d4219相續他成就論達摩吉爾諦 毗首陀僧訶 吉祥積 g2.0f

D4219

།[་]@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། སནྟ་ནཱ་ནྱ་ཏ་ར་སིདྡྷི་ནཱ་མ་པྲ་ཀ་ར་ཎ། བོད་སྐད་དུ། རྒྱུད་གཞན་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རང་ལུས་བློ་སྔོན་འགྲོ་པ་ཡི། །བྱ་བ་མཐོང་ནས གཞན་ལ་དེ།།འཛིན་ཕྱིར་གལ་ཏེ་བློ་ཤེས་འགྱུར། །སེམས་ཙམ་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་མཚུངས། །གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ལ་བྱ་བ་དང་། བརྗོད་པ་སེམས་ཀྱི་གཡོ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་དག་མཐོང་ནས། གཞན་ལ་དེ་དག་མཐོང་བས་གཡོ་བ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་ བྱེད་ན།ཚུལ་འདི་ནི་སེམས་ཙམ་ལ་ཡང་མཚུངས་པས། སེམས་ཙམ་དུ་སྨྲ་བས་ཀྱང་གཞན་གྱི་སེམས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་ནུས་ཏེ། དེ་ཡང་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་གཡོ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ལུས་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དུ་སྣང་པའི་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་ བུ་དག་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ།།གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ཤེས་པའི་བྱེད་པ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན། འདྲ་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་པོས་ཀྱང་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་དེ་དག་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་ པས་དེས་ཀྱང་དེ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་གཞན་ལ་ཡོད་པ་དག་གི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་མི་རུང་། རང་གི་ཀུན་ནས་སློང་བའི་སེམས་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་མྱོང་ བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཡང་བདག་ཉིད་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ནི་དེ་དང་འདྲ་བར་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བས། རྒྱུ་མཚན་གཞན་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཞན་ལ་ ཡང་རང་གི་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ཡང་དག་པར་མྱོང་བ་མེད་པས་འདྲ་ལ།རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་རང་གི་སེམས་ཀྱི་གཡོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དག་ཀྱང་ཁ་ནང་དུ་བལྟས་པའི་སྣང་བས་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཁ་ཕྱིར་པ་ལྟས་པའི་ སྣང་བ་དག་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ།།ཁ་ཕྱིར་བལྟས་པའི་སྣང་བ་དག་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཁོ་ནར་ཅི་སྟེ་མི་འདོད་ཅེ་ན། རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་ཆད་པ་དང་རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་སྣང་བས་ བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཤེས་པ་དག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཡོ་བ་ཉིད་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་སྣང་བ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་རྣམ་ པར་མ་ཆད་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་གཡོ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཆད་པ་ལ། ཡང་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

D4219 梵語：桑塔那安雅塔羅悉地那摩普拉卡拉納（santānānyatarasiddhināmaprakaraṇa） 藏語：རྒྱུད་གཞན་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ། 漢語：相續他成就之論 頂禮曼殊童子！ 若見自之身語意，先行之業， 為令他知而執取，若生了知。 此理亦同于唯識宗。 若見自身之行、語，心之動搖先行， 見他亦如是，而推知其動搖， 此理亦同于唯識宗， 故唯識宗亦能推知他人之心。 彼亦不欲有如是之識， 無異於他之動搖，顯現為身語之表詮識。 若謂不見他人識之作用，故不能推知他人， 此非因相似之故， 彼亦未曾見他人之識先行， 故亦不能知彼。 若謂自心不能為他心之因， 故能知他心耶？ 如何不能？ 因自之發起心，未曾如實領受， 且自心之所依，唯自見之故。 若彼亦如是，則應見其相似， 然不見如是，故他因成立。 然他人亦未曾如實領受自之發起心，故相似。 顯現為表詮之識，自心動搖之因， 亦因內觀之顯現而了知， 故外觀之顯現，由他因生。 若謂外觀之顯現，何不唯無因？ 若唯無因，則一切皆應成因。 顯現為斷續與非斷續， 所作之差別，非了知之因， 動搖之差別，非能分別。 故顯現為非斷續者，亦應成無因， 因無差別故。 是故，顯現之差別， 非斷續之差別，非動搖先行者。 何耶？ 唯顯現為斷續之行之差別也。 現代邏輯學觀點點評： 這段文字主要探討了如何通過觀察他人的行為來推斷其內在心理狀態，這在現代心理學和哲學中被稱為「心智理論」或「他人心智問題」。文字中提出了一個核心問題：我們如何能夠知道他人擁有意識、情感和意圖，而不僅僅是機械的反應？ 文字中的邏輯論證： 類比推理： 文字首先提出，我們通過觀察自己的行為（包括身體動作、語言和內在心理活動）與心理狀態之間的聯繫，然後將這種聯繫類比到他人身上。也就是說，如果我感到悲傷時會哭泣，那麼看到他人哭泣時，我也會推斷他感到悲傷。這種推理方式是基於「相似性」的假設，即他人與我在心理運作上具有相似性。 唯識宗的觀點： 文字中提到「唯識宗」的觀點，暗示了這種推理方式在唯識宗的哲學框架下也是成立的。唯識宗認為，我們所感知的一切都是心識的顯現，包括我們自己的身體和行為，以及他人的身體和行為。因此，通過觀察他人的行為，我們可以推斷出他們內心識的活動。 反駁「不可知論」： 文字反駁了一種觀點，即我們無法知道他人的心理狀態，因為我們無法直接觀察到他人的意識。文字指出，這種觀點是站不住腳的，因為我們同樣無法直接觀察到自己的意識，但我們仍然能夠通過內省來認識自己的心理狀態。因此，我們也可以通過觀察他人的行為來推斷他們的心理狀態。 對因果關係的討論： 文字還討論了行為和心理狀態之間的因果關係。它認為，行為並非無因，而是由心理狀態所引起的。文字還區分了「斷續」和「非斷續」的行為，認為只有「斷續」的行為才能作為推斷心理狀態的依據。 現代邏輯學和心理學的視角： 心智理論： 現代心理學發展出了「心智理論」，旨在解釋我們如何理解他人行為背後的心理狀態。心智理論認為，我們擁有一種內在的認知機制，能夠讓我們將心理狀態（如信念、慾望和意圖）歸因於他人，並以此來解釋和預測他們的行為。 類比的侷限性： 雖然類比推理在心智理論中扮演著重要角色，但現代邏輯學和心理學也認識到類比推理的侷限性。我們不能簡單地假設他人與我們在心理運作上完全相同，因為個體差異和文化差異都可能導致不同的心理狀態和行為模式。 行為主義的挑戰： 行為主義心理學曾一度認為，我們不應該研究不可觀察的心理狀態，而應該將注意力集中在可觀察的行為上。行為主義對心智理論提出了挑戰，但隨著認知科學的發展，心智理論重新成為心理學研究的重要領域。 邏輯和因果關係的複雜性： 現代邏輯學和科學方法強調因果關係的複雜性。我們不能簡單地認為一個行為就一定是由一個特定的心理狀態引起的，因為行為可能受到多種因素的影響。此外，因果關係也可能存在循環或相互作用的情況。 數理邏輯和形式化： 現代數理邏輯試圖將邏輯推理形式化，以便更精確地分析和評估論證的有效性。然而，對於心智理論的研究，形式化面臨著挑戰，因為心理狀態的概念往往是模糊和多義的。 總結： 總的來說，這段古代文獻提出了一個關於心智理論的深刻問題，並試圖通過類比推理和邏輯論證來解決這個問題。雖然其論證方式在現代邏輯學和心理學的視角下可能存在一些侷限性，但它仍然具有重要的啓發意義。現代科學通過更嚴謹的實驗和理論模型，對心智理論進行了更深入的研究，但古代哲學家們對這一問題的思考仍然值得我們借鑑和學習。

།མདའ་དང་རྡོ་འཕངས་པ་དང་། སྒྱོགས་དང་སྤྲུལ་པ་དང་། གཞན་གྱིས་རབ་ཏུ་བསྐྱོད་པ་ལ་སོགས་ པའི་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དུ་སྣང་བ་ཅན་རྣམས།ཡུལ་ཆད་པར་སྣང་ཡང་གཡོ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། གཞན་གྱིས་བྱས་པའི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་མ་ཆད་པ་ཡིན་ཡང་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདིར་བྱ་བའི་ ཁྱད་པར་ཙམ་གྱིས་གཡོ་བ་རྟོགས་པ་ཡིན་པར་རིགས་སོ།།དེ་ལ་འགའ་ཞིག་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ན། འགའ་ཡང་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྤྱི་ནི་གཡོ་བའི་སྤྱི་ རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་དམིགས་ལ་བདག་ཉིད་ལ་གཡོ་བ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལ་གཡོ་བ་རྟོགས་པ་ལྟར། བྱ་བར་སྣང་བ་དམིགས་པ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཕ་རོལ་པོ་ཡང་གཞན་གྱི་བརྗོད་པ་དང་བྱ་བ་དག་རྒྱུ་མཚན་ མེད་པར་ཅི་སྟེ་མི་འདོད་དེ་འདི་ནི་མཚུངས་སོ།།དེས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་གཉིས་ནི་གཡོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བརྗོད་དགོས་སོ། །ཕ་རོལ་པོ་ཡང་དེར་སྣང་བ་དག་ལ་དེ་དང་འདྲ་པར་སྨྲ་བར་འགྱུར་བས་འདི་དག་ནི་ ཕན་ཚུན་ཁྱད་པར་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་དེར་སྣང་བ་དག་གཡོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཉིད་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ན། རྨི་ལམ་གྱི་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྨྲ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་མཚུངས་ཏེ། ཕ་རོལ་པོ་ཡང་རྨི་ལམ་ན་གཞན་གྱི་བྱ་བ་དང་ཚིག་དམིགས་པ་དག་གཡོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ ཡིན་པར་ཅི་སྟེ་མི་སྨྲ།གལ་ཏེ་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་མཚུངས་ན་ཅི་སྟེ་མེད། གལ་ཏེ་མི་གཉིད་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པའི་ཕྱིར། དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་པོའི་ལྟར་ན་ཡང་། དེ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ གཞན་གྱི་དབང་གིས་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཤེས་པ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚེ་དམིགས་པ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུད་གཞན་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་པོ་ལ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར། ལུང་དང་རིགས་པ་དང་བྲལ་ བའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་རྟེན་པར་བྱེད་ན་ནི།ཕ་རོལ་པོ་ཡང་དེ་གཞན་གྱི་དབང་ཅན་དུ་འདོད་པ་ལ་སུ་ཡང་ཟློག་པར་མི་བྱེད་དོ། །འདི་འབའ་ཞིག་གི་ལྟར་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུད་གཞན་དབང་ཅན་ཡོད་པ་ ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།ཁྱད་པར་ནི་མངོན་སུམ་དང་བརྒྱུད་པ་འདི་ཡོད་དོ། །རེས་འགའ་ནི་རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཡོད་པ་མངོན་སུམ་དེ་རྒྱུད་གཞན་གྱི་དབང་ཅན་དུ་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་རྨི་ལམ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

D4219 (續) 箭矢與投石，拋擲與幻化， 以及其他所推動之行為， 雖顯現為斷續之境，然皆為動搖先行。 他者所作之動搖等，雖為非斷續，然非彼先行。 是故，此處僅依行為之差別， 即可推知動搖，理應如此。 若謂有些非先行者， 則一切皆不成其先行，因無差別故。 是故，行為差別之總相， 乃推知動搖之總相。 如見行為而自不見動搖， 推知他者之動搖， 見行為之顯現亦復如是。 彼亦何不謂他者之語、行無因， 此乃相同之故。 故無疑此二者皆為動搖之因， 若無彼則不生，此理應述。 彼亦應如是說， 故此二者互無差別。 若謂彼之顯現為動搖之因， 何不謂夢中亦然？ 一切皆同，彼亦何不謂夢中， 見他者之行、語，為動搖之因？ 若謂因彼等不存在故， 如是，若顯現相同，何故不存在？ 若謂因睡眠所制， 故生空無意義之識， 如彼之見，亦應如是， 故生他者所主之空無意義之識。 若謂夢中之識亦有意義， 彼時所見亦為他相續， 若為斥彼而立論， 捨棄正理，則彼亦為他者所主， 無人能反駁之。 依此而言，如是之識皆為他相續所主， 差別在於現量與比量。 有時夢中亦有現量， 此亦為他相續所主， 因諸天加持而見夢故。 現代邏輯學觀點點評： 這段文字繼續探討了如何通過觀察他人的行為來推斷其內在心理狀態，並進一步討論了夢境中的經驗與現實經驗之間的關係。文字的核心論點仍然是基於類比推理，即我們通過觀察自己的行為與心理狀態之間的聯繫，來推斷他人的心理狀態，並認為這種推理方式在夢境中也適用。 文字中的邏輯論證： 行為與動搖： 文字延續了之前的論點，認為行為是「動搖」（即內在心理活動）的體現，並強調了行為的「斷續」性。文字認為，只有「斷續」的行為才能作為推斷內在心理活動的依據。 類比推理的擴充套件： 文字將類比推理擴充套件到了夢境中。文字認為，我們在夢中看到的行為和語言，也應該被視為內在心理活動的體現。如果我們在現實中可以通過觀察他人的行為來推斷其心理狀態，那麼在夢中也應該如此。 反駁「無因論」： 文字再次反駁了「無因論」，即認為行為是無緣無故發生的觀點。文字認為，所有行為都有其內在的因果關係，無論是現實中的行為還是夢中的行為。 夢境的解釋： 文字對夢境的解釋是，夢境中的經驗與現實中的經驗具有相似性，都是內在心理活動的體現。文字還提出了一種觀點，認為夢境有時可能是由「諸天加持」所引起的，這反映了古代宗教思想對夢境的解釋。 現代邏輯學和心理學的視角： 夢境的科學研究： 現代心理學對夢境進行了大量的科學研究，提出了多種關於夢境的理論，包括弗洛伊德的潛意識理論、榮格的集體無意識理論、以及認知心理學的夢境資訊處理理論。現代科學認為，夢境並非完全無意義，而是反映了我們內在的心理狀態、情感和認知過程。 類比推理的侷限性： 雖然類比推理在日常生活中非常有用，但現代邏輯學和科學方法也認識到類比推理的侷限性。我們不能簡單地將現實中的經驗類比到夢境中，因為夢境的產生機制和運作方式與現實經驗有很大的差異。 因果關係的複雜性： 現代科學強調因果關係的複雜性。我們不能簡單地認為一個行為就一定是由一個特定的心理狀態引起的，因為行為可能受到多種因素的影響，包括生理因素、環境因素和心理因素。 夢境的神經科學： 現代神經科學通過腦電圖（EEG）和功能性磁共振成像（fMRI）等技術，對夢境的神經機制進行了研究。研究表明，夢境與大腦的特定區域和神經活動有關，包括與情緒、記憶和認知相關的區域。 邏輯和形式化： 現代數理邏輯試圖將邏輯推理形式化，以便更精確地分析和評估論證的有效性。然而，對於夢境的研究，形式化面臨著挑戰，因為夢境的經驗往往是模糊和主觀的。 總結： 這段文字繼續探討了心智理論的核心問題，並將其擴充套件到了夢境的領域。雖然其論證方式在現代邏輯學和心理學的視角下可能存在一些侷限性，但它仍然具有重要的啓發意義。現代科學通過更嚴謹的實驗和理論模型，對夢境進行了更深入的研究，但古代哲學家們對夢境的思考仍然值得我們借鑑和學習。文字中對夢境的解釋反映了古代文化對夢境的理解，也為我們理解古代思想提供了重要的線索。

།དེ་བས་ན་འདིའི་ འདི་ནི་རྒོལ་བ་དམ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རེ་ཞིག་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་དེ་ཅི་སྟེ་རྟོགས་པར་བྱེད། སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ནི་སེམས་གཞན་ལ་ཡང་འདྲ་བས་ཅི་སྟེ་རྟོགས་པར་མི་བྱེད། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་བྱ་བ་ དེ་རང་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་རང་གི་རྒྱུད་རྟོགས་པར་བྱེད་ན་ནི།མི་དམིགས་པས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྟགས་ནི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་དེའི་ཚེ་གཞན་གྱི་སེམས་ལས་ནི་བྱ་བའོ། །བྱ་བ་ལས་ནི་ཤེས་པའོ། །ཤེས་ པ་ལས་ནི་དེ་རྟོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་བརྒྱུད་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ།བྱ་བར་སྣང་བ་གཞན་གྱི་སེམས་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་འདི་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་རྟོགས་པ་ནི་ཐ་མར་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཡོ་བ་ཙམ་ གྱིས་སྤྱི་ནི་བྱ་བ་དང་བརྗོད་པའི་ཤེས་པ་སྤྱིའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་གཡོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ནི་ཁ་ནང་དུ་བལྟས་པར་འཇུག་ལ། གཞན་ནི་གཞན་དུ་ཡིན་ཏེ། ཁྱད་པར་འདི་ནི་ཕལ་ཆེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ ཡིན་ནོ།།འདི་དག་གི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་དེ་ནི་གཉིད་ལོག་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་དང་གཞན་ན་ཡང་མཚུངས་སོ། །འཁྲུལ་པའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་ཉེ་བར་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་ གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་དེ་དག་ཁོ་ན་རེས་འགའ་གཞན་གྱིས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པས་བར་དུ་ཆོད་ཀྱང་འཇུག་པ་རྙེད་པར་འགྱུར་གྱི།ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་གཏན་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་གནས་ སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་གཡོ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།བྱ་བས་གཡོ་བ་རྟོགས་ན་ནི། གཉིད་ལོག་པ་དང་། གཞན་ན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ནི་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གྱི་གཡོ་བ་མེད་པར་ཡང་བྱ་བ་དམིགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་གྱི་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བས་ནི་གཡོ་བ་རྟོགས་པར་བྱེད་ན་འཁྲུལ་བའི་གནས་སྐབས་ན་ནི་བྱ་བ་ཡང་མེད་དོ་། །དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཤེས་པ་འབྱུང བའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ།

D4219 (續) 是故，此非依于非正論者。 然則，僅憑行為本身，如何能知心？ 因其為心之果故。 若其為心之果，則於他心亦同，何故不能知？ 又，若僅憑行為之存在，即可知自相續， 則無所見亦應如是知。 若謂因表徵須依于識，故不能如此， 則彼時，由他心生行為， 由行為生識，由識知彼， 此等次第有何意義？ 顯現為行為，乃由他心所生之識， 此識方能知彼，因知彼亦終依于彼故。 僅動搖，即為行為與言說之識之總因， 故知果之因。 自之動搖之因，乃入于內觀， 他者則為他，此差別乃就多數而言。 此等因果之體性， 于睡眠等狀態亦同。 于錯亂狀態，因自依于如實之緣之差別， 故由他者之動搖等因所生之識之習氣， 有時雖為他者之接近等所隔斷， 然仍可得入，非無接近。 是故，一切狀態中， 唯以行為等表詮，推知心之動搖。 若以行為知動搖，則于睡眠或他處亦應知， 或則永不能知，因無他者之動搖， 亦有行為顯現故。 顯現乃生，然非行為。 若以行為知動搖，則于錯亂狀態， 亦無行為，因生空無意義之識，故無過失。 現代邏輯學觀點點評： 這段文字繼續深入探討了通過觀察行為來推斷心理狀態的問題，並進一步討論了睡眠、錯亂等特殊狀態下的情況。文字試圖迴應一些對類比推理的質疑，並闡明了行為、心理狀態和認知之間的關係。 文字中的邏輯論證： 行為作為心理狀態的果： 文字強調行為是心理狀態的果，即行為是由心理狀態所引起的。這個觀點是心智理論的基礎，即我們通過觀察行為來推斷其背後的心理狀態。 反駁「無所見」的質疑： 文字反駁了一種觀點，即如果僅僅通過行為就可以推斷心理狀態，那麼即使沒有觀察到行為，也應該能夠推斷心理狀態。文字認為，行為是推斷心理狀態的必要條件，沒有行為就無法推斷心理狀態。 對「中介」的質疑： 文字質疑了一種觀點，即認為行為、認知和心理狀態之間存在一個中介過程。文字認為，行為本身就可以直接反映心理狀態，不需要通過額外的中介過程。 因果關係的複雜性： 文字承認因果關係的複雜性，指出心理狀態和行為之間的關係並非簡單的線性關係。文字指出，在睡眠和錯亂等特殊狀態下，心理狀態和行為之間的關係可能會發生變化。 特殊狀態的討論： 文字討論了睡眠和錯亂等特殊狀態下的情況。文字認為，在這些狀態下，行為可能無法準確反映心理狀態，因為這些狀態下的意識和認知過程與正常狀態不同。 現代邏輯學和心理學的視角： 行為的複雜性： 現代心理學認識到行為的複雜性，認為行為受到多種因素的影響，包括心理狀態、生理因素、環境因素和社會因素。我們不能簡單地認為一個行為就一定是由一個特定的心理狀態引起的。 認知的中介作用： 現代認知心理學認為，認知在心理狀態和行為之間起著重要的中介作用。我們的認知過程，包括感知、注意、記憶和思維，都會影響我們的行為。 睡眠和意識的研究： 現代神經科學和心理學對睡眠和意識進行了大量的研究。研究表明，睡眠並非簡單的意識喪失，而是大腦的活躍狀態，不同的睡眠階段與不同的腦電活動和生理變化相關。 精神疾病的研究： 現代精神病學對錯亂等精神疾病進行了深入的研究。研究表明，精神疾病與大腦的結構和功能異常有關，這些異常會導致認知、情感和行為的紊亂。 邏輯和形式化： 現代數理邏輯試圖將邏輯推理形式化，以便更精確地分析和評估論證的有效性。然而，對於心理狀態和行為的研究，形式化面臨著挑戰，因為心理狀態的概念往往是模糊和多義的，而行為的模式也可能非常複雜。 總結： 這段文字繼續深入探討了心智理論的核心問題，並試圖迴應一些對類比推理的質疑。文字對行為、心理狀態和認知之間的關係的討論，以及對睡眠和錯亂等特殊狀態的討論，都具有重要的啓發意義。現代科學通過更嚴謹的實驗和理論模型，對這些問題進行了更深入的研究，但古代哲學家們對這些問題的思考仍然值得我們借鑑和學習。文字中對因果關係的複雜性的認識，以及對特殊狀態的討論，都反映了古代思想的深刻性。

།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐ་སྙད་གདགས་པ་མཚུངས་པ་ལས་རེས་འགའ་ནི་ཤེས་པ་དོན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །གཞན་ནི་གཞན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་འདི་ག་ལས་ཐོབ། གལ་ཏེ་གཉིད་ལ་སོགས་པས་གནས་སྐབས་འགྱུར་ བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་འདི་ལྟ་བུ་སྲིད་པ་ཡོད་ན་མ་རིག་པས་དཀྲུགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྱུང་དུ་ཟད་མོད། དེ་ལྟ་ན་ནི་དོན་གཞན་དུ་སྨྲ་བ་ཉམས་པར་འགྱུར་བས་གླགས་། དུ་མ་སྔ་བར་མི་ནུས་པ་ཅན་ཚེགས་ཆེན་པོ་ཅན་འདི་ལན་གདབ་པ་གཅིག་གིས་ངེས་པར་ ཆོམས་པར་འགྱུར་རོ།།ཅི་ག་དེ་དག་མཐོང་བས་ལུས་དང་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དག་ལས་རབ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ། རྒྱུད་གཞན་དང་འབྲེལ་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་དག་ནི་གཞན་གྱི་རྣམ་ པར་རིག་བྱེད་དག་ཡིན་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཅན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེར་སྣང་བའི་ཤེས་པས་ཀུན་ནས་ སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ནི་མི་ཟེར་རོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དག་ནི་བྱ་བ་དང་ཚིག་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ། ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་སྐྱེས་པ་དག་ཁོ་ན་ཡིན་ ནོ།།ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱང་དེ་དག་གི་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། རྒྱུད་གཞན་གྱི་ཤེས་པ་དག་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཉེ་བར་ལེན་པས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ལ་འབྲེལ་བ་དེས་ཀྱང་ཉེ་བར་གདགས་པས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དག་ ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།བདག་དང་གཞན་ལ་རང་རང་གི་སྣང་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་མོད་ཀྱི། རབ་རིབ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཟླ་བ་གཉིས་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུའི་བག་ཆགས་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ལས་དོན་གཅིག་འཛིན་པར་ངེས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་གཅིག་ལས་སྐྱེས་པས་རང་དང་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དག་ལ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དུ་ཉེ་བར་འདོགས་སོ། །ཅི་སྟེ་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་དེ་དག་ གཞན་གྱི་སེམས་ཡུལ་དུ་བྱེད་དམ།འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་ནི་དོན་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།

D4219 (續) 然則，一切皆以相同之名詮釋， 有時識為空無意義，有時則非， 此等差別，從何而得？ 若謂因睡眠等而狀態改變， 若有如是之事，則因無明所擾， 故僅如此，若如是，則主張他義者將衰敗， 此等眾多而無力、艱澀之論， 一答即可徹底摧毀。 何不謂見彼等， 而由身語之表詮， 推知發起之因？ 與他相續相連之表詮識， 不應為他者之表詮， 因彼等非由近取或近取所生故。 因彼乃他心所發之表詮之體性， 故不言彼所顯現之識，能知發起之心， 何耶？ 因其為彼之果故。 表詮乃為行為與言語之識， 唯由發起心之相續所生。 發起心亦唯為彼等之近取因， 他相續之識乃為增上緣。 由表詮之近取所生之彼等， 以彼關聯，亦可名之為表詮。 自他雖各領受自之顯現， 然如患翳者見二月， 如是，此等識之因之習氣， 由無始時來， 其自性之差別， 定執一義。 由一因所生， 自他之表詮識， 皆可名之為表詮。 何故顯現為行為等之表詮識， 由果之表徵所生，知他心之彼等， 以他心為境耶？ 抑或非耶？ 若為境，則應成他義。 現代邏輯學觀點點評： 這段文字繼續探討了心智理論中的核心問題，即我們如何通過觀察他人的行為來推斷其內在心理狀態，並進一步討論了意識、認知和語言之間的關係。文字試圖解決一些對類比推理的質疑，並闡明了行為、心理狀態和認知之間的關係。 文字中的邏輯論證： 語言和認知的關係： 文字討論了語言和認知之間的關係，指出我們使用相同的語言來描述不同的經驗，有時會導致誤解。文字認為，即使我們使用相同的詞語，我們的意識和認知也可能存在差異。 對「他心」的質疑： 文字質疑了我們是否能夠真正瞭解他人的心理狀態。文字認為，我們只能通過觀察他人的行為來推斷其心理狀態，但我們無法直接體驗他人的意識。 「表詮」的概念： 文字引入了「表詮」的概念，指的是我們通過語言和行為來表達自己的心理狀態的方式。文字認為，表詮是心理狀態的果，而不是心理狀態本身。 「近取因」和「增上緣」： 文字區分了「近取因」和「增上緣」。「近取因」指的是直接產生結果的因素，而「增上緣」指的是輔助結果產生的因素。文字認為，行為是心理狀態的近取因，而他人的心理狀態是增上緣。 「習氣」的概念： 文字引入了「習氣」的概念，指的是我們長期形成的認知模式。文字認為，我們的認知模式會影響我們對世界的感知和理解。 現代邏輯學和心理學的視角： 語言的模糊性： 現代語言學和語義學認識到語言的模糊性和多義性。我們使用相同的詞語來表達不同的概念和經驗，這會導致誤解和歧義。 他人心智的問題： 現代哲學和心理學仍然在探討他人心智的問題，即我們如何能夠知道他人擁有意識、情感和意圖。這個問題仍然是哲學和心理學中的一個重要難題。 符號和意義： 現代符號學和語義學研究符號和意義之間的關係。符號本身並沒有固定的意義，其意義是由使用者賦予的。 因果關係的複雜性： 現代科學強調因果關係的複雜性。我們不能簡單地認為一個行為就一定是由一個特定的心理狀態引起的，因為行為可能受到多種因素的影響。 認知偏差： 現代認知心理學研究認知偏差，即我們認知過程中存在的系統性錯誤。認知偏差會影響我們對世界的感知和理解。 總結： 這段文字繼續深入探討了心智理論的核心問題，並試圖解決一些對類比推理的質疑。文字對語言和認知的關係的討論，以及對「他心」的質疑，都具有重要的啓發意義。現代科學通過更嚴謹的實驗和理論模型，對這些問題進行了更深入的研究，但古代哲學家們對這些問題的思考仍然值得我們借鑑和學習。文字中對「表詮」、「近取因」、「增上緣」和「習氣」等概念的討論，都反映了古代思想的深刻性。

།ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་ན་ནི་ཤེས་པས་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཤེས་པར་དེ་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བར་ མཚུངས་ཏེ།བྱ་བ་དང་ཚིག་དག་གིས་གཞན་གྱི་སེམས་རྟོགས་པ་ལྟར་ན་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡུལ་དུ་བྱེད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་རང་གི་སེམས་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་དེའི་རྣམ་པ་ཡང་ཤེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་མི་ཤེས་ན་ནི་དེས་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འཛིན། གལ་ཏེ་རྟགས་ཀྱིས་ནི་སྤྱི་རྟོགས་པའི་ ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྤྱི་དེ་ཅི་གཞན་གྱི་སེམས་ཉིད་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་གཞན་ཞིག་གམ། འོན་ཏེ་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན། གཞན་ཉིད་དང་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བ་ཉིད་དག་ཅིག་ཡིན་ན་ནི་འདིས་སྤྱི་དེ་ཁོ་ན་གཟུང་གི་།གཞན་གྱི་སེམས་ནི་མ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་འདིས་དེ་ རྟོགས་པར་འགྱུར།སྤྱི་གཞན་གྱི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡོད་ན་དེའི་རྣམ་པ་ཡང་ཤེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏེ་། འདི་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཚུལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་འདྲ་བར་སྣང་ ཁྱད་པར་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཚད་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་འཛིན་ཀྱང་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བས་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་མེ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོའི་ ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ།མཐོང་བ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དག་ལ་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། དོན་བྱེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་སེམས་རྗེས་སུ་དཔག་ པ་ལ་ཡང་མངོན་པར་འདོད་པའི་དོན་ལ་མི་སླུ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ།འཇུག་པར་བྱེད་པ་དེའི་སྒོ་ནས་སྲོག་ཆགས་གཞན་ཡོད་པར་རྟོགས་ནས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་ཐ་སྙད་དག་ལ་འཇུག་ན། དེའི་དབང་གིས་འབྱུང་བའི་དོན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ནི་འབྲས་བུ་དེ་ཙམ་ལ་སེམས་ཤིང་སྲོག་ ཆགས་གཞན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ།སྐྱེས་བུ་དོན་ཕྱི་མའི་ཁྱད་པར་དུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་མྱོང་བ་ཙམ་གྱིས་རེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་སྔ་མས་ཐ་སྙད་རྫོགས་པས་དོན་བྱས་པ་ཉིད་ཚད་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

D4219 (續) 若不以其為境，則如何知識有他心？ 因不知其自性，則彼不成立故。 此亦同等過失， 若謂由行為與言語知他心， 若以其自性為境， 則應如知自心般，亦知其相。 若不知彼，則如何執取其自性？ 若謂以表徵知總相，故非知其相， 則此總相為何？ 為他心本身？抑或為他物？ 抑或為不可言說者？ 若為他物或不可言說者， 則此僅執取彼總相，而非他心， 如何由此而知彼？ 總相亦非他心本身， 若為彼，則應知其相，如前所說， 此亦非比量之理。 比量非執取義之自性， 因應成如現量般，無差別等過失故。 是故，此非量。 雖不執取其自性，然不欺誑所欲之義， 故為量。 由煙等表徵所生者， 亦非以火等自性為境， 因應成與見無差別之過失故。 比量亦不應緣過去等， 及無自性者， 且應成有作用之過失故。 推知他心，亦唯有不欺誑所欲之義， 若依此而知有他情， 並屢屢施設名言， 則能得由彼所生之義。 世間亦唯以此果， 而信受推知他情， 因由領受顯現為他者之識， 而無所期望故。 前識圓滿名言， 故其所作即為量。 現代邏輯學觀點點評： 這段文字繼續深入探討了心智理論的核心問題，即我們如何通過觀察他人的行為來推斷其內在心理狀態，並進一步討論了比量（推理）的性質和有效性。文字試圖解決一些對比量推理的質疑，並闡明了比量推理在心智理論中的作用。 文字中的邏輯論證： 對「自性」的質疑： 文字質疑了我們是否能夠真正瞭解他人的心理狀態的「自性」。文字認為，我們只能通過觀察他人的行為來推斷其心理狀態，但我們無法直接體驗他人的意識的本質。 比量推理的侷限性： 文字指出，比量推理（即通過已知的事物來推斷未知的事物）並非直接執取事物的自性，而是通過表徵來推斷事物的存在。文字認為，比量推理具有一定的侷限性，因為它不能完全把握事物的本質。 比量推理的有效性： 儘管比量推理具有侷限性，但文字認為比量推理仍然是有效的，因為它能夠幫助我們獲得對世界的認識，並指導我們的行為。文字認為，比量推理的有效性在於它能夠「不欺誑所欲之義」，即能夠幫助我們獲得我們所期望的結果。 比量推理的範圍： 文字指出，比量推理不能應用於過去的事物、無自性的事物，以及不能產生作用的事物。文字認為，比量推理必須建立在可觀察、可驗證的基礎上。 心智理論的實踐意義： 文字強調了心智理論的實踐意義，指出我們通過推知他人的心理狀態，能夠更好地與他人交往，並獲得我們所期望的結果。文字認為，心智理論是人類社會交往的基礎。 現代邏輯學和心理學的視角： 認識論的挑戰： 現代認識論仍然在探討我們如何獲得知識的問題。認識論認為，我們對世界的認識是有限的，我們無法完全把握事物的本質。 推理的型別： 現代邏輯學區分了不同型別的推理，包括演繹推理、歸納推理和溯因推理。每種推理都有其自身的特點和侷限性。 科學方法： 現代科學方法強調觀察、實驗和驗證。科學方法認為，我們應該通過可觀察、可驗證的證據來支援我們的理論。 實用主義： 現代實用主義認為，知識的價值在於其是否能夠幫助我們解決問題，並指導我們的行為。實用主義強調知識的實踐意義。 社會認知： 現代社會認知心理學研究我們如何理解他人和我們自己。社會認知心理學認為，我們的社會認知受到多種因素的影響，包括我們的認知偏差、文化背景和社會環境。 總結： 這段文字繼續深入探討了心智理論和比量推理的核心問題，並試圖解決一些對這些問題的質疑。文字對「自性」、「比量推理」、「有效性」和「實踐意義」等概念的討論，都具有重要的啓發意義。現代科學通過更嚴謹的實驗和理論模型，對這些問題進行了更深入的研究，但古代哲學家們對這些問題的思考仍然值得我們借鑑和學習。文字中對比量推理的侷限性的認識，以及對心智理論的實踐意義的強調，都反映了古代思想的深刻性。

།རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཤེས་པ་སྔ་མ་ ལས་དོན་ཕྱི་མར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ན་མ།དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཤེས་པ་སྔ་མ་ཚད་མ་ཡིན་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་ནམ་ཡང་སེམས་ཀྱི་གཡོ་བའི་དབང་མེད་པར་མི་ འབྱུང་བས།དེ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་དག་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་དོ། །འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་ནི་རེས་འགའ་བར་དུ་ཆོད་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། དེ་དག་གི་དབང་གིས་སྟོང་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་མངོན་སུམ་དང་བརྒྱུད་པ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་འདི་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ ཀྱི་ཤེས་པ་སྔ་མ་རྣམས་བརྒྱུད་དེ་གཡོ་བའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་ལྟར།དེའི་འོག་རོལ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པ་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པའི་རྟེན་གཡོ་བའི་གནས་སྐབས་ཕྱི་མའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཁོ་ན་ལས་བརྒྱུད་དེ་སྐྱེའོ། །དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཅི་ འདྲ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་མི་སླུ་བ་དང་།ཐ་སྙད་ཀྱང་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཅིས་ཀྱང་མི་གཟུང་ངོ་། །གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་འཛིན་ཀྱང་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་གཞན་གྱི་སེམས་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གོ། །ཇི་ལྟར། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ སེམས་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་གཟུང་བ་དོན་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ།།མི་ཤེས་ན་ནི་དེ་དག་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པ་ཡིན། ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་གྱི་དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མི་འཛིན་པར་ཡང་འགྱུར། འོན་ཏེ་མི་འཛིན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཚད་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གནས་མ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་རྣལ་ འབྱོར་པ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་སྤངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ཡང་།ཐ་སྙད་ལ་མི་སླུ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ཚད་མ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་དེ་དག་ལ་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གི་།རྗེས་ སུ་བྱེད་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ།ལས་དང་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རྨི་ལམ་བདེན་པ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་གཞན་གྱི་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་དེ་དང་། རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཁོ་ན་ཉིད་ ཤེས་པ་ལས།གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པར་གཟུངས་བས་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ། །མངོན་སུམ་དུ་ནི་དེའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། མི་སླུ་པའི་ཚད་མ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དོ།

D4219 (續) 若非夢中前識， 生后識之顯現， 僅此，則前識不應為量， 因彼時一切識皆為錯亂故。 此處，表詮之識， 恒不離心之動搖， 故彼等亦可推知彼等。 因錯亂故，有時雖有間隔， 然非空無， 現量與比量之差別，如前已述。 如表詮識， 由前識，經動搖而生， 其後之狀態亦復如是。 表詮識之所依， 唯由后時心相續， 經動搖而生。 此亦如是比量， 不欺誑，且有名言， 故不應執取。 推知他心， 雖不執取其自性， 然不欺誑，故為量， 則知他心現量者，又如何？ 若他心現量知自性， 則其所執應成他義。 若不知，則如何為現量知？ 又，如何不執取現量義之自性？ 若不執取，則如何為量？ 因未變易，故瑜伽行者， 未捨棄能取所取之分別者， 知他心亦如見色等， 以不欺誑名言故，為量。 以瑜伽力，于彼等， 生知他心之相之差別， 顯明之境， 如以業力或諸天加持， 見真實之夢。 于彼等，亦非生以他心為境之識， 彼等亦唯知自心之顯現， 與彼相符， 故執取而施設名言，謂知他心。 以現量顯明其相， 故欲為不欺誑之量。 現代邏輯學觀點點評： 這段文字繼續深入探討了心智理論和認識論的核心問題，即我們如何通過觀察他人的行為來推斷其內在心理狀態，並進一步討論了現量（直接感知）和比量（推理）的性質和有效性。文字試圖解決一些對現量和比量的質疑，並闡明了它們在心智理論中的作用。 文字中的邏輯論證： 夢境與認知： 文字再次討論了夢境與認知之間的關係，指出即使在夢境中，我們的認知也並非完全無序，而是受到內在心理活動的影響。文字認為，夢境中的經驗也可以作為我們推斷心理狀態的依據。 表詮與動搖： 文字強調了表詮（即行為和語言）與內在心理活動之間的聯繫，認為表詮是內在心理活動的外在表現。文字認為，我們通過觀察表詮，可以推斷其背後的心理活動。 現量與比量的關係： 文字區分了現量和比量，認為現量是直接感知，而比量是通過推理獲得的知識。文字認為，現量和比量都具有一定的侷限性，但它們都是我們認識世界的重要工具。 瑜伽行者的認知： 文字討論了瑜伽行者的認知，認為瑜伽行者可以通過修行獲得對他人心理狀態的更清晰的認識。文字認為，瑜伽行者的認知並非完全超越現量和比量，而是對現量和比量的深化。 心智理論的認識論基礎： 文字試圖為心智理論建立一個認識論基礎，指出我們通過觀察他人的行為，可以獲得關於他人心理狀態的知識，這種知識雖然不是完全確定的，但仍然是有效的。 現代邏輯學和心理學的視角： 意識的連續性： 現代神經科學和心理學研究意識的連續性，認為我們的意識並非完全斷裂的，而是存在一個連續的意識流。即使在睡眠和夢境中，我們的意識仍然存在，只是其內容和形式發生了變化。 表徵的複雜性： 現代認知心理學研究表徵的複雜性，認為表徵並非簡單的符號，而是複雜的認知結構，它們包含了我們的知識、經驗和信念。 現量和比量的侷限性： 現代認識論認識到現量和比量的侷限性，認為我們的感知和推理都受到多種因素的影響，包括我們的認知偏差、文化背景和社會環境。 修行和認知： 現代心理學研究修行和認知之間的關係，認為修行可以幫助我們提高認知能力，並更好地理解自己和他人。 心智理論的科學研究： 現代心理學通過實驗和觀察，對心智理論進行了大量的科學研究。研究表明，我們擁有一種內在的認知機制，能夠讓我們將心理狀態歸因於他人，並以此來解釋和預測他們的行為。 總結： 這段文字繼續深入探討了心智理論和認識論的核心問題，並試圖解決一些對現量和比量的質疑。文字對夢境、表詮、現量、比量和瑜伽行者認知的討論，都具有重要的啓發意義。現代科學通過更嚴謹的實驗和理論模型，對這些問題進行了更深入的研究，但古代哲學家們對這些問題的思考仍然值得我們借鑑和學習。文字中對現量和比量的侷限性的認識，以及對修行和認知的關係的討論，都反映了古代思想的深刻性。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། རྣམ་ པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུད་གཞན་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སློབ་དཔོན་དྷརྨཱ་ཀཱི་རྟིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བི་ཤུདྡྷ་སིཾ་ཧ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་བའོ།

D4219 (完) 世尊通達一切義，不可思議， 因其超越一切識與言說之境故。 《相續他成就論》， 由導師達摩吉爾諦所著，至此圓滿。 印度堪布毗首陀僧訶， 與校勘譯師比丘吉祥積， 共同翻譯、校訂並定稿。 現代邏輯學觀點點評： 這段文字是整部《相續他成就論》的結尾，它總結了全論的要旨，並對佛陀的智慧進行了讚歎。文字指出，佛陀的智慧超越了一切識與言說之境，是不可思議的。 文字中的邏輯論證： 佛陀的智慧： 文字認為，佛陀的智慧是超越一切人類的認知能力和語言表達能力的。這種觀點反映了佛教對佛陀的崇高地位的認識。 超越識與言說： 文字指出，佛陀的智慧超越了「識」（即我們的認知能力）和「言說」（即我們的語言表達能力）。這種觀點反映了佛教對語言和認知的侷限性的認識。 不可思議： 文字認為，佛陀的智慧是「不可思議」的，即無法用人類的語言和概念來理解和描述的。這種觀點反映了佛教對超越性真理的追求。 現代邏輯學和心理學的視角： 語言的侷限性： 現代語言學和哲學認識到語言的侷限性，認為語言無法完全表達我們的思想和經驗。語言的意義是相對的，受到文化、歷史和社會環境的影響。 認知的侷限性： 現代認知科學認識到我們認知的侷限性，認為我們的認知受到多種因素的影響，包括我們的認知偏差、生理限制和文化背景。 超越性經驗： 現代心理學研究超越性經驗，即那些超越我們日常經驗的體驗。超越性經驗往往與宗教、靈性和神秘主義有關。 不可知論： 現代哲學中的不可知論認為，我們無法知道宇宙的本質和終極真理。不可知論認為，我們的認知能力是有限的，我們無法超越我們自身的限制。 數理邏輯的侷限性： 現代數理邏輯試圖將邏輯推理形式化，以便更精確地分析和評估論證的有效性。然而，對於超越性真理的研究，形式化面臨著挑戰，因為超越性真理的概念往往是模糊和多義的。 總結： 這段文字是整部《相續他成就論》的結尾，它總結了全論的要旨，並對佛陀的智慧進行了讚歎。文字對佛陀智慧的讚歎，以及對語言和認知的侷限性的認識，都具有重要的啓發意義。現代科學通過更嚴謹的實驗和理論模型，對這些問題進行了更深入的研究，但古代哲學家們對這些問題的思考仍然值得我們借鑑和學習。文字中對超越性真理的追求，以及對語言和認知的侷限性的認識，都反映了古代思想的深刻性。 全篇總結： 整部《相續他成就論》探討了心智理論的核心問題，即我們如何通過觀察他人的行為來推斷其內在心理狀態。文字通過類比推理、邏輯論證和對特殊狀態的討論，試圖解決一些對心智理論的質疑，並闡明了行為、心理狀態和認知之間的關係。文字還探討了現量和比量的性質和有效性，以及它們在心智理論中的作用。 現代科學通過更嚴謹的實驗和理論模型，對這些問題進行了更深入的研究，但古代哲學家們對這些問題的思考仍然值得我們借鑑和學習。文字中對心智理論、認識論和邏輯學的討論，都反映了古代思想的深刻性，為我們理解古代思想提供了重要的線索。