། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོས་ཀྱང་སྡོམ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དབང་པོ་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་དབང་པོ་བསྡམས་པ་དེ་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་། ཟས་ཟ་བར་ བྱེད་ལ།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། སྒེག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི་། འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་འདི་ནི་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། འཚོ་བར་བྱ་བ་དང་། བཀྲེས་པ་བསལ་བར་བྱ་བ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ལ་ཕན་བར་བྱ་བ་དང་། ཚོར་བ་རྙིང་པ་རྣམས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། གསར་པ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། བདག་འཚོ་ཞིང་སྟོབས་དང་བདེ་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ནམ་གྱི ཆ་སྟོད་དང་ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པར་གྱུར་པ་དེ་ཉིན་མོ་འཆག་པ་དང་འདུག་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་མཚན་མོའི་ཐུན་དང་པོ་ལ་ཡང་འཆག་པ་དང་ འདུག་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་ལ།དེ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་གཙུག་ལག་ཁང་ནས་ཕྱིར་བྱུང་སྟེ། གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྐང་པ་བཀྲུས་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ། གློ་གཡས་པ་ཕབ་ནས་རྐང་པ་རྐང་པའི་སྟེང་དུ་བཞག་སྟེ། སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་། ལྡང་བ་ཁོ་ནའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་བཞིན་དུ་ཉལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་མཚན་མོའི་ཐུན་ཐ་མ་ལ་ཡང་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་སད་པར་བྱས་ནས། འཆག་པ་དང་། འདུག པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་གྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་གྱུར་པ་ དེ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལ་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དང་།ཅུང་ཟད་བལྟས་པ་དང་། རྣམ་པར་བལྟས་པ་དང་། བསྐུམ་པ་དང་། བརྐྱང་བ་དང་། སྣམ་སྦྱར་དང་། ཆོས་གོས་དང་། ལྷུང་བཟེད་བཅང་བ་དང་། ཟོས་པ་དང་། འཐུངས་པ་དང་། འཆོས་པ་དང་། མྱངས་པ་དང་། སོང་བ་དང་། སྡོད་པ་དང་། འདུག་པ་དང་། ཉལ་བ་དང་། མི་ཉལ་བ་དང་། སྨྲ་བ་དང་། མི་སྨྲ་བ་དང་། གཉིད་ཀྱིས་སྙོམ་པ་བསང་བ་ལ་ཡང་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཤེས་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །རབ་ཏུ་དབེན་པར་གནས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ཆོས དེ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱ་བའི་སྦྱངས་ནས་གནས་མལ་དབེན་པ་དགོན་པ་དག་གམ།ཤིང་དྲུང་དག་གམ། ཁང་སྟོང་དག་གམ། རི་ཁྲོད་དམ། རི་ཕུག་གམ། རྩཝ་ཁང་ངམ། བླ་གབ་མེད་པའམ། དུར་ཁྲོད་དམ། ནགས་འདབ་བམ། བས་མཐའི་གནས་མལ་ དག་ཏུ་གནས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་རབ་ཏུ་དབེན་བར་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ།

什麼是護諸根律儀？即是依止於彼戒律儀，以正念護持，以正念精進，以正念護持意，安住于平等之時，以眼見色時不取相，不取隨好，為防護其心隨逐罪惡不善法漏泄之根本，故修護眼根，以眼根修護律儀。 如是耳聞聲、鼻嗅香、舌嘗味、身觸所觸、意了諸法時，亦不取相，不取隨好，為防護其心隨逐罪惡不善法漏泄之根本，故修護意根，以意根修護律儀，此即是護諸根律儀。 什麼是知食量？如是護諸根者，如理觀察而食，非為嬉戲，非為驕慢，非為裝飾，非為莊嚴，唯為此身住持、存活、除饑、利益梵行、斷故受、新受不生，及為存活、具力安樂、無罪、安住而思維，此即是知食量。 什麼是初夜后夜不眠精進修習？如是知食量者，于日間經行、安坐，凈修心離諸障法，初夜時分亦以經行、安坐，凈修心離諸障法。 凈修已后，從精舍出，于精舍外洗足已，入于精舍內，右脅而臥，足足相疊，具光明想、正念正知，起想而臥。后夜時分速疾覺醒，以經行、安坐，凈修心離諸障法，此即是初夜后夜不眠精進修習。 什麼是正知而行？如是不眠精進修習者，于往返時正知而行，觀察、遍觀、屈伸、持僧伽梨衣、法衣、缽，食、飲、嘗、味，行、住、坐、臥、不臥，語、不語，及解睡眠，皆正知而行，此即是正知而行。 什麼是遠離而住？彼以此等諸法清凈已，于寂靜處、阿蘭若、樹下、空閑處、山間、山洞、草菴、露地、尸陀林、林間、邊際住處而住，此即是遠離而住。

།སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་དགོན་པ་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་། ཤིང་དྲུང་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་། ཁང་སྟོང་ན་འདུག་ཀྱང་རུང་སྟེ་། སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། རྨུགས་ པ་དང་།གཉིད་དང་། རྒོད་པ་དང་། འགྱོད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དག་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་། དེ་སྒྲིབ་པ་དེ་དག་ལས་སེམས་རྣམ་པར་སྦྱངས་ན་། སྒྲིབ་པ་མེད་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཉམས་བདེ་བ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོས་སེམས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་ལ། ཤེས་རབ་ཉམ་ཆུང་བར་བྱེད་པ་རྒུད་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་དག་སྤངས་ནས། འདོད་པ་དག་ལ་དབེན་པ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས རྣམས་ལས་དབེན་པ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ།དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ། དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་ཅན་བསམ་གཏན་དང་པོ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པ་དང་། དེ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་ཞིང་ནང་ཡོངས་སུ་དང་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་རྟོག་པ་མེད་པ་དཔྱོད་པ་ མེད་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཅན།བསམ་གཏན་གཉིས་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པ་དང་། དེ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་བཏང་སྙོམས་ལ་གནས་ཤིང་། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལུས་ཀྱིས་མྱོང་ལ། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་དེ་ དྲན་པ་དང་ལྡན་པ།བདེ་བ་ལ་གནས་པ་བཏང་སྙོམས་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། དགའ་བ་མེད་པའི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པ་དང་། དེ་བདེ་བ་ཡང་སྤངས་ཏེ། སྔ་ནས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་སྤངས་ཤིང་ཡིད་བདེ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡང་ནུབ་པས། བདེ་བ་ཡིད་མ་ ཡིན་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བཏང་སྙོམས་དང་དྲན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ།བསམ་གཏན་བཞི་པ་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་རིམ་པ་འདིས་དང་པོ་བདག་གི་འབྱོར་པ་ནས་ཐ་མ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པའི་ མཐར་ཐུག་པའི་བར་གྱི་རྐྱེན་ཁྱད་པར་ཅན་དང་།ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། མཆོག་ཏུ་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དེ་ལྟར་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡོངས་སུ་བྱང་བ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ། དྲང་པོར་ གྱུར་པ།ལས་སུ་རུང་བ། མི་གཡོ་བར་གྱུར་པ་ལ་གནས་ན། གལ་ཏེ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལས་བརྩམས་ཏེ། དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་དང་། བསྒོམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་གདམས་ཤིང་ རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་སྒྲ་ཐོས་པར་གྱུར་ནས་།དེ་ལྟ་ན་དེ་ནི་རིགས་པས་བསྐྱེད་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། དེ་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་སྐལ་བ་དང་མཐུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དག་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་ཅིང་། རྣམ་པར་གྲོལ་ བ་ཡང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ལ།ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་ཡང་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ ནི་རིགས་ཡང་དག་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་བདག་གི་འབྱོར་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པའི་བར་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྐྱེན་དམན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་སྟོན་པའི་གདམས་ངག་གི་ དབང་དུ་བྱས་པའི་གཞན་གྱི་སྒྲ་གང་ཡིན་པ་དང་།ནང་གི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རྟགས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལས་བཟློག་པ་ནི་རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་རྣམས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།

什麼是清凈障礙？無論是住在寂靜處，還是住在樹下，或是住在空屋中，都要從五種障礙中凈化心識，即：對慾望的貪求、嗔恨心、昏沉、睡眠、掉舉、後悔和懷疑。當從這些障礙中凈化心識時，由於無障礙而安住于禪定的安樂體驗中，這就稱為清凈障礙。 什麼是正確安住于禪定？當遠離五種障礙對心識的染污、削弱智慧、趨向衰退、增長煩惱后，遠離慾望，遠離罪惡不善法，具有尋伺，具有由遠離而生的喜樂，安住于成就初禪；遠離尋伺，內心清凈，心相續專一，無尋無伺，具有由禪定而生的喜樂，安住于成就第二禪； 遠離喜的貪著而住于舍，具足正念正知，身受樂，如諸聖者所說’具足正念，安住於樂，具足舍心’，無喜而安住于成就第三禪；斷除樂，先前已斷苦，喜憂已滅，不苦不樂，具足清凈的舍念，安住于成就第四禪。這就稱為正確安住于禪定。 由此次第，從最初的我之圓滿直至最後正確安住于禪定為止，逐步成就殊勝、極殊勝、最殊勝的緣。當如是心得清凈、遍凈、無煩惱、遠離隨煩惱、正直、堪能、安住于不動時，若聽聞關於四聖諦的教導和開示之聲，爲了遍知、斷除、證悟、修習四聖謙， 此時即具足由正理所生的作意，以及能生起以此為前提的正見的根器和能力。由此能證悟四聖諦，圓滿解脫，並能于無餘涅槃界中般涅槃。其中依正見而得圓滿解脫和無餘涅槃，應知這就是種姓的正確成就。 其中從我之圓滿直至正確安住于禪定，應知這是成就的下等緣。其中宣說四聖諦的教授之聲，以及內在如理作意，應知這是成就的主要緣。這就是種姓的建立。 什麼是安住于種姓補特伽羅的標誌？答：與不般涅槃法者的標誌相反的，應知即是安住于種姓補特伽羅的標誌。

།གང་དག་དང་ལྡན་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ལ། །འདི་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རྟགས་རྣམས་གང་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་རྟགས་ནི་མང་དུ་ཡོད་མོད་ཀྱི། ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདི་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་ འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གི་ལུས་ལ་གཞིའི་སྲེད་པའི་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཀུན་ཏུ་ཞེན་པ།སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྤང་བར་མི་སྤྱོད་པའི་ཆོས་ཅན་མ་བཤིག་པ། རིང་དུ་སོང་བ་རབ་ཏུ་དམ་པོར་ཀུན་ཏུ་ཞེན་པ་ ཡོད་པ་།དེ་ནི་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ནི་འཁོར་བའི་སྐྱོན་སྣ་ཚོགས་དང་། རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་ཐོས་ཀྱང་དེས་འདས་པའི་དུས་ལ་བརྟེན་ཏེ། འཁོར་བའི་སྤྲོས་པ་ལས་ སྐྱོན་དུ་ལྟ་བ་དང་།ཉེས་དམིགས་སུ་ལྟ་བ་དང་། སྐྱོ་བ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མ་བསྐྱེད་ཅིང་། མ་འོངས་པའི་དུས་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར། ད་ལྟར་གྱི་དུས་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྐྱེད་པར་ཡང་མི་བྱེད་ལ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་ལ་བརྟེན་པ། མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་སྲེད་པ་ཟད་པ།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འགོག་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་དུ་ལྟ་བ་དང་། དད་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་དང་། ཆ་ཅུང་ཟད་ཙམ་དང་། ངན་ངོན་ཙམ་ཡང་མ་བསྐྱེད་བསྐྱེད་པར་མི་འགྱུར། སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ནི་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་ རྟག་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ནི་དང་པོ་ཉིད་ནས་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། ཁྲེལ་མེད་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་དེ་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་དང་། བག་ཚ་བ་མེད་པའི་སེམས་དང་། རབ་ཏུ་རངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷག་པར་སྤྱོད་ པར་བྱེད་ཅིང་།གཞི་དེས་ལན་འགའ་འང་འགྱོད་པར་མི་བྱེད་ལ། གཞི་དེས་ཚེ་འདིའི་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པའི་བདག་ཉིད་ཉམས་པ་ཁོ་ན་ཙམ་དུ་མཐོང་བར་ཟད་དེ། དེ་ནི་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་རྟགས་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ནི་ སྡུག་བསྔལ་ལམ།ཀུན་འབྱུང་བའམ། འགོག་པའམ། ལམ་ལས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གསལ་བ་རིགས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་གོ་སླ་བའི་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་ཅིང་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ན། ཅུང་ཟད་སེམས་གཏོད་པ་ཙམ་དང་། མོས་པ་ཙམ་ཡང་མ་ཐོབ་ན། འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པའམ། མཆི་མ་དཀྲུག་ཅེས་བྱེད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེ་ནི་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་རྟགས་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས པའི་གང་ཟག་ནི་གལ་ཏེ་བརྒྱ་ལ་བརྒྱ་ལམ་ན་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ཡང་དེང་རྒྱལ་པོས་གཙེས་པའམ།ཆོམ་རྐུན་པས་གཙེས་པའམ། བུ་ལོན་གྱིས་ཉམ་ཐག་པའམ། འཇིགས་པས་ཉམ་ཐག་པའམ། མི་འཚོ་བས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པའི་ཕྱིར་ ཡིན་གྱི་བདག་ཉིད་དུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ།

如果具有什麼法相，能夠了知此補特伽羅是不般涅槃法者，那麼這些不般涅槃法者的標誌是什麼？ 答曰：不般涅槃法者的標誌雖然很多，但僅說其中一部分。 此中，不般涅槃法者的補特伽羅，從最初就對身體有基本的貪愛執著，即使一切諸佛也無法在一切時一切處斷除的法相未被破壞，長期深重地執著，這是第一個無種姓補特伽羅的標誌。 複次，無種姓補特伽羅雖然聽聞種種輪迴過患以及眾多的種種過失，但依過去時，對輪迴的戲論不見過患，不見過失，不生絲毫厭離；依未來時也不會生起；依現在時也不生起；依過去、未來、現在諸時，對涅槃、貪盡、離欲、寂滅不見功德，不見利益，不生絲毫信心，不生一點分，連微弱的信心也不生起，將來也不會生起，現在也不生起，這是第二個無種姓補特伽羅的標誌。 複次，無種姓補特伽羅從最初就具有無慚無愧，以無悲憫心、無畏懼心、極歡喜心過分造作一切罪業，並且對此從不後悔，僅見到今生受用受損而已，這是第三個無種姓補特伽羅的標誌。 複次，無種姓補特伽羅對於宣說苦、集、滅、道等圓滿、明瞭、種種理趣、易懂的正法時，連少許專注和信解也未獲得，更何況說依過去、未來、現在諸時而生起毛骨悚然或流淚，這是第四個無種姓補特伽羅的標誌。 複次，無種姓補特伽羅即使百中之一出家于善說的律法中，也是因為受到國王逼迫，或受盜賊逼迫，或因債務所困，或因恐懼所困，或因生計而恐懼害怕，而不是爲了調伏自己。

། བདག་ཉིད་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། དགེ་སྦྱོང་གི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བྲམ་ཟེའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཀྱང་ཁོམ་ན་གནས་པ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ དག་དང་འདྲེན་མར་གནས་ཤིང་།ལྷའམ་ལྷ་གང་ཡང་རུང་བ་དག་ཏུ་སྨོན་པའི་ཕྱིར་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དང་། བསླབ་པ་ཕུལ་ནས་སྤངས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་དང་། ནང་མྱགས་པ་དང་། ཉེས་འཛག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། ཤིང་རུལ་པ་ལྟ་བུར་ གྱུར་པ་དང་།ལུང་བོང་ལྟར་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་ཅིང་དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་པར་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་འཆེ་བ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་ཁས་འཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ནི་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་སུ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།བསླབ་པ་འདོད་པ་མ་ཡིན་པའི་གང་ཟག་གི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང་། བསྙེན་པར་རྫོགས་པའི་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་དེ་དང་བསམ་པ་དེས་ན་དེའི་དེ་ནི་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་གྱི། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ རྟགས་དང་ཆ་ལུགས་འཛིན་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་ཁོ་ན་ཟད་དེ།དེ་ནི་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་ལྔ་པ་ཡིན་ཏེ་། གཞན་ཡང་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ནི་ལུས་སམ་ངག་གམ་ཡིད་ཀྱི་དགེ་བའི་ལས་གང་ཅུང་ཟད་ཅི་ བྱེད་ཀྱང་རུང་སྟེ།དེ་ཐམས་ཅད་སྲིད་པའི་བསམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་འབྱུང་བའི་སྲིད་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དག་འདོད་པའི་ཕྱིར་རམ། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བསམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དག་འདོད་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་ པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ།།གང་དག་དང་ལྡན་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ལ་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་དེའི་རྟགས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་མང་དུ་ཡོད་དོ། ། དེ་ལ་རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ནི་རིགས་ལ་གནས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། མ་ཞུགས་ཤིང་ངེས་པར་མ་བྱུང་བ་ཡང་ཡོད་དོ། རིགས་ལ་གནས་ལ་ཞུགས་ཤིང་ངེས་པར་མ་བྱུང་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །རིགས་ལ་གནས་ལ ཞུགས་ཤིང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡང་ཡོད་དོ།།དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དང་། དབང་པོ་འབྲིང་པོ་དང་། དབང་པོ་རྣོན་པོ་དང་། འདོད་ཆགས་སྤྱད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་སྤྱད་པ་དང་། གཏི་མུག་སྤྱད་པ་དང་། མི་ཁོམ་པར་སྐྱེས་པ་དང་། ཁོམ་པར་སྐྱེས་པ་དང་། བག་མེད་པ་དང་ ལྡན་པ་དང་།བག་ཡོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ལོག་པར་ཞུགས་པ་དང་། ལོག་པ་མ་ཡིན་པར་ཞུགས་པ་དང་། བསྒྲིབས་པ་དང་། མ་བསྒྲིབས་པ་དང་། ཡུན་རིང་བ་དང་། ཐག་ཉེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། རྣམ་པར་མ་དག་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་དག་ ཀྱང་ཡོད་དོ།།དེ་ལ་རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་རིགས་ལ་གནས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་། མ་ཞུགས་ཤིང་ངེས་པར་མ་བྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་གང་ཟག་ལ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ས་བོན་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་། ད་དུང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་ལེགས་པར་བརྟེན་ པའམ།བརྟེན་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པའམ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དད་པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པར་མི་བྱེད། ཐོས་པ་འཛིན་པར་མི་བྱེད། གཏོང་བ་སྤེལ་བར་མི་བྱེད། ལྟ་བ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ ཏེ།དེ་ནི་རིགས་ལ་གནས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། མ་ཞུགས་ཤིང་ངེས་པར་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ལ་གནས་ལ་ཞུགས་ཤིང་ངེས་པར་མ་བྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། སྔར་བཤད་པའི་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ལས་བཟློག་པ་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ལ་རིགས་ལ་གནས་ལ་ཞུགས་ ཤིང་ངེས་པར་མ་བྱུང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།བྱེ་བྲག་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་མ་ཐོབ་པ་ཡོད་དོ།

不是爲了讓自己寂靜，不是爲了讓自己完全涅槃，不是爲了沙門，不是爲了婆羅門，如是出家后仍住于閑暇，與出家者共住，爲了發願成為天人或任何天神而修習梵行， 捨棄學處而趨入放逸，破戒、內心污穢、有過失、如腐朽木，如驢子般行為，非沙門而自稱沙門，非梵行者而自稱梵行者。 應當了知，無種姓住者之補特伽羅，在過去、未來、現在三世中皆是如是出家。 不欲學處之補特伽羅的出家和比丘圓具戒之事非為真實。因此，以此方式和發心，從意義上說他並非出家，僅僅是持有出家相和形象而被稱為出家罷了。 這是無種姓住者補特伽羅的第五相。此外，無種姓住者補特伽羅，無論做任何身、語、意的善業， 所有這些都是爲了有的意樂，即爲了希求後世更殊勝的有，或爲了受用的意樂，即爲了希求更殊勝的受用而做。這是無種姓住者補特伽羅的第六相。 具足何等法則稱為不般涅槃法之補特伽羅，此即是不般涅槃法補特伽羅之數，其相有如是等諸多相。 於此，何者為種姓住者補特伽羅？答：種姓住者補特伽羅即是種姓住者，有未入且未決定出離者，有住于種姓且入而未決定出離者，有住于種姓且入而決定出離者。 有鈍根者、中根者、利根者，行貪者、行嗔者、行癡者，生於無暇處者、生於有暇處者，具放逸者、具不放逸者，邪入者、非邪入者，有障者、無障者，遠者、近者，未成熟者、已成熟者，不清凈者、清凈者。 其中，種姓住者補特伽羅唯是種姓住者而未入且未決定出離者為何？譬如此處某補特伽羅唯具出世間法之種子， 然尚未善依止或依止善士，未聽聞正法，未于如來所說法律生起信心，不受持清凈戒律，不受持聞法，不增長佈施，不修習見解。 此即是唯住種姓而未入且未決定出離者。何為住于種姓且入而未決定出離者？應知即是前述黑分之對治白分中住于種姓且入而未決定出離者， 其特點是尚未獲得聖道及其果位的離煩惱。

།རིགས་ལ་གནས་ལ་ཞུགས་ཤིང་ངེས་པར་བྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། དེ་དག་གཉིས་བརྗོད་ནས། བྱེ་བྲག་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་དང་། དེའི་ འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དེ་ཡོད་དོ།།དེ་ལ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དམིགས་པ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ དབང་པོ་དད་པ་དང་།བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དག་ཤིན་ཏུ་བུལ་བར་འཇུག་ཅིང་དལ་བར་འཇུག་ལ། ཆོས་དང་དོན་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་དང་། མྱུར་བ་དང་། དེ་ཁོ་ན་རབ་ཏུ་འབྱེད་པར་ཡང་མི་ནུས་ཤིང་མཐུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་ དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་དབང་པོ་འབྲིང་གང་ཞེ་ན། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དམིགས་པ་ལ་དབང་པོ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་བུལ་ཤིང་དལ་བར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པར་ཐམས་ཅད་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་དབང་པོ་འབྲིང་ཞེས་བྱའོ། །གང་ ཟག་དབང་པོ་རྣོན་པོ་གང་ཞེ་ན།གང་ཟག་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་དམིགས་པ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དབང་པོ། །དད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དག་བུ་ལ་བ་མ་ཡིན་པར་འཇུག་ཅིང་དལ་བ་མ་ཡིན་པར་འཇུག་ལ། ཆོས་དང་དོན་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་དང་། མྱུར་བ་དང་། དེ་ཁོ་ན་རབ་ཏུ་འབྱེད་པར་ཡང་ནུས་ཤིང་མཐུ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག འདོད་ཆགས་སྤྱད་པ་གང་ཞེ་ན།ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དྲག་པོ་དང་འདོད་ཆགས་ཡུན་རིང་པོར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་འདོད་ཆགས་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་ཞེ་སྡང་སྤྱད་པ་གང་ཞེ་ན། ཞེ་སྡང་བར་འགྱུར་བ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ དང་མཐུན་པའི་དམིགས་པ་ལ་ཞེ་སྡང་དྲག་པོ་དང་ཞེ་སྡང་ཡུན་རིང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་ནི་གང་ཟག་ཞེ་སྡང་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་གཏི་མུག་སྤྱད་པ་གང་ཞེ་ན། ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ལ་གཏི་མུག་དྲག་པོ་དང་གཏི་མུག་ཡུན་རིང་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་ པ་སྟེ།དེ་ནི་གང་ཟག་གཏི་མུག་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་མི་ཁོམ་བར་སྐྱེས་པ་དང་། བག་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ལོག་པར་ཞུགས་པ་དང་། བསྒྲིབས་པ་རྣམས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཁོམ་པར་སྐྱེས་པ་དང་། བག་ཡོད་པ་དང་ལྡན་ པ་དང་།ལོག་པ་མ་ཡིན་པར་ཞུགས་པ་དང་། མ་བསྒྲིབས་པ་དག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ཟག་ཡུན་རིང་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་དུས་རིང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡུན་རིང་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །སྦྱོར་བ་ཡུན་རིང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡུན་རིང་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་ དུས་ཡུན་རིང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡུན་རིང་བ་གང་ཞེ་ན།ཚེ་རབས་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་དག་དང་། ཚེ་རབས་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་དག་དང་། ཚེ་རབས་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་དག་གི་འོག་ཏུ་འདོད་རྐྱེན་རྙེད་ནས། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་སྐལ་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྱོར་བ་ཡུན་རིང་ པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡུན་རིང་བ་གང་ཞེ་ན།གང་ཟག་རིགས་ལ་གནས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། མ་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རྐྱེན་མྱུར་དུ་འཐོབ་པའི་སྐལ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་མ་ བརྩམས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་སྦྱོར་བ་ཡུན་རིང་བའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡུན་རིང་བ་ཡིན་གྱི་།དུས་ཡུན་རིང་བས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་གང་ཟག་ཡུན་རིང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་ཐག་ཉེ་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་དུས་ཐག་ཉེ་བས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཐག་ཉེ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །སྦྱོར་ བ་ཐག་ཉེ་བས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཐག་ཉེ་བ་ཡང་ཡོད་དོ།

什麼是住于種姓並且決定出離的補特伽羅呢？說明這兩者之後，其差別是聖道，以及獲得其果斷除煩惱。 其中鈍根補特伽羅是什麼呢？對於所緣補特伽羅事物，也就是與聞所生、思所生、修所生作意相應的信根、精進根、念根、定根、慧根極其遲鈍而緩慢，於法與義的抉擇、迅速及如實抉擇也無能無力，這就稱為鈍根補特伽羅。 其中中根補特伽羅是什麼呢？對於所知事物所緣，諸根不是極其遲鈍緩慢，其餘如前廣說，這就稱為中根補特伽羅。 利根補特伽羅是什麼呢？補特伽羅對於所知事物所緣，也就是與聞所生、思所生、修所生作意相應的信根、精進根、念根、定根、慧根不遲鈍不緩慢，於法與義的抉擇、迅速及如實抉擇有能有力，這就稱為利根補特伽羅。 貪行補特伽羅是什麼呢？對於貪著所緣生起猛烈貪慾和長時貪慾，這就稱為貪行補特伽羅。 嗔行補特伽羅是什麼呢？對於引生嗔恚、忿怒相應的所緣生起猛烈嗔恚和長時嗔恚，這就稱為嗔行補特伽羅。 癡行補特伽羅是什麼呢？對於所知事物生起猛烈愚癡和長時愚癡，這就稱為癡行補特伽羅。 生於非暇、具放逸、入邪道及有障礙的補特伽羅，應如前了知。與此相反的是生於暇滿、具正念、入正道及無障礙的補特伽羅，應當了知。 久遠補特伽羅是什麼呢？有補特伽羅以長時間而般涅槃為久遠，也有以長時修行而般涅槃為久遠。 其中以長時間而般涅槃為久遠是什麼呢？經過數百生、數千生、數萬生之後，獲得所欲因緣，具有圓滿般涅槃的機緣。 以長時修行而般涅槃為久遠是什麼呢？補特伽羅唯住于種姓而未入道，這具有迅速獲得般涅槃因緣的機緣。這僅僅是尚未開始為般涅槃而修行，因長時修行故為久遠般涅槃，而非因長時間，這就稱為久遠補特伽羅。 近補特伽羅是什麼呢？有補特伽羅以短時間而般涅槃為近，也有以短時修行而般涅槃為近。

།དེ་ལ་དུས་ཐག་ཉེ་བས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཐག་ཉེ་བ་གང་ཞེ་ན། ལུས་དང་གནས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐ་མལ་ལ་གནས་ཤིང་དེ་ལུས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྐད་ཅིག་དེ་ལ་བར་ ཆད་མེད་པར་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་ནི་དུས་ཐག་ཉེ་བས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཐག་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ཐག་ཉེ་བས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཐག་ཉེ་བ་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་ལ་གནས་ཤིང་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་གང་ ཟག་ཐག་ཉེ་བ་ཞེས་བྱའོ།།གང་ཟག་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་གང་ལ་གནས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཐ་མའི་ལུས་ཕྱི་མ་མ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། གང་ཟག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་གང་ལ་གནས་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཐ་མའི་ལུས་ཕྱི་མ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་རྣམ་པར་མ་དག་པ་གང ཞེ་ན།གང་ཟག་འཕགས་པའི་ལམ་མ་བསྐྱེད་ཅིང་། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་རྣམ་པར་མ་དག་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ཟག་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ ནི་རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཞེས་བྱ་སྟེ།འདི་ལྟ་སྟེ། མ་ཞུགས་པ་རྣམས་གཞུག་པར་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། རྣམ་པར་མ་དག་པ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བ་གང་དག་གི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་ཞིང་།ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དག་བསྐོར་བར་མཛད་པ་དང་། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་འཆའ་བར་མཛད་པ་དག་ཡིན་ནོ། །བར་གྱི་སྡོམ་ནི། རང་བཞིན་དང་ནི་དེ་རྣམས་གཞག་།རྟགས་རྣམས་དང་ནི་གང་ཟག་དག་།དེ་དག་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་ཏེ། རིགས་ ཀྱི་སར་ནི་ཤེས་པར་བྱ།།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལས་རིགས་ཀྱི་ས་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ལ་འཇུག་པའི་ས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འཇུག་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། ཞུགས་ པའི་གང་ཟག་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་འཇུག་པའི་ས་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་འཇུག་པའི་རང་བཞིན་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ས་བོན་གྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི། གང་གི་ཚེ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཡོད་ཅིང་། ཡུལ་དབུས་ཀྱི་མི་རྐུན་མ་མ་ཡིན་པ་དག་དང་། ཀླ་ཀློ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སུ་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་དང་པོ་ཁོ་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ལྟ་བ་དང་། དྲུང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་རྙེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་དག་ལས་ཆོས ཐོས་ནས་དང་པོར་དད་པ་ཐོབ་པ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དང་། ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་། གཏོང་བ་སྤེལ་བ་དང་། ལྟ་བ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཆོས་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་ལུས་ཞིག་ཅིང་ཚེ་དེ་ཡང་དག་པར་འདས་ནས་ཀྱང་། རྣམ་པར་ སྨིན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གིས་ཟིན་པའི་དབང་པོ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་།དེའི་དེ་དག་ཀྱང་དད་པ་ཤིན་ཏུ་མཆོག་རྣམས་དང་། ཤིན་ཏུ་གཙོ་བོ་དག་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང་། ཐོས་པ་གཟུང་བ་དང་། གཏོང་བ་ སྤེལ་བ་དང་།ལྟ་བ་སྦྱངས་པ་ཤིན་ཏུ་མཆོག་དང་། གཙོ་བོ་དང་། དམ་པར་གྱུར་པ་དག་གི་རྟེན་དུ་གྱུར་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།

什麼是由時間臨近而涅槃臨近呢？即安住于平常的身體和處所，以此身體圓滿涅槃，在當下剎那無障礙地現前斷除煩惱，這就是由時間臨近而涅槃臨近。什麼是由加行臨近而涅槃臨近呢？即安住並趣入種姓者，這些總攝為一即稱為臨近補特伽羅。 什麼是未成熟補特伽羅呢？即尚未獲得依止后將涅槃及趣入決定正性的最後後有身的補特伽羅，這稱為未成熟補特伽羅。什麼是已成熟補特伽羅呢？即已獲得依止后將涅槃及趣入決定正性的最後後有身的補特伽羅，這稱為已成熟補特伽羅。 什麼是不清凈補特伽羅呢？即未生起聖道，未現前證得離煩惱果的補特伽羅，這稱為不清凈補特伽羅。什麼是清凈補特伽羅呢？應知與此相反。這些稱為安住種姓的諸補特伽羅，即：爲了令未趣入者趣入，令未成熟者成熟，令不清凈者清凈，諸佛世尊出現於世間，轉法輪，制定學處。 中間偈頌：自性及安立，諸相及補特伽羅，彼等一切總攝，應知為種姓地。聲聞地中種姓地竟。 其中什麼是趣入地呢？答：趣入的自性、安立、已趣入補特伽羅的諸相及已趣入的諸補特伽羅，這一切總攝稱為趣入地。 其中什麼是趣入自性呢？此中，安住種姓且具足涅槃種子法的補特伽羅，當有佛出世，生於中土非盜賊、非邊地人等處，如前廣說，首先得見諸佛及佛聲聞，得以親近、承事，從彼等聞法後首先獲得信心、受持凈戒、受持聞法、增長佈施、修習見解。 此後，由於受持正法的因緣，身壞命終后，獲得殊勝的異熟六處所攝諸根，彼等又成為生起最勝信心、最上信心的所依，成為受持凈戒、受持聞法、增長佈施、修習見解最勝、最上、最妙的所依。

།དད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཤིན་ཏུ་མཆོག་དང་། གཙོ་བ་དང་། དམ་པར་གྱུར་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཞན་གྱི་རྟེན་དུ་ འགྱུར་ཞིང་།རྣམ་པར་སྨིན་པ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་དགེ་བ་གཞན་དག་གི་རྟེན་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་གཅིག་གི་རྒྱུ་དང་རྟེན་དུ་གཅིག་གྱུར་པའི་སྦྱིན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པས། གོང་ནས་གོང་དུ་གང་ལ་གནས་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཐ་མའི་ལུས་ཕྱི་མ་ཐོབ་པའི་བར་གྱི་སྐྱེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དེའི་ཚེ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྲོ་བར་བྱ བ་དང་།རིམ་གྱིས་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལམ་གང་ཡིན་པ་དང་། ལམ་སྲང་གང་ཡིན་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་ཞུགས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་འཇུག་ པའི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱའོ།།འཇུག་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཞེ་ན། རིགས་ཡོད་པ་དང་། འཇུག་པ་ཡོད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡོད་པ་སྟེ། ཞུགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཡོངས་སུ་སྨིན་ པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ།།ཞུགས་པ་ཡང་ཡིན། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཞུགས་པ་ཡང་ཡིན། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཞུགས་པ་ ཡང་མ་ཡིན།ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་རིགས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཞུགས་པ་གང་ཞེ་ན། རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་གིས་སྔོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་ དད་པ་མ་ཐོབ་པ་ལས་དང་པོར་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དང་།ཐོས་པ་འཛིན་པ་དང་། གཏོང་བ་སྤེལ་བ་དང་། ལྟ་བ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་དེ་ཉིད་ གང་ལ་གནས་ན།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ལུས་ཐ་མའི་ལུས་ཕྱི་མ་ཐོབ་པ་མ་གཏོགས་པ། ཞུགས་པའི་གོང་ཡན་ཆད་ནས་སྐྱེ་བ་གོང་ནས་གོང་མ་དག་ཏུ་དབང་པོ་ཤིན་ཏུ་མཆོག་དང་། གཙོ་བོ་དང་། དམ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དག་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་གང་ཞེ་ན། དེས་གང་ལ་གནས་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར བའི་ཐ་མའི་ལུས་ཕྱི་མ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཞུགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དང་ པོར་དད་པ་དང་།ལྟ་བ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་བར་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་གོང་དུ་ནི་སྐྱེ་བ་གཅིག་ཙམ་ཡང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཞུགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ།

信心等法成為極其殊勝、最勝和神聖的法，這些也將成為其他異熟果的所依，而那異熟果也將成為出世間法和隨順其他善法的所依。如是一者成為一者的因和所依，由修習佈施力，從此至彼，直至獲得最後身，住于其中而入于圓寂和真實決定的特殊生處，這稱為趣入。 為什麼呢？因為在那時爲了獲得涅槃、趣向涅槃、次第趣向和究竟圓滿的緣故，凡是道、道路和修行，皆已趣入、正趣入和善趣入，因此稱為趣入，這就是趣入的自性。 什麼是趣入的建立？有種姓、有趣入、有成熟因和有成熟。有唯是趣入而非成熟因亦非成熟者。有是趣入亦是成熟因而非成熟者。有是趣入亦是成熟而非成熟因者。有非趣入亦非成熟因亦非成熟者。 其中何為種姓？答：如前所說。其中何為趣入？住于種姓的補特伽羅，先前于如來所說法律中未獲得信心，今初獲得信心，並受持凈戒、受持聞法、廣行佈施、修習見解，這稱為趣入。 什麼是成熟因？即如是趣入的補特伽羅，除了住于其中而入于圓寂和真實決定所獲得的最後身外，從趣入以上，於一切生處中修習極其殊勝、最勝、神聖和極為殊勝的諸根，這稱為成熟因。 其中何為成熟？即彼住于其中而入于圓寂和真實決定所獲得的最後身，這稱為成熟。 其中何為唯是趣入而非成熟因亦非成熟？即于如來所說法律中初獲得信心乃至修習見解，而其後連一生也不修行者，這稱為唯是趣入而非成熟因亦非成熟。

།དེ་ལ་ཞུགས་ པ་ཡང་ཡིན།ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དང་པོ་དད་པ་དང་། ལྟ་བ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་བར་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པར་གྱུར་ལ། དེའི་གོང་དུ་ནི་སྐྱེ་བ་གཅིག་གམ། གཉིས་སམ། རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་ཀྱང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་མོད་ཀྱི། གང་ལ་གནས་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཐ་མའི་ལུས་ཕྱི་མ་མ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཞུགས་པ་ཡང་ཡིན། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཞུགས་པ་ཡང་ཡིན། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན་། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་དེ་ཉིད་ཀྱིས། གང་ལ་གནས་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། ཡང་དག པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཐ་མའི་ལུས་ཕྱི་མ་ཐོབ་ཅིང་རྙེད་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་ནི་ཞུགས་པ་ཡང་ཡིན། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཞུགས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན།ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་རིགས་ཁོ་ན་ལ་གནས་ལ། མ་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་ཞུགས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཡོངས་ སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན།ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འོན་ཀྱང་དེ་ནི་འཇུག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་གང་འཇུག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ཡང་ ཡོད་དེ།འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་རིགས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་འཇུག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཡང་གཏན་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ལྟ་ཡོད་པ་ ཡིན་རེ་སྐན།། །། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས། བམ་པོ་གཉིས་པ། །དེ་ལ་གང་ཟག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི། གནས་དྲུག་གིས་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། དྲུག་གང་ཞེ་ན། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་དང་ལྡན་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་འབྲིང་དང་ལྡན་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་དང ལྡན་པ་དང་།མཐར་ཐུག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པ་དང་། མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པས་སོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། རིགས་ལ་གནས་པ་ནི་ཡིན་ལ། ད་དུང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དང་པོར་དད་པ་དང་། ལྟ་བ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་བར་དག་མ་ཐོབ་པ་གང་ ཡིན་པ་སྟེ།དེ་ནི་གང་ཟག་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། རིགས་ལ་གནས་པ་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ་དང་པོར་དད་པ་དང་། ལྟ་བ་སྦྱོང་བའི་བར་དག་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་དགེ་བའི་རྩ་བ་འབྲིང་དང་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་རིགས་ལ་གནས་པས་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་ལ། དང་པོར་དད་པ་ཐོབ་ཅིང་ལྟ་བ་སྦྱངས་པའི་བར་དུ་ཡང་བྱས་ལ། དེའི འོག་ཏུ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གམ།གཉིས་སམ། རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བར་ཡང་བྱེད་ལ། གང་ལ་གནས་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཐ་མའི་ལུས་ཕྱི་མ་ནི་མ་ཐོབ་པ་ གང་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་ནི་གང་ཟག་དགེ་བའི་རྩ་བ་འབྲིང་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། གང་གི་ཚེ་གང་ལ་གནས་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཐ་མའི་ལུས་ཕྱི་མ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་ནི་གང་ཟག་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ།

那麼什麼是已入而且是令成熟卻非已成熟呢？即是對如來所說的法律，從最初獲得信心直至修習見解，在此之前經過一生、二生或者極多生修行，但尚未獲得住于其中而般涅槃及入決定正性的最後之身者，此即是已入而且是令成熟卻非已成熟。 那麼什麼是已入而且是已成熟卻非令成熟呢？即是如此入道的補特伽羅，已得到住于其中而般涅槃及入決定正性的最後之身者，此即是已入而且是已成熟卻非令成熟。 那麼什麼是非已入、非令成熟、非已成熟呢？即是唯住于般涅槃法性的補特伽羅種性而未入者，此即是補特伽羅非已入、非令成熟、非已成熟，然而此人確實具有入道及成熟的機緣。 有些補特伽羅唯一不具有入道及成熟的機緣，即是不具般涅槃法性種性的補特伽羅，此即完全不具有入道及成熟的機緣，更不用說具有般涅槃的機緣了。 聲聞地第二品：所有這些補特伽羅都攝於六處，何為六處？具足機緣者、具小善根者、具中善根者、具大善根者、住于究竟加行者、已成究竟者。 其中什麼是具足機緣的補特伽羅？即是住于種性但尚未獲得對如來所說法律最初的信心乃至修習見解者，此即名為具足機緣的補特伽羅。 其中什麼是具小善根的補特伽羅？即是住于種性者已獲得對如來所說法律最初的信心乃至修習見解者，此即名為具小善根的補特伽羅。 其中什麼是具中善根的補特伽羅？即是住于種性的補特伽羅已獲得對如來所說法律最初的信心並修習見解，其後經過一生、二生或極多生修行並漸次增進，但尚未獲得住于其中而般涅槃及入決定正性的最後之身者，此即名為具中善根的補特伽羅。 其中什麼是具大善根的補特伽羅？即是漸次增進的補特伽羅，當獲得住于其中而般涅槃及入決定正性的最後之身者，此即名為具大善根的補特伽羅。

།དེ་ལ་གང་ཟག་མཐར་ཐུག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་གང་ལ་གནས་ན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། ཡང་དག་པ་ཉིད་ དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའི་ཐ་མའི་ལུས་ཕྱི་མ་ཐོབ་ཅིང་།ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་དམ་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ཡང་ཐོབ་ནས། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་བརྩོན་པར་བྱེད་ལ། ད་དུང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཟག་ པ་ཟད་པ་ནི་མ་ཐོབ་ཅིང་།མཐར་ཐུག་པར་ཡང་མི་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་མཐར་ཐུག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་གདམས་ཤིང་ རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཡང་ཐོབ་ལ། བྱ་བ་བྱས་ཤིང་མཆོག་ཏུ་བསིལ་བའི་དངོས་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གང་ཟག་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་ཟག་སྐལ་བ་དང་ལྡན་ པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནི་རིགས་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས།དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་དག་ཐོབ་ཅིང་ཞུགས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་དག་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་འབྲིང་དག་ཐོབ་ཅིང་དེ་དག་གིས་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྨིན་ པར་བྱེད་དོ།།དེ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ན། དགེ་བའི་རྩ་བ་འབྲིང་དག་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་དག་འཐོབ་ཅིང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་དག་གི་རྒྱུས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་ལུས་ཐོབ་པ་ནས། གང་གི་ཚེ་ཚོགས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་ཡང་རེག་པར་བྱེད་ལ། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་བའི་འབྲས་བུའམ། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུའམ། ཕྱིར་མི་འོང་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ལ། འབྲས་བུའི་མཆོག་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ནི། །མཐར་ཐུག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་གི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་ན་ནི་མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ དྲུག་པོ་དེ་དག་གིས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དང་པོ་དང་།དབུས་དང་། མཐའ་དག་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རིགས་ཀྱིས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་པོ་བསྟན་ཏོ། །མཐར་ཐུག་པར་གྱུར་པས་ནི་མཐའ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་དག་གིས་ནི་དབུས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཅི་ཞུགས་ པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དུས་ཀྱི་ཚད་ངེས་ཤིང་མཉམ་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་དུས་ཀྱི་ཚད་མ་ངེས་ཤིང་མི་མཉམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་དུས་ཀྱི་ཚད་ ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་མཉམ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་དེ་དག་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་དང་། རྐྱེན་ཇི་ལྟར་རྙེད་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ནི་ཡུན་རིང་པོས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཧ་ཅང་ཡུན་རིང་པོ་མ་ཡིན་པས་སོ། ། ཁ་ཅིག་ནི་མྱུར་བ་ཁོ་ནས་སོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་པས། མྱུར་བར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་། གདོན་མི་ཟ་བར་སྐྱེ་བ་གསུམ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་ལ་ནི་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །གཅིག ལ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ།།གཅིག་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་ན་ནི། དེ་གདོན་མི་ཟ་བར་སློབ་པས་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། །རེ་ལྟར་ཐོགས་ན་ཡང་སྲིད་པ་བདུན་ ལས་ལྷག་པར་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དོ།དེ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱའོ།

什麼是安住于究竟加行的補特伽羅呢？即是指某補特伽羅已獲得最後之身，爲了斷盡諸漏，已獲得聽聞真實教誡和隨教正法，精進于真實，然而尚未獲得一切種類的斷盡諸漏，也未達到究竟，此即稱為安住于究竟加行的補特伽羅。 什麼是已成究竟的補特伽羅呢？即是為斷盡諸漏，如實修行所教誡和隨教之法，已獲得一切種類的斷盡諸漏，已作所作，獲得最極清涼之法，此即稱為已成究竟的補特伽羅。 其中，具有善根性的補特伽羅依止種姓而住，獲得並趣入小善根。趣入之後，依止並安住于小善根，獲得中等善根，並以此令自身成熟。 如是令自身成熟時，依止並安住于中等善根，獲得併成熟大善根。由大善根之因獲得如實成就之身後，當其修集資糧，獲得一心專注，趣入真實決定，現證預流果、一來果或不還果，然尚未現證最勝阿羅漢果之時，即稱為安住于究竟加行。 當現證斷盡一切煩惱的阿羅漢果時，即是已成究竟。 以上六種補特伽羅的建立，顯示了聲聞行的始、中、終。其中，種姓顯示聲聞行之始，已成究竟顯示其終，其餘則顯示其中。 於此，是否所有已趣入的補特伽羅都有確定且相等的涅槃時限？還是所有人的涅槃時限都不確定且不相等呢？ 答：他們所有人的涅槃時限既不確定也不相等。然而，應當了知他們是隨其種姓和所獲得的因緣而般涅槃。有些經長時間而般涅槃，有些不太長時間，有些則很快。 雖然如此，在所有安住種姓的補特伽羅中，最快般涅槃者也必定成就三生：一生趣入，一產生熟，一生已成熟並於其中般涅槃。 若不般涅槃，則必定以有學身命終，最多也不會超過七次受生。這即是趣入的建立。

།ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ནི་ཞུགས་པ་ཁོ་ན་ཙམ་གྱིས་གང་གི་ཚེ། ཚེ་གཞན་དུ་འཕོས་ཤིང་རང་གི་སྟོན་པ་དང་། ཆོས་འདུལ་ བ་དག་བརྗེད་པར་གྱུར་ཀྱང་།ཉེས་པར་བཤད་པ་དང་། ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བ་དག་ཡོད་ཅིང་མེད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཉེས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་འདུལ་བའི་བསྔགས་པ་དང་། བསྟོད་པ་དང་། ཕན་ཡོན་དག་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་ཐོས་ཀྱང་། དེ་ལ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་ཅིང་རབ་ ཏུ་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་དོ།།ཞུགས་ཤིང་རབ་ཏུ་བྱུང་ན་ཡང་། དཔེར་ན་སྦྲང་རྩི་ལས་སྐྱེས་པའི་སྲོག་ཆགས་ཚར་བཅུག་པའམ། འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ལྗན་ལྗིན་གྱི་རྫབ་ཏུ་བཅུག་པ་བཞིན་དུ། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་གྱི་རྒྱུའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ནས་དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ མི་དགའ་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཕྱིར་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ།།ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་འདུལ་བའི་བསྔགས་པ་དང་། བསྟོད་པ་དང་། ཕན་ཡོན་ཅུང་ཟད་ཙམ་དང་ངན་ངོན་ཙམ་དག་མཉན་ཀྱང་རུང་མ་མཉན་ཀྱང་རུང་། ཐོས་ཀྱང་རུང་མ་ཐོས་ཀྱང་རུང་སྟེ། མྱུར་བ་ མྱུར་བ་ཁོ་ནར་དེ་ལ་འཇུག་ཅིང་།རབ་ཏུ་འབྱུང་ལ། དེ་ལྟར་ཞུགས་ཤིང་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་ཀྱང་། དཔེར་ན་སྦྲང་རྩི་ལས་སྐྱེས་པའི་སྲོག་ཆགས་སྦྲང་རྩིར་བཅུག་པའམ། འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་འདོད་པའི་སྤྱོད་པ་གྱ་ནོམ་པ་དག་ལ་བཀོད་པ་བཞིན་དུ། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། སྔོན་གྱི་ རྒྱུའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ནས།དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་དགའ་བ་བཞིན་དུ་གནས་ཤིང་། ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ནི། རེ་ཞིག་ངན་སོང་དང་། མི་ཁོམ་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ རྣམས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ན་ཡང་།མི་ཁོམ་པ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ལ་དགོངས་ནས། །གང་ལ་འཇིག་རྟེན་ཡང་དག་ལྟ། །ཆེན་པོ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་དེ། །ཚེ་རབས་སྟོང་ཕྲག་རྣམས་སུ་ཡང་། ། ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་གང་གི་ཚེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཆེན་པོ་དག་ལ་རིམ་གྱིས་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། མི་ཁོམ་པ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་ལ་བྱའི། །གཞན་དག་ལ་ཞུགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ ནི་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ནི་སངས་རྒྱས་སམ། ཆོས་སམ། དགེ་འདུན་གྱི་ཡོན་ཏན་དག་ཐོས་སམ། དྲན་ནས་དགེ་བ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་ལྡན་པའི་དད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་སེམས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་། དམིགས་པ་དེས་ ཡང་དང་ཡང་དུ་དད་པས་བརླན་པའི་སེམས་ཀྱིས་མཆི་མ་ཁྲུག་ཅེས་བྱེད་པ་དང་།སྤུ་ཟིང་ཞེས་བྱེད་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཀུན་འབྱུང་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་ ལ།རང་བཞིན་གྱིས་ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་ཤས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ནི། ལུང་ནོད་པ་དང་། ཁ་ཏོན་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཞུ་བ་དང་། རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱ་བ་དང་། ཡིད་ལ་བྱ་བ་དག་ལ་འདུན་ཅིང་འདུན་པ་དྲག་པོ་དང་ལྡན་ལ། དགེ་བ་གང་ཡིན་ཞེས་ཚོལ་བར་བྱེད་དེ། །དེ་ནི་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལས་ཀྱི་མཐའ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ ཐམས་ཅད་དང་།དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ། དམ་དུ་རྩོམ་པ་དང་། བརྟན་པར་རྩོམ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ངེས་པར་རྩོམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ།

如果問什麼是入流者的標誌，對此，住于種姓的補特伽羅僅僅以入流，即使轉生他世而忘記自己的導師和律法，也能辨別邪說和善說的律法，而不會沒有這種辨別能力。即使多次聽聞邪說律法的讚歎、稱揚和功德，也不會趣入其中而出家。 即使入于其中而出家，就像蜜蜂生於蜂蜜中被放入蜂蜜，或者貪慾享樂者被放入污泥中一樣，也就是說，僅僅由於往昔因緣力的緣故，自然而然地不喜歡住于其中，很快就會退出。 對於善說律法的讚歎、稱揚和功德，不管是聽聞一點點還是完全沒聽聞，不管是瞭解還是不瞭解，都會很快趣入其中而出家。如此入于其中而出家后，就像蜜蜂生於蜂蜜中被放入蜂蜜，或者貪慾享樂者被安置於殊勝的欲樂行為中一樣，也就是說，僅僅由於往昔因緣力的緣故，自然而然地喜歡住于其中而不會退出。這是入流者的第一個標誌。 另外，入流者雖然尚未斷除導致墮入惡趣和無暇處的煩惱，但不會轉生於無暇處。世尊針對入流者說道：‘若人具有正見，成就廣大見解，即使經歷千世，也不會墮入惡趣。‘這是指當逐漸趣入能夠成熟的廣大善法時，不會轉生於無暇處，而不是指趣入其他法。這是入流者的第二個標誌。 另外，入流者聽聞或憶念佛、法、僧的功德時，會獲得與決定出離相應的廣大信心，並且由於這種所緣，反覆以具有信心的意樂而流淚、汗毛豎立。這是入流者的第三個標誌。 另外，入流者對於一切生起過失的處所，自然而然具有極大的慚愧心。這是入流者的第四個標誌。 另外，入流者對於受持教法、誦經、請問、修習、作意等充滿強烈的欲求，並且追尋什麼是善法。這是入流者的第五個標誌。 另外，入流者爲了如實修行，對於一切無過失的業行和所有正確受持的善法方面，都會堅定地、穩固地、極其確定地精進。這是入流者的第六個標誌。

།གཞན་ཡང་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འདོད་ ཆགས་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ།ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཆུང་ངུ་ཆུང་ངུ་ངག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། རྒྱུན་གནས་པར་མི་བྱེད་ལ། གཡོ་མེད་པ་དང་། སྒྱུ་མེད་པ་དང་། རྒྱགས་པ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། ངར་འཛིན་པ་ངེས་པར་བཅོམ་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ལ་མངོན་པར་ཞུགས་པ་ དང་།སྐྱོན་ལ་སྡང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་བདུན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་གནས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དག་ལ་སེམས་ཀུན་ཏུ་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། བདག་ཉིད་དཔའ་འགོང་བར་མི་བྱེད་ལ། མཐུ་མེད་པ་ལ་ གནས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་མོས་པ་མང་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་རྣམས་བརྒྱད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞུགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་རྟགས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་མང་དུ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། །དེ་དག་ལས་འདི་ནི་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་དེ་དག་ ཀྱང་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་ངུ་ལ་གནས་པ་དག་གིས་ནི་བར་དུ་འཆད་པ་དང་།རྒྱུན་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པར་མ་དག་པ་སྟེ་ཆུང་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་འབྲིང་ལ་གནས་པ་དག་ནི་འབྲིང་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པ་དག་གི་ནི་བར་དུ་ཆད་ པ་མེད་པ་དང་།རྒྱུན་ཆགས་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་རྣམས་ཡིན་ནོ། ། ཞུགས་པའི་རྟགས་དེ་དག་དང་ལྡན་ན་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ལ་གནས་པ་དང་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་ རྟགས་དེ་དག་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།སྐྱོབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་དག་ལ་ཡེ་ཤེས་དང་གཟིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པས་འདི་ལྟ་སྟེ། རིགས་དང་ཞུགས་པ་དག་།མངོན་སུམ་ དུ་གཟིགས་པའོ་།།ཞུགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་གང་ཞེ་ན། ཞུགས་པའི་གང་ཟག་ཞུགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན། ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། ཡོངས་ སུ་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན།ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡིན་ལ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ངེས་པར་བྱུང་བ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །གང་དག་དེ་དག་ལས་ གཞན་པ་གང་ཟག་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བ་རིགས་ཀྱི་སའི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་དེ་དག་ཀྱང་འདིར་ཅི་རིགས་སུ་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལ་འཇུག་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་། རྣམ་པར་གཞག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་། ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟགས་གང་དག་ཡིན་ པ་དེ་དག་དང་།ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་འཇུག་པའི་ས་ཞེས་བྱའོ། བར་གྱི་སྡོམ་ནི། །རང་བཞིན་དག་ནི་དེ་དག་གཞག་།རྟགས་རྣམས་དང་ནི་གང་ཟག་དག་།དེ་དག་ཐམས་ཅད་མདོར་བསྡུས་ཏེ། །འཇུག་པའི་སར་ནི་ ཤེས་པར་བྱ།།ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ལས་འཇུག་པའི་ས་རྫོགས་སོ།། །།དེ་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ས་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དང་།དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་རགས་པར་ལྟ་ཞིང་ སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་།དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་ཅན་གྱི་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ནི་ཞི་བར་ལྟའོ། །དེ་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་དེ་ལ་ལན་མང་དུ་གནས་པ་ན་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་ཅིང་། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་ཡང་སྙོམས་པར་ འཇུག་གོ་།།དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་གོང་མ་དག་ནས་ཀྱང་། ས་འོག་མ་ཐམས་ཅད་ལ་རགས་པར་ལྟ་ཞིང་ས་གོང་མ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཞི་བར་ལྟའོ།

此外，已入道者是本性貪慾微小的人，煩惱的纏縛微小而生起，不會持續存在，無有虛偽，無有詭詐，已經完全降伏了傲慢、我慢和我執，趣入功德，厭惡過失，這是已入道者的第七種標誌。 此外，已入道者對於廣大的所知境界心不怯弱，不輕視自己，不安住于無力，而有廣大的信解，這是已入道者的第八種標誌。 應當了知已入道者的標誌還有許多與此相似的，這裡只是略說其中一部分而已。 這些標誌對於安住于小善根的已入道者來說是間斷的、不相續的、不清凈的、微小的。對於安住于中等善根者來說是中等的。對於安住于大善根者來說是無間斷的、相續的、清凈的、廣大的。 這些就是已入道者的標誌。具足這些入道標誌者，可以歸入已入道者之數。 應當了知住種姓者和已入道者的這些標誌是可以推測的。救護者諸佛世尊和已達到聲聞聖者彼岸者們以清凈的智慧和見解，現見種姓和入道。 什麼是已入道補特伽羅呢？有的已入道補特伽羅僅僅是入道，既不在成熟中，也未成熟，也非出離。有的在成熟中但未成熟，也非出離。有的已成熟但非出離。有的已出離。這些的差別應如前了知。 其他如鈍根等補特伽羅的差別，如種姓地中所說的那些，在此也應隨宜了知。 其中，入道的自性、安立、已入道補特伽羅的標誌以及已入道補特伽羅等一切總攝，稱為入道地。 中間偈頌：自性及安立，諸標誌補特伽羅，彼等一切總攝，應知為入道地。 聲聞地·入道地竟。 什麼是出離地？答：以世間道得離貪，以出世間道得離貪，以及彼等之資糧，這些總攝為出離地。 其中，什麼是以世間道得離貪？即如有人觀察欲界為粗重，而觀察具有離生喜樂的初禪為寂靜，有等持和生起。他如是觀察並多次安住其中時，獲得離欲貪，並能入初禪。 如是，從初禪以上諸地，觀察一切下地為粗重，觀察一切上地為寂靜。

།དེ་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་དེ་དག་ལ་ལན་མང་དུ་གནས་པ་ན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་ ཅིང་།འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཡང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལས་གོང་ན་ཡང་མེད་ལ་དེ་ལས་ལྷག་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་ འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་འདི་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་མཐོང་བ། འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མཁས་པ། འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོ་བ་ལ་ལ། སྡུག་བསྔལ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་ལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་ལ་འགོག་ པ་དང་།ལམ་ལ་ལམ་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང་སློབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན། དེའི་གོང་དུ་ལམ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་ན། ཁམས་གསུམ་པའི་མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བདག་ཉིད་འབྲལ་བར་བྱེད། རྣམ་ པར་གྲོལ་བར་བྱེད་ཅིང་།དེ་ལྟར་དེ་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་གི་འབྱོར་པ་དང་། གཞན་ གྱི་འབྱོར་པ་དང་།དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དང་། དབང་པོ་སྡོམ་པ་དང་། ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ཉིད་དང་། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ཉིད་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་ གཉེན་དང་།དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་། སེམས་པ་དང་བར་ཆད་མེད་པ་དང་། གཏོང་བ་སྤེལ་བ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་རྒྱན་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཆོས་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བའི་ཚོགས་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལ་བདག་གི་འབྱོར་པ་དང་། གཞན་གྱི་འབྱོར་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་སྔར་ས་བོན་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྐྱེན་སྨན་པ་བཤད་པའི་སྐབས་ཀྱིས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གང ཞེ་ན།འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་དང་། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་དང་། ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དག་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་ བ་དང་།བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པས་བླངས་ཤིང་སློབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བསླབ་པའི་གཞི་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དག་ལ། ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ལོག་པ་དང་། ངག་གི་ལས་ཀྱི་མཐའ་མ་ ལོག་པར་གྱུར་ཅིང་།མ་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐྱོན་མེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན་། སྡེ་ཚན་བདུན་པོ་དག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྡེ་ཚན་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་ལས་སྡོམ་པ་ཡང་མང་པོར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །སྐབས་འདིར་ནི་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་སྤྱོད་ལམ་མམ། འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ འམ།དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས། འཇིག་རྟེན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་འཇིག་རྟེན་དང་མི་འགལ་བ་དང་། འདུལ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞིང་འདུལ་བ་དང་མི་འགལ་བའི་ཆོ་ག་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།

如是觀察並多次安住于彼等時，獲得離欲直至無所有處，並且入定於非想非非想處，這稱為以世間道離欲。此上再無有，此外亦無勝。 其中以出世間道離欲者為何？即於此，若有善士見聖者，通達聖法，善巧聖法，如實了知苦為苦、集為集、滅為滅、道為道，具足有學智慧及見解，其後修道時，於三界所見及所修應斷諸法，自身遠離，獲得解脫，如是超越三界，此即稱為以出世間道離欲。 彼等之資糧為何？即：自圓滿、他圓滿、希求善法、戒律守護、根門守護、知食量、初夜后夜不眠精進、正知而行、善知識、聽聞正法、思維、無間斷、廣行佈施、沙門莊嚴，此等諸法即稱為世間及出世間道離欲之資糧。 其中自圓滿、他圓滿及希求善法之差別，應如前述種子圓滿緣起醫師品中所說而知。 其中戒律守護為何？即於此，有人住于具戒，別解脫律儀所防護，儀軌圓滿，行境圓滿，于微細罪亦見怖畏，受持學處而修學。 云何住于具戒？于所受學處，不作邪身業、不作邪語業，無有毀損，無有過失，如是即為住于具戒。 云何別解脫律儀所防護？七眾之戒即稱為別解脫律儀，由彼等差別，律儀亦成多種。此處依比丘律儀而稱為別解脫律儀所防護。 云何儀軌圓滿？即依威儀或臨時所作或善分修行，隨順世間不違世間，隨順律儀不違律儀而具足儀軌。

།དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སྤྱོད་ལམ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོ་ག་འཇིག་རྟེན་དང་ མི་འགལ་ཞིང་འདུལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལྟ་སྟེ་གང་དུ་བཅག་པར་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བཅག་པར་བྱ་བ་དེར། གང་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དམ་པ་རྣམས་དང་། ཡང་དག་པར་སོང་བ་རྣམས་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་ མཐུན་པ་རྣམས་དང་།འདུལ་བ་འཛིན་པ་རྣམས་དང་འདུལ་བ་ལ་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་ཅིང་བཤུང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་འཆག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འཆག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འགྲེང་བ་དང་། འདུག་པ་དང་། ཉལ་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ ན་འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོ་ག་འཇིག་རྟེན་དང་མི་འགལ་ཞིང་འདུལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་གོས་བགོ་བ་དང་། བཤང་བ་དང་། གཅི་བ་དང་། ཆུ་འཐུང་བ་དང་། སོ་ཤིང་ཟ་བ་དང་། གྲོང་དུ་འཇུག་པ་དང་། བསོད་སྙོམས་བསྒྲུབ་པ་དང་། བཟའ་བ་དང་། ལྷུང་བཟེད་བཀྲུ་ཞིང་གཞག་པ་དང་། རྐང་པ་བཀྲུ་བ་དང་། མལ་དང་། སྟན་བཤམས་པ་དང་། དེ་དག་ཉིད་བསྡུ་བ་དང་། ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ལས་དང་། ཆོས་གོས་ཀྱི་ལས་དང་། ཆུང་ཟད་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམས ནི་འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དེ་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་དང་། གང་དུ་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བྱ་བ་དེར་། གང་གིས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་དང་རྩོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྨད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་རྣམས་དང་འདུལ་བ་ལ་བསླབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པར་མི་ འགྱུར་བ་དང་།དམ་པ་རྣམས་དང་། ཡང་དག་པར་སོང་བ་རྣམས་དང་། ཆོས་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ནས་འཕྲལ་གྱི་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོ་ག་འཇིག་རྟེན་དང་མི་འགལ་ཞིང་འདུལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོ་ག་འཇིག་རྟེན་དང་མི་འགལ་ཞིང་འདུལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཁ་ཏོན་བྱ་བ་དང་། བླ་མ་རྣམས་ལ་འདུད་པ་དང་། ལྡང་བའི་ལས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་ལ་གཅིག་ རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བའི་སེམས་ཉེ་བར་གཞག་སྟེ།ནད་གཡོག་བྱ་བ་དང་། འདུན་པ་སྦྱིན་པ་དང་། ལུང་འབོགས་པ་དང་། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཞུགས་པ་དང་། ཆོས་མཉན་པ་དང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ལས་མཁས་ཤིང་ ལེ་ལོ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ལུས་ཀྱི་ཞལ་ཏ་བྱ་བ་དང་།གཞན་དག་ཀྱང་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་དང་། ཆོས་བསྟན་པ་དང་། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པ་དང་། འཇུག་པ་དང་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅའ་བ་དང་། འདུག་པ་དང་གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་དེ་དག་ཅི་རིགས་པར་གང་དུ་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བྱ་བ་དེར་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་དང་། འདུལ་བ་འཛིན་པ་རྣམས་དང་། འདུལ་བ་ལ་བསླབ་ པ་རྣམས་དང་།དམ་པ་རྣམས་དང་། ཡང་དག་པར་སོང་བ་རྣམས་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་དང་ཆོས་མཐུན་པ་རྣམས་དང་། མི་རྩོད་ཅིང་སྨད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོ་ག་འཇིག་རྟེན་དང་མི་འགལ་ཞིང་ འདུལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་ཞེས་བྱའོ།།ཆོ་གའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྤྱོད་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དགེ་སྦྱོང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ ནི་ལྔ་སྟེ།ལྔ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཤན་པའི་གནས་དང་། སྨད་འཚོང་མའི་གནས་དང་། ཆང་ཚོང་གི་གནས་དང་། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དང་། ལྔ་པ་གདོལ་པའི་ཁྱིམ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྨད་པ་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་སྤངས་ནས། སྤྱོད་ཡུལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་གཞན་དག་ཏུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་ཡང་དུས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ།

那麼，如何使依于威儀的儀軌不違背世間且不違背律法呢？即是這樣的：在應當行走的地方，以應當行走的方式行走時，不為世間賢聖者們、正行者們、勝士們所呵責，不為如法者們、持律者們、學律者們所呵責和厭惡，如是而行走。如同行走一般，站立、坐臥等也應當如是了知。 那麼，如何使依于日常事務的儀軌不違背世間且不違背律法呢？所謂日常事務，即是穿著法衣、大小便、飲水、嚼齒木、入村、乞食、進食、洗缽並放置、洗足、鋪設臥具和坐具、收拾這些物品、缽的作務、法衣的作務，以及其他類似的小事，這些稱為日常事務。對於這些事務，也要根據其合理性、應做之處及應做之方式，不與世人爭執且不被呵責，不被持律者們和學律者們呵責，不被賢聖者們、正行者們、如法者們呵責，如是而行。這樣就是依于日常事務的儀軌不違背世間且不違背律法。 那麼，如何使依于善法方面的加行儀軌不違背世間且不違背律法呢？所謂善法方面，即是誦經、禮敬上師、起立、以互相慈悲之心照顧病人、給予同意、傳授教法、精進修習、聽聞佛法、向有智慧且精進的同梵行者請教、勸導他人受持善法、講說佛法、禪修、進入禪定、結跏趺坐、安坐，以及其他類似的法。這就是所謂的善法方面的加行。對於上述善法方面的加行，要根據其合理性、應做之處及應做之方式，不與世人、持律者們、學律者們、賢聖者們、正行者們、勝士們和如法者們爭執且不被呵責，如是而行。這就是依于善法方面的加行儀軌不違背世間且不違背律法。 具足如是種種儀軌者，即是圓滿儀軌。這就是圓滿儀軌。 如何是圓滿威儀呢？沙門不應行處有五種。何為五種？即是：屠夫之處、妓女之處、酒肆之處、王宮、第五為旃陀羅家。應當遠離這些如來所呵責的不應行處，而於其他無過失的行處中行持，且應適時而行。這就是圓滿行處。

།ཇི་ལྟར་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དག་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དག ཅེས་བྱ་བ་ནི།བསླབ་པའི་གཞི་ཕྲ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་གང་དག་ལ་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་དང་། བསླང་བར་བྱ་བ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ལྟུང་བ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དག་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་འདི་ལྟར་ལྟུང་བ་འབྱུང་བ་དེ་ལས་ཚེགས་ཆུང་ངུས་ལྡང་བར་འགྱུར་ བས།དེའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་ལྟུང་བ་འབྱུང་བ་འདིའི་རྒྱུས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་སྐལ་བ་མེད་ པར་འགྱུར་བའམ།ངན་སོང་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བར་བྱ་བའི་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའམ། བདག་ལ་བདག་ཉིད་དམ། སྟོན་པ་འམ། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་སྨད་པར་འགྱུར་བའམ། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་སྨད་པར་འགྱུར་ བའམ།ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་བདག་གི་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་སྙན་པ་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲའི་ཚོགས་གྲགས་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ནས་དེ་དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཚེ་འདི་དང་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་མི་འདོད་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་དེ་དག་ལ་འཇིགས་པར་ལྟ་ཞིང་དེས་ན་སྲོག་ གི་ཕྱིར་ཡང་བསླབ་པའི་གཞི་ཕྲ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དེ་དག་ལ་བསམས་བཞིན་དུ་ལྟུང་བ་འབྱིན་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ།།བརྒྱ་ལ་བརྒྱ་ལམ་ན། བརྗེད་ངས་པས་ལྟུང་བ་འབྱུང་བར་གྱུར་ན་ཡང་། མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་བྱེད་ཅིང་སློང་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ ཙམ་དག་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ན་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཤིང་སློབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེས་སྔོན་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ཚེ་གསོལ་བ་དང་བཞིའི་ལས་ཀྱིས་བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ན། བསླབ་ པའི་གཞི་ཁ་ཅིག་གི་རང་བཞིན་ཐོས་ཤིང་།དེ་ལས་གཞན་པ་བསླབ་པའི་གཞི་ལྷག་མ་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པོ་དག་ཀྱང་། ཟླ་བ་ཕྱེད་ཕྱེད་ཅིང་སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་འདོན་པའི་ཚེ། མཁན་པོ་འམ། སློབ་དཔོན་ནམ། གཏམ་འདྲེས་པ་འམ། ཕེབས་པར་སྨྲ་བ་དང་། སྨོས་འདྲིན་ནམ། གྲོགས་བཤེས་པོ་དག་ལས་ཐོས་ནས། ཐམས་ཅད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་ཁོ་ནར་ཁས་བླངས་པས་དེའི་ཕྱིར། དེས་བསླབ་པའི་གཞི་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་རྒྱུས་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པོ། །དུས དེ་ཕྱིན་ཆད་ནི་བསླབ་པའི་གཞི་གང་དག་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པ།དེ་དག་ལ་ནི་རེ་ཞིག་ལྷུང་བ་མི་འབྱུང་སྟེ། །ལྟུང་བ་ན་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་བྱེད་དོ། །སྔོན་དམ་བཅས་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པས་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་བསླབ་པའི་གཞི་གང་དག་ལ་མི་མཁས་ཤིང་བློ་བྱང་བར་མ་གྱུར་པ་དེ་དག་ ནི།ད་ལྟར་མཁན་པོའམ། སློབ་དཔོན་ནམ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་གནས་དེ་ལས་བྱེད་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་མཁས་པས་ཡང་དག་པར་ལེན་པར་བྱེད་དོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་མཁས་པས་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་རྗེས་ སུ་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ལྷག་ཆད་མེད་པར་སློབ་པར་བྱེད་ཅིང་།བླ་མ་དང་བླ་མ་ལྟ་བུ་དག་གིས་བསྟན་པའི་བསླབ་པའི་གཞི་དེ་དག་ལ་དོན་དང་ཚིག་འབྲུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཤིང་སློབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རེ་ཞིག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྒྱ་ཆེར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དོན་མདོར་བསྡུ་བ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་མདོར་བསྡུ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆུད་མི་ཟ་བའི མཚན་ཉིད་དང་།།རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་ཆུད་མི་ཟ་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ།

如何是對微細罪過也生起畏懼呢？所謂微細罪過，是指對於細微和極其細微的學處，所生起的過失和應當懺悔的過失，這些過失稱為微細罪過。又如此，從這些過失中容易恢復，因此也稱為微細罪過。 對此如何生起畏懼呢？自己因為這些過失的緣故，將無緣獲得未獲得的、證悟未證悟的、現證未現證的，或者將墮入惡趣，或者將被自己、導師或諸天所呵責，或者將被具有智慧的梵行同修依法呵責，或者在十方傳播自己的惡名聲、不好的名聲，認為這是不應該的。因為這些原因會在今生來世帶來不悅之法，所以對此生起畏懼。因此，即使爲了生命也不故意在細微和極其細微的學處中犯戒。 即使百中百次，因忘失而生起過失，也要迅速如法懺悔。如此即是對微細罪過也生起畏懼。 如何是善受學處並且學習呢？答：他在最初受持別解脫戒時，通過白四羯磨受具足戒，聽聞了一些學處的本質，其餘在別解脫經中所說的二百五十條學處，也在每半月誦別解脫經時，從和尚、阿阇黎、談話者、善言者、親教師或善友處聽聞，發誓’我要學習一切’而受持。因此，由於他善受一切學處的緣故而獲得別解脫戒。 從此以後，對於已經精通的學處，暫時不會違犯，若有違犯則如法懺悔。對於先前雖已發誓受持，但尚未精通、尚未熟練的學處，現在則從和尚、阿阇黎或如前所說的善知識處詳細學習而受持。詳細學習受持之後，也要按照所教導的那樣，不多不少地學習，並且對上師和如上師般的人所教導的學處，在義理和文字上無顛倒地受持。 如此即是善受學處並且學習。這是廣說戒律儀的分類。 其中要義攝略是什麼呢？其中世尊所宣說的戒蘊三種特徵，即是要義攝略，也就是：不失壞的特徵、自性的特徵和自性功德的特徵。這些是什麼呢？所說的’安住于具戒’，即是顯示戒律儀不失壞的特徵。

།སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་ བསྡམས་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ།།ཆོ་ག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི། ཕ་རོལ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ ཉིད་བསྟན་ཏེ།འདི་ལྟར་གཞན་གྱིས་ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་དག་མཐོང་ན། མ་དད་པ་རྣམས་ཀྱང་དད་པར་འགྱུར་ལ། དད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཕྱིར་ཞིང་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དད་པ་རྣམས་ལྷག་པར་དད་པར་བྱ་བ་དང་། ཡིད་ལ་འཁྲུག་པར་མི་བྱེད་ཅིང་མི་ ལེན་པ་བརྗོད་པར་མི་བྱེད་དོ།།གཞན་དུ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་། རྗེས་སུ་བསྔགས་པ་དག་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པའི་སྐྱོན་ འབའ་ཞིག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དག་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་དང་། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བླངས་ཤིང་སློབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི། བདག་གི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཁོ་ནའི་ཡོན་ཏན་དང་། རྗེས་སུ་བསྔགས་པའི་མཚན་ ཉིད་བསྟན་ཏོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་གཞན་གྱི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་དང་། རྗེས་སུ་བསྔགས་པ་ཐོབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པར་བྱས་ནས་། རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་ངན་སོང་རྣམས་སུ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ ན།སྔ་མ་བཞིན་དུ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་སྐལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། གང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དག་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་དང་། བསླབ་པའི་གཞི་ཆེན་པོ་དག་ཡང་དག་པར་བླངས་ཤིང་། སློབ་པར་བྱེད་པ་ནི། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་ངན་སོང་རྣམས་ སུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་བདེ་འགྲོ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་།སྔ་མ་བཞིན་དུ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་སྐལ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་དེས་ན་བདག་གི་དབང་གིས་བྱུང་བ་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། རྗེས་སུ་བསྔགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་གྲངས་ གཞན་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ ཡང་དག་པར་བླངས་པ་བསྟན་ཏོ།།སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི། ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ལྷག་པའི་སེམས་དང་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པའི་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་ནི་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱའོ། །ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དག་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བ་དང་། བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ཡང་དག་ པར་བླངས་ཤིང་སློབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི།ཚུལ་ཁྲིམས་བསྒོམས་པ་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་ན་ལེགས་པར་བསྒོམས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་གཅིག་པུ་ལ་ཡང་ བཤད་པ་སོ་སོར་གནས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དེ་ཡང་རྒྱུ་རྣམ་པ་བཅུས་ཉམས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་བཟློག་པ་རྣམ་པ་བཅུས་ནི་ཕུན་ཚོགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།

所說的’以別解脫戒約束’，是顯示自性的特徵。所說的’具足儀軌圓滿和行境圓滿’，是顯示依他而如是正受的別解脫戒功德的特徵。如是，若他人見到其儀軌和行境圓滿，則不信者也會生起信心，有信者也會更加增長，令有信者更加生信，不會心生擾亂且不會誹謗。否則，即使具有戒律，若不具足儀軌和行境圓滿，則不會生起依他而起的功德和隨贊，反而會生起與此相反的過失。 所說的’即便是微細罪過也視為可畏，並且正受學處而修學’，是顯示唯依自力而起的功德和隨讚的特徵。為什麼呢？如是，即使具足儀軌和行境圓滿，獲得依他而起的功德和隨贊，若毀壞戒律，以此因緣也會轉生惡趣，更何況無有如前獲得未得之份。若於微細罪過也視為可畏，並且正受大學處而修學，則以此因緣不會轉生惡趣，而會轉生善趣天人之中，如前也有獲得未得之份。因此，此依自力而起者稱為戒律功德和隨贊。 另外簡要而言，世尊說正受戒律、出離戒律和修習戒律。其中，所說的’安住具戒’，是顯示正受戒律。所說的’以別解脫戒約束’，是顯示出離戒律。如是，由別解脫戒正攝的戒律稱為增上戒學。依增上戒學，修習增上心和增上慧學。如是，為斷盡一切苦而住增上戒為先導而得出離。因此，別解脫戒稱為出離戒律。 所說的’具足儀軌圓滿和行境圓滿，即便是微細罪過也視為可畏，並且正受學處而修學’，是顯示修習戒律。應當以這些方式修習別解脫戒律。如是修習則為善修，應知即使是一個戒律也有六種不同的解說。 此戒律以十種因退失，應知以與此相反的十種則為圓滿。

།ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། དང་པོ་ཉིད་ནས་ཉེས་པར་ བླངས་པ་དང་།ཧ་ཅང་ཞུམ་པ་དང་། ཐལ་ཆེས་པ་དང་། བག་མེད་པ་དང་། ལེ་ལོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་། ལོག་པར་སྨོན་པ་དང་། ཆོ་ག་ཉམས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་། འཚོ་བ་ཉམས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་། མཐའ་གཉིས་སུ་ལྷུང་བ་དང་། ངེས་པར་ འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་།ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉེས་པར་བླངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་རྒྱལ་པོས་གཙེས་པའམ། ཆོམ་རྐུན་ལས་གཙེས་སམ་། །བུ་ལོན་གྱིས་ཉམ་ཐག་པ་ འམ།འཇིགས་པས་ཉམ་ཐག་པའམ། མི་འཚོ་བས་འཇིག་ཤིང་སྐྲག་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་བྱུང་གི་།དགེ་སྦྱོང་གི་ཕྱིར་མ་ཡིན། །བྲམ་ཟེའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བདག་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བདག་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བདག་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། །བདག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱ་ བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཉེས་བར་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཧ་ཅང་ཞུམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ལ་ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། འགྱོད་པ་ཆུང་བ་དང་ལྷོད་ཅིང་གཡེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཧ་ཅང་ཡང་ཞུམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་ན་ཐལ་ཆེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་ཉེས་པར་གཟུང་བ་འཛིན་ཅིང་གནས་མ་ཡིན་པ་འགྱོད་པར་བྱེད་དེ། །དེ་འགྱོད་པར་བྱེད་པའི་གནས་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་འགྱོད་པར་བྱེད་པ་ན་གནས་མ་ཡིན་པ་གཞན་དག་ལ་མནར་བའི་སེམས་སམ། ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་།གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཐལ་ཆེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་བག་མེད་པ་དང་ལེ་ལོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་འདས་པའི་དུས་ལ་བརྟེན་ནས། ལྟུང་བ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་། དེ་བརྗེད་ངས་པར་གྱུར་པས་ འགའ་ཡང་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་མ་བྱས་པ་དང་།འདས་པའི་དུས་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་དུས་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟུང་བ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བརྗེད་ངས་པར་གྱུར་པས། འགའ་ཡང་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་མ་བྱས་པ་དང་། ལྟུང་བ་མ་བྱུང་བའི་སྔ་ རོལ་ནས་ཀྱང་ཕྱིས་ལྟུང་བ་མི་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།།བདག་གིས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སྤྱད་ཅིང་། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་གནས་ན། ཕྱིས་ལྟུང་བ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ཅིང་དེ་ལྟར་གནས་པར་བྱའོ་ཞེས་སྤྲོ་བ་ཤས་ཆེ་བ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཅི་ནས་ཀྱང་ལྟུང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ། དེ་ ལྟར་སྤྱོད་ཅིང་གནས་པར་བྱེད་ཅིང་།དེ་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང་། དབུས་ཀྱི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྔོན་གྱི་དུས་སུ་བྱ་བ་དང་། རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དེས་བག་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞིང་། གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་དང་། ཉལ་བའི་བདེ་བ་དང་། གློས་འབེབས་ པའི་བདེ་བ་བདག་གིར་བྱེད་པ་དང་།མི་མཁས་པ་དང་ལེ་ལོ་ཅན་དང་། སྒྲུབ་མི་ཕོད་པ་ཡིན་ཞིང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་རྣམས་ལ། ལུས་ཀྱི་ཞལ་ཏ་བྱ་བའི་བྱེད་པ་ལོ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ན་བག་མེད་པ་དང་ལེ་ལོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ ན་ལོག་པར་སྨོན་པ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་བདག་ཚུལ་ཁྲིམས་སམ། བརྟུལ་ཞུགས་དང་། དཀའ་ཐུབ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པ་འདིས་ལྷའམ། ལྷ་གང་ཡང་རུང་བ་དག་ཏུ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྨོན་ནས། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དང་། རྙེད་ པ་དང་བསྐུར་སྟི་འདོད་དེ།གཞན་དག་ལས་རྙེད་པ་དང་བསྐུར་སྟི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ལོག་པར་སྨོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཆོ་ག་ཉམས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་ སྤྱོད་ལམ་མམ།འཕྲལ་གྱི་བྱ་བའམ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས། འཇིག་རྟེན་དང་འགལ་བ་དང་འདུལ་བ་དང་འགལ་བའི་ཆོ་ག་སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཆོ་ག་ཉམས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ།

什麼是退失的十種因？第一是從一開始就錯誤受持，過分怯弱，過分放逸，放逸，為懈怠所纏，邪愿，為儀軌退失所纏，為生計退失所纏，墮入二邊，非出離，以及正受持完全退失。 其中，如何是從一開始就錯誤受持戒律？譬如有人因為受到國王迫害，或受到盜賊迫害，或因債務所困，或因恐懼所困，或因生計所迫而恐懼，為此出家，而不是爲了修行，不是爲了婆羅門道，不是爲了調伏自己，不是爲了寂靜，不是爲了涅槃，這就是從一開始就錯誤受持。 如何是過分怯弱？譬如有人對學處無慚愧，少悔過，鬆懈放逸，這就是過分怯弱。 如何是過分放逸？譬如有人執持錯誤見解，對不應悔過之處生起悔過，當對不應悔過之處生起悔過時，對其他不應悔過之處生起惱害心或完全惱害心，並且宣說，這就是過分放逸。 如何是放逸和為懈怠所纏？譬如有人對過去時所生的過失，因忘失而未如法懺悔，如同過去時一樣，對未來和現在時所生的過失，也因忘失而未如法懺悔。在未生過失之前，也不爲了防止將來生起過失，思維’我應當如何行持，如何安住，才能使將來不生過失’而生起大精進心，反而行持、安住于會生起過失的方式。 對於前際相應、后際相應、中際相應，以及前行和隨行都放逸，貪著睡眠之樂、臥具之樂、倚靠之樂，愚鈍懈怠，不能成辦，對於智者同梵行者，不作身體承事，這就是放逸和為懈怠所纏。 如何是邪愿？譬如有人發願：‘愿我以此持戒、禁行、苦行、梵行，成為天神或任何天神。‘發此愿已而修梵行，希求利養恭敬，從他人處謀求利養恭敬，喜愛利養恭敬，這就是邪愿。 如何是為儀軌退失所纏？譬如有人依于威儀、臨時所作、或善法加行，具有如前所說違背世間和違背律教的儀軌，這就是為儀軌退失所纏。

།ཇི་ལྟར་ན་འཚོ་བ་ཉམས་པས་ཡོངས་ སུ་ཟིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་འདོད་ཆེན་ཆེ་བ་དང་། ཆོ་ག་མི་ཤེས་པ་དང་། གསོ་དཀའ་བ་དང་། དགང་དཀའ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པས་ཆོས་གོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅིང་། ཆོས་ཀྱི་མ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པས་ བསོད་སྙོམས་དང་མལ་ཆ་དང་།སྟན་དང་། ནད་ཀྱི་གསོས་སྨན་དང་། ཡོ་བྱད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅིང་། ཆོས་ཀྱི་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། སྟན་དང་། ནད་ཀྱི་གསོས་སྨན་དང་། ཡོ་བྱད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བདག་ཉིད་ལ་ཡོན་ཏན་ ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།སྤྱོད་ལམ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར། གཞན་དུ་བསྒྱུར་བ་དང་གཞན་དག་ལ་དབང་པོ་རྒོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། དབང་པོ་གཡོ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། དབང་པོ་ཞི་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེས་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་ཤེས་ནས་གཞན་དག་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། སྟན་དང་། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་ཡོ་བྱད་དག་སྦྱིན་ཞིང་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དང་། གཙེར་བ་དང་། མུ་ཅོར་སྨྲ་བ་དང་། །སྤྱི་བརྟོལ་ཆེ་བ་དང་། ཁ་འཇམ་ཟེར་བ་དང་། མིང་རུས་སྒྲོག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡང་ན་མང་དུ ཐོས་ཤིང་ཆོས་འཛིན་པ་ཞིག་ཡིན་པར་གྱུར་ན།རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཁོ་ནར་གཞན་དག་ལ་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བཤད་པའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་དག་ཀུན་ཏུ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པའམ། ཅུང་ཟད་ཙམ་སྒྲོ་བཏགས་ཏེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྗོད་ པར་བྱེད་པའམ།གཞན་དག་སྒྲོགས་སུ་འཇུག་པ་དང་། མཚན་མ་གཞན་དག་གིས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་གོས་འདོད་པ་འམ། དགེ་སྦྱོང་གི་ཡོ་བྱད་མང་པོ་དང་། བཟང་པོ་གང་ཡང་རུང་བ་དག་འདོད་པ་དང་། ཕོངས་པ་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་འདི་ལྟར་བྲམ་ཟེ་དང་། ཁྱིམ་ བདག་དད་པ་ཅན་གྱིས་།།བདག་ཆོས་གོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་ཤེས་ནས། ཆོས་གོས་མང་པོ་དང་། བཟང་པོ་དག་སྦྱིན་པའམ། བྱ་བར་སེམས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཆོས་གོས་ངན་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་གོས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དགེ་སྦྱོང་གི་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་གང་ཡང་ རུང་བ་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།།བྲམ་ཟེ་དང་། ཁྱིམ་བདག་དད་པ་ཅན་དག་ལས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་མ་ཐོབ་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་མེད་ཅིང་མི་བདོག་པ་ལས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་མ་ཐོབ་པ་ན་ཡང་འདི་ལྟར་ནན་གྱིས་ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་ཞིང་། དེ་དག་གཤེ་བཞིན་དུ་སློང་བར་བྱེད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཡོད་ཅིང་བདོག་པ་དག་ལས་ངན་པ་ཞིག་ཐོབ་ན་ཡང་རྙེད་པ་དེ་ལ་མི་སྟོད་ཅིང་སྨོད་པར་བྱེད་ལ། སྦྱིན་པ་པོ་དང་། སྦྱིན་བདག་གི་མངོན་སུམ་དུ་འདི་སྐད་ཅེས། །ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ་གང་དག་ཁྱོད་པས་ཤིན་ཏུ་རིགས་དམན་ཞིང་། ཤིན་ཏུ་དབུལ་བས་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ མོ་ཁ་ཅིག་ཀྱང་ཡོད་དེ།།དེ་དག་ཀྱང་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུའི་གྱ་ནོམ་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཁྱོད་དེ་དག་བས་ཤིན་ཏུ་རིགས་མཐོ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ཕྱུག་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་། ངན་པ་དང་ཆུང་ངུ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ ཅེས་ཀྱང་ཟེར་ཏེ།རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་ཚུལ་འཆོས་པ་དང་། ཁ་གསག་དང་། གཞོགས་སློང་དང་། ཐོབ་ཀྱིས་འཇལ་བ་དང་། རྙེད་པས་རྙེད་པར་བྱེད་འདོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས། གཞན་དག་ལས་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། སྟན་དང་ནད་ཀྱི་གསོས་ སྨན་དང་ཡོ་བྱད་དག་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི།ཆོས་མ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཆོས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ལོག་པས་ཚོལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ནི་འཚོ་བ་ཉམས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ།

如何是為活命所染污？是這樣的：這裡有些人貪慾熾盛，不懂規矩，難以滿足，難以知足，他們以非法的方式尋求法衣，以非法和不如法的方式尋求飲食、臥具、坐具、醫藥和資具，以非法的方式。爲了獲得法衣、飲食、臥具、坐具、醫藥和資具，爲了顯示自己有功德， 改變自然的威儀，向他人顯示自己不放逸、不散亂、寂靜的根性。他人見到他有功德后，也會這樣想：‘應當供養他法衣、飲食、臥具、坐具、醫藥和資具’。他們諂媚、饒舌、輕浮、甜言蜜語、宣揚姓名，或者如果是多聞持法者， 爲了獲得利養而向他人宣說聲聞所說或佛所說之法，或者誇大自己真實或少許的功德，或讓他人宣揚，或以其他表相顯示，或是貪求法衣，或是貪求眾多精美的沙門資具。即使不缺乏，也向有信心的婆羅門、居士顯示破舊法衣，爲了讓他們知道自己缺乏法衣，從而供養眾多精美的法衣，或生起供養之心。如同對待法衣一樣，對於任何沙門生活資具也是如此。 當從有信心的婆羅門、居士處未如願獲得，或從無財物者處未如願獲得時，就強求索取，一邊辱罵一邊乞求。即使從有財物者處獲得劣質物品，也不滿意而誹謗，當面對施主這樣說：‘善男子，有些比你種姓更低賤、更貧窮的善男子、善女人，尚且佈施如此殊勝悅意之物，你比他們種姓更高貴、更富有，為何佈施如此不悅意、低劣、微少之物？’ 以這些方式假裝、諂媚、奉承、強求，想以利養得到利養，依靠這些從他人處尋求法衣、飲食、臥具、坐具、醫藥和資具，這就是以非法方式尋求，而不是以如法方式。凡是不如法的，就是邪命，這樣的戒律就是為活命所染污。

། ཇི་ལྟར་ན་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྟུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་འདོད་པའི་བསོད་སྙོམས་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་བྱེད་དེ། ཆོས་སམ་ཆོས་མ་ཡིན་པས་གཞན་དག་ལས་ཐོབ་པའི་ཆོས་གོས་དང་བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། སྟན་དང་། ནད་ཀྱི་གསོས་སྨན་དང་། ཡོ་བྱད་དེ་དག་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་། ཉེས་དམིགས་སུ་མི་ལྟ་ལ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མཐའ་གཅིག་ཅེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་འདི་ན་ལ་ལ་བདག་ཉིད་ངལ་བ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་བྱེད་དེ། རྣམ་གྲངས་དུ་མར་བདག་ཉིད་ཀུན་ཏུ་གདུང་བར་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་བྱེད་ལ། དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོ་དག་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ལེན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཚེར་མའི་ནང་ན་ཉལ་བའམ། ཐལ་བའི་ནང་ན་ཉལ་བའམ། གཏུན་བུ་ལ་སྙེས་པའམ། སྤང་ལེབ་ཀྱི སྟེངས་སུ་ཉལ་བའམ།ཙོག་པུར་འདུག་ཅིང་ཙོག་བུ་ནི་སྤོང་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པའམ། མེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དེ། ལན་གསུམ་གྱི་བར་དུ་ཡང་མེ་ལ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའམ། ཆུར་ལྷག་པར་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། ལན་གསུམ་གྱི་བར་ དུ་ཡང་ཆུར་ལྷག་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པའམ།རྐང་པ་ཡ་གཅིག་གིས་འགྲེང་ཞིང་ཉི་མ་གང་ན་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བར་བྱེད་པའམ། གང་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པས་བདག་ཉིད་ངལ་བ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མཐའ་གཉིས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ ན་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྟུང་བ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ན་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་སམ། བརྟུལ་ཞུགས་འདི་ཁོ་ནས་དག་པ་དང་གྲོལ་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཚུལ་ཁྲིམས་སམ། བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་དག་པས་ཤིན་ཏུ་བསྲུངས་ཤིང་། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་ཀྱང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཡིན ནོ།ཇི་ལྟར་ན་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ངོ་ཚ་མེད་ཅིང་དགེ་སྦྱོང་ལ་མི་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་དང་། སྡིག་པའི་ཆོས་ཅན་དང་། ནང་མྱགས་པ་དང་། ཉེས་འཛག་དུ་གྱུར་པ་དང་། ཤིང་རུལ་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དང་། ལུང་བོང་ལྟ་བུར་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་པར་དགེ་སྦྱོང་དུ་ཁས་འཆེ་བ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་ཁས་འཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་བཅུ་པོ་དེ དག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ནི།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒུད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་དེ་དག་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ བླངས་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པ་གང་ཡིན་པའི་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་དག་ཉིད་ལས་བཟློག་པར་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ རྣམས་ཀྱི་ནི་།ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལ་ལར་ཚུལ་ཁྲིམས་རྩ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་ཏེ། རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པ་དང་། །ཞི་བའི་སེམས་ལ་དགའ་བ་དང་། འཕགས་པའི་ལྟ་དང་སྡིག་པའི་ ལྟ།།ལྡན་པར་བྱ་ཞིང་འབྲལ་བར་བྱ། །ཞེས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལ་ལར་ནི་རྒྱན་གྱི་སྒྲར་ཡང་གསུངས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱན་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་ནི་སྡིག་པ་སྤོང་བར་བྱེད་ཅིང་། དགེ་བ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཇི་ སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།ལ་ལར་ནི་བྱུག་པའི་སྒྲར་ཡང་གསུངས་ཏེ། དེ་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བྱུག་པ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།

如何是墮入二邊呢？如是，此處有人精勤于追求慾望的飲食，以如法或不如法從他人處獲得衣服、飲食、臥具、坐具、醫藥和資具等，對此貪著受用，不見過患，不知出離，此為一邊。 複次，此處有人精勤于自我折磨，以種種方式使自身受苦，並且受持嚴厲的苦行，如睡臥在荊棘中，或睡臥在灰燼中，或倚靠杵，或睡臥在草蓆上，或以蹲踞為修行方式而精進，或以火供養，乃至三次火供養，或入水，乃至三次入水，或單足而立，隨太陽轉向，或以其他類似方式精勤于自我折磨，此為第二邊。如是為墮入二邊。 如何非出離呢？如是，此處有人執持戒律或禁行，認為僅憑此戒律或禁行便能清凈、解脫、出離，執著戒律或禁行見為最勝。除此之外，外道的一切戒律雖極其守護且極其清凈，但非出離。如是為非出離。 如何是正受而退失呢？如是，此處有人於一切處無慚且不顧及沙門，即是破戒者、惡法者、內心污穢者、漏失者、如朽木者、如驢般行者、非沙門而自稱沙門者、非梵行而自稱梵行者。如是為正受而退失。 以此十種因緣破戒者，世尊說為破戒，世尊亦說為戒損。其中應知以非出離及正受而未退失二種因緣。 應知以其餘因緣唯是破戒，從所說黑分因緣相反，應知白分因緣即是戒具足及戒清凈。 世尊于某處說戒為根本之義，如偈頌所說：‘根基極堅固，喜樂寂靜心，具聖見離惡，應具應遠離。’ 于某處亦說為莊嚴之語，如說：‘具足戒莊嚴的比丘、比丘尼能斷惡修善。’ 于某處亦說為涂香之語，如說：‘具足戒塗香的比丘、比丘尼如前所說。’

།ལ་ལར་ནི་སྤོས་ཀྱི་རྣམ་པའི་སྒྲར་ཡང་གསུངས་ཏེ། དེ་ལས་ཀུན་དགའ་བོ་སྤོས་ཀྱི་ རྣམ་པ་དེ་ཡོད་ན་དེའི་དྲི་ནི་རྫི་ཕྱོགས་སུ་ཡང་དང་ལྡང་བའོ།།དེའི་དྲི་ནི་རྫི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པ་དང་། རྫི་ཕྱོགས་དང་རྫི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་པར་ཡང་ངད་ལྡང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལ་ལར་ནི་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་སྒྲར་ཡང་གསུངས་ཏེ། དེ་ལས་ལུས་ ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ནི།ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། ངག་གིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ལ་ལར་ནི་སྡོམ་པའི་སྒྲར་ཡང་གསུངས་ཏེ། དེ་ལས་སྦྱིན་པ་པོ་དང་སྦྱིན་བདག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་སྡོམ་པ་ལ་ གནས་པ་དང་།མ་འོངས་པ་ལ་ལྟ་བ་དང་། ལུང་ལས་གསུངས་པའི་འབྲས་བུ་མཐོང་ཞིང་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ནི། སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྩ་བའི་དོན་དུ་གསུངས་ཤེ་ན།རྩ་བའི་དོན་ནི་གཞིའི་དོན་དང་རྟེན་གྱི་དོན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ། མཆོག་གཙོ་བོ་དམ་པ་བདེ་བར་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་། ཐམས་ ཅད་སྐྱེ་བ་དང་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་གཞི་དེ་ལྟ་བུ་དང་རྟེན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས།དེའི་ཕྱིར་རྩ་བའི་སྒྲར་ཡང་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ས་གཞི་ནི་རྩཝ་དང་གེལ་བ་དང་། སྨན་དང་ནགས་ཚལ་རྣམས་སྐྱེ་བའི་གཞི་དང་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ ཆེར་བརྗོད་པར་བྱའོ་།།ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱན་གྱི་སྒྲར་གསུངས་ཤེ་ན། སྨྲས་པ་གང་དག་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱན་འདི་ལྟ་སྟེ། མགུལ་རྒྱན་ནམ། གདུ་བུ་རྒྱན་ཅན་ནམ། དཔུང་རྒྱན་ནམ། སོར་གདུ་བརྒྱན་ནམ། གསེར་དངུལ་གྱི་ཕྲེང་བའི་རྒྱན་དེ་དག་ནི་ཇི་ཙམ་དུ་བྱིས་པ་ གཞོན་ནུ་སྐྲ་གནག་པ་ལང་ཚོ་ལ་གསར་དུ་བབ་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་བཏགས་ན།རེ་ཞིག་མཛེས་པར་འགྱུར་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། ལོ་བརྒྱད་ཅུ་ལོན་པའམ། ལོ་དགུ་བཅུ་ལོན་པའི་རྒན་པོ་རྙིས་པ་འཁོགས་པ་སོ་ལྟུང་བ་མགོ་སྐྱ་བ་ལ་རྒྱན་དེ་དག་བཏགས་ན་ནི། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཞིང་ དེ་ལ་ཅོ་འདྲི་བ་ཁོ་ན་ལྟ་བུར་ཡང་འགྱུར་བ་དང་།ནད་ཀྱིས་རྒུད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་རྒུད་པ་དང་། ཉེ་དུས་རྒུད་པར་གྱུར་པ་དག་ལ་ཡང་མཛེས་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་མཛེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་རྒྱན་གྱི་སྒྲར་ཡང་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་བྱུག་པའི་སྒྲར་གསུངས་ཤེ་ན།དགེ་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་དག་པར་བླངས་ནས་། དཔྱིད་ཀ་ཤིན་ཏུ་ཚ་བའི་དུས་ལ་བབ་པའི་ཚེ། །ཚ་བས་མངོན་པར་གདུངས་པ་ལ་ཙནྡན་གྱི་བྱུག་པའམ་ག་བུར་གྱི་བྱུག་པས་བྱུགས་པ་བཞིན་དུ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སེལ་བར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་བྱུག་པའི་སྒྲར་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྤོས་ཀྱི་རྣམ པའི་སྒྲར་གསུངས་ཤེ་ན།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ནི། རྩ་བའི་སྤོས་སམ། སྙིང་པོའི་སྤོས་སམ། མེ་ཏོག་གི་སྤོས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ལས་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་སྤོས་ཀྱི་ངད་ཡིད་དུ་འོང་བ་དག་ལྡང་བ་བཞིན་དུ། ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་སུ་དགེ་བ་སྙན་པ་བསྔགས་པ་གྲགས་པའི་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་གྲགས་པར་འགྱུར་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སྤོས་ཀྱི་རྣམ་པའི་སྒྲར་ཡང་གསུངས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལེགས་པར་སྤྱད་པའི་སྒྲར་གསུངས་ཤེ་ན། སྤྱད་པ་དེ་ནི་བདེ བར་འགྲོ་བ་ཡིན་པ་དང་།སྤྱད་པ་དེ་ནི་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པ་དང་། བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ཞེས་བྱའོ།

有時也以香的形式發聲說道，如其中說：‘阿難陀，若有香的形式，其香氣會向順風方向飄散。其香氣也會向逆風方向，以及順風逆風兩個方向飄散。’ 有時也以善行的形式發聲說道，如其中說：‘身體的善行，是今生來世所期望的果報，語言的善行也是如此。’ 有時也以律儀的形式發聲說道，如其中說：‘施主和佈施者具有戒律並安住于律儀，觀察未來，將見聞經典所說的果報。‘此外又廣說：‘具戒而住者，是被別解脫戒所防護。’ 為何世尊說戒律是根本義？根本義即是基礎義和依止義。此戒律是世間和出世間功德無罪過的最上殊勝引導安樂的一切生起和獲得的基礎和依止，因此也以根本的聲音說道。譬如大地是根莖枝葉、藥草和森林生長的基礎和依止一樣，戒律也如前所說般當廣說。 為何以莊嚴的聲音說戒律？答：其他裝飾如項鍊、手鐲、臂環、指環、金銀串珠等裝飾，僅在年輕黑髮正當青春之時佩戴才顯得美麗，若在八十或九十歲的老人、衰老駝背、掉牙白髮之人身上佩戴這些裝飾，不但不美，反而顯得可笑。對於被疾病所困、財產損失、親屬離散的人來說也不美觀，而戒律則能使一切變得莊嚴，因此以莊嚴的聲音說。 為何以涂香的聲音說戒律？正受持無罪過的善戒后，如同在春季極熱時節，對被熱所逼惱者塗抹旃檀香或樟腦香一樣，能遣除一切因破戒而生起的身心熱惱，因此以涂香的聲音說戒律。 為何以香的形式說戒律？具戒的補特伽羅如同根香、心材香、花香等各種香氣被風吹動而向四方八方散發悅意香氣一樣，在四方八方傳播各種善妙稱讚的聲名，因此戒律也以香的形式說。 為何以善行的聲音說戒律？因為此行為能趣向善趣，此行為能趣向天界，能趣向善道，因此稱為善行。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པའི་སྒྲར་གསུངས་ཤེ་ན། ཆོས་དེ་ནི་ལྡོག་པའི་རང་བཞིན་པ་དང་། ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ ཡིན་པ་དང་།སྤོང་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་སྡོམ་པའི་སྒྲར་ཡང་གསུངས་སོ།། །།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་བམ་པོ་གསུམ་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་གསུམ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། རྣམ་པ་གསུམ་གང་ ཞེ་ན།འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་ལས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། ངག་གི་ལས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལས་དེ་དག་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་ཅེ་ན། ལས་ གང་བསམས་ནས་ལུས་ཀྱི་བྱ་བར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ལ་འདི་ལྟར་ཅི་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་ལས་འདི་བདག་དང་།གཞན་དག་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་ཞིང་མི་དགེ་བས་། སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་དག་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་ལས་འདི་བདག་དང་ གཞན་དག་ལ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་།དགེ་བས་བདེ་བ་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་བདེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན། གལ་ཏེ་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་ལས་དེ་བདག་དང་གཞན་དག་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་ཞིང་། མི་དགེ་བ་སྡུག་བསྔལ་ འབྱུང་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བར་ཤེས་ན།དེ་ལས་དེ་ཕྱིར་ལྡོག་ཅིང་མི་བྱེད་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་དོ་། །དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་གལ་ཏེ་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་ལས་དེ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་དགེ་བ་ཡིན་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་གྱུར་ན། དེ་ལས་དེ་ལུས་ཀྱིས་བྱེད་ཅིང་ ཕྱིར་མི་ལྡོག་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ།།དེས་འདས་པའི་དུས་ལ་བརྟེན་ཏེ་ལུས་ཀྱི་ལས་གང་བྱས་པར་གྱུར་པ་དེ་ལས་ཡང་འདི་ལྟར་ཅི་བདག་གིས་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དེ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་གམ་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ ན་གལ་ཏེ་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་ལས་དེ་གནོད་པར་གྱུར་པའོ་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་ན་དེ་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་དག་གི་མདུན་དུ་སོ་སོར་འཆགས་ཤིང་།ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་བྱེད་དོ་། །དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན། གལ་ཏེ་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་ལས་དེ་གནོད་པར་གྱུར་པ་ མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཤེས་ན།དེ་དགའ་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉིན་མཚན་དུ་རྗེས་སུ་སློབ་ཅིང་ལན་མང་དུ་གནས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་འདི་ལྟ་སྟེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་སུ་ལུས་ཀྱི་ལས་དེ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་ ཅིང་ཤིན་ཏུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ལུས་ཀྱི་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངག་གི་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཡིད་ནི་འདས་པའི་འདུ་བྱེད་ལ་བརྟེན་ཏེ། སྐྱེ་ཞིང་ཡིད་ནི་མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་འདུ་བྱེད་ལ་བརྟེན་ཏེ། སྐྱེ་བས་ཡིད་དེ་ལ་ཡང་འདི་ལྟར་ཅི་བདག་གི་ཡིད་འདི་གནོད་པར་ འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སོ་སོར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་ལས་དེ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཕྱིར་ལྡོག་པར་བྱེད་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པ་དང་།དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་ལས་དེ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་བྱེད་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་བར་དུ་ བྱེད་དེ།དེ་ལྟར་ན་དེ་འདི་ལྟ་སྟེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་སུ་ཡིད་ཀྱི་ལས་དེ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་། ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་རྣམས་སུ་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་གང་ ལ་ལས།ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་ཡིད་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ལ། ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ནས་ལན་མང་དུ་གནས་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

若問為何稱為戒律之律儀？由於此法是遮止的本性、遮止的特徵、斷除的本性，因此也稱為律儀。 聲聞地第三品。為使戒律清凈，應當觀察三個方面。何為三個方面？即是：觀察身業、觀察語業、觀察意業。 如何觀察這些業而使戒律清凈呢？對於思維后想要以身體行為的業，應當如此觀察：‘我這身業是否會對自己和他人造成傷害，是不善業而導致痛苦，其異熟果報是痛苦的？還是我這身業不會對自己和他人造成傷害，是善業而帶來快樂，其異熟果報是快樂的？’ 如此觀察時，若知道我的身業會對自己和他人造成傷害，是不善業而導致痛苦，其異熟果報是痛苦的，就應當從中退卻而不行持，不再繼續。如此觀察時，若知道我的身業不會造成傷害且是善業，如前所述，就應當以身行持，不退卻而繼續。 對於過去時所造作的身業，也應當如此觀察：‘我的這個身業是否會造成傷害？‘如前所述反覆觀察。如此觀察時，若知道我的身業會造成傷害，如前所述，就應當在具智同梵行者面前懺悔，如法對治。 如此觀察時，若知道我的身業不會造成傷害，如前所述，就應當以歡喜和極大歡喜日夜修學，多次安住。如此，即是於過去、未來、現在三時中觀察並極為清凈身業。 如同身業一樣，語業也應當如是了知。意業依於過去的諸行而生起，意依于未來和現在的諸行而生起，對於意業也應當如此觀察：‘我這個意是否會造成傷害？‘如前所述反覆觀察，直至不生起那樣的意業，從中退卻而不繼續；對於白分的意業則應當生起，不退卻而繼續。 如此，即是於過去、未來、現在三時中觀察並極為清凈意業。為何如此？因為在過去、未來、現在三時中，任何沙門或婆羅門，對身業、語業、意業觀察並清凈，清凈后多次安住者，皆是如此觀察並清凈的緣故。

།བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་ལས་བརྩམས་ཏེ།སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་དྲན་བྱེད་ན། །ལུས་ལས་དེ་བཞིན་ངག་ལས་དང་། །ཡིད་ཀྱི་ལས་ལ་ཡང་ཡང་དུ། །སོ་སོར་རྟོགས་ཤིག་སྒྲ་གཅན་ཟིན། །དེ་ལ་ཁྱོད་ནི་སློབ་བྱེད་ན། །ལེགས་པ་སྡིག་མེད་ཁོ་ན་སྟེ། །དེ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ ལས་ཡིན་ཏེ་།འདི་ལ་སློབས་ཤིག་སྒྲ་གཅན་ཟིན། །ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་དེ་ལྟར་ཅི་བདག་གི་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་འདི་གནོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ནམ་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ།།ལ་ལ་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་ཅིང་སོ་སོར་འཆགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལ་ལའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་དགའ་བ་དང་། མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཉིན་མཚན་དུ་རྗེས་སུ་སློབ་ཅིང་། ལན་མང་དུ་གནས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ལ་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་ཕན་ཡོན་བཅུ་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་སྐྱེས་བུ་གང་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་འགྱོད་པ་མེད་པ་ཐོབ པར་འགྱུར་རོ།།འགྱོད་པ་མེད་ན་མཆོག་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །སེམས་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེའོ། །ཡིད་དགའ་བས་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་བདེ་བ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །བདེ་བར་གྱུར་པའི་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་གོ། ། སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་མཐོང་ངོ་། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་མཐོང་ན་སྐྱོ་བར་འགྱུར་རོ། །སྐྱོ་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་བདག་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ་སྙམ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། མཐོང་བ་འབྱུང་བ་དང་། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེས་བུ གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ།ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་དབང་གིས་བྱུང་ལ་། འགྱོད་པ་མེད་པའི་རིམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བའི་བར་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ཚུལ་ ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི།འཆི་བའི་དུས་ལ་བབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། ཀྱེ་མ་བདག་གི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ནི་བྱས་སོ། །ཀྱེ་མ་བདག་གི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པར་ནི་མ་བྱས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཤི་འཕོས་ནས་ཀྱང་། བསོད་ནམས་བྱས་ པ་རྣམས་དང་།དགེ་བ་བྱས་པ་རྣམས་དང་། འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱབས་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་། འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པའི་འགྲོ་བ་དེར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས། བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་འགྱོད་པ་མེད་པ་གཉིས་པ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། ། སྐྱེས་བུ་གང་ ཟག་འགྱོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་འཆི་བ་ནི་བཟང་བ་ཡིན།དུས་བྱེད་པ་ཡང་བཟང་བ་ཡིན། །ཚེ་ཕྱི་མ་ཡང་བཟང་བ་ཡིན་ཏེ་། དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་རྣམས་ སུ་དགེ་བ་བསྔགས་པ་སྙན་པ་གྲགས་པའི་སྒྲའི་ཚོགས་གྲགས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་གསུམ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པའི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱིས་བདེ་བར་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་ཅིང་། བདེ་ བར་སད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བཞི་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དང་ལྡན་པ་ནི། །གཉིད་ལོག་པ་ན་ཡང་ལྷ་རྣམས་སྲུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ལྔ་པ་ཡིན་ནོ།

世尊也以具壽羅睺羅為緣由而說：‘當憶念佛陀教法時，對於身業如是，以及語業，對於意業也是，反覆地，各別觀察啊羅睺羅！對此若你學習時，唯有善妙無罪過，此乃沙門之所為，於此當學啊羅睺羅！‘如是所說。 其中，如是思維我的身業、語業、意業是否會成為有害之事，如前所述廣泛分別之事，即是各別觀察。 對某些遠離並各別懺悔，對某些隨行歡喜，以及以最勝歡喜晝夜隨學，多次安住所作，即是遍凈。 其中如是應知清凈戒律有十種功德，何為十種？此中若有士夫具足戒律，觀察自身清凈戒律時，將獲得無悔。 無悔則生最勝歡喜。心最勝歡喜則生喜悅。意生喜悅則身極輕安。身極輕安則感受安樂。安樂之心則入等持。 心入等持則如實了知。如實了知則如實見。如實了知、如實見則生厭離。生厭離則遠離貪慾。 遠離貪慾則得解脫。于解脫中生起’我已解脫’之智見，乃至入于無餘涅槃界而般涅槃。 具戒律之士夫補特伽羅，以清凈戒律之力而生，以無悔之次第乃至得般涅槃，此即是戒律第一功德。 複次，具戒律之士夫補特伽羅，當其命終之時，想到：‘啊！我已以身語意行善。啊！我未以身語意行惡。因此我死後，將往生於所作福德、所作善業、所作救護怖畏之處。‘如是思維，為往生善趣而得第二無悔。 士夫補特伽羅無悔而死是善，命終也是善，來世也是善，此即是戒律第二功德。 複次，具戒律之士夫補特伽羅于諸方及諸方隅中將傳揚讚歎善名稱聲，此即是戒律第三功德。 複次，具戒律之士夫補特伽羅以無熱惱之身心安樂入眠，安樂醒來，此即是戒律第四功德。 複次，具戒律功德之士夫補特伽羅，睡眠時諸天守護，此即是戒律第五功德。

།གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི།གཞན་ཡང་སྡིག་པའི་བག་ཚ་བ་མེད་ཅིང་། འཇིགས་པ་ཡང་མེད། ཡིད་ཀུན་ཏུ་དངང་བ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི། གསོད་པ་རྣམས་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ རྣམས་དང་།དགྲ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་གླགས་ཤིག་རྙེད་པར་གྱུར་ན་ཡང་། ཀྱེ་མ་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རིག་ནས་སྲུང་བར་བྱེད་ཅིང་། མཛའ་བཤེས་ཉིད་དང་། ཐ་མལ་པར་གནས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བདུན་ པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི། གནོད་སྦྱིན་དང་མི་མ་ཡིན་པ་གདུག་པ་གཉུག་མར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གླགས་རྙེད་ཅིང་སྐབས་ཤིག་རྙེད་པར་གྱུར་ན་ཡང་། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྲུང་བར་འགྱུར་ ཏེ།དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བརྒྱད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཞིའི་རྒྱུས་གཞན་དག་ལས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་དང་། མལ་ཆ་དང་། སྟན་དང་། ནད་ཀྱི་གསོས་ སྨན་དང་།ཡོ་བྱད་ཀྱི་རྙེད་པ་དག་ཆོས་ཀྱི་ཚེགས་ཆུང་དུས་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་། རྒྱལ་པོ་རྣམས་དང་། བློན་པོ་རྣམས་དང་། གྲོང་མི་རྣམས་དང་། ལྗོངས་ཀྱི་མི་རྣམས་དང་། ཕྱུག་པོ་རྣམས་དང་། ཚོང་དཔོན་རྣམས་དང་། དེད་དཔོན་རྣམས་ཀྱང་བཀུར་ སྟིར་བྱེད།བླ་མར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དགུ་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དག་རྣམ་པར་དག་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་ འདོད་པའི་ཁམས་སུ་རྒྱལ་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་རྣམས་སམ།བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་རྣམས་སམ། ཁྱིམ་བདག་གི་རིགས་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་རྣམས་སམ། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་སམ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་རྣམས་སམ། འཐབ་ བྲལ་བ་རྣམས་སམ།དགའ་ལྡན་པ་རྣམས་སམ། འཕྲུལ་དགའ་རྣམས་སམ། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་འདོད་ན་ཡང་། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཨེ་མ་ཧོ་། །ཀྱེ་མ་བདག་ བསམ་གཏན་རྣམས་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ།ཚེ་འདི་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་ཞིང་གཟུགས་སུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་བྱའོ་ཞེས་འདོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་གནས་ཤིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ཞིང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ སྨོན་ལམ་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པོ།།གལ་ཏེ་གཟུགས་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། གཟུགས་མེད་པའི་ཞི་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་གནས་པར་བྱ་ཞིང་གཟུགས་མེད་པར་ཉེ་བར་འགྲོ་བའི་ལྷ་རྣམས་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བར་བྱའོ་ཞེས་འདོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་ གནས་ཤིང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་རྟོགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་འདོད་པར་གྱུར་ན་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་ཐམས་ཅད་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སྟེ་། དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ བཅུ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་དང་། ཉམས་པ་དང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་པ་དང་། མིང་གི་རྣམས་གྲངས་དག་བསྟན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པ་བསྟན་པ་དང་། ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཚོགས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ།གསལ་བར་བྱས། རྣམ་པར་ཕྱེ། རབ་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བདག་ལ་ཕན་པར་འདོད་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་གི་ལམ་དང་། བྲམ་ཟེའི་ལམ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་ བསླབ་པར་བྱའོ།

再者，具有戒律的人，沒有罪業的恐懼，也沒有畏懼，內心也沒有驚慌，這是持戒的第六種功德。 再者，具有戒律的人，即使被殺害者、反對者、敵人找到機會，他們也會想到’啊，此人是具有戒律的’，因而會保護他，併成為朋友和平常相處的人，這是持戒的第七種功德。 再者，具有戒律的人，即使被兇惡的夜叉和非人找到機會和時機，也會因為戒律的緣故而得到保護，這是持戒的第八種功德。 再者，具有戒律的人，由於持戒的緣故，從他人處輕易獲得法衣、飲食、臥具、坐具、醫藥和資具等，並且會受到國王、大臣、城中居民、地方居民、富人、商主、船主的尊敬和崇奉，這是持戒的第九種功德。 再者，具有戒律的人，由於清凈持戒的緣故，一切願望都能如實成就。若想生於欲界中如同大娑羅樹般的剎帝利種姓、婆羅門種姓、居士種姓，或想生於四大天王天、三十三天、離諍天、兜率天、化樂天、他化自在天與之同等，也會因為清凈持戒而得以往生。 若想’啊！愿我入于禪定，於今生安樂而住，往生色界諸天與之同等’，也能安住並往生，這是因為具有戒律且離貪慾的願望必定成就。 若想超越色界，安住于無色界寂靜解脫，往生無色界諸天與之同等，也能安住並往生。 若想證悟究竟涅槃界，也能證悟，這是因為清凈持戒且完全離貪，這應當知道是持戒的第十種功德。 所說的戒蘊的分類、毀壞、圓滿、異名、清凈、觀察和功德，是屬於一切圓滿的戒律儀軌，已經闡明、分析、詳細解說。善男子，凡是希求自利、沙門道和婆羅門道的人，都應當學習。

།བར་གྱི་སྡོམ་ནི། རྣམ་དབྱེ་རྣམ་གསུམ་ཤེས་པར་བྱ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་བཅུར་འགྱུར། །རྣམ་གྲངས་རྣམ་པ་དྲུག་ཡིན་ཏེ། །རྣམ་དག་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཅུ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་ཡིན། །དབང་པོའི་སྡོམ་ པ་གང་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་བསྡམས་པ་དང་། དྲན་པ་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་དང་། དྲན་པ་ལ་རྟག་འགྲུས་བྱེད་པ་དང་། དྲན་པས་ཡིད་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་དང་། གནས་སྐབས་མཉམ་པ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་ཅིང་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་བསྡམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་དང་། དྲན་པ་ལ་རྟག་འགྲུས་བྱེད་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་སྲུང་བར་བྱེད་ལ། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོས་ཀྱང་སྡོམ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱས་ པར་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་བསྡམས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་དྲན་པ་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ། དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་བསྡམས་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཐོས་པ་བཟུང་བ་དང་། བསམས་པ་དང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་ བསྒོམས་པར་གྱུར་ནས།དེ་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པའི་དབང་གིས་དྲན་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིང་། དྲན་པ་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་མི་བརྗེད་པར་བྱ་བ་དང་། མི་ཉམས་པར་བྱ་བ་དང་། ཆུད་མི་ཟ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐོས་པ་དེ་ཉིད་ལ་དུས་དུས་སུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། གོམས་པར་བྱེད་ཅིང་། བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལ་ཡང་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། གོམས་པར་བྱེད། སྦྱོར་བ་ལྷོད་པ་དང་སྦྱོར་བ་གཏོང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་དེས་ཐོས་པས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་དྲན་པ་སྟེ་། ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་བྱ བས།དུས་དུས་སུ་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དྲན་པ་དང་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་དྲན་པ་ལ་རྟག་འགྲུས་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དྲན་པ་དེ་ཉིད་ལ་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་འགྲུས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་ བྱའོ།།དེ་ལ་འགྲུས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགྲུས་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པ་དང་གུས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་དྲན་པ་ལ་རྟག་འགྲུས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེས་ཇི་ཙམ་དུ་དྲན་པ་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་དེ་ཙམ་དུ་དྲན་པ་དེ་བརྗེད་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་ཇི་ཙམ་དུ་དྲན་པ་ལ་ རྟག་འགྲུས་བྱེད་པ་དེ་ཙམ་དུ་དྲན་པ་མ་བརྗེད་པ་དེ་ཉིད་ལ་སྟོབས་སྐྱེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་།དེས་གཟུགས་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་། སྒྲ་རྣམས་དང་། དྲི་རྣམས་དང་། རོ་རྣམས་དང་། རེག་བྱ་རྣམས་དང་། ཆོས་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་ནུས་ཤིང་མཐུ་ཡོད་པར་ ཡང་འགྱུར་རོ།།ཇི་ལྟར་ན་དྲན་པས་ཡིད་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་ལ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འབྱུང་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་དེ་ལ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ཡོད་དེ།རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེས་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྡུག་གུ་དག་ལ་ནི་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པར་བྱེད། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་ སྡུག་པ་དག་ལ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བར་བྱེད་པས་ན་དེས་དྲན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ།ཅི་ནས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ལས། ཡིད་དེ་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བར་བྱེད་དོ།

中間的總結是：應當了知三種分別，圓滿具足成為十種，類別有六種，清凈分為三種，功德有十種，這就是戒律。 什麼是根律儀呢？就是在此處，某人守護諸根門，全面守護正念，精進于正念，以正念守護心意，安住于平等狀態等等，詳細內容如前所述。 其中，如何是守護諸根門呢？從全面守護正念、精進于正念乃至守護意根，以意根成就律儀等等，應當詳細闡述。如是則為守護諸根門而安住。 其中，如何是全面守護正念呢？就是在此處，某人依于守護諸根門，持守所聞、思維、反覆修習。由聞思修的力量而獲得正念，爲了使所獲得的正念不忘失、不退失、不空耗，而於適當時候修習所聞，令其熟習，也修習思維和禪修而令其熟習，不鬆懈修習也不放棄修習。 如是，他以聞法而成就的正念，以聞思修的加行，于適當時候全面守護，如是即為全面守護正念。 如何是精進于正念呢？他于彼正念恒常作為並精進，其中恒常作為即是持續作為。其中精進即是勤奮，如是持續作為和恭敬作為即是精進于正念。 他以多少程度守護正念，即以多少程度不忘失正念；他以多少程度精進于正念，即以多少程度于不忘失的正念中獲得力量，並能夠降伏色、聲、香、味、觸、法等境。 如何是以正念守護心意呢？依于眼和色等，生起眼識，眼識之後生起分別的意識。于彼意識中有非如理作意的分別和煩惱，分別的意識對悅意的色境生貪著，對不悅意的色境生嗔恨，因此依于彼正念，爲了使煩惱不生起，從非如理作意的分別和煩惱中守護彼心意。

།དེ་ བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་།སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་དང་ཆོས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་སྟེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ཡོད་དེ། དེས་ ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྡུག་གུ་དག་ལ་ནི་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པར་བྱེད།ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་སྡུག་པ་དག་ལ་ནི་ཁོང་ཁྲོ་བར་བྱེད་པས་ན་། དེས་དྲན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཇི་ནས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བར་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་དེ་ལས་ཡིད་དེ་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བར་བྱེད་དེ།དེ་ལྟར་དྲན་པས་ཡིད་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་གནས་སྐབས་མཉམ་པ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གནས་སྐབས་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའམ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་བཏང་ སྙོམས་ལ་བྱ་སྟེ།དེས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་དེ་ལས་ཡིད་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་ནས་དགེ་བའམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་བཏང་སྙོམས་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར་གནས་སྐབས་མཉམ་པ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་གནས་སྐབས་མཉམ་པ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་དེ་ལས་ཡིད་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཞི་གང་ཁོ་ན་ལས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་ཟག་པར་འགྱུར་བའི་གཟུགས་དང་།སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དེ་དག་ལ་མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་། མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་པ་དང་། གལ་ཏེ་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་བརྗེད་ངས་པ་དང་། ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་པ་མང་བས།སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཟག་པར་འགྱུར་བ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་དེ་དག་བསྡམས་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱད་དེ། རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་དེ་ལས་ ཡིད་དེ་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ན་ཡིད་དེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་ནས་དགེ་བའམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་བཏང་སྙོམས་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་། རྣམ་པ་གཉིས་ཁོ་ན་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། མིག་གི་དབང་པོ་ཡང་སྲུང་བར་བྱེད་ ལ།མིག་གི་དབང་པོས་ཀྱང་སྡོམ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། མིག་གི་དབང་པོས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་སྲུང་བར་བྱེད་ལ། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོས་ཀྱང་སྡོམ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་སྟེ། རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཡིད་དེ་དགེ་ བའམ།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་བཏང་སྙོམས་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་མཚན་མར་མི་འཛིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། མཚན་མར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་གང་ཡིན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ དེ་ལ།མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་། ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་ན། དེ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ སྤྱོད་ཡུལ་ལ་མཚན་མར་མི་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།།མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ། མཚན་མར་མི་འཛིན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།

同樣地，依靠耳朵、鼻子、舌頭、身體、意識和諸法，生起意識的分別，對於這個意識也有不如理作意的分別，能引發一切煩惱。由此對於法的本性中美好的事物生起貪著，對於法的本性中不美好的事物生起嗔恨，因此爲了控制這種念頭，爲了不讓這些煩惱生起，要防護意識遠離不如理作意的分別和引發一切煩惱的想法，這就是以正念守護意識。 什麼是安住于平等狀態呢？所謂平等狀態是指善的或無記的舍心，從不如理作意的分別和引發一切煩惱的想法中守護意識后，安住于善的或無記的舍心中，因此稱為安住于平等狀態，這就是安住于平等狀態。 如何從不如理作意的分別和引發一切煩惱的想法中守護意識呢？對於那些會讓心隨之產生罪惡不善分別、會產生漏的色、聲、香、味、觸等四種境界，不執取其相，不執取其特徵。即使已經斷除了執取相和執取特徵，但由於忘念和煩惱眾多，心隨之會生起罪惡不善法和漏，爲了防護這些也要修習。通過這兩種方式來守護意識遠離不如理作意的分別和引發一切煩惱的想法。 如何通過兩種方式守護意識后安住于善的或無記的舍心呢？就是這兩種：什麼是兩種呢？即守護眼根並以眼根修習防護，如同眼根一樣，也要守護耳、鼻、舌、身、意根，並以意根修習防護，如經中所說。通過這兩種方式使意識安住于善的或無記的舍心。 如何不執取眼識所識別的諸色相呢？所謂執取相是指對於眼識所行境的色法境界，以眼識去執取，這就是對眼識所識別的諸色執取相。如果能捨離眼識的所行境界，這就是不執取眼識所識別的諸色相。如同對眼識所識別的諸色一樣，對於耳、鼻、舌、身、意識所識別的諸法，不執取相的道理也是如此。

།ཇི་ལྟར་ན་ མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་རྣམས་དང་།ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་། མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་དེ་དག་ཉིད་ལ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་ཁོ་ནའི་རྗེས་ལ་མཇུག་ཐོགས་སུ་བྱུང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་ཀུན་ཏུ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དང་།ཀུན་ཏུ་ཞེ་སྡང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཀུན་ཏུ་གཏི་མུག་པར་འགྱུར་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་ ཡུལ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་ཅིང་།དམིགས་པ་དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།།མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཡོད་དོ། ། དེ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་ནི་མིག་གིས་གཟུགས་སྣང་བར་གྱུར་པ་རྣམ་པ་དེ་དང་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ ནས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་ལ་མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པ་ནི་མིག་གིས་གཟུགས་དེ་དག་ཉིད་སྣང་བར་མ་གྱུར་ཅིང་། དེ་དང་འབྱུང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས། མཐོང་བ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་གཞན་ལས་རྗེས་སུ་མཉམ་པ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས། མིག་གི་རྣམ་པར་ ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་འདི་ལྟ་བུ་དང་།འདི་ལྟ་བུ་དག་ཡོད་དོ་ཞེས་ཐོས་ཤིང་། དེ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་མིང་དང་ཚིག་དང་མངོན་རྟགས་གང་དང་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དང་དེ་དག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། དེ་དག་ལ་བརྟེན་ཅིང་དེ་དག་ལ་གནས་ནས། སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་དེ་མིག་གིས་རྣམ་ པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་ཇི་ལྟ་བ་ཐོས་པ་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ།དེ་ནི་མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །མིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པ་དེ་ཡང་། རྒྱུ་དེ་དང་། གཞི་དེ་དང་། དབང་དེས་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཟག་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །རྒྱུ་དེ་མེད་པ་དང་། གཞི་དེ་མེད་པ་དང་། དབང་དེ་མེད་པས། དེའི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཟག་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། ། དེ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རྒྱུ་དེ་དང་། གཞི་དེ་དང་། དབང དེས་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཟག་པར་འགྱུར་བས་ན།དེས་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་དེ་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བ། ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང་། ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང་། ཞེ་སྡང་བ་དང་། གཏི་མུག་པ་དང་། གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ནས་བསླང་བ། ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང་། ངག་གིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་དག་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཟག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དམིགས་པ་གང་དང་གང་དག་ལ། སེམས་དང་ཡིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་ཞིང་འགྲོ་ལ འབྲང་བར་འགྱུར་བའི་དམིགས་པ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་སེམས་དང་ཡིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་།ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་ལ། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་ཞིང་འགྲོ་ལ་འབྲང་བར་འགྱུར་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཟག་པར་འགྱུར་བར་ཞེས་བྱའོ།

什麼是對於眼識所識別的色法乃至意識所識別的法之間不執取相狀？所謂執取相狀是指：對於那些眼識所識別的色法，在眼識之後緊接著生起分別的意識，對其生起貪著、生起嗔恚、生起愚癡的境界，意識執取這些境界。 如果捨棄這些境界，不對這些所緣生起意識，那麼這就是對眼識所識別的色法不執取相狀。對耳、鼻、舌、身、意識所識別的法也是如此。 執取特徵和執取相狀還有其他分類。其中執取特徵是指：眼見色法顯現時，作意觀察其生起而親見。 其中執取相狀是指：眼睛未見到這些色法顯現，也未作意觀察其生起而親見，但是從他人處聽聞相似的內容后，說’有這樣這樣的眼識所識別的色法’，依靠與此相關的名詞、語句和相狀，依止並安住於此，此人對所聽聞的眼識所識別的色法進行分別，這就稱為執取相狀。 如同對眼識所識別的色法一樣，對耳、鼻、舌、身、意識所識別的法也應當如是了知。 執取特徵和執取相狀也有由於那個因、那個基礎、那個力量而使其心隨之流注罪惡不善法的情況，也有由於無那個因、無那個基礎、無那個力量而使其心不隨之流注罪惡不善法的情況。 其中執取特徵和執取相狀是非如理的，因為由那個因、那個基礎、那個力量而使其心隨之流注罪惡不善法，所以應當完全捨棄執取特徵和執取相狀的自性。 什麼是罪惡不善法呢？貪慾和由貪慾所引發的身惡行、語惡行、意惡行，以及嗔恚、愚癡和由愚癡所引發的身惡行、語惡行、意惡行，這些稱為罪惡不善法。 怎樣隨心流注呢？對於任何所緣，心、意、識生起、趨向、追隨時，與該心、意、識相應的身語意惡行被引發，貪嗔癡也生起、趨向、追隨，因此稱為隨心流注。

།མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ནི། དེ་ལྟར་མིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་རྣམས་དང་། ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ། མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་། མངོན་རྟགས་སུ་འཛིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བརྗེད་ངས་པའམ། ཉོན་མོངས་པ་མང་བས། གཅིག་པུར་གནས་པ་ན་མིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་རྣམས སྔོན་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཤིང་།རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སྔོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། དེ་དག་བྱུང་ཡང་དང་དུ་མི་ལེན་ཅིང་ སྡོང་བར་བྱེད།སེལ་བར་བྱེད། བྱང་བར་བྱེད་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་བསྡམ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་མིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་གང་དག་ལ་མིག་གཏད་པར་བྱ་བ་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་དག་ལ་ཡིད་གཏད་པར་བྱ་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་གཏོད་པར་བྱེད་ཅིང་།ཅི་ནས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་གཏོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ལས་དབང་པོ་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་ཡིན་པས་ན། དེའི་ ཕྱིར་མིག་གི་དབང་པོ་ཡང་སྲུང་བར་བྱེད་ལ་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའི་བར་དུ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་མིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་གང་དག་ལ་མིག་གི་དབང་པོ་གཏད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་དག་ལ།ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་གཏད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོད་པར་མི་བྱེད་པས་ན། དེའི་ཕྱིར། མིག་གི་དབང་པོས་ཀྱང་སྡོམ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོའི་བར་གྱིས་ཀྱང་སྡོམ་པ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།དེ་ནི་རེ་ཞིག་དབང་པོ་སྡོམ་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྒྱས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དོན་མདོར་བསྡུ་བ་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་དོན་མདོར་བསྡུ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། གང་ཞིག་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། གང་ལས་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། སྡོམ་པ་དེ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི་དབང་པོ་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གང་གིས་སྡོམ་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དྲན་པ་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་དང་། དྲན་པ་ལ་རྟག་འགྲུས་བྱེད་པ་བསྒོམས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེས་སྡོམ་པར་བྱེད་དོ། ། གང་ཞིག་སྡོམ་པར་བྱེད་ཅེ་ན། མིག་གི་དབང་པོ་སྡོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་སྡོམ་པ་སྟེ་དེ་སྡོམ་པར་བྱེད་དོ། །གང་ལས་སྡོམ་པར་བྱེད་ཅེ་ན། གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག པའི་བར་དག་ལས་ཏེ།དེ་ལས་སྡོམ་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་སྡོམ་པར་བྱེད་ཅེ་ན། མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་པ་དང་། གཞི་གང་ཁོ་ན་ལས་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཟག་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ བསྡམ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་།དབང་པོ་ཡང་སྲུང་བར་བྱེད་པ་དང་། དབང་པོས་ཀྱང་སྡོམ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྡོམ་པར་བྱེད་དོ། །སྡོམ་པ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དྲན་པས་ཡིད་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་དང་། གནས་སྐབས་མཉམ་པ་ལས་འཇོག་པར་བྱེད་པ་གང་ ཡིན་པ་སྟེ།དེ་ནི་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དོན་མདོར་བསྡུས་པ་གཞན་ཡང་སྡོམ་པའི་ཐབས་གང་ཡིན་པ་དང་། བསྡམ་པར་བྱ་བའི་གཞི་གང་ཡིན་པ་དང་། སྡོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ནི། དབང་པོ་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱའོ།

對於完全斷除執取相狀和執取表徵的人來說，從眼識所識別的色法乃至意識所識別的法，凡是由執取相狀和執取表徵所生的煩惱都不會生起。 假如由於忘失正念或煩惱熾盛，獨處時對於眼識所識別的色法等過去所見的境界，乃至耳、鼻、舌、身、意識所識別的過去所經歷的諸法，生起罪惡不善法時，雖然生起也不接受，而是斷除、消滅、凈化，因此爲了防護這些，故稱為修行。 對於眼識所識別的應當注視的色法，乃至耳、鼻、舌、身、意識所識別的應當專注的諸法，他也會注視，但會以不生煩惱的方式注視。如是，由於他從這些煩惱中守護諸根，因此稱為守護眼根乃至守護意根。 對於眼識所識別的不應注視的色法，乃至耳、鼻、舌、身、意識所識別的不應專注的諸法，他完全不去注視，因此稱為以眼根乃至意根成就防護。這是詳細分析根防護的內容。 什麼是義略？其義略為：由何防護、防護何者、從何防護、如何防護以及何為防護，將這一切總攝為一即是根防護。 其中，由何防護？由修習守護正念和精進于正念。 防護何者？防護眼根乃至意根。 從何防護？從色、聲乃至法的可意不可意自性中防護。 如何防護？不執取相狀和表徵，為防護由某些基礎而隨心流注的罪惡不善法而修行，守護諸根，以諸根成就防護，如是防護。 何為防護？以正念守護心意，安住于平等狀態，這就是防護。 另一義略為：攝集防護方便、所防護基礎和防護性質為一，即是根防護。

།དེ་ལ་སྡོམ་པའི་ཐབས་གང་ཞེ་ ན།དྲན་པ་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་དང་། དྲན་པ་ལ་རྟག་འགྲུས་བྱེད་པ་དང་། མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་མཐོང་བ་ན་། མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ན། མཚན་མར་མི་འཛིན་ཅིང་མངོན་རྟགས་སུ་མི་འཛིན་ པའི་བར་དང་།གཞི་གང་ཁོ་ན་ལས་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཟག་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་བསྡམ་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། དབང་པོ་ཡང་སྲུང་བར་བྱེད་ལ། དབང་པོས་ཀྱང་སྡོམ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྡོམ་པའི་ ཐབས་ཞེས་བྱའོ།།བསྡམ་པར་བྱ་བའི་གཞི་གང་ཞེ་ན། མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་དག་སྟེ། དེ་ནི་བསྡམ་པར་བྱ་བའི་གཞི་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་སྡོམ་པ་གང་ཞེ་ན། དྲན་པས་ཡིད་ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་དང་། གནས་སྐབས་ མཉམ་པ་ལ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་སྟེ།དེ་ནི་སྡོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དབང་པོ་སྡོམ་པ་འདི་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན། རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང་། བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིན་པའོ། །དེ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ ཟིན་པ་ནི།གང་གིས་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་མཐོང་བ་ཉེས་དམིགས་དེ་ཡང་སེལ་བ་དང་། སྤོང་བར་ནི་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ནི། གང་གི་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་མཐོང་ལ་ཉེས་དམིགས་དེ་ཡང་སེལ་བ་དང་། སྤང་བར་བྱ་ བ་ནི།དེ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དབང་པོ་སྡོམ་པས་ནི། ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་པར་ཟད་ཀྱི་ལུས་ལ་ཞེན་པའི་བག་ལ་ཉལ་སྤོང་བ་དང་། འཇོམས་པར་ནི་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དབང་པོ་སྡོམ་པས་ནི།ཡུལ་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་ལ་ལུས་ལ་ཞེན་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཡང་དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྤོང་ཞིང་འཇོམས་པར་བྱེད་དེ། སོ་སོར་ རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིན་པ་དང་།བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དབང་པོ་སྡོམ་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་དེ་ཡིན། བསམ་པ་ནི་དེ་ཡིན། ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དབང་པོ་སྡོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ལམ་གྱི་ཚོགས་སུ་གཏོགས་པ་ ཡིན་ནོ།།བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་དབང་པོ་སྡོམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སར་གཏོགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལས་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་ལ། བསྒོམ་པར་ རྟོག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན།རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། སྒེག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། འདི་ལྟ་སྟེ་ལུས་འདི་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། འཚོ་བར་བྱ་བ་དང་། བཀྲེས་པ་བསལ་བར་བྱ་བ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བ་དང་། ཚོར་བ་རྙིང་པ་རྣམས་ སྤང་བར་བྱ་བ་དང་།གསར་པ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། བདག་འཚོ་ཞིང་སྟོབས་དང་བདེ་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཁམ་གྱི་ཟས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ཞིང་། ཉེས་དམིགས་སུ་མཐོང་བས་སུན་ཕྱུང་སྟེ་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པའོ། །ཉེས་དམིགས་སུ་མཐོང་བ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམ་གྱི་ཟས་དེ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་འཇུ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ།

那麼什麼是防護的方法呢？就是時時保持正念，經常精進于正念，當眼睛看見色法時，不執著相好，不執著表徵，乃至意識了知諸法時，不執著相好，不執著表徵，對於任何會使心隨之生起罪惡不善法漏失的基礎，爲了防護它們而修持，守護諸根，以諸根成就防護，如是所說的即是防護的方法。 什麼是應當防護的基礎呢？眼睛和色法等，乃至意識和諸法等，這就是應當防護的基礎。 那麼什麼是防護呢？以正念守護心意，安住于平等狀態，如是所說的即是防護。 諸根防護略說有二種：以觀察力所攝持的和以修習力所攝持的。 其中以觀察力所攝持的是：見到諸境的過患而消除過患，但不斷除。 其中以修習力所攝持的是：見到諸境的過患而消除過患並斷除。 其中以觀察力所攝持的諸根防護，雖然不生起、不顯現緣境的煩惱纏縛，但不能斷除、消滅身體執著的隨眠。 其中以修習力所攝持的諸根防護，不僅不生起、不顯現緣境的煩惱纏縛，而且在一切時中都能斷除、消滅身體執著的隨眠。這就是以觀察力所攝持和以修習力所攝持的諸根防護的差別、意趣和區分。 其中以觀察力所攝持的諸根防護是屬於道的資糧。應當了知以修習力所攝持的諸根防護是屬於離貪地。 什麼是知量食呢？在此，有人如理觀察而食用飲食，不為嬉戲，不為驕慢，不為裝飾，不為莊嚴，而是爲了此身的住持、存活、除饑、利益梵行、斷除舊受、不生新受，爲了活命、具足力量、安樂、無過、安住快樂而思維。 其中如何是如理觀察而食用飲食呢？觀察即是智慧，以智慧如實見到段食的過患，見到過患而厭離后食用飲食。 那麼見到什麼過患呢？即是：由受用段食的因緣所生的過患、由消化的因緣所生的過患、由尋求的因緣所生的過患。

།དེ་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ན་ལ་ལ་གང་གི་ཚེ་ཟས་ཁ་དོག་ཕུན སུམ་ཚོགས་པ་དང་།དྲི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་བསོད་པ་དག་ཟ་བར་བྱེད་ཅིང་། གང་གི་ཚེ་ཁམ་གྱི་ཟས་དེ་དེའི་ཁར་བཅུག་མ་ཐག་ཁོ་ནར་སོའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱིས་བལྡད་ཅིང་། མཆིལ་མའི་ཚོགས་ཀྱིས་བརླན་ལ། བད་ཀན་གྱིས་ཡོངས་ སུ་དཀྲིས་ཤིང་།དེ་མིད་པའི་སྦུབས་སུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ལ། དེ་སྔོན་གྱི་ཡིད་དུ་འོང་བ་གང་ཞེ་ན་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཉམས་ཤིང་ལྷག་པར་མི་སྡུག་པར་འགྱུར་ལ། དེ་མི་སྡུག་པར་གྱུར་པ་ན། སྐྱུགས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པའི་ཚེ། ཟ་བ་པོའི་ སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་དེས་གལ་ཏེ་དེའི་རྣམ་པའི་སྒོ་ནས་ཡིད་ལ་བྱས་ཤིང་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ནས་།དེ་རེ་ཞིག་ཟས་ཡོངས་སུ་མ་གྱུར་པ་བཟང་པོ་གཞན་དག་ལ་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཟ་བར་མི་འདོད་ཅིང་། འདུག་པར་གྱུར་ན་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་ལྟ་ སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ།དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་དུ་མའི་རིམ་པ་དེས། ཟས་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཁ་དོག་བཟང་པོའི་མདོག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནུབ་ཅིང་མི་གཙང་བས་ཟིན་པའི་ཉེས་དམིགས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ། ཟས་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་ སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་ཟས་ཡོངས་སུ་འཇུ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་གང་ཞེ་ན། དེས་ཟས་དེ་ཟོས་ཤིང་མིད་པར་གྱུར་ནས། གང་གི་ཚེ་མཚན་མོ་ཐུན་བར་མའམ་། ཐུན་ཐ་མ་ལ་ཡོངས་སུ་འཇུ་བར་འགྱུར་བའི་ཚེ། དེས་དེའི་ལུས་དེ་ ལ་ཤ་དང་ཁྲག་དང་།ཆུ་རྒྱུས་དང་། རུས་པ་དང་། པགས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་གཙང་བའི་རྫས་རྣམ་པ་དུ་མ་རྣམ་པ་མང་པོ་སྣ་ཚོགས་དུ་མ་དག་རྣམ་པར་འཕེལ་ཞིང་སྐྱེ་ལ་བརྟ་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་དག་ལས་ལ་ལ་ནི་བཤང་བ་དང་། གཅི་བའི་དངོས་པོར་ཡོངས་སུ་འཇུ་བར་འགྱུར་ ཞིང་།ཡོངས་སུ་ཞུ་ནས་ཀྱང་སྨད་ཀྱི་ཆ་ལོགས་སུ་གནས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་དེས་ཉིན་གཅིག་མི་ཆད་པར་བསལ་བར་བྱ་དགོས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེས་ལག་པའམ། རྐང་པའམ། ཡན་ལག་དང་། ཉིང་ལག་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་རེག་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བདག་ དང་གཞན་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་སྨད་པར་འོས་པར་འགྱུར་བ་དང་།གཞི་དེ་ལས་དེའི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་ནད་རྣམ་པ་མང་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། འབྲས་དང་། ཕོལ་མིག་དང་། ཤུ་བ་དང་། རྐོང་ཤུ་དང་། གཡའ་བ་དང་། མཛེ་དང་། འབྲུམ་བུ་ཕྲ་མོ་དང་། ཤ་བཀྲ་དང་། རིམས་དང་། ལུད་པ་དང་། སྐྲང་བ་དང་། སྐེམ་པ་དང་། སློང་བ་དང་། བཀྲེས་ང་བ་དང་། སྐྱ་རྦབ་དང་། ཁྲག་ནད་དང་། མཁྲིས་ནད་དང་། མཚན་པར་རྡོལ་བ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་དག་དང་གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པའི་ལུས་ཀྱི་ནད་མང་པོ་དག་ལུས་ལ་འབྱུང་བར འགྱུར་བ་དང་།དེས་ཟོས་ནས་མི་འཇུ་ཞིང་། དེས་དེའི་ལུས་ལ་གསུད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟས་ཡོངས་སུ་འཇུ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཟས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་གང་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་ཚོལ་ བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་ནི་རྣམ་པ་མང་སྟེ།བསྒྲུབས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཀུན་ཏུ་བསྲུངས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། མཛའ་བ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ངོམས་མི་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། རང་དབང་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱད་པ་ལས་བྱུང་ བའོ།

那麼，從受用而生的過患是什麼呢？比如，當某人食用色相圓滿、香氣圓滿、味道圓滿且極為美味的食物時，當食物剛放入口中，立即被牙齒的機關咀嚼，被唾液浸潤，被痰液包裹，進入喉管，此前的可意之相，在一切方面都消失而變得極為不悅，當變得不悅時，如同嘔吐般的狀態時，若是進食的人回憶並思維其相，暫時對其他尚未變質的美食也完全不想食用，處於這種狀態就更不用說了。以這種種相的次第，就食物受用而言，美好的色相消失而被不凈所染的過患生起，這就是所謂的從食物受用而生的過患。 那麼，從食物消化而生的過患是什麼呢？當他食用併吞嚥食物后，在夜晚中分或後分消化時，其身體產生並增長眾多種類的不凈物質，如肉、血、筋、骨、皮等，其中一些轉化為大小便，消化后存於下部，他每日都必須不間斷地清除。若是手、腳或任何肢體碰觸到這些，對自他都成為應當極為厭惡的。由此，其身上會生起眾多身體疾病，如：瘡、癰、疥、癬、瘙癢、麻風、小皰、白癜風、發熱、咳嗽、浮腫、消瘦、飢餓、頭痛、血病、膽病、生殖器潰爛等，以及其他類似的眾多身體疾病。食物不消化時會損害其身體，這就是所謂的從食物消化而生的過患。 那麼，從尋求食物而生的過患是什麼呢？從尋求而生的過患有多種：從獲取而生、從守護而生、從親友衰損而生、從不知足而生、從不自在而生、從惡行而生。

།དེ་ལ་ཟས་བསྒྲུབས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་ཟས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། ཟས་ཀྱི་གཞིའི་ཕྱིར་གྲང་བའི་ཚེ་ཡང་གྲང་བས་ཉེན་བཞིན། ཚ་བའི་ཚེ་ཡང་ཚ་བས་གདུངས་བཞིན་དུ་ཞིང་ལས་སམ། ཕྱུགས་བཙལ་བའམ། ཚོང་བྱ་བའམ། ཡི་གེ་དང་། བགྲང་བ་དང་། ཤོད་དགོད་པ་དང་། བརྩི་བ་དང་། ལག་རྩིས་བྱ་བ་དང་། གཟོའི་གནས་དང་། ལས་ཀྱི་གནས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང་དེ་དང་དེ་དག་གི་ཕྱིར་རམ། ཟས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། བསགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱེད། འབད་པར་བྱེད། རྩོལ་བར་བྱེད་ཅིང་ཟས་ཀྱི་ཕྱིར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཟས་ཀྱི་རྒྱུའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་དེ་ལྟར་བརྩོན་པ་དང་། འབད་པ་དང་། རྩོལ་བར་བྱེད་ན། གལ་ཏེ་ལས་ཀྱི་མཐའ་དེ་དག་རྒུད་པར་གྱུར་ན། དེ་གཞི་དེ་ལས་ཀྱེ་མ་བདག་གི་འབད་པ་ནི་དོན་མེད་ཅིང་འབྲས་བུ་མེད་དོ། ། ཞེས་མྱ་ངན་བྱེད། གདུང་བར་བྱེད། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པར་བྱེད། བྲང་རྡུང་བར་བྱེད། ཆོ་ངེས་འདེབས་པར་བྱེད་ཅིང་། ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟས་སྒྲུབ་པའི་མདོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཉེས་དམིགས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འབྱོར་ན་ཡང་དེ་འདི་སྙམ་དུ་མ ལ་བདག་གི་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱལ་པོའམ།ཆོམ་རྐུན་གྱིས་ཕྲོགས་པའམ། མེས་ཚིག་པའམ། ཆུས་ཁྱེར་བའམ། གཏེར་ངན་པ་དག་ཏུ་སྦས་པ་ཆུད་ཟ་བའམ་། ལས་ཀྱི་མཐའ་ལེགས་པར་མ་བྱས་པས་ཉམས་པའམ། རིགས་བརྒྱུད་སྡང་བ་དག་གིས་དབང་དུ་བྱས་པའམ། རིགས་ཀྱི་ནང་ན་ཕ་ཚན་གྱི་དཀྲུགས་མ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་འདི་དག་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པས་ཕུང་བར་བྱེད་པའམ་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་གྲངས་སྙམ་ན། དེ་ཀུན་བསྲུང་བའི་གཞི་ལས་རྩོལ་བ་དྲག་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟས་ཀུན་ཏུ་བསྲུང་བའི མདོ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཉེས་དམིགས་ཡིན་ནོ།།མཛའ་བ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ཟས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། ཟས་ཀྱི་གཞི་ལས། མ་ནི་བུ་ལ་བུ་ཡང་མ་ལ། ཕ་ཡང་བུ་ལ་བུ་ཡང་ཕ་ལ། མིང་པོ་ཡང་སྲིང་མོ་ལ་སྲིང་མོ་ཡང་མིང་པོ་ལ། གྲོགས་ཀྱང་ གྲོགས་ལ་མི་སྙན་པར་རྗོད་པར་བྱེད་ན།སྐྱེ་བོ་སྐྱེ་བོ་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། དེ་དག་ཕན་ཚུན་འཐབ་ཅིང་རྩོད་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བྲམ་ཟེ་དང་། རྒྱལ་རིགས་དང་། ཁྱིམ་བདག་རྒྱ་ཆེ་བ་ཤིང་སཱ་ལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་དག་ཀྱང་ཟས་ཀྱི་གཞིའི་ཕྱིར་ཁོ་ནར། ཕན་ཚུན་འཐབ་ཅིང་རྩོད་ པར་བྱེད་།ལག་པས་ཀྱང་རྡེག་པར་བྱེད། བོང་བ་དང་། དབྱུག་པ་དང་། མཚོན་གྱིས་ཀྱང་འདེབས་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་། ཟས་ལ་མཛའ་བ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ངོམས་མི་ཤེས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་ དམིགས་གང་ཞེ་ན།འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་དག་རང་རང་གི་གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དང་ཡུལ་འཁོར་དང་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་དག་ལ་། ཆོག་མི་ཤེས་པར་གནས་པ་ན་ཕན་ཚུན་ནས་གཡུལ་གྱི་བཀོད་པ་དག་བཤམས་ཏེ། དུང་ དག་འབུད།རྔ་པ་ཊ་ཧ་དག་བརྡུང་། མདའ་སྣ་ཚོགས་དག་འཕེན་བཞིན་དུ་ཆས་ཤིང་དེ་དག་དང་རྟ་རྒྱགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདུ་བར་བྱེད། གླང་པོ་ཆེ་དང་། ཤིང་རྟ་དང་། དཔུང་བུ་ཆུང་རྒྱགས་པ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་འདུ་བར་བྱེད་པའི་ཚེ་མདའ་དག་དང་། མདུང་ཐུང་རྣམས་ ཀྱིས་ལུས་དག་གཙགས་ཤིང་འཆི་བའམ།འཆི་བ་ལ་ཐུག་པ་ཙམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་དང་། གཞན་ཡང་གང་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་དེ་ནི་ངོམས་མི་ཤེས་པའི་ཉེས་དམིགས་ཞེས་བྱའོ།

那麼，從獲取食物而產生的過患是什麼呢？就像這樣，此處有人爲了食物的因緣和食物的緣由，在寒冷時忍受著寒冷，炎熱時忍受著炎熱，從事農業、畜牧、經商、書寫、計數、記賬、算術、手算、工藝、各種各樣的職業，爲了這些或爲了獲得未得到的食物以及積蓄，而精進、努力、奮鬥。如同爲了食物一樣，爲了食物的因緣也是如此。 當他這樣精進、努力、奮鬥時，如果這些事業失敗了，他就會因此而悲嘆：‘啊！我的努力毫無意義且無果報。‘於是憂愁、痛苦、嘆息、捶胸、哀號，陷入迷亂。這就是所謂從獲取食物而產生的過患。 即使獲得了，他也會這樣想：‘我的財物會不會被國王或盜賊搶走，或被火燒燬，或被水沖走，或藏在不好的寶庫中損失，或因事業未做好而衰敗，或被仇家所控制，或被家族中挑撥是非的親戚以不正當的方式毀壞，或者會有其他變故？‘由此，爲了保護這些財物而產生劇烈的努力。這就是所謂從守護食物而產生的過患。 那麼，從親友衰敗而產生的過患是什麼呢？就是因為食物的因緣和食物的緣由，母親對兒子、兒子對母親、父親對兒子、兒子對父親、兄長對妹妹、妹妹對兄長、朋友對朋友說不悅耳的話，更何況其他人對其他人。他們互相爭鬥，同樣地，婆羅門、剎帝利、大戶人家像大娑羅樹一樣的人，也僅僅爲了食物的緣由而互相爭鬥。 用手相打，用石頭、棍棒、武器相擊。這就是所謂從食物導致親友衰敗而產生的過患。 那麼，從不知滿足而產生的過患是什麼呢？就像灌頂的剎帝利國王們對自己的村莊、城市、城鎮、地區和王宮眷屬不知滿足，於是相互之間佈置戰陣，吹響法螺，敲打鼓、鈸，射出各種箭矢，與騎著駿馬的騎兵會合，與騎著大象、乘坐戰車和精銳部隊會合。在這時，身體被箭和短矛刺中而死亡，或遭受瀕死般的痛苦。像這樣的情況以及其他類似的情況，就稱為不知滿足的過患。

།དེ་ལ་རང་དབང་མེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་གང་ཞེ་ན། འདི་ ལྟ་སྟེ།རྒྱལ་པོ་ལ་ཞོ་ཤས་འཚོ་བའི་མི་དག་གྲོང་ཁྱེར་བསྲུངས་པ་དག་ཏུ་འཇུག་པ་ན། འབྲུ་མར་བསྐོལ་བའམ། ཞག་བསྐོལ་བ་དང་། བ་ལང་གི་ལྕི་བའི་ཐུག་བ་བསྐོལ་བ་དང་། ཟངས་ཁུ་བསྐོལ་བ་དང་། ཁྲོ་ཆུ་བསྐོལ་བ་དག་གིས་གཏོར་ཅིང་། མདའ་དག་དང་མདུང་ཐུང་ དག་གིས་ལུས་གཙགས་ཏེ་འཆི་བའམ།འཆི་བ་ལ་ཐུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་དང་། གཞན་ཡང་གང་དེ་ལྟ་བུ་དང་མཐུན་པ་ནི་རང་དབང་མེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་ སྟེ།ལ་ལས་ཟས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་ཟས་ཀྱི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་མང་པོ་བྱས་ཤིང་བསྩགས་པ་དང་། ལུས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ངག་དང་ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། ། དེ་གང་གི་ཚེ་ནད་ཀྱིས་བཏབ་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་ཅིང་ནད་ཚབས་ཆེ་བའི་ཚེ་ན། སྔོན་ལུས་ཀྱིས་ཉེས་པར་ སྤྱོད་པ་དང་།ངག་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་དེ་དག་དེ་ལ་ཕྱེ་མ་རེད་ཀྱི་རིའི་རྩེ་མོའི་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་གཞོལ་བ་དང་། རབ་ཏུ་གཞོལ་བ་དང་། མངོན་པར་རབ་ཏུ་གཞོལ་བར་གྱུར་པ་ན། དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། ཀྱེ་མ་བདག་གིས་ལུས་དང་ངག་དང་། ཡིད་ཀྱིས་སྡིག་པ་ནི་བྱས་ལ། ཀྱེ་མ་བདག་གིས་བསོད་ནམས་ནི་མ་བྱས་པས། བདག་ཤི་འཕོས་ནས་ཀྱང་། སྡིག་པ་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས། འགྱོད་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤི་བའི་དུས་བྱས་ནས་ཀྱང་། ངན་སོང་འདི ལྟ་སྟེ།སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་དང་། དུད་འགྲོ་རྣམས་དང་། ཡི་དགས་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཟས་འདི་ནི་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ན་ཡང་ཉེས་དམིགས་དང་བཅས་པ་ ཡིན་ཏེ།ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ན་ཡང་ཉེས་དམིགས་དང་བཅས་པ་ཡིན་། ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་འཇུ་བ་ན་ཡང་ཉེས་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཟས་འདི་ལ་ཕན་ཡོན་འགའ་ཙམ་ཡང་ཡོད་དེ། དེ་འང་གང་ཞེ་ན། ལུས་འདི་ནི་ཟས་ཀྱིས་ གནས་པ་ཡིན་ཏེ།ཟས་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པར་འགྱུར་གྱི། ཟས་མེད་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་ཕན་ཡོན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཟས་ཀྱིས་གནས་པའི་ལུས་འདི་ཡང་། ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་བར་གནས་པ་ཡང་། ལོ་བརྒྱའམ། ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་སྲུང་ན། དེ་བས་ཅུང་ཟད་རིང་དུ་གནས་པར་ཟད་ དེ།འདི་ལ་སྔར་འཆི་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་གང་དག་ལུས་གནས་པ་ཙམ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ལ། གང་དག་ལུས་གནས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་དག་ཀྱང་ལེགས་པར་ཆོག་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་ནི་ཟས་ལས་བྱུང་བའི་ ཕན་ཡོན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ།།གང་དག་ལུས་གནས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་ཅིང་ལུས་གནས་པ་ཙམ་ལ་ཞུགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ལྷག་པར་ཡང་ལུས་གནས་པར་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་ པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་ལེགས་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཟས་ལས་བྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཟས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ངན་ངོན་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་ཅིང་གནས་པ་དེ་ནི་ བདག་གི་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་།བདག་བྱིས་པ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱིས་པའི་ཆོས་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་བདག་གི་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་། དེ་ལྟར་ཟས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྫོགས་པར་ཤེས་ནས། དེ་དེ་ལས་སོ་ སོར་བརྟགས་ཏེ།ཉེས་དམིགས་སུ་ལྟ་ཞིང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལ། ཟས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བ་ཁོ་ནའི་དོན་དུ། །བུའི་ཤ་ལྟ་བུའི་ཟས་དག་ཟ་བར་བྱེད་དོ།

那麼，由不自主而產生的過患是什麼呢？就是這樣：為國王放牧的人們在守護城市時，會被潑灑沸騰的油、沸騰的油脂、沸騰的牛糞湯、沸騰的銅汁、沸騰的熱水，或被箭和短矛刺穿身體而死亡，或遭受瀕死的痛苦。其他與此類似的情況，都稱為由不自主而產生的過患。 那麼，由惡行而產生的過患是什麼呢？就是這樣：有人爲了食物的緣故和爲了食物而造作、積累許多身體的惡行，如同身體一樣，語言和意念也是如此。當他被疾病所困、痛苦不堪、病情嚴重時，先前所造的身語意惡行，就如同須彌山頂的影子一樣，傾向、極度傾向、完全傾向於他。 這時他心想：‘唉！我造作了身語意的罪業，唉！我沒有行持善業，所以我死後將轉生到造作罪業者所去的地方。‘他帶著追悔而死亡，死後也將轉生到惡趣，也就是地獄、畜生、餓鬼道中，這就是由惡行而產生的過患。 他這樣想：‘如此這般，尋求這食物時有過患，受用時也有過患，享用和消化時也都有過患。然而這食物也有一些功德，那是什麼呢？這個身體是依靠食物而住，依靠食物而得以存在，若無食物則不能存在，這就是功德。’ 如此依靠食物而住的這個身體，即使能長久存在，也不過百年，即使善加保護，也只能稍微延長一些，在此期間也有提前死亡的。 其中，那些僅僅爲了維持身體而行事的人們並非善行，那些僅僅以維持身體為滿足的人們也並非善知足，他們無法圓滿體驗從食物而生的無過功德。 那些不以維持身體為滿足，也不僅僅爲了維持身體而行事，而是依靠維持身體來如實成就清凈梵行的人們，才是善行者。唯有他們才能圓滿體驗從食物而生的無過功德。 因此，我若僅以微小的食物功德為滿足而安住，這與我的行爲準則不相應；我若隨順愚人們的愚行，這也與我的行爲準則不相應。 如此完全了知食物的一切過患后，他對此詳加觀察，視之為過患，尋求出離，僅僅爲了從食物中出離的目的，而食用如同子肉般的食物。

།དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཡང་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་པོ་དང་སྦྱིན་བདག་དེ་དག་གིས་ལོངས་སྤྱོད་དག་དཀའ་ བས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་ཤིང་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཉེས་དམིགས་མང་པོ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ།པགས་པ་དང་། ཤ་དང་། ཁྲག་རབ་ཏུ་བཙིར་ཞིང་། འདི་ལྟ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་འདོད་པས། རྗེས་སུ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པར་བྱེད་པས་ན། བདག་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཐོབ་པའི་བསོད་ནམས་དེ་ལས་ཅི་ནས་ཀྱང་དེ་དག་གི་བྱ་བ་བྱས་པ་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་དང་། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་དང་། སྣང་བ་ཆེ་བ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཟླ་བ་ལྟར་ཁྱིམ་རྣམས་སུ་རྒྱུ་ཞིང་ལུས་དབེན་པ་དང་། སེམས་དབེན་པ་དང་། ངོ་ཚ་དང་ལྡན་པ དང་།སྤྱི་བརྟོལ་མེད་པ་དང་། བདག་ལ་མི་སྟོད་པ་དང་། གཞན་ལ་མི་སྨོད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་རང་གི་ས་ཐོབ་ན་དགའ་ཞིང་ཡིད་བདེ་བར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་ཐོབ་ན་ཡང་དགའ་ཞིང་ཡིད་བདེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་གཞན་གྱི་ཁྱིམ་དག་ཏུ་བདག་ལ་གཞན་གྱིས་ སྟེར་བར་འགྱུར་གྱི།མི་སྟེར་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི། བསྙེན་བཀུར་མི་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། མང་པོ་སྟེར་གྱི་ཉུང་དུ་མ་ཡིན་པ་དང་། བཟང་པོ་སྟེར་གྱི་ངན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། མྱུར་བར་སྟེར་གྱི་འགྱངས་ཏེ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལྟ་ག་ལ་རྙེད་སྙམ་པ་ དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་།ཁྱིམ་རྣམས་སུ་རྒྱུ་བར་འགྱུར་ཞིང་། བདག་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱིས་ཁྱིམ་རྣམས་སུ་རྒྱུ་བ་ན། གལ་ཏེ་གཞན་དག་གིས་མ་བྱིན་ན་ཡང་། དེས་བདག་དེ་དག་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་སེམས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་།འདི་ལྟ་སྟེ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་སེམས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བའི་སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གཞི་དེས་ལུས་ཞིག་སྟེ། ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་པས་ཉམ་ཐག་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། གལ་ཏེ་བསྙེན་བཀུར་མ་ཡིན་པ་བྱས་ལ། བསྙེན་བཀུར་མ་བྱས་པ་ དང་།གལ་ཏེ་ཉུང་[(]ངུ་[,]དུ་[)]སྟེར་གྱི་མང་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་། གལ་ཏེ་ངན་པ་སྟེར་གྱི་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་། གལ་ཏེ་འགྱངས་ཏེ་སྟེར་གྱི་མྱུར་བ་མ་ཡིན་པར་སྦྱིན་པར་འགྱུར་ན་ཡང་། དེས་བདག་དེ་དག་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྒྱས་པར་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་སེམས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བའི་སེམས་ ཀྱིས་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བདག་ཉིད་བཞག་སྟེ།ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ན། དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི། བདག་གི་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་གིས་ཁམ་གྱི་ཟས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་གི་སྲོག་གི་དབང་པོ་འགག་པར་ ཡང་མི་འགྱུར་ལ།ཟས་ཀྱིས་རྨྱ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། བདག་གིས་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཡང་ཕན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དེ་དག་གི་ཚོད་རིག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ་། དེ་ལྟར་ན་དགེ་སྦྱོང་གི་དངོས་པོ་དང་། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་ལ་གནས་པ་། བདག་གིས་བསོད་ སྙོམས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་འདི་ནི་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།དེ་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་དོ།། །།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས། བམ་པོ་བཞི་པ། དེ་ལ་ཟས་གང་ཞེ་ན། ཟས་ནི་བཞི་ སྟེ།ཁམ་གྱི་ཟས་དང་། རེག་པ་དང་། ཡིད་ལ་སེམས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཟས་སོ། །དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་ནི། ཁམ་གྱི་ཟས་ལ་ཟས་སུ་དགོངས་ཏེ། དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྡེ་གུ་དང་། སྣུམ་ཁུར་དང་། འབྲས་ཆན་དང་། ཟན་དྲོན་དང་། ཞུན་མར་ དང་།འབྲུ་མར་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་། བུ་རམ་གྱི་དབུ་བ་དང་། ཤ་དང་། ཤ་སྐམ་དང་། ཉ་ཤ་དང་། ལན་ཚྭ་དང་། འོ་མ་དང་། ཞོ་དང་། མར་དང་གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ཡོ་བྱད་གང་དག་ཁམ་དུ་བྱས་ཏེ། བཟར་རུང་བ་དག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཁམ་གྱི་ཟས་ཞེས་ བྱའོ།།ཟ་བར་བྱེད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཟ་བར་བྱེད་པ་དང་། སོ་སོར་སྟེན་པར་བྱེད་པ་དང་། ལྡད་པར་བྱེད་པ་དང་། འཆའ་བར་བྱེད་པ་དང་། མུར་བར་བྱེད་པ་དང་། མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་། འཐུང་བར་བྱེད་པ་དང་། འཇིབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ།

他這樣想：‘那些佈施者和施主們以艱難獲得並尋求而得的受用，將會感受諸多過患，皮肉血液被榨取。也就是說，因為希求殊勝果報，出於慈悲而行佈施。因此，我也要使從如是獲得的福德中，他們所作的一切成為極大果報、大利益、大光明、廣大，如月亮般遊行諸家，身遠離、心遠離、具慚愧、不輕率、不自讚、不毀他，如同自己獲得地位而歡喜快樂一樣，他人獲得時也歡喜快樂。’ 出家后在他人家中，他人將會給予我而不會不給予，將會承事而不會不承事，給予多而非少，給予好而非劣，迅速給予而非遲緩，哪裡能得到如此呢？以如是心遊行諸家。我以如是心遊行諸家時，即使他人不給予，我也不會以嗔恨心和憤怒心對他們分別，也就是說不會因嗔恨心和憤怒心的緣故而身壞墮惡趣受苦。 即使他們不承事而作不承事，即使給予少而非多，即使給予劣而非好，即使遲緩給予而非迅速佈施，我也不會如前廣說般以嗔恨心和憤怒心對他們分別。如是安住自己而受用，如是受用即是隨順我的律儀。依靠此段食，我的命根不會斷絕，不會因食物而昏昧，也會對我的梵行有益。如是如是了知他們的量而修行。’ 如是，住于沙門性和出家性的我，受用這些托缽食是如法的、清凈的、無過失的。‘他以這些方式觀察而食用。聲聞地第四品。其中何為食？食有四種：段食、觸食、意思食、識食。在此義中，是指段食為食。其又是什麼呢？也就是說：糊狀食物、油湯、米飯、熱粥、酥油、麻油、蜂蜜、糖漿、肉、乾肉、魚肉、鹽、牛奶、酸奶、奶油，以及其他類似可做成段食用的資具，因此稱為段食。 ‘食用’是指：吃、受用、咀嚼、嚼食、含食、品嚐、飲用、吸吮等同義詞。

།རྣམ་ པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དག་འདི་ལྟར་བདག་ཅག་ཟས་ཀྱིས་ལུས་དག་བརྟས་ཤིང་ཚིམ་པར་བྱས་ལ། ཕྱེ་མ་རེད་ཀྱི་དུས་ཚོད་ལ་བབ་ཅིང་ནམ་སྲོས་པའི་ཚེ། བུད་མེད་ཅོད་པན་ཅན་ལག་ངར་ཀུ་བའི་སྤུ་འདྲ་ལ་། ནུ་མ་ཕོ་ལོང་འདྲ་ བ་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྩེ་བར་བྱེད་དགའ་བར་བྱེད།དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ན། དགོད་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས་དེའི་དོན་དུ་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་དེ། འཕགས་པའི་ཆོས་འདུལ་བའི་སྐབས་སུ་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་དང་། འཁྲིག་པ་དང་ལྡན་པ་། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་གིས་དེ་ཟ་བར་བྱེད་ཅིང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ན། དབང་པོ་རྒོད་པ་དང་། དབང་པོ་འདོམ་བུ་ལྟར་མཐོ་བ་དང་། ཡིད་གཡེང་བ་དང་། ཡིད་འཕྱར་བ་དང་། ཡིད་མི་གནས་པ་དང་། ཡིད་ཉེ་བར་མ་ཞི་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་དེའི་དོན་དུ་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཉེས་དམིགས་སུ་ལྟ་བ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་ཡོངས་སུ ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཀྱང་།ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་སོ། །རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། སྒེག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ལ་། དེ་དག་ཉིད་ལྟར་བདག་ཅག་དེང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟས་སྣུམ་པ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་པ། འཕེལ་བར་བྱེད་པ། བསོད་པ། ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། དྲི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། རོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མང་པོ་དག གཡོས་དྲོད་ཀྱིས་ཅི་ནུས་སུ་ཟོས་ཏེ།ཚིམ་པར་བྱས་ན་སང་ནམ་ལངས་པར་གྱུར་པ་ན་མཐུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞིང་འདི་ལྟ་སྟེ། གཞུ་དགང་བའམ། ལུས་མཉེ་བའམ། རྡོ་གདེག་པའམ། དྲིལ་བའམ། ས་བརྐོ་བའམ། སྟོབས་བརྒལ་བའམ། རྐང་འཁྱོག་བྱ་བའམ། རྒྱུག་པའམ། རྐྱལ་ བའམ།མཆོང་བའམ། འཁོར་ལོ་འཕང་བའི་བརྩལ་བ་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་ཏེ། བརྩལ་བ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་། ལུས་ཤིན་ཏུ་བཅགས་པ་དང་། ཡུན་རིང་དུ་ནད་རྣམས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། བདག་ཅག་གི་ལང་ཚོ་ཡུན་རིང་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ དང་།མི་སྡུག་པར་བྱེད་པའི་རྒ་བས་ལུས་མྱུར་དུ་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཡུན་རིང་དུ་འཚོ་བར་འགྱུར་བ་དང་། མང་དུ་ཟོས་ན་ཡང་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཟོས་སོ་ཅོག་ཀྱང་ལེགས་པར་ཡོངས་སུ་འཇུ་བར་འགྱུར་བ་དང་། སྐྱོན་རྣམས་ཀྱང་ སེལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེའི་དོན་དུ་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི།ནད་མེད་པས་རྒྱགས་པ་དང་། ལང་ཚོས་རྒྱགས་པ་དང་། གསོན་པས་རྒྱགས་པའི་དོན་དུ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་ཅག་གིས་བརྩལ་བར་བྱས་ཟིན་པས། ཁྲུས་ཀྱི་ཆོ་ག་དག་ བྱས་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། ཆུ་གཙང་མས་ལག་པ་དག་བཀྲུ་བར་བྱ་ཞིང་། ལུས་དག་བཀྲུས་ནས་སྐྲ་དག་ཀྱང་བཅོས་པར་བྱ། བྱུག་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ལུས་དག་བྱུགས་ལ། གོས་སྣ་ཚོགས་དང་། མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་སྣ་ཚོགས་དང་། རྒྱན་སྣ་ཚོགས་དག་གིས་ལུས་བརྒྱན་པར་ བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ།དེ་ལ་ཁྲུས་དང་། བཅོས་པ་དང་། བྱུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་དག་གི་སྒེག་པ་ཡིན་ནོ།

‘非為分別’是指，如同貪慾享樂者們這樣想：‘我們以食物使身體強壯飽足，到了下午休閑時分，夜晚來臨時，與戴冠飾、手臂如象鼻般、乳房如陶罐般的女子及其隨從們一起遊戲、歡樂、享受快樂時，要笑鬧和思慮’，為此而進食。在聖法律中，所謂分別，即是具有欲貪、具有淫慾、惡不善分別。當他們如此進食並造作時，諸根躁動、諸根如杵般高舉、心散亂、心輕浮、心不安住、心不寂靜，他們為此而進食，稱為’為分別而進食’。 具有多聞的聖聲聞、具有擇力、見過患、善知出離，雖然受用，但不像那些貪慾享樂者那樣受用，因此說’非為分別’。 ‘非為驕慢，非為裝飾，非為莊嚴’是指，如同貪慾享樂者們這樣想：‘我們今天食用油膩、能生長欲貪、能增長、美味、色相圓滿、香氣圓滿、味道圓滿的眾多食物，儘可能趁熱食用，飽足后，到明日天亮時就會有力量，能夠拉弓、按摩身體、舉石、滾動、挖地、比力氣、跳舞、奔跑、游泳、跳躍、投擲輪盤等運動。依靠這些運動，將會有力量、身體極其矯健、長期無病、我們的青春將會長久相隨、不會被令人不悅的衰老迅速壓倒、能夠極其長壽、即使吃得很多也會極有力量、所食之物都能很好地消化、還能除去諸多過患。‘為此而進食，這就是為無病而驕慢、為青春而驕慢、為生命而驕慢而食用。 他們又這樣想：‘我們運動完畢后，要進行沐浴儀式，即用清水洗手、洗身，還要梳理頭髮，用各種香膏塗抹身體，用各種衣服、各種花鬘、各種裝飾來裝飾身體。‘其中沐浴、梳理、塗抹就是他們的裝飾。

།དེ་ལྟར་སྒེག་པར་གྱུར་པ་དག་གོས་དང་། མེ་ཏོག་ཕྲེང་དང་། རྒྱན་དག་ཐོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྒེག་པའི་དོན་དང་བརྒྱན་པའི་དོན་ དུ་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་།དེ་དག་དེ་ལྟར་རྒྱགས་པས་རྒྱགས་ཤིང་སྒེག་པར་གྱུར་ལ། ལུས་དག་བརྒྱན་ནས་དྲོ་བའི་དུས་སམ། དགོངས་ཀྱི་དུས་སུ་ཟས་ཀྱི་དུས་ལ་བབ་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། སྐོམ་པ་དང་། བཀྲེས་པར་གྱུར་ནས། ཤིན་ཏུ་རངས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་འདུན་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་དགའ་བས་ཉེས་དམིགས་སུ་མི་ལྟ་ཞིང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་མི་ཤེས་བཞིན་དུ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དང་ཡང་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་དང་། རྒྱགས་པའི་དོན་དང་། སྒེག་པའི་དོན་། བརྒྱན་པའི་དོན་དུ་ཟས་ཅི་འབྱོར་པ་དག་ཟ་བར་བྱེད་དོ། །འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས པ་དང་ལྡན་པ།སོ་སོར་རྟོགས་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ། ཉེས་དམིགས་སུ་ལྟ་བ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི། ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་གྱི། ཟས་འདི་ནི་བདག་གིས་ བསྟེན་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།བསྟེན་པ་ཁོ་ནས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །འདི་ལྟར་ལུས་འདི་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟོས་ན་འཚོ་བར་འགྱུར་གྱི། མ་ཟོས་ན་མ་ཡིན་ལ། འཚོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ལུས་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་གིས་ཟས་འདི་ ཟོས་ན་འཚོ་བར་འགྱུར་ཞིང་འཆི་བར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ལུས་འདི་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཚོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འཚོ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དཀའ་བས་འཚོ་བ་ཡང་ཡོད། དཀའ་ བ་མ་ཡིན་པས་འཚོ་བ་ཡང་ཡོད་དོ།།དེ་ལ་དཀའ་བས་འཚོ་བ་གང་ཞེ་ན། ཟས་ཅི་ལྟ་བུ་ཟོས་ན་བཀྲེས་པའམ། ཉམ་ཆུང་བའམ། གནོད་པར་འགྱུར་བའམ། སྡུག་བསྔལ་བའམ། ནད་ཚབས་ཆེ་བར་འགྱུར་བའམ། ཆོས་མ་ཡིན་པས་བསོད་སྙོམས་ཡོངས་སུ་སློང་ཞིང་། ཆོས་ཀྱིས་མ་ཡིན་པའམ། ཆགས་པའམ་། ཞེན་པའམ་། ཆུམས་པ་དང་། མདུད་པ་བོར་བ་དང་། བརྒྱལ་བ་དང་། ལྷག་པར་ཆགས་པ་དང་། ལྷག་པར་ཆགས་པར་གྱུར་པས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའམ། དེའི་ལུས་ལྕི་ཞིང་ལས་སུ་མི་རུང་བའམ། སྤོང མི་བཟོད་པར་འགྱུར་ཞིང་དེས་དེའི་སེམས་བུལ་བར་མཉམ་པར་འཇོག་པའམ།ཚེགས་ཆེན་པས་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་། དབུགས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའམ་། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་དཀའ་བས་འཚོ་བ་ཞེས་ བྱའོ།།དཀའ་བ་མ་ཡིན་པས་འཚོ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཟས་ཅི་ལྟ་བུ་ཟོས་ན་བཀྲེས་པའམ། ཉམ་ཆུང་བར་མི་འགྱུར་བའམ། གནོད་པའམ། སྡུག་བསྔལ་བའམ། ནད་ཚབས་ཆེ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་ཀྱིས་བསོད་སྙོམས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཞིང་། ཆོས་མ་ཡིན་ པས་མ་ཡིན་པའམ།ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཞེན་པ་མེད་པ་དང་། ཆུམས་པ་མེད་པ་དང་། མདུད་པ་བོར་བ་མེད་པ་དང་། བརྒྱལ་བ་མེད་པ་དང་། ལྷག་པར་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ལྷག་པར་ཆགས་པར་གྱུར་པ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའམ། དེའི་ལུས་ མི་ལྕི་ཞིང་ལས་སུ་རུང་བའམ།སྤོང་བཟོད་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེས་དེའི་སེམས་མྱུར་དུ་མཉམ་པར་འཇོག་པའམ། ཚེགས་ཆུང་ངུས་དབུགས་རྔུབ་པའམ། དབུགས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའམ། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ནི་དཀའ་ བ་མ་ཡིན་པས་འཚོ་བ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་དཀའ་བས་འཚོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་ལུས་ཀྱི་སྲོག་གནས་པར་བྱེད་ལ། དེ་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དཀའ་བ་མ་ཡིན་པས་འཚོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི། ལུས་ཀྱི་སྲོག་ཀྱང་གནས་པར་ བྱེད་ལ།དེ་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

如是成為妖艷者，持有衣服、花鬘及裝飾品，此即稱為莊嚴。如是爲了妖艷之義和莊嚴之義而食用。他們如是驕傲而變得妖艷，裝飾身體后，到了午時或晚時，當飲食時間來臨之時，他們飢渴難耐，極其歡喜、極其渴望、極其歡樂，不觀過患且不了知出離，如是爲了反覆尋思之義、驕慢之義、妖艷之義、莊嚴之義而食用所獲得的飲食。 聖者聲聞具足多聞，具足擇力，觀見過患且了知出離，雖受用飲食，但不如彼等貪慾受用者那般受用，而是思維：‘此食我應以受用而斷除，唯有受用才能斷除。‘所謂’爲了維持此身體’是指食用則能存活，不食用則不能，其存活即是身體維持。思維’我食用此食則能存活而不死’而食用，因此說’爲了維持此身體’。 云何爲了活命而食用飲食？活命有二種：以艱難活命與不以艱難活命。其中何為艱難活命？若食用某種食物會導致飢餓、虛弱、損害、痛苦、重病，或以非法乞求施食而非以法，或以貪著、執著、迷戀、繫縛、昏厥、貪戀、極度貪戀而受用，或使其身體沉重不堪任、不能忍受斷除，或使其心遲鈍入定，或以大艱難呼吸吐納，或為昏沉睡眠纏縛其心，此即稱為艱難活命。 何為不以艱難活命？即食用某種食物不會導致飢餓、虛弱、損害、痛苦、重病，以法尋求施食而非以非法，無貪著、無執著、無迷戀、無繫縛、無昏厥、無貪戀、無極度貪戀而受用，或使其身體不沉重而堪任、能忍受斷除，或使其心迅速入定，或以小艱難呼吸吐納，或不為昏沉睡眠纏縛其心，此即稱為不以艱難活命。 其中以艱難活命者雖能維持身命，但有過失且具煩惱。其中不以艱難活命者不僅能維持身命，且無過失、無煩惱。

།དེ་ལ་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱིས་འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་ཞིང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ པ་མེད་པའི་འཚོ་བ་ལེན་ཅིང་སོ་སོར་སྟེན་པར་བྱེད་པས་ན།དེའི་ཕྱིར་འཚོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་འཚོ་བར་སྔར་སྨོས་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་བྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། བཀྲེས་པ་བསལ་བར་བྱ་བ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ ལ་ཕན་པར་བྱ་བ་དང་།ཚོར་བ་རྙིང་རྣམས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། གསར་རྣམས་མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། བདག་འཚོ་ཞིང་སྟོབས་དང་། བདེ་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་སོ་སོར་སྟེན་པར་བྱེད་པ་ན། འཚོ་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་བཀྲེས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་ཟས་ཀྱི་དུས་ལ་བབ་ཅིང་བཀྲེས་པར་གྱུར་པའི་ཚེ། བཀྲེས་པའི་ཀུན་ནས དཀྲིས་པ་བྲུ་བ་ཚ་ཞིང་།ཉམ་ཆུང་བ་དེ་ཉིད་བསལ་བའི་ཕྱིར་ཟ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཟོས་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱེ་མ་རེད་ཀྱི་དུས་སམ། ནམ་སྲོས་པར་གྱུར་པའམ། སང་གི་ཟས་ཀྱི་དུས་ལ་མ་བབ་པའི་བར་དུ། དུས་མ་ཡིན་པར་བཀྲེས་ཤིང་ཉམ་ཆུང་བས་དེ་ལ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ བའི་ཚོད་ཙམ་དུ་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་བཀྲེས་པ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཟས་དེ་ལྟ་བུ་ཟ་ཞིང་ཚོད་རན་པར་ཟ་བ་སྟེ། དེས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྩོན་པ་སྟེ། ཟོས་མ་ ཐག་པ་དེ་ཁོ་ནའི་ཚེའམ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉིན་མོ་ལུས་མི་ལྕི་ཞིང་། ལས་སུ་རུང་བ་དང་སྤོང་བཟོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་དེའི་སེམས་མྱུར་དུ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དང་། ཚེགས་ཆུང་ངུས་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་། དབུགས་དབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། གཉིད་དང་རྨུགས་པས་སེམས་ ཀུན་ནས་དཀྲིས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་།དེས་ན་དེ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་སྐལ་བ་ཡོད་ཅིང་མཐུ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟས་ཟ་ པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ན་ཚོར་བ་རྙིང་རྣམས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེས་འདས་པའི་དུས་སུ་ཟས་ཀྱི་ཚོད་མ་རན་པའམ། མི་འཕྲོད་པའམ། མ་ཞུ་བར་ཟོས་པས། དེས་དེའི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་ནད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འདི་ལྟ་སྟེ། གཡའ་བ་དང་། མཛེ་དང་། ཕོལ་མིག་དང་། ཤ་བཀྲ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་སྔར་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་དག་དང་། ནད་དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ། རྩུབ་པ། ཚ་བ། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དག་བྱུང་བར་གྱུར་ན། དེས་ནད དེ་དག་ཞི་བར་བྱ་བ་དང་།དེ་དག་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དག་ཞི་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྨན་པས་བསྟན་པའི་སྨན་ཕན་པ་མཐུན་པ་འཕྲོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་སྣ་ཚོགས་དག་ལ་སོ་སོར་བསྟེན་ཅིང་། ཟས་འཕྲོད་པ་དག་ཀྱང་ཟ་བར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་དེའི་ནད་དང་། དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་སྐྱེས་པ་དེ་དག་སྤང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཚོར་བ་རྙིང་རྣམས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

對於具有多聞的聖者聲聞來說，他捨棄帶有過失和具有煩惱的生活，而接受和依止無過失和無煩惱的生活，因此說’爲了生活’。 那麼，前面所說的無過失和無煩惱的生活，應當如何行持呢？答曰：爲了消除飢餓，爲了有益於梵行，爲了斷除舊的感受，爲了不生新的感受，爲了自身生存並具有力量、安樂、無過失，以及安住于觸及安樂，如是思維。 如此依止時，即是無過失和無煩惱的生活。 其中，如何爲了消除飢餓而食用飲食呢？當到了用餐時間而感到飢餓時，爲了消除飢餓的纏縛、灼熱和虛弱，而進食。 那麼，如何進食呢？即在得到粉食之時，或是傍晚時分，或是第二天用餐時間未到之前，爲了避免非時飢餓和虛弱而造成的損害，適量進食。如此即是爲了消除飢餓而食用飲食。 如何爲了有益於梵行而食用飲食呢？食用如是飲食並且適量進食，由此精進于善法。剛吃完飯時或是當天，身體不會沉重，而是輕安適業，能夠修持。 因此，其心迅速入定，能輕易地呼吸，不會被昏沉睡眠纏縛心識。由此很快就能獲得未獲得的，了悟未了悟的，現證未現證的，具有這樣的機緣和能力。如此即是爲了有益於梵行而食用飲食。 如何爲了斷除舊的感受而食用飲食呢？比如，過去由於飲食不當、不適宜或未消化而食用，導致身體產生各種疾病，如瘙癢、麻風、瘡癤、白癜風等如前所述的病癥，以及由這些病因所生的難忍、粗澀、熾熱、不悅意的身體感受。 爲了平息這些疾病以及由其因緣所生的痛苦感受，依止醫生所說的有益、相應、適宜、隨順的各種藥物，也食用適宜的飲食。由此能斷除已生的疾病和由其因緣所生的痛苦感受。如此即是爲了斷除舊的感受而食用飲食。

།ཇི་ལྟར་ན་ཚོར་བ་གསར་རྣམས་མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ན་བདེ་ཞིང་ནད་མེད་ལ་སྟོབས དང་ལྡན་པའི་ཚེ།ཟས་ཀྱི་ཚོད་མ་རིག་པ་དང་། མི་འཕྲོད་པ་དང་། མ་ཞུ་བར་མི་ཟབས་དེས་དེ་ལ་མ་འོངས་པའི་དུས་སང་ངམ། གནངས་དག་ཏུ་དེའི་ལུས་ལ་གསུད་པའམ། ལུས་ཀྱི་ནང་གང་ཡང་རུང་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། གཡའ་བ་དང་། ཕོལ་མིག་དང་། མཛེ་དང་། ཤ་ བཀྲ་ལ་སོགས་ཏེ།རྒྱས་པར་སྔར་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་དག་དང་། ནད་དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ལུས་ཀྱི་ཚོར་བ་སྔ་མ་ལྟ་བུ་དག་ལུས་ལ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཚོར་བ་གསར་རྣམས་མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་བདག་འཚོ་ཞིང་། སྟོབས་དང་། བདེ་བ་ དང་།གཞན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་ཟོས་ན་འཚོ་བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འཚོ་བ་ཡིན་ནོ། །བཀྲེས་པ་དང་ཉམ་ཆུང་བ་སེལ་བར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་སྟོབས་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བ་ རྙིང་རྣམས་སྤོང་བ་དང་།གསར་རྣམས་མི་སྐྱེ་བར་ཕྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱིས་བསོད་སྙོམས་ཡོངས་སུ་བླངས་ནས། རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཞེན་པ་མེད་པས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ མེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཟོས་ནས་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ལུས་ལྕི་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ལས་སུ་རུང་བ་དང་། སྤོང་བཟོད་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་མ་ ཡིན།རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། སྒེག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གསུངས་ཏེ། དེ་ནི་རེ་ཞིག་ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྒྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་མདོར་བསྡུ་བ་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། གང་ལ་ ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་།ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་དོན་མདོར་བསྡུ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཁམ་གྱི་ཟས་ལྡེ་གུ་དང་། སྣུམ་ཁུར་དང་། འབྲས་ཆན་དང་། ཟན་དྲོན་དག་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་སྔར་བསྟན་ པ་དག་ལའོ།།ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། །རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། སྒེག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། །བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་རོ། ། དོན་མདོར་བསྡུ་བ་གཞན་ཡང་གཉེན་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་། འདོད་པའི་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་མཐའ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། བདག་ཉིད་དུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་ཇི ལྟར་ན་གཉེན་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན།སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་ལ་ཞེས་གང་གསུངས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་འདོད་པའི་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་མཐའ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། སྒེག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཞེས་གང་གསུངས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བདག་ཉིད་ངལ་བའི་མཐའ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཀྲེས་པས་བསལ་བར་བྱ་བ་དང་། ཚོར་བ་རྙིང་རྣམས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚོར་བ་གསར་རྣམས་མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། བདག་འཚོ་ཞིང་སྟོབས་དང་། བདེ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་ཡང འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་གསུངས་པའོ།།དོན་མདོར་བསྡུ་བ་གཞན་ཡང་། འདི་ནི་གཉིས་ཏེ་ཟས་མེད་པ་དང་། ཟས་ཡོད་པའོ།

問：如何爲了不生新的感受而食用食物？答：當現在身體安樂無病且具有力量時，若不知食量、不適宜、未消化而食用，則在未來一兩天內，其身體會生瘡或身體任何部位會出現如下情況：瘙癢、皰瘡、麻風、白癜風等，如前所述詳細內容，以及由這些病因所生的身體感受，如前所述那些不會在身上生起。如是，爲了不生新的感受而食用食物。 問：如何爲了維持生命、具有力量、安樂、無過失及安住於樂觸而食用食物？答：首先，食用能維持生命的食物即是生存。能除飢餓和虛弱的即是力量。能斷除舊感受及不生新感受的即是安樂。如法獲得食物后，如前所述詳細內容，以無貪無執而受用的即是無過失。食用后如前所述詳細內容，身體不會沉重，且能堪任作業、能修習，這即是安住於樂觸。 因此，經觀察而食用，不為思慮、不為驕慢、不為裝飾、不為莊嚴等，如前所述詳細內容。這是知食量的廣分別。什麼是略義？答：受用何物及如何受用即是略義。 其中，受用何物？即是團食、糊狀食、油膩食、米飯、熱粥等，如前所述詳細內容。如何受用？經觀察而食用，不為思慮、不為驕慢、不為裝飾、不為莊嚴等，如前所述詳細內容。 另一略義是：由對治所攝持、斷除貪慾飲食邊、斷除自我折磨邊、為利益梵行而受用。如何是由對治所攝持？即所說’經觀察而食用’。如何是斷除貪慾飲食邊？即所說’不為思慮、不為驕慢、不為裝飾、不為莊嚴’。如何是斷除自我折磨邊？即所說爲了除飢餓、斷除舊感受、不生新感受、維持生命且具有力量與安樂。如何是為利益梵行而受用？即所說爲了利益梵行、無過失及安住於樂觸。 另一略義是：這有二種：無食與有食。

།དེ་ལ་ཟས་མེད་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཆུང་ཟད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ལོངས་མ་སྤྱད་ན་འཆི་བར་འགྱུར་ བའོ།།དེ་ལ་ཟས་ཡོད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཟས་རན་པ་དང་། ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཟས་རན་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཉུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཧ་ཅང་མང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་ཞུ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་འཕྲོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ གང་ཡིན་པའོ།།དེ་ལ་ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཧ་ཅང་ཉུང་བ་དང་། ཧ་ཅང་མང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་ཞུ་བ་དང་། མི་འཕྲོད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་ཟས་ཧ་ཅང་ཉུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཟས་རན་པས་ནི། བཀྲེས་པ་དང་ ཉམ་ཆུང་བ་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་ཅིང་།སྐྱེས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ་། །དེ་ལ་ཟས་ཧ་ཅང་མང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཟས་རན་པས་ནི་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ། ལུས་ལྕི་བ་དང་ལས་སུ་མི་རུང་བ་དང་། སྤོང་མི་བཟོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཟས་ཡོངས་སུ་ཞུ་བ་དང་། ཟས་འཕྲོད་པའི་ཟས་ རན་པས་ནི།ཚོར་བ་རྙིང་རྣམས་སྤོང་བ་དང་། གསར་རྣམས་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དེ་འཚོ་ཞིང་སྟོབས་དང་བདེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཟས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཟས་རན་བས་ནི། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཉིད་དང་། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལ་ཟས་ཧ་ཅང་ཉུང་བའི་ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ནི། འཚོ་བར་བྱེད་ཅིང་བཀྲེས་པ་དང་། ཉམ་ཆུང་བ་དང་ལྡན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཟས་ཧ་ཅང་མང་བའི་ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པ་དེས་ནི། དེའི་ལུས་ཁུར་ཐོགས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཞིང་། ཟས་དུས་སུ་ཡོངས་སུ་འཇུ་བར་ཡང མི་བྱེད་དོ།།དེ་ལ་ཟས་ཡོངས་སུ་མ་ཞུ་བའི་ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པས་ནི་དེའི་ལུས་གསུད་པར་འགྱུར་ཞིང་། ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་ནད་གང་ཡང་རུང་བདག་འབྱུང་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཟས་ཡོངས་སུ་མ་ཞུ་བའི་ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། ཟས་མི་འཕྲོད་པའི་ཟས་རན་ པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ།དེ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་ན་ཟས་ནི་འཕྲོད་པའི་ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པས་ནི། ཉེས་པ་རྣམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། ནད་དྲག་པོས་འདེབས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཟས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱིས་ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པས་ནི་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ ཆོས་མ་ཡིན་པས་བསོད་སྙོམས་བླངས་ནས།ཆགས་པ་དང་ཞེན་པ་དང་། འཆུམས་པ་དང་མདུད་པ་བོར་བས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཟས་རན་པར་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་། ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་པས་ན། །དེའི་ ཕྱིར་ཟས་ལ་རན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།འདི་ལྟ་སྟེ་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་ལ། རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། །རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། སྒེག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་ གིས་ནི།ཟས་ལ་རན་པར་བྱེད་པ་དེ་བསྟན་ཅིང་། གསལ་བར་བྱས། རྣམ་པར་ཕྱེ། རབ་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ཤིང་ཟས་ཟ་བར་བྱེད་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། རྒྱགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། སྒེག་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་མ་ ཡིན་གྱི།འདི་ལྟ་སྟེ། ལུས་འདི་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། འཚོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་དེས་ནི། རེ་ཞིག་ཟས་མེད་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །བཀྲེས་པ་བསྩལ་བར་བྱ་བ་དང་། ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་ པར་ཡང་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱས་པར་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི།ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དེ་། ཇི་ལྟར་ན་ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཀྲེས་པ་བསྩལ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི། རེ་ཞིག་ ཟས་ཧ་ཅང་ཆུང་བའི་ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ།།ཚངས་པར་སྤྱད་པ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི། ཟས་ཧ་ཅང་མང་བའི་ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ།

關於無食，是指在一切種類中完全不享用任何食物，若不享用則會導致死亡。 關於有食，分為兩種：適量食和不適量食。 其中適量食是指既不太少也不太多，既不是未消化的，也不是不適宜的，也不是煩惱性的食物。 其中不適量食是指太少、太多、未消化、不適宜以及享用煩惱性的食物。 其中適量且不太少的食物，能使未生起的飢餓和虛弱不生起，已生起的得以斷除。 其中適量且不太多的食物，如前所述，不會使身體沉重、不堪任事和無法修行。 其中適量且已消化和適宜的食物，能斷除舊的感受，新的感受不生起，如此則能存活並獲得力量和安樂。 其中適量且非煩惱性的食物，能使無過失並安住于快樂。 其中不適量且太少的食物，雖能維持生命但會伴隨飢餓和虛弱。 其中不適量且太多的食物，會使身體如負重般，食物也不能及時消化。 其中不適量且未消化的食物，會使身體虛弱，並可能產生任何身體疾病。 如同不適量且未消化的食物一樣，不適量且不適宜的食物也是如此，其特別之處在於不適量且不適宜的食物會使過患增長，會遭受重病打擊。 其中不適量且具煩惱性的食物，如前所述，以非法獲得施食，以貪著、執著、執取、繫縛而享用。 其中適量享用食物而不以不適量享用，因此稱為適量食用，即如此觀察而食用，如前所述，不為思慮、不為驕慢、不為裝飾、不為莊嚴等。 以這些方式說明、闡釋、分別、詳細解說了適量食用。 其中觀察而食用，不為思慮、不為驕慢、不為裝飾、不為莊嚴，如是爲了此身住持與生存，這些話語是爲了斷除無食。 從’爲了除去飢餓，爲了利益梵行’乃至’也將安住于快樂’這些廣說，是爲了斷除不適量食。 如何斷除不適量食呢？其中說’爲了除去飢餓’是爲了斷除不適量的太少食物。 ‘爲了利益梵行’是爲了斷除不適量的太多食物。

།ཚོར་བ་རྙིང་རྣམས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། གསར་རྣམས་ མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི།ཟས་ཡོངས་སུ་མ་ཞུ་བ་དང་། མི་འཕྲོད་པའི་ཟས་རན་པ་མ་ཡིན་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ། །བདག་འཚོ་ཞིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི། ཟས་ཧ་ཅང་ཉུང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཟས་ཧ་ཅང་མང་བ་མ་ ཡིན་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ།།བདག་བདེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེས་ནི། ཟས་ཡོངས་སུ་ཞུ་བ་ཉིད་དང་། ཟས་འཕྲོད་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །བདག་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་ཡང་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གང་གསུངས་ པ་དེས་ནི།ཟས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་ཆོས་མ་ཡིན་པས་བསོད་སྙོམས་ཡོངས་སུ་བླངས་ཏེ། རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཆགས་པ་དང་། ཞེན་པས་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པས་ནི། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་དང་། རྣལ་འབྱོར་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ལུང་ནོད་པ་དང་། ཁ་ཏོན་དང་། དོན་སེམས་པའི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྩོན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་ཉིད་ཟག་པར་འགྱུར་ཞིང་།དེ་དག་དེ་ལ་གཞོལ་བ་དང་། དེ་ལ་བབ་པ་དང་། དེ་ལ་འབབ་པ་དེའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། དེས་ན་དེས་བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ ཏེ།ཟས་ཧ་ཅང་མང་བ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། དེས་རྒྱས་པར་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེའི་ལུས་ལྕི་བ་དང་། ལས་སུ་མི་རུང་བ་དང་། སྤོང་མི་བཟོད་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཟས་ལ་རོ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེས་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཀུན་ནས་དཀྲུགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ བདེ་བ་ལ་རེག་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཚིག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ཟས་ལ་རན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནི་ཟས་ཀྱི་ཚོད་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱས་པ་དང་མདོར་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བར་ སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཉིད་གང་ཞེ་ན།དེ་ལ་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་ནི་གང་། ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ནི་གང་། མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བ་ནི་གང་། མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཉིད་ནི་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཕྱེ་མ་རེད་ཉིད་མ་ནུབ་པའི་དུས་ནས་བཟུང་སྟེ། ནམ་གྱི་སྲོད་ ཀྱི་ཆ་མེལ་ཚེ་ཐུན་གཅིག་ལྷག་ཙམ་གྱི་བར་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་ལ་ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ནམ་གྱི་ཐོ་རངས་ཀྱི་ཆ་ལ་མེལ་ཚེ་ཐུན་གཅིག་ལྷག་ཙམ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཉིན་མོ་འཆགས་པ་དང་། འདུག་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་ འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་ཅིང་།མཚན་མོའི་ཐུན་དང་པོ་ལ་ཡང་འཆག་པ་དང་། འདུག་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་ལ། ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་གཙུག་ལག་ཁང་ནས་ཕྱིར་ ཕྱུང་སྟེ།གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཕྱི་རོལ་དུ་རྐང་པ་བཀྲུས་ནས། གཙུག་ལག་ཁང་གི་ནང་དུ་ཞུགས་ཏེ། གློ་གཡས་པ་ཕབ་ནས། རྐང་པ་རྐང་པའི་སྟེང་དུ་བཞག་སྟེ། སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡང་བ་ཁོ་ནའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱེད་བཞིན་དུ་ཉལ་ པར་བྱེད་པ་དང་།དེ་མཚན་མོའི་ཐུན་ཐ་མ་ལ་ཡང་མྱུར་བ་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་སད་པར་བྱས་ནས་འཆག་པ་དང་འདུག་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གང་གསུངས་པའོ།

關於所說的’爲了斷除舊的感受，防止新的感受生起’，是指要避免未消化的食物和不適宜的食物以及不適量的食物。 關於所說的’我將獲得生命力和力量’，是指食物不能太少也不能太多。 關於所說的’我將獲得安樂’，是指食物要完全消化且適宜。 關於所說的’我將無過失並安住于快樂’，是指食物不應帶有煩惱。如果以非法方式獲取食物，如前所述廣泛地以貪著和執著享用，就會帶有煩惱和過失地享用。因此在修習禪定、瑜伽、作意、聽聞、誦經和思維等善法時，由於這些罪惡不善的分別念會滲入心相續，使心傾向、趨入、流向這些分別念，因此無法安住于快樂。 安住于快樂有兩種：由於斷除過量飲食，如前所述廣說，身體不會沉重、不適工作、不能精進，也不會貪著食物味道，因此不會因分別念擾亂而無法安住于快樂。 因此，這些話語都是在教導適量飲食。這就是知量食的廣略解說。 什麼是初夜后夜不眠而精進修行？其中初夜是什麼？后夜是什麼？不眠修行是什麼？不眠精進修行又是什麼？ 其中初夜是指從太陽未落山時開始，到初夜時分過一更半左右為止。 其中后夜是指后夜時分一更半左右的時間。 其中不眠修行是指白天以經行和坐禪來凈除能障礙心的諸法，初夜時分也以經行和坐禪來凈除能障礙心的諸法。凈除之後，從精舍出來，在精舍外洗足后，進入精舍內，右脅而臥，腿疊腿上，具念正知，作光明想，保持警覺想而入睡。 在後夜時分迅速覺醒，以經行和坐禪來凈除能障礙心的諸法。這就是所說的內容。

།དེ་ལ་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བའི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ་ཉིད་ ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བ་ཐོས་ནས། དེ་ལ་སློབ་པར་འདོད་ཅིང་། དེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ནས། མི་ཉལ་བ་དེ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བའི་མི་ཉལ་བར་སྦྱོར་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ ཞེས་དེའི་རྗེས་སུ་འདུན་པ་དང་།བརྩོན་པ་དང་། འབད་པ་དང་། རྩོལ་བ་དང་། སྒྲིམ་པ་དང་། མཐུ་སྐྱེད་པ་དང་། རྩོམ་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཅིང་། རྒྱུན་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ པའོ།།དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཉིན་མོ་འཆག་པ་དང་། འདུག་པ་དག་གིས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཉིན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉི་མ་འཆར་ཀའི་དུས་ནས་བཟུང་སྟེ། ཉི་མ་ནུབ་ཀའི་བར་གྱི་དུས་གང་ཡིན་པའོ། །འཆག་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆགས་དཀྱུས་རིང་ཞིང་།ཞེང་ཧ་ཅང་མི་ཆེ་བར་བྱས་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པའི་ལུས་ཀྱི་ལས་གང་ཡིན་པའོ། །འདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འདི་ན་ལ་ལ་ཁྲིའམ་ཁྲིའུའམ། རྩཝ་བཏིང་བའི་སྟེང་དུ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ། ལུས་དྲང་པོར་བསྲངས་ནས། དྲན་པ་ཕྱོགས་པར་གཞག་སྟེ། འདུག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་ལྔ་པོ་དག་གོ། །སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྒྲིབ་པ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། སྒྲིབ་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་། གནོད་སེམས་དང་། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་དང་། འགྱོད་པ་དང་། རྒོད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་། སྡུག་པ་ཉིད་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བའི་རྒྱུ་དང་། མུན་པ་དང་། ཉེ་དུ་དང་། ལྗོངས་དང་། མི་འཆི་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། སྔོན་བགད་པ་དང་། རྩེས་པ་དང་། དགའ་བ་དང་། དགའ་མགུར་སྤྱད་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དུས་གསུམ་དང་། དུས་གསུམ་དུ་གཏོགས་པའི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཆགས་པས་དེ་དག་ལ་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང བར་བྱེད་ཅིང་།ཇི་སྙེད་ཅིག་ལས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རྨུགས་པ་དང་། གཉིད་དང་། རྨུགས་པ་དང་གཉིད་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དོ།