菩薩藏佛教學會
20
背景
翻譯
下載 ▾

d4093d4093阿毗達磨俱舍論隨相釋伽跋斯貝瓦 金剛幢 巴擦尼瑪扎c3.5s|d4093d4093阿毗達磨俱舍論隨相釋伽跋斯貝瓦 金剛幢 巴擦尼瑪扎c3.5s(續19)

關於’無色定的善法,其所緣是有漏下地’這句話,說’根本定’是爲了排除近分定,因為近分定是緣于下地的。說’善’是爲了遮除與味相應的,即攝集善法和無漏法。說’有漏’是因為它緣于無漏。 所說’非下地有漏法’是因為下地是不寂靜的緣故,而彼等是極其寂靜的緣故。正因為如此,說是’一切方面皆已超越’,而非說禪定,因為禪定不能超越所緣,是執著的緣故。 無漏所緣不僅是自地和上地,也包括下地。這又是法智和類智隨順品二種,因此說’一切類智隨順品’。 所說’非法智隨順品’是因為緣于自己的對治,所以只有類智隨順道是它們的所緣,而非法智隨順品。 若問法智隨順品不也有些是對治嗎?雖然是,但不是一切。由於無差別地說’無漏所緣’,會導致下地的滅也包含在內,因此說’也非下地滅’,因為是從所斷的角度緣于彼。 廣說’排除根本定,近分無間道等’,近分無間道的所緣是下地。其中,空無邊處近分無間道的所緣是第四禪,乃至有頂近分無間道的所緣是無所有處。 關於’這三種’,即禪定、無色定和無漏,以及煩惱中,以何種無漏斷除相應的煩惱呢?是以根本定,因為後面將明確排除’也非以近分凈’。 若凈法尚且不能斷,何況煩惱,這是因為其本身有垢染的緣故。 關於’已離貪故非下地’,以禪定和無色定根本定清凈不能斷除下地煩惱,因為已經離彼貪故。未離下地貪者不能入禪定根本定。 關於’正因非其對治故,非自地’,它不應成為彼對治,因為會導致一切生命無煩惱的過失,以及為彼煩惱所繫縛的緣故。如何呢?因為彼地煩惱從彼增長的緣故。任何煩惱于任何事增長,即不能摧毀彼事,如貪等煩惱本身。 關於’極殊勝故非上地’,以劣法斷除殊勝法是不合理的,若不如此,則欲界也應能斷除初禪,這將成過失。

།ས་འོག་མའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེས་ས་འོག་མ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ བས་ན་ས་འོག་མའི་གཉེན་པོའོ།།གང་གིས་དེ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེར་བསྡོགས་གང་གིས་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པའི་དངོས་གཞི་དེ་དག་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅི་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དག་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ། །དེ་དག་ལ་ཚོར་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་གཞི་དང་འདྲ་བར་བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་ཉེར་བསྡོགས་ན་དགའ་བ། བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ཉེར་བསྡོགས་ན་བདེ་བ། བསམ་གཏན་བཞི་པའི་ཉེར་བསྡོགས་ན་བཏང་སྙོམས་ཡོད་དམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འབད་དེ་དྲང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དབང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་མྱང་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་གྱི་འབད དེ་དྲང་བར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ས་འོག་མ་ལས་ཡིད་བྱུང་བ་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དག་མེད་པས་བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་མྱང་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན། རོ་མྱང་བ་ དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ལམ་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་།།སྲེད་པ་དང་བཅས་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་འཕགས་པའང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེས་ནི་རང་གི་ས་ལས་ཀྱང་ཡིད་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པས་ས་འོག་མའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟག་པ་ མེད་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལས་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སེམས་དང་། འཆི་འཕོ་བའི་སེམས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གང་བཤད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ལ་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་པས་ཉེར་བསྡོགས་རྣམས་རོ་མྱང་བ་དང་མཚུངས་ པར་ལྡན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ལ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་བཀག་གི་།སྐྱེ་བ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །ཁ་ཅིག་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ མཚམས་སྦྱོར་བའི་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་།རོ་མྱང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཉེར་བསྡོགས་རྣམས་ནི་དངོས་གཞི་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་བསམ་གཏན་དང་ པོ་ན་ལ་ལ་ན་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ཡོད་ལ།ལ་ལ་ན་དཔྱོད་པ་ཁོ་ན་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་མ་ཡིན་པས་དེར་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མ་བརྗོད་དོ། །དེ་བདེ་མིན་སྡུག་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་གསུམ་ མེད་པའི་ཕྱིར་བདེ་བ་མེད་ལ།ཞི་གནས་དམན་པ་ཉིད་ཀྱི་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་དང་བཅས་པས་དྲང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགའ་བ་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལམ་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་དང་བཅས་པས་དྲང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པ་ཙམ་ཞིག་བཀག་ པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རྟོག་མེད་བསམ་གཏན་ཁྱད་པར་ཅན། །ཞེས་སྨོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའོ། །ཡུལ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་འཕྲོག་པར་བྱེད་པ་ ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དབང་པོ་རྣམས་མ་ཡིན་པས་ཡུལ་སྨོས་སོ།།འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་དག་ན་རེ་མཚན་མའི་སྒྲ་ནི་རྒྱུའི་རྣམ་གྲངས་ཏེ་འདི་ལས་ཡུལ་ཆོས་མཚན་མ་མེད་ཅིང་རྒྱུ་མེད་པ་ཡོད་པས་ན་མཚན་མ་མེད་ པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གཞན་དག་ན་རེ་དུས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མཚན་མ་མེད་པ་ཡིན་ལ་དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མཚན་མ་མེད་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

所謂’是下地的對治’,是因為由此而離下地的貪慾,所以是下地的對治。 所謂’由何而入’,是指由何近分而入彼等靜慮和無色定的根本定,‘現前’是其同義語。 所謂’彼等是否也是三種’,是指清凈、無漏和有煩惱。 所謂’彼等中受是否也如是’,是問近分定是否如根本定一樣,初靜慮和第二靜慮近分有喜,第三靜慮近分有樂,第四靜慮近分有舍。 因為是需要努力引導的緣故,所以具有舍根。因為是無功用生起的道,所以與味相應,而非需要努力引導。 因為未離下地厭離,所以無喜樂而與舍相應。因為是離貪之道,所以不與味相應。與味相應者不適合成為離貪之道。 有貪者不能斷除煩惱。 所謂’初聖’等,由於具有對自地的厭離,是下地的對治,所以是無漏。 那麼,《毗婆沙論》中說近分定是結生心和死心,這如何不與煩惱相應的心無結生相違而導致近分定與味相應的過失呢? 此非如是,彼等是遮止等持位的煩惱,而非生起位的煩惱。為顯示此義,廣說’近分心’等。 有些說’三種’,是因為有結生心和有味定。 所謂’義各異’等,近分定是入根本定的因。 所謂’無差別故’,如初靜慮中有些有尋有伺,有些唯有伺,第二靜慮等則不如是,故彼處未說殊勝靜慮。 所謂’彼無樂不樂’,因彼處無三識身故無樂,因止觀劣故有功用引導故無喜。正因如此是難道,因為是有功用引導。 所謂’僅遮尋故’,因說’無尋殊勝靜慮’故。 所謂’緣此等持是無相等持’,從無相而生故名無相。 所謂’五境’,因境極能奪故,根不如是,故說境。 所謂’有為三相’,即生、老、無常。 有人說:相聲是因的異名,由此有無相無因的境法,故名無相。 有人說:因離時相故,涅槃是無相,緣此的等持是無相。

།སྟོང་ཉིད་བདག་མེད་སྟོང་ཉིད་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་བདག་མེད་པ་དང་། སྟོང་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ཉེ་བ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ལ། སྟོང་པའི་རྣམ་པ་ནི་བདག་གིར་ལྟ་བའི་གཉེན པོ་ཡིན་ནོ།།བདེ་བའི་རྣམ་པ་ལྷག་མ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་དག་དང་། འགོག་པའི་རྣམ་པ་རྣམས་ལས་གཞན་པ་བདེན་པའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །རྣམ་པ་བཅུ་ པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ་གཉིས་དང་།ཀུན་འབྱུང་དང་ལམ་རེ་རེ་ལ་རྣམ་པ་བཞི་བཞིའོ། །མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་དེའི་རྒྱུ་དག་གིས་ཡིད་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ཀུན་ འབྱུང་ནི།མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་དེའི་རྒྱུ་དག་སྟེ། དེ་དག་གིས་ཡིད་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྣམ་པ་དག་གིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་ཡིད་བྱུང་ལ། རྒྱུ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་དག་གིས་ཀུན་འབྱུང་ བ་ལས་ཡིད་བྱུང་བའོ།།གཟིངས་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་གཟིངས་དང་འདྲ་བ་ཡོད་པས་ན་དེ་ནི་གཟིངས་ལྟ་བུའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་གཟིངས་ལྟ་བུ་ཉིད་དེ། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་རྒལ་བ་དང་འབྲེལ་པས་ན། ལམ་ནི་གཟིངས་ལྟ་བུའོ། །ཇི་ལྟར་འདི་ལ་གཟིངས་ དང་འདྲ་བ་ཡོད་པ་སྟེ་སྟོན་པ་ནི་དོར་བར་བྱས་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ།དཔེར་ན་གཟིངས་ལ་བསྟན་ནས་ཆུ་བོ་རྒལ་བ་ནི་དེ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་དོན་བྱས་ཟིན་ཏེ་གཟིངས་འདོར་བ་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་དག་ལས་འདའ་བར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི།སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། ལམ་རྣམས་ལས་འདའ་བར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ནི་དེ་དག་ལས་འདའ་བར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ལས་འདའ་བར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་བཤད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ ཕྱིར་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་ཞིང་དེ་དག་ལས་འདའ་བར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་སྨོན་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྡུག་ བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་སྟོང་པ་དང་།བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་འཛིན་མོད་ཀྱི། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་དེ་ལ་ཡིད་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པ་དག་མེད་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡང་མཚན་ ཉིད་ཡིན་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པར་གཟུང་བཞིན་པ་ལས་ནི་ཡིད་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །དག་དང་དྲི་ མ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ།དག་པ་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །དྲི་མ་མེད་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སོ། །འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ནི་ས་བཅུ་གཅིག་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་ ཁྱད་པར་ཅན་དང་།བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པའི་དངོས་གཞི་བརྒྱད་ནའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ནི་གང་ན་ལམ་ཡོད་པ་ན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་མ་གཏོགས་པ་ས་གཞན་དགུ་ནའོ། །དེ་དག་དྲི་མེད་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་མོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཡང་ཡིན་ལ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཐད་དེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།

‘空性無我即空性’這句話的意思是,由於三摩地具有無我和空性的行相,因此它是對身見的對治。因為身見有兩種形態,所以無我的行相是對治我見,空性的行相是對治我所見。 ‘與其餘樂行相相應’這句話是指,除了空性、無我行相和滅諦行相之外,與其他諦行相相應的三摩地。 ‘是十種行相’這句話是指,無常和苦的兩種行相,以及集諦和道諦各有四種行相。 ‘因厭離無常、苦及其因’這句話是指,由於無常、苦及其因即集諦而生厭離。以無常和苦的行相而厭離苦諦,以因、集、生、緣的行相而厭離集諦。 ‘如筏’這句話是指,因為它具有如筏的性質,所以稱為如筏。其本質即是如筏,因為與渡越輪迴大海相關,所以道如筏。 至於’如何具有如筏的性質’,是說因為要捨棄的緣故。比如依靠筏渡河的人,並非要永住于筏,用完即可捨棄,這個道理與之相似。 ‘因為趣向超越彼等’這句話是指,趣向超越苦、集、道等。其本質即是趣向超越彼等,所以如此說。 這樣解釋:因為具有無常等行相的三摩地對苦等諦不生歡喜而趣向超越彼等,所以稱為無愿。 ‘因與涅槃相似’這句話是指,雖以空性和無我行相了知苦諦,但並不厭離彼苦諦。為什麼呢?因為與涅槃相似。空性和無我不僅是涅槃的特徵,也是一切法的共相。 正如不會厭離被認知為空性和無我的涅槃一樣,所以無愿三摩地不具有這些行相。 ‘清凈無垢’中,清凈是指順抉擇分位,無垢是指見道位。 ‘世間的存在於十一地’這句話是指,存在於欲界、未至定、殊勝靜慮以及八個根本定(四靜慮四無色定)中。 ‘出世間的存在於有道之地’這句話是指,除欲界和有頂外的其他九地。 ‘彼等即是無漏解脫門三種’這句話是指,解脫門不應該是有漏的,解脫門而又是有漏是不合理的,正因為是解脫門的緣故。

།འདི་དག་གི་རྣམ་པར ཐར་པ་འཇུག་པས་ན་དེ་དག་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཡིན་ནོ།།སྒོ་མོ་དང་འདྲ་བ་ནི་སྒོ་སྟེ། ཐར་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ལ་ཐར་པའི་སྒོ་བཤད་དོ། །གང་ཞིག་གང་གི་གཙོ་བོའི་སྒོ་མོ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་སྒོ་ཞེས་བྱའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་ དུ་གཞན་གཉིས་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ།།མི་སློབ་པའི་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་ལ། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེའི་རྗེས་ལ་སྐྱེས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁྱོད་ཀྱང་སྟོང་ངོ་ཞེས་མི་ སློབ་པ་དེ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ།ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་གིས་ཤིང་གི་རོ་མེར་བཅུག་ནས་དེ་ཚིག་པ་དང་། ཤིང་དེ་ཡང་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་བསྲེགས་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཞུགས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་ ལ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི།བདག་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པའི་རྗེས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་སྐྱོ་བ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་ནི་སྐྱོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྲིད་པ་བདག་མེད་པར་མཐོང་བ་དག་ལ་ཡང་མངོན་པར་དག་པ་ཡོད་དེ། འཁོར་ བ་སྟོང་པར་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའི། བདག་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་ནི་མི་བྱ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་ཆེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དབེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་གཅིག་པུ་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ལམ་སྟོང་པ་ མཐོང་བས་སྐྱོ་ནས་མྱུར་དུ་འགྲོ་བ་དེ་དང་འདྲའོ།།སྨོན་པ་མེད་པས་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་མི་རྟག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་ལ་དེའི་རྗེས་ལ་སྐྱེས་པའི་སྨོན་པ་མེད་པ་སྨོན་པ་མེད་པ་ནི་མི་སློབ་པ་དེ་མི་རྟག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་བར་ཡང་མ་ཡིན་ལ་རྒྱུ་ལ་སོགས་ པར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་།རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་། རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པ་དག་ཏུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པ་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གྱི་རྣམ་པ་རྣམས་སུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དེ་སུན་འབྱིན་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པས་ལམ་ལ་སྡང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་མི་རྟག་ པའི་རྣམ་པ་ལམ་ལ་སྡང་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ལམ་དང་རིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །མཚན་མ་མེད་པ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་མི་སློབ་པའི་མཚན་མ་མེད་པ་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ལ་ཞི་བའི་རྣམ་པར་དམིགས་སོ། །ཇི་ལྟར་འདིའི་ སོ་སོར་མ་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ཡིན་ཞེ་ན།མི་སློབ་པའི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ལངས་པ་ལ་དེའི་རྗེས་ལ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་འདའ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་དེ་དག་བྱུང་བར་མ་གྱུར་ན། མི་སློབ་པའི་མཚན་མ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་འབྱུང་བར་ འགྱུར་རོ།།མི་སློབ་པའི་མཚན་མ་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དེ་དག་རྐྱེན་མ་ཚང་བས་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པས་འགོག་པས་འགོག་པར་འགྱུར་ཏེ། །སོ་སོར་མ་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ལ་ཞི་བའི་རྣམ་པར་དམིགས་སོ། །འཇུག་པ་ཆད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞི་བའི་རྣམ་པ་ཁོ་ན་ ཡིན་ནོ།།ཟག་པ་མེད་པ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ཁོ་ན་ལ་དམིགས་སོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཟག་པ་མེད་པ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་མེད་ཅེ་ན། མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཞིག་འཕགས་པ་རྣམས་དང་མི་མཐུན་ པ་དེ་གཏན་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒྲིམས་ཏེ།ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ཞེས་སྔར་མཛོད་ཀྱི་གནས་དང་པོར་བཤད་ཟིན་ཏོ།

由於進入這些解脫之相,所以它們是解脫之門。如同門戶般稱為門,解脫之因稱為解脫門。某物是某事的主要門戶,則稱為其門。 因緣于空性故稱為空空性,其他二者也應如是說。 詳細說明’無學’。以空性觀想諸取蘊為空,以空空性于其後所生善根門中,無學者觀想’空性你也是空’。 譬如有人將木柴投入火中,木柴燃盡,如是以空性燒盡煩惱后,又以空性破除彼空性。此應于入空性行相后修習空性,而非於入無我行相后修習,因為彼與厭離相順。如見空性般見無我是令人厭離的。 見有為無我者亦有清凈,因為未見輪迴為空故。正因如此,此三摩地雖具二相,但稱為空性,而不稱為無我性,因為空性行相是極為遠離之因。譬如獨行者見空曠道路而生厭離迅速前行。 以無愿觀想諸取蘊為無常,其後所生無愿之無愿,即無學者觀想為無常。 非是苦,亦非因等者,‘等’即是集、生起、緣之行相,無漏法非是彼等相,因為彼非集等相之意。 彼非與苦相關,因為彼是趣向滅苦之道故。亦非道之諸行相,因為彼以破除行相而入故厭惡于道。此無常行相厭惡于道,故非道理等行相。 無相之無相三摩地是無學無相以無分別滅于寂靜行相而緣。 云何是此無分別滅?從無學無相三摩地起后,其後所有有漏剎那若未生起,則無學無相剎那將生起。 彼等無學無相剎那以緣不具足而無分別滅所滅,于無分別滅以寂靜行相而緣。因為是斷絕趣入之相故唯是寂靜行相。 因無漏中無擇滅故唯緣無分別滅。又為何無漏中無擇滅?因無違品故。如前已在俱舍論第一品中說明:為斷除與諸聖者相違之法而精進,與有漏法分離即是擇滅。

།འགོག་པ་དང་གྱ་ནོམ་པ་དང་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མི་རྟག་པ་ པ་ཉིད་ཀྱི་འགོག་པ་དང་ཐུན་མོང་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགོག་པའི་རྣམ་པར་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ནི་མི་སློབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་ལ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་དེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ཡང་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གྱ་ནོམ་པའི་རྣམ་པར་མ་ ཡིན་ཏེ།གྱ་ནོམ་པ་ནི་དགེ་བ་དང་དྲི་མ་མེད་པའོ་ཞེས་བཤད་ན། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གྱ་ནོམ་པའི་རྣམ་པར་མི་དམིགས་སོ། །བྲལ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་འགོག་ པས་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཕགས་པའི་ལམ་ལ་སྡང་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་སྡང་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དག་ཏུ་དེ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་གཉིས་ནི་སྟོང་པ་དང་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་དག་ཏུ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་སྡང་བར་རིགས་ན།གསུམ་པ་ནི་བཞི་པར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་སྡང་བ་ཉིད་དུ་རུང་ཞེ་ན། མི་སློབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་འཇུག་པའི་རྒྱུའི་ཆོས་ལ་བསྔགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་མེད་པ་དག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དེ་ལྟར་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་སྡང་བ་མ་ཡིན་པའོ།།མི་ནང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དག་གི་ནང་དུའོ། །དེར་ཡང་སྒྲ་མི་སྙན་མ་གཏོགས་པའི་གླིང་གསུམ་དུའོ། །སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཀྱིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། སྐྱེས་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། བུད་མེད་དག་ ཀྱང་ཚེའི་འདུ་བྱེད་འཇོག་པ་དང་གཏོང་བ་དག་ལ་དབང་བ་ཡིན་ནོ།།ལྷ་དག་གི་ནང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་མི་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ནི་ཤིན་ཏུ་གྱ་ནོམ་པ་ཡིན་ཡང་ན་བ་དང་རྒ་བ་དང་འཆི་བ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས། ནང་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཅི་ནས་ཀྱང་ རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་བྱ་བ་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཟག་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ལ་ཡང་མི་མཐུན་པར་འདུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བར་འདུ་བྱེད་འཇུག་པ་ལ་མི་མཐུན་པའི་འདུ་ཤེས་དེ་འདྲ་བ་འདྲེན་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་མི་དག་གི་ནང་ཁོ་ནར་སྐྱེད་ཀྱི་ལྷ་དག་གི་ནང་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷ་རྣམས་ ནི་ཕལ་ཆེར་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སོ་སོར་མྱོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་གཡོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་སློབ་པ་དང་། དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྣམས་བྱ་བ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ལམ་ལ་སྡང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་སྟེ།དེ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་ལ་བརྩོན་པ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་སུན་འབྱིན་པར་མི་ནུས་སོ། །ཉེར་བསྡོགས་བདུན་ནི་མ་གཏོགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེར་བསྡོགས་དག་མ་གཏོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཞི་བ་དང་རགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པས་སྤྱོད་ཡུལ་འོག་མ་དང་གོང་མ་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་སུན་འབྱིན་ནོ། །ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྒོམ་པ་ཀུན་དུ་བསྟེན་གོམས་པར་བྱས་ལེན་མང་དུ་བྱས་ན། མཐོང་བའི ཆོས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཤེས་རབ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་དང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་དང་གཞན་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། ། འདི་ནི་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། འདི་སྐད་དུ་དགེ་སློང་གནས་བརྟན་གང་ཞིག་དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། ཚངས་རིས་པ་གང་དག་དེར་སྐྱེས་པ་དེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་རམ། བསམ་པ་འམ། ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་འགའ་ཡང མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

關於’非滅、非殊勝、非出離之相’的解釋:由於與無常性的滅是共同的緣故,所以不是滅相。若不如此,則無學聖者的殊勝等持就不會以此為所緣,因為取蘊也是無常的緣故。 由於是無記法,所以不是殊勝相。如經中所說:‘殊勝是善法和無垢’,而不經觀察的滅是無記法,因此不以殊勝相為所緣。由於非離系,所以不是出離相,因為不經觀察的滅並非從輪迴中出離。 關於’厭惡聖道’的解釋:如何厭惡?因為背離空性等諸相。首先,其他兩種等持是以空性和無常相緣于聖道,所以厭惡聖道是合理的。但第三種等持歸入第四種,是緣于無為法,如何能成為厭惡聖道?因為讚歎無學等持不入的因法。 ‘無漏者則不如此’是說無漏等持不會這樣厭惡聖道。 ‘人中’是指在人道中。其中是指除北俱盧洲外的三洲。由男女所生,不僅是男人,女人也有能力保持和捨棄壽行。 ‘在天界中’的解釋:因為人的身體雖然殊勝,但仍是病、老、死等的所依,如同內等,所以瑜伽行者爲了完成所作而入無漏行時也會產生不順想,引發這種對行的不順想。因此只在人道中生起,而不在天界中,因為諸天大多以善業異熟感得無過失之身。 ‘對不動’是說,因為有學和時解脫阿羅漢還有餘事要做,所以不會厭惡聖道。‘其他阿羅漢則不然’是指時解脫阿羅漢,因為他們精進守護聖道,所以不能摧毀。 ‘除七近分’是說除第二禪等的近分定,因為它們以寂靜、粗重等相入,對上下地決定,所以能摧毀聖道。 關於’復有四種修等持’的廣說:若於等持多修習、串習、數數修習,有得現法樂住,也有得天耳通智見,也有得慧分別,也有得漏盡。因為這是第一種,所以說’其他諸種’是指第二等。 這也能得後世安樂住,如經中說:‘長老比丘所體驗的離生喜樂,與生於梵天界者所體驗的喜樂,二者之間沒有任何差別、意樂或區分。’

།དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ཁོ་ནར་ཅིའི་ཕྱིར་བཤད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ངེས་པ་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་བདེ་ བར་གནས་པ་ནི་ངེས་པ་མེད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་། གོང་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ཁོ་ན་བཤད་ཀྱི། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་འདོད་ པའི་བདེ་བ་ལ་འདུན་པ་བཟློག་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།ཚེ་ཕྱི་མའི་བདེ་བ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་འདིར་སྔར་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིས་དེར་སྐྱེའོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཟེར་རོ། །ཡང་བསམ་གཏན་ཐམས་ཅད་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་བཞིན་ དུ་ཡང་མདོ་ལས་དང་པོ་ཁོ་ནར་བཤད་ཅེ་ན།རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ཉེས་པ་མང་བ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་དེའི་བདེ་བས་བློ་ལྷག་པར་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་ངལ་ཞིང་སྐོམ་པ་ཆུ་རྙོག་པ་ཅན་གྱིས་ཚིམ་པ་བཞིན་ནོ། །འཕགས་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་བ་དམིགས་པའི་ཡང་ཕྱིར་ ཏེ།འདིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དགུ་དང་། འབྲས་བུའི་ལམ་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུས་བསྡུས་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པས་དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བཤད་དོ། །མིག་གི་མངོན་ཤེས་མཐོང་འགྱུར་འདོད། ། ཅེས་བྱ་བ་ལ། འབྲས་བུ་ལ་རྒྱུ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། ལྷའི་མིག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ།སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བློ་དབྱེ་འགྱུར། ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་དེ་དག་ནི་ ཁམས་གསུམ་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནས་བཟུང་སྟེ།མི་སྡུག་པ་དང་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་འབྱུང་བ་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཅི་རིགས་པར་ཐོས་པ་དང་། བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་དང་། ཐོད་ རྒལ་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་།ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཆོས་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་མངོན་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་གནས་ཐོབ་པ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་གཅོད་པའོ། །འདིར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྦྱོར་ བ་ལས་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ཉེ་བར་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ།།བསམ་གཏན་བཞི་པའི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་གཏོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ བདག་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་བར་གཏོད་པ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ཉེ་བར་གཏོད་པ་སྟེ།བདག་ཉིད་ཆེད་དུ་མཛད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཁོ་ན་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ ཆུབ་མངོན་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་གི་དམིགས་པ་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ཡིན་པས་སོ། །གཞན་དག་ན་རེ་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་པ་དག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ།

如果問為什麼只說現世安樂住呢?為此說’因為來世安樂住是不確定的’。一切諸佛等都是現世安樂住,但並非一切都確定來世安樂住。為什麼呢?因為對於退失、上生和般涅槃者來說是沒有的。因此只說現世安樂住,而不說來世安樂住。 其他人說,爲了使執著現世的人們轉離欲樂而修習禪定之樂,因為來世安樂依賴於現世。如此也說過’此處先入定者後生彼處’。 又問,既然一切禪定都是現世安樂住,為何經中只說第一禪呢?瑜伽師從多過患的欲界超越出來,以其樂而心得滿足,如同在荒野中疲勞口渴時以渾濁水得到滿足一樣。 也是爲了證得一切聖道之樂,此處包含一切菩提分法、九遍知、沙門果道果所攝及三界對治,所以說此為現世安樂住。 關於’欲得天眼通見’,是以果標因,因為天眼通不是修習禪定,而是修習禪定的果。 ‘知’與’見’,其中’知’是與意識相應的智慧,因為分別’這些眾生具有身惡行’等。‘見’是與眼識相應,因為無分別。 關於’修習所生慧分別’,這些是從三界欲界行的無表戒開始,不凈觀、入出息念等,以及聞思修所生、無漏、解脫門、超越等至、漏盡通等,以這些法增長智慧。‘修習所生’是區別于生處所得。此處由於與禪定相應,故假說修習禪定於修習所生功德。 第四禪金剛喻定隨順相應及其眷屬,即是修習漏盡定。 關於’自身專注’,是指為自身而作。 因此只說第四禪,是因為佛世尊依止第四禪而現證無上正等菩提。 因為緣無量眾生,是說他們的所緣是無量眾生。其他人說,因為成辦無量福德,及因為有無量可意果報,所以稱為無量。

།གནོད་ སེམས་ལ་སོགས་གཉེན་པོའི་ཕྱིར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། མདོ་ལས་བྱམས་པ་བསྟེན། གོམས་པར་བྱས། ལན་མང་དུ་བྱས་ན་གནོད་སེམས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བ་སྤོང་བར་འགྱུར། དགའ་བ་ནི་མི་དགའ་བ་སྤོང་བར་འགྱུར། བཏང་སྙོམས་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་གནོད་སེམས་སྤོང་ བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་བཞི་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། མ་ཚང་བ་དང་ལྷག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་མི་སྡུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་དང་། རྣམ་པར་དམར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་བཏང་སྙོམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྡུག་པའི་མཚན་མ་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། བཏང་སྙོམས་ནི་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་མཚན་མ་ལ་མ་རེག་པར་སེམས་ཅན་ཙམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་བཏང་སྙོམས་ཡིན་ནོ།།ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཟེར་རོ། །འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་། བསྙེན་བཀུར་དང་། རེག་བྱའི་སྒོ་ནས་འབྱུང་ལ། མི་སྡུག་པ་ཡང་དེ་སུན་འབྱིན་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པས་འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་ པོར་རིགས་ལ།བཏང་སྙོམས་ནི་ཕ་དང་མ་དང་བུ་ལ་སོགས་པ་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་ཙམ་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱམས་པ་ལྟར་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །གནའ་རབས་དག་ན་རེ་དགའ་བ་ཡིད་བདེ་བའི་རང་བཞིན་ ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།གཞན་དག་ན་རེ་དགའ་བ་ནི་དགའ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོས་བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །བཏང་སྙོམས་མ་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་ངོ་། །མ་ཆགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གནོད་སེམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ སྨོས་ཏེ།གནོད་སེམས་ནི་ཆགས་པས་དྲངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པའི་སྒོ་ནས་བྱུང་བའི་གནོད་སེམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བཏང་སྙོམས་ཡིན་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །བྱམས་པ་དང་བཏང་སྙོམས་དག་གནོད་སེམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་མཚུངས་ཀྱང་ཁྱད་པར་འདི་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བྱམས་པ་ནི་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ གནོད་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་ལ།བཏང་སྙོམས་ནི་མ་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཛའ་བས་སྐྱེད་པའི་སྡང་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་གཉི་གའི་རང་བཞིན་ཡིན་ན་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་བར་མར་གནས་པའི་མ་ཆགས་པ་དང་ ཞེ་སྡང་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་སྒྲ་བརྗོད་ཀྱི།ཆོས་གཅིག་ཆོས་དུ་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ནི་མེད་དོ། །འདི་སྐད་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པར་མི་བྱེད་ལ། ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའོ། །གཞན་དག་ན་རེ་བྱམས་པ་ནི་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་འབྱུང་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་དང་འདྲ་བར་ གནས་པའོ།།སྙིང་རྗེ་ནི་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་མངོན་པར་མི་དགའ་བའོ། །དགའ་བ་ནི་གཞན་གྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་གིས་དགའ་བའོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་དག་ལ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་དག་ལ་མི་གཏོང་བའོ། །བར་མར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་བཏང་སྙོམས་ སུ་འདོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ།།དེ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། དེ་རྣམས་ལ་བདེ་བ་དེ་ཡོད་པས་ན་དེ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་དང་མི་ལྡན་པ་སྟེ། མི་ལྡན་པ་དེ་རྣམས་ལའོ། །གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བར་ཤོག་ ཤིག་སྙམ་པ་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བསམ་པའི་ཕྱིར་རོ།

‘對於害心等的對治’這句話是說,經中說道:如果修習慈心,熟習慈心,多次修習,就能斷除害心。悲心能斷除損害心,喜心能斷除不喜,舍心能斷除欲貪和害心。 因此,正好是四種,不多不少。色貪的對治是不凈觀,這是因為通過觀想腐爛、變紅等相而背離。淫慾貪的對治是舍心,這是因為淫慾貪是由對眾生過分執著可愛相而起,而舍心是不執著可愛不可愛相,只是了知眾生的本質。因此,淫慾貪的對治是舍心。毗婆沙師如是說。 詳細來說,淫慾貪是從色相、形狀、承事和觸感而生,不凈觀也是以破除這些方式而入,所以適合作為淫慾貪的對治。舍心是因為不分別父母子女等,只是執持眾生的本質,所以是其貪慾的對治。 悲心也與此相似,是指如同慈心一樣是無嗔的自性。古代有人說喜心是喜悅的自性。其他人說喜心是與喜共同運作的極喜,是行蘊所攝。 舍心是無貪的自性。有人認為,既然是無貪的自性,就不應該成為害心的對治。對此回答說,因為害心是由貪引生的。由貪而生的害心以舍心為對治,所以並不矛盾。 雖然慈心和舍心都是害心的對治,但區別在於:慈心因為是無嗔的自性,所以是一切害心的對治;舍心因為是無貪的自性,所以是由親愛而生的嗔恨的對治。 這兩種自性都可以,為什麼呢?因為是貪和嗔的對治。這裡所說的舍心是指處於中庸狀態的無貪無嗔的自性,而不是說一法具有多法的自性。這將會說明’不執著也不嗔恨’的道理。 其他人說:慈心是從內心深處對一切眾生如同對待自己一樣安住。悲心是對他人的痛苦不生歡喜。喜心是對他人的圓滿功德而生歡喜。舍心是對利益和損害的因緣不執著。 處於中庸是指以捨棄利害的方式。‘對於不具足這些的眾生’詳細來說,具足是指具有那些快樂,不具足是指不具有這些的眾生。‘心想愿他們獲得’是指愿眾生獲得快樂,愿他們解脫痛苦。

།ཡང་ན་བསམ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་བསམ་པ་ནི་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་བསམ་པ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་ བ་འཁོར་དང་བཅས་པའོ།།བསམ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་བསམ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། མོས་པར་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །མོས་པའི་འདུ་ཤེས་ནི་མོས་པར་འདུ་ཤེས་པ་སྟེ། །གང་གི་ཕྱིར་བདེའོ་སྙམ་པའི་མོས་པ་དེ་དེ་ཁོ་ན་ ལྟར་འདུ་ཤེས་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་ཀྱི་ཉེས་པ་མེད་དོ།།གལ་ཏེ་མི་དགེ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགེ་བ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་ནིའོ། །མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་དགེ་ བའི་རྩ་བ་ཡིན་ཞེ་ན།དགེ་བའི་རྩ་བ་ཉིད་ལ་རྒྱུར་གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་བདེ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་དུས་གཞན་དུ་གནོད་སེམས་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེའི་དབང་གིས་སུ་ཡང་བདེ་ བར་མི་འགྱུར་བས།དེ་བསྒྲུབ་པའི་ངལ་བ་དོན་མེད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྒོ་ནས་གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་རྣམ་པར་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། ཁམས་གང་ན་དགྲ་བོ་དང་མཛའ་བོ་ དང་བར་མར་གནས་པ་དང་།སེམས་ཀྱི་གནོད་སེམས་དང་ཆགས་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་དང་། གང་དག་ལ་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་སྲིད་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་དེ་དག་གི་ཡུལ་ཡིན་པས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་མེད་དོ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཡུལ་ནི་ཡིན་ནོ། ། གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་ཤེ་ན། སྣོད་ཀྱིས་སྣོད་ལ་གནས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་སྟེ། གནས་ཀྱིས་གནས་ཅན་བསྟན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། སྣོད་དང་མཚུངས་པར་རོ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་ན་གནས་པ་དག་ལ་མོས པ་འཇུག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དགའ་བ་བསམ་གཏན་གཉིས་ན་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་གི་ལྟར་ན་དེ་དག་བསྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པ་དང་། དགའ་བ་ཡིད་བདེ་བའི་དབང་པོ་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དག་ན་དགའ་བ་ཡོད་ཀྱི། གོང་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཡིད་ལ་ བདེ་བའི་དབང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་ནི་དྲུག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། རགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ངེས་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་གཞན་གྱི་ཉེར་བསྡོགས་དག་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་མ་གཏོགས་ པ་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞིའི་ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་མཉམ་པར་བཞག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་དངོས་གཞི་དང་སྦྱོར་བ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པ་ཡིན་ལ། འགའ་ཞིག་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པ་ཡིན་ཞིང་། ཁ་ཅིག་གི་ནི་དངོས་གཞིའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་སྦྱོར་བའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་དེ། ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དེས་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པ་དག་ནི་ས་དགུ་པ་སྟེ། དངོས་གཞི་དང་སྦྱོར་བས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དག་ནི འདོད་པར་གཏོགས་པའོ།།ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། བསམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་དག་གོ། །བསམ་གཏན་དངོས་གཞིའི་ས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བའི་ལམ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་ན། དངོས་གཞི་དག་པ་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དག་སྤོང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་འཇུག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ནོ།

或者說,正確的發心不會變成顛倒。其中發心是指無嗔恨的發心、善法,即愿眾生獲得安樂的心及其伴隨的心所。由於發心不顛倒,所以不會變成顛倒。 那麼,為什麼說發心是不顛倒的呢?因為有信解想,所以這樣說。信解想就是對信解的認知,因為對安樂的信解就是如此認知,而不是其他,所以沒有顛倒的過失。 如果有人認為這是不善的話,就是說如果認為因為是顛倒所以不是善,那麼這是不對的。為什麼不對呢?因為這是善根。 怎麼是善根呢?因為善根本身是對治嗔恨等的因,這樣說是因為當想著愿眾生獲得安樂時,其他時候就不會生起嗔恨。其他方面也是如此。 如果說因為這樣做也不能讓任何人獲得安樂,那麼為此付出的努力不是毫無意義嗎?不是毫無意義的,因為通過這種方式能夠降伏嗔恨等過失。 其中’所緣’是指緣欲界眾生,即在某一界中有敵人、親人和中立者,有心的嗔恨、貪著和不和,有利益、損害和舍,正是這些才是他們的對境,所以無量心不緣色界和無色界。但大悲心則可以緣。 如果是緣眾生,那麼為什麼說’專注一方’呢?這是以器說明住器者,意思是以處說明住處者。即對與器相應、成為一味的眾生生起信解,這是詞義。 ‘喜在二禪中’,按照某些人的觀點,這些是由修行而生,喜是意樂根,按照他們的觀點,初禪和二禪中有喜,而上面則沒有,因為沒有意樂根。 ‘其餘在六中’是說因為是等持的緣故所以不在欲界中,因為一定緣粗重等的緣故所以不在其他禪定的近分定中。 ‘有些說在五中’是說除了未至定以外都是根本定地的緣故。 關於’等持、不等持、根本定和加行’的說法,慈等有些是等持地,有些是不等持地,有些在根本定階段,有些在加行階段,即在近分定階段,這是詞義。 其中等持地有九地,因為包含根本定和加行。不等持的屬於欲界。 是什麼呢?因為是由思維而生,所以是由加行而生的。 ‘因為是根本禪定地’是說如果以斷除之道斷除煩惱的話,清凈根本定是不能斷除煩惱的。已離貪者也不入根本禪定,因此不是他們的斷除。

།རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་གང་དག་མི་ལྕོགས་པ་མེད་པ་མ་གཏོགས་པ་ས་ལྔ་པ་དག་ན་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དེའི་ལུགས་ཀྱིས་ནི་དེ་ལྟའོ། །གང་དག་གི་ལྟར་ན་དྲུག་གམ་བཅུ་ན་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དེ་ དག་གི་ལུགས་ཀྱིས་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དེ་ཁོ་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་ན། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྤོང་ངོ་། །སྤོང་བའི་ལམ་ནི་སེམས་ཅན་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ ཅི་ཞེ་ན།ས་འོག་མའི་ཆོས་དུས་གསུམ་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །རགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དེ་དག་གིས་ན་དེ་དག་གི་སྤང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྤོང་ན། ཇི་ལྟར་གནོད་སེམས་ལ་ སོགས་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་བཤད་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་དང་། མི་ལྕོགས་པ་མེད་པའི་ས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་གནོན་ལ། བསམ་གཏན་དངོས་གཞིའི་ས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ སྤངས་པ་ཐག་སྲིང་བར་བྱེད་དོ།།དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་[(]འདད་[,]འདོད་[)]པའི་ཁམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །དངོས་གཞི་ཚད་མེད་པ་དང་འདྲ་བ་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། རང་བཞིན་དང་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། དུས་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་དེ་རྣམས་རྣམ་པར་མནན་ ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མེད་པ་དེ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་རྣམས་སོ།།སྤོང་བའི་ལམ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །རབ་ཏུ་སྤོང་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཐོབ་པ་གཅོད་པར་བྱེད་པའོ། །རྐྱེན་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ནི་དེའི་དམིགས་པ་ཡུལ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་རྙེད་པ་ནི་དེ་དག་ མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའོ།།མི་བརྫི་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཛའ་བོའི་ཕྱོགས་ཆེན་པོ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་ཆོས་དང་ལུས་མཉམ་པ་སྟེ། གང་ཞིག་མེད་ན་གནས་པར་དཀའ་བའོ། །འབྲིང་ནི་མཛའ་བ་དང་ཟས་དང་ཆོས་དང་འབྲེལ་པའོ། །ཆུང་ངུ་ནི་ཕན་འདོགས་པ་དང་ཟས་ དང་འབྲེལ་པ་གང་ཡིན་པའོ།།དེ་བཞིན་དུ་དགྲ་བོའི་ཕྱོགས་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཆེན་པོ་གྲགས་པ་དང་། འཚོ་བ་དང་། ཡིད་ཕེབས་པ་དང་རྩ་ལག་འཕྲོག་པར་བྱེད་དོ། །འབྲིང་ནི་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་འཕྲོག་པར་བྱེད་པའོ། །ཆུང་ངུ་ནི་མཛའ་བཤེས་དང་འཁོར་གཡོག་གི་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་འཕྲོག་པའོ། །ཐ་མལ་ པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།སྔར་མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། མཐོང་ཞིང་ཐོས་ཀྱང་མ་འདྲིས་པ་དང་།[་(]འདིས་[,]འདྲིས་[)]ཀྱང་ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་ལས་དང་པོ་དང་འདི། སེམས་ཅན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་དག་ལ་སྦྱོར་བ་བྱེད་དོ། ། གང་གི་ཚེ་དེ་མཛའ་བ་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་བཞིན་དུ་དགྲ་བོའི་ཕྱོགས་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་བདེ་བར་མོས་པ་མི་ལྡོག་ལ། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་བྱམས་པས་རྒྱས་པར་བྱེད་དོ། །སྔོན་གྱི་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་འབྲས་བུ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བ ཀུན་དུ་ཆད་པ་ལ་ཡང་སྔོན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དབང་ཆེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་མཐོང་ནས་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་བཟུང་བར་ནུས་ལ།དེ་བཞིན་དུ་རང་སངས་རྒྱས་ལ་ཡང་སྔོན་གྱི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་འབྲས་བུ་དབང་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་མཐོང་ནས་སྐྱོན་བཟུང་བར་ནུས་སོ། །སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་ལ་ཡང་དེ་ བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་མོས་ཤིང་སྙིང་རྗེ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །དགའ་བར་གྱུར་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་མོས་ཤིང་དགའ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་ཐ་མལ་པའི་ཕྱོགས་ནས་རྩོམ་མོ། །ཐ་མལ་པའི་ཕྱོགས་ནི་བཏང་སྙོམས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་གྱི་གཞན་ གཉིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།སྲེད་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། དེ་དག་གི་གཉེན་པོའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

暫且如此,除了不可思議之外,有人主張在第五地中存在,依照他們的觀點是這樣的。按照有人主張在第六或第十地中存在的那些人的觀點,說’爲了作意勝解’,如果僅僅以作意真實性而斷除煩惱,那麼慈等是勝解作意,所以它們不能斷除煩惱。斷除之道也不是緣現在有情為所緣,那麼是什麼呢?是緣下地三世法為所緣。具有粗等行相和苦等行相,因此由這些原因,它們不是所斷。 如果它們不能斷除煩惱,那麼為何說它們是害心等的對治呢?為此說’以它們的加行’。其中,慈等界和不可思議地的諸法能夠鎮伏害心等煩惱,根本禪定地的諸法則能使已斷的煩惱遠離。爲了顯示這一點,廣說’慈等欲界’等。‘與根本無量相似’是指因為自性、所緣、行相和時間相似。‘它們鎮伏彼等’是指以這些無量鎮伏那些煩惱。 ‘以斷道’是指以無間道。‘徹底斷除’是指切斷其得。‘具足緣力’是指其所緣境。‘獲得彼等’是指現前。‘不被壓制’是指它們不再生起。大友方是指生、法和身體相同,若無此則難以安住。中等是指與友、食物和法相關。小是指與利益、食物相關者。 同樣,敵方也有三種:大敵奪取名聲、生計、安樂和眷屬。中等是奪取生活資具。小是奪取親友和眷屬的生活資具。平常方也有三種:未曾見聞者,見聞而不熟悉者,熟悉但無利害關係者。如是,初業瑜伽師對這些分為三類的有情修習。 當他對大敵如同大友般生起不退轉的安樂勝解時,然後逐漸以慈心遍及一切世間。‘通過觀察往昔福德與非福德果報之門’是說,即使對於斷絕善根者,也能見到其往昔福德果報如大權勢等,從而能夠把握其功德;同樣,對於獨覺,也能見到其往昔非福德果報如微小權勢等,從而能夠把握其過失。 ‘悲和喜也是如此’,是指以’愿其離苦’的勝解而修習悲心。以’愿其得樂’的勝解而修習喜心。舍是從平常方開始。平常方與舍相應,而其他二者則不然,因為它們是貪慾、嗔恚及其對治的所依。

།བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་མ་གཏོགས་པ་མི་དག་གི་ནང་དུ་སྐྱེད་ཀྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་གསུམ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གསུམ་པ་དང་བཞི་པར་ སྐྱེས་པ་དང་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཚད་མེད་པ་གསུམ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་པོའོ་ཞེས་རྒྱས་པར་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །འདི་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་མི་སྡུག་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་ བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།འདོད་ཆགས་ལྷག་པའི་ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ལས་བརྩམས་ནས་སྲིད་པར་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གྲངས་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཁ་དོག་གི་གཉེན་པོར་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡིན་ལ། བསམ་གཏན་དང་པོའི་ ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་ས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡིན་ཏེ།རྣམ་པར་ཐར་པ་འདི་གཉིས་ཀྱང་། ཐག་བསྲིང་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྨྲས་པ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ན་ཁ་དོག་གི་འདོད་ཆགས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། མིག་ གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གང་ཞིག་ཡུལ་གང་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་ངེས་པར་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར། དེ་དག་ནི་ཁ་དོག་ གི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ།།གསུམ་པ་མཐའ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནི་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་ན་མེད་ལ། གསུམ་པ་ན་ཡང་མེད་དེ། བདེ་བའི་སྙིང་པོས་བསྐྱོད་པས་དེ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་བསམ་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུམ་པ་ནི་ཐ་མ་ཁོ་ནར་ངེས་ པར་བྱས་ལ།དེ་ཡང་མ་ཆགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆགས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་འཁོར་དང་བཅས་ན་ཕུང་པོ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་གཟུགས་སོ། །གཞན་ན་ཡང་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་ སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་བསམས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་ན་རེ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི། གཟུགས་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ རྣམས་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འཐོབ་ཀྱི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འོག་མ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་དོན་ནི་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དང་པོ་དག་ནི་ཁ་དོག་ གི་འདོད་ཆགས་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་བྱེད་དོ།།གསུམ་པ་ནི་མི་སྡུག་པ་ལའོ། །གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ནི་འཇུག་པ་འོག་མ་དང་། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་བྱེད་དོ། །འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བའམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདུ་ཤེས་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚོར་བ་ལ་རྒྱབ་ ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་དག་ན་རེ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་གང་ ཞིག་ཡོད་ན་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་དག་གིས།ཁམས་གསུམ་གྱི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དག་གིས་ཀྱང་བསམ་གཏན་དང་པོའི་དངོས་གཞི་ཡང་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་པ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་དེ་ལས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་བས་ཀྱང་ཆོས་ཕྲ་བར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་འགོག་པ་ལ་དམིགས་ནས་ཆེས་ཕྲ་བར་བྱེད་པའོ།།ཅི་རིགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་ས་པ་སྟེ། གཉིས་ཀྱི་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་སྟེ། རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

除北俱盧洲外,在人間出生,其他地方則不會,因為是由串習力而生。 ‘具三定’是指在第三禪和第四禪中出生的,因為沒有喜和樂,所以一切都具足三種無量。 ‘八解脫’是指’有色觀色,此為第一解脫’等,如經中廣說。 ‘此二種方式如不凈觀般了知’是指針對貪著色相的貪慾對治,應當廣說。 ‘如其次第’是指,對治欲界色相貪著的是初禪地的解脫,對治初禪色相貪著的是二禪地的解脫,應知這兩種解脫也是遠離對治。 若問:‘如何知道二禪等地沒有色相貪著?‘因為沒有眼識的緣故。 若於某境離貪,則必定於能取彼境之識亦離貪,而二禪等地無眼識等,因此可成立彼等離色相貪著。 ‘第三在末’是指,妙解脫在初禪和二禪中沒有,在第三禪中也沒有,因為被樂的本質所動,不可能對之生起背離之心。 因此第三確定唯在最後,而且是無貪的,因為是貪的對治。 ‘彼等若具眷屬則是五蘊自性’中,此處色蘊是隨順色。 ‘其他地也有不等引’是指針對異熟生的心和心所而言。 其他人說這不是,因為是就善法而言。 ‘近分解脫道等’廣說是指,無色解脫的近分解脫道也獲得解脫之名,而無間道則不是,因為緣下地。 ‘解脫的含義是背離之義’中,前二者是背離色相貪著,第三是背離不凈,無色解脫是背離下地入處和一切所緣。 ‘想受’是指背離想和背離受。 ‘背離一切行’是指背離一切所緣入處之義。 其他人說’因為從等至障解脫’中,等至障是指若有此障則心不調順,即使三界離貪者也不能生起初禪根本定,從此障解脫即斷除,故稱解脫。 ‘較此更細微’是指緣滅而成更細微。 ‘隨應’是指初禪和二禪地,二者是不悅意的,因為緣染污等。

།གསུམ་པ་ནི་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྟེ། སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ས་པ་ དང་གོང་མའི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་དམིགས་པ་ནི་རང་གི་ས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་།རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པའི་ས་པ་ཡིན་གྱི། ས་འོག་མ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་མེད་དངོས་གཞི་དགེ་རྣམས་ཀྱི། །སྤྱོད་ཡུལ་ཟག་བཅས་འོག་མ་མིན། ། ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལྷག་མ་དག་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡི་རྒྱུ་དང་འགོག་པ་དག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི། རང་གི་ས་པ་དང་ས་གོང་མའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི་ས་འོག་མའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་དེའི འགོག་པ་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རྗེས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཅི་རིགས་པར་རང་གི་ས་དང་གོང་མ་དང་། ས་འོག་མས་བསྡུས་པའོ། །སོ་སོར་མ་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ གཟུགས་མེད་པའི་དགེ་བ་རྣམས་ནི་མི་སློབ་པའི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ།ཉེར་བསྡོགས་གསུམ་ནི་མ་གཏོགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མ་མེད་པ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ཡང་། མི་སློབ་ པའི་མཚན་མ་མེད་པའི་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པས་འགོག་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།ནམ་མཁའ་ཡང་གཅིག་གི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བའི་སྙིང་པོས་བསྐྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདེ་བའི་སྙིང་པོ་ནི་བདེ་བའི་སྙིང་པོ་སྟེ། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེས་བསྐྱོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གཡོ་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལ་བདེ་བར་གྱ་ནོམ་པས་ཀུན་ཏུ་གཡེངས་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་བསྐྱེད་པར་མི་ནུས་ཀྱི་དེ་དང་འདྲ་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ།།རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་དག་བསྡུའོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་སྨོན་ནས་ཤེས་པ་དང་། སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དག་བསྡུའོ། །དེ་ཡང་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ནི་དངོས་པོ་གང་ཞིག་ཇི་ལྟར་མོས་པ་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་སྟེ། དཔེར་ན་ནས་གསེར་དུ་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་ནི་དངོས་པོ་བསྟན་པ་དུས་ཐུང་ངུ་དེ་སྲིད་ཙམ་དུ འཇོག་པའོ།།ཚེ་གཏོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་དག་ཏུ་རི་རབ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གསུམ་པ་དང་བརྒྱད་པ་དག་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི། སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས་ གནས།ཞེས་གསུམ་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་བཤད་ལ། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་ཞེས་བརྒྱད་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེའོ། །རྫོགས་ པར་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེའོ།།གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་ཁམས་དང་སའི་མཐའ་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དང་པོ་དང་གཉིས་པ་དག་པས་གསུམ་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། གནས་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཐར་ པའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཡིན་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གསུམ་པ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་བཤད་དོ།

第三是悅意的,因為是以可愛的行相而入。所謂’自地和上地的苦’,是指空無邊處解脫的所緣是自地的苦,以及識無邊處等地的苦,而非下地的苦。如說:‘無色根本善,所緣有漏非下地。‘同樣,對其餘無色解脫也應如理而說。所謂’彼之因及滅’,是指以自地和上地的苦之因即集諦和滅諦為所緣,而非以下地的苦之因及其滅為所緣。所謂’一切隨順隨知分之道’,是指隨應攝屬自地、上地和下地。‘也是無分別滅’是指,無色解脫諸無色善法是緣于無學無相三摩地的無分別滅,如說:‘除三近分地’。雖然無相是無相三摩地的本體,但是緣于無學無相無分別滅。 ‘虛空也是一者所攝’是指,空無邊處解脫是有漏所緣。‘因為被樂之精髓所動’中,樂之精髓即是樂之精要,意為一切樂中最殊勝的意思。由此所動即被其搖動。因為在第三禪中被殊勝樂所散亂,故不能生起解脫,但能生起與之相似的善根。 所謂’解脫等’中,‘等’字所攝即是勝處等。所謂’為成就無煩惱等功德’中,‘等’字所攝即是愿智、無礙解等。其後廣說’此復由何’,其中轉變事物是指將某物如所欲轉變,如將大麥變成黃金。加持是指將所示現的事物暫時安住。所謂’舍壽等’中,‘等’字所攝即是須彌入微塵等。 廣說’為何唯說第三與第八’,即解釋在第三禪說’以身證得妙樂解脫而住’,在第八說’以身作證滅受想定而住’。其中’作證已’即是證得。‘圓滿已’即是入定。‘因為是主要的且住于界地之邊際’是指,因為第三較前二者為主要,因為從轉依門中斷除一切色解脫障,雖是妙樂解脫但煩惱不生。因此說在第三禪中現證。

།དེ་བཞིན་དུ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྒྱད་པ་ལ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་བཤད་དེ། འདི་ལྟར་གནས་གྱུར་པའི་སྒོ་ནས་གཟུགས་ ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ལྷག་མ་དག་པས་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ།།བསམ་གཏན་བཞི་པ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་མཐའ་དང་ས་སྟེ། གཟུགས་ཅན་གྱི་ས་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་ཡིན་ལ། དེ་ན་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་པ་ཡོད་པས་དེ་ཁོ་ན་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་བཤད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ཁམས་ཀྱི་མཐའ་དང་ས་སྟེ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ས་རྣམས་ཀྱི་མཐའ་ཡིན་ལ། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་པ་ཡང་དེའི་ས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་བཤད་དོ། །གཞན་དག་ན་རེ་མདོ་གཞན་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་བཤད་དེ། མདོ ལས་ཆོས་བརྒྱད་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་སྟེ།རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དོ་ཞེས་གསུངས་ལ། ཡང་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་མདོ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་པ། དེ་ལས་གཞན་པའི་མདོ་ཐམས་ཅད་ལས་གཉིས་ཁོ་ན་ལ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དྲི་བ་དང་ལན་འཐད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནང་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ ཆེན་པོ་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ངན་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའོ་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འབྱུང་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆུང་ངུ་ཁ་དོག་ བཟང་པོ་དག་།ཁ་དོག་ངན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་གསུམ་པའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ཆེན་པོ་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ངན་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། དེ་དག་བཞིའོ། །གཟུགས་མེད་པར འདུ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྔོན་པོ་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྟོན་པ། འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བ་དཔེར་ན་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་གམ་ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་རས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྔོན་པོ་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་སྔོན་པོ་ལྟ་ བུར་སྟོན་པ་འོད་སྔོན་པོ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་ལྟ་ཞིང་གཟུགས་དེ་དག་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནས་ཤེས།ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་འདུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལྔ་པའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སེར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ རྒྱས་པར་འབྱུང་ཞིང་དཔེར་ན་དོང་ཀའི་མེ་ཏོག་གམ་ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་རས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སེར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ།འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་དམར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་དཔེར་ན་བན་ དུ་ཀའི་མེ་ཏོག་གམ།ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་རས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དམར་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་། རྒྱས་པར་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བདུན་པ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་ངོ་། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ ན་སྐར་མ་པ་བ་སངས་སམ།ཡུལ་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིའི་རས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །དམིགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དག་གོ། །ཐམས་ཅད་པས་གྱ་ནོམ་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་ཡང་ཁ་དོག་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པའི་དགེ་བའི་རྩ་ བ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ།རྒྱན་སྣ་ཚོགས་པ་སར་པས་བརྒྱན་པའི་འབངས་རྗེ་བོས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་བཞིན་ནོ། །ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་ཆུང་བའམ། དབང་ཆུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།

同樣,由於是主要的,所以在第八解脫也說明現證。如是,由於通過轉依門而斷除一切無色障,以余清凈故為主要。 第四禪定是色界的邊際地,是有色諸地的邊際,由於彼處有第三解脫,故說唯于彼處現證。 同樣,有頂是界的邊際地,是無色諸地的邊際,第八解脫也是彼地所攝,因此說于彼處現證。 其他人說:‘其他經中說一切皆可現證。經中說八法是現證,即八解脫。又說此八解脫順逆由身現證而圓滿安住。’ 此說不然。因為除此二經外,其他一切經中唯說二處現證,因此問答合理。 同樣,‘與大’是指內有色想而觀外色大、妙色與惡色等,此是勝處第二,乃至’此是勝處’。 同樣關於’內無色想’,云何?由內無色想而觀外色小、妙色與惡色等,如前所說,此是第三勝處。 由內無色想而觀外色大、妙色與惡色等,廣說彼等四種。 唯無色想廣說云何?由內無色想而觀外色青色、青顯、青現、青光,譬如烏麻花或波羅奈妙衣青色、青顯、青現、青光等而觀,于彼等色勝解、勝知、勝見,如是起想,此是第五勝處。 由內無色想而觀外色黃色等廣說,譬如朵羅花或波羅奈妙衣黃色等廣說,此是第六勝處。 由內無色想而觀外色赤色等廣說,譬如槃豆迦花或波羅奈妙衣赤色等廣說,此是第七勝處。 由內無色想而觀外色白色等如前。譬如啟明星或波羅奈妙衣白色等廣說。 由於勝過所緣故為勝處。雖是一切殊勝所緣,但勝過成就明顯色等善根,如主人勝過以新飾品莊嚴的僕從。 ‘小’是指所緣小或勢力小。

།ཁ་དོག་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཁ་དོག་བཟང་པོ་རྣམས་ལ་ ཆགས་པ་མི་སྐྱེ་ལ།ཁ་དོག་ངན་པ་རྣམས་ལ་[(]ཁང་[,]ཁོང་[)]ཁྲོ་བ་མི་སྐྱེ་བ་སྟེ། འདིར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་རྣམས་མ་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདིར་དོན་ནི་ཁ་དོག་བཟང་པོ་དང་ངན་ པ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནས་ཁ་དོག་ངན་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཁ་དོག་བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་རོ་གཅིག་པར་བྱས་ནས་མཐོང་སྟེ།འདིའི་སེམས་ལ་དབང་བ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་བྱའོ། །ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ མཚན་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་རྫོགས་པ་དག་གོ།།དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཤེས། ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུའོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་གཉིས་པའི་ཆེན་པོ་དག་ནི་དམིགས་པ་ཆེ་བ་འམ། དབང་ཆེ་བ་གཉིས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་དང་པོ་དང་འདྲའོ། །དེ་དག་ ལས་གཉིས་ནི་རྣམ་ཐར་དང་པོ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་དང་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཏེ།རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་གཉིས་པོ་འདི་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་དང་ས་དང་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གི་སྒོ་ནས་དེ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདི་གཉིས་ནི་རྣམ་ པར་ཐར་པ་དང་པོའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་ནོ།།གཉིས་ནི་གཉིས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་དག་ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་ལ་དམིགས་པ་དག་ནི་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཉིས་པ་དང་འདྲ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གཞན་སྡུག་པའི་ རྣམ་པར་ཐར་པ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་དང་ས་དང་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གི་སྒོ་ནས་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་གིས་ནི་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དག་གིས་ནི་དམིགས་པ་ལ་རྒྱབ་ ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི།དམིགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དག་གིས་ནི་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་དེ། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དམིགས་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་མོས་པའི་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་དགུར་ སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པར་མོས་པའི་ཕྱིར་དང་།རྣམ་པར་བསྔོས་པ་དང་རྣམ་པར་གནག་པ་ལ་སོགས་པར་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྡུག་པར་འཛིན་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་ན། དེ་ལྟ་ན་དེ་དག་ གིས་དམིགས་པ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་ཡིན་ནོ།།ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་འོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། ལ་ལ་ཟད་པར་སའོ་ཞེས་སྟེང་དང་འོག་དང་ཐད་ཀ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་ཚད་མེད་པར་འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད། དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་དང་དཀར་པོ་དང་ནམ་ མཁའ་དང་།ཟད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་ནི་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུའོ། །བར་མེད་པར་ཟད་པར་རྒྱས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལྟར་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། བར་མེད་ཅིང་མཚམས་མེད་པའི་ངོ་བོར་གང་ཞིག་སྔར་མོས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྲ་བར་རྒྱས་པར་བྱེད་དེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ས་མཐའ་ཡས་སོ་སྙམ་དུ་མོས་པ་སྟེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བར་མེད་ཅིང་མཚམས་མེད་པར་རྒྱས་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ ལ་བརྗོད་དོ།།ཟད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པའོ། །འདི་དག་ནི་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཡིན་ཡང་དམིགས་པ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པ་ཉིད་དོ། །ལ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འདི་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།

關於所謂’好顏色’等,有些人說:對好顏色不生貪著,對不好的顏色不生嗔恨,這就是此處所說的勝解。其他人說:如果是這樣的話,勝解就會成為無貪和無嗔的自性,因此這裡的意思是:勝解好顏色和不好的顏色,就像看到不好的顏色一樣,也將好顏色視為同樣不凈相,成為一味,這就是對此心的掌控。 勝解而知是所知。勝解而見是指以此為因緣的圓滿瑜伽。所謂’如是想’是指認為已勝解而知、勝解而見。第二種勝解的廣大是指所緣廣大或力量廣大兩種。其餘與第一種相同。 其中兩種如第一解脫是指以自性和行相的差別,如同第一解脫。這兩種勝處也應從自性、地和行相的差別方面來看待,與之相似。這兩種也是第一解脫的果。 所謂’兩種如第二’是指:對內無色想而緣小和大的,應從自性等差別方面來看待,如同第二解脫。其他如凈解脫是指:從自性、地和行相的差別方面來看,四種勝處也如同凈解脫一樣。 所謂’彼等僅是背離而已’是指:解脫僅僅是背離所緣而已,並非勝解所緣;而勝解不僅僅是背離,更是勝解所緣。所謂’由隨欲勝解故’是指隨意勝解為青色、黃色等,以及勝解為深青、漆黑等。 所謂’煩惱不生故’是指:即使對煩惱事執為可愛,但若不生煩惱,則是已勝解所緣。 遍處處有十種。何為十種?某些人遍處地想,上下四方無二無量;同樣,水、火、風、青、黃、赤、白、空、識處亦然,這就是十遍處。 關於’無間遍滿’,應如是解釋:無間無隙地,將先前所勝解的一切擴充套件為堅實,即是遍滿的意思。如何呢?想’地無邊際’,乃至識處亦應如是說。因此,如是無間無隙地作意擴充套件而住,故稱為遍處。 其中’地’是指所緣。‘遍處’是指行相。這些雖然行相相同,但因所緣不同而有差別。‘某些’是指某人修習這些等至。

།འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ་དེ་ལྟ་མ་ ཡིན་ན་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་ཅེས་བརྗོད་པར་འགྱུར་རོ།།སྟེང་དང་འོག་དང་ཐད་ཀ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དང་གང་དུ་ཡིད་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པར་རོ། །གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་ཞེས་པ་ནི་བར་ཆད་མེད་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟོན་པའོ། །ཚད་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་ཡས་པར་མོས་པའོ། །འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ སྦྱངས་པ་བྱས་པའི་སེམས་ལ་བརྗོད་པ་དབང་བ་བརྗོད་པའོ།།བརྒྱད་མ་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཕྱི་མ་བཞིའི་ཁྱད་པར་གྱི་བདག་ཉིད་དོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁ་དོག་གི་[(]རྟན་[,]རྟེན་[)]གྱི་སྒོ་ནས་ཟད་པར་སའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ སོགས་པས་ས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མ་ཆགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱའོ།།བསམ་གཏན་མཐའ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཕྱི་མ་བཞིའི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཟད་པར་ འབྱུང་བའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ཞེ་ན་ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་།སའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་འདི་དག་ཟད་པར་ས་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱའི། ཟད་པར་སའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་རྣམས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་དུ་མི་འགལ་ལོ།།ཁ་ཅིག་ན་རེ་རླུང་ནི་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་རླུང་གཟུགས་སུ་འདོད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཛོད་ཀྱི་གནས་དང་པོར་རླུང་ཚོགས་ཁམས་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བཤད་དེ་དེའི་ལུགས་ ཀྱིས་སོ།།ཡང་གང་དག་དེ་དང་འདྲ་བའང་ཡིན་ཞེས་ཟེར་བ་དེའི་ལུགས་ཀྱིས་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རླུང་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཐ་མ་གཉིས་ནི་གཟུགས་མེད་པ་དག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་དམིགས་ པ་ནི་རང་གི་ས་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་ཐར་པ་འཇུག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། འཇུག་པ་ཉིད་འཇུག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་དོན་འཕེལ་བ་བསྒྲུབས་པས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་འདི་དག་ལ་རྣམ་པར་ཐར་ པ་འཇུག་པ་ཡོད་པས་ན་འདི་དག་རྣམ་པར་ཐར་པ་འཇུག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་འཇུག་པ་ལས་བྱུང་བ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་ པར་དུ་འཕགས་ཤེ་ན།རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཙམ་དང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེས་གདོན་མི་ཟ་བར་གཞན་དག་ཀྱང་ཐོབ་སྟེ། ཡོན་ཏན་རྣམས་རིམ་ གྱིས་འཛེག་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དག་ན་རེ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་སོགས་པར་ཕྱེ་སྟེ་དེ་ལྟར་ཡིན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ནི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་རྣམས་གཉི་ག་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། ། འགོག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ནི་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདྲིས་པ་དང་མ་འདྲིས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདྲིས་པ་ནི་ཅི་རིགས་པར་བསམ་གཏན་དང་པོ་ནས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་པའི་བར་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ བས་ཐོབ་པ་སྔར་སྐྱེས་པའི་བཏང་བ་དག་གོ།།དེའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པ་དག་ནི་འདོད་པ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་འཐོབ་པོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་ལྷག་མ་དག་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ།

‘所謂作意,是說這是勝解作意,如果不是這樣的話,就會說是了知。上下及兩旁,是指心入於何處。無二,是說作意無間斷。無量,是說勝解無邊際。這是說瑜伽師修習三摩地後心得自在。 所謂八解脫,是說青等四遍處是后四勝處的殊勝自性。以青等顏色的所依能依門,地等遍處乃至地等所緣,也是無執著自性。 所謂禪定邊際,是因為從后四勝處修習而生。八種境界是欲界所攝的色處。如何遍處所生處的所緣是色處呢?因為地等與地界等有差別,所以這些稱為地等遍處,而不是地界等遍處。地等也是顏色和形狀的自性,因此它們作為色處的對境並不相違。 有些人說風是觸處,這是指那些認為風是色法的人。因此在《俱舍論》第一品中說風是界聚,這是依據他們的觀點。又有些人說與此相似,依據他們的觀點,風如同地等唯是色處,因為是顏色和形狀的自性。 最後兩種遍處是無色清凈自性,這兩者的所緣是自地的四蘊。 從解脫入定而生,詳細來說,入定本身是從入定而生,如同以成就自利而轉變。這些勝處有解脫入定,所以它們是從解脫入定而生。 同樣,遍處是從勝處入定而生。為什麼呢?因為從低到高逐漸殊勝。如何從低到高逐漸殊勝呢?因為有背離、勝伏和遍滿的緣故,所以是從低到高逐漸殊勝。因此,獲得遍處者必定也獲得其他,因為功德是逐漸上升的。 其他人說,因為有小中大的差別,所以分為解脫等,如是解脫等唯是因,遍處唯是果,而勝處則二者皆是。 除滅盡解脫,那隻存在於聖者相續中,而不存在於凡夫相續中。因熟習與未熟習的緣故,熟習是指從初禪乃至有頂,隨其所應,以離貪而獲得,捨棄先前所生。因此,初禪地的是以離欲貪而獲得。同樣,其餘也應隨其所應而說。

།མ་འདྲེས་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་སྦྱོར་བ་འཐོབ་པོ། །ལྷག་མ་ཞེས་བྱ་ བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ་ལྷག་མ་ཡང་གང་ཞིག་ཅེ་ན་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་པོ་གསུམ་དང་།ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་དེ་དེ་དག་ནི་མིའི་རྟེན་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ལུང་གི་མཐུས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་ལྷ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ན་ལུང་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ན་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དག་ཏུ་གཟུགས་མེད་པ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་ཁྱད་པར་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་མེད་པར་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ན་ནི་འདོམས་པའོ་འཆད་པར་བྱེད་པ་པོ་རྣམས་དེ་ལྟ་བུ་མེད་དོ། །གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ས་གང་དུ་སྐྱེས་པས་ དེའི་གོང་མའི་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་གཟུགས་མེད་པ་དང་བསམ་གཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཏེ།གཟུགས་མེད་པ་དང་བསམ་གཏན་གྱི་ཁྱད་པར་དེ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཉེ་བ་དང་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པ་ལས་སོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི།ཉེ་བ་ལས་དང་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པ་ལས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་ཤིང་གཟུགས་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ནས། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་སྟེ། དེར་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་ཡང་ཉེ་བ་དང་ཡང་དང་ཡང་དུ་ གོམས་པ་དང་།སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ལས་གཟུགས་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་ཏེ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དེའི་ སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྐྱེ་སྟེ།དེའི་འོག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་བརྗོད་དོ། །རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་ལ་ལན་གྲངས་གཞན་མ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་འདོད་ཆགས་ དང་མ་བྲལ་བ་དང་མཐུན་པའི་རྒྱུད་གནས་ཏེ།འོག་མ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བས་ནི་གོང་དུ་སྐྱེ་བར་མི་ནུས་སོ། །རྒྱུའི་སྟོབས་དང་ལས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་དག་ཏུ་གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེའི། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པའི་དབང་གིས་ གཟུགས་མེད་པ་དག་ཏུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། བསམ་གཏན་འོག་མར་སྐྱེས་པ་ལས་བསམ་གཏན་གོང་མ་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདོད་པའི་ཁམས་སུ་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་ནས་ཡོངས་སུ་ ཉམས་ཏེ།བསམ་གཏན་དང་པོ་སྐྱེས་པ་ཞིག་སྔོན་གོམས་པའི་རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་དེ་རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་བསམ་གཏན་རྣམས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟའོ། །ལུས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་གང་གི་ཚེ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པར་ སྐྱེས་པའམ།བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ས་པའི་ལན་གྲངས་གཞན་མ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེས་པས་ན། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དགེ་ བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི།འཇིག་པའི་ཚེ། དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་འཇུག་པ་སྟེ། གང་དག་ལ་དེར་ཤས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི།[་(]དར་[,]དེར་[)]འཇུག་པའི་ཤས་ཆེ་བའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི། དེའི་འཇུག་པ་ཤས་ཆེ་བ་ཉིད་དེ། དེ་འཇུག་ པ་ཤས་ཆེ་བ་ཉིད་དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་བསམ་གཏན་རྣམས་སྐྱེའོ།།འདི་སྐད་དུ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་བདག་ཉིད་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཐོབ་པ་ལས་སྔོན་གྱི་བསམ་གཏན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྟེན་རྒྱུན་ཆགས་སུ་དེ་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་པར་གནས་པའི་ཕྱིར། ལུང་ནོད་པ་མེད་པར་བསམ་ གཏན་རྣམས་སྐྱེའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

從無雜之修習中所生,即獲得修習。餘者,廣說中餘者又是什麼呢?即前三解脫和八勝處、八遍處,這些唯是人之所依。為什麼呢?因為依靠教法力而生,其他天等處無教法之故。 如何在色界和無色界中生起無色定和殊勝禪定呢?彼處無教法如何生起?因為彼處無教授者和講解者。 生於色界和無色界任何地者,能現前其上地之禪定和無色定,即是勝過彼地之無色定和殊勝禪定。此無色定和殊勝禪定如何生起? 由親近和數數修習故。即由親近和數數修習而生。如何呢?生於欲界獲得無色定者,從彼定退失后,生於無色界。生於彼處者,由親近和數數修習,以及具有同分因力,而生無色定。 如是從識無邊處定退失后,入于空無邊處定者,其等持亦如是生起。生於下地者亦如是說。 由因力者,廣說即生於色界者,由未曾經歷之業異熟近住故。由彼未離貪相續住,未離下地貪者不能生於上地。由因力和業力於色界、無色界中生無色定,非由法性,因為不由壞滅力而生於無色界故。 色界中其他有情,廣說即從生於下地禪定而生上地禪定之義。于欲界生起第二禪等後退失,生於初禪者,由先前串習因力生起第二禪等,由因力於色界生起諸禪那,即是如此。 由身力者,即當生於初禪等或第二禪等地之未曾經歷業異熟近住時,由生於初禪等故,能生第二禪等。由善法趣入力強故,即于壞滅時,諸善業道趣入,于彼等中力強者即是趣入力強。 其事即是趣入力強性,由此趣入力強故於色界生諸禪定。此說:由獲得彼等善根最勝自性,依先前禪定習氣相續而住,由順彼生故,無需受教而生諸禪定。

།ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བཤད་པ་ཆོས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་གང་ཞིག་ཅེ་ན། རེ་ཞིག་མདོ་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཆོས་འཇུག་པ་ཤས་ཆེ་བ་དེ་དག་ཉིད་སྔོན་གྱི་བསམ་གཏན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་ལུང་མེད་པར་བསམ་གཏན་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་པ་ནི་ཆོས་ ཉིད་དེ།རང་བཞིན་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ་ནི། སྔོན་གྱི་བསམ་གཏན་བསྒོམས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་གིས་ཐོས་པ་རྒྱས་པ་ལས་དེ་སྐྱེ་བ་དང་མཐུན་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཚེ་རབས་སྔ་མའི་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་མཐུན་ པའི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཁམས་དང་ས་དང་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་རྣམས་སོ། །ལུང་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ནི་ སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་དང་འདུལ་བ་དང་ཆོས་མངོན་པ་རྣམས་དོན་དང་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།རྟོགས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དང་། དེ་ལ་ཞུགས་པ་དང་ ལམ་བསྒོམས་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ལུང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཉམས་ལེན་ཡིན་ཏེ། ལུང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྟེན་ནི་སྒྲུབ་ པ་པོ་རྣམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟོགས་པར་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་ནི། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དུ་ཇི་སྲིད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དམ་པའི་ཆོས་རྗེས་སུ་གནས་སོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྟོགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོ་སྟོང་དུ་ གནས་པའོ།།ལུང་ནི་ཡུན་རིང་དུ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོ་སྟོང་གི་ཕྱི་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཕྱོགས་འདི་ཉིད་རིགས་པར་མཐོང་ངོ་། །ད་ལྟ་ལུང་ནི་ཆོས་མེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་འཇུག་པ་རྙེད་པས་རྟོགས་པའི་ཆོས་ནི་མེད་དོ། །ཅི་ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་མཚན་ ཉིད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་འདིར་ཆོས་མངོན་པ་དོན་དུ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའི་ཆོས་མངོན་པ་འདི་ཉིད་སྟོན་པས་བཤད་དམ་སྟེ།ཅི་ཆོས་མངོན་པ་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་སྟོན་པས་བཤད་དམ་ཅེ་ན། འདི་ཉིད་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་ཀྱི་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ ཀྱིས་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཆོས་མངོན་པའི་དོན་གྱི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་ནས་སེམས་ཅན་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བས་གསུང་རབ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞུང་དུ་བྱས་སོ།།གང་གིས་ན་འདི་དེ་ལྟ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཚུལ་གྲུབ་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་ སྨོས་ཏེ།ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་འདིར་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཁ་ཆེའི་ཚུལ་ལས་འདས་པས་སྨྲ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་དབྱིབས་དང་། གཟུགས་བརྙན་དང་། འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དག་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཉེས་པར་ཟིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདིར་བདག་གིས་ཉེས་ཏེ། ཆོས་ཟབ་པའི་ཕྱིར་དང་ དེ་ལུང་འབོགས་པར་མཛད་པ་རྣམས་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བདག་གིས་ནོངས་སོ།།ཐུབ་པར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་དང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མངའ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བ་ལས་ཡེ་ཤེས་རྙེད་པ་རྣམས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཟབ་ཅིང་ རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་པས།དམ་པའི་ཆོས་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚུལ་ལ་ཐུབ་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་འཕགས་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

如果問到所說的’法性’這個詞是什麼意思,首先有些經部師說:那些法入較多的人,由於前世禪定習氣的力量,不需經教導而生起與禪定相應的,這就是法性,這是本性和自性的同義詞。 毗婆沙師們則說:由於前世修習禪定的善法力量,從廣聞中生起與之相應的,這就是法性,也就是說這是前世同分因等流果即將現前的法性。 所謂’諸法如是相’是指有漏和無漏諸法的種類、界、地、所緣等如前所說的諸相。 ‘持教者即是說法者’是指那些從義理和文字方面宣說經、律、阿毗達磨的人們,他們就是持教者。 ‘持證者即是修行者’是指那些安住于果位、入于果位和入于修道的人們,他們是持有正法證悟本質、菩提分法的人。 其他人說:持教者既是說法者也是修行者,因為無顛倒教法的依止就是修行者們。說證悟者就只是修行者,因此只要有修行者存在,證悟的正法就會相續存在。 ‘證悟是如此’是指住世一千年。‘教法長久住世’是指一千年之後的意思,這種說法比較合理。 現在教法並非不存在,而是因煩惱得以相續,但證悟的法已不存在。 如果問:在這部《阿毗達磨俱舍論》中所說的阿毗達磨義理,是否是佛陀所說的阿毗達磨,也就是說這種入于勝義等特徵是否是佛陀所說?從義理方面來說是的,但從文字方面則不是。毗婆沙師們如實瞭解如來阿毗達磨的義理后,出於對眾生的慈悲,為使聖教長久住世而造論。 因為如此,所以稱為’迦濕彌羅毗婆沙師成就說’。說’大部分’是因為這裡有少許超出迦濕彌羅教法的說法,比如形狀、影像、過去、未來等。 其中若有錯誤之處是我的過失,因為法義甚深,且難以找到傳授教法的師長,這是我的過錯。 對於通達一切所知、具足無礙智慧的佛陀,以及從承事佛陀而獲得智慧的人們,他們對如此甚深廣大的正法之理是權威的。 對於具有教證二相的正法之理,佛陀世尊們和佛子聖者舍利子等是權威,因為他們通達一切諸法一切種相而可信。

།སྟོན་པ་འཇིག་རྟེན་མིག་ནི་ཟུམ་གྱུར་ཅིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལམ་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པ་སྤངས་ནས་ལམ་བཟང་པོ་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་མཛད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ མིག་[(]དུ་[,]ཏུ་[)]གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།།དཔང་གྱུར་སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེར་ཟད་པ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དཔང་གྱུར་སྐྱེ་བོ་ནི་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སློབ་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་པོ་ལུང་དང་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་རིགས་པ་དང་མི་འགལ་བའི་ལུང་ནི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་རྣམས་སོ། ། ཟད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ནའོ། །ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དབང་དུ་གྱུར་པའི་སྐྱེ་བོ་དཀོན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་མ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མ་རིག་པས་ལྡོངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་མ་མཐོང་བའོ། །རང་དགར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྕགས་ཀྱུ་མེད་པ་སྟེ། དེ དག་གིས་འདོམས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་རྣམས་ཡིན་ཏེ།དེ་རྣམས་མེད་པས་འདོམས་པ་མེད་པའོ། །ངན་རྟོག་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་པ་འདི་དཀྲུགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྟོག་གེ་ངན་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ནི་ངན་རྟོག་རྣམས་སོ། །ཡང་རྟོག་གེ་ ངན་པ་འདི་ཉིད་ནི།།རྟོག་གེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། ལུང་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་གེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་ཚིག་དང་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་ལྷག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པས་བསྟན་པ་དཀྲུགས་སོ། །རང་བྱུང་རང་བྱུང་བསྟན་པ་ཅེས་འཛིན་རྣམས། །མཆོག་ཏུ་ཞིར་གཤེགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་གཉིས་པ་འདི་ནི།སྔར་བཤད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་གྱིས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཉེ་བར་བཀོད་པའོ། །མཆོག་ཏུ་ཞི་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཏེ་ཕུང་པོ་མ་ལུས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལུང་འབོགས་པ་མེད་པར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས་པས་ན་རང་བྱུང་ངོ་།།རང་བྱུང་གིས་བསྟན་པ་ནི་ཕུང་པོ་གསུམ་གྱི་ལམ་དང་། དེ་སྟོན་པ་མདོ་དང་། འདུལ་བ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་རྣམས་སོ། །ལུང་དང་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ ལྟ་བས་བསྟན་པ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བསྟན་པ་གཅེས་འཛིན་ཏེ།དེ་དག་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་ཞི་བར་གཤེགས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བར་རྗེས་སུ་བསྙག་གོ། །འགྲོ་མགོན་མེད་པ་ན། འདོམས་མེད་ཡོན་ཏན་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ། །དྲི་མ་ དགའ་མགུར་དེང་སང་འདི་ན་སྤྱོད།།ཅེས་བྱ་བ་ལ། འགྲོ་བའི་མགོན་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་རྣམས་ཡིན་ན། དེ་དག་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་ཞི་བར་གཤེགས་པས་ན་འགྲོ་བ་མགོན་མེད་པའོ། །ཡོན་ཏན་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་ རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་དྲི་མ་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་དག་གིས།དེ་བཞིན་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་སེལ་བར་བྱེད་ལ། མ་འོངས་པ་རྣམས་ལ་གེགས་བྱེད་པས་ན་དྲི་མ་རྣམས་ཡོན་ཏན་འཇོམས་པར་བྱེད་པའོ། །འདོམས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགལ་ཟླ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།དགའ་མགུར་ནི་འདོད་དགུར་རོ། །དེང་སང་འགྲོ་བ་འདི་ན་སྤྱོད་དེ་འདི་ནི་དངོས་པོ་བསྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་ལྐོག་མར་སྲོག་ཕྱིན་འདྲ་སྟེ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་ལྐོག་མར་སྲོག་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་པོ་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་བསྲུང་བར་ཞུགས་པ་རྣམས་མེད་ པའི་ཕྱིར་དང་།རྟོག་གེ་ངན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་དང་། དོན་སྒྲོ་བཏགས་པས་དཀྲུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

‘導師世間眼已閉’這句話是說,世尊斷除不善道而引導眾生趨入善道,如實宣說因果關係,作為世間眼目的佛陀已經圓寂。 ‘證知眾人多滅盡’這句話中,證知眾人是指親見佛陀的弟子們,具有教證和證悟的人們,以及隨順不違正理教法的人們。‘滅盡’是說他們已隨無常法而逝。‘多’字表明能夠證知的人已變得稀少。 ‘不見真實’是說凡夫被無明矇蔽而不見真理。‘任意而行’是說無有調御,因為教導者是諸佛世尊和佛子們,現在他們已不在,故無人教導。 ‘邪思維者擾亂此教法’中,隨順惡劣推理的是邪思維者。這種惡劣推理之所以稱為惡劣,是因為它只是似是而非的推理,且違背教法。他們隨順推理,從文字和意義上增添臆測而擾亂教法。 ‘自覺自覺教法執持者,已趣最寂’這兩句偈頌,是將前述偈頌的內容作為論據而安立。最寂是指無餘涅槃界,因為已遠離一切蘊。 自覺是指不依靠他人教授,由福德智慧資糧圓滿而自己證得一切智果位。自覺所說教法是指三學道以及宣說此道的經、律、論。 具有教證和證悟的眾生中,為令教法住世而精進修行的人們即是執持教法者,而他們也已趣入最寂。 ‘眾生無怙時,無遮染污摧功德,今時染污任意行’中,眾生的怙主是諸佛世尊和佛子們,他們已趣入最寂,故眾生無怙。 功德是指戒定慧等,貪嗔癡等染污現前者能破壞現在的功德,對未來造成障礙,故染污能摧毀功德。‘無遮’是說無有對治。 ‘任意’是指隨心所欲。‘今時於此行’是說實際情況。 如是教法猶如命已至喉,為何如此?因為已無守護佛陀教法的佛子,且被惡劣推理者以增添臆測文義而擾亂。

།དེ་ལྟར་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་ལྐོག་མར་སྲོག་ཕྱིན་པ་དང་འདྲ་བ་དང་། དྲི་མ་རྣམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་དུས་སུ་རིག་ནས་ཏེ། འགྲོ་བ་མགོན་མེད་པས་གཉེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་སྙམ་དུ་རིག་པར་བྱས་ནས།ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བག་ཡོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ཁོ་ན་ཐར་པའི་ཐབས་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། འདིར་ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་སྲིད་བསྟན་པ་འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་ནུབ་ཀྱི་བར་དུ་ བག་མེད་པར་མི་བྱའོ།།སློབ་དཔོན་གང་བ་སྤེལ་བས་མཛད་པ་ཆོས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་བཤད་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལས། སྙོམས་འཇུག་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་གནས་བརྒྱད་པའི་འགྲེལ་བཤད་དོ།། །།དེ་ལྟར་ཐུབ་པ་དག་གི་བསྟན་པ་འདི། ། ལྐོག་མར་སྲོག་ཕྱིན་པ་འདྲ་དང་། །ཞེས་གང་བཤད་པས། དོན་གྱི་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་པ་གཞན་ལ་ཐར་པ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར་གླེང་བ་པོ་ཅི་འདི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་དྲིས་སོ། །འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མེད་དོ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཕྱིན་ཅི ལོག་ལ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ།།མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཞེན་པ་ཡིན་པས། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཞེན་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཞེན་པ་ཉིད་དེ། དེའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ཐར་པ་མེད་དོ། །མུ་སྟེགས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ངར་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་ལས་གྲོལ་བར་སྨྲ་ན།དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་ང་མེད་དོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་མེད་ན། དེ་ཉིད་མཐོང་བའི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཇི་ལྟར་སྤང་བར་འགྱུར། བསྟན་པ་ཉིད་ན་སྲིད། དེ་མངོན་ དུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་རྣམ་པར་སྟོན་པ་འམ། རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་ལས་རྟོགས་པ་ན། དེ་དག་ལ་སླུ་བ་མཐོང་བས། དེ་ཉིད་མཐོང་བས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །བསྟོད་པ་མཁན་གྱིས་ཀྱང་དོན་འདི་བཤད་དེ། །ཡིད་ལ་ངར་འཛིན་པ་དང་བཅས་ན་སྐྱེ་རྒྱུན་ཞི་མི་འགྱུར། ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡོད་ན་སྙིང་ལ་ངར་འཛིན་མི་གཡོ་ལགས། །གང་ཕྱིར་འགྲོ་ལ་བདག་མེད་སྨྲ་བའི་སྟོན་པ་གཞན་མེད་ལ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་བརྟེན་ཞིང་བྱེད་པའི་ལམ་གཞན་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་འདི། སེར་སྐྱ་བ་དང་། འུག་པ་པ་ལ་སོགས་པ ལ་ནི་ཐར་པ་མེད་དེ།བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཞེན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ཉི་མ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གསུངས་པའི་འོད་མངའ་བ་ཤར་བ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས་བློ་མི་གཡེང་བའི་སྦྱོར་བ་བདག་མེད་པས་རབ་ཏུ་བསྒོམས་ ནས།བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འདོར་བར་འགྱུར་རོ།

如是了知佛陀教法如同命已至喉,煩惱力量強盛之時,眾生無有怙主故無對治。如是了知煩惱力量強盛之功德已,欲求解脫者應當謹慎,因為此乃解脫之方便故。於此,欲求解脫者乃至此等教法未滅之間,不應放逸。 阿阇黎剛和尚所造《阿毗達磨俱舍論釋·隨相論》中,第八定品釋。 如是所說’諸佛教法如同命已至喉’者,論師說明離此教法外別無解脫,因此問者廣問’於此如何’。對此當說,無也。何以故?以執著我見顛倒故。 外道執著我見顛倒,即是執著我見顛倒性。是故他處無有解脫。諸外道雖說捨棄我執而得解脫,然此不應理。若見無我而無我慢,則于見彼所緣之我慢如何能斷?唯于教法中有,以現證故。 由遍顯示或隨得而了知時,見彼等欺誑,以見真實故亦生疑惑。讚頌者亦說此義:‘心有我執則生死不息,有我見則心我執不動。以諸眾生無說無我之他師故,是故依止汝規行道別無他法。’ 於此成立:數論派、勝論派等無有解脫,以執著我見顛倒故,如未見真實之士夫。是故依止緣起光明日般調御主佛陀,以不散亂心修習無我瑜伽,當能斷除我見顛倒。

།བློ་གྲོས་འདི་མ་བསལ་བར་གྲོལ་བ་ཡོད་མིན་ཏེ། །རངས་བྱེད་བུ་དེ་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་རྩེར་གནས་པ། །དེ་ཐོབ་ཀྱང་ནི་དེ་ལས་ཉམས་པས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་མཆོག་།ཐོབ་སྟེ་ཐ་མར་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ། ཤེས་རབ་ཅན་ལྟ་བ་ངན་པའི་དྲ་བའི་ཚོགས་སྣ་ཚོགས་པ་གཅོད་ཅིང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་རལ་གྲི་ཕྱུང་བའི་ས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་བདར་ལ་བདར་བ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་མེད་པར་མཐོང་ངོ་། །སོ་ག་མྱ་ངན་ན་རྒྱུ་བ། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་རྣོན་པོའི་རབ་ཏུ་གདུངས པས་ན་ནང་དུ་ལུས་ལ་གདུང་བ་ཏེ་པོར་རྙེད་པ་དག་དང་འདྲ་བར་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པས་སྲིད་པ་དང་ཡིད་བྱུང་བ་རྣམས་ཆུ་བསིལ་བའི་མཚོ་བྲན་ལྟ་བུའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཞི་བའི་གཏིང་དཔོག་པར་འདོད་ན།བདག་རྣམ་པར་བསྒྱུར་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ནས་ཐོག་བབས་པ་དང་འདྲ་ བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བའི་གནམ་ལྕགས་བབས་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་མི་ཉམས་པ་ལས་གནོད་པ་ག་ལ་ཡོད་སྨྲས་པས།རྟག་ལ་གནོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །གནོད་མེད་ཐར་པ་ག་ལ་ཡོད། །དེས་ན་གང་གི་རྟག་ཡིན་ལ། །དེ་ལ་ཐར་པ་མི་རུང་ངོ་། །སྲིད་པ་དུཿཁ་མེ་འབར་བ། །དེ་ དག་གིས་ནི་ཚིག་པར་སེམས།།སྐྱོ་བར་འགྱུར་ཞིང་དེ་ནས་ནི། །ཆགས་བྲལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར། །འདི་ནི་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དུཿཁའི་མེས་རེག་པ་མི་ཤེས་པ་ན། གང་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་སྐྱེ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་གོ་བར་ག་ལ་འགྱུར། དེ་ཕྱིར་མུ་ སྟེགས་བྱེད་བློ་ཞན་པ་འདི་རྣམས་སོལ་བའི་ཕུང་པོ་འབར་བ་ལྟ་བུའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆར་གྱི་ཐོག་བབས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཉེ་བར་སྡུད་པའི་རི་བོ་ནས།ནམ་མཁའ་འབུགས་པ་ན་གདུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་འདི་དག་བདག་རྒྱུ་མེད་པའི་ཤ་འཁོན་ཅན་དུ་བསྒྲུབས་པ་ན། སུའི་སྙིང་རྗེའི་གཞིར་མི་འགྱུར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེ་ཁ་ཅིག་གི་ལྟ་བ་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ ལྟ་བུ་སྟེ།བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡོད་ན་བདག་ལ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བས་བདག་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཐར་པ་ག་ལ་ཡོད། བདག་ཏུ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་འདི་ནི། ཕུང་པོའི་རྒྱུད་ཁོ་ན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བདག་གོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། བདག་ ཏུ་མངོན་པར་བརྗོད་པ་སྟེ།བདག་ཏུ་བཏགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕུང་པོའི་རྒྱུད་ལས་ཐ་དད་པ་གདགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མངོན་སུམ་དང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མེད་པའི་དེ་ལ་གྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ། །ལུང་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་མ་བརྗོད་ཇི་སྐད་དུ། སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་རྗེས་དཔག་ལས། །ཚད་མ་གཞན་མིན་འདི་ལྟ་སྟེ། །བྱ་སོགས་བཞིན་དུ་རང་དོན་ལ། །གཞན སེལ་བར་ནི་སྣང་བ་ཡིན།།ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་དེ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་བར་ཆད་བྱེད་པ་མེད་དམ། མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་གེགས་བྱེད་པ་ཧ་ཅང་ཉེ་བ་དང་རིང་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་ནའོ། །དཔེར་ན་ཡུལ་དྲུག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་།ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྣལ་འབྱོར་པའི་ཡུལ་ལུང་དང་རྟོགས་པ་ལས་འདས་པའོ། །ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཅི་ཞེ་ན། མངོན་སུམ་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། འགགས་མ་ཐག་ པའི་ཡིད་ནི་མཇུག་ཐོགས་སུ་མ་བྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཆགས་པ་མ་ལྡང་བ་འམ།བདེ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའམ། སྡུག་བསྔལ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་ཤེས་སོ་ཞེས་སོ། །གཞན་དག་ན་རེ། རང་རིགས་པས་དམིགས་སོགས་ཞེས་ ཟེར་རོ།།མངོན་སུམ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་འདི་ནི་གཟུང་བར་གྱུར་པ་དང་། འཛིན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ།

如果不消除這種智慧,就不可能獲得解脫。那個令人歡喜的孩子雖住於三界之頂,即使獲得了那個,也會因退失而獲得三十三天之最,最終將獲得地獄眾生之果。 具慧者能斷除各種惡見之網,以智慧寶劍出鞘在如來語言磨刀石上磨礪者,能見無我。 春末悲傷中游蕩,被太陽猛烈光芒炙烤而內心感受痛苦的人們,如同生滅輪迴而厭離者,欲測量如清涼水池般涅槃寂靜之深度。 因為自性不可改變,即使如同從虛空降下雷電般的痛苦感受之雷霆降臨,也不會從自性中退失,怎會有損害?說道:‘常法怎會有損害?無損則怎有解脫?因此若是常法,于彼不應有解脫。’ 輪迴如燃燒之苦火,被其焚燒而心生厭離,從此遠離貪著而獲得解脫。因為此無損害,不知苦火之觸,怎能理解從何處解脫、遠離生之貪慾? 因此外道智慧淺薄者們,從如燃燒煤堆般具有貪慾雷雨的積聚山峰,當刺破虛空時將受煎熬。因此當證明這些煩惱是無因的仇敵時,誰能不生起悲憫心? 煩惱是從執我而生,如經中所說:‘此世間若有沙門或婆羅門持有不同見解者,皆因身見而起。‘如是廣說。 若有我見則生我貪等煩惱,具有我貪者豈有解脫?此我之表述僅在蘊相續上,說為’我’是表述為我,即安立為我的意思,而非安立於其他所詮。 為何如此?因為無現量和比量。意思是認為無現量和比量則不能成立。教證包含在比量中,故未單獨說明。如說:‘聲生是比量故,無別量,如此,如鳥等自義,顯現為遣他。’ 凡是存在的法,若無障礙則可現量所緣。譬如六處,即色、聲、香、味、觸處及法處中的受等相,以及瑜伽行者超越言教和思維的境界。 關於’意’,是現量所緣,即剛滅的意被隨後生起的意識了知為’未生起貪著’或’與樂相應’或’與苦相應’等。其他人說:‘由自證而緣’等。 這兩種現量是所取和能取。

།ཡང་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི། འདི་གང་དུ་མངོན་སུམ་མི་འཇུག་པ་དེར་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དེ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་དབང་པོ་ལྔ་པོ་ལྟ་ བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ།།རྒྱུ་ཞིང་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་རྒྱུ་གཞན་ས་བོན་གྱི་མཚན་ཉིད་མེད་ན་འབྲས་བུ་མེད་པར་མཐོང་ལ། ས་བོན་དེ་ཡོད་ན་ནི་ཡང་མྱུ་གུ་ཡོད་པར་མཐོང་ངོ་། །དཔེར་ན་མྱུ་གུ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་ཉེ་བར་བཀོད་ པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་དཔེ་ཉེ་བར་བཀོད་ནས་དངོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་སྣང་བར་གྱུར་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་དང་། དེ་བསྐྱེད་པ་རྒྱུ་ཡིན་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཡུལ་འཛིན་པ་མིག་གི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་མཐོང་ལ་ཡང་ཡོད་པར་མཐོང་ངོ་།།གང་དག་གི་ཞེ་ན། གྲངས་བཞིན་དུ་སྟོན་ཏེ། ལོང་བ་དང་འོན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མེད་དོ། །མ་ལོང་བ་དང་མ་འོན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་དེ། རྒྱུ་གཞན་ལྟོས་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དབང་པོ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་དབང་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡོངས་སུ་གཅོད་དེ། འདི་ལ་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་ཀྱི། དེ་དབང་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་སྨོན ནས་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གཅད་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐམས་ཅད་རྩོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །བདག་ནི་དེ་ལྟར་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཚད་མ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ ཕྱིར་བདག་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ།།བསྒྲུབ་པའི་དོན་གྱིས་ན། འདི་སྐད་དུ་བདག་ནི་མེད་དེ་ཚད་མས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཏན་མེད་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ ཏེ།དེ་བརྗོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡོད་ན་དེ་སྨྲོས་ཤིག་།ཚིག་ཙམ་གྱིས་ནི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཟློག་ཏུ་མི་རུང་ངོ་། །དོན་ཐམས་ཅད་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྡུ་བ་སྨྲས་པ་ནི། བདག་ལ་ཕྱིན་ལོག་ཕྱིར་གཞན་ལ། །ཐར་མེད་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་བཞིན། །ཚད་མས་མི་དམིགས་ པ་ཡི་ཕྱིར།།ཕུང་པོའི་རྒྱུད་ལ་དེ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་རྣམས་བཅོམ་པ་ཡིན་དང་ཤཱཀྱའི་སྲས་པོ་ཁ་ཅིག་དེ་དག་གི་ལྟ་བས་བསྙེམས་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འོ་ན་གང་གནས་མའི་བུ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །གནས་མའི་བུ་ནི་འཕགས་པ་མང་པོས་བཀུར་བའི་ སྡེ་པ་དག་གོ།།འདིས་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཞེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་སོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གནས་མའི་བུ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐར་པ་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འདིས་ནི་བདག་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་སྐྱོན་དང་ བཅས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱོགས་སྔ་མ་འགལ་བར་སྟོན་ཏེ།གནས་མའི་བུའི་སྡེ་པ་ནི་རང་གི་ཕྱོགས་ཡིན་པས་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །འདི་ནི་རེ་ཞིག་སྤྱོད་པ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་ནི་གལ་ཏེ་དེའི་སྡེ་པའི་གང་ཟག་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཡིན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་སྙམ་པའོ། །གལ་ཏེ་ རྫས་སུ་ཡོད་ན་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཕྱོགས་འདི་ཉིད་དུ་བཞག་ལ།བདག་དགག་པའི་ཚུལ་ཇི་སྐད་བཤད་པས་བསལ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ།

或者’由比量’這一廣泛論述是:在此處凡是現量不能執行的地方,就由比量來認知。比如五根等,是指眼根等。 雖然有田地和水等因緣,但若無其他因緣即種子的特徵,則見無果實,若有種子則見有芽。比如以芽為例,這是舉例說明。 爲了說明如何舉例顯示事物,廣說’境顯現’等。雖有境界色等現量及其生因和作用,但見無眼識等取境,又見有取境。 對於哪些呢?按次第說明:盲人和聾人等是無,非盲非聾等是有。思維:需要依賴其他因緣者即是根,如眼等。 如何決定那是根呢?在此僅決定有某種其他因緣,而非決定那就是根。對此,爲了大仙確定智慧以及因為一切無爭議地成立眼根等是識等之因的存在性,所以是已成立的。 我對如是無性並無量,因此’我不存在’是總結。以能立之義,並非說’我不存在是因為量未得見,如同完全不存在的事物’。 若說此處有比量,因此因不成立,則不然,因為應當說明。若有,請說出。不能僅以言詞而反駁說因不成立。 以偈頌總攝一切義說:‘我顛倒故於他,無解脫如煩惱,以量不得見故,蘊相續說為我。’ 如是擊敗其他外道已,有些釋迦子為彼等見解所慢,正因如此,廣說’那麼諸犢子部’等。犢子部是指聖大眾部。 此說由於執著我見顛倒,相之因不定。犢子部因是佛教徒故非不欲解脫。 或者此說’無我’之主張有過失,顯示前主張相違,因為犢子部是自宗,與承許相違。 這暫時是行為所為,意思是若是假立補特伽羅則無過。 若實有,則安立於此外道主張中,應以如前所說遮我之理予以遣除。如何呢?即’因為無量故彼不存在’。

།རྫས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡང་ཅི་ཞིག་།བཏགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེས་གླེངས་པ་དང་།སློབ་དཔོན་གྱིས་གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་གཞན་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི། རྫས་སུ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལས་དངོས་པོ་ཐ་དད་པ་ལྟར་བརྗོད་ན་ནི་གཟུགས་ནི་ སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུར་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་འདོད་ན་ནི་གང་ཟག་བཏགས་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྤྱི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་འོ་མ་དང་ཁྱིམ་དང་དམག་ལ་ སོགས་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་དག་དང་རྩཝ་དང་ཤིང་དང་སོ་ཕག་དག་དང་གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟ་དང་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་དངོས་པོ་གཞན་ཡིན་པར་མི་འདོད་ཀྱི།དེ་དག་ཉིད་སྤྱི་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་འདོད་ན་ནི་གང་ཟག་བཏགས་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་ཁས་ བླངས་པ་ཡིན་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་རྩཝ་ལ་སོགས་པ་དང་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་པ་འོ་མ་དང་ཁྱིམ་དང་དམག་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གཞན་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལ་ཅིར་འགྱུར་རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་རྫས་སུ་ཡོད་ན་ནི། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གང་ ཟག་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏེ་གང་ཟག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིའི་རྒྱུ་ཡང་བརྗོད་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཟག་འདི་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། གལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་ལྟར་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ན་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ།།དེའི་ཕྱིར་ན་མི་རྟག་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མེད་ནའོ། །དེའི་ཕྱིར་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་པའི་ཕྱིར་ གནས་མའི་བུ་རྣམས་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དགོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་འདིའི་བྱ་བ་འགའ་ཡང་མེད་དེ། །མཁའ་ལ་ཆར་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །དེ་གཉིས་འབྲས་བུ་ག་ལ་ ཡོད།གལ་ཏེ་ལྤགས་འདྲ་དེ་མི་རྟག་།གལ་ཏེ་མཁའ་འདྲ་འབྲས་བུ་མེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །འོན་ཏེ་བཏགས་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བའོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ནི་རྫས་ སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲུབ་པས་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ད་ལྟར་གྱི་ནང་གི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །ལོང་བ་ལྟ་བུའི་ཚིག་དོན་མི་གསལ་བ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོང་བ་དང་འདྲ་བས་ན་ལོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་མི་གསལ་ བ་སྟེ་མི་མངོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།མི་གོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུར་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་པར་རོ། །གལ་ཏེ་འདིའི་དོན་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟུང་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་དཔེར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཟུང་ནས་ཏེ་ལྟོས་ནས་འོ་མ་འདོགས་ ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་འོ་མ་མེད་པ་ལྟར་གང་ཟག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བས་གང་ཟག་བཏགས་པའི་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་འདི་ནི་དོན་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཏེ། ཕྲད་ནས་ཡིན་ན་ནི་ཕུང་པོ་ རྣམས་གང་ཟག་བཏགས་པའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བས་སྐྱོན་དེ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།ཕུང་པོ་དེ་དག་ཉིད་ལ་བདག་འདོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་བུད་ཤིང་རྒྱུར་བྱས་ནས་མེ་འདོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གནས་མའི་བུ་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་གཞན་མ་ཡིན་ཞིང་གཞན་མ་ ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྒྱུར་བྱས་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

所謂’實有’是什麼?所謂’假立’又是什麼?當有此問題時,論師說:如果說像色等一樣是另外的實體的話,‘如同實有’這句話是說,如果像色等聲等是不同實體那樣來說的話,就像色與聲等有不同特徵那樣,如果認為補特伽羅實有的話,那就已經承認補特伽羅是假立的了。 如果說像牛奶等一樣是共相的話,就是說如果不像牛奶、房子、軍隊等依次與色、香、味、觸等以及草、木、磚等和象、馬、車等是不同實體,而只是共相而已的話,那就已經承認補特伽羅是假立的了。 除了色等和草等以及象等之外,並沒有其他所謂牛奶、房子、軍隊的實體。那會如何呢?如果是實有的話,由於與受等有不同特徵的緣故,補特伽羅就會異於蘊等,因為補特伽羅不是色等蘊的特徵。 ‘還需說明此因’是說:還需要說明此補特伽羅產生的因,是考慮到如果像色等那樣是無為法的話。因此也會成為無常。‘如果是無為法的話’是說如果實有而無生因的話。因此會墮入外道見,即由於是常的緣故,犯正量部會墮入外道見。 也會成為無用,因為是無為法的緣故。對於樂等的生起此補特伽羅沒有任何作用。‘虛空于雨有何用?二者哪有果?若如皮則無常,若如空無果。’ 至於’假立有’這一點是成立中的成立,我們也是這樣說的。由於會墮入外道見的緣故,它既不是實有,也不是成立中成立的假立有。那麼是什麼呢?如’現在內’等廣說。 ‘如盲人般語義不明此’中,由於與盲人相似故稱為盲。為什麼呢?因為義不明顯、不顯現的意思。‘不懂’是說不知道’作為因’是什麼意思。 如果此義是’緣于諸蘊’的話,是說執取的意思,就像比如執取色等即依靠色等而假立牛奶,除了色等之外沒有牛奶那樣,補特伽羅也與此相同,所以補特伽羅成為假立有。 如果此義是’依于諸蘊’的話,如果是依于諸蘊即接觸的話,諸蘊就會成為補特伽羅假立的緣,就會有同樣的過失,即會在那些蘊上假立我。 關於’如同以柴為因而假立火那樣’,犯正量部的想法是:補特伽羅既不是實有的他性,也不是非他性,因為是以自己的取蘊為因而假立的緣故。

།དངོས་པོ་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྒྱུར་བྱས་ནས་འདོགས་པ་དེ་ནི་རྫས་སུ་ཡོད་དེ་དཔེར་ན་མེ་ ལྟ་བུའོ་སྙམ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་གཞན་ཡིན་ན་ནི་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་དང་འགལ་བ་འམ་རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །རྟག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ལྟ་བུའོ། །ཆད་པར་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཕུང་པོ་བཞིན་དུའོ།།རེ་ཞིག་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་ཞིག་ཀྱེ་ཚུར་ཤོག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རེ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ན་ནི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་མེ་འབར་བ་ལ་བུད་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། འདིས་ནི་དེ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏེ་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་ནི་གཞན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། དེས་ དེ་ཚིག་པ་དང་སྲེག་པར་བྱེད་ཅེས་པ་ནི་མེ་དེས་བུད་ཤིང་དེ་ཚིག་པར་བྱེད་སྲེག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ་ཐལ་བར་རློག་གོ།།རྒྱུད་འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐལ་བར་རློག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་གཉི་ག་ཡང་རྫས་བརྒྱད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུད་ཤིང་དང་མེ་དེ་ གཉི་ག་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་།རྒྱུར་བྱས་པའི་གཟུགས་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་དག་དང་རྫས་བརྒྱད་ཡིན་ཏེ། གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས། །འདོད་ན་དབང་པོ་མེད་པ་དང་། །སྒྲ་མེད་ཕྲ་རབ་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད། །ཅེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དེ་དང་ དུས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི།བུད་ཤིང་སྔ་ལ་མེ་ནི་འཕྱི་བའོ། །དུས་ཐ་དད་པ་དག་ཀྱང་གཞན་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་སྟེ། ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་དག་ལྟ་བུའོ། །མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ ཤིང་ལ་སོགས་པ་འབར་བ་དེ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉི་གའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་ལའོ།།དེ་གཉིས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་དང་བུད་ཤིང་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་དེ་གཉིས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གཞན་ཉིད་ ཡིན་པར་གྲུབ་སྟེ།ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པ་རྣམས་ནི་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་མཐོང་ངོ་། །རྒྱུར་བྱས་པའི་དོན་ཡང་བརྗོད་དགོས་སོ། །དེ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཡང་མ་ ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བུད་ཤིང་དེ་ནི་མེ་དེའི་རྒྱུར་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རྭ་གཡས་གཡོན་བཞིན་ནོ། །དེ་གདགས་པའི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་གདགས་པའིའོ། །རྟེན་གྱི་དོན་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བུད་ཤིང་རྒྱུར་བྱས་ནས་ ཞེས་བྱ་བ་བུད་ཤིང་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་དོན་བུད་ཤིང་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་བཟུང་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྟེན་ནམ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དག་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་དུ་འགྱུར་ བ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།གསལ་བར་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་མའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་མེད་ནའོ། །ཕུང་པོ་མེད་ན་གང་ཟག་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བུད་ཤིང་མེད་ན་མེ་མེད་པ་བཞིན་ ནོ།།འབྱུང་བ་གཞན་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སའི་ཁམས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲོ་བ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་འབའ་ཞིག་དྲོ་བར་མ་ཟད་ཀྱི། གཞན་མེ་འབར་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ས་ལ་སོགས་པ་དེ་ ཡང་དྲོ་བར་གྲུབ་པོ།།དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ན་ཉེས་པ་མེད་པ་ལྟར་འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེས་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་དེ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཇི་ལྟར་བུད་ཤིང་རྒྱུར་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །བརྗོད་ པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་གོ།།བརྗོད་པར་བྱ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བར་རོ།

不是其他事物也不是非他物,凡是依靠自身近取因而安立的,那就是實有,就像火一樣。 因此,如果是他者的話,就廣說違背世間或違背自宗所立。 將成為常見,就像無為法一樣。將成為斷見,就像蘊一樣。 且先說’生’,是’且來’的意思。且先在世間中,樹等燃燒時稱為薪柴,這表明它不成立,火與薪柴被認為是他性,它燒它焚燒是說那火燒那薪柴的意思,成為灰燼。因為使相續變化,是成為灰燼的意思。 彼二者都是八事,即薪柴和火二者是四大種和以此為因的色、聲、香、味、觸等八事,如論中說:‘欲界無根塵,無聲微塵八事’。 彼與彼時間不同,即薪柴在先火在後。時間不同者也見為他性,如種子與芽。 將成為無常,因為見到有生的色等是無常性。 若說樹等燃燒即是彼,是說二者相的共相。彼二者因相不同故成立為他性,即火與薪柴如是二相因相不同故成立為他性,因為地水火風諸相是他性。 見到色受等相異者是他性。因緣義也應說。 彼非彼因,即三大種相的薪柴不適合作為彼火之因,因為同時生故,如左右角。彼亦非假立因,即火的假立。 所謂依止義,即以薪柴為因就是依止薪柴的意思。所謂俱生義,即執取與薪柴俱生義的意思。 成為所依或俱生,即成為所依和成為俱生的意思。明確承許,即犢子部。 若無彼,即無蘊。若無蘊將無補特伽羅,如無薪柴則無火。 因為是其他界的自性,即因為是地界等的自性。其他者也,即不僅具暖性者暖,其他與燃火相關的地等也成立為暖。 因此如同真如無過般,此亦如是。故不可說的立場將不存在。 因此如同以薪柴為因,是總結。不可說即補特伽羅。將不可說即五種。

།འོ་ན་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལྔ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ལྔ་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་སོ།།གཟུགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི། གཟུགས་ཀྱང་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན། དེ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་རྒྱུར་བྱས་ནས་གཟུགས་འདོགས་སོ་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དྲུག་ཅར་གྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་འབྱུང་ངོ་།།ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། གལ་ཏེ་མིག་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་དམིགས་པར་བྱེད་ན་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པར་བྱེད་ན་སྟེ། དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་རྣམས་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་བྱ། གཟུགས་ རྣམས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་བར་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་མི་བྱ་བའི་བར་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་གལ་ཏེ་གང་ཟག་དབང་པོ་དུ་མའི་གཟུང་བར་བྱ་ བ་འདོད་ན།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྟར་གཅིག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་དབང་པོ་དུ་མའི་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་དུ་མ་ཉིད་དུ་མཐོང་ལ། ཡང་ན་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་དབང་པོ་དུ་མས་གཟུང་བར་བྱ་བ་འདི་ཡིན་དུ་ཡང་ཐ་མི་དད་ པར་འདོད་ན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གང་ཟག་བཞིན་དུ་དུ་མ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ།།དེའི་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་དབང་པོ་གཞན་གྱིས་འཛིན་པའི་ནུས་པ་ནི་མི་འདོད་དེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་དབང་པོ་དུ་མ་ཉིད་རྟོགས་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་། ངེས་ཤེས་བྱ་ན་རྣམ་ཤེས་དྲུག་།བྱེ་བྲག་མེད་པ་འམ་གང་ཟག་ལ། བྱེ་བྲག་ཡོད་པ་འམ་ཡུལ་ལ་ནི། །བྱེ་བྲག་མེད་པར་འདོད་པར་བྱ། །སྐྲ་སོགས་དབྱེ་ཞེས་ཐ་དད་ན། །སེམས་ཅན་ཐ་དད་ཉིད་དུ་འགྱུར། །དེ་ཤེས་པ་འམ་ཡང་ན་ནི། །སྐྲ་སོགས་བྱེ་བྲག་མེད་པར འགྱུར།།གཞན་ཡང་འོ་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་མིག་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཟུགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་འོ་མ་འམ་ཆུ་དམིགས་པར་བྱེད་ན་ནི་འོ་མ་འམ་ཆུ་མིག་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ ལ།གཟུགས་རྣམས་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་བྱ། གཟུགས་རྣམས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འོ་མ་དང་ཆུ་གཉིས་བཞི་ཉིད་ཐལ་བར་འགྱུར་དུ་འོང་བས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་གཟུགས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རེག་བྱ་རྣམས་ ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བརྗོད་ན་ནི།འོ་མ་དང་ཆུ་བཞི་ཚན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འོ་མ་དང་ཆུ་རྣམ་པ་བཞི་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྒྲ་ནི་གློ་བུར་བ་ཡིན་པས་འདིར་དབང་དུ་མ་བྱས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདུས་པའི་སྤྱི་ཁོ་ན་ལ་འོ་མ་འམ་ ཆུ་ཞེས་འདོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་ཁོ་ན་ལ་གང་ཟག་འདོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ།།འདིར་སྨྲས་པ། ཇི་ལྟར་གཟུགས་སོགས་འདུས་པ་ཙམ་ཉིད་ལ། །ཤིང་སོགས་ཞེས་བྱར་འགྲོ་བ་ལ་གྲགས་ཤིང་། །རྩཝ་ཆུ་སྦྲང་རྩི་སོགས་ལ་ལྟུང་བ་ལྟར། ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་དེ་དང་འདྲ། །གཟུགས་རྣམས་གང་ཟག་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ཞིག་གམ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་གཟུགས་རྣམས་དམིགས་པ་ན་གང་ཟག་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལ་ནི་གཟུགས་རྣམས་རྒྱུ ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།།གཉིས་པ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གཟུགས་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་ན་གང་ཟག་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་གཟུགས་རྣམས་རྒྱུ་ཡིན་པར་འདོད་ལ། གང་ཟག་དེ་ཡང་ཕུང་པོ་དེ་དག་ལས་གཞན་དུ་བརྗོད་ པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་ཁྱེད་ལ་གཟུགས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་འདི་ལྟ་བུར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཁྱེད་ཀྱི་གཟུགས་གང་ཟག་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དེ་དག་ལས་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་བ་ལྟར་སྣང་བ་དང་མིག་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དག་ ཀྱང་གཟུགས་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ།དེ་ལ་ཡང་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལས་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ།

那麼應當如何說呢?所說’它不是第五也不是非第五’這句話。‘色蘊等’這廣泛的內容是說,當眼等存在時,因為它是所緣,以眼等為因而假立色蘊,應當說是假立的。‘以六者等’等內容出現。 怎樣說呢?如果依靠眼所識別的諸色而緣取補特伽羅,就是表徵,因為是它的近取。不應說’諸色’,也不應說’非諸色’,這是因為是它的相,因為是不可言說的,法的言說與非法的言說也是同樣的。 那麼如果認為補特伽羅是多根所取,就不會如色等一樣成為一體,因為色等是多根所取時就顯現為多體。或者就會沒有差別,如果認為雖是多根所取但無差別的話,色等就像補特伽羅一樣不會成為多體。不承認以一根的方式被其他根所取的能力,這樣色等被多根了知就成為無意義了。 此外:若要確定,六識,無差別或補特伽羅,有差別或對境,應當承許無差別。若分發等差別,眾產生差別,或者了知,發等無差別。 此外會與牛奶等相同,如果依靠眼所識別的諸色而緣取牛奶或水,就應說牛奶或水是眼所識別的。不應說’諸色’,也不應說’非諸色’,這一切都應當說。 牛奶和水會成為四體,如果說從’諸色’到’諸觸’,牛奶和水就會成為四體,意思是說牛奶和水會成為四種。聲音因為是偶然的所以這裡未作考慮。 因此,如同僅僅在色等和合的總體上安立牛奶或水一樣,僅僅在諸蘊的總體上安立補特伽羅,這就是成立的意思。 這裡說:如同僅僅色等和合,世間共許為樹等名稱,如同對根莖水蜜等的理解一樣,色等與補特伽羅相同。 ‘諸色是補特伽羅所緣的因’與’緣取諸色時緣取補特伽羅’這兩者有什麼差別呢?前者是就諸色作為因的意義而言。後者不是因的意義。那麼是什麼呢?是說以諸色為因而緣取補特伽羅的意思。 對此,如果承許諸色是因,而補特伽羅也不能說異於那些蘊,那麼對你來說’色蘊等’這廣泛的內容就會有過失,就像你的色是補特伽羅所緣的因,而它又不能說異於那些一樣,光明、眼根和作意等也是色所緣的因,而它們也不能說異於光明等。

།དེ་དག་ནི་དེ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་གཟུགས་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཟག་གཟུགས་ ལས་རང་བཞིན་ཐ་མི་དད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དམིགས་པ་དེ་ཁོ་ནས་དམིགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་གཞན་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་དེ་ཁོ་ན་ལ་དེ་འདོགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཟག་འདོགས་པར་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །འདི་ནི་གཟུགས་སོ་ ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་དམིགས་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་གཟུགས་དང་གང་ཟག་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་འདི་ནི་གཟུགས་སོ། །འདི་ནི་གང་ཟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་ན་ནི། ཇི་ལྟར་གཉི་ག་དམ་འཆའ། གཟུགས་ཁོ་ན་ དམ་འཆའ་དགོས་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་དམིགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་རང་བཞིན་ཤེས་པས་དེའི་རྣམ་པར་སྐྱེས་པའི་སྒོ་ནས་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། གང་ཟག་ཏུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་བར་དག་ལ་ཡང་བརྗོད་ པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།གང་ཡང་རྣ་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་སྒྲ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་དམིགས་པར་བྱེད་ཅེས་སྨྲས་པའི་ཚིག་དེའི་དོན་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། ཅི་རེ་ཞིག་སྒྲ་རྣམས་གང་ཟག་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་སྒྲ་རྣམས་དམིགས་ན་གང་ཟག་ དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གལ་ཏེ་སྒྲ་རྣམས་གང་ཟག་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དེ་དག་ལས་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན་ནི། དེ་ལྟ་ན་ནི་འོ་ན་སྒྲ་ཡང་རྣ་བ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་གཞན་དུ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་དེ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་སྒྲ་རྣམས་དམིགས་ན་གང་ཟག་དམིགས་སོ་ཞེ་ན་ནི། ཅི་དམིགས་པ་དེ་ཁོ་ནས་དམིགས་སམ། འོན་ཏེ་གཞན་གྱིས་གལ་ཏེ་དེ་ཁོ་ནས་སོ་ཞེ་ན་ནི། གང་ཟག་སྒྲ་ལས་རང་བཞིན་ཐ་མི་དད་པ་འམ། སྒྲ་ཁོ་ན་ལ་དེ་འདོགས་པར་འགྱུར་ན། འདི་ནི་སྒྲའོ། །འདི་ན་གང་ ཟག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་གཅོད།འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་ན་ནི་སྒྲ་ཡང་ཡོད་དོ། །གང་ཟག་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཇི་ལྟར་དམ་འཆའ་སྟེ། དམིགས་པའི་དབང་གིས་དེ་ཡོད་པར་དམ་འཆའ་བར་ཟད་དོ། །ཕྱོགས་འདིས་ཆོས་ ཀྱི་བར་དག་ལས་ཀྱང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།འོན་ཏེ་གཞན་གྱིས་སོ་ཞེ་ན་ནི། དུས་ཐ་དད་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལས་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། སྔོན་པོ་ལས་སེར་པོ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཚེ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པས་སྔོན་པོ་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་སེར་པོ་མི་དམིགས་ སོ།།ཕྱིས་དམིགས་པ་གཞན་གྱིས་དམིགས་ཏེ་སེར་པོ་དེ་སྔོན་པོ་ལས་གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས་སོ། །དེ་ལྟར་གང་ཟག་ཀྱང་དམིགས་པ་གཞན་གྱིས་དམིགས་པས་གཟུགས་ལས་གཞན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དཔེར་ བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་བར་དག་ལས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འོན་ཏེ་གཞན་གྱིས་སོ་ཞེ་ན་ནི། དུས་ཐ་དད་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ལས་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་རྔ་བོ་ཆེའི་སྒྲ་ལས་རྫ་རྔའི་སྒྲ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་ལས་སྐད་ ཅིག་མ་གཞན་བཞིན་ཏེ།སྔ་མ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འོན་ཏེ་གཟུགས་དང་གང་ཟག་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་གཟུགས་དང་གང་ཟག་གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་གི་དམིགས་པ་དག་ཀྱང་ གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་ན།འོ་ན་ནི་དེས་ན་དེ་དག་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་འདུས་བྱས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གྲུབ་པའི་མཐའ་གང་ཟག་ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉམས་ པར་འགྱུར་ཏེ།འདུས་བྱས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་འདི་ཡོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་འདི་གཟུགས་རྣམས་སམ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།

所說’因為彼等是彼所緣的因’是指:光明等彼等是色法所緣的因。 ‘補特伽羅將成為與色法無別的自性’是指:因為唯由彼所緣而成為所緣境,如同其他色法。 ‘唯于彼色法上安立彼’是指:若安立補特伽羅時,應當如是配合。 ‘此是色法’等廣說是指:若是一個所緣性,則不應區分色法與補特伽羅。 若不如是區分’此是色法,此是補特伽羅’,則如何立二者?應當唯立色法,因為彼有所緣故。 ‘境’是指:若由識生起彼相而決定其自性,則不生起顯現為補特伽羅的識。 所說’乃至諸法亦當如是說’云何?若說依于耳識所識之諸聲而緣補特伽羅,此語何義? 為是諸聲是補特伽羅所緣之因?抑或是緣諸聲即緣補特伽羅? 若諸聲是補特伽羅所緣之因,而彼不離彼等而說,則聲亦不離耳根及作意等而說,因為彼等是彼所緣之因故。 若說緣諸聲即緣補特伽羅,是唯由彼所緣而緣耶?抑或由他?若唯由彼,則補特伽羅與聲無別自性,或唯于聲上安立彼,則’此是聲,此是補特伽羅’如何區分? 若不如是區分,則’聲亦有,補特伽羅亦有’如何立論?不過是依所緣而立有而已。 以此方式乃至諸法亦當配合。 若由他所緣,則因所緣時間有別故,將成異於色法,如青色異於黃色。 即當決定緣取青色時不緣黃色,後由異所緣而緣,故說彼黃色異於青色。 如是補特伽羅亦由異所緣而緣,故成異於色法。 如是當舉例說’非異剎那’。 所說’乃至諸法亦當如是說’云何?若由他所緣,則因所緣時間有別故,將成異於聲,如大鼓聲異於陶鼓聲,及剎那異於異剎那,應如前說。 所謂’若如色法與補特伽羅’等廣說是指:若說如色法與補特伽羅不可說為異不異,如是彼等之所緣亦不可說為異不異。 則彼等所緣相有為法亦將成不可說,是故’唯補特伽羅不可說’此宗義將壞,因為有為法亦不可說故。 ‘若此亦有’是指:若此諸色法等不可說。

།འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གཟུགས་བདག་མ་ཡིན་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་ པའི་བར་བདག་མ་ཡིན་པ་འདི་གསུངས།ཇི་སྐད་དུ་ཞེ་ན། ཇི་སྐད་དུ་གཟུགས་བདག་མ་ཡིན་བདག་ཀྱང་གཟུགས་མ་ཡིན་ཞེས་དེ་སྐད་གསུངས་པ་གང་ཟག་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཟུགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ ནས་སྐྱེ་ན་ནི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་རྣམ་པར་ཤེས་པར་མི་ནུས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།གང་ཟག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་འདིར་དྲི་བཞིན་ནོ། །རོ་ བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་ཏེ།དེ་བཞིན་དུ་འདི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདི་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བར་བཀོད་པ་འདིས་ནི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་བཟློག་པ་དམ་བཅའ་བའི་སྐྱོན་བརྗོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་ དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།།གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་གསུངས་ཀྱི། གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེའོ་ཞེས་ནི་མ་གསུངས་སོ། །དགེ་སློང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་རྒྱུ་ནི་མིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། ཉེ་བ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །རིང་བ་ནི་ རྐྱེན་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་ན་རེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུའོ། །རྐྱེན་ནི་དམིགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་འདི་གཉིས་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གང་ཟག་གཟུགས་ལས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་སྒྲ་བཞིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་སྒྲ་ལས་གཞན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་ཟག་གཟུགས་དང་སྒྲ་དག་ལས་གཞན་ཡིན་ཏེ། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དྲི་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ནི་ཕྱོགས་བཞིན་ནོ། །རང་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་གྱི་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། གང་ཟག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ནི འདི་དག་གི་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཞར་ལ་བཤད་པར་ཟད་ཀྱི།འདི་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་ཡིད་ནི་དབང་པོ་འདི་དག་གི་རྟེན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ལྟོས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ན་གང་ཟག་ ཡུལ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་མདོའི་སྡེ་ཚད་མར་བྱས་ནའོ།།དེས་ན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་གི་ཡུལ་ཡང་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ གང་ཟག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།གང་ཟག་སྨྲ་བས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མདོ་ལས་གཞན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་ལྔའི་ ཚད་མར་བྱས་ནས་རང་གི་ཡུལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པས་གང་ཟག་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ན།དེ་ལྟ་ན་ནི་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། མདོ་ལས་དབང་པོ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཅན་ཡིན་ཞིང་ཞེས་བྱ་ བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འགའ་ཞིག་གིས་སྲོག་ཆགས་དྲུག་པོ་ཁྱི་དང་བྱ་དང་ཝ་དང་ཆུ་སྲིན་བྱིས་པ་གསོད་དང་། སྦྲུལ་དང་སྤྲེའུ་རྣམས་ཀ་བ་འམ། ཤིང་གི་རྩ་བར་བཏགས་པ་དེ་དག་གྲོང་དང་ནམ་མཁའ་དང་དུར་ཁྲོད་དང་། ཆུའི་ནང་དང་། གྲོག་མཁར་དང་། ནགས་ཚལ་ གྱི་ནང་འདོད་པའི་ཕྱིར་རང་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ཡུལ་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ཀྱང་རང་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ཡུལ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།

那麼為什麼世尊說色不是我乃至識不是我呢?如何說呢?如說’色不是我,我也不是色’,這是說明補特伽羅只是可說的,而不是不可說的。 如果依于諸色而生,則如同聲等一樣,補特伽羅不能被識知。這是說,補特伽羅不被色識所緣,因為是從其他所緣緣而生,如同聲一樣。‘等’字在此包括如香、味等。 同樣地,應當說此不被耳識等所緣。這是一個論點。應當瞭解,這個安立是從法的差別方面指出立宗的過失。 ‘依於二者’是說依於二者,而不是說依於三者而生。‘比丘們,眼識生起的因是眼’等廣說中,近是因,遠是緣。 有些人說:能生是因,緣僅僅是所緣而已。其他人說:這二者是同義詞。 ‘補特伽羅異於色’是說因為是耳識所知,如同聲。同樣,‘補特伽羅異於聲’是說因為是眼識所知,如同色。同樣也應用於其他。 怎樣呢?補特伽羅異於色聲,因為是鼻識所知,如同香。這是論點。因為經中說’各自領受自己的境界’,所以說明補特伽羅不是所領受的。 ‘意根是這些的所依’這只是附帶說明,不是作為例證。雖然如此,‘意是這些根的所依’的意思是說,對於依賴它的諸識,它是生起的因。 或者’補特伽羅將成為非境’是說如果以經部為量的話。那會如何呢?如果說’假使是非境’,那麼如果不是任何識的對境,就將成為非所識。因此將違背’補特伽羅是六識所知’的宗義。 補特伽羅論者說:如果這樣,因為經中說’不是他人的行境和所領受的境界’,若以眼等五根為量,由於對自境無錯亂,補特伽羅不是眼識等所識知的對象,那麼意根也將成為無錯亂,因為經中廣說’這六根是有不同行境的’。 就像有人把狗、鳥、狐貍、鱷魚、嬰兒殺手、蛇和猴子這六種生物系在柱子或樹根上,它們分別想往村莊、天空、墓地、水中、蟻穴和森林,同樣地,這六根也各自想往自己的境界。

།གལ་ཏེ་མདོའི་ཚིག་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟར་ན་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་གང་ཟག་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་དེར་ནི་དབང་པོ་ཁོ་ན་ལ་དབང་པོ་ཡིན་པར་མ་གསུངས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །སྲོག་ཆགས་དྲུག་པོ་ལྟ་བུའི་མདོ་དེ་ལས་ནི་མིག་ལ་ སོགས་པའི་དབང་པོ་ཁོ་ན་ལ་དབང་པོ་ཡིན་པར་མ་གསུངས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལྔ་ལ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པར་འདོད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འདི་དག་ལ་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པར་འདོད་པ་མི་སྲིད་དེ། གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་དག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པར་འདོད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་དྲངས་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དབང་པོ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་དེ་དག་གི་དབང་གིས་དྲངས་པ་ཡིན་ནོ ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན།གལ་ཏེ་མིག་གི་སྒོ་དང་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པར་མ་གྱུར་ན། གཞན་དུ་ན་ཇི་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་དེ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་དབང་གིས་དྲང་བ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པས་དྲངས་པ་སྟེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་འབའ་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོས་དྲངས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ དེ་ལས་གཞན་པ་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལ་མི་འདོད་པ་ཉིད་དོ།།འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རང་གི་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་དམིགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བསམ་པས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོས་ཡང་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཉེས་པ་མེད་ དོ།།གང་ཟག་ནི་མ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཞེ་ན་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གང་ཟག་འདི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱིས་ན་འདི་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ཀྱི་ དོན་གྱིས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་མ་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ནི་ཡུལ་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་དམིགས་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཅེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་ པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་གྱི།མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ནི་མ་ཟད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་མདོ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་ངོ་། །ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་བརྟེན་པར་གསུངས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་སློང་དག་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་བརྟེན་པ་ཡིན་ ནོ།།བཞི་གང་ཞེ་ན། ཆོས་ལ་བརྟེན་གྱི་གང་ཟག་ལ་མ་ཡིན་པ་དང་། དོན་ལ་བརྟེན་གྱི་ཚིག་འབྲུ་ལ་མ་ཡིན་པ་དང་། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་ལ་བརྟེན་གྱི་དྲང་བའི་དོན་ལ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཚད་མའོ།།བཏགས་པ་ལ་ལྷུང་བར་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཁོ་ན་ལ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་དོན་དུ་བདག་གོ་ཞེས་ཐ་སྙད་གདགས་པར་བྱས་པ་དེ་ཁོ་ན་ལ་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པར་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདིར་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི། འདི་ལ་བདག་གམ་སེམས་ཅན་མེད། །ཅེས་ བྱ་བ་འདི་དང་གང་ཟག་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ།།དེ་ཡང་འགའ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཡང་དཔེར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་གོམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྲོག་ཏུ་ལྟ་བར་ འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཉེས་དམིགས་དང་པོའོ།།མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་དམིགས་གཉིས་པའོ། །ལམ་གོལ་བར་ཞུགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པའོ།

如果在有經文的情況下,意根是錯亂的話,那麼眼等諸根也將成為錯亂。因此,補特伽羅將成為眼識等所識知的對象。對此,這裡廣說’並非僅說諸根才是根’。如同六種生命的經中,並未說唯有眼等諸根才是根。為什麼呢?因為不可能認為眼等五根有見等作用。如是,這些不可能有見聞等作用,因為是色法的自性。 它們的識——眼識等也不可能有見等作用,因為無分別。由它們所引生的意識被說為根。它是由它們的力量所引生。怎麼知道呢?如果不是從眼門和耳等門產生眼識等,否則這具有分別的意識如何能生起?因此知道是由它們的力量所引生,意識是由眼根等所引生而緣取色等。 ‘唯由意根’等廣說,由意根所引生的意識,不緣取眼等其他境。那麼是什麼呢?緣取自境法處。因此如前所說的意趣,若是如此則意根也將無錯亂的過失是不存在的。 ‘非補特伽羅’是什麼呢?是所通達和所遍知。因此此補特伽羅也非所識知。實際上說明此非所通達和所遍知,難道不是實際上未說非所識知嗎? 因此說’智慧和識二者境相同’,因為在論典中說’所緣相同’的緣故,眼等不僅是所識知,不僅僅是所通達。世尊也在經中廣說。 ‘依止了義經’是指:‘比丘們,此四是所依止。何為四?依止法不依止補特伽羅,依止義不依止文字,依止了義經不依止不了義經,依止智慧不依止識。‘依止即是量。 ‘僅墮于假立’是指:唯于假立名言之義而假立我的對象上執著為我而已的意思。這裡舉例說:‘此中無我亦無眾生’以及’補特伽羅不可得’即是此義。 ‘彼亦皆不得’是指:此也是舉例,修習空性者也無有任何。從’我見’乃至’命見’是第一過患。‘與外道無別’是第二過患。‘入邪道’是第三過患。

།འདིའི་སེམས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མི་འཇུག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་ པར་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བཞི་པའོ།།འདིའི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་བྱང་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའོ། །འོ་ན་དེ་དག་གི་སྟོན་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །འདི་ནི་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།འགའ་ཞིག་གིས་མདོ་སྡེ་འདི་རྣམས་སྒྲོ་བཏགས་སོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །སྡེ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ས་སྟོན་པའི་སྡེ་པ་ལ་སོགས་ལས་སོ། །མདོ་དང་མི་འགལ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་དང་འགལ་བ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཉིད་དང་ཡང་ མི་འགལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་ངོ་། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ནི་བདག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལ་ཡང་བདག་མེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའོ། །གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ དང་གཟུགས་ནས་ཡིད་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བར་ལ་སྟེ།གང་ཟག་དེ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་མེད་པ་ནི་ཕུང་པོ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་རྣམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ན། གཟུགས་རྣམས་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱ། གཟུགས་རྣམས་མ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ བསལ་ཏེ།བདག་གཞན་མིན་པའི་ཕྱིར་དེ་བོར་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་གཞན་མེད་པར་སྟོན་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི། གལ་ཏེ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཁོ་ན་རྗེས་སུ་དྲན་པར་གྱུར་ཏམ།རྗེས་སུ་དྲན་ནམ། རྗེས་སུ་དྲན་པར་འགྱུར་གྱི། གང་ཟག་ནི་མ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་བདག་ནི་འདས་པའི་དུས་ན་གཟུགས་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བདག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་ ལ་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ།།གང་ཟག་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དུ་མར་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱེད་ཅག་ནི་བདག་ཉིད་གཞུང་འདོན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ལ་ནི་མ་གཏོགས་པ་ཁོ་ན་སྐྱབས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བདག་ཅེས་འདོན་པ་ཡོད་ན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བར་ ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་མུ་ནི་ཉི་ཤུ་འབྱུང་སྟེ། བདག་གཟུགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་དང་། བདག་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་དང་། གཟུགས་བདག་གི་ཡིན་པ་དང་། གཟུགས་བདག་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་བཞིན་ དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཕུང་པོ་དང་རྒྱུན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་བཞིན་དང་། རྒྱུན་བཞིན་ནོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་བསྡུ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་མང་པོ་རྣམས་འདུས་པ་ནི་ཕུང་པོའོ། །སྐད་ཅིག་མ་མང་ པོ་ལ་འདུས་པ་དག་ནི་རྒྱུན་ནོ།།ཕུང་པོའི་དཔེས་ནི་ཆོས་མང་པོ་དག་ལ་གང་ཟག་འདོགས་པར་སྟོན་ཏོ། །རྒྱུན་གྱི་དཔེས་ནི་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་དག་གི་རྒྱུན་མང་པོ་ཉིད་ཡོད་ན་གང་ཟག་འདོགས་པར་སྟོན་ཏོ། །འདི་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅེ་ན་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུད་ལ་གང་དུ་བཞེད་པར་གཏད་པ་ཙམ་གྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མཁྱེན་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའི་མཐུ་འདི་ཡོད་ཀྱི།གང་ཟག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །སྨྲས་པ་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྫོགས་སངས་རྒྱས་འདས་གང་ དག་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་བརྗོད་ནས། དེ་ལྟ་བས་ན་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ཁོ་ན་ལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའི་གང་ཟག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ལ་ཁུར་ཡང་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི། དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ལ་ཁུར་ཡང་བསྟན་ཏོ། །ཁུར་ལེན་པ་དང་། ཁུར་ འདོར་བ་དང་།ཁུར་ཁྱེར་བ་ཡང་བསྟན་གྱིས། དེའི་ཕྱིར་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་བཤད་དོ། །ཁུར་གང་ཞེ་ན། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །ཁུར་ལེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཡང་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་དེ་དང་དེར་མངོན་པར་ དགའ་བའོ།

從’此心不入空性’到’不得解脫’為第四。‘此諸聖法不得清凈’為第五。‘那麼他們的導師也非佛’是指認為他們所依的佛語非量。‘此非佛語’是指有人認為這些經典是增益的。‘從一切部派’是指從說一切有部等。‘不違背經’是指不違背經典。‘也不違背法性’是指不違背緣起法性。‘一切法無我’是指彼等非我之本性,彼等亦無我故一切法無我。‘依二’是指從眼與色乃至意與諸法,彼補特伽羅非法。若說無我是蘊、處、界,‘不應說諸色,亦不應說非諸色’即破除此說,因為非自他故當捨棄。因此一切執我皆唯在無我上,此說明無他。 ‘若如是’廣說者,若隨念時唯隨念、正隨念、當隨念此五取蘊,而非補特伽羅,為何說’我於過去時具有如是色’,因說’我’故表示是補特伽羅。‘如是補特伽羅以多種方式隨念’中,你們自己顯示為誦文,因此說’於此唯除外即是皈依’,若有誦’我’則成墮入身見之意。 身見有二十種:即正觀我是色,我具色,色是我所,色住於我中,如是乃至識亦當說。‘如蘊及相續等’是指如蘊及如相續。‘等’字攝集等。一剎那中多法聚集為蘊。多剎那中諸聚集為相續。以蘊喻顯示于多法上假立補特伽羅。以相續喻顯示於色受等諸蘊相續眾多時假立補特伽羅。 若問’此如何了知’,即于佛陀相續中,由隨欲安立即生無顛倒智慧之力唯此有,而於補特伽羅則無。說過去等故。廣說’過去諸正等覺’等已,因此唯于蘊相續說為佛,而非於補特伽羅。廣說’諸比丘,我為汝等說重擔’者,諸比丘,我為汝等說重擔、取重擔、舍重擔及荷重擔,是故善聽,諦持,當說。何為重擔?即五取蘊。何為取重擔?即後有愛,具喜貪,于彼彼處現前歡喜。

།ཁུར་འདོར་བ་གང་ཞེ་ན། ཡང་སྲིད་པའི་སྲེད་པ་དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ་དེ་དང་དེར་མངོན་པར་དགའ་བ་དེ་ཉིད་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་དང་། སོ་སོར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། བྱང་བར་གྱུར་པ་དང་། ཟད་པ་དང་འགོག་པ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་ དང་།ནུབ་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཁུར་ཁྱེར་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། རུས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། ཟས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཟ་ཟ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་མྱོང་མྱོང་། ཚེ་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག་ཐུབ་ ཡུན་ནི་འདི་སྲིད་ཅིག་གནས་གནས།ཚེའི་མཐའ་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའོ། ཁུར་ཁྱེར་བར་བྱེད་པས་ན་ཁུར་ཁྱེར་བ་སྟེ། གང་ཟག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དཔེར་བརྗོད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁུར་ཁྱེར་བ་ཡིན་པར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་ བྱ་བ་སྨོས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་ཁུར་ལས་ཁུར་ཁྱེར་བ་གཞན་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་གང་ཟག་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཕུང་པོ་དག་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་མི་འདོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་ཟག་བཞིན་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཁུར་ལེན་པ་ཡང་ཕུང་པོས་མ་ བསྡུས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན།དེ་ལྟར་ཡང་མི་འདོད་དེ། དེ་བས་ན་ཕུང་པོ་ལེན་པ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་དེ་ཕུང་པོ་དག་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པར་གྱུར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་དེ་ལས་ཁུར་ཁྱེར་བ་གང་ཞེ་ན། གང་ཟག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཙམ་ཞིག་གསུངས་པར་འགྱུར་གྱི། ཡང་ཚེ་དང་ལྡན་པ་མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་ཚེའི་མཐའ་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རྣམ་པར་མ་ཕྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང ཁྱད་པར་དུ་མཛད་པ་འདི་ནི་གང་ཟག་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ།ཅི་ནས་ཀྱང་དེ་ཉིད་བཏགས་པའི་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་རྟག་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞན་དུ་ནི་ཤེས་པར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་ བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།ཕུང་པོ་སྔ་མ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་དེ་ལ་ཕུང་པོ་གང་དག་གནོད་པར་བྱེད་ཅིང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་ཁུར་ཞེས་བཤད་དོ། །ཕྱི་མ་གནོད་པར་འགྱུར་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཁུར་ཁྱེར་བ་ཞེས་བཤད་དོ། །སྐྱེ་བ་པ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཀུན་བརྟགས་པའི་གང་ཟག་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པའི་ཁོངས་སུ་མ་གཏོགས་ཏེ། གང་ཟག་ནི་ སྡུག་བསྔལ་ནས་ལམ་གྱི་བར་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གང་ཟག་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ལོག་པར་ལྟ་བ་འདི་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྟ་བ་གང་ཞིག་བདེན་པ་གང་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་དེ་ནི་བདེན་པ་དེ་མཐོང་བས་སྤོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་ ཟག་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བའི་ཁོངས་སུ་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན། གང་ཟག་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བ་ཡང་མ་ ཡིན་ཏེ།ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་ལྟ་བ་ནི་འགའ་ཡང་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་དེ་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཏིལ་གཅིག་དང་འབྲས་ཐུག་པོ་ཆེ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་ བུ་དང་།ཕུང་པོ་གཅིག་དང་ཚིག་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་རྫས་བརྒྱད་པ་ཡིན་ཡང་ཏིལ་གཅིག་དང་འབྲས་ཐུག་པོ་ཆེ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་མོན་སྲན་གྲེའུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མང་པོ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཕུང་པོ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ཡི་གེ་རྣམས་མང་པོ་ ཉིད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་།ཚིག་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལྟར་གང་ཟག་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ།

什麼是捨棄重擔?就是完全斷除對再次投生的貪愛、對此處彼處的貪慾和喜樂,各別出離、清凈、滅盡、寂滅、息滅、消失。 什麼是擔負重擔?就是所謂的補特伽羅,即具壽某某名字,某某種姓,食用如是飲食,感受如是苦樂,壽命如是長久,住世如是時間,壽命終點如是。 因為擔負重擔故稱為擔負者,即補特伽羅的異名,這就是比喻。 因此說’僅僅因為這個原因就認為是擔負者是不合理的’。 因此,如果擔負者異於重擔,而擔負者又是補特伽羅,那麼它就會異於蘊,這將導致不想要的過失。如同補特伽羅一樣,具有如上所說特徵的取蘊也將不被蘊所攝,但這也是不想要的。 因此,如同取蘊一樣,補特伽羅不異於諸蘊。 正因為如此,詳細說道:如果不是這樣,若補特伽羅實有,世尊在經中就只會說’什麼是擔負者?就是補特伽羅’這麼簡單的話,而不會詳細分別’具壽某某名字’乃至’壽命終點如是’等。 又作此特殊說明是爲了讓人瞭解補特伽羅是假有,意思是無論如何也要知道它只是假有,而不要認為補特伽羅是實有常住。 關於’前蘊’等詳細內容:能造成損害、成為痛苦因的那些蘊稱為重擔。後來將造成損害的則稱為擔負者。 ‘因為是生者’即是說因為具有生的自性。 ‘因為不攝屬於諸諦’是說:如所遍計的補特伽羅不攝屬於苦等諦中,補特伽羅既非苦也非乃至道。 因此,這種誹謗補特伽羅的邪見不是見諦所斷,因為任何見解若對某諦顛倒,則由見彼諦而斷。 同樣,由於補特伽羅不攝屬於苦和集,所以不是修所斷,因為修所斷煩惱是苦和集的本質,而補特伽羅既非苦也非集,因為不是蘊的自性。因此它不是修所斷。 或者說,任何見解都不是修所斷,所以它不是修所斷。 ‘如一粒芝麻和一堆米’以及’一蘊和一句’是說:如同雖有八事物仍說一粒芝麻和一堆米,如同雖有眾多豌豆等仍說一蘊,如同雖有眾多字母仍說一句,說’一補特伽羅’也是如此。

།སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐྱེའོ་ཞེས་སྨྲས་པས་དེ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱི་འདུས་བྱས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ དགོས་སོ།།ཕུང་པོ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རིག་པ་བླངས་པའི་ཕྱིར་མཆོད་སྦྱིན་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རིག་པ་བླངས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའི། འདི་འབྱུང་བའི་དོན་དུ་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཆོས་སུ་ བརྡར་བཏགས་པ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་པ་སྟེ།དེས་ན་འདི་ཡོད་པས་ན་འདི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བྱེད་པ་པོ་ནི་མི་དམིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའི་ལས་ཀྱིས་བྱེད་པ་པོ་ མི་དམིགས་སོ།།དེ་ཡང་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། གང་ཞིག་ཕུང་པོ་འདི་རྣམས་འདོར་བར་བྱེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚེ་འདིའི་ཕུང་པོ་ད་ལྟར་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཕུང་པོ་གཞན་དག་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚེ་ཕྱི་མའི་ཕུང་པོ་སྲིད་པ་བར་མ་ པ་འམ།སྐྱེ་བའི་ཆར་གཏོགས་པ་དག་གོ། །ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པའོ། །དབོ་ལས་སྐྱེས་ལེན་ཅེས་མི་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ངས་འདི་སྐད་དུ་འདི་ལེན་ཏོ་ཞེས་སྨྲས་ན། བཙུན་པ་གང་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཉེ་བར་ལེན་པ་འདི་སྲིད་ པའི་རྐྱེན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཚིག་དེ་ཁྱོད་ལ་ལེགས་པར་འགྱུར་རམ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཕུང་པོ་རྣམས་ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱེད་པ་དང་། འདོར་བར་བྱེད་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་ལུས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་དེ་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལས་ སྔོན་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ།གལ་ཏེ་གང་ཟག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི་དེ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པས་ནི་དཔེ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །ལུས་རིག་པ་དང་རྟགས་བཞིན་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རིག་པ་དང་རྟགས་ནི་རིག་པ་དང་རྟགས་སོ། །ལུས་དང་རིག་ པ་དང་རྟགས་ནི་ལུས་དང་རིག་པ་དང་རྟགས་དག་གོ།།དེ་དག་དང་འདྲ་བ་སྟེ། ལུས་དང་རིག་པ་དང་རྟགས་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་དང་། གང་ཟག་དག་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་བླང་བར་བྱ་བ་རིག་པ་དང་རྟགས་ལས་ལུས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། བླང་བར་བྱ་བ་ ཕུང་པོ་ལས་ཀྱང་ལུས་གཞན་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་གཞན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།རྒ་བ་དང་ན་བ་ཡང་ལུས་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་སྐབས་རྣམས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གཞན་ཉིད་ཡིན་པར་བསམས་པ་སྟེ། དེ་ལ་རྒ་བ་སྐྱེས་སོ་ན་བ་ སྐྱེས་སོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པའི་དཔེ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།འོན་ཏེ་ཡང་ལུས་གནས་པ་ལ་གནས་སྐབས་གཞན་ལོག་ན་གནས་སྐབས་གཞན་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། གྲངས་ཅན་པའི་འགྱུར་བར་སྨྲ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་མཛོད་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་བཀག་ཟིན་ཏོ། །ཇི་ སྐད་དུ་ཞེ་ན།གནས་པ་གང་ལ་ཆོས་གཞན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་རིགས་པ་འདི་ནི་སྔོན་མ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །འབྱུང་བ་དག་ནི་བཞི་ཡིན་གཟུགས་ནི་གཅིག་ ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་གང་ཞེ་ན།འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དག་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡིན་ནོ། །སྨྲ་བ་འདི་ནི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕྱོགས་གང་ཞེ་ན། འབྱུང་བ་ཙམ་གྱི་ཕྱོགས་ལའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གནས་བརྟན་སངས་རྒྱས་ལྷའི་ ཕྱོགས་ལ་ཡོད་ཀྱི་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་ཙམ་གྱི་ཕྱོགས་ལ་འབྱུང་བ་དག་ལས་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་དག་ལས་གང་ཟག་གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་པས། རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡོངས་སུ་བོར་ བར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ།

所謂’由於具有生起的緣故’是說,由於說’生起’,即承認其具有生起性,因此應當說你的是有為法。 由於是其他蘊的緣故,如同說’由於獲得明咒,祭祀生起’等,是由於獲得明咒而如此說,並非爲了此事而生起,與此相同,應當應用於一切。 所謂’除了法的假立’是指除了緣起的特徵,因此說’此有故彼生’等。‘不見作者’,即由廣說的業不見作者。 那麼是什麼樣呢?說’捨棄這些蘊’,意思是此生現在的諸蘊。‘結生其他諸蘊’是指後世的蘊,或中有或屬於生有的諸蘊。‘結生’是指取。 ‘不說我取’是說,如果我說’此取’的話,則會出現’大德,從所謂取到此取是有緣’等語句,這對你是否恰當? 因此,沒有任何能取蘊和舍蘊者。如果說是身體,‘那也是如此’是說,每一剎那都是全新的,意思是如果說是補特伽羅,則以’彼不成立’等所安立而顯示譬喻不成立。 ‘如同身體、明咒和相’,明咒和相即是明咒和相。身體、明咒和相即是身體、明咒和相等。與彼等相似,身體和明咒、相一樣,蘊和補特伽羅成為異體。 如同所取的明咒和相異於身體一樣,所取的蘊也異於身體,因為異於能取,這是其所思。 ‘衰老和疾病也確實是異於身體’是說,認為諸狀態在每一剎那都是異體,對於所說的’衰老生起、疾病生起’的譬喻,顯示其不成立。 或者如果認為身體安住時,一個狀態消失另一個狀態生起,數論派所說的變化已在世間藏品中被遮破。 如何說呢?所應觀察其他法差別的有法本身並不存在,即’此即是彼,然而又不是’,這個言語正理稱為前所未有。 ‘四大種是四,色是一’,什麼是色?即’四大種’等。 ‘此說存在於某一方’,是哪一方?‘僅在大種一方’,即存在於上座佛陀提婆一方,而不在我方。 ‘如是’是說,如同在唯大種一方,色不異於諸大種一樣,補特伽羅不異於諸蘊,認為如此承認則將捨棄自宗。

།ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྲོག་དེ་ཉིད་ལུས་ཡིན་པའམ། གཞན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་མ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་དག་གི་བསམ་པ་ནི་གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་དག་ཁོ་ན་ལ་གང་ཟག་ཉེ་བར་འདོགས་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ལུས་ཁོ་ན་སྲོག་ ཡིན་ནོ་ཞེས་མ་བཤད་པ་སྙམ་པ་འདི་ཡིན་ནོ།།སྔ་མ་དག་ཁོ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་བརྟན་ཀླུ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་སོ། །སྨྲ་བ་མང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅོར་བའོ། །ཕ་རོལ་པོས་གལ་ཏེ་གང་ཟག་བརྗོད་པར་མི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་མ་གསུངས་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་སོ།།སྨྲས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དོན་དམ་དུའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ཡོད་ཅེས་བསྟན། །དེ་དང་འགལ་ཕྱིར་དེ་ཉིད་དུ། །སེམས་ཅན་ཡོད་ཅེས་མ་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་དེ་བསྟན་པ་ཡང་མི་བཟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་མེད་པ་བསྟན་དུ་མི་ རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།སྔ་ནས་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྨོངས་པས་སོ། །ཀུན་དུ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་ཞིང་ཆེས་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆད་པར་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་འམ། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་གི་བདག་སྔོན་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ལས་ད་ནི་བདག་གི་དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདིར་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཙུན་པ་གཞོན་ནུ་ལེན་གྱིས་སོ། །ལྟ་བའི་མཆེ་བས་སྨྲས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི། ལྟ་བ་ཉིད་མཆེ་བ་ཡིན་པས་ན་ལྟ་བའི་མཆེ བའོ།།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་དེས་སྨྲས་པ་ལ་ལྟོས་ནས། གཉེན་པོ་ཆོས་བདག་མེད་པ་ཡང་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །ལས་རྣམས་འཇིག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཏེ། བྱས་པ་ཆུད་ཟ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་གང་ཟག་ཡོད་པ་ཉིད་ལྟ་བུ་སྟོན་པ་རྣམས་གཞན་དུ་ཡང་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །སྟག་མོས་ ཕྲུ་གུ་ཁྱེར་བ་ལྟར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྟག་མོས་འདིའི་ལུས་མཆེ་བས་སྨས་པར་འགྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ནས་སོས་ཧ་ཅང་བག་མེད་པར་བཟུང་སྟེ། རང་གི་ཕྲུ་གུ་མི་ཁྱེར་ཞིང་གནས་གཞན་དུ་མི་ཁྲིད་ལ། ཕྲུ་གུ་འདི་འདི་ལ་ལྷུང་སྟེ་སྣང་བར་འགྱུར་དུ་འོང་སྙམ་སྟེ། སོས་ཧ་ཅང་ ལྷད་ལྷོད་དུ་བཟུང་སྟེ་ཡང་དེ་མི་ཁྱེར་གྱི།རན་པར་བཟུང་སྟེ་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་མིའི་སེང་གེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་འདུལ་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར། རན་པ་ཁོ་ནར་འདུལ་བའི་འགྲོན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བསྣམས་ པར་མཛད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་པ་ལ་རྒྱུ་བསྣན་པའི་ཕྱིར། བདག་ཡོད་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་བདག་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཞུགས་པར་གྱུར་ན་གདུལ་བའི་སྐྱེ་བོ་དེ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བའི་མཆེ་བས་སྨས་པར་འགྱུར་རོ། ། ཀུན་རྫོབ་རྟོགས་པར་མ་གྱུར་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་བརྡ་མི་ཤེས་པ་སྟེ། ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་དོ་སྙམ་ནས་དགེ་བའི་ལས་སྟག་གི་ཕྲུ་གུ་ལྟ་བུ་ཉམས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །བཏགས་པ་འང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བཏགས་པ་ལ་ཡོད་པ་ལ་བཏགས་པ་ནི། ལ་ལ་གང་ཟག ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བས།དེའི་ཕྱིར་མེད་དམ་ཞེས་ཀྱང་མ་གསུངས་སོ། །ཡོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཡོད་མི་གསུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་གང་ཟག་ཡང་དག་པར་དོན་དུ་ཡོད་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་ཕྱིར་གང་ཟག་ཡོད་དོ་ཞེས་མི་གསུང་། གཟུགས་ ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལ་ནི་ཉེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཅེར་བུ་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་བྱེའུ་བཟུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཅེར་བུ་པའི་ཉན་ཐོས་ཞིག་གིས་བྱེའུ་གསོན་པོ་ཞིག་བཟུང་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱེའུ་འདི་གསོན་ནམ། མི་གསོན་ཞེས་དྲིས་ སོ།།དེའི་བསམ་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་གསོན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ན་ནི། དེས་དེ་བཙིར་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་སྐད་དུ་ཤིའོ་ཞེས་གསུངས་ན་ནི། དེས་དེ་གསོན་པོ་ཁོ་ན་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་ཇི་ལྟར་ན་ འཇིག་རྟེན་གྱིས་འདི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ།

關於’為什麼世尊不明確宣說生命即是身體或是其他’這個問題,他們的想法是:如果僅僅在五蘊上假立補特伽羅,為什麼不直接說身體就是生命呢? ‘僅僅是前者’是指上座部龍軍等人。‘多說’是指裸形外道。外道說:如果補特伽羅不是不可言說的,為什麼世尊也不直接說它完全不存在呢? 回答說:從勝義諦來說是不存在的。在世俗諦中則說存在。因為與此相違,所以在勝義諦中沒有說眾生存在。‘他們甚至不能接受這種教說’的意思是說不應該教導無我。 ‘從前就愚癡’是指具有薩迦耶見的愚癡。‘因愚癡而更加增長’是指認為會產生斷見或邪見。 因此才說’我的我過去存在,而現在我的我已不存在’這樣的話。‘在此說’是指尊者童受所說。‘見解的利齒所說’等廣泛內容中,見解本身就是利齒,所以稱為見解的利齒。 諸佛世尊針對他們所說的,作為對治而宣說法無我。針對業的毀滅,即針對所作業的虛耗而顯示補特伽羅確實存在等教法,在其他場合也這樣宣說。 ‘如母虎銜子’是說,就像母虎想著如果用牙齒咬傷這個身體就不好,所以不會太過放縱地抓取,也不會把自己的幼崽帶到別處,想著幼崽會依附於此而顯現,所以既不會太鬆懈地抓取也不會帶走,而是適度地抓取帶走的意思。 同樣,人中獅子世尊也因為善巧調伏方便,只是適度地將調伏的客人帶往涅槃城。 同樣,爲了增加對導師的原因,廣說’若是有我’等。如果有人執著我的存在,那麼這個所化眾生就會被薩迦耶見性質的見解利齒所傷害。 ‘不瞭解世俗’是指不懂法的含義,認為沒有業果,會損壞如虎子般的善業。 關於’假立也’,對於假立而有的假立,有些人執著補特伽羅在世俗諦中也不存在,因此也沒有說是否存在。 ‘若有為何不說有’是說,如果補特伽羅真實存在,為什麼世尊不說補特伽羅存在?說色存在則不會有過失,因為色是存在的。 ‘如裸形外道弟子抓鳥’是說,一個裸形外道弟子抓著一隻活鳥,問世尊這隻鳥是活的還是死的? 他的想法是這樣的:如果沙門喬達摩說是活的,他就會把鳥捏死給看;如果世尊說是死的,他就會展示活鳥。他執著認為這樣世間就會知道這不是一切智者。

།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་དེའི་བསམ་པ་མཁྱེན་ནས་ལུང་མ་བསྟན་གྱི། འདི་གསོན་ནམ་མི་གསོན་པ་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཁ་ན་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ན་གསུངས་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་འདི་ ཡང་ལུང་མ་བསྟན་ཏོ།།བཞི་ཚན་འདི་ནི་དོན་མཐུན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་རྟག་གོ་འཇིག་རྟེན་མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བཞི་ཚན་འདི་དང་། འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་ལྡན་ནོ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་མི་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བཞི་ཚན་འདི་ནི་དོན་མཐུན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་ ཤེས་ཤེ་ན།འདི་ལྟར་ཀུན་དུ་རྒྱུ་སྨྲ་བྱེད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང་། མཐའ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་མི་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་པ་དང་། མཐའ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞི་ཚན་འདི་ཞུས་ནས་ཡང་ཅི་ལགས་འཇིག་ རྟེན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་ཞུས་སོ།།ཞུ་བ་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་རྒྱས་པར་ཞུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ད་ལྟ་ཅི་ལགས། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལམ་འདིས་ངེས་པར་འབྱུང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འམ། འདིས་ནི་མཐའ་དང་ལྡན་ནམ་ ཞེས་དྲིས་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཕྱོགས་གཅིག་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མཐའ་དང་མི་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ཟག་གསོན་པོ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་ལུང་སྟོན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་འདི་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་བཞིན་དུ་ལུང་བསྟན་སྙམ་དུ་ བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།རྟག་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་མའི་བུའི་ཚིག་གོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར། འདི་ལུང་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྟག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །རིམ་གྱིས་རིམ་གྱིས་ མི་བརྗོད་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་བརྗོད་པའོ།།རིམ་གྱིས་རིམ་གྱིས་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་ཤཱཀྱའི་བུ་མཚུངས་པ་དག་རབ་ཏུ་འཁྲུག་པ་དག་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རོ། །གནས་ པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འགྱུར་བར་རོ།།ལྟ་བའི་གནས་སུ་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བའི་གནས་སུ་གསུངས་སོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །སློབ་དཔོན་གྱིས་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་ཡང་ལྟ་བའི་གནས་སུ་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་གནས་སུ་ཞེས་བྱ་ བའི་དོན་ཏོ།།ཕྱོགས་འདི་ནི་ལན་བཏབ་ཟིན་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་ཉིད་ལས་སྤངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་འདི་དག་ནི་དཔེ་ངན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འཁོར་བ་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ ལྟར་མེ་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ།།མེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་གྲགས་ལ། དེ་ཡང་ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་གྱིས་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཕུང་པོ་ཉེ་བར་བླངས་ནས་ཡིན་ནོ། །སྲེད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་སྲིད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡོད་པས།སྲེད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཅན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཡང་རྒྱུན་གྱིས་འཁོར་རོ། །མིག་བཟང་ཞེས་བྱ་བའི་སྟོན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉི་མ་བདུན་འཆར་བའི་མདོ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ཡང་དྲང་སྲོང་མིག་བཟང་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ འབྱུང་ངོ་།།ཕུང་པོ་རྣམས་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ན་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུད་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་གི་ཕྱིར་མིག་བཟང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུད་ཁོ་ན་ཡིན་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་མི་དད་པ་ཉེ་བར་བཏགས་པའོ།།དཔེར་ན་སྔོན་མཐོང་བའི་མེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྲེག་ཅིང་འོངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པས་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་འདྲའོ། །དེ་ནི་དེ་དག་གི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་དེ་དག་གིས་བདག་དང་བདག་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བར་འགྱུར་རོ།

世尊知曉他的心意后未作授記,如同僅說’此人是生是死只在你們心中’這樣的話一樣,這也是未授記。 這四句是意義相同的,即’世間是常’、‘世間無常’等四句,以及’世間有邊’、‘世間無邊’等四句的意義是相同的。 怎麼知道呢?如此,遊方外道問了’世間有邊’、‘世間無邊’、‘亦有邊亦無邊’、‘非有邊非無邊’這四句后,又詳細詢問了’什麼是一切世間’等。 所謂’問詢’,即詳細詢問’世間有邊’等是什麼意思,現在是什麼意思,是問’一切世間是否都由此道出離’,或是問’這是有邊嗎’。 ‘或者世間是一部分’這句是指’無邊’等。 ‘活著的補特伽羅是存在的’作如是授記,是想著雖然補特伽羅不可說是一或異,卻要授記。 ‘將成為常見過失’是正量部的說法。 那麼為什麼’此作授記’等詳細內容是論師所說的呢?即便如此也將成為常見。 ‘逐漸不要說’是指不要說’世尊是一切智者嗎’等。重複說’逐漸’是爲了完全斷除釋迦子們的爭論。 ‘真實’是指如實。‘安住’是指不變。 ‘說為見處’是想著說為邪見處。 論師說’認為存在也說為見處’,意思是說為身見處。 ‘這方面已作答覆’是什麼意思呢?不是的,因為已遮止。 經中本身已遮除,從’世尊’到’這些是惡劣的比喻’等。 為顯示輪迴如何,而詳細說’如火雖是剎那性’等。 火雖為衆所周知是剎那性的,它也以相續流轉到其他處所,如是,所謂’有情’也是取蘊而有。 ‘有取愛’是指此有取于有,故稱有取愛,雖是剎那性卻以相續輪轉。 ‘善目說者’即如《七日出經》中說’世尊將成為名為善目的仙人’。 ‘因諸蘊是異’是想著若是剎那性則成為異。 ‘顯示為一相續’是說,因為善目即是佛陀的相續,所以說是同一,這是假立無差別。 譬如說’先前所見之火即是燃燒著來到這裡’,以相續執行故說是同一,這也是相似的。 ‘那是他們的身見’是說那些如來將成為執著我與我所相的身見。

།བདག་དང་བདག་གིར་ཆགས་པའི་འཆིང་བ་ཤིན་ཏུ་དམ་པོས་གླགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་བདག་གིར་ལྟ་བ་ཡོད་ན་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་དང་བདག་ གིར་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་འཆིང་བ་ཡིན་པས། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལྟར་འཆིང་བ་དམ་པོ་ཅན་རྣམས་ལ་ཐར་པ་ཐག་རིང་བར་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ནི་གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་མའི་བུ་རྣམས་སོ།།གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་བྱེད་སེར་སྐྱ་དང་། གཟེགས་ཟན་དང་རྐང་མིག་དང་རྒྱལ་དཔོག་ལ་སོགས་པ་བདག་རྫས་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་པར་སེམས་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ཡང་ཐར་པ་མེད་པའི་ཉེས་པ་འདི་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་འདི་ལྟར་ བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བའི་གཞི་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ནས་ངའོ་སྙམ་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་གྲོལ་བའི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་ཁོ་ན་མཛེས་སོ། །མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བ་མ་བྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བཞད་གད་དུ་བྱ་བ་ ཞིག་གོ།།གང་ཞིག་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དཔྱང་ཐག་ལ་མྱུག་པ་ངའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ལ། མཐོང་ནས་མི་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དད་པར་བྱ་བ་ཞིག་གོ། །གཞན་མུ་སྟེགས་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། བདག་ལ་ཆགས་པའི་སྐུད་པ་བསྲན་ཏེས་སེམས་བཙེམས་ཤིང་བཙེམས་ པ།བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པ་ལ་བློ་གྱེན་དུ་འཐོན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་འཛེག་པའི་སྒོར་འཇུག་པ་ཐོབ་ཀྱང་ངེས་པར་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་པས་ཐར་པའི་ས་བོན་གྱི་དྲི་ཡང་མ་བསྣམས་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་དང་དབང་པོ་དང་ལུས་ཙམ་པོ་རྐྱེན་གྱི་གཞན་གྱི་ དབང་མི་རྟག་པར་མཐོང་བ་ལ་ནི་བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་ལ།དེ་ལ་དེ་ལྟར་གོམས་པར་བྱས་ནས་དེ་ནས་རིམ་གྱིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ངར་འཛིན་པ་དང་གཏན་བྲལ་བ་སྐྱེའོ། །དེ་ནས་གསལ་བར་བྱས་པ་བདག་གི་དངོས་པོ་ལ་ཚོགས་པའི་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་ པས་ཐར་བར་འཐད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ཐར་པའི་ཚུལ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ཏུ་རྟོག་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན། ང་རྒྱལ་བ་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་བདག་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སེམས་སྐད་ཅིག་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ་། ། དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མའི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ལ་དྲན་པ་དང་ངོ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བར་སྨྲ་བར་ནུས་སོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ལ་དྲན་པ་སྲིད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ནག་པ་ལ་སོགས་པས་བདེ བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཅིག་ཤོས་སུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ལུས་བཀྲ་བ་ལ་སོགས་པའི་དྲན་པའི་ལམ་དུ་གཟུད་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན།དྲན་པའི་ཡུལ་ལ་འདུ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དྲན་པའི་ཡུལ་ནི་ དྲན་པའི་ཡུལ་ཏེ།ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ལ་དེ་ལ་འདུ་ཤེས་པའི་རྒྱུ། རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པས་ན་དྲན་པའི་ཡུལ་ལ་འདུ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ། སེམས་འགའ་ཁོ་ན་ཞིག་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལས་ དྲན་པ་འམ་ངོ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟར་གཉི་ག་ཁྱད་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ལས་ཞེས་འདྲི་བ་ལ། དེ་ལ་གཏད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །དྲན་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་གཏད་པ་ནི་གཏད་པའོ། །འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སོགས་པ་ ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་སྨོན་པས་གཟས་པ་དང་གོམས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ།།འདྲ་བ་མཐོང་བ་ལས་ནི་དཔེར་ན་བ་མེན་དམིགས་ནས་བ་ལང་དྲན་པ་དང་། གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བ་ལས་རྩ་བའི་གཟུགས་དྲན་པ་ལྟ་བུའོ། །འབྲེལ་པ་ཅན་མཐོང་བ་ལས་ནི་དཔེར་ན་མེ་དང་ཤིང་ཐོག་ དང་མེ་ཏོག་གི་ཁ་དོག་མཐོང་བ་ལས་ཚ་བ་དང་རོ་དང་དྲི་དག་དང་།རྭ་མཐོང་ནས་བ་ལང་དང་། དུ་བ་མཐོང་བ་ལས་མེ་དྲན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ།

所謂’被我執和我所執的極為堅固的束縛所束縛’是指當有我見和我所見時,就會產生我執和我所執。因此,由於貪慾是束縛,如同凡夫一樣,對於被堅固束縛的人們來說,解脫是遙遠的,因為有我執的緣故,必定會變成無有。這是如此思考的。 有些人說’執著補特伽羅’是指犢子部等人。‘某些’是指外道數論派、勝論派、尼犍子派和順世外道等認為我是完全不同實體的那些人,按照他們的觀點,也有無解脫的過失,這是不可動搖的,因為這樣承認有我慢的基礎,認為’我’的顛倒見的緣故。因此,由於是解脫的方法,唯有無我見才是美妙的。 說’現見者沒有生起我慢’這是可笑的。某人懸掛在懷疑的繩索上想著’我’,卻說’見到后不會這樣想’,這是不可信的。其他外道眾,以我見和我執的線縫補心識,沉溺於禪定之樂而心向上升的一切人,雖然獲得了趣入有頂之門,但由於有作者,連解脫的種子香氣都未曾聞到。 對於僅僅見到智慧、根和身體是緣起、依他起、無常的人來說,會生起無我的想法,對此如是熟習之後,則漸漸生起心相續完全遠離我執。此後,由於明顯地無有我體聚集的機會,也無有再生,因此解脫是合理的。 因此,由於遠離解脫之道,以及我執應當斷除的緣故,這種我慢是顛倒的。那麼,如果我完全不存在,怎麼會有’諸剎那心’等說法呢? 因此,對於執持剎那見者來說,可以說不會生起憶念、認知等。前剎那所經驗的色等,如何能在後剎那中被憶念?就像黑人等所經驗的樂、苦等,無法被與之本質不同的斑紋身體等所憶念一樣。 說’從憶念境上的想的因所生的心的差別’,憶念境即是憶念的對象,也就是所經驗的義。在此,由於有想的因緣,從憶念境上的想的因所生的心的差別,即是某些心而非一切心的意思。由此產生憶念或認知。 如是二者差別,問及從何種心的差別時,廣說’于彼專注等’。對所憶念的專注即是專注。‘具想等’中的’等’字,包含願望所染及串習等。從見相似而憶念,如見牦牛而憶念牛,見影像而憶念本質等。從見相關而憶念,如見火、果實、花色而憶念熱、味、香等,見角而憶念牛,見煙而憶念火等。

།གང་དག་ལ་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་མྱ་ངན་དང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་པོར་ཡོད་པ་སྟེ། རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་དང་མྱ་ངན་དང་ རྣམ་པར་གཡེང་བ་དེ་དག་གིས་མཐུ་མ་ཉམས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདི་ལྟ་བུ་ལས་དྲན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གཏད་པ་ལས་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ལ་གཏོད་པར་བྱེད་ནའོ། །འདྲ་བའི་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ ལས་ནི་གང་ལ་འདྲ་བ་ལས་དྲན་པ་འབྱུང་བའོ།།འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ལས་ནི་གང་ལ་འདྲ་བ་མེད་ཀྱང་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལས་དྲན་པར་འགྱུར་བའོ། །སྨོན་པས་གཟས་པ་དང་། གོམས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་ནི་གང་ལ་དུས་དེའི་ཚེ་དྲན་པར་བྱའོ་ སྙམ་པ་འམ།འདི་ད་དྲན་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་ནད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། མྱ་ངན་དང་། བྱ་བ་གཞན་ལ་གཡེང་བས་སོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བསྡུས་པས་ནི། ལས་དང་རིག་སྔགས་ལ་སོགས་པ་དག་ གིས་སོ།།དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི། དེ་ལ་གཏད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་། མཐུ་མ་ཉམས་པ་ཅན་གྱི་བར་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དྲན་པའི་ཡུལ་ ལ་འདུ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ།།བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱུང་བར་རོ། །གཞན་ལྟ་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་གཏོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནས་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། མཐུ་ཉམས་པའི་བར་རོ། །གཞན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་གཞན་ ལའོ།།མ་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷ་སྦྱིན་དང་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་སེམས་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ཡོད་པའི་སེམས་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ལྟར་ལྷ་སྦྱིན་དང་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ སེམས་དེ་དག་དེ་ལྟར་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་པས་འདིས་ནི་དཔེ་དང་དངོས་གཉིས་མི་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ།།འདིར་སྨྲས་པ། གཞན་གྱི་མཐོང་ལ་དེ་སྟོབས་སྐྱེད། །སེམས་དེ་དྲན་པར་མི་རིགས་ཞེས། །བྱ་བ་འདི་ལ་གནས་སོགས་སེམས། །དག་ནི་དཔེ་གོ་ཇི་ལྟར་ཡིན། །གང་ཕྱིར་ནག་ སེམས་ཀྱིས་དྲན་དོན།།བྱམས་སེམས་ཀྱིས་དྲན་མིན་ཏེ་དཔེར། །ས་བོན་དེ་དང་དེ་མིན་ཅན། །ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་ལྗང་ལས་ནས་བཞིན། །སེམས་གཞན་གྱིས་མཐོང་ལ་གཞན་གྱིས་དྲན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་མི་ཟེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་འགའ་ཞིག་གིས་དྲན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། ། མཐོང་བའི་ལས་དྲན་པའི་སེམས་གཞན་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་བོན་ཡོད་པས་མྱུ་གུ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དྲན་པ་ཁོ་ན་ལས་ངོ་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དྲན་པ་ཡོད་ན་ངོ་ཤེས་ཏེ། བདག་གི་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཁོ་ནས་དྲན་ན་འོ་ན་གང་ནག་པས་དྲན་ནོ་ཞེས་བྱ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་ཁོ་ནས་དྲང་ངོ་། །དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ནག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུན་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཡུལ་གཞན་དང་ འགྱུར་བ་འབྱུང་བ་སྟེ།ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་དང་འགྱུར་བ་འབྱུང་བ་ལ་རྒྱུའི་དངོས་པོར་ཡིད་ལ་བསམས་ནས་སོ། །ཅི་ཞེ་ན། རྗེ་བོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ཟད་ཀྱི་གང་ཟག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་འདི་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་གྱི། གང་ཟག་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཅིག་པུ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སུ་ཞིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི། བདག་མེད་ན་སུ་ཞིག་གིས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ ཅི་ཡིན།རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཡུལ་འཛིན་པའོ། །ཅི་དེ་འཛིན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོ་ན་ནི་རྣམ་པར་བྱེད་དོ།

對於那些具有所依的差別、憂愁和散亂的人來說,這些所依的差別、憂愁和散亂並未損害其心的特殊性。因此從這樣的心的特殊性中會產生憶念。關於專注,是指如果對此作專注。從相似想等相應中,是指從相似性中生起憶念。從具有關聯想中,是指雖無相似但從見到煙等而生起憶念。從願望所染及習慣等相應中,是指’應當在那時憶念’或’現在應當憶念’等。 ‘所依差別等’是指所依差別即疾病的特徵、憂愁和散亂于其他事務。‘等’字所攝的是業和明咒等。‘雖然如此’詳細所說的是從’專注于彼’到’具有想等’之間,以及’未失壞力’之間的意思。‘非從其因所生’是指非從憶念對境的認知因所生的意思。‘生起’是指產生。‘如其他’是指從非專注到非具想等及力量衰退為止。‘於他’是指除心的特殊性之外。 ‘非也,因無關聯’是指提婆達多和耶若達多的心不是因果關係的意思。如同相續中的諸心因為成為因果而有關聯,提婆達多和耶若達多的心不是那樣關聯,這是顯示比喻與事例不相同。 此處有人說:‘他人見彼生力量,心彼憶念不應理,此中住等諸心識,如何能作為譬喻?因為以噁心憶念義,非以慈心憶念如,種子彼與非彼性,青苗麥等生如是。’ 也不說’以他心見而他心憶念’是指某些人認為不是由他人憶念。‘從見生起其他憶念心’是指因為有因,如同有種子則有苗芽的意思。‘唯從憶念也有認知’是指有憶念則有認知,因為憶念’我所見即是此’。 ‘那麼何者’是指如果唯由心的特殊性憶念,那麼所說’黑人憶念’是如何,以此詞引出。‘彼亦’詳細所說是指名為’黑人’的行蘊相續,彼亦于其他境生起變化,是思維為因的體性于其他境生起和變化。何故?僅僅說為’主人’而非補特伽羅,思維此施設是依因果關係,而非依補特伽羅。 正因如此而說’無有任何單一’等。同樣,‘誰能識知’等詳細所說是:若無我,誰能如是識知?識知是什麼意思?以識知執取對境。難道彼執取異於識知?若是如此則成能作。

།གང་གིས་དེ་བྱེད་པ་དེ་བཤད་ཟིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཅི་རིགས་པར་དབང་པོ་དང་དོན་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ།།ཅི་རིགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྲིད་པར་རོ། །འོ་ན་གང་ནག་པས་རྣམ་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ནག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུད་ལས་དེ་སྐྱེ་བར་མཐོང་ནས་སྨྲ་བར་ཟད་དོ། །དྲུག་པ་འདིའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན། རྗེ་བོའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་གང་གི་ཇོ་བོ་གང་ཡིན་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་ན་འདི་ལྟར་འདིའི་རྗེ་བོ་བཙལ།རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་ལའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱར་བར་བྱ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀྱེ་མ་དེ་ཉིད་དེའི་དོན་དུ་སྦྱར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་ རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་སྨྲས་སོ།།ཇི་ལྟར་སྦྱར་བར་བྱ་བ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སམ། འོན་ཏེ་མངག་པའི་སྒོ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་འགྲོ་བ་མི་རུང་བས་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རྒྱུ་ཁོ་ན་རྗེ་བོ་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་བྲན་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་རྒྱས་པར་དེ་ནི་རྣམ་ པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ནའི་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་ནག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང་། རྒྱས་པར་དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལ་ཡང་རྒྱུའི་དངོས་པོ་མ་གཏོགས་པ་རྗེ་བོའི་དབང་པོ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་སུ་ཞིག་གི་ཚོར། སུའི་ཚོར་བ་ཡིན། སུ་ ཞིག་གི་འདུ་ཤེས།སུའི་འདུ་ཤེས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་སྟེ། འདི་ནི་ཕྱོགས་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་ཟེར་བ་བརྡ་སྤྲོད་པ་པོའོ། །དེ་ཡང་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་པོ་ཡང་དགོས་སོ། །གང་ཟག་གོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ ཡིན་ནོ།།འགྲོ་བ་པོའི་འགྲོ་བའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་མེ་འགྲོའོ། །སྒྲ་འགྲོའོ་ཞེས་མེའི་འགྲོ་བ་དང་སྒྲའི་འགྲོ་བ་ལྟར་ལྷས་བྱིན་འགྲོའོ། །ལྷས་བྱིན་འགྲོ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དཔེ་འདིས་ནི་ལྷས་བྱིན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པོ། །འདྲ་བར་ བདག་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འདྲ་བར་བདག་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གཡོ་བ་མི་བྱེད་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་རྣམ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྣམ་ པར་ཤེས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱུ་ལ་བྱེད་པ་པོའི་སྒྲར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་ནི་བྱེད་པ་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་ དྲིལ་བུ་ནི་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དྲིལ་བུས་སྒྲོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དང་འདྲའོ།།གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ལྕེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་ཉེ་བར་འདོགས་པར་བྱེད་ལ། དེ་ཡུལ་གཞན་དག་ཏུ་འབྱུང་བ་སྟེ། སྒྲོན་མ་རྒྱུན་གྱི་ངོ་བོ་དེ་ཡུལ་གཞན་དུ་བྱུང་བ་ལ། ཡུལ་དེ་དང་དེར་ འགྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་བཞིན་དུ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉེ་བར་འདོགས་པར་བྱེད་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུན་གྱི་ངོ་བོ་དེ་ཡུལ་གཞན་དག་ལ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡུལ་དེ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུན་གྱིས་སྐྱེ་བས་རྣམ་པར་ཤེས་སོ་སྙམ་དུ་ བསམས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཇི་ལྟར་གཟུགས་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི། ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་པོ་འགྱུར་བ་ལ་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པ་དང་། སྐྱེད་པ་པོ་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་པོ་གནས་པ་ལས་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། བྱ་བ་ ལོགས་ཤིག་ན་མེད་པའི་ཕྱིར།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་པོ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བྱ་བ་ལས་དོན་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ།

已經說明了能作此事的,識的因是根、境、作意等,這是差別。‘隨應’是指隨其所可能。那麼,如何理解’由黑而識’這句話?只是看到從名為黑的相續中生起而說的。第六格的含義是什麼?是主人的意思。例如從’誰是誰的主人’開始廣說,若要應用於識,就是這樣尋找它的主人,是對於所應了知的對象。為什麼要應用?爲了了知。‘啊!正是爲了它而應用’這句話是由福德所生者們說得好。應該如何應用,是通過生起的方式還是差遣的方式?由於識不能有行動,所以是通過生起的方式。如此則廣說至’那麼唯因是主人,唯果是僕人’為止,這隻屬於識的因。以及至’由黑’為止,廣說至’因此在那裡除了因的事物外沒有主人的權力’為止。‘等’字包含’誰的受,是誰的受,誰的想,是誰的想’等,這是論題。 又有人說’因為作用依賴作者’,這是文法學家的觀點。‘那也需要’是說也需要能識者。是想到’補特伽羅’。‘行者的行’是指如同說’火行’、‘聲行’,火的行動和聲音的行動一樣,‘提婆達多行’、‘提婆達多的行動’也是如此,以此比喻成立’提婆達多識’。‘因獲得相似自性’是指因為獲得與因相似的自性。‘雖然絲毫不作’是指雖然不做任何活動的意思。‘即是它的行相’是指即是青等境的行相的意思。 ‘因為成為識的因’是說識也是其他識的因,因此對於能生其他識說’識’。‘因為對因顯示作者之詞’是說因成為作者,例如鈴鐺是發聲的因,所以說’鈴鐺發聲’,與此相似。‘因為是一’而說’燈’是對火焰相續作假名安立,它在其他處所生起,對於燈相續的體性在其他處所生起,說為’往那些處所行’。同樣,‘因為是一’,對心相續假名安立為識,識相續的體性在其他境上生起,說為’于彼境識’,是想到因識相續生起而說’識’。又如何廣說’色變’等,如同能變者與變不異,能生者與生不異,安住者與住不異,對於識也應如是,因為沒有離開的作用,識者也不異於識的作用。

།བྱེ་བྲག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱིས་བསླུས་པས་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་བདག་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་ཁྱད་པར་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བདག་ལས་སྐྱེ་ན་ནི་དེའི་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཁོ་ན་སྐྱེའོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །མྱུ་གུ་དང་སྡོང་བུ་དང་འདབ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རིམ་པ་ངེས་པར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ སྔ་མ་འགགས་པས།གོ་ཕྱེ་བས་བ་ལང་གི་བློའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བུད་མེད་ཀྱི་བློ། བུད་མེད་ཀྱི་བློ་ལས་མ་ཧེའི་བློ་སྐྱེའི། ཅིའི་ཕྱིར་མྱུ་གུ་དང་སྡོང་བུ་དང་འདབ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མཇུག་ཐོགས་སུ་བ་ལང་གི་བློ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར། མྱུ་གུ་ལས་སྡོང་བུ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི་འདབ་མ་ལ་སོགས་ པ་མ་ཡིན་པ་དང་།སྡོང་བུ་ལས་འདབ་མ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱི། མེ་ཏོག་མ་ཡིན་པ་དེ་དང་འདྲ་བའི་བར་རོ། །བསམ་གཏན་རྫོགས་པས་མཉམ་པར་གཞག་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་རྫོགས་ཤིང་མཐར་ཕྱིན་པས་མཉམ་པར་གཞག་པ་རྣམས་ལ་ལུས་དང་སེམས་འདྲ་བ་སྐྱེ་ན་སྟེ། ལུས་ དང་སེམས་མཚུངས་པ་སྐྱེ་ནའོ།།བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་མ་བཙལ་བར་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིས་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་སྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་དྲིས་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །རིམ་པས་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་ བྱ།དྲིས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པ་ཡང་ངེས་པ་ཁོ་ན་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམ་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་སོ། །བུད་མེད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་བུད་མེད་ཀྱི་སེམས་ཏེ་བུད་མེད་ལ་ དམིགས་པའི་མཇུག་ཐོགས་སུའོ།།བུད་མེད་དེའི་ལུས་ནི་དེའི་ལུས་སོ། །གལ་ཏེ་ཀུན་དུ་རྒྱུ་འམ། གཞན་དགེ་བ་ཡང་རུང་བ་ཞིག་དེའི་ལུས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་སམ། དེའི་ཁྱོ་འམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེའི་ཁྱོ་འམ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་ བའི་སྒྲས་ནི་བུ་མོ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ།།དེ་དག་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ནི་དེའི་ཁྱོ་དང་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་འམ་གཞན་ཞིག་བུད་མེད་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་སྐྱེས་པར་འགྱུར་ལ། ཡང་ཕྱིས་དུས་གཞན་ན་རྒྱུན་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ལས་བུད་མེད་ཀྱི་སེམས་ སྐྱེ་ན།བུད་མེད་ཀྱི་སེམས་ཕྱིས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི། དེའི་ལུས་སུན་འབྱིན་པའི་སེམས་ཏེ། བུད་མེད་ཀྱི་ལུས་སུན་འབྱིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་འམ། དེའི་ཁྱོའམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་རིགས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། ། འདི་ལ་དེའི་ལུས་སུན་འབྱིན་པའི་སེམས་སམ་དེའི་ཁྱོ་འམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་རིགས་སམ་ས་བོན་ཡོད་པས་ན་དེའི་རིགས་ཅན་ནོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ཉིད་དེ། དེ་དང་རིགས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རིགས་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་ན བུད་མེད་ཀྱི་སེམས་ལས་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་པར་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་བུད་མེད་ཀྱི་སེམས་ལས་དེའི་ལུས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱང་སྐྱེ་ལ།དེ་ལས་དེའི་ཁྱོའི་སེམས་དང་དེ་ལས་དེའི་བུའི་སེམས་དང་། དེ་ཉིད་ལས་ཀྱང་སུན་འབྱིན་པ་ལ་ སོགས་པའི་སེམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན།དེ་ནས་བུད་མེད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རྒྱུན་གྱིས་ཆེས་མང་བ་དང་། ནུས་པའི་སྒོ་ནས་ཆེས་གསལ་བ་དང་། བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་སེམས་དང་ཉེ་བ་གང་ཡིན་པའི་སེམས་དེ་ཁོ་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་བསྒོས་ པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེས་མང་བ་འམ།ཆེས་གསལ་བ་འམ། ཆེས་ཉེ་བ་དེའི་བསྒོས་པ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དུས་པའི་ལུས་དང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ་དེའི་དུས་ན་ཉེ་བར་གནས་པ་ནི་དེའི་དུས་པ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱི་ཁྱད་པར་རོ།

毗婆沙論者被錯誤觀點所誤導而說:如果識不從我產生,由於識的特徵的因無差別,則識將只會相同。如果從我產生,則會產生具有其意願差別的識,這是他們的想法。 關於為何不像芽、莖、葉等那樣確定次第而生的問題是:為何前心滅去,空出位置后,在牛的認知之後生起女人的認知,從女人的認知生起水牛的認知,而不像芽、莖、葉等那樣依次只生起牛的認知?就像從芽只生起莖而不是葉等,從莖只生起葉而不是花那樣。 關於’對於禪定圓滿的等持者們’這句話,是指通過圓滿且究竟的禪定而入定的人們,當他們的身心相似而生起時,即身心相應而生起時。‘自然’這個詞的意思是指不需要他人尋求,這是他們的想法。 如此,這就回答了為何不總是隻生起與之相似的問題。爲了說明’次第不確定’這個問題,故說’諸心的次第也是確定的’。‘從種類差別’是指從修習的差別。 關於’在女人的心之後’等詳細內容,是指緣于女人的心之後。‘她的身體’是指那個女人的身體。如果是普行外道或其他善行者,生起損害她身體的心,或是緣於她的丈夫或兒子等的心,‘等’字包含女兒等。 緣于這些的心是指緣於她的丈夫、兒子等的心,如果那個或其他心在女人心之後生起,之後在另一時間,由於相續轉變而生起女人心時,後來生起的女人心,即是能夠生起損害女人身體的心,或能夠生起緣於她的丈夫兒子等的心。 為什麼呢?因為是那種種類,所以這樣說。這裡由於有損害她身體的心或緣於她的丈夫兒子等的心的種類或種子,所以是那種種類。‘那個事物’就是指那個本身,因為與那個種類相同,這是他們的想法。 ‘若非如此’是指非屬於那種種類。或者關於’從女人心以種種方式’等詳細內容,是指不是同時而是以種種方式從女人心中也生起損害她身體的心,從那個生起她丈夫的心,從那個生起她兒子的心,從那個又生起損害等心。 然後在女人心之後所生起的諸心中,相續最多的、從力量角度最明顯的、與所要生起的心最接近的,就是將要生起的心。‘因為具有它的熏習力’是指因為具有最多或最明顯或最接近的熏習力。關於’彼時的身體’等詳細內容中,‘彼時所住’是指彼時,即身體緣的差別。

།མ་གཏོགས་ པ་ནི་བཀོལ་པ་སྟེ།།གང་ལ་ལུས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་དབྱུག་པས་བསྣུན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་ཉིད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །བསྒོས་པ་དེ་ཉིད་ཆེས་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེས་མང་བ་དང་། ཆེས་གསལ་བ་དང་། ཆེས་ཉེ་བའི་དགོས་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོབས་དང་ལྡན་ པ་ཡིན་ན།ཅིའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་ཞེ་ན། གནས་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདིའི་མཚན་ཉིད་གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེའི་ངོ་བོའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ ཡང་དགོས་པ་གཞན་གྱི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་མི་འབྱིན་ཏོ། །འདི་སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་བརྟན་སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱིས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏེ་རྨ་བྱའི་མདོངས་འདིའི་ཁ་དོག་དང་བཀོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་གིས་གང་གི་ཁ་དོག་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ།།བཀོད་པ་ནི་འདི་དང་འདྲ་བའོ། །འདི་ལྟར་ནི་མཚེར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཤེས་བྱ་ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ། །སུ་དག་གིས་ཤེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པས་ ཤེས་པར་མི་ནུས་སོ།།དེ་ཤེས་ཀུན་མཁྱེན་སྟོབས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་དེའི་རྒྱུ་ཤེས་པའི་བྱེད་པ་སྙམ་དུ་བསམས་པ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་ཤེས་པར་མི་ནུས་ན། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མུ་སྟེགས་ཅན་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་དང་ཕྲད་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་སེམས་སྐྱེ་བ་ནི་བདག་ལས་སྐྱེ་བར་འདྲ་མོད་ཀྱི རེས་འགའ་ཡིད་དང་འབྲེལ་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་པ་དེའི་ཕྱིར།སེམས་རྟག་ཏུ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་ལ། མྱུ་གུ་དང་སྡོང་བུ་དང་འདབ་མ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རིམ་པ་ངེས་པར་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་འབྲེལ་པ་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་དང་ཡིད་དེ་དག་ལས་འབྲེལ་པ་གཞན་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་གཅིག་པུ་གྲུབ་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །འདབ་ཆགས་པར་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་དག་ལ་ཕྲད་པའི་བློར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་མ་བཟུང་བར་དེའི་བློ་མེད་པའི་ཕྱིར་ ལ།སྒྲ་བཞིན་དང་། འུ་ཤི་བཞིན་དང་། ནམ་མཁའི་བྱའི་ཕྲེང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གྲུབ་ཀྱང་འབྲེལ་པ་ཅན་དག་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འབྲེལ་པ་ཁས་བླངས་ཀྱང་འབྲེལ་པ་ཅན་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཆུ་དང་བུམ་པ་འམ། ཤིང་གཉིས་དང་འདྲ་བ་དེ་དག་ནི་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡུལ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱེ་བྲག་པའི་གཞུང་ལུགས་ལས་ཕྲད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཕྲད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་ཕྲད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན ལུག་གམ་གྱད་གཉིས་ཕན་ཚུན་འཐབ་པ་འམ།དཔེར་ན་མཐོ་ཡོར་དང་བྱ་རོག་བཞིན་གང་ན་བདག་ཡོད་པ་དེ་ན་ཡིད་མེད་ལ་གང་ན་ཡོད་པ་དེ་ནི་བདག་མེད་དོ་ཞེས། བདག་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་སྟེ་ཡུལ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཡིད་དང་ཕྲད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཕྱོགས་ འདི་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་བཟློག་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་ཅན་ནི་བདག་གོ། །དེའི་ཁྱད་པར་ནི་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཉིད་དོ།

除此之外是使用,任何有身體外在條件如杖擊等近住的緣,即會生起。所說的囑咐本身具有大力,是說最多、最明顯、最近的需要,那就是具有力量,為何不生果呢?說到住位變異性是有為法的特徵,此特徵是從住位轉變為異的特徵。因為是它的本性。有為法的特徵變異,也是隨順其他需要的果生的緣故。因此不會經常生出那個果。所謂如是說,是長老羅睺羅所說。所謂一切相,即是一切種類,如孔雀尾羽的顏色和形態等,有多少種相,其顏色是如此,形態是如此相似,如是美麗等等這樣的變化所知不能了知。是誰不能了知呢?除遍知者外的聲聞和獨覺等不能了知。了知此即是遍知力。是說由何因了知作用而思維。更何況說無色的心的差別,是說連色法的因也不能了知,何況無色法,此為語義。所謂某外道,即勝論派。若說是因為依待意識接觸的差別,是說雖然心生是從我生相同,但有時依待與意識相連的差別,因此心不會經常只生相同,也不會如苗、莖、葉等一樣確定次第而生,若如是認為,則不然,因為不是其他關聯的緣故。 這就是說不是如此。為什麼呢?因為我與意識二者之外未成立其他關聯,因為不存在所謂關聯這樣的單一實體。對於相連而生的體性會產生接觸的認知,因為不執取彼等則無彼等認知,如聲音、如牛、如空中鳥群等故。即使成立彼,所謂具關聯等廣說,是說即使承認關聯,世間所知的具關聯如水與瓶或兩棵樹相似,彼等是因為完全隔絕的緣故,因見到處所完全隔絕的緣故,此為語義。所謂相的解說,是因為從勝論派的教義中說明接觸的相故。接觸之相是以未接觸為先導的接觸,因為如是解說的緣故,譬如兩隻羊或兩個力士相互搏鬥,或如柱子與烏鴉一樣,我在何處則意不在彼處,意在何處則我不在彼處,如是我完全隔絕即處所完全隔絕,我與意識接觸這一說法是從法有法差別的反面而說,法有法是我,其差別是一切存在性,其反面即是一切不存在性。

།དེའི་ཕྱིར་ཡིད་འཕོས་པ་ལས་བདག་འཕོས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་དང་གང་དུ་འཕོ་བ་དེ་དག་དེ་ནས་ བདག་འཕོ་ཞིང་འདོར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་སའི་ཕྱོགས་གང་དང་གང་དུ་འཕོ་བ་དེ་ནས་ཉི་མ་འཕོ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་འདིའི་བྱ་བ་མེད་པ་ཉིད་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་བས་དེ་ཉིད་དམ་བཅས་པའི་ཉེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉམས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ།གང་དང་གང་དུ་ཡིད་འཕོ་བ་དེར་བདག་འཇིག་པས་དེ་ཉིད་འདིར་དམ་བཅས་པའི་ཉེས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་རྟག་པ་ཉིད་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཅིག་ཕྲད་དོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་བདག་གི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་ཕྲད་པ་འམ། བདག་ཡིད་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དང་ཕྲད་པ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་ཕྱོགས་གང་ན་ཡིད་གནས་པར་གྱུར་པ་དེ་ན་ཡོད་པའི་བདག་གི་ཕྱོགས་དང་ནི་ཡིད་མི་ཕྲད་ཀྱི་གློ་ནས་ཕྲད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕྲད་པ་ནི་མ་ཕྲད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཡིན་ཡང་བདག་གི་ཕྱོགས་མ་ཕྲད་པ་ཁོ་ན་ཡིད་དང་ཕྲད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱོགས་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི ཕྱིར་རོ།།བདག་ལ་ནི་ཕྱོགས་གཞན་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཆ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲད་པ་ཡོད་དུ་ཆུག་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཕྲད་པ་ཁས་བླངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། འོན་ཀྱང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་རྟག་ཏུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལ། གང་གིས་ན་འདི་སྐད་དུ་ཡིད་དང་ཕྲད་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་པའི་ ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ།ཇི་ལྟར་ཕྲད་པ་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར། ཇི་ལྟར་བློའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ཞེས་དེ་ཉིད་ལ་ཀླན་ཀ་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ནར་མི་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པའི་བདག་ཉིད་དང་ཡིད་ཕྲད་པ་ལས་སོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་བདག་དང་ཡིད་ནི་ རྟག་ཏུ་ཁྱད་པར་མེད་མོད་ཀྱི།བདག་དང་ཡིད་སྦྱོར་བ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ལས་བློའི་ཁྱད་པར་འདོད་ན་འོ། །འདི་སྐད་དུ་བསྒོམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་བདག་དང་ཡིད་སྦྱོར་བའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་ལ། དེའི་ཁྱད་པར་ལས་བློའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ ནོ།།དེའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལས་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་ཏེ། དུང་དང་རྔ་པ་ཊ་ཧ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ག་ལས་ཤེ་ན། སེམས་ཁོ་ན་ལས་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། འདིར་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་ནི་སེམས་ཀྱང་ཡོད་ལ། བསྒོམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འདུ་ བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་ཁོ་བོ་ཅག་བག་ཆགས་དང་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཡང་ཡོད་པས་ཁོ་བོ་དང་ཁྱོད་ལ་རྩོད་པ་མེད་མོད་ཀྱི།དངོས་པོ་གཞན་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་ཞིག་ཁྱད་པར་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པའི་སེམས་ཁོ་ན་བློའི་ཁྱད་པར་ དུ་གྱུར་ལ་རག་མོད།བདག་གམ་དེ་དང་ཕྲད་པར་བརྟགས་པས་ཅི་ཞིག་ཏུ་བྱ་སྙམ་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །བདག་གི་ནུས་པ་འདི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི་སྨན་པ་ངན་གཡོ་ཅན་འགའ་ཞིག་གིས། ནད་པ་འགའ་ཞིག་ལ་སྨན་བྱིན་ནས་བསམས་པ། སྨན་འདི་ནི་རྙེད་སླ་བ་ཡིན་ ཏེ་ནད་པ་འདི་འཁོར་དང་བཅས་པས་ཀྱང་ཤེས་སོ།།སྨན་འདིས་ཀྱང་འདིའི་ནད་ཞི་བར་ནི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་གིས་ནོར་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས། ཕུ་སྭཱ་ཧཱ། ཕུ་སྭཱ་ཧཱ། ཞེས་དེ་ལ་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་ཅིང་། སྔགས་འདིས་ན་སྨན་འདི་གྲུབ་པོ་ཞེས་སྐྱེ་བོ་ལ་བསྟན་ན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་སྨན་གྱིས་ དོན་གྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་སྨན་པ་ངན་གཡོ་ཅན་གྱིས་ཕུ་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་བྱ་བའི་ནུས་པ་མེད་ཀྱི་སྨན་གྱི་ནུས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བློའི་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བར་བྱ་བ་ལ།བདག་གིས་ནུས་པ་མེད་ཀྱི་སེམས་འདུ་བྱེད་དང་བཅས་པ་ཁོ་ནའི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།

因此,說’由於意識轉移而成為自我轉移’,是指意識向身體的任何方向轉移時,自我也會從那裡轉移和離開,就像人向地面任何方向移動時,太陽也隨之移動一樣。如果是這樣的話,就會違背其無作用性,這就是所立論的過失。 ‘毀壞’是指會導致這樣的過失:意識轉向何處,自我就在何處毀滅,這就是此處所立論的過失,因為違背了自我的常住性。 如果說’與一部分接觸’,是指意識與自我的一部分接觸,或自我與意識的一部分接觸,即身體某處有意識存在時,並非與該處的自我部分接觸,而是從旁接觸。因此,雖然接觸是以未接觸為前提,但如果認為只有自我未接觸的部分才與意識接觸,這是不對的,因為這樣就不能成為它自身的部分。自我也不存在其他部分,因為是無分的。 即使承認有接觸,由於無變化,意識恒常無差別,怎麼能說’由於依賴與意識接觸的差別’呢?如何能有接觸的差別?如何能成為認知的差別?這就是對此尋找過失,即為什麼不是永遠只生起同樣的認知。 如果說’是由於依賴行為差別的自性與意識的接觸’,即雖然自我與意識恒常無差別,但認為認知的差別是由於自我與意識的結合依賴行為的差別而產生。這是說,由於修習差別性質的行為差別,使自我與意識的結合產生差別,由此差別產生認知的差別。 因此,由因的差別產生果的差別,如同法螺、鼓、鐃鈸等的聲音。但這是不存在的。為什麼呢?因為只從心識而起。這裡論師的意思是:雖然心識存在,修習差別性質的行為差別,即我們所說的習氣和種子也存在,我與你之間並無爭議,只是在是否為另外的實體這一點上有差別。因此,只需要依賴行為差別的心識成為認知差別就夠了,何必要設想自我或與其接觸呢? 說’絲毫也不見到自我的功能’,就像某個不誠實的醫生,給病人藥后想:‘這藥容易獲得,病人及其隨從也都知道。這藥也能治好他的病。因此我得不到財物。‘於是唸誦’pu svāhā, pu svāhā’咒語,並向人們表示’這藥是通過此咒語而成就的’。就像在藥物發揮作用時,不誠實醫生的’pu svāhā’咒語沒有任何功能,而是藥物的功能一樣,在產生認知差別時,自我沒有任何功能,而只是具有行為的心識的功能。

།གལ་ཏེ་བདག་ཡོད་ན་ནི་དེ་གཉིས་སྲིད་དོ་ཞེ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་བདག་ ཡོད་ན་འདུ་བྱེད་དང་སེམས་དེ་གཉིས་སྲིད་པས་དེའི་ཕྱིར་བདག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན།འདིར་སྨྲས་པ། ཚིག་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་འདི་ལ་རིགས་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ནི་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདིར་དེ་གཉིས་རྟེན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ནའོ། །དཔེར་ན་གང་གི་བརྟེན་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ རྟེན་གྱི་ངོ་བོར་དཔེར་བརྗོད་པ་ཚོལ་བའོ།།དེ་ལ་རྟེན་གྱི་དོན་མི་རིགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། འདུ་བྱེད་དང་སེམས་དེ་དག་ཀྱང་རི་མོ་དང་། རྒྱ་ཤུག་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ཏེ། དཔེར་ན་རྩིག་པ་ལ་རི་མོ་དང་། གཞུང་བུ་ལ་རྒྱ་ཤུག་བརྟེན་པ་ལྟར་རོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ སྒྲས་ནི་སྣོད་དང་ཟས་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་སྟེ།འདུ་བྱེད་དང་སེམས་དེ་དག་ནི་རྟེན་དག་ལ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་རྩིག་པ་དང་གཞུང་བུ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རྟེན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཐོགས་པ་དང་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐོགས་པ་དག་ བཅས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་།ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་གཞུང་བུ་དང་རྒྱ་ཤུག་དག་དང་། རྩིག་པ་དང་རི་མོ་དག་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ལྟར་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འདི་ནི་ འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་བདག་ནི་རྟེན་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་དྲི་ལ་སོགས་པ་ལས་ས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ལྟར་བློ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་བདག་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་སུ་ཞིག་དྲི་ལ་སོགས་པ་ལས་ས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ངེས་པར་འཛིན་པར་བྱེད། ས་གང་ཡིན་ཞེས་སྨོས་ན་ཇི་ལྟར་གཟུགས་དྲི་ལ་སོགས་པ་ དག་ལས་གཞན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུར་གཟུགས་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་དག་ལས་གཞན་པར་ནི་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ།།གལ་ཏེ་དྲི་ལ་སོགས་པ་ལས་ས་གཞན་མ་ཡིན་ན་སའི། དྲི་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐ་སྙད་འདི་ཇི་ལྟར་འདོགས་ཏེ། ནག་པའི་ས་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་གྱིས་གཞན་ཐ་སྙད་འདོགས་ པར་ནི་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་སའི་དྲི་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་འདི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཅི་ནས་དེ་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དེ་དག་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སའི་རྫས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཅི་ནས་དྲི་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་འགྱུར་བར་རོ། །འདི་ཉིད་ལ་དཔེར་བརྗོད་པ། ཤིང་གི་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་ཇི་ལྟར་འཇི་བ་ལས་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཤིང་གི་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་ལ།ཤིང་གི་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལྟར་འདི་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པར་འགྱུར་ལ། དྲི་ལ་སོགས་པ་ལས་ས་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་ཡིད་ ཕྲད་པའོ།།གང་ཞིག་སྟོབས་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ། དེས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཞན་དག་ལ་གེགས་བྱེད་དོ། །སྟོབས་ཆེ་བ་དེ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཡང་བཤད་པ་འདིའི་ཚུལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་འཇིག་པ་འམ། གེགས་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ས་བོན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསྒོས་པ་ཡིན་ན། བདག་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་དོན་མེད་ཅིང་དགོས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་དོན་ཏུ་དེར་བརྟག་གྲང་ན་འདུ་བྱེད་དེའི་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགོས་པ་ཁོ་ན་བྱེད་དོ།

如果說’假設有我,則這兩者存在’,是說如果有我,則行與心這兩者存在,因此認為有我。對此回答說,這只是言語而已,此中毫無道理。 如果說’彼為所依’,是說此處認為這兩者是所依。‘譬如何者所依’,是尋求所依之體性的譬喻。 爲了顯示所依之義不合理,廣說’彼等亦’等。行與心彼等亦如繪畫與藤蔓等,譬如墻壁為繪畫所依,柱子為藤蔓所依。‘等’字包含器與食等。行與心彼等並非如是依于所依,彼亦不應如墻壁與柱子等為所依。 為何如此?說’因有礙性與差別性而有過失’。意為因有礙性而有過失,及因處所差別性而有過失。如柱子與藤蔓,墻壁與繪畫,因為是所依與能依之體性,而見有礙性與差別性,彼等若也如是,但這並非所愿,因此我非所依。 譬如香等非異於地,如是識等亦非異於我。何等賢者執著香等非異於地為定論?若問何為地,如說異於色香等,則不能說異於色、香、味、觸等而顯示。 若說香等非異於地,則’地之香等’此種名言如何安立?如見’黑人之地’以他施設他之名言。 因此廣說’此地之香等名言’。‘為差別故’,是為與水等差別之義。云何?以’即彼等’等廣說而顯示。 ‘即彼等’之聲是為遮遣彼等之外地之實體,為使了知即是香等彼等。對此舉例說’如木之色身’。如為區別泥所造等他物而安立木之色身名言,而木之色身亦非他物,如是此亦安立名言,而香等非異於地。 ‘雖觀待行之差別’是我與意的和合。‘某者力大’是行之差別,彼障礙其他行之差別。‘力大者何故不常生果’是論師之語。 因此又說此理,即行之理毀滅或障礙者,彼由種子自性所熏,則我執無義且無用,若為行之義而如是推測,則彼行之作用唯作所需。

།དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི།གལ་ཏེ་དྲན་པ་འདུ་བྱེད་དང་འདོད་པ་དང་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། རྫས་བརྟེན་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་གྱི་རྫས་དེ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་རྫས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་ བརྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡོད་པར་ཡང་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་འདི་དག་གི་རྟེན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་ ཐམས་ཅད་རྫས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི།མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྫས་ཡིན་ནོ། །དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་ནི་རྫས་དྲུག་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། ཟག་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི། དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་འདུས་བྱས་ལྔ་ཡིན་ལ། བྲལ་བ་ནི་དགེ་སྦྱོང་ གི་འབྲས་བུ་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་རྫས་དྲུག་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་རྫས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྫས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། གཉི་ག་ལ་གྲུབ་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །རྟེན་གྱི་དོན་ནི་བརྟགས་ཟིན་ ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།དཔེར་ན་གང་གི་རྟེན་གང་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་ཀྱང་རི་མོ་དང་རྒྱ་ཤུག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་རོ། །བདག་མེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་ཡིད་ལ་རྒྱུ་ཞིང་འགྱིང་བར་འགྱུར། སྐད་ཅིག་མ་ཟད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ བླངས་པའི་ཚེ་ལས་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པ་མི་སྲིད་དེ།གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སོ་སོར་ནུབ་ཅིང་། སྐད་ཅིག་མ་དང་པོས་སྐྱེ་བ་འཕངས་པ་རྣམས་ལས་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་ལ་རག་ལུས་པའི་བྱ་བ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་ལུས་བཀྲ་ སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་མཆོད་སྦྱིན་ལ་སོགས་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་ལྟར་ན་བདག་ཡོད་པ་དེའི་ལྟར་ན་ནི་སེམས་པ་སྐྱེས་པའི་བདག་ལ་ཆོས་སམ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་གཞག་ནས་འགག་ལ། ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་དེ་གཉིས་ལས་དུས་གཞན་ གྱི་ཚེ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་རིགས་སོ་ཞེ་ན།ལྷ་རྣམས་དགའ་བས་བསྒོས་པ་མི་ཤེས་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལྟར་ན་ནི་སེམས་པ་འདས་པས་སེམས་ད་ལྟར་སྒོ་བར་མི་བྱེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་སྔ་མ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་སེམས་ནུས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་སྐྱེ་ལ། དེའི་ནུས་པའི་ཁྱད་ པར་དེ་ནི་གང་ལས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ཕྱིས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་བསྒོས་པ་ཞེས་བྱའོ།།སེམས་ད་ལྟར་བའི་ཁྱད་པར་དེ་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་འབྱུང་བའི་སེམས་ཀྱི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ན་སེམས་དེ་སྒོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདས་པས་སྒོ་བར་མི་བྱེད་ལ། ད་ལྟར་བ་བསྒོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་འགགས་པ་དང་སྐྱེ་བའི་ཚེ་དེ་མ་བསྒོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲས་པ། སེམས་གང་ཞིག་ལས་ལས་སྐྱེ་བ་དེའི་རྒྱུན་ལས་ཀྱིས་བསྒོས་པ་ལ། དེ་འབྲས་སྐྱེ་ཕྱིར་བྱས་པ་ཆུད། །ཟ་དང་མ་བྱས་ཕྲད་པ་བསལ། །རྣམ་པ་དེ་དག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀར་ཤམ་ལ་སོགས་པའི རྣམ་པ་དག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེས་ན་ཕུང་པོ་དག་ལ་བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པར་རྟོགས་སོ། །བདག་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ལུས་ལ་ཡང་བདག་ཉེ་བར་འདོགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །ཕན་འདོགས་པ་ལ་བདག་ཉེ་བར་འདོགས་པ་ཡིན་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།འདི་བདག་གོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་འོངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པ་འདིའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན། ཇོ་བོའི་དོན་ཡིན་ནོ།

關於’念等是功德事物的緣故’等廣說如下:如果認爲念、行、慾望、嗔恚等是功德事物的緣故,而實體所依的不具有功德,如此闡述其性相,則功德的實體也必定是依于實體的緣故。彼等的所依等其他也不應存在。因此,若認為此等的所依是我,故我存在,這是不對的。為什麼呢?因爲念等未成立為功德事物。 ‘一切存在皆是實體’是指:從性相角度而言,凡是存在者即是實體。‘沙門果是六種實體’之所說,其中無漏解脫道的五蘊是五種有為沙門果,離系是無為沙門果,如是為六種實體。 ‘彼等未成立為依于實體’是指:念等未成立為依于實體,因為是對雙方成立的法而施設名言的緣故。‘所依義已經考察’是指:例如何者為何等所依。‘彼等也非如繪畫與墻壁等般依託’等廣說。 若無我,為何善不善業果等分別在意中執行而生起傲慢?當承許剎那滅盡時,業果關係不可能存在,因為色等蘊各自消失其自性差別,從第一剎那所引生者中,依賴其他剎那的自性差別的業果生起是不合理的。即便如此,身體祭施等業果也將由祭主等來感受。 按照承許有我者的觀點,在生起思心所的我上安立善或不善後滅去,被其他善與不善所勝伏的彼二者,于其他時生起果報是合理的。對此,諸天以歡喜所薰染而不知:按照我們的觀點,過去的思不薰染現在心,然而從與前心俱生的思差別中生起被功能差別所影響的心,其功能差別即是從何等相續轉變差別中後來生起果報稱為薰染。 現在心的差別也成為緊接生起的心的功能差別的因時,稱為彼心薰染。因此,過去不作薰染,現在非所薰染,因為彼等滅時與生時未被薰染的緣故。所說:從何心生起業,其相續被業所薰染,由此生果故所作不失,斷除無因及未作而遇。 ‘彼等行相’是指白等行相的意思。因此了知蘊上說’我的’。對於利益我的身體也假立為我等如是而說。雖然于利益上假立為我,但並非我執,這是如何呢?並非如此認為’這是我’。‘彼即是來者’是指此第六的含義是什麼?是尊者的意思。

།དཔེར་ན་གང་གི་ཇོ་བོ་གང་ལྟ་བུ་ཡིན། དཔེར་ན་བའི་ནག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཇི་ལྟར་དེའི་ཇོ་བོ་ཡིན། དེ་རྨོ་བ་དང་བཞོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱར་བ་དེ་ལ་རག་ལུས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་ཏུ་འཛིན་པ་གང་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་ན། ཇི་ལྟར་འདིའི་ཇོ་བོ་བཙལ། བདག་ཏུ་འཛིན་པར་བྱ་བའི་དོན་ལའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སྦྱར་བར་བྱ། བདག་ཏུ་འཛིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀྱེ་མ་དེ་ཉིད་དེའི་དོན་དུ་སྦྱར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསོད་ཉམས་ཀྱི་སྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལེགས་པར་སྨྲས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྦྱར་བར་བྱ། ཅི་སྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སམ། འོན་ཏེ་མངགས་པའི་སྒོ་ནས། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་འགྲོ་བ་མི་རུང་བས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་སྒོ་ནས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རྒྱུ་ཁོ་ན་ཇོ་བོ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་ཁོ་ན་བྲན་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་དབང་བྱེད་ལ། འབྲས་བུ་ཡང་དེ་དང་ལྡན་པ་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་ནི བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ནའི་ཡིན་ནོ།།ཤིང་ལྗོན་པ་མེ་ཏོག་ཆགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དཔེ་དང་པོ་ནི་གྲུབ་པའི་མཐའ་གང་ལ་ཤིང་ལྗོན་པ་ཡན་ལག་ཅན་དུ་མི་འདོད་པ་དེ་ལ་ཡིན་ཏེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རིས་མི་མཐུན་པ་བཞིས་བརྩམས་པ་ཡིན་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ཤིང་ལྗོན་པ་ཡན་ལག་ཅན་ ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་དཔེ་གཉིས་པ་ནགས་ཚལ་འབྲས་བུ་ཆགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ནགས་ཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ནགས་ཚལ་ཤིང་སཱ་ལ་དང་ཏཱ་ལ་ཚོགས་པ་གང་ལ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་དེ་དང་འབྲས་བུ་ཆགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྟེན་གང་ལ་བདེ་བ་འམ་སྡུག་ བསྔལ་འབྱུང་བ་དེ་ལ།བདེ་བ་འམ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟར་ནི་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །དེ་དག་གྱུར་པས་གྱུར་ཉིད་ཕྱིར། །རྟེན་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཇི་ལྟར་རྟེན་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །བདག་མེད་ན་ལས་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་ནི་གང་ཡིན། འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཟ་བ་པོ་ནི་གང་ཡིན་ ཞེས་བྱ་བ་འབྱུང་ངོ་།།བཤད་པ་གང་གིས་ན་དེ་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་འགྱུར་བ་ཅི་ལས་རྣམས་སམ། འབྲས་བུ་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་བདག་ལ་རག་ལས་སམ། དེའི་ཕྱིར་རང་དབང་ཅན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་འམ་ཟ་བ་པོ་འགའ་ཡང་མེད་ཀྱི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་ན་བྱེད་པ་པོ་འམ། ཟ་བ་ པོར་འདོགས་པར་ཟད་དེ།ཇི་སྐད་དུ། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གང་ལས། །ལས་དང་དེ་འབྲས་གཉིས་འབྱུང་བའི། །འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། །བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོར་བརྗོད་ཅེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་བྱེད་པ་པོ་བདག་ཡིན་ན་ནི། དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟག་པའི་ ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ།།འོན་ཏེ་ཕུང་པོ་ལྔའི་རྒྱུན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ནི། དེ་ཉིད་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་གྱི་བདག་ནི་མ་ཡིན་པས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཕྱོགས་གྲུབ་པོ། །དེ་ལ་ཡང་རང་དབང་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ལས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ལུས་ དང་ངག་གི་ལས་དག་ནི་སེམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་གིས་འཇུག་སྟེ།སེམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བཅུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཇི་སྐད་དུ། དེས་སྐྱེད་ལུས་དང་ངག་གི་ལས། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་གཞན་གྱི་དབང་གིས་འཇུག་སྟེ། ལུས་དང་སེམས་དག་ནི་ཕན་ཚུན་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་རྒྱུའི་གཞན་ གྱི་དབང་གིས་ཀྱང་འཇུག་སྟེ།ཡིད་དང་ཆོས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་གི་རྒྱུ་དེ་ཡང་རྒྱུ་གཞན་གྱི་དབང་གིས་འཇུག་པས་ལུས་སམ། ངག་གམ་སེམས་སམ་རྒྱུ་གཞན་ཡང་རུང་གང་ལ་རང་དབང་མེད་ཀྱི། བཞི་ཡིས་སེམས་དང་ སེམས་བྱུང་རྣམས།།གསུམ་གྱིས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཉིས། །གཞན་ནི་གཉིས་པོ་དག་ལས་སྐྱེ། །དབང་ཕྱུག་སོགས་མིན་རིམ་སོགས་ཕྱིར། །ཞེས་འབྱུང་བས། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་རྐྱེན་གྱི་གཞན་གྱི་དབང་གིས་འཇུག་གོ།

例如,誰是誰的主人?例如,就像是牛的主人一樣。這是如何成為它的主人的?因為依賴於耕地和擠奶等工作。 我執應當用於何處?就像尋找這個主人一樣,應用於我執的對象。為什麼要應用?爲了執著為我。 唉!說是爲了那個目的而應用,這是貧窮者們說得好。如何應用?是通過生起的方式,還是通過差遣的方式?因為我執不適合執行,所以是通過生起的方式。 如此則唯有因是主人,唯有果是奴僕,就像因對果有支配權,而果也具有因的性質,所以它只屬於作為我執之因的那個。 樹木開花這第一個比喻是針對不承認樹木是有支分的宗派而言的,因為他們不承認是由四大種不同類別所構成的。 對於承認樹木有支分的宗派來說,第二個比喻是’森林結果’,所謂森林是毫無實體的。就像森林中沙羅樹和多羅樹聚集處生果,說’結果’一樣,在具有六處相的所依之處生起樂或苦,就說是樂或苦。 所說’如是已說’是指:‘由彼等轉故即轉故,所依是眼等’,已經說明了六處如何是所依。 若無我,誰是諸業的作者?誰是諸果的受者?如此問道。 解釋:由何說彼為作者與受者?諸業或果報的受用是否依賴於我?因此沒有任何自主的作者或受者,僅僅是因果而已,只是假立為作者或受者。 如說:‘從身心相續中,業及二果生起,稱為種種眾生,說為作者和受者’。 若作者是我,則應成立彼,因為不存在且恒常,如虛空。 若說是五蘊相續,則彼即是作者,五蘊的體性即是作者,而非我,故我方成立。 為顯示彼亦無自主,故廣說’業有三種’等。其中身業和語業是依他起的,因為由心驅使,如說:‘彼生身語業’。 心也依賴於身體而執行,因為身心互相隨順。也依賴自因而執行,因為依賴意、法、作意等。 所說’彼亦如是’是指心的自因也依他起而執行,無論是身、語、心還是其他因,都無自主,如說:‘四生心心所,三生二等至,余從彼二生,非自在等故’,故一切法皆依緣而轉。

།བདག་ཀྱང་ལྟོས་པ་མེད་པར་ནི་བློའི་ཁྱད་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ ཕྱིར་རང་དབང་ཅན་དུ་མི་འགྲུབ་པོ།།ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཡིད་དང་ཕྲད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུ་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་པོ་རང་དབང་ཅན་ནོ། །འོ་ན་བྱེད་པ་པོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གང་ཞིག་གང་གི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཙོར་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུས་ཡང་བྱེད་པ་པོར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་གཙོ་བོའི་ངོ་བོར་ཡང་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ལས་ནི་འདུན་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྨོས་ཏེ། དང་པོ་དྲན་པར་བྱ་བའི་དོན་ལ་དྲན་པ་སྐྱེའོ། ། དྲན་པ་ལས་ནི་འདུན་པ་སྟེ། བྱེད་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདུན་པ་ལས་ནི་རྟོག་པ་སྟེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་སེམས་རྩིང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་རབ་ཏུ་དབང་བ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་སོ། ། རབ་ཏུ་འབད་པ་ལས་རླུང་ངོ་། །རླུང་ལས་ནི་ལས་ཏེ། ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་འབྱུང་ན། འདི་ལ་བདག་གིས་ཅི་ཞིག་བྱེད་དེ། དེ་ནི་ནུས་པ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ནུས་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ན། འདུ་བྱེད ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པའི་སེམས་ཁོ་ན་ལས་ཡིན་པར་ཟད་ཀྱི།བདག་གི་བྱེད་པའི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ། སྨན་གྱི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པ་ལ། སྨན་པ་ངན་གཡོ་ཅན་གྱིས་ཕུ་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་སྨྲས་པ་དག་བཞིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་བདག་གི་ནུས་པ་བཀག་གོ། །བདག་མེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ སེམས་ཅན་གྱི་རྟེན་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང་སྡིག་པ་དང་བསོད་ནམས་ཉེ་བར་སོགས་པར་མ་གྱུར།བཤད་པ་དབང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་གང་གིས་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ལུས་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་དེ་ས་དང་རྡོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དབང་པོ་དང་བཅས་པ་དག་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚོར་ བའི་རྟེན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དེའི་རྟེན་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གྱུར་པས་གྱུར་ཉིད་ཕྱིར། རྟེན་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་རྟེན་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཚིག་གི་ལུགས་འདི་ནི་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་གང་གི་རྟེན་གང་ལྟ་བུ།དེ་དག་ཀྱང་རི་མོ་དང་རྒྱ་ཤུག་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུར་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ལ། རྩིག་པ་དང་གཞུང་བུ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རྟེན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐོགས་པ་དང་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་སྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་དེས་ནུས་པ་བསྐྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་བརྟན་སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱིས་སོ། །ཉེ་བ་གང་དང་གོམས་པ་གང་། །ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ནི། རྒྱུ་གཅིག་ལ་ལས་བཞི་པོ་ལྕི་བ་དང་ཉེ་བ་དང་། གོམས་པ་དང་། སྔོན་བྱས་པ་ཡོད་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་ནང་ན་ལས་ལྕི་བ་སྔ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གསུམ་པས་ སྔར་སྨིན་ནོ།།ཉེ་བ་དང་གོམས་པ་དང་སྐྱེ་བ་སྔར་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཉེ་བ་སྔ་མ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་པས་སྔར་སྨིན་ནོ། །གོམས་པ་དང་སྔར་བྱས་པ་དག་ལ་ཡང་གོམས་པ་སྔ་མ་ཡིན་པས་གཅིག་པས་སྔར་སྨིན་ནོ། །དེ་དག་མེད་ན་ཚེ་སྔ་མ་ལ་བྱས་པ་ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བ་སྨིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཉོན་ མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་གཏན་དུ་ལོག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་དང་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱིའོ།།རྣམ་པར་འདྲུལ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་ཆུ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་འབྲས་བུའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཕྲ་མོ་ནི་རྣམ་པར་འདྲུལ་བའོ།