d4267攝真實論難解疏蓮花戒 德文跋陀羅 札覺協饒c3.5s｜d4267攝真實論難解疏蓮花戒 德文跋陀羅 札覺協饒c3.5s（續5）

對於所說”無論是以全體還是以一分，于任何趣入皆不可得”，說”以全體一分之聲”等。以”全體”之聲，如同見到置於某器中的吉祥果等，是否表示”以其無分自性之體性，唯以如是無分之一切支分趣入于彼”之義？抑或以”一分”之聲，如同見到臥于諸臥處之黑人等，表示”以異相”之義？此二者皆不應理。 複次，有註釋師言：“於一有支者，全體與一分之聲趣入不可能，故不應問’是以一分趣入耶？抑或以全體趣入耶？’”。“全體”表諸一切，“一分”雖是多數，亦表某一。彼言”全體與一分之聲於一有支者不應理”，亦為此所遮。 如是，世間中見有”此氆氌以全體或一分置於缽中”等，于氆氌等有全體與一分之聲趣入。若謂”此是假立”亦不應理，如前已說”因無錯亂而趣入故”。 如是已遮風等四種實物后，“我”已於最初遮為常，今為遮空、時、方、意故，說”以壞滅等因”等。其中，先說他人成立所謂”空”之實物：有一常住之實物名為”空”，以聲為相。此之能相是聲，因是功德故。 論式為：凡具壞滅、生起等法者，皆依于某者，如瓶、燈等。此等聲亦復如是，是故此等必應依于某者。彼等所依，以理推知即是虛空，成為虛空。

།དེ་ལྟར་སྒྲ་འདི་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དུ་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་པ་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྫས་ཇི་སྲིད་དུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟེན་ལས་གཞན་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་དག་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཆོས་ལས་ བཟློག་པ་ཡིན་པར་མཐོང་ངོ་།།མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་པ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་རིམ་པར་འབྱུང་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་གཏོགས་པས་མ་ངེས་པ་ཉིད་བསལ་བའི་དོན་དུའོ། །ཕྱིའི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་གཞན་གྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ང་རྒྱལ་གྱིས་ རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་ཏེ།བདག་གི་ཡོན་ཏན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣ་བས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་དང་དུས་དང་ཡིད་ཀྱི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ལྷག་པར་གྱུར་པས་ཡོན་ཏན་དུ་གྱུར་པའི་ནམ་མཁའི་ རྟགས་ཡིན་ནོ།།ནམ་མཁའ་དེ་ཡང་སྒྲའི་རྟགས་ཅན་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་རྟགས་མེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཡིན་ན། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྫས་སོ། །མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཞན་ དག་གི་ཐ་སྙད་ཡིན་ནོ།།སྔོན་དང་ཕྱིས་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དུས་དགག་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་སྟེ། རྫས་ཀྱི་སྒྲས་གཉེར་མ་དང་སྐྲ་དཀར་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བར་བྱའོ། །སྔོན་ནི་ཕའོ། །ཕྱི་མ་ནི་བུའོ། །ཅིག་ཅར་དང་། ཡུན་རིང་མོ་དང་མྱུར་དུ་དང་བྱེད་པ་དང་། བྱས་པ་དང་། བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་སྔོན་དང་ཕྱིས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཉི་མ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་དང་། རྫས་ལས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ཏེ། གཉེར་མ་དང་སྐྲ་དཀར་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །འདིའི་རྒྱུ་གང ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཤུགས་ཀྱིས་དུས་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་ཤེས་པ་འདི་ཡུལ་གྱིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་མའི་ཕྱོགས་ཆ་ན་གནས་པའི་རྒན་པོ་ལ་སྔོན་ཞེས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྔ་མའི་ཕྱོགས་ཆ་ན་གནས་པའི་གཞོན་ནུ་མ་ཡང་ཕྱི་མ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་སོ། །སྐྲ་ དཀར་དང་གཉེར་མ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཤེས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བ་བྱས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཤེས་པ་དང་མི་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

如是，此聲作為地等四者的功德是不應理的。因為當其為現量時，不具功德之前行因，且非隨實物而生，又能離所依而被認知。具觸之功德，可見與上述性質相反。所說”當其為現量時”之限定，是為遮除次第生起的極微所攝之不定性。 因為是外感官之現量，且為自他所取，又因我慢而分別執取，故非我之功德。因為見到我之功德如樂等與此相反。因為是耳所取，故非方位、時間、意之功德。因此，以剩餘推理，是虛空之功德性之相。 彼虛空亦以聲為相，因無別相故為一，因遍一切功德處故為遍。因具功德且非所依故為實物，因非所作故為常住，此是他人之言說。 以”前後等”等語遮遣時間，以”實物”之聲當取皺紋、白髮等。前者為父，後者為子。凡是”同時”、“久遠”、“迅速”、“正作”、“已作”、“當作”等，此前後等之認知，以日等之作用及實物為異因，因與皺紋、白髮等之認知不同，如瓶等之認知。其因即以理推知為時間。 如是，首先前後之認知非由境所生，因於後方所住之老者生起”前”之認知，同樣，於前方所住之少女亦稱為”后”故。亦非由白髮、皺紋等所生，因與彼等認知相同故。亦非由作用所生，因與彼認知不同故。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་མདོ་ལས་འཕྱི་བ་དང་། སྔ་བ་དང་ཅིག་ཅར་བ་དང་ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡུན་རིང་པོ་དང་། མྱུར་དུ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དུས་ཀྱི་རྟགས་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།།འདིའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་དང་གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཕྱོགས་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཤར་དང་ནུབ་ལ་སོགས་བློ་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལུས་ཅན་གྱི་རྫས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལུས་ཅན་ གྱི་རྫས་དག་ཁོ་ན་ལ་དེ་ལས་འདི་ནི་ཤར་རོ།།ལྷོ་དང་། ནུབ་དང་། བྱང་དང་། ཤར་ལྷོ་དང་། ལྷོ་ནུབ་དང་། ནུབ་བྱང་དང་། བྱང་ཤར་དང་། འོག་དང་སྟེང་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ལས་བྱུང་བ་དེ་ནི་ཕྱོགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་མདོ་ལས། འདིའོ་སྙམ་པ་གང་ལས་ཡིན་ པ་དེ་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།།གང་ལས་འདིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པ་ཡང་གློ་བུར་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཚུན་དུ་ལུས་ཅན་གྱི་རྫས་ལ་ལྟོས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་བསྟེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཉི་ག་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟགས་འདི་དག་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་དེའི་ཡང་གཅིག་པ་ཉིད་དང་། རྟག་པ་ཉིད་དང་། ཁྱབ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་དུས་གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཡིན་ན་ཡང་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ལས་ ཤར་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་འདི་ཤར་དང་ནུབ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་ལུས་ཅན་གྱི་རྫས་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཤེས་པ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་ རྟགས་བཤད་པ།ཤེས་པ་རིམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དབང་པོ་དང་དོན་དུ་མ་ཕྲད་པ་ཅིག་ཅར་ཉེ་བར་ཡོད་ན་ཡང་ཤེས་པ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ཉེ་བ་དང་མི་ཉེ་བ་དག་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། མི་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དབང་པོ་དང་དོན་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་གཞན་ ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་ན་སྟེ་ཤེས་པ་འབྱུང་བས་ཡིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ།

經中亦云：“后與前、同時與非同時、久遠與迅速等，是時間之相。“此中無常性、一性等諸法，應如虛空般了知。 為成立方位，說”從東西等諸智”，就有身實物而言，唯于有身實物，從此處知彼為東、南、西、北、東南、西南、西北、東北、上下等，此十種認知所生者，名為方位。經中亦云：“凡從’此是’之念所生者，即是方位之相。” “此是”即為差別認知，差別認知亦不應為偶然。亦非互相依賴於有身實物，因為若互相依賴，則二者皆將成無。因無其他因由，故此等相為方位所攝。 彼方位之一性、常住性、遍滿性等功德，應於他處了知。雖是一方位，然由果之差別而有東等差異之多樣性。 其比量為：凡此東西等認知，是異於有身實物之事物因，因與彼認知不同故，如樂等認知。 說明意之相：“認知次第”等，因見雖多根境同時現前，然認知次第生起故。除根境外必有他因，能令近者與不近者生起認知與不生認知。故由認知次第生起，即由認知之生起而推知意根。

།དེ་སྐད་དུ་ཡང་མདོ་ལས་ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྟགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་འདི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་དེ་ནི། མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ།རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ་། །ཟིན་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་སྤྱིར་སྒྲ་འདི་དག་བརྟེན་པ་ཡིན་པ་ཙམ་ཞིག་སྒྲུབ་ན་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྒྲ་རྣམས་ནི་ཟིན་ པ་དང་མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ཀྱང་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟེན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པས་འབྲས་བུ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་རྣམས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟིན་པ་ནི་སེམས་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གིར་བྱས་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་མ་ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་བཟུང་ངོ་། །དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟིན་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལའོ། །ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྔ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྒྲ་རྣམས་འགའ་ཞིག ལ་བརྟེན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་བྱེད་མ་ཡིན་ནོ།།སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྟག་པ་གཅིག་པུ་ཁྱབ་པའི་རྫས་དང་འདུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་དག་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་བརྟེན་པར་སྒྲུབ་པར་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་བསྒྲུབ་བྱ་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར།གཏན་ཚིགས་གིས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྟོན་པ་ནི་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགྲུབ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །དམ་བཅའ་བ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། དེ་བཞིན་ རིམ་མིན་སོགས་ཐོབ་འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་དག་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ནམ་མཁའ་དང་འདུ་བ་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེས་འབྲེལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་འདི་དག་རྟག་པ་དང་གཅིག་པུའི་ནམ་མཁའི་རྫས་དང་འདུ་བར་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ཅིག་ཅར་སྐྱེས་པའི་སྒྲ་དུ་མ་བཞིན་དུ་དེ་མ་ཡིན་པའི་འདུས་པའི་སྒྲ་དག་ཀྱང་ མངོན་པར་འདོད་པའི་དུས་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ།རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟེན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་འདི་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་འདུ་བ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ ཕྱིར་དེ་ལྟར་རིམ་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།

經中亦云：“識不頓生，是意之相。” 其比量為：凡此了知色等者，必依賴眼等之外的因，因為次第生起故，如車等。 以”所執等”等作答：若僅欲證明諸聲音一般是依賴性，則其因已成立，因為諸聲音被認為是所執及非所執大種之所生。彼等以其果性而依賴於諸大種，因為彼等，即與所執等相關之自性所攝之諸果，依賴於諸因故。 “所執”即為心與心所所攝持。“等”字包含非所執大種為因性。“彼等”指所執等大種。“故”即是”因此”之義。 “前者”意指前述”諸聲依賴於某物”等說法，因有成立已成之過失，故非能立，如是思維。 若欲證明此等依賴於無形常一遍滿之實物的和合性，則以無隨遍比量之喻故，因不決定，此即”虛空一”等所示。“此等”與前文”不成”相連。 為顯示所立亦與比量相違，故說”如是無次第等得”。此等即連於前說”如所說虛空和合不成”。 若此等與常一虛空實物和合，則如同時生起之多聲，非和合之聲亦應于所欲時即生，因無缺因故，依處一故。常法此不依他，此義已說。無有利益亦不應成和合，因成太過故。是故如是將成無次第。

།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་རྣ་བ་ནི་ནམ་མཁའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། ནམ་མཁའ་ཡང་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དེར་ཕྱིན་པའི་སྒྲ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ ཀྱིས་ཀྱང་ཐོས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ནི་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་ནི་བདག་གི་རྣ་བའོ། །འདི་ནི་གཞན་གྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ངེས་པ་འདི་ནི་མི་རིགས་སོ། །འདི་སྙམ་དུ་གང་གིས་མ་མཐོང་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་རྣ་བའི་སྦུབས་སུ་དེར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ནམ་མཁའ་ནི་རྣ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་ཁ་དང་སྣ་ལ་སོགས་པའི་བུ་གའི་ནང་དུ་སྒྲ་དམིགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།རྣ་བའི་སྦུབས་དེ་ཉིད་ལ་གནོད་པས་འོན་པ་ལ་སོགས་པར་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན། འདི་ཡང་མི་རིགས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ནམ་མཁའ་ནི་ཆ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དབྱེ་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ དུ་བརྟགས་པའི་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྣམས་ནི་དོན་དམ་པར་དངོས་པོའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དོན་བྱེད་པ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་དབང་གིས་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཆུ་ལ་མེ་ཞེས་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ན་འབར་བའམ་སྲེག་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ནམ་མཁའི་ཕྱོགས་ གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི།ལྡན་པ་མ་ཁྱབ་པར་འཇུག་པ་ཉིད་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་སྤངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བུམ་པ་དང་རྣ་བའི་སྦུབས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཐ་མི་དད་པའི་ནམ་མཁའ་གཅིག་དང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་མཚུངས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ནམ་ མཁའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་ཁོ་ནས་གཅིག་དང་འབྲེལ་པ་དེ་ཁོ་ནས་གཞན་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ་།།དེ་ལྟར་ན་གཞན་ན་ཡོད་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མངོན་སུམ་འདོད་པའི་ཡུལ་དུ་འབྱུང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དང་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ནམ་མཁའ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་བུམ་ པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒྲ་རྣམས་ཀྱང་ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་ཤིན་ཏུ་ཉེ་བ་དང་རིང་བའི་ཡུལ་ཐ་དད་ན་གནས་པར་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་མང་པོ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་དུས་དང་ཕྱོགས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དག་ལ་ཡང་སྤྱིར་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་ལ་ཁྱེད་པར་དུ་གཏན་ཚིགས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་གྲུབ་ཅིང་དམ་བཅའ་བ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བརྡ་འབྱུང་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་བརྡ་ནི་མདུན་དང རྒྱབ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དོན་རྣམས་ལ་མདུན་དང་རྒྱབ་ཀྱི་བརྡའོ།།དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྩོལ་བའོ།

“等”字表明將導致一切人執取等過失。如是，耳為虛空自性，虛空又是一體，若如是，則凡至彼處之一切聲音皆應得聞。由於無有部分，“此是我耳""此是他人之耳”如是分別確定實不應理。 若作是念：由不可見之行於耳孔中所界定之虛空即是耳，正因如此，于口鼻等孔內得聞聲音。由於耳孔受損而成聾等。如是主張亦全不應理，因虛空無分故，不應有如是差別。 分別假立之支分差別，究竟不能以增益作用功能而成立事物之差別，如於水假立為火時，並不能燃燒或焚燒。 若謂”虛空一分”即表和合非遍行性，此說亦已破除。 複次，瓶與耳孔等由與無別一虛空相關故，當成境相同。以何虛空自性與一者相關，以彼自性亦與他者相關。如是，他處之瓶等亦應唯成現前所欲之境，因具有與彼相關自性之虛空故，如彼境中所住之瓶等。正因如此，諸聲亦當成一境性。若如是，則與某事物極近及極遠之不同處所極為顯著之安立將成相違。如是等諸多過失將隨之而來。 如是，于成立時分方位等，亦顯示：于共相已成立上更立，別相因之隨行不成，且所立亦與比量相違。故說”特殊名言生起”等。特殊名言即前後等所生諸義之前後等名言。由彼所生之作意即是加行。

།དེ་འདི་ལ་རྒྱུ་མཚན་དུ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་བསྟེན་པའི་ཉེས་པ་མེད་དེ། ཤེས་པ་འདི་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོའི་བརྡའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཙམ་སྒྲུབ་ན་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་གྲུབ་ན་རྗེས་དཔག་པས་གནོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་ཀྱང་འདོད་པ་ལས་བཟློག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། ཆ་མེད་ དངོས་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།།དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དུས་དང་ཕྱོགས་དག་གོ། །མདུན་རྒྱབ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དུས་དང་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་ཆ་མེད་པ་གཅིག་པ་ཞིག་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་འདོད། དེ་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་རང་གི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ་གང་གིས་མདུན་དང་རྒྱབ་ལ་སོགས་པའི་[(]ཤས་[,]ཤེས་[)]པ་དེས་བྱས་པར་འགྱུར་བ་ཆ་ཤེས་མེད་པ་ལ་ནི་མདུན་དང་རྒྱབ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ལས་བཟློག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འབྲེལ་བ་ཅན་ཐ་དད་ཅེས་ བྱ་བ་འདིས་གཞན་གྱི་ལེན་དོགས་པར་བྱེད་དོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་གང་ཕྱོགས་དང་དུས་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་མེ་མར་དང་ལུས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་མདུན་དང་རྒྱབ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དུས་དང་ཕྱོགས་དེ་དག་ཀྱང་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་གཏོགས་པའི་མདུན་རྒྱབ་ལ་སོགས་པ་འདི་ བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ལན་སྨྲས་པ། དེ་ལྟ་ན་ནི། དེ་དག་དོན་མེད་མ་ཡིན་ནམ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྟོག་ན་དུས་དང་ཕྱོགས་དེ་དག་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་འབྲེལ་པ་ཅན་དེ་ ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལྟར་དུས་ནི། སྔ་མ་དང་། ཕྱི་མ་དང་། སྐད་ཅིག་དང་། ཐང་ཅིག་དང་། མིག་བཙུམས་པ་དང་། མཐར་དང་། ཆ་དང་། ཡུད་ཙམ་དང་། ཉིན་ཞག་དང་། ཟླ་བ་ཕྱེད་དང་། ཟླ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། ཕྱོགས་ཀྱང་ཤར་དང་ནུབ་ལ་སོགས་ པ་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུར་འདོད་དེ།ཐ་དད་པ་འདི་མཐའ་དག་ཀྱང་དེ་དག་གི་བདག་ཉིད་ལ་ཡོད་པ་ཐ་དད་པ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་པར་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་དེ་ནི་དོན་མེད་དོ། །ཡིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་སྤྱིར་རྒྱུ་ཙམ་སྒྲུབ་ན་གྲུབ་པ་ལ་ སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི།མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

凡有此因者，即稱為彼。因此無有相互依賴之過，因為此了知是特殊事物名言之因故。是故，若僅成立因，則是成立已成。若成立特殊性，則如前所說，為比量所違及無隨行。 又顯示因亦與所欲相違而成立，故說”無分一事物”等。“彼等”即時分與方位。前後等了知以時分與方位為名之無分一事物為因。此亦不成，因為境為生起隨順自相之了知，由前後等了知所作，于無分中不應有前後等差別。因此，由於成立與所欲相違，故因相違。 若謂”具關聯差別”，此說是為遮遣他者疑慮。若復于與方位、時分相關之內外事物，如燈火、身體等，有前後等，則彼時分方位亦屬於具關聯之前後等，此即所顯示。是故因非相違，如是認為。 對此答曰：“若爾，彼等豈非無義？“若如是思維，則時分方位將成無有，因為所欲成立之果已由具關聯性本身成立故。如是，時分為過去、未來、剎那、須臾、瞬息、終際、部分、片刻、晝夜、半月、月等了知之因，方位亦許為安立東西等之因。此一切差別皆于彼等自性中有，於差別中亦有，故於差別中亦有之分別即為無義。 顯示成立意識之因若僅成立共相之因，則是成立已成，故說”異於眼等”等。

།ཁྱད་པར་དུ་རྟག་པ་གཅིག་པུའི་ཡིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་། དམ་བཅའ་བ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་ཀྱང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། ཡིད་ནི་རྟག་ན་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།འདོད་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མིག་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་མི་རྟག་པའི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་རྒྱུ་མ་ཚང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཤེས་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་འགལ་བར་ འགྱུར་རོ།།གཏན་ཚིགས་འགལ་བ་དེ་ཉིད་བཞད་གད་དུ་བྱེད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བདེ་གཤེགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདེ་བར་གཤེགས་པ་དང་། མུ་སྟེགས་བྱེད་དག་འདོད་པའི་ཡིད་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཤེས་པ་ཅིག་ཅར་མི་སྐྱེ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྟགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་འདི་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ལ་དགག་པའི་ཚིག་གདོན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །ཡན་ལག་གི་དོན་བརྗོད་པ། བདེ་གཤེགས་པ་དང་ཕྱི་རོལ་པ་སྟེ་མུ་སྟེགས་པ་དེ་དག་གིས་བསྟན་པ ཡང་དེ་དག་ཡིན་ལ།ཡིད་ཀྱང་ཡིན་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །དེ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པའམ། ཡང་དག་པར་གྲུབ་པའམ། ལྷན་ཅིག་པའི་གྲུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་མདོ་གཅིག་གིས་དོན་འགལ་བ་གཉིས་གོ་བར་བྱེད་ཅེ་ན་དགག་ བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།དགག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་གྱི་ཡིད་མ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགག་པའི་ཚིག་བཏོན་ནས་བསྟན་ལ། བདེ་བར་བཤེགས་པ་པའི་ཡིད་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་དགག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། ། ཡང་འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཚིག་གཅིག་ལ་དགག་པ་དང་བཅས་པ་དང་དགག་པ་མེད་པ་གཉིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བཟླས་པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་བཟླས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་དཀའ་འགྲེལ་ལས། རྫས་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་བརྟག་པ་སྟེ བཅོ་ལྔ་པའོ།། །།ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དགག་པའི་ཕྱིར་རྫས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྫས་རྣམས་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་དང་ལས་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་མེད་པ་ན ཡང་བརྟེན་པ་རྣམས་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེར་བརྟེན་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་སམ་བརྒྱུད་པས་རྫས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པའོ།

若特別成立唯一常住之意，則無隨行，且比量違害宗，因亦相違，為顯示此義故說”若意常住”等。“將違所欲”者，因為成立異於眼等之無常因具有所待性故。若非如是，因若是常，則因無不具足故，諸識次第生起將成相違。 為顯示此相違因本身可笑，故說”善逝等”。正因如此，為成立或破除善逝與外道所許之意，而作”諸識非頓生非是意之相”此經，意在於對一方宣說遮遣語，此為攝義。 分說支分義：善逝與外道即外教徒所說彼等，即是”彼等”亦是”意”，如是安立詞義。彼等依次為已成與未成，或真實成就，或俱時成就，為此故，即為此因故。 若問如何以一經令知二種相違義，故說”具遮”等。具遮同入者，為破他意故說”非是相”之遮遣語而顯示，為成立善逝之意故說無遮遣，此為其義。 複次，若問如何於一語中成就具遮與無遮二者，故說”由重複”等。此即以重複方式之意。 此為《真實性集難釋》中觀察實體語義品第十五。 為遮遣功德等故說”諸實體”等。由遮遣諸實體即遣除功德、作用等乃至差別究竟，因為彼等即是依彼故。無所依時，諸所依以他力而住不應理故。“依彼”即直接或間接許為依于實體。

།འདི་ལྟར་ཡོན་ཏན་དང་ལས་དག་ནི་དངོས་ཁོ་ནར་རྫས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་མདོ་ལས། ཡོན་ཏན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྫས་ལ་བརྟེན་པ། ཡོན་ཏན་གྱི་ལྡན་པ་དང་། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དག་ལ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ལས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྫས་གཅིག་པ་ཅན་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཅན་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དག་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྫས་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ ནི་རྫས་གཅིག་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།ཡོན་ཏན་ཁ་ཅིག་ནི་རྫས་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་རྣམས་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ནི་རྫས་ལ་འཇུག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དཔེ་ནས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་དང་ལས་ཉིད་ལ་སོགས་རྫས་ དང་འབྲེལ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལས་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་ལ་འཇུག་གོ།།སྤྱི་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་ལ་སོགས་པ་ཚིག་གི་དོན་གསུམ་ལ་འཇུག་གོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྫས་བཀག་ནས་འབད་མི་དགོས་པར་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཀག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཚིག་གི་དོན་ལྷག་མ་བརྟགས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རྫས་བརྟག་ པ་ཉིད་དུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་འདུ་བ་དགག་པ་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བརྩམ་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེ་ན། འདུ་བའང་གང་དུ་གང་གི་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚིག་གི་དོན་ལྔ་ལ་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་ནི་འདུ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད་དེ། རྫས་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་པ་ཅན་རྣམ་པ་ལྔ་བསལ་བ་ཡིན་ན་གང་ དུ་གང་གིས་འདུ་བ་ཡིན་ཏེ།གང་དུ་ཡང་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཐམས་ཅད་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཁྱད་པར་དུ་དགག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མདོ་ལས་གཟུགས་དང་། རོ་དང་། དྲི་དང་། རེག་པ་རྣམས་དང་། གྲངས་དང་། ཚད་དང་། སོ་སོ་པ་ཉིད་དང་། ལྡན་པ་དང་། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་། གཞན་དང་། གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། བློ་རྣམས་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དག་དང་། འདོད་པ་དང་། སྡང་བ་དག་དང་། འབད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དག་གོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དང་གི་སྒྲ་ལས་ལྕི་བ་ཉིད་དང་། གཤེར་བ་ཉིད་དང་། སྣུམ་པ་དང་། འདུས་བྱས་པ་དང་། ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་། སྒྲ་རྣམས་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལ་གཟུགས་ནི་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་སྟེ། ས་དང་ཆུ་དང་མེ་ལ་གནས་སོ། །རོ་ནི་ལྕེའི་དབང་པོས་གཟུང་བར་བྱ་བ་སྟེ། ས་དང་ཆུ་ལ་གནས་སོ། །དྲི་ནི་སྣས་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། ས་ལ་གནས་སོ། །རེག་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་དབང པོས་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ།ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་རླུང་ལ་གནས་སོ།

如是功德與作用唯實際上許為依于實體。經中亦如是說：“功德之相為依于實體，于功德之和合與差別非因，無所待。作用之相為具一實體、無功德、于和合與差別無所待之非因。“所謂”一實體”，即依於一實體之義。 某些功德行於多實體中，如和合、差別等。諸總別中某些唯行於實體中，如實性等。功德性、作用性等則行於與實體相關之功德與作用語義中。大總即”有”行於實體等三種語義中。因此，遮遣實體后，不須費力即能遮遣功德等，故顯示余語義觀察之果即圓滿於實體觀察中。 若問：“則應另外著手遮遣和合”，故說：“和合亦於何處何者”。說和合之體性行於五種語義中，若遣除實體等五種相關者，則於何處由何者和合？意即皆無所有，因已遮遣一切所依能依故。 其中，首先當說別遮諸功德。經中說：“色、味、香、觸諸法，數、量、各別性、和合、差別、異、非異性，諸識、樂、苦二者，欲、嗔二者，勤勉是為諸功德。“由”及”字，當攝重性、濕性、潤性、所作性、法與非法、諸聲。 其中，色為眼所取境，住于地水火中。味為舌根所取境，住于地水中。香為鼻所取境，住于地中。觸為身根所取境，住于地水火風中。

།འདི་དག་གི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་པོ་བཞི་དགག་པའི་ཕྱིར། རགས་པའི་རྫས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རགས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྫས་ལ་འདུ་བ་རྣམས་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་རགས་པ་ལ་ཞེས་བཤད་དོ། །རྫས་དེ་ལ་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་གལ་ཏེ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ་ཆ་ཤས་མེད་པར་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་སྒོ་གསེབ་ལ་སོགས་པའི་བུ་གར་འཇུག་པའི་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་ཕྲ་མོས་ཀྱང་ཁང་པའི་ཕུགས་ལ་སོགས་པར་གནས་པའི་བུམ་པ་ལ་ སོགས་པའི་རྫས་ཆེས་ཆེ་བ་དང་འདུ་བའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་མངོན་པར་གསལ་བ་ན་རྫས་ཇི་སྙེད་པ་མཐའ་དག་ལ་གནས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་གསལ་བ་དང་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ།ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་མངོན་པར་གསལ་བར་འགྱུར་བ་གཅིག་ ལ་ཆ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།བུ་གའི་སྣང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་པ་སྟེ། སའི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཆུས་མངོན་པར་གསལ་བ་ན་ཕྱོགས་གཞན་དུ་ཡང་མངོན་པར་གསལ་བ་དང་དམིགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །མེ་ལ་སོགས་པ་དང་ཨ་མྲའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་གཅིག་གི་ཤན་ཙམ་ རེག་པ་དང་མྱངས་པ་ན།རྫས་དེ་ལ་འདུ་བ་དེ་སྙེད་པའི་རེག་པ་དང་། རོ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་དག་དམིགས་པ་དང་། མངོན་པར་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། ཡངས་པའི་ཡུལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཚེ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དེའི་དུས་ནའོ།།དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུ་གའི་སྣང་བས་སོ། །དེའི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཐ་དད་པར་ཁས་ལེན་པ་ནས་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རྫས་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཚད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར་གྱི། ཡོན་ཏན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ བུར་གྱུར་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་ཐ་སྙད་བྱེད་ན་མིང་ལ་རྩོད་པ་མེད་དོ།།རྡུལ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་བརྟེན་པ་ཉིད་ལས་ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་རིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་རྟེན་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་ རྫས་ཀྱང་ཡན་ལག་གི་རྫས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཡོན་ཏན་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གྲངས་ཏེ། དེ་ཡང་རྫས་གཅིག་པ་དང་རྫས་དུ་མ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཅིག་གི་གྲངས་ནི་རྫས་གཅིག་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་ ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་རྫས་དུ་མ་པ་ཡིན་ནོ།

爲了遮遣這些色等前四者，故說”于粗實體”等。于粗實體之和合即成為所緣相，故說”于粗”。若許彼實體中青等四種為一體無分，則當門縫等孔隙中燈等微細光明，于房屋深處等所住瓶等極大實體和合之青等體性顯現時，應成顯現並了知住於一切實體之色等，因為無分故。若有分，則不應由一分顯現。 所謂”由孔隙光明”是譬喻，如地之一分為水顯現時，于其他分亦應成顯現並了知。如火等及庵羅果等，僅觸及或嘗其一分，則應了知彼實體中和合之一切觸及味。 若思：“一切青等皆應了知並顯現”，故說”于廣大境”等。“爾時”即彼時。“彼”即孔隙光明。“彼之”即青等極微，若許極微各別，如地等極微實體，因具極微量故，成為實體自性，而非功德性。若於如是各別極微假立為功德，則無名相諍。 即使是極微，也不應由所依性而了知為功德性，因為于有無皆不應有所依，且將成過度遍及。如是思維：有支實體亦依于支分實體，則彼亦應成功德。 其中，一等言說之因即一性等相之數，彼亦為一實體性及多實體性。其中，一數為一實體性，二性等為多實體性。

།དེ་ལ་རྫས་གཅིག་པ་ལ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་དང་། མི་རྟག་པ་ཉིད་དག་ཏུ་སྒྲུབ་པར་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་པར་གཏོགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །རྫས་དུ་མ་ནི་དུ་མའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་གཅིག་ལས་གྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་ པའི་བློ་འཇིག་པས་འཇིག་པ་དང་།ལ་ལ་རྟེན་འཇིག་པས་ཀྱང་འཇིག་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གཞན་དག་གྲངས་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་འདི་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང་། །ཁྱད་པར་གྱི་བློ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་གྲུབ་པར་སེམས་སོ་ཞེས་གྲག་གོ། ། དེ་ལ་འདིའི་འགེགས་པ་བཤད་པ། དེ་མིན་ངོ་བོ་ལས་ལྡོག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་པའི་གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ལ་མིང་སྦྱོར་བ་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཆུད་པའི་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་རི བོང་གི་རྭ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་འདི་ནི་སྣང་དུ་རུང་བར་འདོད་དེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་མདོ་ལས་གྲངས་དང་ཚད་རྣམས་དང་། སོ་སོ་བ་ཉིད་དང་། ལྡན་པ་དང་། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དག་དང་། གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། ལས་ནི་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྫས་དང་ འདུ་བའི་ཕྱིར།མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །ཁྱད་པར་གྱི་བློ་ལས་གྲངས་འགྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདོད་པས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤེས་པ་གཅིག་གོ། །ཤེས་པ་གཉིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གྲངས་ མེད་པར་ཡང་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་བློར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་གྲོགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་འདོད་པས་བརྡ་བྱས་པ་དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་གཟོ་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་པ་གཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་འདི་མ ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་པ་དེ་དག་ལ་ནི་གྲངས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་རྫས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གྲངས་ནི་ཡོན་ཏན་ཉིད་ཡིན་པས་རྫས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཤེས་པ་འདི་དག་ལ་འདི་ནི་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་ལྟ་བུ་ནི་གཅིག་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཆོས་མཐུན་པ་ཡང་གྲོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ་སྙམ་དུ་འདོད་ན་ཤེས།དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་། ཤེས་པ་འདི་ནི་བཏགས་པ་ཡིན་པར་མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་འདི་ནི་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།

其中，對於一實體，應知如水等極微等所屬之色等，可成立為常性與無常性。對於多實體，應知有些由緣多境之心俱生一性而成立的認知壞滅而壞滅，有些由所依壞滅而壞滅。 其他論師認為，此二種數量皆由現量成立，又因差別認知依賴其他因由，故亦由比量成立，如是傳說。 對此，為說其遮破，故說”非彼體之離”等。除去總集等所離之象等，凡於彼等安立名言者，除此之外無有所緣相攝之數量，故如兔角般是無之言說境。 如是，此應可現見。經中亦說：“數量諸法及差別性、和合、分別等，以及異性非異性，業因與色實和合故，應為眼所取。” 為顯示差別認知亦不能成立數量，故說”由欲遍計”等。如是，于”一認知”、“二認知”等中，即使無數量亦可生一等認知，如是于無伴等瓶等事物上，對”一”等自欲安立之名言作意，隨此造作而生一認知，故此不定。 彼等認知中實無數量，因彼等非實體，且數量是功德性故依于實體。若謂此等認知是假立，如”此為一”，此中亦無相似伴侶故。說”彼知”者，此認知為假立非不應理，因此認知無錯亂而轉故。

།དཔེར་ན་ཁུང་བུ་པ་ལ་བ་ལང་ཞེས་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་སྟེ། བ་ལང་ལྟ་བུ་ནི་བ་ལང་ཡིན་གྱི་བ་ལང་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ནོག་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་སོགས་པ་འདི་འཁྲུལ་པ་གཅིག་ལྟ་བུ་ནི་གཅིག་དང་འདྲ་བ་ཡིན་གྱི་གཅིག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཅི་འདྲ་བའི་བློ་མ་འཁྲུལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་འདྲ་བ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་འདི་ འདྲ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དེ་དག་གི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་རྫས་གང་ཡིན་པ་དེར་གཏོགས་པའི་གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལས་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་ཕྱིར།ཡོན་ཏན་དང་ལས་དང་འདུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་འདིར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོགས་པ་བསུ་བ་ ནི།དོན་གཅིག་ལ་ནི་འདུ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདིར་ལན་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་འདི་རྫས་དེ་དང་འདུ་བའི་གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལས་ཤེས་པ་གཅིག་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྫས་དང་འདུ་བ་རྣམས་ལ་དེའི་ཚེ་དེ་ ལྟར་ཤེས་པ་གཅིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད།ཤེས་པ་གཉིས་དང་གསུམ་དང་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། གཅིག་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་གཉིས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་དང་། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་དང་། འདོད་པ་ དང་སྡང་བ་དག་དང་།ལས་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། གཞན་དང་གཞན་ཁྱབ་པ་དང་མ་ཁྱབ་པའི་སྤྱི་རྣམ་པ་གཉིས་དང་མ་ཡིན་པའི་སྤྱི་རྣམ་པ་གཉིས་དང་། དངོས་པོ་གཅིག་དང་། འདུ་བ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་བརྗོད་པ་དེ་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་ལ་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་གྲངས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ ལྟ་བས་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་བརྟག་པར་མི་རིགས་སོ།།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བའམ་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། རང་གི་བློས་བརྟགས་པའི་རྒྱུ་བརྗོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཤེས་པ་འདི་བརྟགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་གཞན་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལ་མེའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གང་བཤད་པའི་ཉེས་པ་ལས་མི་འདའ་བ་ཁོ་ནའོ། །གླང་པོ་ལ་སོགས་ཤེས་པ་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གྲངས་ གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣ་མ་ཕུག་པས་སྨྲས་པའི་ཚད་མ་དོགས་པར་བྱེད་དོ།

例如，對於洞穴將其認知為牛是錯誤的，因為雖似牛但非牛性，因為無垂肉等特徵。同樣，對於”一認知”等，並非如”似一是一而非一性”這樣的錯誤。 那麼如何？對於瓶等事物，如何是無錯亂認知，對於認知等亦非如是。若想：此非依于如是認知而說，而是因為彼等所依之實體中所屬的一性等，由於聚於一義，故於功德、業、和合等生起一等認知。 為遮此疑，故說”由聚於一義”等。此處答曰：“如是”等。若此認知由與彼實體和合之一性等，於一認知與一樂等自性之實體和合時，雖可如是稱為”一認知”，但對於”二認知”、“三認知”、“四認知”等認知有何因？彼一性中無二性等。 又對於六句義、樂與苦、貪與嗔、五種業、遍與不遍二種共相及非共相二種、一事物、一和合等所說，有何因？彼中無聚於一義之數量，故因非能遍故此亦不應觀察。 複次，若由聚於一義或其他任何自心所計之因而說，如是亦應觀察此從聚於一義等所生之認知，因無別事故。若如是則成錯亂，因無趣入之因由，如對婆羅門童子的火認知。然亦非如是，故定不離前說過失。 以”從象等認知”等，為成立數量，故遮破穿耳論師所說量。

།དེས་སྨྲས་པ། དམག་གི་ཤེས་པ་ནི་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་དང་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ཏེ། གླང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་གོས་སྔོན་པོའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེའོ། །དེ་ལས་གཞན་ལས་བྱུང་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་དང་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་ནི་དེ་ལས་གཞན་ནོ། །དེ་ལས་བྱུང་བ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །འདོད་པས་སྦྱར་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། གླང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་བརྡའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་ སོགས་པ་ནང་གི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་བརྡ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་བཟུང་ངོ་། །ཅི་སྟེ་བརྡ་གཟོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་བརྗོད་པའི་ཐབས་ཀྱིས་ སྟོན་པ་ནི།འདི་ཉིད་ཀྱིས་། བློ་ལ་སོགས་པའང་གྲངས་སུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དེའི་ཤེས་པ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་པས་དེ་ཉིད་ཀྱིས། གཅིག་གི་བློ་དང་གཉིས་ཀྱི་བློ་དང་ལས་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གྲངས་སུ་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་ལ་སོགས་པའི་བློ་དེ་ལ་ཡང་དེའི་ཤེས་ པ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གཉིས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་རྫས་དུ་མ་གང་ཡིན་པ་དེའི་བློ་དུ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་གཅིག་ཉིད་ལས་གྲུབ་པར་ཁྱེད་ཅག་གིས་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་སྟོན་པ་ནི། གལ་ཏེ་བློ་ལ་ལྟོས་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཙམ་སྨོས་པས་གཅིག་ཉིད་དང་གཉིས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དེའི་སྤྱི་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་དོན་དུའོ། །བློ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བགྲང་བར་བྱ་བ་དག་ལ་གཉིས་དང་གསུམ་དང་བཞི་ཞེས་བྱ་བ ལ་སོགས་པའི་བློ་བརྡ་གཟོ་བ་ཙམ་གྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད།དེ་ལྟ་ན་ནི་ནུས་པ་མཐོང་བ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཏན་ཚིགས་རྣམས་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་ལྟོས་པའི་བློ་ཡོད་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་དེ་མེད་ན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་དེར་གཏོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཁོ་ན་བརྟག་པར་རིགས་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་འཁྲུ་སྨན་དང་ཕྲད་ནས་ལྟོ་འཁྲུ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་བརྟག་པར་འགྱུར་རོ།

他說道：軍隊的認知是以象、馬、車等為緣由，因為與象等認知不同，如青衣的認知。 “從彼他生”者，即像、馬、車等之外的他者即是他。“從彼生起者”為何等，如是安立詞句。 以”由欲安立”等作答，因為承許象等之外的名言作意等內在因由，故是成立已成。“等”字包含憶念名言等。若欲成立名言施設等之外的事物為因由，則成不定，以此過失方式顯示：“由此，智等亦成數量”。 由說”因與彼認知不同”，故由此，一智、二智及五業等亦成數量，因為對於一等智亦與彼認知不同故。然實非如是，故應知為不定。 複次，你們所說二性等數量諸實體之多智與一性共同成立者，實無因由。為顯此義，故說”若由觀待智”等。說”僅”字為遮遣一性、二性等彼共相相屬之認知。 “彼智”者，于所數事物上的二、三、四等智，為何不許僅由名言施設？若如是則不應觀察見功能為因。若非如是則因成無窮。如是，由有觀待智則有，由無彼等則無，故隨順彼所屬之隨行、返遮，唯應觀察此理，否則如說”遇瀉藥則瀉”亦應觀察。

།བསྡུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྡོག་ཅིང་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་མངོན་པར་འདོད་པའི་གཉིས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྣང་ བའམ་འཐད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།གཅིག་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་། སྤྱི་དང་འདུ་བ་ཡང་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །ཆེ་དང་རིང་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཚད་དགག་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ཚད་ཀྱི་ཐ་དད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ཡང་ཆེན་པོ་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་། རིང་པོ་དང་། ཐུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དེ་ལ་ཆེན་པོ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའོ། །རྟག་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་། དུས་དང་ཕྱོགས་དང་བདག་རྣམས་ལ་ནི་མཆོག་ཏུ་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །མི་རྟག་པ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་རྣམས་ལའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱང་རྣམ་པ གཉིས་ཏེ།རྟག་པ་དང་། མི་རྟག་པའོ། །རྟག་པ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་། ཡིད་ལ་ཟླུམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཉིས་པ་ཉིད་དོ། །ུཏྤལ་དང་། སྐྱུ་རུ་ར་དང་། བིལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་འབྱུང་བའི་དངོས་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་ བཏགས་ནས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་བརྗོད་དེ།སྐྱུར་རུའི་ཆེ་བའི་ཚད་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བའི་ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གསུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཆེན་པོ་དང་རིང་བ་དག་དང་། རྡུལ་ཕྲན་གཉིས་འབྱར་བའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་། ཐུང་དུ་དག་ པ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།བརྗོད་པ་དེ་ལ་ཆེན་པོ་ཉིད་དང་རིང་པོ་ཉིད་དག་ལ་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་རིང་པོ་འོན་ཅིག་།རིང་པོ་རྣམས་ལས་ཆེན་པོ་འོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཐ་དད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་ཐུང་ངུ་དག་གི་ཁྱད་པར་ཡང་དེ་མཐོང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་ སུམ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཞན་དག་གི་ལུགས་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་ནི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པ་སྟེ། དེའི་ཤེས་པ་དང་མི་འདྲའི་བློས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སེམས་ཏེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་ གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དབང་པོའི་བློ་དང་མི་འདྲ་བའི་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དུ་འདོད་ན།དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གནས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ལས་མ་གཏོགས་པར་ཆེན་པོ་ལ་ སོགས་པའི་ཚེ་[#(]དབབང་[,]དབང་[)]པོའི་བློ་ལ་སྣང་བ་བཞིན་པར་མ་དམིགས་སོ།

我來翻譯這段藏文： 所謂二性等離聚合等而異於事物的所緣相，既不顯現亦不合理，因為已遮遣一多趣入，且將遮遣共相和和合，此為其密意。 以”大與長等”等語遮遣量度，說明量度差異無因。其中大、極微、長、短四種：大有二種：常與無常。常者謂虛空、時、方位、我等為最大性。無常者謂三極微等諸實體。 同樣，極微亦有二種：常與無常。常者謂極微及意中圓相。無常者即二極微性。對於青蓮花、余甘子、木蘋果等大物，相對於特殊殊勝事物假立而說為極微，如”余甘子大小與青蓮花不同”，其他類推。 若問三極微等中的大與長，及二微塵相合的極微與短有何差別？答：其中大性與長性互有差別，因見”從大者來長者”、“從長者來大者”等異名言說。極微與短之差別為瑜伽師現量所見，此是他宗主張。 他人認為大等亦成立為異於色等之他義，因為是與彼認知不同的智所取，如樂等。對此，若許”因為是與色等境相應根識不同的現量智所取”為因義，則因不成立，因為未見離如是安住的色等事物外，大等於根識顯現。

།ཅི་སྟེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་ཆེན་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་དེའི་ཤེས་པ་དང་མི་འདྲ་བའི་བློས་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནོད་ པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ལ་དོན་དམ་པར་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ལ་སོགས་པར་འཇུག་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དེ་དག་ལ། དེ་དང་མི་འདྲ་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་ བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྡ་བྱས་པའི་དོར་ཆེན་པོ་ཞེས་ངེས་པ་སྐྱེ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གཞན་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དམ་བཅའ་བ་ཡང་མངོན་སུམ་ གྱིས་གནོད་པ་ཡིན་ཏེ།མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པའི་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཚད་དེ་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ཕྱོགས་པ་ལ་སོགས་པར་འཇུག་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལ་དོན་དེ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟོན་ ནས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཅི་སྟེ་མི་འདོད།དེ་ལྟ་ན་ནི་མ་མཐོང་བ་དང་མི་རིགས་པའི་དངོས་པོ་བརྟག་པར་བྱ་མི་དགོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཞེས་ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལྟར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་འཇུག་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མང་པོ་མཐོང་བའམ། རིག་པ་ན་རིང་ པོའོ་ཞེས་ཐ་[(]སྙིད་[,]སྙད་[)]དུ་བྱེད་ལ།དེ་ལ་ལྟོས་པའི་ཉུང་ངུར་སྐྱེ་བ་ལ་ཐུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཀག་པ་བཞིན་དུ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་ལས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དགག་པ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གཞན་ལ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་མེད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་གསལ་རབ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཁང་བཟངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཁྱེད་ཀྱི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་ཡང་ཁང་བཟངས་ཀྱི་ཕྲེང་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་ཉམས་ སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ།

若許”極微與大”等，即認為”凡是如此分別智，即是與彼認知不同的智”，則因不定，因為無有能損害異品的量。 此中勝義中全無所取，因有分別故。對於趣向一方等的色等所見，為顯示其與不同色等相異，僅是由施設而生起”大”等決定而已。因此不成立為異事。正因如此，此無離色等的決定，故因不成立。 宗也為現量所違，因為所許大等離色等不可得故。是故，量度亦是依于趣向一方等的色等義，區別于非如是的事物而安立為彼體性，何不許之？如是則無需觀察未見及不合理之事。 以”異性”之詞表示。如是，見到或了知多個趣向一方的色等時，稱為”長”，相對於此較少者稱為”短”。同樣也適用於大等。如遮遮色等，也應從一多分別中說明遮遣大等。 為顯示”于無所立亦見因轉故定為不定”，故說”如宮殿”等。即使無你們所計度的大性等，于宮殿列等生起大等認知是所經驗的。

།གང་ཁོ་ནར་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྲེང་ཞེས་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་དང་འདུ་བ་དེ་ལ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་སྟོབས་ལས་དེ་བཞིན་དུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུར་དེའི་ཕྲེང་བ་ལ་སོགས་པར་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྐད་དུ་ཡང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ཡང་རང་གི་གཞུང་དང་འགལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བརྗོད་པར་འདོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁྱིམ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་དག་ལའོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱང་གྲགས་དང་རྒྱང་གྲགས་ཀྱི་ཕྱེད་ལ་སོགས་པའི་ཚད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མེད་ཅེ་ན། ཁང བཟངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།འདི་ལྟར་ཁྱེད་ཅག་གིས་ནི་ཁང་བཟངས་ལྡན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དུ་འདོད་ཀྱི། ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་མི་མཐུན་པས་རྫས་མི་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་ཡོན་ཏན་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞུང་ཡིན་པས་ཡོན་ཏན་དེ་ཡང་ཚད་ དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་ཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁང་བཟངས་ཀྱི་ཕྲེང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ན་ཆེན་པོ་དང་ཐུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར། འདི་ལྟར་ཕྲེང་བ་ནི་གྲངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་ལ་གྲངས་ ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རྫས་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཕྲེང་བ་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འདོད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྫས་ཀྱི་རྟེན་ནི་རྫས་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ཡོན་ཏན་ནི་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྲང་བ་ཁང་བཟངས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་མི་རིགས་སོ། །ཅི་སྟེ་ཕྲེང་བ་རིགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན་དེ་ ལྟ་ན་ཡང་རིགས་རྟེན་སོ་སོ་ལ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཀྱང་ཁང་བཟངས་ཀྱི་ཕྲེང་བར་བརྗོད་པར་འགྱུར་ཏེ།ཤིང་ལྗོན་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། གལ་ཏེའང་ཁྱིམ་ནི་ལྡན་པ་ཡིན། ཕྲེང་སྟེ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རིགས་ཡིན་ཁྱིམ་གཅིག་ལའང་། །ཕྲེང་ཞེས་བརྗོད་འགྱུར་ ལྗོན་ཤིང་བཞིན།།ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །གཅིག་དང་རིང་པོ་དང་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པ་མི་འཐད་པ་ཡང་དེའི་གནས་སྐབས་ཁོ་ན་སྟེ། ཕྲེང་དང་དེའི་རྟེན་ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་ལ་གཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་རིང་ པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁང་བཟངས་ཀྱི་ཕྲེང་མང་པོ་རྣམས་ལ་ཕྲེང་བ་ཕྲེང་བ་ཞེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཐ་སྙད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། རིགས་ལ་རིགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

凡是宮殿等具有”列”這一德性和和合處，也有大等。因此不能說”由一義和合力，如是稱其列等為’大’等”，為顯示此亦違自宗故，說”所欲說”等。 “于諸屋”即于宮殿等。“所欲說”即俱盧舍及半俱盧舍等量度。若問何故無？說”宮殿”等。如是，你們認為宮殿具有的自性是德性，而非有分實體，因為異類不能構成實體故。諸德性無有德性，此為根本教義，故彼德性亦非具有量度。 如是，由於宮殿等諸德性上無有其他名為”列”的德性，既然連”宮殿之列”都不成立，何況”大”與”短”等？如是，列被認為是數的自性，而數也是德性，故唯依實體而非依德性。 即使承許列是有分的自性，由於實體的所依唯是實體而非德性，故列依于宮殿不應理。若承許列是種類的自性，則因種類于各別所依中以一切自性圓滿故，即使一個也應說為宮殿之列，如樹木。如說： “若屋是具有，列則如何成？ 若是種類者，一屋亦稱列， 如同于樹木。” 一與長與大等施設亦不應理，因為列及其所依宮殿等無有一性等德性，又因樹等無有所欲說的長等故。于諸多宮殿列上，列列不成隨行施設，因為種類無有種類故。

།དྲིས་པ། ཕྲེང་མང་པོ་ལ་དེ་ཡི་སྒྲ། །ཇི་ལྟར་རིགས་ལ་རིགས་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བཏགས་པའི་རྟེན་དེ་ འཛིན་པའམ།ཡང་རྟེན་དེ་གནས་པ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྲེང་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་འདི་འཁྲུལ་པས་འཇུག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཉེ་བར་བརྟགས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ནི་བརྟགས་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་སྐད་དུ། ཕྲེང་ལ་སོགས་ལ་ཆེ་ཉིད་སོགས། །ཉེ་བར་བཏགས་པ་གང་འདོད་པ། །བཏགས་མིན་དངོས་དང་ཁྱད་མེད་པའི། །ཤེས་པའི་བཟུང་བྱ་ཡིན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་གི་དབང་གིས་འདི་འདི་ལས་སོ་སོ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལྡན་ པའི་རྫས་ལས་ལོགས་སུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་ལོགས་སུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་སོ་སོ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཤེས་པ་དང་མི་འདྲ་བའི་བློས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་བསམ་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཚད་བཞིན་དུ་གཏན་ ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་།མ་ངེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཞེ་ལ་བཞག་ནས་སོ་སོ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་ལ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་དབེན་པ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་གཞན་སོ་སོ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་བློ་ལས་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར། འདི་ལ་དེའི་ཤེས་ པ་དང་མི་འདྲ་བའི་བློས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་མ་གྲུབ་པོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སོ་སོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཤེས་པའི་དབང་གིས་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ དག་ཉིད་རང་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར།དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རིགས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ལས་ལྡོག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ལྟོས་པ་ན་སོ་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་གཞན་མ་གྲུབ་པོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གང་དག་ལོགས་ཤིག་གི་ཐ་སྙད་དེ་བརྗོད་པ་འདི་སོ་སོ་བ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་ ཡིན་པར་བརྗོད་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར།རིགས་མཐུན་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ངོ་བོ་དངོས་པོའི་མཐར་ཐུག་པར་མི་འདོད་དེ། དེའི་མཐར་ཐུག་པ་ཉིད་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །འདིས་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

問：“于多列上彼之聲，如何由於種類無種類故？“所說者。因此，所謂”執持假立所依或彼所依住立不應理”之義。 列等上大等之認知也非錯亂而轉，因此不應假立。與實在認知無別者不應假立，因為將有太過之失。如說： “于列等大性等， 若許是假立， 非假實無別， 因為知所取。” 此中，由何力使”此異於此”而從具有實體中分出，即是分出因之異性。彼亦異於瓶等之義，因為是與彼認知不同之覺所取，此是如前之他人意趣。 於此亦如量度，因不成立及不定然，心中思已，說”由異性因”等。如是，於此亦因離色等之異義他異性不顯現於現量覺故，於此與彼認知不同之覺所取性不成立。正因此故，所許為所緣相者，因不可得故即是無。 所謂異性亦非由分別認知而成，因為色等諸事物住于各自體性故。一切事物由類同與不同返體性觀待時，成為”異”之名言因，故不成立他事。 因此，凡說此分別名言是由異性因者，為何不許類同與不同差別自性體性為事物究竟？意謂彼究竟不應理。此即顯示因不定性。

།ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་གང་དག་ལ་ ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ་།།དེ་དག་ཀྱང་ཡིན་ལ་དངོས་པོ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཇུག་པ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཕན་ཚུན་ ཐ་དད་པའི།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་སོ་སོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ཕུན་ཚུན་ལྡོག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་སོ་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་ན། དེ་ལ་ཡང་ལོགས་ཤིག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ ཡན་ལག་གི་རྒྱུ་མཚན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྫས་སུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ།གཞན་ལ་ཡང་རང་ལས་ཐ་དད་པའི་སོ་སོ་ཉིད་ཀྱི་མིང་ཅན་གྱི་ཡོན་ཏན་གཞན་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ལས་ཤེས་པ་འདི་བཏགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་ལོགས་ཤིག་གི་ཐ་སྙད་ནི་ཐ་དད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དམ་བཅའ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་བཤད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཕན་ཚུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་དག་ཕུན་ཚུན་དུ་ལྡོག་པའི་བདག་ཉིད་དེ་དག་ནི་རང་གི་ཐ་དད་པའི་སོ་ སོ་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་།།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕན་ཚུན་ལྡོག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གཅིག་ལ་དུ་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། འདུ་བ་ཡང་འགེགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་མི་འཐད་པ་དང་། བདེ་བ་ལ་སོགས་ པ་ལ་དེའི་ཐ་སྙད་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ནི་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ཚད་མའོ།།དེ་ལ་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དག་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར། གཞན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྫས་རྣམས་ལ་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མ་ཕྲད་པ་དག་གི་ཕྲད་པ་དང་། ཕྲད་པ་རྣམས་ཀྱི་ མ་ཕྲད་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡང་རུང་བ་དང་།གཉི་གའི་ལས་ལས་བྱུང་བ་དང་། ལྡན་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ལྡན་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལྡན་པ་དང་། རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ལུགས་སོ། །འདི་ཡང་གཞུང་ལུགས་ཙམ་ཡིན་གྱི། འདི་དག་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཚད་མ་ཅུང་ ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་དེ་དག་བརྟགས་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

凡具有差別自性之自性者，稱為彼等。彼等既是實體，亦是事物，于彼等有究竟即圓滿，如是配詞。 為顯示因於所立之相違品亦見轉起，故說”如何互相差別”等。樂等諸德性中無異性之德性，因為諸德性中無德性故。若謂由互返自性而說彼等為異，則如是顯示分別名言支分因相，如是于許為實體之瓶等他者上，亦將無異於自之異性名稱之他德性。 此認知亦非由彼等假立，因為與實在認知無差別故，此為所思。 或為顯示分別名言以差別自性為事物因相故，說明立宗為比量所違，即”如何互相”等。 其比量為：凡互返自性者，不依自差別之異性，如樂等。瓶等亦是互返自性，此為自性因。由於一中無多且遮合故關係不應理，及樂等將無彼名言，此為能違量。 為破除關係與差別，故說”由他”等。依次，于諸實體中關係與差別認知之因：未觸者之觸及觸者之未觸自性隨一，二者業所生，關係所生，關係所生之關係與差別等，此為他宗。此僅是教規，于證成彼等為實相上全無少許量，故他者假立彼等即是無義。

།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་དེ་ནི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ལྡན་པ་དང་རྣམ་ པར་དབྱེ་བ་དག་ལ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ།།འོན་ཏེ་ལྡན་པ་ཡོད་མིན་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གསལ་བའི་ལུགས་བསྟན་པས་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་དོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་གཞན་དུ་ འགྱུར་བ་མེད་པར་གྱུར་ན།དེའི་ཚེ་ཞིང་དང་ས་བོན་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པར་གྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་འབྲས་བུ་མི་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་ཞིང་ལ་སོགས་པ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ལ་ རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་འཇིམ་གོང་དང་དབྱུག་གུ་དང་ཆུ་དང་སྐུད་པ་ལ་སོགས་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ལ་རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་བཞིན་ནོ། །ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ། །གཞན་ ཡང་ལྡན་པ་འདི་རྫས་དག་གི་ཁྱད་པར་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་དོན་གཞན་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པོ།།འདི་ལྟར་འགའ་ཞིག་ལ་ལ་ལས་ལྡན་པའི་རྫས་ལོང་ཤིག་ཅེས་བརྗོད་པ་ན། རྫས་གང་དག་གི་ལྡན་པ་ཁོ་ན་དམིགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལེན་གྱི་རྫས་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་གང་ཡང་རུང་བ་ལེན་ པར་འགྱུར་རོ།།འདི་དག་ཐམས་ཅད་བཟློག་ནས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདི་དག་དངོས་པོ་འདི་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པར་མི་འགྱུར་ན། ཁྱད་པར་མེད་པར་ཡང་དངོས་པོ་འདི་ནི་བར་མེད་པ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་བར་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ བློ་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འགྱུར།ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པ་ནི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྐྱེ་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་རྡོ་བ་དང་སེང་ལྡེང་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ན་གནས་པ་ན་ཡང་ཡུལ་ཐག་རིང་པོ་ན་གནས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་བར་མེད་ པར་ངེས་པའི་བློ་གང་ཡིན་པ་འདི་འབྱུང་བ་དང་།གང་ཡང་ཤིང་གི་རྩེ་མོ་ཕྲ་མོ་ལ་འབྲེལ་པ་ན་ཆུ་སྐྱར་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་རྩེ་མོ་ཕྲ་མོ་དང་བར་མེད་པ་ཡིན་ཡང་བར་དང་བཅས་པར་ངེས་པ་གཞན་འདི་ཡང་ཡང་འབྱུང་སྟེ། རྣམ་པ་གཉིས་པོ་འདི་ཡང་དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ལོག་པའི་བློ་ ཡིན་ནོ།

我來 譯這段藏文： 比量為：凡無少許能立量者，非具智者有之名言境，如石女子等。他宗之關係與差別亦無能立量，此為能遍不得。 “若無關係”等，是顯示明顯宗義，故疑為因不成。 對此答道：若關係非成他義，則田地、種子、水等無差別故，一切時中應無苗芽等果，然非如是。是故，由一切時不開始果故，田地等生苗芽等果須待他因，如陶土、杖、水、線等造瓶等須待陶師等。凡有所待者，即成立為關係。 複次，此關係應知為諸實體之差別故，由現量成立異於彼之他義性。如是，若言”取具關係之實體”時，唯取彼等具關係之實體，而非僅取實體。否則當取任何實體。 此等一切反轉后亦當配于成立差別。 複次，若此關係與差別非異於此事物，則無差別中，“此為無間，此為有間”如是差別認知如何應理？差別認知非應無事物差別而生，因將成一切處一切時皆有故。 複次，于極遠處之石頭、紫檀等，亦于遠處之人生無間定解，及於細微樹梢相連時，水鳥等雖與細梢無間而生有間定解，此二相亦于非彼以如是體性而轉，故此為顛倒識。

།ལོག་པའི་བློ་ནི་དངོས་ཀྱི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པར་གང་དུ་ཡང་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་མཐོང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པར་བ་མེན་གྱི་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ལས་འདི་ནི་བ་ལང་ངོ་སྙམ་དུ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འཁྲུལ་པའི་བློ་འདིའི་རྒྱུ་མཚན་དངོས་ཀྱི་དོན་འགའ་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་ གོར་མ་ཆག་གོ།།དེ་བརྗོད་ན་ཡང་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དེ་ཉིད་གྲུབ་ལ། དེ་དག་ལས་མ་གཏོགས་པའི་བློ་འདིའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ལྷ་སྦྱིན་རྣ་ཆ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་འདི་སྐྱེ་བ་ན་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །སྐྱེས་བུ་དང་རྣ་ཆ་ཙམ་དུ་ འབྱུང་བས་བསྐྱེད་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེར་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷ་སྦྱིན་དང་རྣ་ཆ་དག་གི་དེ་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གང་ཁོ་ན་འགའ་ཞིག་གིས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་པར་དམིགས་པ་དེ་ཁོ་ན་གཞན་དུ་སྒྲུབ་པ་དང་དགག་པའི་སྒོ་ནས་འཇིག་རྟེན་ན་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་མཐོང་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་ ཁྱེད་ཅག་གིས་ལྡན་པ་ནམ་ཡང་མ་དམིགས་ན་དེའི་ཕྱིར་འདི་ནག་པ་རྣ་ཆ་མེད་པའམ།རྣ་ཆ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་འདི་ལ་ནག་པ་རྣ་ཆ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་རྣ་ཆ་བཀག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དང་དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཡོད་པར་ངེས་པའི་ལུས་ཅན་དེ་ནི་དགག་པར་མི་ ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ནག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་དང་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ནག་པ་རྣ་ཆ་དང་ལྡན་པ་འགེགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནག་པ་རྣ་ཆ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ངག་འདིས་ཀྱང་ནག་པ་དང་རྣ་ཆ་དག་གང་ཡང་རུང་བ་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ལྷག་མར་གྱུར་པས་མ་གྲགས་པའི་ལྡན་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་གོའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གང་གི་དབང་གིས་ནག་པ་རྣ་ཆ་ཅན་དང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ནས་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ཁྱད་པར ཉིད་དུ་བླངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བཤད་པ་གཟུང་ངོ་།།བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་རྟག་ཏུ་འབྲས་བུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ། སྐད་ཅིག་འཇིག་པ་ ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

顛倒識不會在未經歷實際對象的情況下產生，如未經歷見到牛而見到非牛之事物時，不會產生”這是牛”的錯覺。因此，此顛倒識的根據必須說明某種實際對象，這是必然的。 若說明此根據，則關係與差別即成立，除此之外，不能成立此識的其他根據。 複次，當”天授有耳環”這一認識生起時，必須說明以何根據而生。僅由人與耳環而生起是不合理的，因為如此則一切處天授與耳環皆應有此[認識]故。 複次，唯有某處見到某物存在者，方能於他處以成立與遮遣的方式在世間起言說。即使你們從未見到關係，也會有”黑人無耳環”或”有耳環”如是差別言說。 如是，此中”黑人無耳環”並非遮遣耳環，因為以處所時間差別而確定存在的有身者不能遮遣故。也非[遮遣]黑人，因為彼與此成立及安樂相等故。因此是遮遣黑人與耳環的關係。 同樣，“黑人有耳環”此能立語也非成立黑人或耳環任一，因為彼等已成立故。應知是成立剩餘未知的關係。 因此，由此力故能于”黑人有耳環”與”非有”等遮遣、成立等廣泛差別中思維的關係等事物確實存在。“等”字攝取前說”為差別性”等。 “所說”等是作答：對於”因無差別故種子等應常生果”之說，種子等無差別性未成立，因為一切事物以剎那壞滅性而獲得特殊狀態時方能生[果]故。

།གང་ཡང་། ཞིང་དང་ས་བོན་ཆུ་སོགས་རྣམས། །ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ལ་ཡང་སྤྱིར་ལྟོས་པ་ཉིད་ཙམ་ཞིག་སྒྲུབ་ན་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡོད་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།ཡོད་ན་ཡང་ས་བོན་ལ་སོགས་བར་ཆད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་ནུས་པ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཀྱང་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བར་ཆད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་[(]སྐབ་[,]སྐབས་[)]ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ གང་དག་གནས་སྐབས་གཞན་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་འགལ་བ་མེད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་གནོད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །གནས་སྐབས་གཞན་གང་ལ་བར་ཏེ། རིང་བ་ན་གནས་པ་དང་འགལ་བས་གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་ བ་ལ་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཏོ།།གནས་སྐབས་ཀྱང་རང་བཞིན་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ལྡན་པ་མ་གྲུབ་བོ། །ཅི་སྟེ་ཁྱེད་ཅག་གིས་མངོན་པའི་འདོད་པའི་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་དེ་ ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་དང་།དཔེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཚང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཁྱེད་ཆག་ལ་གང་གི་ཕྱིར་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཙམ་སྒྲུབ་ན་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ན། གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཞིང་ལ་ སོགས་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི།དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ལྡན་པ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེས་དོགས་པ་ལ། གལ་ཏེ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ལྡན་པ་ཙམ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་ དང་པོ་བཏབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཞིང་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།ཕྱིས་གཞན་དུ་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དང་པོར་བཏབ་པའི་ཚེ་མི་འབྱུང་ན་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་གནས་སྐབས་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་མི་སྐྱེད་པར་ ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཞིང་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྡན་པ་ལ་ལྟོས་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡན་པ་རྣམས་ནི་རེས་འགའ་བ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་ཞིང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྟག་ཏུ་ཉེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།

對於所說”田地、種子、水等”，若僅是要證成普遍的依賴性，則是成立已成之事，為顯示此義，故說”即使存在”等。 即使存在，種子等需依賴無障礙等其他狀態而能成就苗芽等果，這也是我們所承許的，因此是成立已成之事。 其中，無障礙等狀態的差別，凡是存在於其他狀態者，即稱為彼。“等”字攝取無違逆緣及無損害等。 其他狀態指無間隔、遠處存在、違逆損害等對果生起無妨礙等義。 狀態與自性無別故，異體的關係不成立。 若你們欲證成阿毗達磨所許關係即依賴他法，則如是法相因不具相隨行故成不定，喻例亦缺所立，如是思維。 若有疑問：於你等而言，為何僅證成具依賴性即成立已成，而田地等果生之因須依賴其他特殊狀態，而非依賴異體關係，此義如何了知？ 為答此疑，故說”若水等”：若僅依賴關係而具依賴性，則初播種時田地等即應生果，因后無缺因故。若初播種時不生，則因缺因故非能生狀態，與無差別故，如前亦應后不生。 田地等依賴無益之關係不應理，因成太過故。諸關係亦不應為偶爾性，因其因田地等常近故。

།ཅི་སྟེ་ ལྡན་ལ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཞིང་ལ་སོགས་པའི་ལས་ལ་སོགས་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ན་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ཡང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ལས་དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བརྒལ་ཞིང་རྟོག་ན་ཅི་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་བར་འགྱུར། དེའི་རྒྱུ་ སྐུལ་བར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་མེད་ཅེས་རྒྱུ་རྟག་པར་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་སོ། །གང་གི་ལྟར་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ལྟར་ན་རྒྱུའི་རྒྱུད་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་སྔ་ མ་སྔ་མ་ལ་རག་ལས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་བའི་རྒྱུ་མ་ཚང་བས་མི་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱེད་ཅག་གི་ལྟ་བ་ཁོ་ན་ལ་ཞིང་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞིང་ལ་སོགས་པ་ལྡན་པ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་དང་ བཅས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པོ།།གང་ཡང་། དེ་ཡང་ཁྱད་པར་ཉིད་ཡིན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་དེ་ལ། བར་ཆད་མེད་པར་སྐྱེས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གིས་དེ་མཐོང་བ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྫས་ལེན་པར་བྱེད་པ་ལྡན་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ལྡན་པ་ རྟོགས་པ་པོའི་མཐོང་བའི་ལམ་དུ་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྔར་བྱུང་བའི་བར་དང་བཅས་པ་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཁྱད་པར་ཅན་བར་མེད་པ་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལྡན་པའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ལྡན་པའི་སྒྲ་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ལྡན་པའི་སྒྲའི་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལན་པར་བྱེད་ཀྱི་གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སྒྲས་མ་བསྐུལ་བའི་དོན་ལ་སྒྲས་འཇུག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་། གལ་ཏེ་འདི་ ན་དེ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་དེ་ལ་བར་ཆོད་གཞན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།བློ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་འདི་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་དོན་ནོ་། །དེ་ལ་བར་ཆོད་པར་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བར་ཆད་དང་བཅས་ པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྲེལ་ལོ།།གཞན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་མེད་པར་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་སྦྱར་རོ།

若認為關係所生亦依賴田地等業，此不應理，因對此亦有同樣的質難故。如是，若問此業為何不生，將作何答？若說因無激發之因故，則對此為何無因之問難，于承許常因者處處皆有同樣質難。 若如一切法無常者，則因無始因果相續故，不致一切法頓時生起，因後後諸法依賴前前諸因，故非具足同時之因緣。是故，唯依你等見解，則成田地等處處皆應成為苗芽等果生起之因，故田地等非依賴他關係，此義得證。 又對所說”彼亦是差別故”等，故說”無間斷生起”等。由見彼而取特殊實物之有關係事物，異體關係不入見者之道路。 若問云何？凡先有間隔生起狀態者，由彼而有無間生起之諸事物，唯彼等是關係詞所詮，因關係詞唯從狀態差別而起故。如是，唯見如是事物為關係詞境之事物者方成關係，餘者則否。具分別者不被言詞激發則不趣入義。 又對所說”若此無彼”等，故說”間斷即異”等。分別智差別之因相即如是生起之異體性，故此不定，此為總義。其中，間斷生起之事物即是有間斷智之因相，如是配釋。“異性”者，配釋為”無間生起者”。

།ཁྱིམ་དང་འབིགས་བྱེད་གངས་རི་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་ཉིད་ཀྱི་ཅི་རིགས་སུ་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང་བར་མ་ཆད་པར་སྐྱེས་པའི་ཁང་པ་རང་ཉིད་ ལྡན་པའི་བདག་ཉིད་དག་ལ་བར་མེད་པའི་བློའི་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།བར་ཆད་ནས་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཡང་བར་ཆད་དང་བཅས་པའི་བློའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །གངས་ཅན་དང་ འབིགས་བྱེད་དག་ལ་ཡང་བར་ཆད་དང་བཅས་པའི་བློའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཕྲད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་མ་ཐོབ་པ་ནི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་། བར་ཆད་བཅས་ལ་བར་མེད་པར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་དེས། ལོག་པའི་ཤེས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ལོག་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་ཆོས་མཐུན་པ་འཛིན་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མ་གྲུབ་སྟེ། འགའ་ཞིག་ཆོས་མཐུན་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཡང་དབང་པོ་ཉམས་པ་ཙམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སེམས་གཞན་དུ་སོང་བ་ཡང་མདུན་ན་ གནས་པའི་ཟླ་བ་གཅིག་གི་བདག་པོ་ཙམ་གྱིས་རབ་རིབ་ཀྱིས་བྱས་པའི་དབང་པོ་ཉམས་པ་ལས་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་སྣང་བ་རྟོག་པའི་ཆ་ཤས་ཀྱིས་མ་སྦགས་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ།།གཞན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཟླ་བ་གཉིས་ཀྱི་བློ་ལས་རྣམ་པར་རྟོག་ པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་བློ་བརྟན་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ལ་ནི་ཆོས་མཐུན་པ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྔར་དང་ཕྱིས་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་གཅིག་ཉིད་དུ་ཞེན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་བརྗོད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་ན་ལོག་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་ གཙོ་བོའི་དོན་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ཆུག་མོད།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདོད་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། ཡང་ན་བར་མེད་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་ཅིང་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་གཟུང་ངོ་། །དངོས་པོ་དེ་ཉིད་བར་ཆད་པ་དང་བར་མ་ཆད་པར་སྐྱེ་བ་ནི་དེའི་ རིགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྤངས་ནས་འཇུག་པའི་དོན་དུ་ཆེས་དང་པོར་སྦྱར་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཅག་གི་འདོད་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།

“如房舍與破除者及雪山”，此為對應之譬喻。如是，即便依他宗，無間斷生起之房舍自身具有關係性，於此無間智之因相併無他關係；于間斷生起者，亦無間斷智因相之差別，因已說”諸功德中無功德故”。 于數論派與破除者，亦無間斷智因之差別，因有教典言：“以和合為先之未得即是差別”故。 又對所說”于有間斷成無間”等，故說”顛倒智”等。一切顛倒智皆從取同法而生，此義未成，因見有些不依同法，僅由根損而生故。譬如，即便心有他想，僅由前住一月之主，從翳眼所成根損，生起極為明顯隨順二月相之無分別智。“于異類有情”者，即是確立二月智中無分別智。 無分別心中無取同法，因彼本質為執前後所見事物為一，是詮說先前經驗之本質故。縱使一切顛倒智皆能引發主要義，然亦不能成立所欲，為顯此義，故說”或無間等”。取無間斷生起之事物，彼事物間斷與無間斷生起，因以最初配合等差別言說直接存在，為遣除非彼類而趣入故，是故汝等所欲未成。

།རྣ་ཆ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ། བཤད་པ་རྣ་ཆ་ཅན་ཞེས་བློ་འདི་ཡང་། །ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཇི་ལྟར་ནག་པ་དང་རྣ་ཆ་དག་གི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ནི་ལྡན་པ་སྐྱེའི་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་གྱུར་པ་རྣ་ཆ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་འདི་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་འགྱུར། ནག་པ་དང་རྣ་ཆ་གང་དག་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ སྐྱེས་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།གང་ཡང་། གཞན་དུ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་དེ་ལ། དེ་འདྲ་བའི་གནས་སྐབས་ཁྱད་པར་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་ཞིག་བློ་འདིའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བརྗོད་པ། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་གནས་ སྐབས་གཞན་དུ་མ་དམིགས་པར་དགག་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཀྱི།ཁྱེད་ཅག་གིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ལྡན་པ་དེ། ལྡན་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལས་དབེན་པ་གང་དུ་ཡང་བློ་ལ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ལྡན་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་ བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་ན་ཁྱེད་ཅག་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་དུ་སེམས་ན།ལྡན་པའི་དངོས་པོ་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྦྱོར་བ་ནི་གང་ལྡན་པའི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཁྱེད་ཅག་གིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ལྡན་པའི་གཞི་མེད་པར་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་ཙམ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཁང་བཟངས་ ལ་སོགས་པའི་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ།།ནག་པ་རྣ་ཆ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལྡན་པའི་བློ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་དངོས་པོ་དུ་མ་ཉེ་བ་ན་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་ཁྱེད་ཅག་གིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ལྡན་པ་དང་བྲལ་བ་དངོས་པོ་དུ་མ་ལྡན་པ་ཙམ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་ངེས་པའི་ གནས་སྐབས་རྣལ་མ་དུ་མའི་ཡུལ་ཅན་བཞིན་ནོ།།ལྡན་པའི་བློ་འདི་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ལྡན་པའི་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཚད་མ་གཉིས་པོ་འདི་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དགག་པ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ་ དངོས་པོ་དུ་མ་ཉེ་བ་ལ་རག་ལས་ཏེ།བྱུང་བའི་ཕྱིར། གཞན་གྱིས་མངོན་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་བྲལ་བའི་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་ཙམ་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ལུག་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་བློའམ། ཐག་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ན་གནས་པའི་ཁྱིམ་གཉིས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ནམ། འབིགས་ བྱེད་དང་གངས་ཅན་གྱི་བློ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་བློ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་རིགས་པའི་དོན་ཏོ།

對於所說”具耳環者”等，解釋道：“此具耳環智”等。如同黑者與耳環之差別狀態的獲得是關係生起而非一切處，同樣，若此具耳環智以差別狀態為因相，何故遍一切處？對於黑者與耳環二者生起差別狀態者，稱其為彼。 又對所說”于異處所見事物”等，故說”如是差別狀態”等。此智之因相所說之差別狀態，作為所緣相者，于其他狀態中未見，故能成立遮遣，並非因你等所計度之關係于具關係事物之外任處不現於智故。是故因不成立性非有。 若作是念：我等於關係無能立量，汝等有何能破量耶？故說”關係事物智”等。論式為：凡關係智者，離汝等所計度關係基礎，僅從事物差別而生，如宮殿等關係。黑者具耳環等亦是關係智，此為自性因。 或者，多事物近時所生者，離汝等所計度之關係，僅從多事物和合而生，如多個確定狀態正常境之智。此關係智亦復如是，此為自性因。關係智者，即關係知之義。 此二量於差別遮遣中當說：以是差別智故，或依多事物近而生故，唯以離他所許差別之事物差別為因相，如於羊等之差別智，或如遠處二屋為境者，或如破除者與數論之智，此為相應義之非關係智。

།ཅི་སྟེ་གང་གིས་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པའི་དོགས་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་འདི་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་གནོད་པ་ཅན་གྱི་ ཚད་མ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།གཅིག་ནི་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཅིག་དུ་མ་ལ་འཇུག་པ་མི་རིགས་པ་དེ་ལྟར་དེ་གཅིག་ལ་འཇིག་རྟེན་ངོ་བོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཡན་ལག་ཅན་དགག་པར་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་འདིར་རྒྱ་མི་བསྐྱེད་དོ། །གཞན་ཉིད་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ དག་ཉིད་སུན་འབྱུང་བར་བཤད་པ།གཞན་དང་གཞན་མིན་བརྗོད་ལ་སོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ལས་འདི་ནི་གཞན་ནོ། །འདི་ནི་གཞན་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བརྗོད་པ་དང་རྟོགས་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཞན་ཉིད་དང་གཞན་མ་ ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་པར་གྲུབ་པོ།།སོགས་པའི་སྒྲས་རྟོགས་པ་བཟུང་ངོ་། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་འདི་གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པའི་བློ་དེ་ནི་བུམ་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཤེས་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བློ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ལྟར་ཕྱོགས་གཅིག་ ན་གནས་པའི་གང་བུ་དག་ལ་གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་།རེ་ཞིག་འདི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་ལ། དུས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་བའི་དུས་གཅིག་ལ་ད་ལྟར་བར་གནས་པ་ཕྱོགས་དང་ཡུལ་མ་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའི་གཞོན་ནུ་དང་གནས་བརྟན་དག་ལ་རྣམ་པར་ དབྱེ་ནས་གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པའི་བློ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཡང་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་འདིའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་བརྗོད་པར་ཡང་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདིའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་ཉིད་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ། །ཕྱོགས་དུས་དེ་ ཡི་རྒྱུ་མཚན་མིན།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱིས་ཕྱོགས་དང་ལྡན་པའི་ཉེ་བ་དང་བསྐལ་པའི་དངོས་པོ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱི་སྒྲ་དག་གིས་བཏགས་ནས་ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱི་ཡུལ་ཕྱོགས་དང་ལྡན་པ་དག་བསྟན་ཏོ།

若問：對於能遮遣因在相違品中轉起之疑慮者，於此所立之相違中，有何能破因之量？ 故說”一于多轉起”等。如一于多轉起不應理，如是”彼一於世間自性”等，已廣說支分者之遮遣，故此不再廣述。 說明他性與非他性之過失：“說他與非他等”。由此說”此是他”、“此是非他”之言說與瞭解，其他與非他之因相，依次即是他性與非他性已成立。“等”字攝取了解。 論式為：凡此他與非他之智，非以異於瓶之他義為因相，以與彼智相違故，如樂等智。如是，對處於一方之雪球，轉起他與非他智故。 首先，此非以方位為因相；亦非以時間為因相，以于現在一時中，對現住于不定方位處之少年與長老，分別轉起他與非他智故。意謂：雖無差別而有差別故。 此智之因相亦不能說為他，是故，此之因相即是他性與非他性已成立。 “方位時間非彼因”者，意謂非以方位與時間為具方位之近遠事物之因相。以方位與時間二詞，表示具方位之境。

།འདི་ལྟར་གཞན་གྱིས་གཞན་ཉིད་དང་གཞན་ མ་ཡིན་པ་ཉིད་རྣམ་པ་འདི་གཉིས་ཀྱང་ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱིས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་དེ།དེ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱིས་བྱས་པའི་སྐྱེ་བོ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་གཅིག་ན་གནས་པའི་གང་བུ་དག་ལ་ལྟ་བ་པོ་གཅིག་ཉེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འདི་ནི་དེ་ལས་བསྐལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་ཉིད་ལ་མི་བརྟེན་པའི་བློ་སྐྱེ་ལ། དེའི་ ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཞན་དང་ལྡན་པ་ལས་གཞན་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང་།བསྐལ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདི་ནི་འདི་ལས་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་བློ་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཞན་དང་ལྡན་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། ། དུས་ཀྱིས་བྱས་པའི་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ད་ལྟར་བའི་དུས་ཀྱི་དང་ཡུལ་མ་ངེས་པ་ཕྱོགས་དང་ལྡན་པའི་གཞོན་ནུ་དང་། གནས་བརྟན་དག་གི་ནང་ནས་གང་ཞིག་སྐྲ་དཀར་དང་གཉེར་མ་དང་སྨ་ར་སྤྱི་ཅེར་ལ་སོགས་པས་ཉི་མ་ཤར་བ་དང་ནུབ་པ་མང་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པའོ། །དེ་ལ་ལྟ་བ་པོ་གཅིག་ལ གཞོན་ནུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྐལ་པའི་བློ་སྐྱེ་སྟེ།དེ་ལ་ལྟོས་ནས་དུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཞན་དང་ལྡན་པས་གཞན་ཉིད་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་བརྟན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཀྱང་གང་ཞིག་སྤྱི་ཅེར་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པས་ཉི་མ་འཆར་བ་དང་ནུབ་པ་དག་ཉུང་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དེ་ལས་གཞོན་ནུ་ཉེ་བའི་བློ་སྐྱེ་སྟེ་དེ་ལ་ ལྟོས་ནས་དུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གཞན་དང་ལྡན་པས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱའོ།།གཞན་ཉིད་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པ་ལ་ཡང་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་གཟུགས། །ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པའི་།།འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པའོ། །ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ་། །འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་རིམ་གྱིས་གནས་པས། ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་མེད་པའི་ ཕྱིར་གཞན་ཉིད་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མེད་ན་ཡང་སྔོན་པོ་གཞན་ནི་སྔོན་པོ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པས་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། འདིས་ནི་འདི་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་འདི་ལ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་ མཚན་ཉིད་ཙམ་སྒྲུབ་པར་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱས་པ་ལས་བཟློག་པ་ལ་ཡང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是，他人說此他性與非他性二者亦是由方位和時間所造。其中，由方位所造之情況是這樣的：對於處於一方的雪球，依據一個觀察者的接近程度，生起”此與彼相遠”的不依賴他性的認知，因此，相對於此，從具有方位之一方生起他性；依據遠離程度，生起”此較此為近”的緣取非他性之認知，相對於此，從具有方位之一方生起非他性。 由時間所造的生起次第是這樣的：如在現在時中，于不定方位處的少年與長老之中，由白髮、皺紋、鬍鬚灰白等推知日昇日落較多者。對於一個觀察者，依少年而生遠離之認知，相對於此，由具時間之一方生起他性；依長老而言，由未灰白等推知日昇日落較少者，對少年生起接近之認知，相對於此，由具時間之一方生起非他性。 為顯示此能成立他性與非他性者是不定因，因為因亦轉于所立之相違中，故說”如青等色”等。“生起”即產生，與此共住。如是配釋詞義。 此中所說：譬如於青等，因次第生起故有時間差別，因次第安住故有方位差別，諸德性中無德性故，雖無他性與非他性之相德性，然說”此青異於彼青”等他與非他。同樣，于瓶等為何不許？此說明：若欲成立此中唯有異義因相，則因不定，因為此因亦轉于所立之相違中。

།ཅི་སྟེ་རྟག་པར་གྱུར་པའི་དུས་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་བློའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་དཔེ་མེད་ལ་ དམ་བཅའ་བ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་བརྗོད་པར་ནུས་ཏེ། གང་གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པའི་བློ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱིས་བརྟགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་བྲལ་བའི་དོན་ཙམ་གྱིས་བྱས་པའི་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་གནས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ཏེ། གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པའི་བློ་བཞིན་ནོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པའི་བློ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གལ་ཏེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བས་གཞན་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་བློ་འདི་ནི ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བརྒྱུད་ནས་གཞན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དཔེ་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཚང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་ སོ་ཞེས་འདི་ནི་བསལ་ཟིན་ཏོ།།རང་གི་རྟེན་ལ་ཡང་དེ་དག་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཤེས་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ན། དེའི་ཕྱིར་གང་ལས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར། དུས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་འབྱུང་བའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་ཅི་ཞིག་བརྟག་སྟེ། དེ་ལ་ནི་ དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་དུས་དང་ཕྱོགས་དག་སྔར་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་གཞན་ཉིད་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དག་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་གང་ལས་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཉིད་དུ་དགོས་། གང་གིས་ལྟོས་པའི་ བློ་དང་ལྷན་ཅིག་པའི་དེ་དང་ལྡན་པ་ལས་གཞན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཕྱོགས་དང་དུས་དག་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ནི་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་ཐ་དད་པ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ནི་དོན་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་ཡང་རིགས་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉེ་བར་བཏགས་པ་དེ་ཡང་བརྫུན་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་སྔ་མ་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གྲངས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ནི་སྐབས་ སུ་བབ་པའི་གྲངས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ནོ།

若欲證成恒常的時間和方位之事物為因的差別是認知的根據，則無有譬喻，且立宗為推理所違。可如是說：凡是他性與非他性之認知，皆以離開他人所計德性的單純對境次第生起安住為因，因為是他性與非他性之認知的緣故，如於色等的他性與非他性之認知。于瓶等也有此他性與非他性之認知，此乃自性因。 若謂：于青等諸法，因聚於一義，此他性與非他性之認知是假立，故因不定。于青等也間接承認有他性等因，故於喻缺所立。 答：不然。因無錯亂認知，故不應是假立，此已遮破。于自所依亦無彼等所緣，故不應由彼力而有認知，因此何以成為色等之因？於前後生起的樂等，復有何可思？彼中無有聚於一義。 複次，由前已破時間和方位故無，故彼為因的他性與非他性亦無，何須成為因不定？由何成為彼之因相？時間和方位無有真實一分，以彼等以一體無分故。假立支分差別亦不應隨順作用，因彼隨順事物自性，且彼假立亦是虛妄，故非不定。他人之因如前說為不成。 “具數”等其他，是遮遣當品數等德性事物能立之疑惑。

།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གྲངས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་རྫས་ལས་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་རྫས་དེ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་གང་གཞན་ ལས་རྣམ་པར་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ལྷས་བྱིན་གྱི་དབྱིག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་རྫས་ལས་ཐ་མི་དད་པ་བཀག་པ་ཙམ་སྒྲུབ་ན་དམ་བཅའ་བ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ ཉིད་དང་གཞན་དག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདིར་རྣ་མ་ཕུག་པའི་ལན་དོགས་པར་བྱེད་དེ། དེས་སྨྲས་པ། ཚོགས་པ་དང་རྒྱུན་དང་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི། དེ་ཉིད་དང་གཞན་དག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་ངེས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་དང་རོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེའོ། །དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་སུ་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བ་ལ་ནི་རྒྱུན ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་དོན་དམ་པར་ངེས་པའི་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པོ།།འོན་ཏེ་སྤྱིར་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ནམ་མཁའི་པད་མ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དང་། ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་པའི་ངེས་པའི་ཆོས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྤྱིར་བརྟགས་པས་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་མ་སྤངས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། འདིའི་གཏན་ཚིགས་འདི་ནི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་སྟེ་གཞན་ཉིད་དང་། ཐ་དད་མེད་ པ་སྟེ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་འདི་དག་ནི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལ་རྣམ་པར་གནས་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུན་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདི་དག་དངོས་པོ་ལས་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྦྱོར་བ་ དང་པོ་ལ་གྲངས་ལ་སོགས་པ་རྫས་ལས་ཐ་མི་དད་པ་བཀག་པ་ཙམ་སྒྲུབ་ན་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཅི་སྟེ་ཐ་མི་དད་པ་བཀག་པ་ཙམ་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དགག་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགག་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྫས་ལས་ཐ་དད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན།དེ་འདིར་གལ་ཏེ་རྫས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དོགས་པར་བྱས་ནས། གྲངས་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགེགས་པར་བྱེད་དོ།

如前所說的數等諸德性，皆非與實體不異，因為彼等是區別實體之因故。凡能區別於他者者，皆非與彼不異，如天授之杖等。因此，若僅證成遮遣與實體不異，則有成立已成之過失，因為承許一切世俗有皆以無實故不可說為一異。 “若”等文，是回答穿耳者之疑問。彼言：聚合、相續及狀態差別等，非不可說一異，因具有各別決定之法故，如色、味等。 以”若就勝義”等文回答：若許勝義法性為因，則因不成，因為佛教徒對於相續等世俗有法，不承許其具有勝義決定義。若是一般因，則因不定，因為虛空蓮花等亦有無性、非有身等所計決定法故。 “如是說時”者，意為未舍一般所計無說法而說。此因不定，因為異即他性、無異即非他性，唯于實法安立，余則不然。相續等以假有故非實有，故如何成立彼等與實體異不異？因此，如前所說，若於初立式中僅證成遮遣數等與實體不異，則成立已成。 若謂：非僅證成遮遣不異，云何？以遮遣能表詮成立故，以二重否定證成與實體為異。對此，以”若於此中實體等”等文生疑，並以”數等不成故”等文遮破。

།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་ལས་ཐ་དད་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གཞན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།གྲངས་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི། བསྡུ་བ་སོགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་གོ་གཉིས་དག་གོ་མང་པོ་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་སྙམ་དུ་རྫས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་གྲངས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་དུ་བསྒྲུབ་ པར་བྱ་བ་གཞན་ཉིད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་སྟེ། ཐ་དད་པ་དང་ཐ་མི་དད་པ་དག་ལ་ནི་ ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཅིག་ཅར་གཅིག་ལ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་ན་རེ་ཞིག་གཞན་ཉིད་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བཀག་ནས། བློ་ལ་སོགས་པ་འབད་པའི་མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་ནི་བདག་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དེ་། དེ་དག་ཀྱང་བདག་བཀག་ པ་ཉིད་ཀྱིས་བཀག་པར་བལྟ་བར་བྱའོ།།འདི་དག་བདག་ལ་བརྟེན་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་དག་གི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་རམ་གནས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན། རེ་ཞིག་སྐྱེ་བའི་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མཚང་བ་མེད་པ་ཉིད་ ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་གྱི་བོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལན་བརྒྱར་དཔྱད་ཟིན་ཏོ། །རྟག་པ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་གིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ལ། རྟག་ པ་ཡང་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དག་གིས་དོན་བྱེད་པ་འགལ་བར་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གནས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་པ་ནི་གནས་པ་པོ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་། དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་གནས་པ་པོའི་རྒྱུ་ཉིད་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཀག་པ་ཡིན་ ཏེ།གནས་པ་པོ་དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་མཐར་ཐུག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དེ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་ལས་གནས་པ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་བྱས་ཏེ། དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།

所謂”如是”，並非與實體不異。那麼是什麼呢？意思是”即為他性”。為顯示數等所依不成，故說”于聚合等”等文。所謂”如是說”，即如”一、二、諸多”等說法。 若思：“欲證成實體自性中存在的數等為異，即是他性”，則說”從自體”等文。事物中不存在從自體而異者，因為這將導致無自性之過。所謂”成相違”，即互相矛盾，因為異與不異以互相排除而住之相，於一處同時相違故。 如是，首先遮遣以他性與非他性為究竟的諸德性后，承許智等以努力為究竟者依於我，彼等亦應視為隨我遮遣而遮遣。 此等依於我亦不應理。如是，此等是以生起因而依於我，還是以住因而依於我？首先，非由生起因之因性，因為若樂等無缺因，則應一切時生起之過。“他無可助”即無須待任何助緣，此理已百次觀察。 常法亦不能生果，因為彼遍於次第與同時，而已說明常法與次第、同時作用相違故。以住因亦不應理，因為住即是與能住者不異之自性，若是其因則成說為能住者之因。此亦已遮遣，因為彼能住者以究竟我性為體，故無任何因，因為彼於此無所作故。若住異於住，彼亦無所作，因為是異體之住因故。

།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་ཇི་ལྟར་དེའི་རྟེན་དུ་འགྱུར། དེ་དང་འབྲེལ་པའི་གནས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་འདི་དེའི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་འབྲེལ་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་ ནུས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།གཞན་ཡང་གནས་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་འདི་རང་ཉིད་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནམ། བརྟེན་པའི་རང་བཞིན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར། གལ་ཏེ་བརྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་གནས་པར་ནུས་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་ ཉམས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཅི་སྟེ་བརྟེན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གནས་པ་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པ་ཉིད་དེ། རང་ཉིད་བརྟན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རང་ཉིད་གནས་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་རེ་ཞིག་ལུས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་འོག་ཏུ་ལྟུང་བའི་ གེགས་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟེན་པ་ཡིན་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འོག་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་ཞིག་བྱེད་པ་ན་དེ་དག་གང་རྟེན་དུ་འགྱུར།ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ནི་ཆ་མེད་པ་དང་དེ་བས་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ལྟར་བདེ་བ་ལ་སོགས་དང་གཞན་དག་ཀྱང་ཅི་རིགས་པར་རྟེན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །གཞན་ཡང་གཞན་དག་གིས་བློ་ཤེས་པ་རང་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བློ་དང་། དམིགས་པ་དང་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན གཞན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་ཡང་གཞན་དག་གིས་རང་རིག་པའི་ངོ་བོར་ནི་མི་འདོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བློ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རང་ལས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བློ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།།བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། འདོད་པ་དང་། སྡང་བ་དང་། འབད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡང་ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་བརྟག་པར་འགེགས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྕི་བ་ཉིད་དང་གཤེར་བ་ཉིད་དང་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དགག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ངེས་པར་བྱས་ནས་འདི་དག་གི་དགག་པ་མ་བྱས་པར་འདུས་བྱས་པ་དགག་པ་ནི།ཤུགས་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདུས་བྱས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཤུགས་དང་། བག་ཆགས་དང་། གནས་པ་འཇིག་པའོ།

若如是而全無所作，如何成為其所依？由於是與彼相關的住因，此作為其利益者亦不應理，因為其關聯性本身未成立故。住之因性亦不應理，因為已說明常法于任何情況下能力皆不應理故。 複次，此所住事物是否為不依止自性，抑或成為依止自性？若是不依止之體性，則如何能由他而住？因為將導致其自性損壞之過。若是依止自性，則能住者亦全無所作，因為由其自身即是依止自性，故其自身已成就住故。 複次，首先，凡是有形之事物，皆因阻礙下墜而有所依。然此等樂等，既是無形，故無下行，則作何事而成其所依？有與無因無分且無可更近說故，故不應理為所依。如是，樂等及其他亦隨理未成就所依性故，當知無所謂德性。 複次，他人承許智即是知的自性，如所說：“智、所緣及知”非成異義。雖是如是體性，他人卻不承許其為自證體性，而是應由他智所了知，如是則如色等由於非自成就故，不應理為智性。 樂、苦、欲、嗔、勤勉等亦承許為非知之體性，此將於量之相考察中遮遣。應如重性、濕性、油性等作遮遣證成。如是決定已，未作此等遮遣而遮遣有為法，故說”勢用”等。有為法有三種：勢用、習氣及住滅。

།དེ་ལ་ཤུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་ རླུང་དང་ཡིད་དེ་ལུས་ཅན་གྱི་རྫས་ལྔ་པོ་དག་ལ་འབད་པས་བཅོམ་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་ཕྱོགས་ཀྱིས་བྱ་བ་ངེས་པའི་རྒྱུན་དང་རེག་པ་དང་ལྡན་པའི་རྫས་དང་ལྡན་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མདའ་ལ་སོགས་པ་གང་གི་དབང་གིས་མདའ་བར་དུ་ལྟུང་བར་མི་ འགྱུར་བ་འབད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྐྱེད་པ་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ངེས་པའི་འབྲས་བུས་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་བོར་བས་སྣང་བ་ལས་བྱུང་བ་ལས་སྐྱེས་པའོ། །གོམས་པའི་མིང་ཅན་ནི་བདག་གི་ཡོན་ ཏན་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་འདི་བརྗོད་དོ།།དེ་ཡང་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དག་ལ་དྲན་པ་དང་། ངོ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུས་དཔག་པས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །གནས་པ་འཇིག་པ་ནི་ལུས་ཅན་གྱི་རྫས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གང་ཞིག་འབད་པས་གཞན་དུ་བྱས་པ་མཁྲང་ བའི་ཆ་ཤས་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་དུས་གཞན་དུ་གནས་པ་ཅན་རང་གི་རྟེན་དུ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་དུ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་སྟེ།དཔེར་ན་ཏ་ལའི་ལོ་མ་ལ་སོགས་པ་དུས་ཡུན་རིང་མོར་བལྟབ་པ་བརྐྱང་བས་གྲོལ་བ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་གནས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞུ་དང་ཡལ་ག་དང་རྭ་ལ་སོགས་པ་དང་ གོས་ལ་སོགས་པ་ཐུར་དུ་བཀུག་པ་དག་ལ་དེའི་འབྲས་བུ་མངོན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།མཐའ་དག་ཅེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་ཡང་ངོ་། །དེ་ལ་ཤུགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་རྒྱུན་བརྗོད་པའི་འབྲས་བུར་མ་གྲུབ་སྟེ། དངོས་པོའི་ཚོགས་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་འཇིག་པ་བསྒྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་རུ་རང་གི་ངོ་བོ་ཐོབ་པ་ལས་ཕྱིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་བྱ་བ་གང་གི་རྒྱུན་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་བྱ་བ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་དངོས་པོ་རྣམས་ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པར་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བའི་རྒྱུན་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་ཡང་མ་ ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུན་ལས་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་ཀྱི། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་འདུས་བྱས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་ བུའི་འདུས་བྱས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མདའ་ལ་སོགས་པ་མི་ལྟུང་བར་གྱུར་ན་དེའི་ཚེ་དེ་དག་ནམ་ཡང་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།ཐམས་ཅད་དུ་ལྟུང་བའི་གེགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཤུགས་ཀྱིས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།

其中所謂”勢用”，是依于地、水、火、風、意等五種有形物質，觀待于努力所生的差別而產生。此又與方向所作之確定相續、具觸之物質相應及相違。同樣，箭等由何力而不墜落中間，乃由努力差別所生，是業差別之因。正因如此，此由方向所作確定之果而可推度其存在性已成立。 對於樹枝等，則由投擲顯現而生。所謂習氣，即說此由我之功德智所生之智因。此亦由見聞經驗等，以憶念、認知之果推度而成立其存在性。 住滅者，乃有形物質之功德，由努力轉變他狀，堅硬部分之安排差別，於他時安住，如前住于自依，如是而壞滅。譬如多羅樹葉等長時摺疊，伸展解開后仍如是而住。弓、樹枝、角等及衣等向下彎曲者，其果即為顯現。 “一切”即指此三種。其中所謂”勢用”，未成立為業相續所說之果，因為已成立一切事物聚集皆為剎那壞滅故。因此，由得自體性后，一切事物皆無，故此無有任何可成為何作用相續之因的作用。 若許捨棄自所取境，諸法遍及境生即為作用相續，則此亦不定，因為從如是行相自性之相續中如是生起之事物，推度其因緣為先行，而非如前所說之有為法，因為于任何情況下皆未成立與彼俱行故。 複次，若由如是行相之有為力，箭等不墜落，則彼等永不墜落，因為於一切處皆有墜落障礙因之勢用住故。

།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ནམ་མཁའི་ཡུལ་དུ་འཕངས་པའི་མདའ་གློ་བུར་དུ་ལྟུང་བར་དམིགས་ པ་གང་ཡིན་དེ་ཇི་ལྟར་འཐད་པར་འགྱུར།ལུས་ཅན་རླུང་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་པས་ནུས་པ་ཉམས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཤུགས་ཞིག་པས་ལྟུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་ཉིད་དུ་ལྟུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་འགལ་བའི་རླུང་དང་ཕྲད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་ པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཡང་ཤུགས་ནི་ངེས་པ་ཁོ་ནར་དང་པོ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འགལ་ན་ཡང་རླུང་དང་ཕྲད་པ་ཁྱད་པར་དུ་བསད་ནས་འདི་མདའ་ཡུལ་གཞན་དུ་ཁྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་གང་གིས་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་ཐག་རིང་བར་ཡང་དེ་ཁྱེར་བར་མི་བྱེད་པ་ཕྱིས་དེ་སྟོབས་ཆུང་བར་ སུས་བྱས།ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་རླུང་དང་ཕྲད་པ་དང་ལྡན་པའི་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དུ་འཕངས་པའི་མདའ་ཡང་བར་དུ་ལྟུང་བར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱིས་ཤུགས་གཞན་དུ་གྱུར་པར་ཡང་བརྗོད་མི་ནུས་ཏེ། གཞན་དུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདའ་ལ་སོགས་པ་དེ་ནི་ ཐམས་ཅད་དུ་འདུ་བའི་རྒྱུན་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།།ལས་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་ཕྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤུགས་ཀྱིས་གཞན་དུ་གྱུར་ན་ཡང་སྔ་མ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ཡིན་པས་ མདའ་མི་ལྡུད་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།དེའི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་རླུང་དང་ཕྲད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་ཉིད་དུ་ལྟུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །རླུང་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་གོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར། གོམས་པར་བརྗོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ ཏེ།གལ་ཏེ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ལས་ཕྱིར་གོམས་པ་ཙམ་བསྒྲུབ་ན། དེའི་ཚེ་འགྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྔར་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་བསྒོས་པའི་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་དེ་དང་ཕྲད་པ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ན་ནི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ ལ་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས་པ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུར་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ།།ཅི་སྟེ་བདག་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་དངོས་པོ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་གང་དུ་ཡང་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དང་། དམ་བཅས་ པ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ།དེའི་རྟེན་གྱི་བདག་སྔར་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་མེད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

如此，在無差別的虛空境中投射的箭突然墜落所見，如何合理？也不能說由於有形物與風等相觸使力量衰減，因勢用壞滅而墜落，因為這樣將導致一開始就墜落之過。與此相違的風觸於一切處皆有。 若謂勢用必定因最初具力，即使相違，也能克服風觸，使箭移向他處，若如是，則為何不將其帶至極遠處，後來誰使其力減弱？於一切處無差別風觸具足的虛空中投射之箭，亦見其中途墜落。 也不能說後來勢用轉變，因為無有轉變之因。彼箭等於一切處皆無聚集相續。說業為後來變異之因亦不應理，因為對此質難推究相同故。即使勢用轉變，因無前者壞滅之因，仍為彼狀態，故箭應永不墜落。 其壞滅因非為風觸，因為將導致一開始即墜落之過，此已說明。為破”風於一切處差別習氣”之說，故說”所謂習氣”等。若僅由憶念等果而成立習氣，則是成立已成，因為此前由經驗熏習之力性相成為自體之事物，與彼相觸亦無差別，故此中實無所成。 即是說，唯許所謂習氣為憶念等因。若欲成立我之功德自性事物，則因如是行相於任何情況下皆未成立與憶念等俱行，故因不定，且所立亦與推理相違。因為其所依之我先前已破故無，彼亦由此成立為無。

།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ནི་དེ་མེད་པ་ན་གནས་པ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལ་རི་མོ་བཞིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ལུགས་ ཀྱིས་འདུས་བྱས་པ་ཡང་བདག་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་དེ་ནི་སྔར་བསལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདུས་བྱས་ནི་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་རིགས་ཀྱི་བདག་གི་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཚད་མའི་འབྲས་བུ་སྟེ།གཅིག་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལ། གཞན་ནི་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཡང་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར། གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་དངོས་པོ་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་རེས་འགའ་འདི་རང་ཉིད་མི་ བརྟན་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའམ།ཡང་ན་བརྟན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཕྱོགས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །གལ་ཏེ་མི་བརྟན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འདི་སྐད་ཅིག་ལས་ཕྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར། འདི་གང་གི་འཇིག་པ་པོར་འགྱུར། འོན་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་ལ་སྟེ་ བརྟན་པའི་དོན་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པ་ལ་དེའི་ངོ་བོ་སྟེ།རང་བཞིན་གྱིས་བརྟན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པའི་འཇིག་པ་པོས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སུན་འབྱིན་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་ མ་ཡིན་ན་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཏུ་གནས་པའམ།རྒྱུན་གྱིས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ལ་དེའི་ནུས་པར་བརྗོད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། འདི་ལ་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རང་གི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་འགྲུབ་པ་ན་སྐད་ཅིག་གཅིག་གནས་པ་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་འདི་དག་གི་གནས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྗོད་ཀྱི།རང་ཉིད་གཡོ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དུས་ཕྱིས་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་ཐོབ་པ་རྣམས་དུས་ཕྱིས་བདག་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གནས་ན་ཡང་ནམ་ཡང་མི་ལྡོག་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་ནི་སྔ་མ་སྔ་མའི་རྒྱུའི་ནུས་པས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་ལ་ཡང་འདུས་བྱས་པའི་ནུས་པ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ།

論式為：凡依託于某物者，彼物若無則不得安住，如無墻等則無壁畫。依他宗，有為法亦依託於我。此為相違遍充之所見。 亦非不成立，因為彼我先前已經遮破。因此，有為法應當是心的習氣自性，而非我之功德，此為量果。因為一者由量成立，另者被遮破，如是思維。 為破第三說，故說”安住”等。如是，此事物安住者，或是其自身無常性本質能壞滅，或是常住性本質，此為兩種情況。若是無常性本質，則彼于剎那后即無，如何能作為壞滅者？若是第二種情況，則於事物中，常住義亦存在其體性，因為自性是常住體性故。 所謂安住，由他遍計而毫無作用的壞滅者能作何事？應如前述作破斥。即使一切事物是剎那性，若思維謂一剎那安住或相續隨轉即說為其功能，對此亦說”從自因”等。 從自因成立時，一剎那安住即成立。如是，此等安住是指獲得自體之相，並非指自身動搖體性之後時安住。因為無有後時安住，故已得有體性者，其後時執持自體之相非是其性相。若安住，則應成永不退轉，因為后時與前時無差別故，且應成非彼自性故。 後後果生起是由前前因之功能所作，故於相續亦不成立有為之功能。

།འོ་ན་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་འདི་འཇིག་པ་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་མ་ཡིན་པས་ཅི་ཞིག་བྱེད་ན་འདི་དེའི་འཇིག་པ་པོར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཡང་ཇི་སྟེ་འདི་འཇིག་པར་བྱེད་པ་པོར་མ་གྱུར་མོད། འོན་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། འདིའི རྒྱུ་ཉིད་མ་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།གཞལ་བྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་ཚད་མ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་དེའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་བ་གོས་ལ་སོགས་པ་ལ་འདིའི་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་རྒྱུ་ལས་མ་གཏོགས་པ་མངོན་སུམ་དང་མི་དམིགས་པ་དག་གིས་སམ། མིག་ལ་ སོགས་པ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ལྡོག་པ་ལས་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་སྟེ།ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ནུས་པ་མ་མཐོང་བ་ཡང་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་འདུས་བྱས་པའམ་གཞན་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །གང་གིས་ཁྱེད་ཅག་ནུས་པ་ཡོངས་སུ་ མ་ངེས་པའི་འདུས་བྱས་པའི་བདག་ཉིད་གཅིག་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པས་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་འགྱུར་བ་ནུས་པ་མ་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་ནི་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དོ།།འདི་ཁྱེད་ཅག་གི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་གོས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པ་ཡོད་པའི་དུས་ཕྱིས་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ཡོན་ཏན་ དུ་འདོད་དོ།།དེ་ལ་ཡང་འདི་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་དང་པོར་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་ཉེས་པ་འདི་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། རེས་འགའ་ལ་རང་གི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་ལུགས་ལས་འདས་ནས་འདི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་དོ།།ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར། ཡིད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མ་མཐོང་བའི་བྱེད་པ་པོ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེར་བ་བདག་གི་ཡོན་ཏན་བདག་དང་ཡིད་ལྡན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་རང་གི་འབྲས་བུ་དང་འགལ་བ་ མེད་པའོ།།དེ་ཡང་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་ནི་བྱེད་པ་པོ་ལ་འདོད་པ་དང་ཕན་པ་དང་ཐར་པའི་རྒྱུའོ།

若問：“那麼剎那性即成為壞滅者？“為此說”異轉”等。非剎那性者，因不可能異轉，故自身非安住，何所作而成為彼之壞滅者？此義已說明。 複次，若想：“雖非成為壞滅者，然而能生起剎那性。“為此說”若不見其因”等。所量真實之安立須依賴於量。除了衣等物中此之共許因外，或以現量與不可得，或如眼等由果返證而見為因，然皆非決定。若於未見功能者亦推度為因，則有為法或其他如杖等亦應成為生因，應當觀察，此為余義。 你們遍計一個功能未定的有為自性而得滿足，于未見功能這一點上並無任何差別。此亦非你們所許為生因，而是認為衣等生起存在之後時成為壞滅之功德。對此也已首先說明其毫無作用。承許為生因后而說此過失，是思維有時超出自宗而如是理解。 “如是”等是總結一切義。 為破除法與非法相之功德，故說”具意”等。未見之作者，即能與果之我之功德，從具意我所生，與自果無違。彼復由法與非法差別分二種。其中法是對作者所欲、利益與解脫之因。

།ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་མི་འདོད་པ་དང་མི་ཕན་པ་དང་འཆིང་བའི་རྒྱུའོ་ཞེས་གཞན་དག་གིས་མ་མཐོང་བའི་མཚན་ཉིད་སྨྲས་པ་དེ་འདི་ནི་བདག་དང་ཡིད་དད་ དེ་དག་གི་ལྡན་པ་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་སྔར་བཀག་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པ།།སྒྲ་ནི་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། དེ་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུ་རིམ་སོགས་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་འདིའི་སུན་འབྱིན་པ་མི་བརྗོད་དོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་ དཀའ་འགྲེལ་ལས།ཡོན་ཏན་གྱི་དོན་བརྟག་པ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་པའོ།། །།ལས་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མདོ་ལས། འདེགས་པ་དང་། འཇོག་པ་དང་། བསྐུམ་པ་དང་། བརྐྱང་བ་དང་། འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་ནི་ལས་ཡིན་ནོ་ ཞེས་འབྱུང་ངོ་།།དེ་ལ་འདེགས་པ་ནི་སྟེང་དང་འོག་གི་ཕྱོགས་དག་དང་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གམ་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ལུས་ཅན་གྱི་རྫས་བོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་སྟེང་དང་འོག་དང་ཐད་ཀའི་ཆའི་ཁྱད་པར་དག་དང་ལྡན་པའི་ རྒྱུ་འོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་འབད་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་ལས་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདེགས་པ་ཞེས་བྱའོ།།འདི་ལས་བཟློག་པའི་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་རྒྱུའི་ལས་ནི་འཇོག་པའོ། །རྫས་དྲང་པོ་འཁྱོག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་བསྐུམ་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་དཔུང་པ་ལ་སོགས་པའི་རྫས་དྲང་པོའི་ སོར་མོ་ལ་སོགས་པ་རྩེ་མོའི་ཡན་ལག་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་རང་དང་ལྡན་པ་དག་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་བདག་ཉིད་རྩ་བའི་ཡུལ་དག་དང་ལྡན་པ་ན་ལས་གང་གིས་དཔུང་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅན་གུག་པོར་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བསྐུམ་པ་ཞེས་བྱའོ།།འདི་ལས་ བཟློག་པའི་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་སྐྱེད་པ་ལས་གང་གིས་ཡན་ལག་ཅན་དྲང་པོར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བརྐྱང་བའོ།།ཡུལ་དང་ཕྱོགས་མ་ངེས་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འགྲོ་བའོ། །འདེགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ཡུལ་དང་ཕྱོགས་ངེས་པའི་ནམ་མཁའ་ ལ་སོགས་པ་དག་དང་ལྡན་པ་དད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ།འགྲོ་བ་ནི་མ་ངེས་པའི་ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལས་རྣམ་པ་ལྔ་ཁོ་ནས་འགྱུར་ཏེ། འཁྱམ་པ་དང་གཡོ་བ་དང་སྤྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་འགྲོ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུས་ པའི་ཕྱིར་རོ།

非法則是不欲、無益與束縛之因。其他論者所說的未見相，由於前已遮破彼等所許之我與意的和合為因，故無因而不存在，此為成立。 聲音被許為虛空之功德，此已被”首先即聞次第”等所破除，故不再說此破斥。 此為《真實性集論難釋》功德義考察品第十六。 為解釋業的詞義，故說”剎那壞滅”等。經中說：“舉起、放下、屈曲、伸展、行走等為業。” 其中舉起，是與上下方位相應及差別因所生者，如身體支分或與之相連的有身實物呼喚等，與虛空等上下正面部分差別相應之因，下方部分差別之因，由勤勉等力而生起的業，此即名為舉起。與此相反的相應與差別因之業即為放下。 直物成彎曲之因即為屈曲，如臂等直物之指等末端支分，當與虛空等自身相應者相分離，與根本處相應時，由何業使具支分之臂等成就彎曲相，此即名為屈曲。與此相反的相應與差別生起之業，由何業使具支分成就正直，此即為伸展。 與處所方位不定之瓶等分離之因即為行走。舉起等四種業是與處所方位確定之虛空等相應及分離之因，而行走則與不定方位及一切方位法相應並造成分離。正因如此，唯有五種業，因為遊蕩、搖動、歡躍等皆攝於行走之中。

།ལས་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་ཡང་ལུས་ཅན་གྱི་རྫས་ལ་གནས་པའི་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་འབྲས་བུས་དཔག་པས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཐུན་མོང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་འབྲས་བུ་ལས་གྲུབ་པོ། །དེ་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་ཡིན་ ཏེ།ཇི་སྐད་དུ་གྲངས་དང་ཚད་དང་སོ་སོ་བ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དག་དང་གཞན་ཉིད་དང་། གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དག་དང་། ལས་རྣམས་ནི་གཟུགས་ཅན་དང་འདུ་བའི་ཕྱིར་མིག་གིས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་དག་ནི་མདོར་བསྡུས་པས་གཞན་གྱི་ གཞུང་ལུགས་བསྟན་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དག་ནི་སྔར་བཀག་པའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་མ་གྲུབ་བོ། །ཅི་སྟེ་བར་མ་ཆད་པར་སྐྱེ་བ་ཙམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དག་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ ཏེ།རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ལས་དང་དེ་དག་གང་དུ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལས་བཟློག་པས་གཏན་ཚིགས་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་རྩམ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་ན་ཡང་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། རླུང་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ རྒྱུ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁྱད་པར་སྒྲུབ་པ་ཡང་དམ་བཅའ་བ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱ་བ་དང་འདུ་བའི་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའམ། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཡིན། རེ་ཞིག་སྐད་ཅིག་མ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཞིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉམས་པའི་ཕྱིར་ ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་དག་ཡུལ་གང་དུ་ཞིག་པ་དེ་ནི་དེའི་དུས་ཕྱིས་དེ་ལས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྐྱེ་བའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཞིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་ དམིགས་པའོ།།གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆེས་མྱུར་དུ་འཇིག་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་དེ་དག་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཆེས་མྱུར་དུ་འཇིག་པར་འདོད་པའི་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྐྱེ་བའི་དུས་ཕྱིས་ཀྱི་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ ནི་སྐད་ཅིག་དྲུག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་རང་གི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བའི་དུས་ནི་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཕྱིས་སྤྱི་གསལ་བའི་དུས་སོ། །དེ་ནས་ཡན་ལག་གི་ལས་ཀྱི་དུས་སོ།

此五種業也是通過存在於有身實物中的相應與分離果而推知其存在性得以成立。是相應與分離差別的共同果，因此此業由果而成立。同樣也由現量而成立，如所說：“數量、個別性、相應、分離、他性、非他性及諸業，由於是色法及和合，故為眼所取。“因此，這些是略說他宗的教義。 所以在此，由於前已遮破相應與分離，故其果性不成立。若說僅以無間生起之相，相應與分離以其為果性而說為因，如是則因不定，因為如是之業與彼等皆無隨行故。由所立之反面遍於因故，亦是相違。若欲成立因之存在性，則是成立已成，因為承許風等為如是相應與分離之因故。 成立差別亦為比量所違，如是：作用和合之事物，或是剎那，或非剎那。首先非為剎那，因其于生處即壞，由於已壞，不可能至他處故。論式為：凡於某處壞者，其後不能從彼至他處，如燈等。一切所說事物亦于生處即壞，此為相違遍之所見。 為顯示因亦非不定，故說”極速”等。極速壞滅所許者即如是。又極速壞滅所許之燈等亦是生后之作用，因其住於六剎那故非剎那性。云何？如是說：首先是與自因相連時，其後是共相顯現時，其後是支分業用時。

།དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ ཡན་ལག་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་དུས་སོ།།དེ་ནས་རང་རྩོམ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་གི་ལྡན་པ་ཞིག་པའོ། །དེ་ནས་རྫས་འཇིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་ཏུ་གནས་པར་འདོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་ལ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་དང་ ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེས་པ་ལས་དུས་ཕྱིས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །གཞན་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་གལ་ཏེ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཀྱང་དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་དག་གི་བྱ་བ་སྐྱེ་བའི་དུས་ཉིད་དུ་ འབྱུང་བར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་སྙམ་ན།རྒྱབ་དང་མདུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་རྒྱབ་ཀྱི་ཡུལ་དང་བྲལ་ལ་མདུན་ཡུལ་དང་འཇུག་པ་དང་། ཕྲད་པ་ནི་འགྲོ་བ་པོ་ཡིན་པའམ། །རྒྱབ་ཏུ་བརྐྱང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ ནོ།།གང་གིས་སྔར་གྱི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་རྒྱབ་ཀྱི་ཡུལ་ནོན་པར་འགྱུར་བ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཙམ་དུ་འབྱུང་བ་འདི་ཙམ་ཞིག་སྡོད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པའི་དུས་སུ་ཡང་འཇིག་པས་དབང་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྐྱེ་བའི་དུས་སུ་ འབྱུང་བའི་བྱ་བ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྔོན་དང་ཕྱི་མ་དག་གི་མཐར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེའི་དུས་ན་ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡུལ་ཤིན་ཏུ་ཐག་རིང་པར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་རེ་ཞིག་ཞོག་།འོན་ཀྱང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ ཕྱོགས་སུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ལ་བྱ་བ་ག་ལ་ཡོད་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི།དངོས་པོ་བརྟེན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟག་ཏུ་གཅིག་གི་ངོ་བོའི་དངོས་པོ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནི་བྱ་བ་དང་མི་འདུ་བ་གསལ་རབ་པ་ཉིད་དེ། ནམ་མཁའ་ བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་དེ་ལ་ནི་བྱ་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའི་ཐལ་བར་ འགྱུར་བའོ།

其後是支分差別時，然後是自身組成支分的相應壞滅，最後是實物壞滅。如是認為燈等事物亦住於六剎那。因此，由於無有任何事物具有剎那性遷移，故一切具作用者皆是生后所生之作用。 因亦非不成立，因為其他非剎那性不應理故。若又設問：即使我等亦許諸事物為剎那性，然則何故此等作用不于生時即生？故說”后前”等。離開後方境而趣入前方境並相遇者，或為行者，或為后伸等所依，而非他者，如虛空等。 捨棄前境為先，佔據後方境，僅一剎那生起，如是短暫停留亦不存在。即使存在之時，由壞滅所主故，不能至他處。是故生時生起之作用亦不應理。 前後二際亦非，因彼時無所詮故。是故且置剎那性尚且不存在者能至極遠處不論，然由於連極微塵許處亦不能至故，剎那性中何有作用？為顯示非剎那性中亦無，故說”事物若依”等。常一自性之事物即非剎那性，彼與作用不和合極為明顯，如虛空，因於一切處無差別故。 論式為：凡於一切處無差別者，作用不可能，如虛空。所許非剎那性之事物亦於一切處無差別，此為相違遍之應成。

།གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་འགྲོ་བ་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་དོགས་པ་བསུ་ནས། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་སྨོས་སོ།།གལ་ཏེ་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་འདི་དག་རང་བཞིན་གྱིས་འགྲོ་བ་དང་། འདེགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ནམ་ཡང་མི་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ ལྡན་པའི་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པའི་འདི་མི་གཡོ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་ན་ཡང་དེ་དག་སྟེ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ།འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྩོམ་པའི་དུས་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་མ་དོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྐྱོན་འདིས་འཇིགས་ནས་འདི་འགྲོ་བ་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་པར་ བྱེད་པ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་མི་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །སོགས་པའི་སྒྲས། འདེགས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་ཡང་དེ་མི་གཡོ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། འགྲོ་བ་པོ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ མ་དོར་བའི་ཕྱིར་མི་གཡོ་བའི་གནས་སྐབས་བཞིན་ནོ།།གཡོ་བའི་ལས་འདི་ལ་ཡོད་པས་གཡོ་ལྡན་ནོ། །གཡོ་མིན་ངོ་བོའི་དུས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་བཞིན་ནི་བདུན་པའི་མཐའ་ཅན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཡང་འདི་གཅིག་གི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། འགྲོ་བ་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་འགྲོ་བ་པོ་མ་ཡིན་ པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་ལ།གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོགས་པ་བསུ་བ་ནི་གལ་ཏེ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གཅིག་ཚེའང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འང་གི་སྒྲ་ནི་རིམ་པ་ཐ་དད་པ་སྟེ། ཡང་ཞེས་ བྱ་བའི་མཇུག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱའོ།།ཡང་གཞན་དུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འགྲོ་བ་པོ་ཉིད་དང་འགྲོ་བ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འགལ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་གཅིག་ཉིད་ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅིག་ མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་དག་ཤིན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཡོ་བ་དང་མི་གཡོ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་འབྱུང་བ་དག་གོ། །གཡོ་དང་མི་གཡོ་དངོས་པོ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྕུག་མ་དང་རེ་ལྡེ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།

若作是念：即使非剎那性事物無差別，然由其自性為行者等體性故，應成具作用，因此因不定。為迎此疑，故說”若”等。若天授等所許非剎那性者，自性具行走、舉起等，則永不應住，以於一切處為行者等體性故。 如是，具行走等之天授等，于不動狀態雖無行走等，然彼等仍應獲得行走等，以未捨棄體性，如開始行走等時。若因畏此過失而承許其為非行者等體性，則一切時應成不行走等，以是一體性故，如虛空。“等”字，攝舉起等。 如是，即使有行走等，亦應唯成不動，以未捨棄非行者體性故，如不動狀態。具動作業故名具動，如非動體性時。此中”如”字為第七格詞尾。 若又此非一體性，則云何？由具行者等與非行者等二體性故，因此不應成如上所說過失，因亦不成立。為迎此疑，故說”若一”等。“一時亦”中，“亦”字表次第差別，應視為”又”字後續。又即”於他處亦”之義。“他處”即”行者”之義。 如是則應成由具行者性與非行者性等相違法故，一性破滅。為顯示正因此故成就剎那性，故說”彼等極”等。“彼等”即生起于動與不動狀態者。“如動不動事物”即如竹竿、旗旛等。

།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་དམ་བཅའ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ དཔག་པས་གནོད་པ་བསྒྲུབས་ནས།མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་ཡང་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། མཐོང་བ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པ་མ་དམིགས་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་མེད་པའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ན་ བུམ་པ་མ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ལས་ཀྱང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་མི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཡུལ་གཞན་བདག་གིར་བྱེད་པས་སྐྱེ་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ལས་ནི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བར་རྟོགས་པ་མ་ ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་འདེགས་པ་དང་འཇོག་པ་པོ་སྙམ་པའི་བརྗོད་པ་དང་ལྡན་པའི་བློ་འདི་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་བརྗོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་ལས་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱུང་བར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ ཕྱིར།བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལ་ཞེན་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དག་ལ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེས་ན་མངོན་སུམ་ཁོ་ན་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་འདི་ནི་མ་གྲུབ་པོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར།དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བརྗོད་པའི་མངོན་སུམ་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་གིས་བསལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་དང་ཕྲད་པ་མི་རིགས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་མ་དང་བྱེ་བ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ལ། རྒྱབ་མ་དང་ཕྲད་པ་མི་རིགས་པའི་ ཕྱིར་ཞེས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ།།འོ་ན་གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་འགྲོ་བའི་ཐ་སྙད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། འདྲ་བ་གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདྲ་བ་གཞན་གྱི་དངོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ནི་འདྲ་བ་ཡང་ཡིན་ལ་གཞན་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྡུ་བ་བྱས་ལ་དེ་དག་ཀྱང་ཡིན་ལ་དངོས་ པོ་ཡང་ཡིན་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ།།འདྲ་བ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དེ་དག་བར་ཆད་མེད་པར་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུའི་ཡུལ་སྤངས་ནས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་སྐྱེ་བ་དམིགས་པའི་རྒྱུའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་འགྲོ་བ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་ཏུ་ ངེས་པའི་སྒྲོན་མ་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བློའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་བཞིན་ཏེ།སྒྲོན་མ་དེ་ཉིད་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是，首先已證成比量能破除所立，為證成現量亦能破除，故說”見性”等。凡是具有所緣相而未被覺察者，有智者即施設為無，如於某處未見瓶等。“除色等外亦不見業”，此為自性不可得。如是，除了以他處為所依而生起的色等外，業不被感官識所顯現。 凡是生起”舉起者、放下者”等具有言說的心，由其具有言說故非現量。此亦不應由業的語義體驗力而生起，因見色等如是生起，隨順名言而僅執著彼等故。此前已說過，常與無常二者皆無行走等。因此，所說”唯由現量成立”不成立。 為總結如上所說義，故說”如是”等。“如是”即由前述現量與比量已破除故。“離合不應理”者，依次配釋為：與前者分離不應理，與後者結合不應理。 若問：若爾，世間何以有行走言說？故說”由相似異體”等。“相似異體諸法”，應作複合詞釋：彼等是相似亦是異，彼等亦是法。相似異體諸法無間斷地捨棄自因處而生起，由見此生起為因，誤以為即是行走，如於某處確定的燈向他處行走成為心識之因。然彼燈並未至他處，因許其僅住六剎那故。

།དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཉིད་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐས་སྟོང་པར་སྐྱེའོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེས་ ན་དེ་ནི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ།།རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ལྔ་པའི་མཐའ་ཅན་ཏེ། བར་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ལས་འདྲ་བ་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྦྱར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྡུས་པའི་དཀའ་འགྲེལ་ལས། །ལས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་དོན་བརྟག་ པ་སྟེ་བཅུ་བདུན་པའོ།། །།རྫས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་དབྱུང་བ་རྩོམ་མོ། །རིགས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱི་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་གསུམ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དེ་བསལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྤངས་པ་ཡིན ནོ།།རྟེན་མེད་པར་ནི་གང་དུ་ཡང་བརྟེན་པ་རྣམས་གནས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ་བྱེ་བྲག་ཀྱང་མཐའི་རྫས་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་བརྟེན་བརྩམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ སྤངས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་སླར་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་སུན་དབྱུང་བ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ངེས་པར་ཤེས་པ་སུན་དབྱུང་བར་ནུས་པའི་ཕྱིར།རེ་ཞིག་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལ་སྤྱི་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཆོག་དང་མཆོག་ མ་ཡིན་པའོ།།མཆོག་ནི་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལས་གསུམ་པོ་མཐའ་དག་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སྤྱི་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་བྱེ་བྲག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མཆོག་མ་ཡིན་པ་ནི་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལས་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་ ཡང་རང་གི་རྟེན་རྫས་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ།རང་གི་རྟེན་རིགས་མི་མཐུན་པ་དག་ལས་ལྡོག་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་ཡིན་ན་ཡང་བྱེ་བྲག་ཅེས་བརྗོད་དོ། །འདི་ལྟར་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ལ་རྫས་མ་ཡིན་པ་ དང་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བཟློག་པའི་བློ་འདི་སྐྱེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ཉིད་དང་རྫས་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་གནས་ཀྱི་གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རྫས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྟོས་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་དང་སྤྱི་དང་ ཁྱད་པར་གྱི་དངོས་པོར་མི་འགལ་བ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།།བྱེ་བྲག་གཞན་གྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ། བྱེ་བྲག་དག་ཀྱང་ཁ་ཅིག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ།

諸法自性生起時空無前後邊際，故說此唯應理解為所緣。另一方面，“生起”一詞為第五格詞尾，應解釋為：由無間生起而見異體相似諸法於他處為所緣故。 此為《攝真實論難釋》業聚品第十七。 以”實等”等詞開始闡述普遍與特殊。“諸類”即諸普遍。彼等依于實、德、業三自性的語義，故由破除彼等而遮遣。無有所依者，諸能依于任何處皆不能住，因將成無所依故。言”類”為舉例，別相亦依于究竟實體而轉，故許為能依。因此，雖由破除所依而遮遣彼等，然為欲特別破斥，由能破除自性決定知故，再次宣說。 首先，為顯示普遍與特殊之自性，故說”於此”等。於此，普遍有二種：最勝與非最勝。最勝即”有”，由其為實、德、業三者一切轉起知識之因故，唯是普遍而非特殊。非最勝即實性、德性、業性等相，由其為自所依實等轉起知識之因故名為普遍。由其為自所依異類遮遣知識之因而差別故，雖是普遍亦稱特殊。 如是，于德等生起”非實”、“非德”等遮遣認知之因，唯以德性、實性等相而住，非由他相，因無有”非實性”等他相故。由觀待差別故，不相違即是一、普遍、特殊之事，此為所思。 為說明其他特殊之相，故說”諸特殊亦有某些”等。

།ཁ་ཅིག་ནི་བྱེ་བྲག་ཁོ་ནར་འདོད་ཀྱི་སྤྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྡོག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ལྡོག་སྟེ། ལྡོག་པའི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཏོ།།དེ་དག་གང་ཞེ་ན། རྟག་པའི་རྫས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་རྟག་པའི་རྫས་ལ་འཇུག་པའི་མཐའ་ནི་བྱེ་བྲག་གོ་ཞེས་བཤད་དོ། །རྟག་པའི་རྫས་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དང་ནམ་མཁའ་དང་དུས་དང་ཕྱོགས་དང་བདག་དང་ཡིད་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་ བ་འཇིག་པ་དང་རྩོམ་པའི་མཐར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་།གྲོལ་བའི་བདག་དང་གྲོལ་བའི་ཡིད་ནི་འཁོར་བའི་མཐར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མཐའ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཡོད་པ་ནི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་ལ་གསལ་བར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་པ་ནི་འདི་དག་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལ་སོགས་ པ་རྟག་པའི་རྫས་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་པའི་རྫས་ལ་འཇུག་པ་དང་། མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་གཉི་ག་གཟུང་ངོ་། །དེ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་དུ་ཐ་དད་པའི་བློའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་རྟེན་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་བྱེད་པས་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་འདི་དག་ག་ལས་གྲུབ་ཅེ་ན། གང་གི་ སྟོབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཇི་ལྟར་བདག་ཅག་ལ་སོགས་པས་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱད་གཟུགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་བྱ་བ་དང་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྟ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་མཐོང་སྟེ་འདི་ལྟར་བ་ལང་དང་དཀར་པོ་དང་མྱུར་བར་འགྲོ་བ་དང་ནོག་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཅག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་རྣམས། བྱད་གཟུགས་དང་ཡོན་ཏན་དང་བྱ་བ་མཚུངས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྟག་པ་རྣམས་དང་གྲོལ་བའི་བདག་དང་ཡིད་རྣམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་གཞན་མེད་པ་ན་གང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་རྟེན་སོ་སོ་ལ་ འདི་དང་མི་འདྲའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་གང་ལས་ལྡོག་པའི་ཡུལ་དང་དུས་དང་བསྐལ་པ་མ་མཐོང་བ་ལ་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་ཤེས་པ་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་འབྱུང་བ་ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པས་དཔག་པའི་ཡོད་པ་མཐའ་དང་ཁྱད་པར་གྲུབ་བོ།དེ་དག་ཀྱང་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟེན་སོ་ སོ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ལ།རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་བོ།

有些認為唯是特殊而非普遍，因為是遮遣性故遮遣，意即為遮遣認知之因。 彼等為何？故說”常住實體”等。如是亦說：“常住實體所轉之究竟為特殊。“所謂”常住實體所轉”，是指轉于極微、虛空、時間、方位、我與意故。由行走毀滅及造作為究竟故，解脫之我與解脫之意為輪迴究竟故，故為究竟性。因此，存在於彼等者稱為究竟，因於彼等不明顯可得故。所轉即是此等轉于極微等常住實體。 正因如此，當取”常住實體所轉”與”究竟”二者。彼等由為互異認知之因故，由差別于異自所依而稱為特殊。 若問此等從何成立？故說”由何力”等。如我等於牛等見有形相、功德、作用、支分具足因緣之馬等認知，即如次為”牛”、“白”、“疾行”、“隆起”等。如是，較我等殊勝之瑜伽師們，于形相、功德、作用相同之常住極微及解脫之我與意，無有他因時，由何力于各別所依生起”此與彼不同”之認知，于未見之境、時、劫中，瑜伽師生起”此即是彼”之識別，由特殊智推度而成立究竟與特殊之存在。 彼等如其自性依于各別所依，瑜伽師則由現量而成立。

།ཅི་སྟེ་རིགས་རྣམས་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཅེ་ན། ཡོད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ཞིག་གང་དུ་གཏོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་ པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ།རྫས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡང་དབང་པོར་གཏོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ནི། དེ་ལས་གཞན་པའི་དབང་པོའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་དབང་པོས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པར་མི་བྱེད་དེ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་འདི་དག་གི་ཡོད་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་དང་མི་འདྲ་བའི་རྣམ་པའི་ཤེས་པའོ། །རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལས་བྱུང་བ་ཅན་ནི་རྒྱུ་ མཚན་གཞན་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་སྐྱེས་པ་དེ་འདི་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྦྱོར་བ་ནི་དངོས་པོ་གང་གི་རྣམ་པ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། གོས་དང་པགས་པ་དང་བལ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམར་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ ནོ།།རྫས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་འདི་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་གཞན་དག་སེམས་སོ། །ཚད་མའི་དོན་འདི་ཉིད། བ་ལང་གླང་ཆེན་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དངོས་པོ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་སོགས་པས་བཀོད་པའི་ཚད་ མ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་དངོས་པོ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་སྨྲས་པ། བ་ལང་དང་ཕག་དང་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ལ་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ནི། བརྡ་དང་ཆ་བྱད་དང་གོང་བུ་ལས་ཐ་དད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ ཅན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ།བ་ལང་ལ་སོགས་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པ་ན། གོང་བུ་ལ་སོགས་པར་རང་གི་ངོ་བོའི་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བ་ལང་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་བེའུ་དང་བཅས་པའི་བ་ལང་ཁལ་བཀལ་བའི་མ་ཧེ་ཟུག་རྔུ་དང་བཅས་ པའི་ཕག་།ལྕགས་ཀྱུ་དང་བཅས་པའི་གླང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བརྗོད་པ་དང་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་བཞིན་ནོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པ་ནི་གོང་བུ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བརྗོད་པ་དང་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་སོ། །གང་དག་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིན པར་གྲུབ་པོ།།དེ་ལ་བརྗོད་པ་ནི་སྒྲའོ། །ཤེས་པ་ནི་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་པ་བརྗོད་པ་དག་ཉིད་ཁྱད་པར་གྱི་བསྡུ་བའོ། །བརྡ་ནི་བརྡར་བྱས་པའོ། །བྱད་གཟུགས་ནི་དབྱིབས་སོ། །གོང་བུ་ནི་རྫས་སོ།

若問諸類如何成立？故說”有”等。凡隨順趨入某類並隨順遮遣者，應當安立為從彼所生。于實體等生起有等認知，亦隨順趨入根境並隨順遮遣，如何不立為根所生之名言，若非如是則成太過。 為證成此等之存在性，故說”比量”等。所謂”認知差別”即與實體等事物不同相之認知。“具有異因緣所生”即從異因緣所生，因其具有此故。 論式為：凡與某事物之相不同之認知，皆從彼所不攝之異因緣所生，如於衣、皮、毛等生起紅等認知。于實體等生起有等認知亦復如是。他人認為此為自性因。 此量義，以”牛象等”等，顯示事物差別等所立之量。彼等事物差別所說：于牛、豬、象等生起牛等認知與言說差別，具有異於名言、形相、聚集之自性相順之相似因緣之他因緣。 當牛等為境時，因異於聚集等之自性認知與言說之認知與言說故。如於彼等牛等，有”具犢之牛”、“負重之水牛”、“具獠牙之豬”、“具鉤之象”等言說與認知差別。相違法即聚集等自性言說與認知差別。凡為異因緣者，即成立為牛性等。 其中，言說即聲。認知即認知與言說之義。認知言說即差別之攝。名言即施設。形相即形狀。聚集即實體。

།སོགས་པའི་སྒྲས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། ། དེ་དག་ལས་ཐ་དད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་རང་གི་བརྗོད་པ་དང་ཤེས་པ་སོ་སོ་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང་ཁྱད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདྲ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་རྣམས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་རྒྱུ་མཚན་དུ་གང་དག་ལ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་དེ་དག་ནི་བརྡ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་ཡང་ཡིན་ལ ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པར་རང་གི་ངོ་བོའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་དང་འདྲེས་པ་ཡིན་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ།།ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སྨྲས་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བའོ། །རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པས་འཁྲུལ་པར་དོགས་པ་ལ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་དོན་དུ་བ་ལང་ལ་ སོགས་པ་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པ་ན་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་སོ།།གོང་བུ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོའི་བརྗོད་པ་དང་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་བརྗོད་པ་དང་ཤེས་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དོ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཆོས་མི་མཐུན་པའི་གོང་བུ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ བརྗོད་པ་དང་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་མེད་པ་ན་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོད་བྱེད་པས་སྨྲས་པ། བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་ནི་གོང་བུ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་ མཚན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ།བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བ་ལང་ཉིད་ནི་བ་ལང་ལ་དོན་གཞན་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་དང་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཤེས་བྱའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ནག་པའི་རྟ་ བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནག་པ་ལས་ཐ་དད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཉིད་བསྟན་པ་ནི་བ་ལང་ལ་སོགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་གོ་བར་ཟད་དོ། །དེ་ཀུན་སྙིང་པོ་མེད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། གང་ཡང་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་དབང་པོའི་བྱ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ལ།གལ་ཏེ་དངོས་སུ་དབང་པོའི་བྱ་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དུ་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་སྟེ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྡ་གཟོ་བ་དང་དྲན་པ་ལ་སོགས་པས་བར་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

“等”字所攝即色等。由彼等各別之自性隨順於各自言說與認知，且為差別故，凡為相似之異因緣者，即為因緣，如是配釋文句。 或者，彼等異於名言等，且隨順於有等認知與言說之自性並相混合，如是配釋文句。余如前。“所說”即宗。 為遮遣兔角等認知之迷惑，故特別說明”當牛等為境時”。凡具有異於聚集等自性言說與認知之言說與認知者，其事物即是彼自身，如是配釋文句。 相違法即異於聚集等自性境之言說與認知差別等，無有異因緣時，亦無如前所說之因相故。 光明論者說：隨順於牛等之認知，從異於聚集等之因緣所生，因具差別故，如青等認知。如是，牛性于牛是異義，因為是異認知之境故，如色與觸等。因為是彼所知名言之境故，如黑者之馬，此說明異於黑者。 此即所說”于牛等”等，僅為理解而已。以”彼皆無實”等作答：若謂有等認知因具根作用故依于根，對此，若許”直接從根作用之無間生起”為因義，則因不成立，因為有分別故，為名言施設與憶念等所間隔故。

།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ གཅིག་མེད་པར་ཕན་ཚུན་ཟློག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་བརྒྱུད་པས་ཀྱང་ཐ་མི་དད་པ་རྣམ་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་བརྗོད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་དོགས་པ་ལ་དཔེར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཇི་ལྟར་སྐྱུ་རུ་ར་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་ པའི་ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་རེ་རེའམ་ཚོགས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཡང་ནད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་བཟློག་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་སྤྱི་ཉིད་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་དོན་བྱེད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ སྤྱི་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་གང་འདི་འགའ་ཞིག་ཏུ་རེས་འགའ་སྐྱུ་རུ་ར་ལ་སོགས་པ་མྱུར་བ་དང་འགོར་བར་ནད་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་དམིགས་པ་དེར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྤྱི་གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞིང་དང་འོ་མས་བཅུས་པ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་ པའི་ཁྱད་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྤྱི་ཉིད་དོན་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཞིང་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་ཀྱང་གཞན་གྱིས་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་མ་སྐྱེད་པ་ལས་ནི་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དེ། གཅིག་གི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱུ་རུ་ར་ལ་ སོགས་པ་མི་རྟག་པ་རྣམས་ནི་ཞིང་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ལས་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་ཡོད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ནད་ལ་སོགས་པ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་ཞི་བའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོ་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་ལས་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པ་གཅིག་ གི་ངོ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ།།འདྲ་བར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་ཆུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་གཟུང་ངོ་། །ཡང་ཇི་ལྟར་འདི་དག་གི་བརྡ་གཟོ་བ་ལ་སོགས་པ་བར་དུ་ཆོད་པ་ཉིད་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་ཙམ་ ལ་ཞེས་བྱ་བ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ་བརྡ་མ་བཟུང་བ་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་ན་བརྡ་བྱེད་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཅིག་གི་རྣམ་པར་ཞེན་པ་འདི་ལ་བར་དུ་ཆོད་པའི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཙམ་བསྟན་པར་འདོད་པ་ཁྱད་པར་གཞན་མ་སྤངས་པར་ཡོང་པ་ཞེས་ སྒྲ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།བརྡ་བྱེད་པའམ་ཇི་ལྟར་དགའ་བར་གཞན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དངོས་པོའི་སྒྲའོ།

無有相隨而互相違背本性的諸事物，即使間接也不應成為不同形相認知的因緣。對此疑問，舉例說明： 譬如訶子等雖為互相極為不同的實體，無論單獨或聚合雖無相隨性，卻都具有遮遣各種疾病的功能。於此，不應說共相本身能成辦如是性質的作用，因為彼等並無能成辦各種作用的共相。若有共相，則不應出現某時某處訶子等或快或慢地止息疾病等功能的差異，因為是同一共相的本性故。 說田地及牛乳浸潤等造作差別所成就的共相能成辦各種作用，此說不應理。因為彼常住性故，除田地等差別外，不能由他產生變異，故無任何差別，因為是一體性故。 訶子等無常法由田地等差別而具差別，因此具有止息疾病等功能。如是，瓶等其他事物亦然，因從因緣如是生起故，由自性成為一相的認知等，故無過失。 “相似認知等”中”等”字所攝即持水等作用功能。 複次，若問：“如何成立彼等有名言施設等間隔性？“故說”僅于果”等。未掌握名言者不生有等認知，否則施設名言將成無義。因此，於此一相執著，欲顯示間隔性作用功能，不捨棄其他差別而存在，如是配釋文句。“施設名言或隨意於他”即他事物之詞。

།དེ་བཞིན་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་ཡང་འགལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཤེས་པར་འདོད་པ་ན་བརྡ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་བརྡའི་དུས་སུ་ ཕྱིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་མཐོང་བའི་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྔར་བརྡ་གཟོ།།དེ་ལས་དེ་དྲན་པར་བྱའོ་། །དེའི་འོག་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་གསལ་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་གོམས་པ་འགའ་ཞིག་ནི། ཆེས་མྱུར་བར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་འདི་དག་གི་རིམ་པ་མི་འཛིན་ལ། གོམས་པ་ ཞན་པ་ནི་གསལ་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ནི་དེ་ལྟ་བས་ན་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་བརྡ་གཟོ་བ་ལ་སོགས་པས་བར་དུ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་དངོས་སུ་མི་སྐྱེ་བས་འདི་དག་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པོ། བརྒྱུད་ནས་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་མངོན་སུམ་ཉིད་ དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།།དྲན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པའི་དྲན་པ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་ཀྱང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དང་པོར་རྟོག་པ་མེད་ཅེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་བརྡ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་དོན་ལ་མི་རྟོགས་པས། དངོས་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་དང་འདྲེས་པས་དབེན་པའི་ཆོས་དང་པོར་ཡོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབང་པོ་ལ་བརྟེན་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ལས་ཏེ་ཕྱིས་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ ལ་བརྡ་གཟོའོ།།དེའི་འོག་ཏུ་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་དོན་གྱི་ཡུལ་དེ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་དོན་དེ་ཉིད་ལ་བརྗོད་པའི་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཅི་ལྟར་དྲན་པ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་མི་འགྱུར། དེ་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ངེས་པ་ལས་སོ། །དེ་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་ལ་ སོགས་པའི་ཤེས་པའོ།།ཡང་གང་ལས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་འདི་ངེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་དེ་དག་རིམ་པ་འདིས་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་སྟེ་ཡུལ་གཞན་དུ་སོང་བའི་སེམས་ནི། སེམས་ཡེངས་པའོ། །མདུན་ ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་མཐོང་བ་དངོས་པོའི་བརྡ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་འཇུག་པ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཆེས་དང་པོར་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབེན་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་མཐོང་བར་འཇུག་གོ།

同樣，當欲了知牛等差別之詞的相違等功能差別時，即進行名言施設，應如是配釋。如是，于名言施設時，對後來言說時所見的牛等，先前即已施設名言。由此而憶念彼。其後生起有等認知，此為明顯的了知。 某些極為熟練者，因生起極快故不執著這些次第；熟練程度弱者則明顯地執取。 “因此”是總結語，意為”是故”或”由此”。因為被名言施設等所間隔故不直接生起，故彼等非成立為現量。即使間接生起，也不應理解為現量，因為會有過度擴張之過。 為顯示”因是憶念故，如其他憶念一般，有等認知不應理解為現量”之理，故說”初無分別”等。因不對自相施設名言故，于所見義不分別，由事物自相為境故，離言說混雜的法，最初以有的形式生起依根之識。 其後，即對所見事物施設名言。此後，如名言般由確定所見境義故，于所見義生起言說的有等認知，如何不成立為憶念性？“由此”即由所見確定。“彼等”即有等認知。 複次，若問：“由何得知諸識生起的此次第為確定？“故說”否則”等。因為有等認知以此次第生起，故於他處，即心散於其他境時，面前所見事物的名言作意等趣入時，最初趣入見到離一切差別的唯事。

།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཡིད་གཞན་དུ་སོང་ བས་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བར་འགྱུར།དུས་གཅིག་ཏུ་ཅིག་ཅར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལྟར་དངོས་སུ་དབང་པོའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པོ། །དེ་ལ། བ་ལང་གླང་ཆེན་ལ་ སོགས་ལ།།ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ལ། དེ་དག་བརྡ་ལ་གཟོ་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྤྱིར་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཙམ་འདི་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཐ་སྙད་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ འབྲེལ་པ་ཅན་ནི་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་བརྡ་གཟོ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་དེ་ཡོད་ན་འབྱུང་ལ་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཉིད་འདི་དག་གི་རྒྱུར་གྲུབ་སྟེ། དེར་གཏོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་འདི་འགྲུབ་པ་ ནི།དེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ནི་ངལ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་བརྡ་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་འདི་ནི་ཕྱོགས་ཉིད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལས་མ་གཏོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་རྟག་པ་དང་གཅིག་ པུའི་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པ་ཅན་འདི་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་དུ་སྒྲུབ་ན།དེའི་ཚེ་དཔེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཚང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དང་གང་དུ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་གྲུབ་སྟེ། གང་ཡང་བེའུ་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་བེའུ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པ་དང་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ དེ།དེ་དག་ཀྱང་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་འདི་རྣམས་ནི་དངོས་སུ་བརྗོད་པ་དང་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་ངག་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ ཕྱིར་དཔེ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཚང་བ་ཡིན་ནོ།།བརྒྱུད་པས་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱེད་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ལ་བརྒྱུད་པས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

並非如此。若一切識皆有分別，則當心往他處時，如何能見到離一切差別的事物？同時並起兩種分別念是不應理的。因此，如是直接隨根行與作分別性皆不成立。 對於前說”于牛象等”，故說”由彼等名言施設”等。若僅是隨順關係的其他一般因相於此等成立為因，如是，牛等認知言說隨順關係者唯是牛等名言施設。如是，有彼則生，有異類作意則不生，故具隨行與返遮者即成立為此等之因。彼所屬隨行與返遮因之成立，是由隨順彼有無之隨行與返遮故。因此，因相之配釋徒勞無果。 若欲證成名言施設本身即攝於宗故，離彼等之隨行常一普遍性關係者為此等因相，則此時缺少所立之喻。如是者于任處隨行皆不成立。又如犢子與芽等，說為有犢等言說與認知之因，彼等亦不成立為彼因性。獲得自相之諸事物，非直接言說與認知差別之因性。因自相超越一切言語與分別之境故。是故缺少所立之喻。 若了知為間接因性，則有過度擴張之過，因一切於一切皆有間接關聯故。

།འོ་ན་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ནང་ཙམ་ལ་ནི་བརྟེན་ ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།རེ་ཞིག་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པ་བརྟགས་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཀུན་རྫོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བཟོ་བོས་སྤྲུལ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ཉིད་ ཀྱིས་ནང་ཙམ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི།ཕྱི་རོལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བོས་མཐོང་བ་དང་རྣམ་པར་བརྟག་པ་དག་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རྣམ་པ་ཕྱི་རོལ་ལྟ་བུར་ཞེན་པ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་རྒྱུག་པས་དེའི་ཕྱིར་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་བོ། ། ལྕགས་ཀྱུ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དམིགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་དང་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ནང་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་ལྕགས་ཀྱུ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་ནས་ཕྱི་རོལ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ནང་ཙམ་ནི་བློའོ། །གང་ཡང་། བ་ལང་ལ་སོགས་ཡུལ ཉིད་ན།།ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་དེ་ཡང་མི་རིགས་པ་ཉིད་དེ། རྣམ་པར་གཅད་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ཉིད་སྨོས་ཏེ། ཁྱེད་ཅག་གི་བྱ་བ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་ཐ་སྙད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་མི་ རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའོ།།བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་ནུས་པ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ལ། ནུས་པ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དངོས་མེད་པ་ཡང་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ དངོས་པོ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་དེ།དངོས་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དེ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། མེད་པ་ནི་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉམས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་བྱ་བ་དང་ཡོན་ཏན་མེད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ འགྱུར་ན།དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་པ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་ཡང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཐ་སྙད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གོང་བུ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་གིས་འདི་དག་དེའི་ཤེས་ པ་ལས་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་བ་ལང་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་གོང་བུ་ལ་སོགས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པར་ངེས་པ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若問：如此則外部鐵鉤等如何確定為因？故說”唯依內”等。首先已說明鐵鉤等所執取的自相不應分別。世俗諦者以是分別工匠所幻化之本性，故唯存在於內，而非外境。凡夫因不知所見與分別之差別，執著其相似外境之相時，趨向外境事物自性，因此鐵鉤等不成立為外境自性。 “鐵鉤等”與”緣”二詞應與前文相連。意為緣于唯內所存在而確定為外境自性的鐵鉤等而趨入外境。“唯內”即是心識。 又所說”于牛等境”之差別亦不應理，為顯示無所遮故，說”無事”等為因。你們所說無作用與功德之言說亦不應理，說為無之認知之因。說無作用等為因。如是，能生果之功能說為因性，而此功能必依事物，若無事亦具如是功能，則如何不成立為事物？因唯此即是事物之因相故。如是則捨棄無之自性，因無即是事物自性之損減故。 複次，若作用與功德之無成為無之認知之因，則有等亦應成為無之因。于彼亦如兔角等，因無作用與功德之言說故。為顯示因相亦不成立，故說”聚色”等。牛等認知不確定異於彼等認知，因無確定聚等之外另有異義故。

།དམ་བཅའ་བ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཕྱིར་རྗེས་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ སྨོས་ཏེ།ཁྱེད་ཅག་གིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་པ་གོང་བུ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དམིགས་པར་གྱུར་པ་སྒྲུབ་པར་འདོད་ན་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དེ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་མི་མཐུན་པའི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཁྱེད་ཅག་གིས་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ དང་ཡི་གེ་དང་རྣམ་པས་སྟོང་པ་ནི་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ཡིན་པར་བརྗོད་ལ།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་དང་ལྡན་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདིའི་དམིགས་པ་ཡི་གེ་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར། གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི་ གཞན་དམིགས་པ་ཡིན་པར་རིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་དང་མི་འདྲ་བའི་དོན་སྣང་བ་ཤེས་པ་དེ་ནི་དེ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྒྲའི་ཤེས་པ་གཟུགས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་པ་ཡང་རིགས་དང་ མི་འདྲ་བའི་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ།།སྒྲ་དང་གསལ་བར་སྣང་བ་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒྲ་ནི་བ་ལང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་དང་། གསལ་བ་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་དག་སྣང་བ་ནི་གསལ་བའོ། །དེ་ འདི་ལ་ཡོད་པས་དེ་དང་ལྡན་པའོ།།ཡི་གེ་ནི་པ་དང་ལ་ལ་སོགས་པའོ། །བདེ་བྱེད་བདག་པོས་སྨྲས་པ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་སྤྱི་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་གཏན་ཚིགས་ མ་ཡིན་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མི་འགལ་ལོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་བས་ན་འདིར་སྤྱི་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལས་སྔོན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་བྱེ་བྲག་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ནི་ རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ལ།སྤྱི་ནི་ཡུལ་དང་དུས་ཐ་དད་པའི་གསལ་བ་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་དེས་ན་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཡོད་དོ་སྙམ་ན། གཅིག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མངོན་སུམ་གྱི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་མ་གཏོགས་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ གཞན་སྔོན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྣང་བ་ནི་མ་ངེས་ཏེ།ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ།

為顯示宗義也為比量所違，故說”由於隨行”等。若你們欲證成隨行認知以聚等為異因所緣，此亦不應理，因其不顯現，且顯現不同之色與形故。如是，你們說色、形、文字、相空者為牛性等共相，而識亦有色等顯現之體驗，故此如何不成為非空于文字等之所緣？具他相之識不應緣他，因將成太過故。 論式為：若某與某不相似之義顯現之識，則非彼之能取，如聲識非能取色。隨行識亦顯現與類不相似之色等，此為能遍相違之所緣。 關於”聲與明顯顯現具”，聲即牛等言說，明顯即色與形之本性。彼等顯現即明顯。具彼故名具彼。文字即”pa”、“la”等。 自在天主說：青等共相即是青等相，否則不應成為如是”青”之隨行識。若謂如是則因不成而比量亦不相違，故說”此中共相亦”等。如是則青等功德之外不應有青性等共相之差別，因相無差別故。 若念：青等功德非隨行，而共相隨行於異時異處之別相，故有差別。為此說”一性”等。除現量之青等功德外，不確定有其他隨行於青等相之青性等隨行顯現，因顯現唯一無共之青等故。

།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སེམས་ལ་ཡང་སྔོན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཉིས་པ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེས་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ སྙམ་དུ་ཇི་ལྟར་ཁྱེད་ཅག་གི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་སྣང་ཡང་ཞེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་མི་མཚོན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྤྱི་འདི་ཡང་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།དེ་ཡང་མི་རིགས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་མཐོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་གསལ་བ་ཐ་དད་པའི་སྒྲ་དང་བློར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ མི་འཐད་དེ།ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མ་མཚོན་པར་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བ་ལ་བློ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དབྱིག་པ་མ་མཐོང་བར་དབྱིག་པ་ཅན་ནོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་མི་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁྱེད་ཅག་གིས་ཁྱད་པར་རང་ལ་སྒྲ་དང་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པར་བརྗོད་པ་ལ་། རང་ལས་བློ་དང་སྒྲའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ལུས་ཅན་ཁྱད་པར་དེ་དག་ཀྱང་སྤྱི་མཐོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པས་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་མི་མཚོན་པ་ཞེས་བྱ་བ། གཞན་ཡང་གང་གི་ལྟར་ན་མངོན་སུམ་རྟོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ལྟར་ན་སྣང་ཡང་མ་མཚོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བརྗོད་པར་རིགས་ཏེ། མཚོན་པ་ནི ངེས་པའི་ཤེས་པའི་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁྱེད་ཅག་གང་གི་མངོན་སུམ་ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་དེའི་མི་མཚོན་པ་ཉིད་མི་རིགས་ཏེ། མི་འཛིན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་དོན་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་ངེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ ངེས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་ཁྱེད་ཅག་གི་འདོད་པ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རོ།།དེས་ན་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མི་བརྟན་པ་ལས་དབེན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ལས་དབེན་པ་སྟེ། རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ་ཅེ་ན། རིམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བ་ལང་ལ་ སོགས་པའི་བརྗོད་པ་དང་ཤེས་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ།།གལ་ཏེ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྤྱིའི་ཆོས་འདི་དག་གི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་འདི་དག་རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་གྱི། རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་དུ་མ་བཞིན་ནོ། །གཞན་གྱིས་ ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་ལྟོས་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

分別心中也不顯現青性等第二者，因其如所見而決定故。若念：如同你們所說剎那性雖顯現而執著者不能標識區分，此共相亦復如是。此說亦全然不應理，所說”由見彼力而成異別相之聲與識”不合理，因為未標識差別法而不生起差別所別之識，如未見杖而不生”持杖者”之識，此中亦復如是。 如是，你們說差別自身超越聲識境界，而自身超越識與聲境之具體差別，亦由見共相力而了知，如何說識不標識彼性？又，若依某者現量無有了解，則應說”雖顯現亦不標識”，因標識即是決定識之作用故。你們主張一切現量皆有分別之立場，不標識性不應理，因將成不取故。了知自義即是諸決定之決定。 若謂彼等無決定，則將成非能取。即使承許成立異於青等之他義，你們所欲亦不成立，因所欲證之義為比量所違故。為顯示周遍不成立，故說”其他因性”等。“離無常”即離無常性，意謂常。 何故不成？因次第生起故，余謂”牛等言說與諸識”。若此等共相法成為彼等之因，則彼等不應次第生起，因無缺因故應頓生，如諸頓生事物。于不須他利益者，全無所待。

།ད་ནི་གཏན་ཚིགས་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་ནས་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་ནི། ཚིག་གི་དོན་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཚིག་གི་དོན་ཞེས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་པོ་རྣམས་ལ་ ཚིག་གི་དོན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གཞན་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གང་གིས་དེ་དག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་དང་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་དང་འདུ་བ་དག་ལ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ནི་རྫས་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལས་རྣམ་པ་ཁོ་ན་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྫས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱིའི་རྒྱུ་མཚན་ ཉིད་ཀྱི་ཐ་སྙད་གཞན་དགག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྒོ་ནས་འཁྲུལ་པ་མ་བརྗོད་དོ།།འདི་སྙམ་དུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལ་ཡང་ཡོད་པ་དམིགས་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཆོས་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་འདི་གཞན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་སྙམ་དུ་ སེམས་ན།དེ་ལ་གཞན་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་གཞན་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་འཁྲུལ་པའི་སྐྱོན་དེའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་གཞན་དེ་ལ་ཡང་ཆོས་དེ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཡོད་པའི་བློ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཆོས་གཞན་ལེན་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་ འགྱུར་རོ།།གཞན་དག་ཀྱང་ཆོས་གཞན་གྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་དང་ཆོས་ཅན་ནི་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲུག་གི་གྲངས་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་ཐུག་པ་མེད་པས་འཇིགས་ནས་ཆོས་གཞན་མི་བརྟེན་པ་དེའི་ཚེ་ཚིག་གི་དོན་རྣམས་ ལ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་འདི་དག་གིས་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་མོད་ལྡོག་པ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་གང་གིས་སྤང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བཤད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྡུད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་དུ་གཏན་ཚིགས་ལ་ བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱབ་པ་སྟོན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྡུད་པའོ།།འདི་སྙམ་དུ་འདིར་ཁྱབ་པ་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གཞན་མེད་ན་དངོས་པོ་དེའི་ཤེས་པ་མི་འདྲ་བར་ཇི་ལྟར་འཐད་པར་འགྱུར། ཤེས་པ་མང་པོ་ཡུལ་མི་གཅིག་པ་རྣམས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་དེའི་ཚེ་གཟུགས་ དང་རོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡུལ་ཐ་དད་པར་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཡུལ་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་ཤེས་པ་ཐ་དད་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དོན་དམ་པར་སྤྱིའི་ཤེས་པ་དངོས་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་རིགས་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།བརྗོད་པ་དང་འདྲེས་པའི་ཤེས་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

現在承認因已成立而說其為錯亂：“語義聲”等，於六種語義中，凡成為隨行識的”語義”，並無其他所謂”語義性”。同樣，凡於彼等生起”有”之識，于有、共相、差別、和合等中亦無”有性”。有唯住于實、德、業三者故。對於實等欲破除共相因相之他名言，故未從此門說錯亂。 若念：於此有等亦有所緣量境之法，故於此名言亦因他故無錯亂。為此說”他法”等。若許他法為因相，則是錯亂過之時。因於彼他法亦有”有”之識。若於彼復取他法，則成無窮過。其他諸法因為他法所依故，應成有法。若爾，有法唯六語義之數決定將不成立。若畏無窮而不依他法，則于語義等起有等法之諸識，因即成錯亂。 此非共不定，為遣返轉疑惑而說”攝一切”等。於一切有法顯示因遍於所立即是攝一切。若念：此中遍計應理，因若無他因，彼事之異識如何應理？多識非一境者無有差異。若有，則色、味等諸識亦不成立境差別。安立境差別是由識差別所作故。 此亦不應理，因勝義中共相識不應理為事自相一境，因言說相雜之識不以自相為境故。

།འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་གཅིག་པོ་དེ་གང་ལས་ལྡོག་པ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དེ་ལ་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གོམས་པའི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྒོ་ནས་འོངས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བརྗོད་པ་སྤྱི་མེད་ན་ཡང་གལ་ཏེ་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་འཇུག་ན་དེའི་ཚེ་འགལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད།དེའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། གང་ཡང་། བ་ལང་སོགས་ལ་རྗེས་འགྲོ་བའི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེའི་འོག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཤད་པའི་གཏན་ཚིགས་སུན་འབྱིན་པ་ ཉིད་ཀྱིས་ཏེ།དེ་ལ་སྐྱོན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འདོད་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་དཔེ་བསྒྲུབ་བྱས་སྟོང་པ་དང་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་དང་། འཁྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་སོགས་པ་སྨོས་པ་སྟེ།གང་གིས་འཚེད་པ་པོ་དང་འདོན་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་འཚེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་འདོན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྔ་ན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་གཞི་ལ་ མེད་པའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར།དེ་ལ་ཡང་སྤྱི་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པས་སྦྱར་བའི་ངོ་བོ་རྒྱལ་པོ་ཟླ་བ་གཟིར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དུ་བརྟགས་པའི་ཁང་པ་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ཞིག་པ་དང་མ་སྐྱེས་པའི་ རྒྱལ་པོ་མང་པོས་བཀུར་བ་དང་དུང་ལ་སོགས་པའི་བློ་གཅིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།དེ་ལ་ཡང་སྤྱི་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་གསལ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཚེད་པ་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཚེད་པ་ པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ལས་ཀྱིས་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་བློ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ལས་དེ་ཡང་གསལ་བ་རེ་རེ་ལ་གསལ་བ་བཞིན་དུ་ཐ་དད་པ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་དག་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཁྱེད་ཅག་གིས་གསལ་ བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་སྤྱི་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ།

然而，即使沒有分別和言說的共相，若某一事物從何處返轉，以其為因，如其施設而熟習的那個事物也通過經驗而來的分別生起時，有何相違？因此說無遍。 對於”于牛等隨行”等，說”其後所說”等。“由此”即由剛才所說的因破斥，因有相同過失故。如是，于成立所欲等亦同。“等”字攝取空所立之喻、因不成立、錯亂等。 以其他方式亦說錯亂：“隨行”等。凡生起”煮者”、“誦者”等隨行識者，于彼無一隨行因相之能煮性、能誦性等。如是，于先無等無基，如何生起”無”之識？于彼亦無共相，因彼依於事物故。 欲樂所造性如月被蝕等，及於虛空中所計白房等，以及壞滅、未生之眾敬王、螺等之一隨行識，如何無有？于彼亦無共相，因彼依于顯現故。 “煮者”等非能成立煮者等之識。不應說煮者等是以業為因之識，因彼業亦如顯現般於一一顯現上許為差別故。於差別中無隨行而有隨行識不應理故，汝等計度遍入一切顯現之共相。

།གལ་ཏེ་ལས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་སྟོང་ཡང་ཐ་མི་དད་པའི་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་གང་གིས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྤངས་ནས་སྤྱི་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་གསལ་བ་དག་ལ་ཅི་ཞིག་གསུང་། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་འཚེད་པ་ པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཤེས་པ་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་འགྱུར་ན་དེའི་ཚེ་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་འཚེད་པར་མི་བྱེད་པ་ལ་འཚེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གང་གིས་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ལ་ཡང་ཤེས་པར་འགྱུར་བོ་ཁྱེད་ཅག་གིས་རིགས་པ་བཞིན་དུ་ལས་རྟག་ཏུ་ཉེ་བར་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་གི་ རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་མེད་པར་འབྱུང་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་ལས་ནི་དེའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ཡང་རྒྱུར་མི་ འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདེ་བྱེད་བདག་པོ་ན་རེ། འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་དེའི་ལས་ཀྱི་རིགས་དང་འབྲེལ་པའི་བྱ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལས་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་ལ་ཡང་བྱ་བས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་པའི་ཕྱིར། འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ།དེ་སྟོན་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཞིག་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱ་བས་སོ། །བསྟན་པའི་རྒྱུ་ནི་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་སོ། །འོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། རང་གི་རྟེན་ནི་བྱ་བའི་རིགས་ཏེ། དེ་ཉིད་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་འཛིན་པ་མེད་པར་རིགས་ འབའ་ཞིག་འཛིན་པའམ་གནས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མི་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་ལན་ཅིག་རིགས་མཚོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལས་དང་བྲལ་ན་ཡང་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཤེས་པ་དེའི་རྟེན་ལ་འཇུག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དབྱིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟ་ ན་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དབྱིག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་རྣམས་ལན་ཅིག་མཚོན་པའི་ཕྱིར་ལྷ་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་དབྱིག་པ་ལ་སོགས་དོར་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་དབྱིག་པ་ཅན་དང་རྣ་ཆ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བློར་འགྱུར་རོ། །འཚེད་པ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རིགས་འདི་ལ་ཡང་ ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་རིགས་ཏེ།དེང་སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་རིགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་བློར་འགྱུར་རོ།

即使缺乏業的隨行，若成為無差別認知和言說之因，那時捨棄彼等而執著共相為因者，對諸顯現有何可說？ 再者，若煮者等之識以業為因相，則離作業者，即不作煮者，則不應生起”煮者”之識。然而實際上離作業者亦生起識，故汝等如理常時欲求業非是正理。 若某物為某之因相，則彼不應無因而生，因過度周遍故，如是則一切成為一切之因。過去、未來之業不應為彼識之因相，因彼等過去等無故，且無不應為因故。 自在天主說：煮者等隨行識，由與業類相關之有作業者而生，故於離作業者亦因作業所顯因相，而決定為煮者等之識。為顯示此義，說”若壞滅”等。“彼”即作業，所顯因即業性類。 以”然而”等作答：自所依即業類，彼即是業。無所依執持，唯類執持或安住不應理，因將成無所依故。 若念：“一次顯示類故，雖離業亦于彼因相識之所依而轉”，故說”杖”等。如是則成過度周遍。因一次顯示杖等諸類故，于捨棄杖等之提婆達多等，亦應生起持杖者、佩環者等之識。 于煮者性等類亦不應說有，因於今生者亦有類故，應成煮者等之識。

།འདི་སྙམ་དུ་དཔེར་ན་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱང་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་འདུ་བ་ཅན་དུ་འགྱུར་ན་ཡང་ ཐམས་ཅད་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།དེས་ན་དེང་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་རིགས་དང་འདུ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །འདུ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་པ་སྟེ། གསལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་ནམ་ཡང་དེ་དེ་དང་འདུ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆེས་དང་པོར་རིགས་དང་ རྫས་དེ་དག་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་འདུ་བ་མི་སྐྱེ་ལ།ཕྱིས་ཀྱང་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་དེའི་གནས་སྐབས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་འདུ་བར་འགྱུར། གང་གིས་དེ་ཕྱིས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ཁྱེད་ཅག་གི་ལུགས་ཀྱིས་རྫས་སྐད་ཅིག་མ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བ་ ཅན་ནོ།།དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་དང་རྫས་དག་གིའོ། །དེ་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མའི་རང་བཞིན་མི་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་མ་དོར་བ་ཉིད་པའོ་། །ཇི་སྟེ་རྫས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་ཉེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་མི་ རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་རིགས་རྟག་པའི་ཕྱིར་སྔར་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་དང་འདུ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ཀྱང་འདུ་བ་ཅན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་རྫས་འདུ་བ་དང་མི་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ་རིགས་ནི་ཐམས་ཅད་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ པར་ཡང་མི་ནུས་ཏེ།དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་རིགས་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རྫས་ཀྱང་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་ཅན་གཉིས་པ་མེད་ན། དེ་དང་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་མི་མཐུན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཚེད་པ་ལ་སོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འོད་ བྱེད་པར་སྨྲས་པའི་ལན་དོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་དེས་སྨྲས་པ།འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡང་ཡིན་ལ། །འཚེད་པ་པོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྤྱི་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་ བ་སྟེ།འདི་ལྟར་ཁྱད་པར་གྱི་ཤེས་པ་གློ་བུར་བ་མ་ཡིན་པས་དེས་ན་འདིའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་གོང་བུའི་ཤེས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཤེས་པ་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་གྱི། རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱི་ཉིད་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

若作是念：譬如”有”之識生起的因相雖為有，但不會遍一切；同樣，類雖與所依差別相合，但不會遍一切，因此，於今生時不會成為與類相合。“相合”即顯示，應知亦非明顯。 若爾，則永不與彼相合。如是，最初類與實體彼等因與彼相關之自性不相順故不生相合，其後亦因與彼不相順之狀態故，如何相合？依汝等宗義，使彼后成差別者非為剎那實體。“如是”即相合。“彼等之”即類與實體之。“彼體性”即未舍前之不相順自性。 若許實體無常，則亦有過失，為顯此義，說”若顯現”等。若由無常性而顯現成差別，因類常住故，如前後亦有與彼相合不相順之體性故，后如何成相合？ 亦不能說后時所生實體是不相順相合之體性而類遍住，因與彼相關之自性類常住故，實體亦應成常住故。若無第二相關者，則不應與彼相關之自性不相順。 以”煮者等”等破除自在天所說。彼說：此是能立義之陳述，既是煮者等詞之隨行，而無煮者性等共相。如是，于牛等隨行識，如是別識非突然故，故此能立義，除聚識外，識從他因生，非一切隨行識皆從共相生。

།དེ་ལྟར་ཡིན་ན་འཚེད་པར་བྱ་བའི་ གཙོ་བོའི་སྒྲུབ་བྱེད་གང་ཡིན་པ་དེ་འཚེད་པ་པོའི་སྒྲས་བརྗོད་པ།གཙོ་བོ་དེ་ཡང་འཚེད་པ་པོ་གཞན་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དེ། གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་།གལ་ཏེ་ནུས་པ་ཡིན་ན་དེ་མི་རིགས་ཏེ། དེའི་རྟེན་སོ་སོ་ལ་ངེས་ པ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྫས་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་རང་དབང་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྫས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་ལས་ཐ་དད་པར་འདོད་པའི་ཆོས་བཟུང་ངོ་། །གང་ཡང་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལས་ སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་གྱི་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ལ།སྤྱི་བརྩལ་ནས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་དོ་ཞེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ན། གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་སྟེ། བརྡ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་སྒྲུབ་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཚང་བ་དང་། འཚེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པས་འཁྲུལ་ པ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་དེ། དེས་ན་སྟེ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་གཞན་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འཚེད་པ་པོའི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་རིགས་མི་མཐུན་ པ་རྣམ་པར་གཅོད་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་ངེས་པ་ཐ་དད་པའི་དངོས་པོ་འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཐ་མི་དད་པས་བློ་སྟེ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ།ཐམས་ཅད་དུ་རིགས་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྤྱི་མེད་ན་ཡང་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྡ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ ཐ་མི་དད་པའི་ངེས་པའི་ཤེས་པ་དག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མེད་པ་ལ་མེད་པའི་བློ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ཉིད་སྤྱིའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་བརྡ་གཟོ་བའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་པའོ་ཞེས་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་སྒྲ་དང་བློ་གང་གིས་འགལ་བར་འགྱུར།འདི་ལ་རིགས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་དང་འདུ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་རྒྱུ་བཤད་པ། དེ་དག་དོན་མེད་པའི་ནི་བརྡའི་རྗེས་ སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་མེད་པ་བརྡ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།

若如是，則煮者之主要能立為煮者詞所詮，彼主要于其他煮者亦有故無過失。以”主要”等作答。此所謂主要為何？若為功能則不應理，因各別所依決定故不隨行於其他顯現。亦非實等體性之自性自在，因無實體性故。“等”字攝取異於六句義之法。 對於所說”此乃從他因生”，若欲成立共相必有某他因，則成立已成，因許名言作意為因故。若成立差別則不具隨行，且為煮者等識所違。 以”是故”等總結：是故，即由此故。由觀察他因於煮者等境不應理故，如名言般，具有”煮者”等相，遮遣異類之唯事決定，于煮者等差別事物上生起無差別之識解，因一切處皆有遮遣異類故。 由如是雖無共相，于牛等如名言般生起無差別決定解故，因不定。以”如是亦”等成立無于無之識。此即遍於共相識之因，即立名言。若不爾，于石女子等無性隨行之聲識何相違？此中無正理，因彼即與事物相合故。 對”何故不相違”此問釋因：彼等無義者隨行名言故。“無義”謂無類等義之名言，隨行謂隨順。

།དེ་དག་ནི་ཤེས་དང་སྒྲ་དག་སྟེ་བརྡ་ཙམ་གྱིས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ ཚིག་གོ།།འདི་ནི་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདིར་བདེ་བྱེད་བདག་པོའི་ལན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་དག་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཤེས་པ་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བུམ་པའི་སྔ་ན་མེད་པའོ། །བུམ་པའི་ཞིག་ནས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ དེ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པའི་ཤེས་པ་དངོས་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་ལ་མེད་པ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་བློ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་དུ་གཏོགས་པའི་སྤྱིའི་དབང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ། །དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་སྟེ་རྣལ་མ་དང་སྦྲེལ་ལོ། །དེ་ལྟར་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ།།མི་འདྲ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་དེ་ལ་བརྟེན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བའམ། གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བའི་ཟླས་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་དང་དེ་ལ་བརྟེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་མི་འདྲ་ བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་རྒྱས་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཁྱད་པར་གཅིག་རྣམ་པ་ཐ་མི་དད་པའི་བློའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་སྤྱི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱི་དུ་མ་རྟོག་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་ བར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་བུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱིའི་དབང་གིས་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བློར་འགྱུར་དུ་ཆུག་མོད། ཤིན་ཏུ་མི་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར། ཡོད་པའི་དབང་གིས་བ་ལང་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་བློར་འགྱུར་ བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དངོས་པོ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་སྨྲས་པ། རྒྱུ་མཚན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གླང་པོ་དང་རྟ་དང་རྡ་བ་དང་སེང་ལྡིང་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་དང་མང་པོ་ཉིད་ཀྱི་གྲངས་དམག་དང་ནགས་ལ་སོགས་པའི་བློ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ལ། བཏུང་བ་སྐྱུར་པོ་ ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པའི་རྫས་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མང་པོ་སྦྱར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་པས་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ། གལ་ཏེ་བློ་ནི་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་པར་བྱས་ནས། གལ་ཏེ་ཐ་དད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པར་བྱེད་དོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱིའི་བློའོ། ། བརྡའི་ཐ་དད་ནི་ཁྱད་པར་རོ།

彼等識與聲，唯由名言隨行與遮遣而轉，此為語義。“此瓶”等句是對此處自在天主答辯之質疑，彼言：于彼等無事，不見無差別之識。若爾云何？謂瓶前無、瓶壞無等，一切無之識皆緣于特定事物之無。是故，彼等諸識皆由差別共相力而轉，故無錯亂。“彼”即識，與正確相連。 以”非如是”等作答。“不同且無所依”為語法組合或合一之對分。義為：由不同故，由無所依故，故不應理。 其中，為廣說”由不同故”，故說”瓶”等。一差別不應為無差別識之因，以一性已成就一切共相果故，將導致多共相分別無義之過。是故，雖許由瓶性等共相力而生瓶等識，然極不同之無性等，如何成為彼因？非由有性力而生牛性等識。 事物分別論者言：不許一切識皆隨順因，如象馬柏樹等聚集與多性之數，為軍林等識之因；酸等飲品之因為異類實物和合。若不爾，則成多合識。以”若識”表疑，以”若異”等作答。“此”即共相識，名言差別即特徵。

།ཡང་གང་གིས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་འདི་ལ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། ཁྱད་པར་ཤེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུའི་དངོས་པོ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྤྱིའི་བློ་ལ་འདོད་པས་སྦྱར་བའི་བརྡ་གཟོ་བ་ཙམ་དུ་ངེས པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་དང་པོར་ཁྱད་པར་གྱི་ཡུལ་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེའོ། །དེ་སྐྱེས་པ་ན་བརྡ་བྱེད་པར་འདོད་པ་འབྱུང་ངོ་། །འདོད་པ་དེ་ལས་བརྡ་དེ་བྱེད་པ་སྟེ་བྱས་པའོ། །དེ་ནས་དེ་ཉིད་ཐ་སྙད་ཀྱི་དུས་སུ་ཐོས་པ་སྟེ་མཉན་པའོ། །འདི་ཐོས་པ་ལས་ཐོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ བརྡའི་ཡུལ་ལ་དུས་ཕྱིས་གཟོ་བའོ།།དེ་ལས་ཏེ་གཟོ་བ་ལས་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་དེ་ངེས་པས་འཇུག་པ་ལས་བུམ་པའི་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་གནག་རྫིའི་བར་ལ་འདི་ཙམ་ཞིག་བློ་འདིའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །ནུས་པ་མ་མཐོང་བའི་སྤྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཡང་རྟོག་ན་ནུས་པ་མ་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟོག་འདི་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་། འདྲེ་བ་རྗེས་སུ་མཐུན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཁྱེད་ཅག་གིས་སྤྱིའི་བློ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཐ་དད་པ་སྤངས་ནས་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་དམིགས་པ་ཞེས་ བྱ་བའི་སྤྱི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཡང་བརྟགས་པའི་སྤྱི་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ནུས་པ་མཐོང་བ་བརྟགས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་མ་མཐོང་བའི་བརྟག་པ་བྱས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ཐ་མི་དད་པའི་སྤྱི་ཇི་ ལྟར་མི་འདྲ་བའི་བློ་སྤྱད་པར་བྱེད་ཅེས་དྲིས་པ་ན།འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་གྱིས་ངེས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་གཅིག་ཡིན་ན་ཡང་རྣམ་པ་དུ་མའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་བྱ་བར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གདོན་མི་ཟ་བར་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནུས་པ་ཤེས་པ་མཐུ་ངེས་ པའི་ཐ་དད་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་ནུས་པ་ངེས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་རྟོག་པར་མི་བྱེད།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་མི་གསལ་བ་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་སྤྱི་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་གིས་ནུས་པ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མེད་ པས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་འདི་དག་དེར་གཏོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

若問：“何者說此言論有何殊勝之處？“故說”若知差別”等。因之事物應當了知隨行與遮遣。此亦唯定為于共相識中隨欲安立之名言，如是：首先於差別境生起經驗之識。生此識時，生起欲立名言之意樂。由此意樂而作彼名言，即已作。其後于言說時聞彼，即已聞。由此聞已，如所聞般於後時憶念名言之境。 由此，即由憶念，于彼等差別境中由決定而趣入，從而生起”瓶”等分別識。故至牧牛人為止，唯此量為此識之因得以決定。若了知未見功能之共相為因，則成太過。 若了知彼，由同爲未見功能故，何故不了知其他？為廣說此，故說”和合隨順”等。汝等言說者，捨棄共相識等差別因，而了知所謂”非本性所緣”之共相。 即便觀察彼所分別共相，當生起具他相之識時，如前所說見功能之觀察為最勝。如是則不成未見之觀察。 複次，問：“無差別之共相如何引生不同之識？“答曰：此乃諸事物各別決定，若是一者，必須說能生多相之識。若爾，于彼等功能了知決定差別，何故不觀察功能決定？若爾，則成就經驗與不明顯。 若念：“共相亦由隨行與遮遣決定功能。“故說”隨行”等。由無故未生，故此等有無等識不應隨彼類隨行。

།གལ་ཏེ་འདི་སྤྱིའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་སྤྱི་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པས་ཅིའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་མི་འགྱུར། སྤྱི་ནི་འགའ་ཞིག་ལ་ལྟོས་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།དེའི་ཁྱད་པར་གཞན་གྱིས་བོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་དེར་གཏོགས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་གི་ཚེ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་འདི་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་དེར་སྤྱི་མེད་པ་རྒྱུ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ།རྟག་པ་རྣམས་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡོག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ལ་དེར་གཏོགས་པའི་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཁས་བླངས་པ་ན་སྤྱི་ལ་སོགས་པའི་བློའི་ཉེས་པ་ ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ལ་རྫས་མ་ཡིན་པ་དང་ལས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡོན་ཏན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱིའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ལ་སོགས་སྤྱི་ལ་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དོན་དུ་མ་དང་འདུ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་བསལ བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བཤད་པ་ནི།རྫས་ལ་སོགས་པ་མིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདི་བརྟགས་པ་ན་ཡང་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཕྱིར་སྤྱིའི་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་སྤྱིའི་བློའི་གཅིག་གི་རྒྱུ་མཚན་དོན་དུ་མ་ལ་འདུ་བ་ཡིན་ན། གྲངས་ དང་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་ལ་སོགས་པ་ལ་རྫས་དུ་མ་སྟོན་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ཡང་སྤྱིའོ་སྙམ་པའི་བློའི་རྒྱུ་མཚན་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བློ་གཅིག་གི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་རང་གི་ བདག་ཉིད་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་གཞན་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ཡིན་དང་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཀྱང་སྤྱི་དག་ལ་སྤྱིའི་སྙམ་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན། དེ་ཕྱིར་ཐ་དད་དག་ལ་གཅིག་།འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཏེ། །ཡོད་པ་སོགས་ལ་སྤྱི་སྒྲའམ། །ཡང་ ན་བློ་གཅིག་བྱེད་པ་ཡིན།།ཞེས་ཀུ་མཱ་ར་རི་ལས་སྨྲས་པ་འདི་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ་བརྟེན་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་འཆད་པར་འདོད་ནས། བུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་སྤྱི་བུམ་པ་ལ་སོགས་ པ་དག་ལ་འདུ་བ་མེད་པ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若此隨順共相，則由共相遍一切處，何故不恒常生起？共相不待于某者，因其差別不可為他所增益故。是故，此等非隨順彼類隨行，亦非隨順遮遣。如是，當有無等識生起時，不能說彼處無共相為因，以常法恒時安住故不可能遮遣。因此，此等亦無隨順彼類遮遣。 由如是承許其他因相時即是共相等識之過失，故所說”於他功德等中，非實體、非作用等識之因即功德性等共相差別存在等，于共相中名為共相之隨行智因是多義和合”亦當遮除。為說明此義，故說”非實體等”等。觀察此亦成太過，為顯示此故。 因此說”共相識”等。若共相識一因是多義和合，則由具數、差別及有支實體等中有多實體顯現故，于彼等亦應成共相識之因，因無差別故。有無等一識之因，亦由有無等相於自性決定故，不依他共相。 如是，由彼力亦不生起于共相等隨入共相想之識。如是，故鳩摩利羅所說：“是故於差別中一，趣入因相為何者？于有等中共相聲，或者能作一智者。“此亦無關聯。 如是，首先”由不相似故”已說訖。為解釋”由無所依故”，故說”瓶性等”，于無和合之瓶等共相中則不然，因彼等無事故。

།དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་མེད་པ་དེ་དག་ལ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་ལ་འདུ་བས་སྤྱིའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པར་འགྱུར། རྟ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་གི་རྣམ་པ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གླང་པོ་ཉིད་ལ་ སོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་རོ་མངར་རོ། །ནུབ་མོ་བསིལ་ལོ། །ལྕིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུར་གཞན་དུ་འཇུག་པས་ཀྱང་གཞན་དུ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལ་སྨྲས་པ། འདིར་དོན་གཅིག་ལ་བརྟེན་པ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྫས་གང་ཁོ་ན་ལ་མངར་བ་ ཉིད་འདུ་བ་དེ་ཁོ་ན་ལ་བསིལ་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་འདིར་གཞི་མཐུན་པར་འགྱུར་གྱི།མེད་པ་བུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་དང་ལྷན་ཅིག་གང་དུ་ཡང་རྫས་གཅིག་ལ་འདུ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་བརྗོད་པ་མེད་པ་དེ་ནི་གང་དུ་ ཡང་འདུ་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འོད་བྱེད་པའི་ལན་གྱི་དོགས་པ་བསུ་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་སྨྲས་པ། བུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་སྤྱི་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འདུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ། མེད་པ་རྣམས་ནི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ ཅན་གྱི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་སྤྱི་དང་མེད་པ་དག་དོན་གཅིག་ལ་འདུ་བའི་འབྲེལ་པ་འདི་ལ་ཡང་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེའོ། །དེ་ལ་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར། འབྲེལ་པ་གཞན་ནི་ཡོད་པ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་འབྲེལ་པ་གཞན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་དབྱིག་པ་དང་ལྷ་སྦྱིན་དག་དང་རྒྱལ་པོ་དང་སྐྱེས་བུ་དག་གི་རྗེ་ཁོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པའི་འབྲེལ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ལ་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པའི་འབྲེལ་པ་ གཞན་དེ་མེད་པ་ལ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ཁྱད་པར་དེ་ཅི་ལྟར་འགྱུར།གཞན་དུ་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ། །ད་ནི་ཇི་ལྟར་འབྲེལ་པ་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་ན་བུམ་པའི་སྔ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ རྟོགས་ཤེ་ན།བུམ་པ་འདིའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། སྔར་མེད་པར་གྱུར་ནས་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དེ་ཙམ་ཞིག་ཤེས་པར་འདོད་པ་ལ་བློ་འདི་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་དང་འབྲེལ་པ་ལྟ་བུའི་སྔ་ན་མེད་པ་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་བསམ་པའི་ དབང་གིས་འདིར་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པར་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

因此，對於那些不存在者，如何由與瓶等其他事物的和合而成為隨順共相行相的認識？馬等一相的認識因相併非是象性等。若有人說：難道不見如”甜味”、“夜晚涼爽”、“沉重”等，由趣入他處亦能生起對他處的認識嗎？ 對此回答：此處”非依一義”者，即唯于某一實體中和合甜性者，于彼處亦有涼性等，故由依一義和合力而此成為同基，然不存在的瓶性等共相與任何實體都不能和合，因為所說的不存在者于任何處都不應和合。 此處”若差別”等是對光明論者回答的質疑。彼說：瓶性等共相是與瓶等和合為相的關聯，而諸不存在者是差別與所差別事的性相。如是，共相與不存在二者於一義和合的關聯，此亦唯有言說之因。 為答覆此，故說”若有他關聯”等。諸事物之間的差別與所差別事是由其他關聯所生，如杖與提婆二者、國王與人之主僕事等關聯，依此而成差別與所差別。于無彼差別與所差別事之因相的其他關聯者，如何成為所差別與差別？否則將成太過，如是一切將成為一切的差別。 今若問：如何在世間無關聯而了知”瓶之前無”等差別與所差別事？故說”此瓶”等。對於欲知先無後有之義者，此識是分別，即生起似乎異於事物及似關聯的前無分別。由彼意樂力，此處是差別與差別事，然非勝義。

།ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་བཟོ་བོས་བཅོས་པའི་དཔའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཉིད་ཉེ་བར་བཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་དུ་ཁྱེད་ཅག་གིས་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཁྱད་པར་དང་ཁྱད་པ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་བཟུང་བ་དེར་ གདོན་མི་ཟ་བར་འབྲེལ་པ་གཞན་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དུ་ན་རྣམ་པར་གཞག་པ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་བདེ་བྱེད་བདག་པོས་སྨྲས་པའི་ལན་འདི་ནི་ཀླན་ཀ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ འདི་བུམ་པ་མེད་པ་དང་སྣམ་བུ་མེད་པ་དང་རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ལ་མེད་པའི་སྙམ་པའི་རྗེ་སུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་པ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་སྤྱི་མེད་ན་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཤེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་སྤྱི་རྟོག་པ་དོན་མེད་དོ་ཞེས་ཀླན་ཀ་བྱས་ཀྱི།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རིགས་མཐུན་པ་ མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གང་སྔ་ན་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན་ཁྱད་པར་ལ་ནི་གནས་པའི་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་གནས་པའི་སྤྱི་བུམ་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་ དེའི་རྟེན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་གི་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཇི་ལྟར་སྔ་ན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རིགས་མི་མཐུན་པའི་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལས་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་བསམས་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྤྱི་གཅིག་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ དག་ལ་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གང་ལས་འདིའི་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་རིགས་མི་མཐུན་པའི་དངོས་པོ་དུ་མ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པའི་སྤྱི་གཞན་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་མེད་པའི་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྤྱི ཆེན་པོ་ཡོད་དོ་སྙམ་ན།དེ་མི་རིགས་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་དོན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ལ་མེད་པའི་བློ་གང་དག་ཀུན་དུ་རྒྱུ་བ་དང་། གང་ཡང་བརྟགས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་སླུ་བ་པ་ལ་སོགས་པ་ རྫས་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་རྣམས་དེ་དག་ལ་ཁྱད་པར་དུ་གཏོགས་པའི་སྤྱི་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་ཁྱེད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་གཞོན་ནུ་མ་ ལེན་གྱིས།།སྔ་ན་མེད་པ་ལ་སོགས་སྤྱི། །དངོས་པོ་མི་འདོད་མ་ཡིན་ནམ། །འདི་ལ་སྤྱི་མེད་སོགས་ངོ་བོ། །ཡོད་པ་ཉིད་ནི་སྤྱི་ཡིན་ནོ།

如同工匠所理解並製作的勇士等法的差別性是所執取的，凡是你們執取依事物的差別與所差別事之處，必定應當尋求其他關聯。否則，安立將不能確定。 又為顯示此光明主所說之答非隨順諍難，故說”無無”等。對於趣入瓶無、布無、兔角等無的隨行認識，雖無我等所說的共相，然見有隨行認識，故於他處分別共相無義，此是諍難。而對於由眾多同類瓶等的前無等認識則不然。 若問：若如是則有何過？故說”住於差別之共相”等。住于瓶等差別的共相，如瓶性等，唯趣入其所依瓶等，而不趣入布等其他所依。此思維為：如何由異類布等於前無等中存在而成為認識？ 若說一切處皆有隨行共相，故說”于彼等隨入”等。令此成為認識之因的異類諸多事物，如瓶等一切，並無遍及的其他共相。若思由彼力成為無的認識之有性大共相存在，此不應理，因為錯亂。 如是，除六句義外無別擇滅等句義，故於汝等，凡是遍行的無知，以及所分別的虛妄故事等非實性諸法的勝義無知，彼等差別所屬的共相之因，依汝宗於此等擇滅等中實無有性。此由童受： 前無等共相， 豈非不許事？ 於此無共相， 有性即共相。

།ཞེས་གང་སྨྲས་པ། དེ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། ལ་སོགས་ངོ་བོ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཡང་ཉེས་པ་ འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ།གང་གིས་དེ་མེད་པའི་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་གཞུང་ལུགས་གཞན་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་དང་བརྟགས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་རྣམས་ལ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ངེས་པའི་བརྟགས་པའི་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་སྒྲའི་ དོན་མཐའ་དག་རྟག་པ་གཅིག་པུའི་ཡོད་པ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པ་དང་གཅིག་པུར་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཁས་ལེན་ན་ཡོད་པ་དང་སྐྱེ་བ་ཐ་མི་དད་དེ། བོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོར་ རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཀླན་ཀ་སྤང་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།ད་ནི་འདོད་པས་བཀོད་པའི་ངོ་བོ་དང་། ཞིག་པའམ་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་། འདོད་པས་སྦྱར་བའི་གཟུགས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འདོད་པས་སྦྱར་བའི་ངོ་བོ་སྟེ་རང་བཞིན་གང་ལ་ ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེ་དང་པོར་གང་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་ནི་ཞིག་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །གང་གིས་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དེ་དག་ལ་བློས་འགྱུར་བ་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱི་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་བརྟགས་ པ་ལ་སྤྱི་མེད་མོད།འདས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་བློར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ནི་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། རྟེན་མེད་པར་འབའ་ཞིག་པ་མི་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་བརྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། མི་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འབའ་ཞིག་པ་རྣམས་ གནས་སུ་ཆུག་མོད།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཉེས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། སྤྱི་འབའ་ཞིག་འཛིན་པར་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། སྤྱི་རྟོགས་པ་ནི་རང་གི་རྟེན་དང་དབང་པོ་ཕྲད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་འབའ་ཞིག་པ་ཡང་འཛིན་ན་སྤྱིའི་བློ་ལས་གསལ་བ་ ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེའི་ཚེ་གསལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་གསལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲེལ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར། འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་ན་སྤྱི་དེའི་གསལ་བྱ་ཡིན་པའམ། དེའི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའམ། དེ་ འཛིན་པ་ལ་ལྟོས་ན་འཛིན་པ་ཡིན་གྲང་དེ་ལར་ཞིག་དེས་གསལ་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་དེ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྟག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱིས་ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་གསལ་བྱ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།

對於所說的這些，也已被遮除。“等體性”是指無生等差別之義。於此亦有同樣過失，因為于其他論典的事物和所分別的故事中，並不存在使之成為無的認識。 若說：于彼確定的所分別有，是了知為離外境義。若如是，為何不許一切語義皆離常一有性而唯是分別的自性？非如是，因為若許常、一、有等義，則有與生無別，因為無可增益故。將難以遣除”如何能了知為異體性”之諍難。 今為成立”由意樂安立的體性及已壞或未生等”之說，故說”意樂所造色”等。凡具意樂所造體性或自性者，即稱為彼。此與”首先於何有”作語法聯繫。“等”字攝取已壞、未生等。由彼為因的彼等，于擇滅等中無有共相的認識。 若思：雖擇滅無共相，然於過去、未生有其因的認識。此為錯誤，因為所依無者不能獨存，此是所依法，將成無所依過。縱許獨存，然仍有過失，因為不許唯取共相故。如說：“共相的認識依賴自所依與根的接觸。” 若亦取獨存共相，則由共相認識不能決定差別，因為爾時無差別故。亦不成”此是諸差別的共相”之關係，因為無因故。如是，若有關係因，則或是彼共相的所顯，或是彼所生，或是依彼取而為能取。如是，因彼所顯故非與彼共相相關，因為常性故非他所益，無差別故不應理為所顯故。

།གང་ཞིག་གང་གི་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ དེ་ནི་དེའི་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འབིགས་བྱེད་ཀྱི་གངས་ཅན་བཞིན་ནོ། །སྤྱིའི་གསལ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ གསལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་སྐྱེ་བའི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ་འབའ་ཞིག་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཤེས་པའི་གཞན་གྱི་དབང་ཡང་མ་ཡིན་པས་ཕྱོགས་གསུམ་ཆར་ཡང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་དང་སྤྱིར་ རྟོགས་པ་ནི་རང་གི་རྟེན་དང་དབང་པོ་ཕྲད་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་མི་རིགས་ཏེ།རྟེན་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ཡོད་པ་དང་དབང་པོ་ཕྲད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པར་ག་ལས་འགྱུར། སོགས་པ་སྨོས་པས་བདག་དང་ཡིད་ཕྲད་པ་དང་། །སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །རྟོགས་ པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་གཞན་གྱིས་བོགས་དབྱུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་འགའ་ཞིག་ཏུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ཡིན་དང་གལ་ཏེ་དེ་རང་གི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པར་ནུས་ན་དེའི་ཚེ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ལ། ཅི་སྟེ་མི་ནུས་ན་ནམ་ཡང་བསྐྱེད་པར་ཅི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ནུས་པའམ་མི་ ནུས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་དེ་སུས་ཀྱང་གཞན་དུ་བྱ་བར་མི་ནུས་ཏེ།རྟག་པ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྐད་དུ། དེ་ཡིས་ནུས་པའམ་མི་ནུས་པའི། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་གནས་པ་གང་། །རྟག་པར་ཁྱད་པར་བྱར་མེད་འདི། །དེ་དག་སུ་ཡིས་བཤིག་པར་ནུས། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། ། གང་ཡང་། བ་ལང་ཉིད་ནི་བ་ལང་ལས། དོན་གཞན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་དེ་ནི་འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། བ་ལང་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་ལྟར་འཚེད་པ་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་འཚེད་པ་པོ་ཉིད་ལ་སོགས པ་ལ་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མེད་ན་ཡང་འཚེད་པ་པོ་འཚེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བློ་ཐ་དད་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ།།ལྷས་བྱིན་གྱི་འཚེད་པ་པོ་ཉིད་ཅེས་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡང་འགྱུར་བས་དེས་ན་གཏན་ཚིགས་ཐུན་མོང་གི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་ངན་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཀུ་མཱ་ར་རི་ལས་སྨྲས་པ་སྟེ།དེ་ལ་རྟགས་དན་དེ་དག་ནི་འདི་དག་ཏུ་བརྗོད་དེ། བ་ལང་གི་གོང་བུ་ཐ་དད་པ་དག་ལ། བ་ལང་གི་བློ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་བ་ལང་ཉིད་གཅིག་གི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། གཅིག་གི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བ་ལང་གི་གོང་བུ་གཅིག་གི་ཡུལ་ ཅན་གྱི་བློ་བཞིན་ནོ།

若某者不能利益某者，則非彼之顯現者，如穿鑿者與數論派。共相之顯現亦復如是，此為相違能別之所見。若非能利益者亦成為顯現者，則成太過，將成一切皆為一切之顯現者。 正因如此，由於承許為無常故，于彼等不應理為生之他依，又由於唯取故亦非知之他依，是故三方面皆不可能。若如是，所說”共相之了知依賴自所依與根的接觸”不應理，因為所依本身不合理故，如何能依賴於彼之有與根接觸等？由說”等”字，攝取我與意之接觸、顯現等。 由了知本身不能由其他差別增益故，此于任何情況下皆不依他。若如是，若彼能生起自境之識，則應於一切時生起彼；若不能，則永不能生。彼之能力或無能力之自性，任誰亦不能改變，因為將失壞常性故。如說： “彼以能力或無能力， 自性而住之諸法， 常性不可差別者， 誰能摧毀此等性？” 又如所說：“牛性異於牛”等，此為烹煮者等之不定，故說”牛性”等。如是，雖于烹煮者等中無異於烹煮者性等之他義，然”烹煮者是烹煮者”確為異體認識之境，且有”提婆達多之烹煮者性”等差別分別，故為共不定因。 其他惡因相，即鳩摩利羅所說。其中彼等惡因相如是說：于諸異體牛群中，凡是牛之認識，此即以一牛性為因，因為顯現為牛故，因為具一相故，如緣一牛群之識。

།ཡང་ན་བ་ལང་གི་བློ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཁྲ་བོ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའམ། དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་དོན་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པས་ཡང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལ་སའི་བློ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཅི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། བརྗོད་པ། བ་ལང་གི་བློ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་རེ་རེ་ལ་འདུ་བའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཏེ། གང་བུ་རེ་རེ་ལ་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསལ་བ་སོ་སོའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བློ་བཞིན་ནོ། །འདི་གཅིག་ཉིད་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་ཡང་སོ་སོ་ལ་སྤྱིའི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད ཀྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་སྟེ།གཅིག་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློས་གཟུང་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དགག་པ་དང་ལྡན་པའི་ངག་དག་ལ་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་བཞིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་དག་ལ་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་འཇོག་པ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ།འདི་ལྟར་འདི་ལ་རྒྱུའི་ཉེས་པ་མེད་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་བསྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་མི་རིགས་སོ་ཞེའོ། །ཇི་ སྐད་དུ།ཐ་དད་གོང་བུ་བ་ལང་བློ། །བ་ལང་ཉིད་གཅིག་རྒྱུ་མཚན་ཅན། །བ་ལང་སྣང་དང་གཅིག་ཉིད་ཕྱིར། །བ་ལང་གོང་བུ་གཅིག་བློ་བཞིན། །ཁྲ་བོས་བ་ལང་བློ་མིན་པའམ། །དེ་ལས་གཞན་པ་དམིགས་པའང་ཡིན། །དེ་མེད་པར་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །བུམ་པ་ལ་ནི་ས་བློ་བཞིན། ། བ་ལང་བློ་ནི་རེ་རེ་ལ། །འདུ་བའི་དོན་ཡུལ་ཅན་ཡང་ཡིན། །སོ་སོར་མ་ལུས་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །གསལ་བ་སོ་སོའི་བློ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ནི་རེ་རེར་འདུ་བའང་ཡིན། །རེ་རེ་བ་ཡི་བློ་ཡིན་ཕྱིར། །དགག་པ་དང་ལྡན་ངག་རྣམས་ལ། །བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་ཟློག་པ་བཞིན། །བ་ལང་ཉིད་ལ་གཅིག་ངོས་བློ། ། ལོག་པར་བརྗོད་པར་ནུས་མ་ཡིན། །འདི་ལ་གནོད་པའི་ཤེས་པའམ། །རྒྱུ་ཡི་ཉེས་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་ཀྱང་བཤད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདིར་རེ་ཞིག་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཚང་བ་ཡིན་ཏེ། བ་ལང་གཅིག་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་བ་ལང་གཅིག་གི་བློ་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་ཕྱིར་རྒྱུ མཚན་གཅིག་ཉིད་སྒྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།རིགས་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པར་གཅོད་པས་བ་ལང་གི་ལྡོག་པ་གཅིག་བརྟགས་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བ་ལང་གི་བློ་ཁྲ་བོ་ལས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་འདི་ཡང་དངོས་སུ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་དགག་པ་སྒྲུབ་ན་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ རང་གི་མཚན་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པར་བར་དུ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ།

或者，此牛之認識非由花斑牛所生，或緣除彼外之他義，因為無彼亦生起故，如瓶之地認識。若問其遍及一切如何成立？答：凡是牛之認識，皆是緣聚集義之境，因為于每一個體皆具足事物之一切相故，如緣各別顯現之識。 此唯一性亦已成立，如是，雖于各別中皆具足共相之一切自性，然彼唯是一，因為為具一相之識所取故，如遮詮語中婆羅門等之遮遣。于諸差別中具無差別相之識，彼即是錯亂，故不能說”由彼力安立事物真實性無關聯”，因為此中無因過失，且未說能害之識。是故，由無錯亂之因相故，此不應理。 “異體牛群之牛識， 以一牛性為因相， 現為牛及一性故， 如緣一牛群之識。 非由花斑生牛識， 或緣異彼所對境， 以無彼亦存在故， 如瓶中之地之識。 牛識於一一體中， 亦是緣聚義境者， 以具各別全體故， 如各別顯現之識。 類亦聚於一一中， 以是一一之識故， 如於具遮詮語中， 婆羅門等之遮遣。 于牛性一性之識， 不能說為錯亂者， 此中無有能害識， 亦無因之過失故。” 因此，此處首先所立不全，因為牛之一性未成立故，以彼為因相之一牛識亦已成立。若為證成因相之一性，則成立已成，因為許以遮遣異類之牛反體一性為因相故。說”牛識非由花斑牛”者，若直接成立遮遣從彼生起，則成立已成，因為由自相體驗及作意等所間隔故。

།འདི་དེ་བརྒྱུད་ནས་ཀྱང་དེ་ལས་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་སྒྲུབ་ན་དེའི་ཚེ་དམ་བཅའ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་འགལ་བ་དང་དཔེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཚང་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་སྒྲུབ་ན་ཡང་ཁྲོ་བོ་ཉེ་བ་ན་ འདི་ནི་བ་ལང་ངོ་ཞེས་བློ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་གལ་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་ལ་དམིགས་པའོ་ཞེས་བསྒྲུབ་ན་འདིའི་ཚེ་འདི་ལ་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་འགལ་ཏེ།འདི་ལྟར་དེ་ནི་གོང་བུ་ཉེ་བ་ངེས་པ་ན་འཇུག་ལ་དཔེ་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཚང་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་དེ་མེད་ཅིང་ཁུ་ཡུ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བ་ན་དེ་ལྟར་ འཇུག་པའི་བློ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་གཞན་ལ་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྒྲུབ་ན་དེའི་ཚེ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་བོ།།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ་དམིགས་པའོ་ཞེས་སྒྲུབ་ན་དེའི་ཚེ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཡང་རེ་རེ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དོན་གྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་དེ་ལ་ཡང་སྤྱིར་སྒྲུབ་པ་ལ་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་རེ་རེ་ལ་དེ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ལས་ལོག་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ངེས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་སྤྱི་ཞེས་བྱ་བ་རྟག་པ་གཅིག་པུ་ རེ་རེ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དངོས་པོར་གྱུར་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཅན་ཉིད་སྒྲུབ་ན་དེའི་ཚེ་དཔེ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཚང་ཞིང་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱིས་གང་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མང་པོ་དག་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ པ་ཉིད་ཡིན་ན་གསལ་བ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།གསལ་བ་གཅིག་གི་མཐར་ཐུག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་སྤྱིའི་དངོས་པོས་རེག་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་གཅིག་གི་ངོ་བོ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་སྤྱི་དུ་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཅིག་ཅར་དངོས་པོ་དུ་མ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཆེས་རིང་བ་ན་གནས་པའི་སྣོད་ན་ཡོད་པའི་ཆེས་མང་བའི་བིལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པའོ།།དེས་ན་འདི་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་མ་གྲུབ་སྟེ་། གནོད་པ་སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ དང་།འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་རིགས་གཅིག་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་ན་ཡང་རིགས་རེ་རེ་དང་འདུ་བ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བློ་གཅིག་གིས་གཟུང་བར་བྱས་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་གཏན་ཚིགས་གཞན་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་ཟློག་པ་ཡང་དོན་དམ་པར་དངོས་པོ་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཚང་བ་ཡིན་ནོ།

若欲成立”即使間接亦不從彼生”，則此時違背現量之宗，且喻亦不具所立。若欲成立緣他性，則當花斑牛在近處時生起”此是牛”之識，若欲成立彼緣于異者，此時亦違現量，因為彼唯于牛群在近處決定時起，且喻亦不具所立。 若說”無彼而於牦牛等在近處時如是趣入之識，緣于異者”，則此時成立已成。若欲成立”緣于實有事物”，則此時不定，因為已說”勝義中全無緣實有事物之識”故。 若欲成立於一一中具足義境性者，則于總體成立中成立已成，因為於一一事物中必定趣入離非彼體之事物體性故。若欲成立”所謂共相是常一於一一中具足之事物”之語義，則此時喻不具所立且因相不定，因為未成立如是法相之隨行故。 若一體以一切相於諸多中具足，則一切互異顯現皆成一體，因為為至一顯現之自性共相事物所觸及故，如一顯現之體性。或者成多共相，因為是頓時于多事物具足自性之體性故，如極遠處器中極多胡椒等果，此為比量所害。 故所說”此中無能害之識”者不成立，因為已說及將說諸過患故。即使欲成立類之一性，由一一類聚集性未成故，為一識所取性未成故，因相不成。婆羅門等遮遣勝義中亦是多事，因為非事物故，此為喻不具所立。