根相應《有學經》
❦❧~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ 【經名】 4.6.3 Sekhasutta 有學經 (SN 48.53, 523)
【巴利佛經】有學經
3. Sekhasuttaṃ
523. Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme.
如是我聞。一時,世尊住憍賞彌城美音精舎。
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
於此,世尊招呼諸比丘曰:
“atthi nu kho, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma sekho bhikkhu sekhabhūmiyaṃ ṭhito ‘sekhosmī’ti pajāneyya, asekho bhikkhu asekhabhūmiyaṃ ṭhito ‘asekhosmī’ti pajāneyyā”ti?
「諸比丘!有何理趣,依此理趣故,有學之比丘住有學地,知『我為有學』;無學之比丘住無學地,知『我為無學』耶?」
Bhagavaṃmūlakā no, bhante, dhammā…pe…
[諸比丘曰:]「世尊!對諸法,我等以世尊為根源,以世尊為導師,以世尊為歸依處。世尊!善哉!唯願世尊開示此說之義,聞世尊之[所說],諸比丘當受持之。」[世尊曰]:
“atthi, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma sekho bhikkhu sekhabhūmiyaṃ ṭhito ‘sekhosmī’ti pajāneyya, asekho bhikkhu asekhabhūmiyaṃ ṭhito ‘asekhosmī’ti pajāneyya”.
「諸比丘!有理趣。依此理趣故,有學之比丘住有學地,知『我為有學』;無學之比丘住無學地,知『我為無學』。
“Katamo ca, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma sekho bhikkhu sekhabhūmiyaṃ ṭhito ‘sekhosmī’ti pajānāti?
諸比丘!有何之理趣,依其理趣故,有學之比丘住有學地,知『我為有學』耶?
Idha, bhikkhave, sekho bhikkhu ‘idaṃ dukkhan’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṃ pajānāti, ‘ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṃ pajānāti – ayampi kho, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma sekho bhikkhu sekhabhūmiyaṃ ṭhito ‘sekhosmī’ti pajānāti”.
諸比丘!此處有有學之比丘,對此為苦亦如實知,此為苦集亦如實知,此為苦滅亦如實知,此為順苦滅道亦如實知。諸比丘!有此理趣,依此理趣故,有學之比丘住有學地,知『我為有學』。
“Puna caparaṃ, bhikkhave, sekho bhikkhu iti paṭisañcikkhati – ‘atthi nu kho ito bahiddhā añño samaṇo vā brāhmaṇo vā yo evaṃ bhūtaṃ tacchaṃ tathaṃ dhammaṃ deseti yathā bhagavā’ti?
諸比丘!復次,有學之比丘如是思擇:『其餘之沙門、婆羅門,有如世尊之如是真實、如是說法者耶?』
So evaṃ pajānāti – ‘natthi kho ito bahiddhā añño samaṇo vā brāhmaṇo vā yo evaṃ bhūtaṃ tacchaṃ tathaṃ dhammaṃ deseti yathā bhagavā’ti.
彼如是知:『其餘之沙門、婆羅門,無有如世尊之如是真實、如是說法者也。』
Ayampi kho, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma sekho bhikkhu sekhabhūmiyaṃ ṭhito ‘sekhosmī’ti pajānāti”.
諸比丘!有此理趣,依此理趣故,有學之比丘住有學地,知『我為有學』。
“Puna caparaṃ, bhikkhave, sekho bhikkhu pañcindriyāni pajānāti – saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ –
諸比丘!復次有學之比丘,知於五根,即:『信根、精進根、念根、定根、慧根』是。
yaṃgatikāni yaṃparamāni yaṃphalāni yaṃpariyosānāni. Na heva kho kāyena phusitvā viharati; paññāya ca ativijjha passati.
以其趣、其最勝、其果、其究竟,於身不觸而住,於慧通達而觀。
Ayampi kho, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma sekho bhikkhu sekhabhūmiyaṃ ṭhito ‘sekhosmī’ti pajānāti”.
諸比丘!有此理趣,依此理趣故,有學之比丘住有學地,知『我為有學』。
“Katamo ca, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma asekho bhikkhu asekhabhūmiyaṃ ṭhito ‘asekhosmī’ti pajānāti?
諸比丘!有何之理趣、依何之理趣故,無學之比丘,住無學地,知『我為無學』耶?
Idha, bhikkhave, asekho bhikkhu pañcindriyāni pajānāti – saddhindriyaṃ, vīriyindriyaṃ, satindriyaṃ, samādhindriyaṃ, paññindriyaṃ –
諸比丘!於此無學之比丘,知於五根。即:『信根、精進根、念根、定根、慧根』是。
yaṃgatikāni yaṃparamāni yaṃphalāni yaṃpariyosānāni. Kāyena ca phusitvā viharati; paññāya ca ativijjha passati.
以其趣、其最勝、其果、其究竟,於身觸而住,於慧通達而觀。
Ayampi kho, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma asekho bhikkhu asekhabhūmiyaṃ ṭhito ‘asekhosmī’ti pajānāti”.
諸比丘!有此理趣,依此理趣故,無學之比丘,住無學地,知『我為無學』。
“Puna caparaṃ, bhikkhave, asekho bhikkhu cha indriyāni pajānāti. ‘Cakkhundriyaṃ, sotindriyaṃ, ghānindriyaṃ, jivhindriyaṃ, kāyindriyaṃ, manindriyaṃ –
諸比丘!復次,無學之比丘,知於六根,即:『眼根、耳根、鼻根、舌根、身根、意根』是。
imāni kho cha indriyāni sabbena sabbaṃ sabbathā sabbaṃ aparisesaṃ nirujjhissanti, aññāni ca cha indriyāni na kuhiñci kismiñci uppajjissantī’ti pajānāti.
總此六根一切殘餘、在每一方面,皆可滅盡無餘,於任何他處不再生六根,當以智慧了知此。
Ayampi kho, bhikkhave, pariyāyo yaṃ pariyāyaṃ āgamma asekho bhikkhu asekhabhūmiyaṃ ṭhito ‘asekhosmī’ti pajānātī”ti.
諸比丘!有此理趣,依此理趣故,無學之比丘,住無學地,知『我為無學』。」
Tatiyaṃ.
有學經 ~拘薩羅品‧第三經終
~《相應部經典‧根相應‧拘薩羅品‧Sekhasutta 有學經》(SN 48.53, 523)